অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2312 613462 450643 2026-06-21T15:23:55Z ManjurKhan 18997 /* */ 613462 wikitext text/x-wiki {{Infobox subdivision type | name = ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল | map = {{India States and Territories Labelled Map}} | category = ফেডাৰেটেড ৰাজ্য | territory = [[ভাৰত|ভাৰতীয় প্ৰজাতন্ত্ৰ]] | start_date = | current_number = 28 States<br />8 Union territories <!-- as of January 2020 (see "Post 1956 section"), 28/8 is correct; do not change --> | number_date = | population_range = '''States''': [[Sikkim]] – 610,577 (lowest)<br/>[[Uttar Pradesh]] – 199,812,341 (highest)<br /> '''Union Territories''': [[Lakshadweep]] – 64,473 (lowest)<br/>[[Delhi]] – 16,787,941 (highest) | area_range = '''States''': [[Goa]] – {{Convert|3702|km2|sqmi|abbr=on}} (smallest)<br/>[[Rajasthan]] – {{Convert|342269|km2|sqmi|abbr=on}} (largest)<br /> '''Union territories''': [[Lakshadweep]] – {{Convert|32|km2|sqmi|abbr=on}} (smallest)<br/>[[Ladakh]] – {{Convert|59146|km2|sqmi||abbr=on}} (largest) | government = [[State governments of India|State Governments]]<br />[[Government of India|Union Government]] (union territories) | subdivision = [[List of divisions in India|Divisions]]<br />[[List of districts in India|Districts]] }} [[ভাৰত]]ত ২৮ খন ৰাজ্য আৰু ৮খন কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল আছে। ভাৰতৰ ৰাজধানী [[দিল্লী]]। প্ৰতিখন ৰাজ্যৰে নিজা প্ৰশাসনীয় ব্যৱস্থা আছে। কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ [[ভাৰত চৰকাৰ|কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে]] শাসন কৰে। তলত ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহৰ ৰাজধানীৰ তালিকাৰ লগতে প্ৰয়োজনীয় বিৱৰণসমূহ উল্লেখ কৰা হৈছে। {{Indian states and territories image map|image-width=300}} [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ অন্তৰ্গত ভাৰতৰ গৃহ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত থকা জনগণনা ভাৰতৰ ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি নিম্নোক্ত তালিকাখন প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। {| class="wikitable sortable" style="width:60%;" |+<big>ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ</big> !ৰাজ্যৰ নাম ![[ISO 3166-2:IN|আই এচ অ ৩২৬৬-২ কোড]] ![[Permanent Location Code Number|লোকপিয়ল<br>২০১১<br>চিহ্ন]] !জনসংখ্যা !ক্ষেত্ৰফল<br/>(কি.মি.^২) !style:"width:150px;"|প্ৰধান ভাষাসমূহ !ৰাজধানী !বৃহত্তম নগৰ<br/><small>(যদি ৰাজধানী নহয়)</small> !জিলাৰ সংখ্যা !গাঁৱৰ সংখ্যা !নগৰৰ সংখ্যা !জনবসতিৰ ঘনত্ব !স্বাক্ষৰতাৰ হাৰ(%) !মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত চহৰত বাস কৰা লোকৰ হাৰ !লিংগ অনুপাত !লিংগ অনুপাত<br/>(০-৬) |- |[[অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ]] |AP |২৮০ |align=right| ৪৯,৫০৬,৭৯৯ |align=right|১৬০,২০৫ |[[তেলেগু ভাষা|তেলেগু]], [[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]] |[[হায়দৰাবাদ]] (আইনী ভাবে)<br> [[অমৰাৱতী]](প্ৰস্তাৱিত) | |align=right|২৩ |align=right|২৮.১২৩ |align=right|২১০ |align=right|৩০৮ |align=right|৬৭.৬৬ |align=right|২৭.৩ |align=right|৯৯২ |align=right|৯৬১ |- |[[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |AR |১২০ |align=right|১,৩৮২,৬১১ |align=right|৮৩.৭৪৩ |[[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[আপাতানি ভাষা|আপাতানি]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |[[ইটানগৰ]] | |align=right|১৬ |align=right|৪.০৬৫ |align=right|১৭ |align=right|১৭ |align=right|৬৬.৯৫ |align=right|২০.৮ |align=right|৯২০ |align=right|৯৬৪ |- |[[অসম]] |AS |১৮০ |align=right|৩১,১৬৯,২৭২ |align=right|৭৮,৫৫০ |[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]], [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]], [[বঙালী ভাষা|বাংলা]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]], [[মিচিং ভাষা|মিচিং]] |[[দিছপুৰ]] |[[গুৱাহাটী]] |align=right|২৭ |align=right|২৬,৩১২ |align=right|১২৫ |align=right|৩৯৭ |align=right|৭৩.১৮ |align=right|১২.৯ |align=right|৯৫৪ |align=right|৯৬৫ |- |[[বিহাৰ]] |BR |১০০ |align=right|১০৩,৮০৪,৬৩৭ |align=right|৯৯,২০০ |[[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]], [[মৈথিলী ভাষা|মৈথিলী]], [[মগধী|মগধী ভাষা]] |[[পাটনা]] | |align=right|৩৮<ref>{{cite web|url=http://gov.bih.nic.in/Profile/Districts.htm |title=Districts of Bihar |publisher=Gov.bih.nic.in |date= |accessdate=2013-02-07}}</ref><ref name="censusindia.gov.in">http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/bihar/Provisional%20Population%20Totals%202011-Bihar.pdf</ref> |align=right|৪৫,০৯৮ |align=right|১৩০ |align=right|১১০২ |align=right|৬৩.৮২ |align=right|১০.৫ |align=right|৯১৬<ref name="censusindia.gov.in"/> |align=right|৯৪২ |- |[[ছত্তীসগঢ়|ছত্তীছগঢ়]] |CT |২২০ |align=right|২৫,৫৪০,১৯৬ |align=right|১৩৬,১৯৪ |[[ছত্তীছগঢ়ী]], [[হিন্দী]] |[[ৰায়পুৰ]] | |align=right|১৬ |align=right|২০,৩০৮ |align=right|৯৭ |align=right|১৮৯ |align=right|৭১.০৪ |align=right|২০.১ |align=right|৯৯১ |align=right|৯৭৫ |- |[[গোৱা]] |GA |৩০০ |align=right|১,৪৫৭,৭২৩ |align=right|৩,৭০২ |[[কোংকণী ভাষা|কোংকণী]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]] |[[পানাজী]] |[[ভাস্কো ডা গামা, গোৱা|ভাস্কো ডা গামা]] |align=right|২ |align=right|৩৫৯ |align=right|৪৪ |align=right|৩৯৪ |align=right|৮৭.৪০ |align=right|৪৯.৮ |align=right|৯৬৮ |align=right|৯৩৮ |- |[[গুজৰাট]] |GJ |২৪০ |align=right|৬০,৩৮৩,৬২৮ |align=right|১৯৬,০২৪ |[[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]] |[[গান্ধীনগৰ]] |[[আহমেদাবাদ]] |align=right|২৫ |align=right|১৮,৫৩৯ |align=right|২৪২ |align=right|৩০৮ |align=right|৭৯,৩১ |align=right|৩৭.৪ |align=right|৯১৮ |align=right|৮৮৩ |- |[[হাৰিয়ানা]] |HR |০৬০ |align=right|২৫,৩৫৩,০৮১ |align=right|৪৪,২১২ |[[হাৰিয়ানবী ভাষা|হাৰিয়ানবী]] (পশ্চিমীয়া হিন্দী) |[[চণ্ডীগড়]] <br><small>(কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ সৈতে) |[[ফৰিদাবাদ]] |align=right|২১ |align=right|৬,৯৫৫ |align=right|১০৬ |align=right|৫৭৩ |align=right|৭৬.৬৪ |align=right|২৮.৯ |align=right|৮৭৭ |align=right|৮১৯ |- |[[হিমাচল প্ৰদেশ]] |HP |০২০ |align=right|৬,৮৫৬,৫০৯ |align=right|৫৫,৬৭৩ |[[পশ্চিমীয়া হিন্দী]] |[[ছিমলা]] | |align=right|১২ |align=right|২০,১১৮ |align=right|৫৭ |align=right|১২৩ |align=right|৮৩,৭৮ |align=right|৯.৮ |align=right|৯২০ |align=right|৮৯৬ |- |[[ঝাড়খণ্ড]] |JH |২০০ |align=right|৩২.৯৬৬.২৩৮ |align=right|৭৪,৬৭৭ |[[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] |[[ৰাঞ্চী]] |[[জমছেদপুৰ]] |align=right|২৪ |align=right|৩২,৬১৫ |align=right|১৫২ |align=right|৪১৪ |align=right|৬৭,৬৩ |align=right|২২,২ |align=right|৯৪৭ |align=right|৯৬৫ |- |[[কৰ্ণাটক]] |KA |২৯০ |align=right|৬১,১৩০,৭০৪ |align=right|১৯১,৭৯১ |[[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]] |[[বাংগালোৰ]] | |align=right|৩০ |align=right|২৯,৪০৬ |align=right|২৭০ |align=right|৩১৯ |align=right|৭৫.৬০ |align=right|৩৪.০ |align=right|৯৬৮ |align=right|৯৪৬ |- |[[কেৰালা]] |KL |৩২০ |align=right|৩৩,৩৮৭,৬৭৭ |align=right|৩৮,৮৬৩ |[[মালায়লম ভাষা|মালায়লম]] |[[তিৰুভন্থাপুৰম]] | |align=right|১৪ |align=right|১,৩৬৪ |align=right|১৫৯ |align=right|৮৫৯ |align=right|৯৩.৯১ |align=right|২৬.০ |align=right|১,০৮৪ |align=right|৯৬০ |- |[[মধ্য প্ৰদেশ]] |MP |২৩০ |align=right|৭২,৫৯৭,৫৬৫ |align=right|৩০৮,২৫২ |[[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] |[[ভূপাল]] |ইন্দোৰ |align=right|৪৫ |align=right|৫৫,৩৯৩ |align=right|৩৯৪ |align=right|২৩৬ |align=right|৭০.৬৩ |align=right|২৬.৫ |align=right|৯৩০ |align=right|৯৩২ |- |[[মহাৰাষ্ট্ৰ]] |MH |২৭০ |align=right|১১২.৩৭২.৯৭২ |align=right|৩০৭,৭১৩ |[[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]] |[[মুম্বাই]] | |align=right|৩৫ |align=right|৪৩,৭১১ |align=right|৩৭৮ |align=right|৩৬৫ |align=right|৮২.৯১ |align=right|৪২.৪ |align=right|৯২৫ |align=right|৯১৩ |- |[[মণিপুৰ]] |MN |১৪০ |align=right|২,৭২১,৭৫৬ |align=right|২২,৩৪৭ |[[মেইতেই ভাষা|মণিপুৰী]] |[[ইম্ফাল]] | |align=right|৯ |align=right|২,৩৯১ |align=right|৩৩ |align=right|১২২ |align=right|৭৯.৮৫ |align=right|২৫.১ |align=right|৯৮৭ |align=right|৯৫৭ |- |[[মেঘালয়]] |ML |170 |align=right|২,৯৬৪,০০৭ |align=right|২২,৭২০ |[[খাছী ভাষা|খাছী]], [[গাৰো ভাষা|গাৰো]], [[জয়ন্তীয়া ভাষা|জয়ন্তীয়া]] |[[শ্বিলং]] | |align=right|৭ |align=right|৬,০২৬ |align=right|১৬ |align=right|১৩২ |align=right|৭৫.৪৮ |align=right|১৯.৬ |align=right|৯৮৬ |align=right|৯৭৩ |- |[[মিজোৰাম]] |MZ |১৫০ |align=right|১,০৯১,০১৪ |align=right|২১,০৮১ |[[মিজো ভাষা|মিজো]] |[[আইজল]] | |align=right|৮ |align=right|৮১৭ |align=right|২২ |align=right|৫২ |align=right|৯১.৫৮ |align=right|৪৯.৬ |align=right|৯৭৫ |align=right|৯৬৪ |- |[[নাগালেণ্ড]] |NL |১৩০ |align=right|১,৯৮০,৬০২ |align=right|১৬,৫৭৯ |[[আংগামী ভাষা|আংগামী]], [[আও ভাষা|আও]], [[চাং ভাষা|চাং]], [[চকেঁচাং ভাষা|চকেঁচাং]], [[কন্যাক ভাষা|কন্যাক]] আৰু [[চেমা ভাষা|চেমা]] |[[কহিমা]] |[[ডিমাপুৰ]] |align=right|১১ |align=right|১,৩১৭ |align=right|৯ |align=right|১১৯ |align=right|৮০.১১ |align=right|১৭.২ |align=right|৯৩১ |align=right|৯৬৪ |- |[[ওড়িশা]]<ref>{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-24/india/29182775_1_odia-odisha-orissa-chief-minister | work=The Times Of India | title=Orissa's new name is Odisha | access-date=2012-03-13 | archivedate=2012-11-05 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20121105024620/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-24/india/29182775_1_odia-odisha-orissa-chief-minister | deadurl=yes }}</ref> |OR |২১০ |align=right|৪১,৯৪৭,৩৫৮ |align=right|১৫৫,৮২০ |[[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]] |[[ভুৱনেশ্বৰ]] | |align=right|৩০ |align=right|৫১,৩৪৯ |align=right|১৩৮ |align=right|২৬৯ |align=right|৭৩.৪৫ |align=right|১৫.০ |align=right|৯৭৮ |align=right|৯৫৩ |- |[[পঞ্জাব, ভাৰত|পঞ্জাব]] |PJ |০৩০ |align=right|২৭,৭০৪,২৩৬ |align=right|৫০,৩৬২ |[[পঞ্জাবী ভাষা|পঞ্জাবী]] |[[চণ্ডীগড়]] <br><small>(কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ সৈতে) |[[লুধিয়ানা]] |align=right|১৭ |align=right|১২,৬৭৩ |align=right|১৫৭ |align=right|৫৫০ |align=right|৭৬.৬৮ |align=right|৩৩.৯ |align=right|৮৯৩ |align=right|৭৯৮ |- |[[ৰাজস্থান]] |RJ |০৮০ |align=right|৬৮,৬২১,০১২ |align=right|৩৪২,২৬৯ |[[ৰাজস্থানী ভাষা|ৰাজস্থানী]]<br/> (পশ্চিমীয়া হিন্দী) |[[জয়পুৰ]] | |align=right|৩২ |align=right|৪১,৩৫৩ |align=right|২২২ |align=right|২০১ |align=right|৬৭.০৬ |align=right|২৩.৪ |align=right|৯২৬ |align=right|৯০৯ |- |[[ছিক্কিম]] |SK |১১০ |align=right|৬০৭,৬৮৮ |align=right|৭,০৯৬ |[[নেপালী ভাষা|নেপালী]] |[[গেংটক]] | |align=right|৪ |align=right|৪৫২ |align=right|৯ |align=right|৮৬ |align=right|৮২.২০ |align=right|১১.১ |align=right|৮৮৯ |align=right|৯৬৩ |- |[[তামিলনাডু]] |TN |৩৩০ |align=right|৭২,১৩৮,৯৫৮ |align=right|১৩০,০৫৮ |[[তামিল ভাষা|তামিল]] |[[চেন্নাই]] | |align=right|৩২ |align=right|১৬,৩১৭ |align=right|৮৩২ |align=right|৪৮০ |align=right|৮০.৩৩ |align=right|৪৪.০ |align=right|৯৯৫ |align=right|৯৪২ |- |[[তেলেংগানা]] |TG |৩৩০ |align=right| ৩৫,১৯৩,৯৭৮<ref name=telangana/> |align=right| ১,১৪,৮৪০ |[[তেলেগু ভাষা|তেলেগু]], [[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]], [[টুলু ভাষা|টুলু]] |[[হায়দৰাবাদ]] | |align=right|- |align=right|- |align=right|- |align=right|৭০৩<ref name=telangana/> |align=right|৬৬.৫০%<ref name=telangana>{{cite web|title=Telangana State Profile|url=http://www.telangana.gov.in/About/State-Profile|publisher=Telangana government portal|access-date=11 June 2014|page=34|format=PDF}}</ref> |align=right|- |align=right|- |align=right|- |- |[[ত্ৰিপুৰা]] |TR |১৬০ |align=right|৩,৬৭১,০৩২ |align=right|১০,৪৯১,৬৯ |[[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]], [[বঙালী ভাষা|বাংলা]] |[[আগৰতলা]] | |align=right|৪ |align=right|৪৭০ |align=right|২৩ |align=right|৫৫৫ |align=right|৮৭.৭৫ |align=right|১৭.১ |align=right|৯৬১ |align=right|৯৬৬ |- |[[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |UP |০৯০ |align=right|১৯৯,৫৮১,৪৭৭ |align=right|২৪৩,২৮৬ |[[হিন্দী]], [[উৰ্দু]]<ref>{{cite web |url=http://uplegassembly.nic.in/UPLL.HTML |title=Uttar Pradesh Legislature |publisher=Uplegassembly.nic.in |date= |accessdate=2013-02-07 |archivedate=2009-06-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090619093010/http://www.uplegassembly.nic.in/UPLL.HTML |deadurl=yes }}</ref> |[[লক্ষ্ণৌ]] |[[কানপুৰ]] |align=right|৭২ |align=right|১০৭,৪৫২ |align=right|৭০৪ |align=right|৮২৮ |align=right|৬৯.৭২ |align=right|২০.৮ |align=right|৯০৮ |align=right|৯১৬ |- |[[উত্তৰাখণ্ড]] |UL |০৫০ |align=right|১০,১১৬,৭৫২ |align=right|৫৩,৫৬৬ |[[পশ্চিমীয়া হিন্দী]] |[[ডেহৰাদুন]] | |align=right|১৩ |align=right|১৬,৮২৬ |align=right|৮৬ |align=right|১৮৯ |align=right|৭৯.৬৩ |align=right|২৫.৭ |align=right|৯৬৩ |align=right|৯০৮ |- |[[পশ্চিমবংগ]] |WB |১৯০ |align=right|৯১,৩৪৭,৭৩৬ |align=right|৮৮,৭৫২ |[[বঙালী ভাষা|বাংলা]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]] |[[কলকাতা]] | |align=right|১৮ |align=right|৪০,৭৮২ |align=right|৩৭৫ |align=right|১,০২৯ |align=right|৭৭.০৮ |align=right|২৮.০ |align=right|৯৪৭ |align=right|৯৬০ |- | -মুঠ- | | | | | | | |align=right| |align=right|৬৩৭,৬৪৩ |align=right|৫,০৮২ |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |} {| class="wikitable sortable" style="width:75%;" |+<big>কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ</big> !কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলৰ নাম !জনসংখ্যা !ভাষা !ৰাজধানী !বৃহত্তম নগৰ !জিলাৰ সংখ্যা !গাঁৱৰ সংখ্যা !চহৰৰ সংখ্যা !জনবসতিৰ ঘনত্ব !স্বাক্ষৰতাৰ হাৰ (%) !মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত চহৰত বাস কৰা লোকৰ সংখ্যা !লিংগ অনুপাত !লিংগ অনুপাত (০-৬) |- |[[আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জ]] |align=right|৩৭৯,৯৪৪ |[[বঙালী ভাষা|বাংলা]] |[[পৰ্ট ব্লেয়াৰ]] | |align=right|২ |align=right|৫৪৭ |align=right|৩ |align=right|৪৬ |align=right|৮৬.২৭ |align=right|৩২.৬ |align=right|৮৭৮ |align=right|৯৫৭ |- |[[চণ্ডীগড়]] |align=right|১,০৫৪,৬৮৬ |[[পঞ্জাবী ভাষা|পঞ্জাবী]] |[[চণ্ডীগড়]] | |align=right|১ |align=right|২৪ |align=right|১ |align=right|৯,২৫২ |align=right|৮৬.৪৩ |align=right|৮৯.৮ |align=right|৮১৮ |align=right|৮৪৫ |- |[[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]] |align=right|১২,৫৪১,৩০২ |[[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]],<ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/events/republic-day/offical-languages-india.html |title=Official and Regional Languages of India |publisher=Mapsofindia.com |date= |accessdate=2013-02-07}}</ref> [[কাশ্মিৰী ভাষা|কাশ্মিৰী]], [[ডোগৰী ভাষা|ডোগৰী]] |[[শ্ৰী নগৰ]] (গ্ৰীষ্ম),<br/> [[জম্মু]] (শীত) |[[শ্ৰী নগৰ]] |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |- |[[দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলী আৰু দমন আৰু দিউ]] |align=right|৫৮৬,৯৫৬ |[[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]], [[কোংকণী ভাষা|কোংকণী]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]] |[[দমন, দমন আৰু দিউ|দমন]] | |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |- |[[লাক্ষাদ্বীপ]] |align=right|৬৪,৪২৯ |[[মালায়লম ভাষা|মালায়লম]] |[[কাভাৰাত্তি]] |[[এনড্ৰট]] |align=right|১ |align=right|২৪ |align=right|৩ |align=right|২০১৩ |align=right|৯২.২৮ |align=right|৪৪.৫ |align=right|৯৪৬ |align=right|৯৫৯ |- |[[লাডাখ]] |align=right|২৯০,৪৯২ |[[লাডাখী ভাষা|লাডাখী]] |[[লেহ]] | |align=right|৩ |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |align=right| |- |[[কেন্দ্ৰীয় শাসিত দিল্লীৰ অঞ্চল]] |align=right|১৬,৭৫৩,২৩৫ |[[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] |[[নতুন দিল্লী]] | |align=right|৯ |align=right|১৬৫ |align=right|৬২ |align=right|১১,২৯৭ |align=right|৮৬.৩৪ |align=right|৯৩.২ |align=right|৮৬৬ |align=right|৮৬৮ |- |[[পুডুছেৰী]] |align=right|১,২৪৪,৪৬৪ |[[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]] আৰু [[তামিল ভাষা|তামিল]] |[[পণ্ডিচেৰী]] | |align=right|৪ |align=right|৯২ |align=right|৬ |align=right|২,৫৯৮ |align=right|৮৬.৫৫ |align=right|৬৬.৬ |align=right|১,০৩৮ |align=right|৯৬৭ |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ == * [http://www.india.gov.in/knowindia/state_uts.php ভাৰত চৰকাৰৰ কাৰ্যালয়িক ৱেবছাইত: ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ] {{ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাজ্য|*]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত সম্পৰ্কীয় তালিকা]] ref>{{cite web|url=http://www.mapsofindia.com/events/republic-day/offical-languages-india.html |title=Official and Regional Languages of India |publisher=Mapsofindia.com |date= |accessdate=2013-02-07}} kje5csfyvspf74v6i219elpe5uim9v0 10 6352 613439 265834 2026-06-21T13:03:09Z দিব্য দত্ত 9244 613439 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 15em;" | colspan="2" style="font-size: 95%; text-align: center" | প্ৰবন্ধ সৃষ্টি '''[[Wikipedia:Processes|⇧]]''' |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"|সাধাৰণ সহায় |- | colspan="2" style="font-size: 90%;"| * [[Help:Getting started|ৱিকিপিডিয়াত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰক]] * [[Wikipedia:Starting an article|প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰক]] * [[Wikipedia:Article wizard|প্ৰবন্ধ ৱিজাৰ্ড]] * [[Wikipedia:Your first article|আপোনাৰ প্ৰথম প্ৰবন্ধ]] * [[Wikipedia:Stub|পোখালি সৃষ্টি]] |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"| ধাৰণা আৰু তত্ত্বাৱধান |- |colspan="2" style="font-size: 90%;"| * [[Wikipedia:Layout|সাধাৰণ লে-আউট]] * [[Wikipedia:Stub|পোখালি প্ৰবন্ধ]] * [[Wikipedia:Lead section|প্ৰধান শাখা]] * [[Help:Section|শাখাসমূহ]] * [[Wikipedia:The perfect article|নিখুত প্ৰবন্ধ]] |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"| বিকশিত প্ৰক্ৰিয়াসমূহ |- |colspan="2" style="font-size: 90%;"| * [[Wikipedia:Moving articles|স্থানান্তৰ/নামাকৰণ]] * [[Wikipedia:Merging articles|একত্ৰীকৰণ/অনুকলন]] * [[Wikipedia:Categorization|শ্ৰেণীভুক্তি]] * [[Wikipedia:Requested articles|অনুৰোধিত প্ৰবন্ধ]] * [[Wikipedia:Most wanted articles|গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ]] |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"| মেটাটুল আৰু গোটসমূহ |- |colspan="2" style="font-size: 90%;"| *''[[বিশেষ:নতুন পৃষ্ঠা]]'' *''[[Wikipedia:New pages patrol|নতুন পৃষ্ঠা তহলদাৰী]]'' *[[Wikipedia:New articles by topic|''নতুন '' ~ বিষয় অনুসৰি]] * [[Wikipedia:WikiProject Articles for creation|''ৱিকিপ্ৰকল্প'' ~ সৃষ্টিৰ বাবে]] * [[Wikipedia:Recent additions|''WP:DYK'' নতুন অন্তৰ্ভুক্তি]] *''[[:শ্ৰেণী:নতুন সাঁচ]]'' |- | {{navbar|Article creation}} |}<noinclude>[[Category:নতুন সাঁচ]]{{documentation}}</noinclude> c70us41nnh7rvoicz9fqvw9cceu6q3l 613440 613439 2026-06-21T13:04:58Z দিব্য দত্ত 9244 613440 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 15em;" | colspan="2" style="font-size: 95%; text-align: center" | প্ৰবন্ধ সৃষ্টি '''⇧''' |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"|সাধাৰণ সহায় |- | colspan="2" style="font-size: 90%;"| * [[Help:Getting started|ৱিকিপিডিয়াত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰক]] * [[Wikipedia:Starting an article|প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰক]] * [[Wikipedia:Article wizard|প্ৰবন্ধ ৱিজাৰ্ড]] * [[Wikipedia:Your first article|আপোনাৰ প্ৰথম প্ৰবন্ধ]] * [[Wikipedia:Stub|পোখালি সৃষ্টি]] |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"| ধাৰণা আৰু তত্ত্বাৱধান |- |colspan="2" style="font-size: 90%;"| * [[Wikipedia:Layout|সাধাৰণ লে-আউট]] * [[Wikipedia:Stub|পোখালি প্ৰবন্ধ]] * [[Wikipedia:Lead section|প্ৰধান শাখা]] * [[Help:Section|শাখাসমূহ]] * [[Wikipedia:The perfect article|নিখুত প্ৰবন্ধ]] |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"| বিকশিত প্ৰক্ৰিয়াসমূহ |- |colspan="2" style="font-size: 90%;"| * [[Wikipedia:Moving articles|স্থানান্তৰ/নামাকৰণ]] * [[Wikipedia:Merging articles|একত্ৰীকৰণ/অনুকলন]] * [[Wikipedia:Categorization|শ্ৰেণীভুক্তি]] * [[Wikipedia:Requested articles|অনুৰোধিত প্ৰবন্ধ]] * [[Wikipedia:Most wanted articles|গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ]] |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"| মেটাটুল আৰু গোটসমূহ |- |colspan="2" style="font-size: 90%;"| *''[[বিশেষ:নতুন পৃষ্ঠা]]'' *''[[Wikipedia:New pages patrol|নতুন পৃষ্ঠা তহলদাৰী]]'' *[[Wikipedia:New articles by topic|''নতুন '' ~ বিষয় অনুসৰি]] * [[Wikipedia:WikiProject Articles for creation|''ৱিকিপ্ৰকল্প'' ~ সৃষ্টিৰ বাবে]] * [[Wikipedia:Recent additions|''WP:DYK'' নতুন অন্তৰ্ভুক্তি]] *''[[:শ্ৰেণী:নতুন সাঁচ]]'' |- | {{navbar|Article creation}} |}<noinclude>[[Category:নতুন সাঁচ]]{{documentation}}</noinclude> 71klvif8pmlaltgdt7676adme19b8pf 613441 613440 2026-06-21T13:07:26Z দিব্য দত্ত 9244 613441 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 15em;" | colspan="2" style="font-size: 95%; text-align: center" | [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ সৃষ্টি '''⇧''']] |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"|সাধাৰণ সহায় |- | colspan="2" style="font-size: 90%;"| * [[Help:Getting started|ৱিকিপিডিয়াত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰক]] * [[Wikipedia:Starting an article|প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰক]] * [[Wikipedia:Article wizard|প্ৰবন্ধ ৱিজাৰ্ড]] * [[Wikipedia:Your first article|আপোনাৰ প্ৰথম প্ৰবন্ধ]] * [[Wikipedia:Stub|পোখালি সৃষ্টি]] |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"| ধাৰণা আৰু তত্ত্বাৱধান |- |colspan="2" style="font-size: 90%;"| * [[Wikipedia:Layout|সাধাৰণ লে-আউট]] * [[Wikipedia:Stub|পোখালি প্ৰবন্ধ]] * [[Wikipedia:Lead section|প্ৰধান শাখা]] * [[Help:Section|শাখাসমূহ]] * [[Wikipedia:The perfect article|নিখুত প্ৰবন্ধ]] |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"| বিকশিত প্ৰক্ৰিয়াসমূহ |- |colspan="2" style="font-size: 90%;"| * [[Wikipedia:Moving articles|স্থানান্তৰ/নামাকৰণ]] * [[Wikipedia:Merging articles|একত্ৰীকৰণ/অনুকলন]] * [[Wikipedia:Categorization|শ্ৰেণীভুক্তি]] * [[Wikipedia:Requested articles|অনুৰোধিত প্ৰবন্ধ]] * [[Wikipedia:Most wanted articles|গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ]] |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"| মেটাটুল আৰু গোটসমূহ |- |colspan="2" style="font-size: 90%;"| *''[[বিশেষ:নতুন পৃষ্ঠা]]'' *''[[Wikipedia:New pages patrol|নতুন পৃষ্ঠা তহলদাৰী]]'' *[[Wikipedia:New articles by topic|''নতুন '' ~ বিষয় অনুসৰি]] * [[Wikipedia:WikiProject Articles for creation|''ৱিকিপ্ৰকল্প'' ~ সৃষ্টিৰ বাবে]] * [[Wikipedia:Recent additions|''WP:DYK'' নতুন অন্তৰ্ভুক্তি]] *''[[:শ্ৰেণী:নতুন সাঁচ]]'' |- | {{navbar|Article creation}} |}<noinclude>[[Category:নতুন সাঁচ]]{{documentation}}</noinclude> m9dkalhlctxy7mmlxugynsk5kldzcch 613443 613441 2026-06-21T13:08:14Z দিব্য দত্ত 9244 613443 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 15em;" | colspan="2" style="font-size: 95%; text-align: center" | [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ সৃষ্টি '''⇧''']] |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"|সাধাৰণ সহায় |- | colspan="2" style="font-size: 90%;"| * [[Help:Getting started|ৱিকিপিডিয়াত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰক]] * [[Wikipedia:Starting an article|প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰক]] * [[Wikipedia:Article wizard|প্ৰবন্ধ ৱিজাৰ্ড]] * [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|আপোনাৰ প্ৰথম প্ৰবন্ধ]] * [[Wikipedia:Stub|পোখালি সৃষ্টি]] |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"| ধাৰণা আৰু তত্ত্বাৱধান |- |colspan="2" style="font-size: 90%;"| * [[Wikipedia:Layout|সাধাৰণ লে-আউট]] * [[Wikipedia:Stub|পোখালি প্ৰবন্ধ]] * [[Wikipedia:Lead section|প্ৰধান শাখা]] * [[Help:Section|শাখাসমূহ]] * [[Wikipedia:The perfect article|নিখুত প্ৰবন্ধ]] |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"| বিকশিত প্ৰক্ৰিয়াসমূহ |- |colspan="2" style="font-size: 90%;"| * [[Wikipedia:Moving articles|স্থানান্তৰ/নামাকৰণ]] * [[Wikipedia:Merging articles|একত্ৰীকৰণ/অনুকলন]] * [[Wikipedia:Categorization|শ্ৰেণীভুক্তি]] * [[Wikipedia:Requested articles|অনুৰোধিত প্ৰবন্ধ]] * [[Wikipedia:Most wanted articles|গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ]] |- ! colspan="2" style="font-size: 95%; background: #bbbbbb;"| মেটাটুল আৰু গোটসমূহ |- |colspan="2" style="font-size: 90%;"| *''[[বিশেষ:নতুন পৃষ্ঠা]]'' *''[[Wikipedia:New pages patrol|নতুন পৃষ্ঠা তহলদাৰী]]'' *[[Wikipedia:New articles by topic|''নতুন '' ~ বিষয় অনুসৰি]] * [[Wikipedia:WikiProject Articles for creation|''ৱিকিপ্ৰকল্প'' ~ সৃষ্টিৰ বাবে]] * [[Wikipedia:Recent additions|''WP:DYK'' নতুন অন্তৰ্ভুক্তি]] *''[[:শ্ৰেণী:নতুন সাঁচ]]'' |- | {{navbar|Article creation}} |}<noinclude>[[Category:নতুন সাঁচ]]{{documentation}}</noinclude> rvlfeq8mumgr5wl1ymh6n879xenwyo0 0 9811 613567 364657 2026-06-22T04:24:53Z Hemchandra Mili, Dergaon 49582 613567 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = মহীচন্দ্ৰ মিৰি | image = Mahichandra Miri.jpg | caption = মহীচন্দ্ৰ মিৰি | birth_date = ১৯০৩ | birth_place = | death_date = ১৯৩৯ | death_place =[[যোৰহাট]], [[অসম]] | resting_place = | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | known_for = অসমৰ বন্যকৰ্মী | education = | occupation = বন সংৰক্ষক, শিক্ষাবিদ | children = উৎপল মিৰি, মৃণাল মিৰি | footnotes = }} '''মহীচন্দ্ৰ মিৰি''' (জন্ম: ১৯০২ - মৃত্যু: ১৯৩৯) অসমৰ প্ৰথম মুখ্য বন সংৰক্ষক ( চীফ কন্‌জাৰভেটৰ অব ফৰেষ্টচ)আছিল (প্ৰায় ১৯৩৫ চনত)। অনুসূচিত জনজাতি মিৰি সম্প্ৰদায়ৰ এই শিক্ষিত ডেকাজনে সেই সময়তে অসমৰ বন্যজীৱনৰ ৰক্ষাৰ হেতুকে কাম আৰম্ভ কৰিছিল। [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ [[এশিঙিয়া গঁড়]]ৰ বিষয়ে প্ৰথম তেখেতৰ হেতুকেই বিশ্ব অৱগত হয়। কথিত আছে তেখেতে কাজিৰঙাৰ অৰণ্যত এটা টিলাৰ ওপৰত বহি [[বাইন'কুলাৰ]] আৰু বন্দুক লৈ অৰণ্যৰ তদাৰক কৰিছিল। তেখেতৰ পত্নী আছিল প্ৰসিদ্ধ অসমীয়া শিক্ষাবিদ [[ইন্দিৰা মিৰি]] আৰু সন্তান [[উৎপল মিৰি]] , চপলা মিৰি আৰু [[মৃণাল মিৰি]]। মহীচন্দ্ৰ মিৰি কেৱল এগৰাকী সুদক্ষ চৰকাৰী কৰ্মচাৰীয়েই নহয় তেওঁ এজন নিষ্ঠাবান সমাজ সেৱক আৰু কৃতি সাহিত্যিক আছিল।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব">{{cite book | title=বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব | publisher=অসম প্ৰকাশন পৰিষদ | author=নবীন টায়ে | Athor article name=মহি চন্দ্ৰ মিৰিঃ ইন্দিৰা মিৰি | year=মাৰ্চ,২০০৫ | pages=১৬৮-১৭৭ পৃষ্ঠা}}</ref> ==জন্ম== ১৯০২ চনৰ ২১ জুলাইত ঢকুৱাখনাৰ খেৰকটা নদীৰ পাৰত অৱস্থিত আলিমূৰ মিচিং গাঁৱত মহি চন্দ্ৰ মিৰিৰ জন্ম হয়।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref>তেওঁৰ দেউতাকৰ নাম দলে মিৰি আৰু মাকৰ নাম পঞ্চমী মিৰি আছিল।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> ==শিক্ষা== মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে ১৯২৩ চনত অংকত ডিষ্টিংচন্সসহ শিৱসাগৰ হাইস্কুলৰপৰা মেট্ৰিক পৰীক্ষাত উৰ্ত্তীণ হয় আৰু কটন কলেজত নাম ভৰ্তি কৰে।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> [[কটন কলেজ]]ৰ পৰা পদাৰ্থ বিজ্ঞানত মেজৰ সহ ১৯২৭ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ কেৱল পঢ়াতেই ভাল নাছিল কৃতি খেলুৱৈয়ো আছিল। চুটিং, মাছ মৰা, হাতীৰ পিঠিত উঠা, সাপ ধৰা আদিত তেওঁ পাকৈত আছিল।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> ১৯২৯ চনত মহী মিৰি আৰু মাধব ভট্টাচাৰ্য্যক ইম্পিৰিয়েল ফৰেষ্ট চাৰ্ভিচৰ বাবে বাচনি কৰা হয় আৰু ৰেংগুনৰ ফৰেষ্ট কলেজত প্ৰশিক্ষণৰ বাবে পঠোৱা হয়। সন্মানীয় ইম্পিৰিয়েল ফৰেষ্ট চাৰ্ভিচৰ পদৰ বাবে বাচনী কৰা তেওঁলোক দুজনেই প্ৰথম অসমীয়া।<ref name="mishren">{{cite web | url=http://mishingrenaissance.blogspot.in/2008/11/man-behind-kaziranga-national-parkmahi.html | title=The Man Behind Kaziranga National Park: Mahi Chandra Miri [ Great Mising Personality ] | accessdate=16 মাৰ্চ 2014 | author=MISHINGRENAISSANCE}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== ৰেংগুনৰ প্ৰশিক্ষণৰ পাচত মহী মিৰিক ১৯৩১ চনত গুৱাহাটীত এক্সট্ৰা এচিষ্টেণ্ট কনজাৰভেটৰ অফ ফৰেষ্ট হিচাবে নিযুক্তি দিয়া হয়। ১৯৩৪ চনৰ আশে পাশে তেওঁক গোলাঘাটত হেডকোৱাৰ্টাৰ স্থিত তেতিয়াৰ "Kaziranga game sanctuary"-ৰ বাগৰী ৰেঞ্জলৈ বদলি কৰা হয়।<ref name="mishren" /> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ১৯৩২ চনত মহী মিৰিয়ে সোণাধৰ সেনাপতিৰ জ্যেষ্ঠা জীয়ৰী [[ইন্দিৰা মিৰি|ইন্দিৰা সেনাপতিক]] (পিছলৈ ইমদিৰা মিৰি) বিয়া কৰায়। ==মৃত্যু== পৰৱৰ্তী কালত তেওঁ [[যোৰহাট]]ত চাকৰি কৰিছিল আৰু তাতেই ১৯৩৯ চনৰ ২৯ জুলাই তাৰিখে <ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব">{{cite book | title=বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব | publisher=অসম প্ৰকাশন পৰিষদ | author=নবীন টায়ে | Athor article name=মহি চন্দ্ৰ মিৰিঃ ইন্দিৰা মিৰি | year=মাৰ্চ,২০০৫ | pages=১৬৮-১৭৭ পৃষ্ঠা}}</ref>[[ক'লাজ্বৰ]]ত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হয়। ==স্বীকৃতি== চৰকাৰী বন বিষয়া ৰূপে বাগৰিত যোগদান কৰাৰ পিছত মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে কাজিৰঙাৰ দক্ষিণ দিশত অৱস্থিত মিকিৰ পাহাৰৰ এটি টিলাত বহি হাতত বাইন'কুলাৰ লৈ প্ৰায়ে অৰণ্যৰ গতি-বিধি লক্ষ্য কৰিছিল। ২০০৩ চনৰ কাজিৰঙা বন-মহোৎসৱত অসম চৰকাৰে এই টিলাটো চৰকাৰী ভাৱে 'মহি মিৰি টিলা' নামেৰে নামংকন কৰে।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> ==উপেক্ষিত মহীচন্দ্ৰ মিৰি আৰু চৰকাৰী অৱহেলা== কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানক বিশ্ব দৰবাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা আৰু অসমৰ বন্যপ্ৰাণীক চোৰাং চিকাৰীৰ কৰাল গ্ৰাসৰ পৰা ৰক্ষা কৰা প্ৰথমজন অসমীয়া বন বিষয়া মহীচন্দ্ৰ মিৰি (পাতিৰ) সদায়ে চৰকাৰ তথা প্ৰশাসনৰ অৱহেলাৰ চিকাৰ হৈ আহিছে। ব্ৰিটিছ প্ৰকৃতিবিদ ই. পি. গীয়ে যাৰ বিষয়ে লিখিছিল, "He is the man who put Kaziranga on the world map", সেইগৰাকী মহান অসম সন্তানক নিজৰ ৰাজ্যখনে প্ৰাপ্য সন্মান আৰু স্বীকৃতি নিদিয়াটো অত্যন্ত পৰিতাপৰ বিষয়। ●বৰ্তমান কাজিৰঙাৰ বাঘ, হাতী আৰু এশিঙিয়া গঁড়ৰ যি সুৰক্ষিত পৰিৱেশ আমি দেখিবলৈ পাওঁ, তাৰ লাইখুটা স্থাপন কৰিছিল মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে। কিন্তু চৰকাৰীভাৱে কোনো ডাঙৰ উদ্যান, প্ৰতিষ্ঠান বা বঁটা তেখেতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হোৱা নাই। ●অসমৰ বিদ্যালয়-মহাবিদ্যালয়ৰ বুৰঞ্জী বা পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ পাঠ্যপুথিত মহীচন্দ্ৰ মিৰিৰ ত্যাগ আৰু কৰ্মৰাজিক বিষয়ে আজি বহুল পৰিমাণে অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগিছিল । যাৰ অভাৱত আজিৰ নতুন প্ৰজন্মৰ বহুতেই কাজিৰঙাৰ প্ৰকৃত ত্ৰাণকৰ্তাগৰাকীৰ বিষয়ে জ্ঞাত নহয়। ●চৰকাৰ তথা বন বিভাগে কেৱল কাজিৰঙাৰ বাৰ্ষিকী বা তেখেতৰ মৃত্যুবাৰ্ষিকীত সংবাদ মাধ্যমত আনুষ্ঠানিক সোঁৱৰণ কৰিয়েই দায়িত্ব সামৰে। বৰ্তমান সময়ত কিছু প্ৰচেষ্টা (যেনে- মহী মিৰি ৱাটচ টাৱাৰ নিৰ্মাণ) হাতত লোৱা দেখা গৈছে যদিও, সেয়া তেখেতৰ সৰ্বস্ব ত্যাগৰ তুলনাত অত্যন্ত নগণ্য। ●মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰথম বিজ্ঞান স্নাতক আৰু অসমীয়া সমাজৰ গৌৰৱ মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে ১৯৩৯ চনৰ বানপানীৰ সময়ত সেৱা আগবঢ়াবলৈ গৈয়ে ক’লাজ্বৰত আক্ৰান্ত হৈ মাত্ৰ ৩৬ বছৰ বয়সতে প্ৰাণ হেৰুৱাইছিল। এই দেশপ্ৰেম আৰু মানৱীয়তাক প্ৰশাসনে জাতীয় মৰ্যাদা দিবলৈ ব্যৰ্থ হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{-}} {{অসমৰ সুপ্ৰসিদ্ধ ব্যক্তিসকল}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ অৰণ্যসেৱক]] [[শ্ৰেণী:সংক্ষিপ্ত জীৱনী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] ktt5ub5sozsrazvqholz3ssc4syvyu3 613568 613567 2026-06-22T04:25:38Z Hemchandra Mili, Dergaon 49582 613568 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = মহীচন্দ্ৰ মিৰি | image = Mahichandra Miri.jpg | caption = মহীচন্দ্ৰ মিৰি | birth_date = ১৯০৩ | birth_place = | death_date = ১৯৩৯ | death_place =[[যোৰহাট]], [[অসম]] | resting_place = | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | known_for = অসমৰ বন্যকৰ্মী | education = | occupation = বন সংৰক্ষক, শিক্ষাবিদ | children = উৎপল মিৰি, মৃণাল মিৰি | footnotes = }} '''মহীচন্দ্ৰ মিৰি''' (জন্ম: ১৯০২ - মৃত্যু: ১৯৩৯) অসমৰ প্ৰথম মুখ্য বন সংৰক্ষক ( চীফ কন্‌জাৰভেটৰ অব ফৰেষ্টচ)আছিল (প্ৰায় ১৯৩৫ চনত)। অনুসূচিত জনজাতি মিৰি সম্প্ৰদায়ৰ এই শিক্ষিত ডেকাজনে সেই সময়তে অসমৰ বন্যজীৱনৰ ৰক্ষাৰ হেতুকে কাম আৰম্ভ কৰিছিল। [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ [[এশিঙিয়া গঁড়]]ৰ বিষয়ে প্ৰথম তেখেতৰ হেতুকেই বিশ্ব অৱগত হয়। কথিত আছে তেখেতে কাজিৰঙাৰ অৰণ্যত এটা টিলাৰ ওপৰত বহি [[বাইন'কুলাৰ]] আৰু বন্দুক লৈ অৰণ্যৰ তদাৰক কৰিছিল। তেখেতৰ পত্নী আছিল প্ৰসিদ্ধ অসমীয়া শিক্ষাবিদ [[ইন্দিৰা মিৰি]] আৰু সন্তান [[উৎপল মিৰি]] , চপলা মিৰি আৰু [[মৃণাল মিৰি]]। মহীচন্দ্ৰ মিৰি কেৱল এগৰাকী সুদক্ষ চৰকাৰী কৰ্মচাৰীয়েই নহয় তেওঁ এজন নিষ্ঠাবান সমাজ সেৱক আৰু কৃতি সাহিত্যিক আছিল।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব">{{cite book | title=বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব | publisher=অসম প্ৰকাশন পৰিষদ | author=নবীন টায়ে | Athor article name=মহি চন্দ্ৰ মিৰিঃ ইন্দিৰা মিৰি | year=মাৰ্চ,২০০৫ | pages=১৬৮-১৭৭ পৃষ্ঠা}}</ref> ==জন্ম== ১৯০২ চনৰ ২১ জুলাইত ঢকুৱাখনাৰ খেৰকটা নদীৰ পাৰত অৱস্থিত আলিমূৰ মিচিং গাঁৱত মহি চন্দ্ৰ মিৰিৰ জন্ম হয়।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref>তেওঁৰ দেউতাকৰ নাম দলে মিৰি আৰু মাকৰ নাম পঞ্চমী মিৰি আছিল।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> ==শিক্ষা== মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে ১৯২৩ চনত অংকত ডিষ্টিংচন্সসহ শিৱসাগৰ হাইস্কুলৰপৰা মেট্ৰিক পৰীক্ষাত উৰ্ত্তীণ হয় আৰু কটন কলেজত নাম ভৰ্তি কৰে।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> [[কটন কলেজ]]ৰ পৰা পদাৰ্থ বিজ্ঞানত মেজৰ সহ ১৯২৭ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ কেৱল পঢ়াতেই ভাল নাছিল কৃতি খেলুৱৈয়ো আছিল। চুটিং, মাছ মৰা, হাতীৰ পিঠিত উঠা, সাপ ধৰা আদিত তেওঁ পাকৈত আছিল।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> ১৯২৯ চনত মহী মিৰি আৰু মাধব ভট্টাচাৰ্য্যক ইম্পিৰিয়েল ফৰেষ্ট চাৰ্ভিচৰ বাবে বাচনি কৰা হয় আৰু ৰেংগুনৰ ফৰেষ্ট কলেজত প্ৰশিক্ষণৰ বাবে পঠোৱা হয়। সন্মানীয় ইম্পিৰিয়েল ফৰেষ্ট চাৰ্ভিচৰ পদৰ বাবে বাচনী কৰা তেওঁলোক দুজনেই প্ৰথম অসমীয়া।<ref name="mishren">{{cite web | url=http://mishingrenaissance.blogspot.in/2008/11/man-behind-kaziranga-national-parkmahi.html | title=The Man Behind Kaziranga National Park: Mahi Chandra Miri [ Great Mising Personality ] | accessdate=16 মাৰ্চ 2014 | author=MISHINGRENAISSANCE}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== ৰেংগুনৰ প্ৰশিক্ষণৰ পাচত মহী মিৰিক ১৯৩১ চনত গুৱাহাটীত এক্সট্ৰা এচিষ্টেণ্ট কনজাৰভেটৰ অফ ফৰেষ্ট হিচাবে নিযুক্তি দিয়া হয়। ১৯৩৪ চনৰ আশে পাশে তেওঁক গোলাঘাটত হেডকোৱাৰ্টাৰ স্থিত তেতিয়াৰ "Kaziranga game sanctuary"-ৰ বাগৰী ৰেঞ্জলৈ বদলি কৰা হয়।<ref name="mishren" /> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ১৯৩২ চনত মহী মিৰিয়ে সোণাধৰ সেনাপতিৰ জ্যেষ্ঠা জীয়ৰী [[ইন্দিৰা মিৰি|ইন্দিৰা সেনাপতিক]] (পিছলৈ ইমদিৰা মিৰি) বিয়া কৰায়। ==মৃত্যু== পৰৱৰ্তী কালত তেওঁ [[যোৰহাট]]ত চাকৰি কৰিছিল আৰু তাতেই ১৯৩৯ চনৰ ২৯ জুলাই তাৰিখে <ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব">{{cite book | title=বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব | publisher=অসম প্ৰকাশন পৰিষদ | author=নবীন টায়ে | Athor article name=মহি চন্দ্ৰ মিৰিঃ ইন্দিৰা মিৰি | year=মাৰ্চ,২০০৫ | pages=১৬৮-১৭৭ পৃষ্ঠা}}</ref>[[ক'লাজ্বৰ]]ত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হয়। ==স্বীকৃতি== চৰকাৰী বন বিষয়া ৰূপে বাগৰিত যোগদান কৰাৰ পিছত মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে কাজিৰঙাৰ দক্ষিণ দিশত অৱস্থিত মিকিৰ পাহাৰৰ এটি টিলাত বহি হাতত বাইন'কুলাৰ লৈ প্ৰায়ে অৰণ্যৰ গতি-বিধি লক্ষ্য কৰিছিল। ২০০৩ চনৰ কাজিৰঙা বন-মহোৎসৱত অসম চৰকাৰে এই টিলাটো চৰকাৰী ভাৱে 'মহি মিৰি টিলা' নামেৰে নামংকন কৰে।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> ==উপেক্ষিত মহীচন্দ্ৰ মিৰি আৰু চৰকাৰী অৱহেলা== কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানক বিশ্ব দৰবাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা আৰু অসমৰ বন্যপ্ৰাণীক চোৰাং চিকাৰীৰ কৰাল গ্ৰাসৰ পৰা ৰক্ষা কৰা প্ৰথমজন অসমীয়া বন বিষয়া মহীচন্দ্ৰ মিৰি (পাতিৰ) সদায়ে চৰকাৰ তথা প্ৰশাসনৰ অৱহেলাৰ চিকাৰ হৈ আহিছে। ব্ৰিটিছ প্ৰকৃতিবিদ ই. পি. গীয়ে যাৰ বিষয়ে লিখিছিল, "He is the man who put Kaziranga on the world map", সেইগৰাকী মহান অসম সন্তানক নিজৰ ৰাজ্যখনে প্ৰাপ্য সন্মান আৰু স্বীকৃতি নিদিয়াটো অত্যন্ত পৰিতাপৰ বিষয়। ●বৰ্তমান কাজিৰঙাৰ বাঘ, হাতী আৰু এশিঙিয়া গঁড়ৰ যি সুৰক্ষিত পৰিৱেশ আমি দেখিবলৈ পাওঁ, তাৰ লাইখুটা স্থাপন কৰিছিল মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে। কিন্তু চৰকাৰীভাৱে কোনো ডাঙৰ উদ্যান, প্ৰতিষ্ঠান বা বঁটা তেখেতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হোৱা নাই। ●অসমৰ বিদ্যালয়-মহাবিদ্যালয়ৰ বুৰঞ্জী বা পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ পাঠ্যপুথিত মহীচন্দ্ৰ মিৰিৰ ত্যাগ আৰু কৰ্মৰাজিক বিষয়ে আজি বহুল পৰিমাণে অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগিছিল । যাৰ অভাৱত আজিৰ নতুন প্ৰজন্মৰ বহুতেই কাজিৰঙাৰ প্ৰকৃত ত্ৰাণকৰ্তাগৰাকীৰ বিষয়ে জ্ঞাত নহয়। ●চৰকাৰ তথা বন বিভাগে কেৱল কাজিৰঙাৰ বাৰ্ষিকী বা তেখেতৰ মৃত্যুবাৰ্ষিকীত সংবাদ মাধ্যমত আনুষ্ঠানিক সোঁৱৰণ কৰিয়েই দায়িত্ব সামৰে। বৰ্তমান সময়ত কিছু প্ৰচেষ্টা (যেনে- মহী মিৰি ৱাটচ টাৱাৰ নিৰ্মাণ) হাতত লোৱা দেখা গৈছে যদিও, সেয়া তেখেতৰ সৰ্বস্ব ত্যাগৰ তুলনাত অত্যন্ত নগণ্য। ●মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰথম বিজ্ঞান স্নাতক আৰু অসমীয়া সমাজৰ গৌৰৱ মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে ১৯৩৯ চনৰ বানপানীৰ সময়ত সেৱা আগবঢ়াবলৈ গৈয়ে ক’লাজ্বৰত আক্ৰান্ত হৈ মাত্ৰ ৩৬ বছৰ বয়সতে প্ৰাণ হেৰুৱাইছিল। এই দেশপ্ৰেম আৰু মানৱীয়তাক প্ৰশাসনে জাতীয় মৰ্যাদা দিবলৈ ব্যৰ্থ হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{-}} {{অসমৰ সুপ্ৰসিদ্ধ ব্যক্তিসকল}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ অৰণ্যসেৱক]] [[শ্ৰেণী:সংক্ষিপ্ত জীৱনী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] acmqqhawte04zlfyfecpctrazmkvurz 613571 613568 2026-06-22T04:29:48Z Hemchandra Mili, Dergaon 49582 613571 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = মহীচন্দ্ৰ মিৰি | image = Mahichandra Miri.jpg | caption = মহীচন্দ্ৰ মিৰি | birth_date = ১৯০৩ | birth_place = | death_date = ১৯৩৯ | death_place =[[যোৰহাট]], [[অসম]] | resting_place = | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | known_for = অসমৰ বন্যকৰ্মী | education = | occupation = বন সংৰক্ষক, শিক্ষাবিদ | children = উৎপল মিৰি, মৃণাল মিৰি | footnotes = }} '''মহীচন্দ্ৰ মিৰি''' (জন্ম: ১৯০২ - মৃত্যু: ১৯৩৯) অসমৰ প্ৰথম মুখ্য বন সংৰক্ষক ( চীফ কন্‌জাৰভেটৰ অব ফৰেষ্টচ)আছিল (প্ৰায় ১৯৩৫ চনত)। অনুসূচিত জনজাতি মিৰি সম্প্ৰদায়ৰ এই শিক্ষিত ডেকাজনে সেই সময়তে অসমৰ বন্যজীৱনৰ ৰক্ষাৰ হেতুকে কাম আৰম্ভ কৰিছিল। [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ [[এশিঙিয়া গঁড়]]ৰ বিষয়ে প্ৰথম তেখেতৰ হেতুকেই বিশ্ব অৱগত হয়। কথিত আছে তেখেতে কাজিৰঙাৰ অৰণ্যত এটা টিলাৰ ওপৰত বহি [[বাইন'কুলাৰ]] আৰু বন্দুক লৈ অৰণ্যৰ তদাৰক কৰিছিল। তেখেতৰ পত্নী আছিল প্ৰসিদ্ধ অসমীয়া শিক্ষাবিদ [[ইন্দিৰা মিৰি]] আৰু সন্তান [[উৎপল মিৰি]] , চপলা মিৰি আৰু [[মৃণাল মিৰি]]। মহীচন্দ্ৰ মিৰি কেৱল এগৰাকী সুদক্ষ চৰকাৰী কৰ্মচাৰীয়েই নহয় তেওঁ এজন নিষ্ঠাবান সমাজ সেৱক আৰু কৃতি সাহিত্যিক আছিল।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব">{{cite book | title=বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব | publisher=অসম প্ৰকাশন পৰিষদ | author=নবীন টায়ে | Athor article name=মহি চন্দ্ৰ মিৰিঃ ইন্দিৰা মিৰি | year=মাৰ্চ,২০০৫ | pages=১৬৮-১৭৭ পৃষ্ঠা}}</ref> ==জন্ম== ১৯০২ চনৰ ২১ জুলাইত ঢকুৱাখনাৰ খেৰকটা নদীৰ পাৰত অৱস্থিত আলিমূৰ মিচিং গাঁৱত মহি চন্দ্ৰ মিৰিৰ জন্ম হয়।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref>তেওঁৰ দেউতাকৰ নাম দলে মিৰি আৰু মাকৰ নাম পঞ্চমী মিৰি আছিল।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> ==শিক্ষা== মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে ১৯২৩ চনত অংকত ডিষ্টিংচন্সসহ শিৱসাগৰ হাইস্কুলৰপৰা মেট্ৰিক পৰীক্ষাত উৰ্ত্তীণ হয় আৰু কটন কলেজত নাম ভৰ্তি কৰে।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> [[কটন কলেজ]]ৰ পৰা পদাৰ্থ বিজ্ঞানত মেজৰ সহ ১৯২৭ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ কেৱল পঢ়াতেই ভাল নাছিল কৃতি খেলুৱৈয়ো আছিল। চুটিং, মাছ মৰা, হাতীৰ পিঠিত উঠা, সাপ ধৰা আদিত তেওঁ পাকৈত আছিল।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> ১৯২৯ চনত মহী মিৰি আৰু মাধব ভট্টাচাৰ্য্যক ইম্পিৰিয়েল ফৰেষ্ট চাৰ্ভিচৰ বাবে বাচনি কৰা হয় আৰু ৰেংগুনৰ ফৰেষ্ট কলেজত প্ৰশিক্ষণৰ বাবে পঠোৱা হয়। সন্মানীয় ইম্পিৰিয়েল ফৰেষ্ট চাৰ্ভিচৰ পদৰ বাবে বাচনী কৰা তেওঁলোক দুজনেই প্ৰথম অসমীয়া।<ref name="mishren">{{cite web | url=http://mishingrenaissance.blogspot.in/2008/11/man-behind-kaziranga-national-parkmahi.html | title=The Man Behind Kaziranga National Park: Mahi Chandra Miri [ Great Mising Personality ] | accessdate=16 মাৰ্চ 2014 | author=MISHINGRENAISSANCE}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== ৰেংগুনৰ প্ৰশিক্ষণৰ পাচত মহী মিৰিক ১৯৩১ চনত গুৱাহাটীত এক্সট্ৰা এচিষ্টেণ্ট কনজাৰভেটৰ অফ ফৰেষ্ট হিচাবে নিযুক্তি দিয়া হয়। ১৯৩৪ চনৰ আশে পাশে তেওঁক গোলাঘাটত হেডকোৱাৰ্টাৰ স্থিত তেতিয়াৰ "Kaziranga game sanctuary"-ৰ বাগৰী ৰেঞ্জলৈ বদলি কৰা হয়।<ref name="mishren" /> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ১৯৩২ চনত মহী মিৰিয়ে সোণাধৰ সেনাপতিৰ জ্যেষ্ঠা জীয়ৰী [[ইন্দিৰা মিৰি|ইন্দিৰা সেনাপতিক]] (পিছলৈ ইমদিৰা মিৰি) বিয়া কৰায়। ==মৃত্যু== পৰৱৰ্তী কালত তেওঁ [[যোৰহাট]]ত চাকৰি কৰিছিল আৰু তাতেই ১৯৩৯ চনৰ ২৯ জুলাই তাৰিখে <ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব">{{cite book | title=বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব | publisher=অসম প্ৰকাশন পৰিষদ | author=নবীন টায়ে | Athor article name=মহি চন্দ্ৰ মিৰিঃ ইন্দিৰা মিৰি | year=মাৰ্চ,২০০৫ | pages=১৬৮-১৭৭ পৃষ্ঠা}}</ref>[[ক'লাজ্বৰ]]ত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হয়। ==স্বীকৃতি== চৰকাৰী বন বিষয়া ৰূপে বাগৰিত যোগদান কৰাৰ পিছত মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে কাজিৰঙাৰ দক্ষিণ দিশত অৱস্থিত মিকিৰ পাহাৰৰ এটি টিলাত বহি হাতত বাইন'কুলাৰ লৈ প্ৰায়ে অৰণ্যৰ গতি-বিধি লক্ষ্য কৰিছিল। ২০০৩ চনৰ কাজিৰঙা বন-মহোৎসৱত অসম চৰকাৰে এই টিলাটো চৰকাৰী ভাৱে 'মহি মিৰি টিলা' নামেৰে নামংকন কৰে।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> ==উপেক্ষিত মহীচন্দ্ৰ মিৰি আৰু চৰকাৰী অৱহেলা== কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানক বিশ্ব দৰবাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা আৰু অসমৰ বন্যপ্ৰাণীক চোৰাং চিকাৰীৰ কৰাল গ্ৰাসৰ পৰা ৰক্ষা কৰা প্ৰথমজন অসমীয়া বন বিষয়া মহীচন্দ্ৰ মিৰি (পাতিৰ) সদায়ে চৰকাৰ তথা প্ৰশাসনৰ অৱহেলাৰ চিকাৰ হৈ আহিছে। ব্ৰিটিছ প্ৰকৃতিবিদ ই. পি. গীয়ে যাৰ বিষয়ে লিখিছিল, "He is the man who put Kaziranga on the world map", সেইগৰাকী মহান অসম সন্তানক নিজৰ ৰাজ্যখনে প্ৰাপ্য সন্মান আৰু স্বীকৃতি নিদিয়াটো অত্যন্ত পৰিতাপৰ বিষয়। ●বৰ্তমান কাজিৰঙাৰ বাঘ, হাতী আৰু এশিঙিয়া গঁড়ৰ যি সুৰক্ষিত পৰিৱেশ আমি দেখিবলৈ পাওঁ, তাৰ লাইখুটা স্থাপন কৰিছিল মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে। কিন্তু চৰকাৰীভাৱে কোনো ডাঙৰ উদ্যান, প্ৰতিষ্ঠান বা বঁটা তেখেতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হোৱা নাই। ●অসমৰ বিদ্যালয়-মহাবিদ্যালয়ৰ বুৰঞ্জী বা পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ পাঠ্যপুথিত মহীচন্দ্ৰ মিৰিৰ ত্যাগ আৰু কৰ্মৰাজিক বিষয়ে আজি বহুল পৰিমাণে অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগিছিল । যাৰ অভাৱত আজিৰ নতুন প্ৰজন্মৰ বহুতেই কাজিৰঙাৰ প্ৰকৃত ত্ৰাণকৰ্তাগৰাকীৰ বিষয়ে জ্ঞাত নহয়। ●চৰকাৰ তথা বন বিভাগে কেৱল কাজিৰঙাৰ বাৰ্ষিকী বা তেখেতৰ মৃত্যুবাৰ্ষিকীত সংবাদ মাধ্যমত আনুষ্ঠানিক সোঁৱৰণ কৰিয়েই দায়িত্ব সামৰে। বৰ্তমান সময়ত কিছু প্ৰচেষ্টা (যেনে- মহী মিৰি ৱাটচ টাৱাৰ নিৰ্মাণ) হাতত লোৱা দেখা গৈছে যদিও, সেয়া তেখেতৰ সৰ্বস্ব ত্যাগৰ তুলনাত অত্যন্ত নগণ্য। ●মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰথম বিজ্ঞান স্নাতক আৰু অসমীয়া সমাজৰ গৌৰৱ মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে ১৯৩৯ চনৰ বানপানীৰ সময়ত সেৱা আগবঢ়াবলৈ গৈয়ে ক’লাজ্বৰত আক্ৰান্ত হৈ মাত্ৰ ৩৬ বছৰ বয়সতে প্ৰাণ হেৰুৱাইছিল। এই দেশপ্ৰেম আৰু মানৱীয়তাক প্ৰশাসনে জাতীয় মৰ্যাদা দিবলৈ ব্যৰ্থ হৈছে। ==চৰকাৰ তথা প্ৰশাসনৰ কৰণীয়== মহীচন্দ্ৰ মিৰিক উপযুক্ত আৰু যথোপযুক্ত সন্মান যাচিবলৈ হ’লে চৰকাৰে কেইটামান জৰুৰী পদক্ষেপ লোৱা উচিত। ===ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ বঁটা প্ৰৱৰ্তন=== বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ ক্ষেত্ৰত দেখুওৱা সাহসিকতাৰ বাবে তেখেতৰ নামেৰে ৰাজ্যিক তথা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ বঁটা ঘোষণা কৰিব লাগে। ===স্মাৰক আৰু সংগ্ৰহালয় নিৰ্মাণ=== কাজিৰঙাৰ মুখ্য প্ৰৱেশদ্বাৰত তেখেতৰ এটি পূৰ্ণাংগ প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰিব লাগে আৰু তেখেতৰ ব্যৱহৃত সামগ্ৰীসমূহ সুৰক্ষিত কৰি এটা সংগ্ৰহালয় গঢ়ি তুলিব লাগে। ===জীৱনী অন্তৰ্ভুক্তিকৰণ=== অসমৰ শিক্ষা বিভাগে পাঠ্যপুথিত তেখেতৰ সংগ্ৰামৰ কাহিনী অন্তৰ্ভুক্ত কৰাটো বাধ্যতামূলক কৰিব লাগে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{-}} {{অসমৰ সুপ্ৰসিদ্ধ ব্যক্তিসকল}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ অৰণ্যসেৱক]] [[শ্ৰেণী:সংক্ষিপ্ত জীৱনী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] 9amh1rtctaxyi7anzeohs3lv6jr57e3 613575 613571 2026-06-22T04:32:40Z Hemchandra Mili, Dergaon 49582 613575 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = মহীচন্দ্ৰ মিৰি | image = Mahichandra Miri.jpg | caption = মহীচন্দ্ৰ মিৰি | birth_date = ১৯০৩ | birth_place = | death_date = ১৯৩৯ | death_place =[[যোৰহাট]], [[অসম]] | resting_place = | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | known_for = অসমৰ বন্যকৰ্মী | education = | occupation = বন সংৰক্ষক, শিক্ষাবিদ | children = উৎপল মিৰি, মৃণাল মিৰি | footnotes = }} '''মহীচন্দ্ৰ মিৰি''' (জন্ম: ১৯০২ - মৃত্যু: ১৯৩৯) অসমৰ প্ৰথম মুখ্য বন সংৰক্ষক ( চীফ কন্‌জাৰভেটৰ অব ফৰেষ্টচ)আছিল (প্ৰায় ১৯৩৫ চনত)। অনুসূচিত জনজাতি মিৰি সম্প্ৰদায়ৰ এই শিক্ষিত ডেকাজনে সেই সময়তে অসমৰ বন্যজীৱনৰ ৰক্ষাৰ হেতুকে কাম আৰম্ভ কৰিছিল। [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ [[এশিঙিয়া গঁড়]]ৰ বিষয়ে প্ৰথম তেখেতৰ হেতুকেই বিশ্ব অৱগত হয়। কথিত আছে তেখেতে কাজিৰঙাৰ অৰণ্যত এটা টিলাৰ ওপৰত বহি [[বাইন'কুলাৰ]] আৰু বন্দুক লৈ অৰণ্যৰ তদাৰক কৰিছিল। তেখেতৰ পত্নী আছিল প্ৰসিদ্ধ অসমীয়া শিক্ষাবিদ [[ইন্দিৰা মিৰি]] আৰু সন্তান [[উৎপল মিৰি]] , চপলা মিৰি আৰু [[মৃণাল মিৰি]]। মহীচন্দ্ৰ মিৰি কেৱল এগৰাকী সুদক্ষ চৰকাৰী কৰ্মচাৰীয়েই নহয় তেওঁ এজন নিষ্ঠাবান সমাজ সেৱক আৰু কৃতি সাহিত্যিক আছিল।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব">{{cite book | title=বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব | publisher=অসম প্ৰকাশন পৰিষদ | author=নবীন টায়ে | Athor article name=মহি চন্দ্ৰ মিৰিঃ ইন্দিৰা মিৰি | year=মাৰ্চ,২০০৫ | pages=১৬৮-১৭৭ পৃষ্ঠা}}</ref> ==জন্ম== ১৯০২ চনৰ ২১ জুলাইত ঢকুৱাখনাৰ খেৰকটা নদীৰ পাৰত অৱস্থিত আলিমূৰ মিচিং গাঁৱত মহি চন্দ্ৰ মিৰিৰ জন্ম হয়।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref>তেওঁৰ দেউতাকৰ নাম দলে মিৰি আৰু মাকৰ নাম পঞ্চমী মিৰি আছিল।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> ==শিক্ষা== মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে ১৯২৩ চনত অংকত ডিষ্টিংচন্সসহ শিৱসাগৰ হাইস্কুলৰপৰা মেট্ৰিক পৰীক্ষাত উৰ্ত্তীণ হয় আৰু কটন কলেজত নাম ভৰ্তি কৰে।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> [[কটন কলেজ]]ৰ পৰা পদাৰ্থ বিজ্ঞানত মেজৰ সহ ১৯২৭ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ কেৱল পঢ়াতেই ভাল নাছিল কৃতি খেলুৱৈয়ো আছিল। চুটিং, মাছ মৰা, হাতীৰ পিঠিত উঠা, সাপ ধৰা আদিত তেওঁ পাকৈত আছিল।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> ১৯২৯ চনত মহী মিৰি আৰু মাধব ভট্টাচাৰ্য্যক ইম্পিৰিয়েল ফৰেষ্ট চাৰ্ভিচৰ বাবে বাচনি কৰা হয় আৰু ৰেংগুনৰ ফৰেষ্ট কলেজত প্ৰশিক্ষণৰ বাবে পঠোৱা হয়। সন্মানীয় ইম্পিৰিয়েল ফৰেষ্ট চাৰ্ভিচৰ পদৰ বাবে বাচনী কৰা তেওঁলোক দুজনেই প্ৰথম অসমীয়া।<ref name="mishren">{{cite web | url=http://mishingrenaissance.blogspot.in/2008/11/man-behind-kaziranga-national-parkmahi.html | title=The Man Behind Kaziranga National Park: Mahi Chandra Miri [ Great Mising Personality ] | accessdate=16 মাৰ্চ 2014 | author=MISHINGRENAISSANCE}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== ৰেংগুনৰ প্ৰশিক্ষণৰ পাচত মহী মিৰিক ১৯৩১ চনত গুৱাহাটীত এক্সট্ৰা এচিষ্টেণ্ট কনজাৰভেটৰ অফ ফৰেষ্ট হিচাবে নিযুক্তি দিয়া হয়। ১৯৩৪ চনৰ আশে পাশে তেওঁক গোলাঘাটত হেডকোৱাৰ্টাৰ স্থিত তেতিয়াৰ "Kaziranga game sanctuary"-ৰ বাগৰী ৰেঞ্জলৈ বদলি কৰা হয়।<ref name="mishren" /> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ১৯৩২ চনত মহী মিৰিয়ে সোণাধৰ সেনাপতিৰ জ্যেষ্ঠা জীয়ৰী [[ইন্দিৰা মিৰি|ইন্দিৰা সেনাপতিক]] (পিছলৈ ইমদিৰা মিৰি) বিয়া কৰায়। ==মৃত্যু== পৰৱৰ্তী কালত তেওঁ [[যোৰহাট]]ত চাকৰি কৰিছিল আৰু তাতেই ১৯৩৯ চনৰ ২৯ জুলাই তাৰিখে <ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব">{{cite book | title=বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব | publisher=অসম প্ৰকাশন পৰিষদ | author=নবীন টায়ে | Athor article name=মহি চন্দ্ৰ মিৰিঃ ইন্দিৰা মিৰি | year=মাৰ্চ,২০০৫ | pages=১৬৮-১৭৭ পৃষ্ঠা}}</ref>[[ক'লাজ্বৰ]]ত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হয়। ==স্বীকৃতি== চৰকাৰী বন বিষয়া ৰূপে বাগৰিত যোগদান কৰাৰ পিছত মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে কাজিৰঙাৰ দক্ষিণ দিশত অৱস্থিত মিকিৰ পাহাৰৰ এটি টিলাত বহি হাতত বাইন'কুলাৰ লৈ প্ৰায়ে অৰণ্যৰ গতি-বিধি লক্ষ্য কৰিছিল। ২০০৩ চনৰ কাজিৰঙা বন-মহোৎসৱত অসম চৰকাৰে এই টিলাটো চৰকাৰী ভাৱে 'মহি মিৰি টিলা' নামেৰে নামংকন কৰে।<ref name="বৰেণ্য ব্যক্তিত্ব"></ref> ==উপেক্ষিত মহীচন্দ্ৰ মিৰি আৰু চৰকাৰী অৱহেলা== কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানক বিশ্ব দৰবাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা আৰু অসমৰ বন্যপ্ৰাণীক চোৰাং চিকাৰীৰ কৰাল গ্ৰাসৰ পৰা ৰক্ষা কৰা প্ৰথমজন অসমীয়া বন বিষয়া মহীচন্দ্ৰ মিৰি (পাতিৰ) সদায়ে চৰকাৰ তথা প্ৰশাসনৰ অৱহেলাৰ চিকাৰ হৈ আহিছে। ব্ৰিটিছ প্ৰকৃতিবিদ ই. পি. গীয়ে যাৰ বিষয়ে লিখিছিল, "He is the man who put Kaziranga on the world map", সেইগৰাকী মহান অসম সন্তানক নিজৰ ৰাজ্যখনে প্ৰাপ্য সন্মান আৰু স্বীকৃতি নিদিয়াটো অত্যন্ত পৰিতাপৰ বিষয়। ●বৰ্তমান কাজিৰঙাৰ বাঘ, হাতী আৰু এশিঙিয়া গঁড়ৰ যি সুৰক্ষিত পৰিৱেশ আমি দেখিবলৈ পাওঁ, তাৰ লাইখুটা স্থাপন কৰিছিল মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে। কিন্তু চৰকাৰীভাৱে কোনো ডাঙৰ উদ্যান, প্ৰতিষ্ঠান বা বঁটা তেখেতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হোৱা নাই। ●অসমৰ বিদ্যালয়-মহাবিদ্যালয়ৰ বুৰঞ্জী বা পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ পাঠ্যপুথিত মহীচন্দ্ৰ মিৰিৰ ত্যাগ আৰু কৰ্মৰাজিক বিষয়ে আজি বহুল পৰিমাণে অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগিছিল । যাৰ অভাৱত আজিৰ নতুন প্ৰজন্মৰ বহুতেই কাজিৰঙাৰ প্ৰকৃত ত্ৰাণকৰ্তাগৰাকীৰ বিষয়ে জ্ঞাত নহয়। ●চৰকাৰ তথা বন বিভাগে কেৱল কাজিৰঙাৰ বাৰ্ষিকী বা তেখেতৰ মৃত্যুবাৰ্ষিকীত সংবাদ মাধ্যমত আনুষ্ঠানিক সোঁৱৰণ কৰিয়েই দায়িত্ব সামৰে। বৰ্তমান সময়ত কিছু প্ৰচেষ্টা (যেনে- মহী মিৰি ৱাটচ টাৱাৰ নিৰ্মাণ) হাতত লোৱা দেখা গৈছে যদিও, সেয়া তেখেতৰ সৰ্বস্ব ত্যাগৰ তুলনাত অত্যন্ত নগণ্য। ●মিচিং সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰথম বিজ্ঞান স্নাতক আৰু অসমীয়া সমাজৰ গৌৰৱ মহীচন্দ্ৰ মিৰিয়ে ১৯৩৯ চনৰ বানপানীৰ সময়ত সেৱা আগবঢ়াবলৈ গৈয়ে ক’লাজ্বৰত আক্ৰান্ত হৈ মাত্ৰ ৩৬ বছৰ বয়সতে প্ৰাণ হেৰুৱাইছিল। এই দেশপ্ৰেম আৰু মানৱীয়তাক প্ৰশাসনে জাতীয় মৰ্যাদা দিবলৈ ব্যৰ্থ হৈছে। ==চৰকাৰ তথা প্ৰশাসনৰ কৰণীয়== মহীচন্দ্ৰ মিৰিক উপযুক্ত আৰু যথোপযুক্ত সন্মান যাচিবলৈ হ’লে চৰকাৰে কেইটামান জৰুৰী পদক্ষেপ লোৱা উচিত। ===ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ বঁটা প্ৰৱৰ্তন=== বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ ক্ষেত্ৰত দেখুওৱা সাহসিকতাৰ বাবে তেখেতৰ নামেৰে ৰাজ্যিক তথা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ বঁটা ঘোষণা কৰিব লাগে। ===স্মাৰক আৰু সংগ্ৰহালয় নিৰ্মাণ=== কাজিৰঙাৰ মুখ্য প্ৰৱেশদ্বাৰত তেখেতৰ এটি পূৰ্ণাংগ প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰিব লাগে আৰু তেখেতৰ ব্যৱহৃত সামগ্ৰীসমূহ সুৰক্ষিত কৰি এটা সংগ্ৰহালয় গঢ়ি তুলিব লাগে। ===জীৱনী অন্তৰ্ভুক্তিকৰণ=== অসমৰ শিক্ষা বিভাগে পাঠ্যপুথিত তেখেতৰ সংগ্ৰামৰ কাহিনী অন্তৰ্ভুক্ত কৰাটো বাধ্যতামূলক কৰিব লাগে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{-}} {{অসমৰ সুপ্ৰসিদ্ধ ব্যক্তিসকল}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ অৰণ্যসেৱক]] [[শ্ৰেণী:সংক্ষিপ্ত জীৱনী]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] dzydzfzf92198zs0h37ox6am1buwvfn 0 21927 613457 613406 2026-06-21T15:12:36Z ManjurKhan 18997 /* */ 613457 wikitext text/x-wiki {{Infobox subdivision type | name = ভাৰতৰ জিলাসমূহ | alt_name = | alt_name1 = | category = দ্বিতীয়/তৃতীয় পৰ্যায়ৰ প্ৰশাসনিক বিভাগ | territory = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ]] | upper_unit = | start_date = | start_date1 = | start_date2 = | legislation_begin = | legislation_begin1 = | legislation_begin2 = | legislation_end = | legislation_end1 = | legislation_end2 = | end_date = | end_date1 = | end_date2 = | type = | type1 = | type2 = | population_range = Greatest: [[Thane district|Thane]], [[Maharashtra]]—11,060,148 (2011 census)<br />Least: [[Dibang Valley district|Dibang Valley]], [[Arunachal Pradesh]]—8,004 (2011 census) | area_range = Largest: [[Kutch district|Kutch]], [[Gujarat]]—{{convert|45,652|km2|sqmi|abbr=on}}<br />Smallest: মাহে, [[পুডুছেৰী]]—{{convert|8.69|km2|sqmi|abbr=on}} | density_range = Highest: মধ্য দিল্লী, [[দিল্লী]] (25,759/sq. km.)<br /> Lowest: [[নামনি দিবাং উপত্যকা জিলা|নামনি দিবাং উপত্যকা]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] (14/sq. km.) | government = জিলা প্ৰশাসন | subdivision = [[Revenue division]] (''Sub-division'') and, | subdivision1 = ৰাজহ বিভাগ (উপ-বিভাগ) আৰু, তহচিল (তালুকা, মণ্ডল), আৰু ব্লক | map = [[File:India district map (de-facto).svg|400px]] | current_number = 802 | number_date = 2026 }} {{অনুবাদ}} '''জিলা''' ({{lang-hi|ज़िला}}; {{lang-ur|ضلع}}) শব্দটোৱে [[ভাৰত|ভাৰতবৰ্ষৰ]] ক্ষেত্ৰত এনে একোটা প্ৰশাসনিক ভৌগোলিক অঞ্চল, যিবোৰ [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ভাৰতৰ ৰাজ্য নাইবা কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহৰ]] অন্তৰ্গত। জিলাসমূহ কিছুমান উপভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে, যেনে [[Subdivisions of India|মহকুমা]] আৰু নাইবা [[tehsil|''তেহচিল'']], [[গাওঁ পঞ্চায়ত]] ইত্যাদি। জিলাৰ মুখ্য শাসনকৰ্তা সকল: * [[জিলা উপায়ুক্ত]]:- জিলা উপায়ুক্ত জিলা এখনৰ সৰ্বোচ্চ ক্ষমতাপ্ৰাপ্ত বিষয়া এখেতে জিলাখনৰ আইন শৃংখলা অটুট ৰখা দ্বায়িত্ব বহন কৰাৰ লগতে জিলা ন্যায়াধীশৰ কাৰ্যালয় সমূহ আৰু ৰাজহ সংগ্ৰহৰ দ্বায়িত্বত থকা ৰাজহ বিষয়া সকলৰ সমন্বয় ৰক্ষা কৰে। সাধাৰণতে [[ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱা]]ৰ বিষয়াসকল জিলা উপায়ুক্ত হয় যদিও কেতিয়াবা ৰাজ্যিক প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বিষয়া সকলকো এই পদত নিযুক্তি দিয়া হয়। জিলা উপায়ুক্তক সহায় কৰিবলৈ যথেষ্ট সংখ্যক বিভিন্ন সৰু বৰ প্ৰশাসিনক বিষয়া থাকে। * [[আৰক্ষী অধীক্ষক]]:- জিলাসমূহৰ [[আইন]] শৃংখলা আৰু তেনে ধৰণৰ বিষয় সমূহ নিয়াৰিকৈ চলোৱাৰ দ্বায়িত্বত এজন [[ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱা]]ৰ বিষয়া এজন আৰক্ষী অধীক্ষকৰূপে থাকে। <!-- * [[Deputy Conservator of Forests (India)|Deputy Conservator of Forests]], an officer belonging to the [[Indian Forest Service]], entrusted with the management of the [[forest]]s, [[Natural environment|environment]] and [[wildlife]] of the district --> ৰাজ্য চৰকাৰৰ দ্বাৰা এই বিষয়াসমূহ নিৰ্বাচিত কৰা হয় লগতে সময় আৰু পৰিস্থিতি সাপেক্ষে এওঁলোকক পদোন্নতি বা স্থানান্তৰ কৰা হয়। ৰাজ্যসমূহৰ অন্তৰ্গত প্ৰতিখন জিলাতে এখন সুনিৰ্দিষ্ট কৰা জিলাৰ [[মুখ্য সদৰ]] থাকে; কিন্তু [[মুম্বাই]] এনে এখন চহৰ যিখন এখন জিলা হোৱা সত্ত্বেও, সুনিৰ্দিষ্ট কৰা জিলাৰ সদৰ নাই, যদিওবা তাত এজন জিলা উপায়ুক্ত আছে। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতবৰ্ষত বৰ্তমান '''৬৪০'''খন জিলা আছে।<ref>http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/india/paper2_4.pdf</ref> ==অৱলোকন== {| width="80%" |- | {| width="100%" class="wikitable sortable" |+ প্ৰতিখন ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত জিলাসমূহৰ সংখ্যা |- ! bgcolor=#99CCFF width="5%" | মেপ নং ! bgcolor=#99CCFF width="40%" | ৰাজ্য অথবা কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ নাম ! bgcolor=#99CCFF width="5%" | জিলা |- | 1 || [[Districts of Andhra Pradesh|অন্ধ প্ৰদেশ]] || '''২৩''' |- | 2 || [[Districts of Arunachal Pradesh|অৰুণাচল প্ৰদেশ]] ||'''১৬''' |- | 3 || [[Districts of Assam|অসম]] || '''২৭''' |- | 4 || [[Districts of Bihar|বিহাৰ]] || '''৩৮''' |- | 5 || [[Districts of Chhattisgarh|ছত্তীছগড়]] || '''১৮''' |- | 6 || [[Districts of Goa|গোৱা]] ||&nbsp; &nbsp; '''২''' |- | 7 || [[Districts of Gujarat|গুজৰাট]] || '''২৬''' |- | 8 || [[Districts of Haryana|হাৰিয়ানা]] ||'''২১''' |- | 9 || [[Districts of Himachal Pradesh|হিমাচল প্ৰদেশ]] || '''১২''' |- | 10 || [[Districts of Jammu and Kashmir|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]] ||'''২২''' |- | 11 || [[Districts of Jharkhand|ঝাৰখণ্ড]] || '''২৪''' |- | 12 || [[Districts of Karnataka|কৰ্ণাটক]] || '''৩০''' |- | 13 || [[Districts of Kerala|কেৰালা]] || '''১৪''' |- | 14 || [[Districts of Madhya Pradesh|মধ্য প্ৰদেশ]] ||'''৫০''' |- | 15 || [[Districts of Maharashtra|মহাৰাষ্ট্ৰ]] || '''৩৫''' |- | 16 || [[Districts of Manipur|মণিপুৰ]] ||&nbsp; &nbsp; '''৯''' |- | 17 || [[Districts of Meghalaya|মেঘালয়]] ||&nbsp; &nbsp; '''৭''' |- | 18 || [[Districts of Mizoram|মিজোৰাম]] ||&nbsp; &nbsp; '''৮''' |- | 19 || [[Districts of Nagaland|নাগালেণ্ড]] ||&nbsp; '''১১''' |- | 20 || [[Districts of Orissa|উৰিষ্যা]] ||'''৩০''' |- | 21 || [[Districts of Punjab, India|পঞ্জাব]] ||'''২০''' |- | 22 || [[Districts of Rajasthan|ৰাজস্থান]] ||'''৩৩''' |- | 23 || [[Districts of Sikkim|ছিক্কিম]] ||&nbsp; &nbsp; '''৪''' |- | 24 || [[Districts of Tamil Nadu|তামিল নাডু]] ||'''৩২''' |- | 25 || [[Districts of Tripura|ত্ৰিপুৰা]] ||&nbsp; &nbsp; '''৪''' |- | 26 || [[Districts of Uttar Pradesh|উত্তৰ প্ৰদেশ]] ||'''৭১''' |- | 27 || [[Districts of Uttarakhand|উত্তৰাখণ্ড]] ||'''১৩''' |- | 28 || [[Districts of West Bengal|পশ্চিমবঙ্গ]] ||'''১৯''' |- | A || [[List of districts of Andaman and Nicobar Islands|আণ্ডামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জ]] ||&nbsp; &nbsp; '''৩''' |- | B || [[চণ্ডীগড়]] ||&nbsp; &nbsp; '''১''' |- | C || [[দাদৰা আৰু নগৰ হাৱেলী]] ||&nbsp; &nbsp; '''১''' |- | D || [[Districts of Daman and Diu|দমন আৰু দিউ]] ||&nbsp; &nbsp; '''২''' |- | E || [[লাক্ষাদ্বীপ]] ||&nbsp; &nbsp; '''১''' |- | F || [[List of districts of Delhi|কেন্দ্ৰীয় শাসিত দিল্লীৰ অন্তৰ্গত জিলাসমূহ]] ||&nbsp; &nbsp; '''৯''' |- | G || [[Districts of Puducherry|পণ্ডিচেৰী]] ||&nbsp; &nbsp; '''৪''' |- ! %!! সৰ্বমুঠ&nbsp;!! &nbsp; ৬৪০ |} | valign="top" width="300px" | [[File:India-states-numbered.svg|thumb| [[States and territories of India]], numbered as per the table]] |} <!-- ==নামকৰণ== The majority of districts are named after their administrative center. Some are referred to by two names, a traditional one and one that uses the name of the town that is the headquarters. Since most of the districts are named after a town, the word "district" or "District" is appended to distinguish between the town and the district. Official websites very often use ''District'' with a capital ''D'' in this context. ==Ambiguous names== The names of the 640 districts are mostly unique. There are some exceptions: * Within India five names are ambiguous, representing 10 districts: [[Aurangabad District (disambiguation)|Aurangabad]] ([[Bihar|BR]], [[Maharashtra|MH]]), [[Bijapur District (disambiguation)|Bijapur]] (CT, KA), [[Bilaspur District (disambiguation)|Bilaspur]] (CT, HP), [[Hamirpur District (disambiguation)|Hamirpur]] (HP, UP), [[Pratapgarh District (disambiguation)|Pratapgarh]] (RJ, UP). * [[list of ambiguous names of districts of South Asia|Seven districts share names with districts in other countries in South Asia]]: [[Bhojpur District (disambiguation)|Bhojpur]] (BR/Nepal), [[Daman District (disambiguation)|Daman]] (DD, Afghanistan), [[Ghaziabad District (disambiguation)|Ghaziabad]] (UP, Afghanistan), [[Gopalganj District (disambiguation)|Gopalganj]] (BR, Bangladesh), [[Hyderabad District (disambiguation)|Hyderabad]] (AP/Pakistan), [[Lalitpur District (disambiguation)|Lalitpur]] (UP/Nepal), [[Poonch District (disambiguation)|Poonch]] (JK, Pakistan) * One outside South Asia: [[Mansa District (disambiguation)|Mansa District]] (PB, Zambia) The following tables list the population details of various states. The columns include the [[hierarchical administrative subdivision codes]], the district name, district headquarters, 2001 census population, area in square kilometres, and the [[population density]] per square kilometre. Some districts that are entirely urban (such as [[Mumbai City]]) or very small, such as [[Yanam district|Yanam]] in [[Pondicherry]] do not have a separate location as district headquarters, and hence are omitted in this table. --> <!-- after finding the recent data of population the list may be updated, otherwise the works will be gone in vain --> ==অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ (AP)== {{see also|Districts of Andhra Pradesh}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=98% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | width="9%" | '''ক'ড''' | width="18%" | '''জিলা''' | width="18%" | '''সদৰ''' | width="9%" | '''জনসংখ্যা (২০০১)''' | width="9%" | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="9%" | '''ঘনত্ব (প্ৰতি বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="19%" | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AN|| [[অনন্তপুৰ জিলা|অনন্তপুৰ]]|| [[অনন্তপুৰ, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ|অনন্তপুৰ]]|| align=right | ৩,৬৩৯,৩০৪|| align=right | ১৯,১৩০|| align=right | ১৯০|| http://anantapur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140603101542/http://anantapur.nic.in/ |date=2014-06-03 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | CH|| [[চিত্তুৰ জিলা|চিত্তুৰ]]|| [[চিত্তুৰ]]|| align=right | ৩,৭৩৫,২০২|| align=right | ১৫,১৫২|| align=right | ২৪৭|| http://chittoor.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | EG|| [[পূব গোদাৱৰী জিলা|পূব গোদাৱৰী]]|| [[কাকিনাড়া]]|| align=right | ৪,৮৭২,৬২২|| align=right | ১০,৮০৭|| align=right | ৪৫১||http://eastgodavari.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GU|| [[গুণ্টুৰ জিলা|গুণ্টুৰ]]|| [[গুণ্টুৰ]]|| align=right | ৪,৪০৫,৫২১|| align=right | ১১,৩৯১|| align=right | ৩৮৭||http://guntur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CU|| [[YSR জিলা]]|| [[কাডাপা]]|| align=right | ২,৫৭৩,৪৮১|| align=right | ১৫,৩৫৯|| align=right | ১৬৮||http://kadapa.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KR|| [[কৃষ্ণ জিলা|কৃষ্ণ]]|| [[মাছলীপত্তনম]]|| align=right | ৪,২১৮,৪১৬|| align=right | ৮,৭২৭|| align=right | ৪৮৩||http://krishna.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KU|| [[কৰ্নুল জিলা|কৰ্নুল]]|| [[কৰ্নুল]]|| align=right | ৩,৫১২,২৬৬|| align=right | ১৭,৬৫৮|| align=right | ১৯৯||http://kurnool.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NE|| [[শ্ৰী পত্তি শ্ৰী ৰামুলু নেল্লোৰ জিলা|শ্ৰী পত্তি শ্ৰী ৰামুলু নেল্লোৰ]]|| [[নেল্লোৰ]] || align=right | ২,৬৫৯,৬৬১|| align=right | ১৩,০৭৬|| align=right | ২০৩||http://nellore.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110926021745/http://nellore.nic.in/ |date=2011-09-26 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PR|| [[প্ৰকাছম জিলা|প্ৰকাছম]]|| [[অংগোল]]|| align=right | ৩,০৫৪,৯৪১|| align=right | ১৭,৬২৬|| align=right | ১৭৩||http://prakasam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SR|| [[শ্ৰীকাকুলম জিলা|শ্ৰীকাকুলম]]|| [[শ্ৰীকাকুলম]]|| align=right | ২,৫২৮,৪৯১|| align=right | ৫,৮৩৭|| align=right | ৪৩৩||http://srikakulam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | VS|| [[বিছাখাপত্তনম জিলা|বিছাখাপত্তনম]]|| [[বিছাখাপত্তনম]]|| align=right | ৩,৭৮৯,৮২৩|| align=right | ১১,১৬১|| align=right | ৩৪০||http://visakhapatnam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | VZ|| [[বিজয়নগৰম জিলা|বিজয়নগৰম]]|| [[বিজয়নগৰম]]|| align=right | ২,২৪৫,১০৩|| align=right | ৬,৫৩৯|| align=right | ৩৪৩||http://vizianagaram.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | WG|| [[পশ্চিম গোদাৱৰী জিলা|পশ্চিম গোদাৱৰী]]|| [[এলুৰু]]|| align=right | ৩,৭৯৬,১৪৪|| align=right | ৭,৭৪২|| align=right | ৪৯০||http://wgodavari.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130815193442/http://wgodavari.nic.in/ |date=2013-08-15 }} |} ==অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জিলাসমূহ (AR)== {{see also|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জিলাসমূহ}} অৰুণাচল প্ৰদেশক ১৬খন জিলা হৈছে:<ref>{{cite web|url=http://arunachalpradesh.nic.in/glance.htm|title=At a glance|publisher=Government of Arunachal Pradesh website|access-date=2020-06-12|archivedate=2013-08-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130804193321/http://arunachalpradesh.nic.in/glance.htm|deadurl=yes}}</ref> {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=70% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | '''ক’ড''' | '''জিলা''' | '''সদৰ''' | '''জনসংখ্যা'''<br />(২০১১)<ref>{{cite web |url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/arunachal/17_Table%201%20-%20B.xls |format=XLS |title = Distribution of Population, Decadel Growth Rate, Sex-Ration and Population Density |publisher = The Registrar General & Census Commissioner, India, New Delhi-110011 |date = 2010 - 2011 |accessdate = 2012-08-23 }}</ref> | '''মাটিকালি'''<br />(বৰ্গ কিমি) | '''জনঘনত্ব'''<br />(প্ৰতি বৰ্গ কিমি) | '''ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F4F9FF | ০১|| [[টাৱাং জিলা|টাৱাং]]|| [[টাৱাং চহৰ]]|| ৪৯৯৫০|| ২০৮৫|| ২৩||[http://tawang.nic.in/ tawang.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ০২|| [[পশ্চিম কামেং জিলা|পশ্চিম কামেং]]|| [[ব’মডিলা]]|| ৮৭০১৩|| ৭৪২২|| ১২||[http://westkameng.nic.in/ westkameng.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ০৩|| [[পূব কামেং জিলা|পূব কামেং]]|| [[চেপ্পা]]|| ৭৮৪১৩|| ৪১৩৪|| ১৯||[http://eastkameng.nic.in/ eastkameng.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ০৪|| [[পাপুমপাৰে জিলা|পাপুমপাৰে]]|| [[য়ুপিয়া]]|| ১৭৬৩৮৫|| ২৮৭৫|| ৬১||[http://papumpare.nic.in/ papumpare.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ০৫|| [[উজনি সোৱণশিৰি জিলা|উজনি সোৱণশিৰি]]|| [[দাপৰিজো]]|| ৮৩২০৫|| ৭০৩২|| ১২|| |- bgcolor=#F4F9FF | ০৬|| [[পশ্চিম ছিয়াং জিলা|পশ্চিম ছিয়াং]]|| [[আলং]]|| ১১২২৭২|| ৮৩২৫|| ১৩||[http://westsiang.nic.in/ westsiang.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ০৭|| [[পূব ছিয়াং জিলা|পূব ছিয়াং]]|| [[পাচিঘাট]]|| ৯৯০১৯|| ৪০০৫|| ২৭||[http://eastsiang.nic.in/ eastsiang.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ০৮|| [[উজনি ছিয়াং জিলা|উজনি ছিয়াং]]|| [[য়ুং কিয়োং]]|| ৩৫২৮৯|| ৬১৮৮|| ৫|| |- bgcolor=#F4F9FF | ০৯|| [[চাংলাং জিলা|চাংলাং]]|| [[চাংলাং]]|| ১৪৭৯৫১|| ৪৬৬২|| ৩২||[http://changlang.nic.in/ changlang.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ১০|| [[টিৰাপ জিলা|টিৰাপ]]|| [[খোন্সা]]|| ১১১৯৯৭|| ২৩৬২|| ৪৭||[http://tirap.nic.in/ tirap.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ১১|| [[নামনি সোৱণশিৰি জিলা|নামনি সোৱণশিৰি]]|| [[জিৰো]]|| ৮২৮৩৯|| ৩৪৬০|| ২৪|| |- bgcolor=#F4F9FF | ১২|| [[কুৰুং কুমেই জিলা|কুৰুং কুমেই]]|| [[কলৰিয়াং]]|| ৮৯৭১৭|| ৮৮১৮|| ১৫|| |- bgcolor=#F4F9FF | ১৩|| [[দিবাং উপত্যকা জিলা|দিবাং উপত্যকা]]|| [[অনীনি]]|| ৭৯৪৮|| ৯১২৯|| ১|| |- bgcolor=#F4F9FF | ১৪|| [[নামনি দিবাং উপত্যকা জিলা|নামনি দিবাং উপত্যকা]]|| [[ৰইং]]|| ৫৩৯৮৬|| ৩৯০০|| ১৪||[http://roing.nic.in/ roing.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ১৫|| [[লোহিত জিলা|লোহিত]]|| [[তেজু]]|| ১৪৫৫৩৮|| ২৪০২|| ২৮||[http://lohit.nic.in/ lohit.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ১৬|| [[অনজৌ জিলা|অনজৌ]]|| [[হাৱাই, অৰুণাচল প্ৰদেশ|হাৱাই]]|| ২১০৮৯|| ৬১৯০|| ৩|| |} ==অসম (AS)== {{See also|অসমৰ জিলা}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=98% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | width="9%" | '''ক'ড''' | width="18%" | '''জিলা''' | width="18%" | '''সদৰ''' | width="9%" | '''জনসংখ্যা (২০০১)''' | width="9%" | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="9%" | '''ঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="19%" | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F4F9FF | BA || [[বৰপেটা জিলা|বৰপেটা]] || [[বৰপেটা]] || ১,৬৪২,৪২০ || ৩,২৪৫ || ৫০৬ || [http://barpeta.gov.in/ www. barpeta.gov.in] |- bgcolor=#F4F9FF | BO || [[বঙাইগাঁও জিলা|বঙাইগাঁও]] || [[বঙাইগাঁও]] || ৯০৬,৩১৫ || ২,৫১০ || ৩৬১ || [http://www.bongaigaon.gov.in/ www.bongaigaon.gov.in] |- bgcolor=#F4F9FF | CA || [[কাছাৰ জিলা|কাছাৰ]] || [[শিলচৰ]] || ১,৪৪২,১৪১ || ৩,৭৮৬ || ৩৮১ || [http://www.cachar.gov.in/ www.cachar.gov.in] |- bgcolor=#F4F9FF | DA || [[দৰং জিলা|দৰং]] || [[মঙলদৈ]] || ১,৫০৩,৯৪৩ || ৩,৪৮১ || ৪৩২ || [http://www.darrang.gov.in/ www.darrang.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131209084000/http://darrang.gov.in/ |date=2013-12-09 }} |- bgcolor=#F4F9FF | DM || [[ধেমাজী জিলা|ধেমাজী]] || [[ধেমাজী]] || ৫৬৯,৪৬৮ || ৩,২৩৭ || ১৭৬ || [http://www.dhemaji.gov.in/ www.dhemaji.gov.in] |- bgcolor=#F4F9FF | DB || [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] || [[ধুবুৰী]] || ১,৬৩৪,৫৮৯ || ২,৮৩৮ || ৫৭৬ || [http://www.dhubri.gov.in/ www.dhubri.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140302002228/http://dhubri.gov.in/ |date=2014-03-02 }} |- bgcolor=#F4F9FF | DI || [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]] || [[ডিব্ৰুগড়]] || ১,১৭২,০৫৬ || ৩,৩৮১ || ৩৪৭ || [http://www.dibrugarh.gov.in/ www.dibrugarh.gov.in] |- bgcolor=#F4F9FF | GP || [[গোৱালপাৰা জিলা|গোৱালপাৰা]] || [[গোৱালপাৰা]] || ৮২২,৩০৬ || ১,৮২৪ || ৪৫১ || [http://www.goalpara.gov.in/ www.goalpara.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140302004955/http://goalpara.gov.in/ |date=2014-03-02 }} |- bgcolor=#F4F9FF | GG || [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] || [[গোলাঘাট]] || ৯৪৫,৭৮১ || ৩,৫০২ || ২৭০ || [http://www.golaghat.gov.in/ www.golaghat.gov.in] |- bgcolor=#F4F9FF | HA || [[হাইলাকান্দি জিলা|হাইলাকান্দি]] || [[হাইলাকান্দি]] || ৫৪২,৯৭৮ || ১,৩২৭ || ৪০৯ || [http://www.hailakandi.nic.in/ www.hailakandi.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | JO || [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]] || [[যোৰহাট]] || ১,০০৯,১৯৭ || ২,৮৫১ || ৩৫৪ || [http://www.jorhat.gov.in/ www.jorhat.gov.in] |- bgcolor=#F4F9FF | KA || [[কাৰ্বি আংলং জিলা|কাৰ্বি আংলং]] || [[ডিফু]] || ৮১২,৩২০ || ১০,৪৩৪ || ৭৮ || [http://www.karbianglong.gov.in/ www.karbianglong.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140128183457/http://karbianglong.gov.in/ |date=2014-01-28 }} |- bgcolor=#F4F9FF | KR || [[কৰিমগঞ্জ জিলা|কৰিমগঞ্জ]] || [[কৰিমগঞ্জ]] || ১,০০৩,৬৭৮ || ১,৮০৯ || ৫৫৫ || [http://www.karimganj.gov.in/ www.karimganj.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203004111/http://karimganj.gov.in/ |date=2013-12-03 }} |- bgcolor=#F4F9FF | KK || [[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]] || [[কোকৰাঝাৰ]] || ৯৩০,৪০৪ || ৩,১২৯ || ২৯৭ || [http://www.kokrajhar.gov.in/ www.kokrajhar.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131220085606/http://kokrajhar.gov.in/ |date=2013-12-20 }} |- bgcolor=#F4F9FF | LA || [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]] || [[লখিমপুৰ]] || ৮৮৯,৩২৫ || ২,২৭৭ || ৩৯১ || [http://www.lakhimpur.gov.in/ www.lakhimpur.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140306141543/http://lakhimpur.gov.in/ |date=2014-03-06 }} |- bgcolor=#F4F9FF | MA || [[মৰিগাঁও জিলা|মৰিগাঁও]] || [[মৰিগাঁও]] || ৭৭৫,৮৭৪ || ১,৭০৪ || ৪৫৫ || [http://www.morigaon.nic.in/ www.morigaon.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227192057/http://morigaon.nic.in/ |date=2014-02-27 }} |- bgcolor=#F4F9FF | NG || [[নগাঁও জিলা|নগাঁও]] || [[নগাঁও]] || ২,৩১৫,৩৮৭ || ৩,৮৩১ || ৬০৪ || [http://www.nagaon.gov.in/ www.nagaon.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140305201802/http://nagaon.gov.in/ |date=2014-03-05 }} |- bgcolor=#F4F9FF | NL || [[নলবাৰী জিলা|নলবাৰী]] || [[নলবাৰী]] || ১,১৩৮,১৮৪ || ২,২৫৭ || ৫০৪ || [http://www.nalbari.nic.in/ www.nalbari.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140516190238/http://nalbari.nic.in/ |date=2014-05-16 }} |- bgcolor=#F4F9FF | NC || [[ডিমা হাছাও জিলা|ডিমা হাছাও]] || [[হাফলং]] || ১৮৬,১৮৯ || ৪,৮৮৮ || ৩৮ || [http://www.nchills.gov.in/ www.nchills.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140516185749/http://nchills.gov.in/ |date=2014-05-16 }} |- bgcolor=#F4F9FF | SI || [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]] || [[শিৱসাগৰ]] || ১,০৫২,৮০২ || ২,৬৬৮ || ৩৯৫ || [http://www.sivasagar.nic.in/ www.sivasagar.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130521040013/http://sivasagar.nic.in/ |date=2013-05-21 }} |- bgcolor=#F4F9FF | SO || [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] || [[তেজপুৰ]] || ১,৬৭৭,৮৭৪ || ৫,৩২৪ || ৩১৫ || [http://www.sonitpur.gov.in/ www.sonitpur.gov.in] |- bgcolor=#F4F9FF | TI || [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] || [[তিনিচুকীয়া]] || ১,১৫০,১৪৬ || ৩,৭৯০ || ৩০৩ || [http://www.tinsukia.gov.in/ www.tinsukia.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140305142851/http://tinsukia.gov.in/ |date=2014-03-05 }} |} ==বিহাৰ (BR)== {{See also|Districts of Bihar}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=98% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | width="9%" | '''ক'ড''' | width="18%" | '''জিলা''' | width="18%" | '''সদৰ''' | width="9%" | '''জনসংখ্যা (২০০১)''' | width="9%" | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="9%" | '''ঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="19%" | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F4F9FF | AR|| [[অৰৰিয়া জিলা|অৰৰিয়া]]|| [[অৰৰিয়া]]|| align=right | ২,৮০৬,২০০|| align=right | ২,৮২৯|| align=right | ৯৯২||http://araria.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | AR|| [[অৰৱল জিলা|অৰৱল]]|| [[অৰৱল]]|| align=right | ৬৯৯,৫৬৩|| align=right | ৪,৮৩৯|| align=right | ১০৯৯||http://arwal.bih.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AU|| [[ঔৰংগাবাদ জিলা, বিহাৰ|ঔৰংগাবাদ]]|| [[ঔৰংগাবাদ, বিহাৰ|ঔৰংগাবাদ]]|| align=right | ২,৫১১,২৪৩|| align=right | ৩,৩০৩|| align=right | ৭৬০||http://aurangabad.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | BA|| [[বাঁকা জিলা|বাঁকা]]|| [[বাঁকা, বিহাৰ|বাঁকা]]|| align=right | ২,০২৯,৩৩৯|| align=right | ৩,০১৮|| align=right | ৬৭২||http://banka.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | BE|| [[বেগুছৰায় জিলা|বেগুছৰায়]]|| [[বেগুছৰায়]]|| align=right | ২,৯৫৪,৩৬৭|| align=right | ১,৯১৭|| align=right | ১,৫৪০||http://begusarai.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | BG|| [[ভগলপুৰ জিলা|ভগলপুৰ]]|| [[ভগলপুৰ]]|| align=right | ৩,০৩২,২২৬|| align=right | ২,৫৬৯|| align=right | ১,১৮০||http://bhagalpur.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | BJ||[[ভোজপুৰ জিলা, ভাৰত|ভোজপুৰ]]|| [[আৰা]]|| align=right | ২,৭২০,১৫৫|| align=right | ২,৪৭৩|| align=right | ১,১৩৬||http://bhojpur.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | BU|| [[বক্সৰ জিলা|বক্সৰ]]|| [[বক্সৰ]]|| align=right | ১,৭০৭,৬৪৩|| align=right | ১,৬২৪|| align=right | ১,০০৩||http://buxar.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | DA|| [[দৰভঙা জিলা|দৰভঙা]]|| [[দৰভঙা]]|| align=right | ৩,৯২১,৯৭১|| align=right | ২,২৭৮|| align=right | ১,৭২১||http://darbhanga.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | EC|| [[পূব চম্পাৰণ জিলা|পূব চম্পাৰণ]]|| [[মোতিহাৰী]]|| align=right | ৫,০৮২,৮৬৮|| align=right | ৩,৯৬৯|| align=right | ১২৮১||http://eastchamparan.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | GA|| [[গয়া জিলা|গয়া]]|| [[গয়া, ভাৰত|গয়া]]|| align=right | ৪,৩৭৯,৩৮৩|| align=right | ৪,৯৭৮|| align=right | ৮৮০||http://gaya.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | GO|| [[গোপালগঞ্জ জিলা, ভাৰত|গোপালগঞ্জ]]|| [[গোপালগঞ্জ (বিহাৰ)|গোপালগঞ্জ]]|| align=right | ২,৫৫৮,০৩৭|| align=right | ২,০৩৩|| align=right | ১,২৫৮||http://gopalganj.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | JA|| [[জামুই জিলা|জামুই]]|| [[জামুই]]|| align=right | ১,৭৫৬,০৭৮|| align=right | ৩,০৯৯|| align=right | ৫৬৭||http://jamui.bih.nic.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110818201023/http://jamui.bih.nic.in/ |date=2011-08-18 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JE|| [[জেহানাবাদ জিলা|জেহানাবাদ]]|| [[জেহানাবাদ]]|| align=right | ১,১২৪,১৭৬|| align=right | ১,৫৬৯|| align=right | ১২০৬||http://Jehanabad.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | KH|| [[খগড়িয়া জিলা|খগড়িয়া]]|| [[খগড়িয়া]]|| align=right | ১,৬৫৭,৫৯৯|| align=right | ১,৪৮৬|| align=right | ১,১১৫||http://khagaria.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | KI|| [[কৃষ্ণগঞ্জ জিলা|কৃষ্ণগঞ্জ]]|| [[কৃষ্ণগঞ্জ]]|| align=right | ১,৬৯০,৯৪৮|| align=right | ১,৮৮৪|| align=right | ৮৯৮||http://kishanganj.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | KM|| [[কৈমুৰ জিলা|কৈমুৰ]]|| [[ভভুৱা]]|| align=right | ১,৬২৬,৯০০|| align=right | ৩,৩৬৩|| align=right | ৪৮৮||http://kaimur.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | KT|| [[কটিহাৰ জিলা|কটিহাৰ]]|| [[কটিহাৰ]]|| align=right | ৩,০৬৮,১৪৯|| align=right | ৩,০৫৬|| align=right | ১০০৪||http://katihar.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | LA|| [[লখীছৰায় জিলা|লখীছৰায়]]|| [[লখীছৰায়]]|| align=right | ১,০০০,৭১৭|| align=right | ১,২২৯|| align=right | ৮১৫||http://lakhisarai.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | MB|| [[মধুবনী জিলা|মধুবনী]]|| [[মধুবনী, ভাৰত|মধুবনী]]|| align=right | ৪,৪৭৬,০৪৪|| align=right | ৩,৫০১|| align=right | ১,২৭৯||http://madhubani.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | MG|| [[মুংগেৰ জিলা|মুংগেৰ]]|| [[মুংগেৰ]]|| align=right | ১,৩৫৯,০৫৪|| align=right | ১,৪১৯|| align=right | ৯৫৮||http://munger.bih.nic.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151219044930/http://www.munger.bih.nic.in/ |date=2015-12-19 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | MP|| [[মধেপুৰা জিলা|মধেপুৰা]]|| [[মধেপুৰা]]|| align=right | ১,৯৯৪,৬১৮|| align=right | ১,৭৮৭|| align=right | ১১১৬||http://madhepura.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | MZ|| [[মুজফ্‌ফৰপুৰ জিলা|মুজফ্‌ফৰপুৰ]]|| [[মুজফ্‌ফৰপুৰ]]|| align=right | ৪,৭৭৮,৬১০|| align=right | ৩,১৭৩|| align=right | ১,৫০৬||http://muzaffarpur.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | NL|| [[নালান্দা জিলা|নালান্দা]]|| [[বিহাৰ শ্বৰীফ]]|| align=right | ২,৮৭২,৫২৩|| align=right | ২,৩৫৪|| align=right | ১,২২০||http://nalanda.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | NW|| [[নৱাদা জিলা|নৱাদা]]|| [[নৱাদা]]|| align=right | ২,২১৬,৬৫৩|| align=right | ২,৪৯২|| align=right | ৮৮৯||http://nawada.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | PA|| [[পাটনা জিলা|পাটনা]]|| [[পাটনা]]|| align=right | ৫,৭৭২,৮০৪|| align=right | ৩,২০২|| align=right | ১,৮০৩||http://patna.bih.nic.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110228012237/http://patna.bih.nic.in/ |date=2011-02-28 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PU|| [[পূৰ্ণিয়া জিলা|পূৰ্ণিয়া]]|| [[পূৰ্ণিয়া]]|| align=right | ৩,২৭৩,১২৭|| align=right | ৩,২২৮|| align=right | ১০১৪||http://purnia.bih.nic.in{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | RO|| [[ৰোহতাচ জিলা|ৰোহতাচ]]|| [[ছাছাৰাম]]|| align=right | ২,৯৬২,৫৯৩|| align=right | ৩,৮৫০|| align=right | ৭৬৩||http://rohtas.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | SH|| [[ছহৰছা জিলা|ছহৰছা]]|| [[ছহৰছা]]|| align=right | ১,৮৯৭,১০২|| align=right | ১,৭০২|| align=right | ১১২৫||http://saharsa.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | SM|| [[সমষ্টিপুৰ জিলা|সমষ্টিপুৰ]]|| [[সমষ্টিপুৰ]]|| align=right | ৪,২৫৪,৭৮২|| align=right | ২,৯০৫|| align=right | ১,৪৬৫||http://samastipur.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | SO|| [[শিৱহৰ জিলা|শিৱহৰ]]|| [[শিৱহৰ]]|| align=right | ৬৫৬,৯১৬|| align=right | ৪৪৩|| align=right | ১,৮৮২||http://sheohar.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | SP|| [[শ্বেখপুৰা জিলা|শ্বেখপুৰা]]|| [[শ্বেখপুৰা]]|| align=right | ৬৩৪,৯২৭|| align=right | ৬৮৯|| align=right | ৯২২||http://sheikhpura.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | SR|| [[সাৰণ জিলা|সাৰণ]]|| [[ছপৰা]]|| align=right | ৩,৯৪৩,০৯৮|| align=right | ২,৬৪১|| align=right | ১,৪৯৩||http://saran.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | ST|| [[সাগৰ জিলা|সাগৰ]]|| [[সাগৰ, মধ্য প্ৰদেশ|সাগৰ]]|| align=right | ৩,৪১৯,৬২২|| align=right | ২,১৯৯|| align=right | ১,৪৯১||http://sitamarhi.bih.nic.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180720032153/http://sitamarhi.bih.nic.in/ |date=2018-07-20 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SU|| [[ছুপৌল জিলা|ছুপৌল]]|| [[ছুপৌল]]|| align=right | ২,২২৮,৩৯৭|| align=right | ২,৪১০|| align=right | ৯১৯||http://supaul.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | SW|| [[সীৱান জিলা|সীৱান]]|| [[সীৱান, বিহাৰ|সীৱান]]|| align=right | ৩,৩১৮,১৭৬|| align=right | ২,২১৯|| align=right | ১,৪৯৫||http://siwan.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | VA|| [[বৈশালী জিলা|বৈশালী (অক্ষয়)]]|| [[হাজিপুৰ]]|| align=right | ৩,৪৯৫,২৪৯|| align=right | ২,০৩৬|| align=right | ১,৭১৭||http://vaishali.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | WC|| [[পশ্চিম চম্পাৰণ জিলা|পশ্চিম চম্পাৰণ]]|| [[বেতিয়া]]|| align=right | ৩,৯২২,৭৮০|| align=right | ৫,২২৯|| align=right | ৭৫০||http://westchamparan.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF |} == ছত্তীছগঢ় (CG) == {{see also|Districts of Chhattisgarh}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''ক'ড''' | '''জিলা''' | '''সদৰ''' | '''জনসংখ্যা (২০১২)''' | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | '''ঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | BA||[[বস্তৰ জিলা|বস্তৰ]]||[[জগদলপুৰ]]|| align="right" | ১,৪১১,৬৪৪|| align=right | ১৪,৯৬৮|| align=right | ৮৭||http://bastar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020406145058/http://bastar.nic.in/ |date=2002-04-06 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BJ||[[বিজাপুৰ জিলা|বিজাপুৰ]]||[[বিজাপুৰ]]|| align="right" | ২৫৫,১৮০|| align=right | ৬,৫৫৫|| align=right | ৩৫||http://bijapur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BI||[[বিলাসপুৰ জিলা|বিলাসপুৰ]]||[[বিলাসপুৰ]]|| align="right" | ২,৬৬২,০৭৭|| align=right | ৮,২৭০|| align=right | ২৪১||http://bilaspur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DA||[[দান্তেৱাৰা জিলা|দান্তেৱাৰা]]||[[দান্তেৱাৰা]]|| align="right" | ৫৩২,৭৯১|| align=right | ১৭,৫৩৮|| align=right | ৪১||http://dantewada.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DH||[[ধমতৰী জিলা|ধমতৰী]]||[[ধমতৰী]]|| align="right" | ৭৯৯,১৯৯|| align=right | ৩,৩৮৩|| align=right | ২০৮||http://dhamtari.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DU||[[দুৰ্গ জিলা|দুৰ্গ]]||[[দুৰ্গ]]|| align="right" | ৩.৩৪৩,০৭৯|| align=right | ৮,৫৪২|| align=right | ৩২৮||http://durg.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JA||[[জশপুৰ জিলা|জশপুৰ]]||[[জশপুৰ নগৰ]]|| align="right" | ৮,৫২,০৪৩|| align=right | ৫,৮২৫|| align=right | ১২৭||http://jashpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JC||[[জাঞ্জগীৰ-চাম্পা জিলা|জাঞ্জগীৰ-চাম্পা]]||[[Naila Janjgir|জাঞ্জগীৰ]]|| align="right" | ১,৬২০,৬৩২|| align=right | ৩,৮৪৮|| align=right | ৩৪২||http://janjgirchampa.nic.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | KB||[[কোৰবা জিলা|কোৰবা]]||[[Korba, Chhattisgarh|কোৰবা]]|| align="right" | ১,২০৬,৫৬৩|| align=right | ৬,৬১৫|| align=right | ১৫৩||http://korba.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051211002149/http://korba.nic.in/ |date=2005-12-11 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | KJ||[[কোৰিয়া জিলা|কোৰিয়া]]||[[বৈকুণ্ঠপুৰ]]|| align="right" | ৬৫৯,০৩৯|| align=right | ৬,৫৭৮|| align=right | ৮৯||http://koriya.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060102213143/http://koriya.nic.in/ |date=2006-01-02 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | KK||[[কাংকেৰ জিলা|কাংকেৰ]]||[[কাংকেৰ]]|| align="right" | ৭৪৮,৫৯৩|| align=right | ৬,৫১৩|| align=right | ১০০||http://kanker.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KW||[[কবীৰধাম জিলা|কবীৰধাম]]||[[কৱৰ্ধা]]|| align="right" | ৫৮৪,৬৬৭|| align=right | ৪,২৩৭|| align=right | ১৩৮||http://kawardha.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA||[[মহাসমুন্দ জিলা|মহাসমুন্দ]]||[[মহাসমুন্দ]]|| align="right" | ১,০৩২,২৭৫|| align=right | ৪,৭৭৯|| align=right | ১৮০||http://mahasamund.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NR||[[নাৰায়ণপুৰ জিলা|নাৰায়ণপুৰ]]||[[নাৰায়ণপুৰ, ছত্তীছগঢ়|নাৰায়ণপুৰ]]|| align="right" | ১৪০,২০৬|| align=right | ৬,৬৪০|| align=right | ১৭||http://narayanpur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RG||[[ৰায়গড় জিলা|ৰায়গড়]]||[[ৰায়গড়]]|| align="right" | ১,৪৯৩,৬২৭|| align=right | ৭,০৬৮|| align=right | ১৭৯||http://raigarh.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050307064830/http://raigarh.nic.in/ |date=2005-03-07 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | RN||[[ৰাজনন্দগাঁও জিলা|ৰাজনন্দগাঁও]]||[[Rajnandgaon|ৰাজনন্দগাঁও]]|| align=right | ১,৫৩৭,৫২০|| align=right | ৮,০৬২|| align=right | ১৫৯||http://rajnandgaon.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RP||[[ৰায়পুৰ জিলা|ৰায়পুৰ]]||[[ৰায়পুৰ]]|| align="right" | ৪,০৬২,১৬০|| align=right | ১৩,০৮৩|| align=right | ২৩০||http://raipur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SJ||[[সুৰজপুৰ জিলা|সুৰজপুৰ]]||[[সুৰজপুৰ]]|| align="right" | ৫২০,৬৬১|| align=right | ৯,২৬৫|| align=right | ১৩৭||http://surguja.nic.in/ |- | - |[[কোণ্ডাগাঁও জিলা|কোণ্ডাগাঁও]] |[[কোণ্ডাগাঁও]] |578,326 |7,769 |74 |http://kondagaon.gov.in/ |- | - |[[গৰিয়াবন্দ জিলা|গৰিয়াবন্দ]] |[[গৰিয়াবন্দ]] |597,653 |5,823 |103 |http://gariaband.gov.in/ |- | - |[[বলৰামপুৰ জিলা|বলৰামপুৰ]] |[[বলৰামপুৰ]] |598,855 |3,806 |157 |http://balrampur.gov.in/ |- | - |[[বালোদ জিলা|বালোদ]] |[[বালোদ]] |826,165 |3,527 |234 |http://balod.gov.in/ |- | - |[[বালোদা বজাৰ জিলা|বালোদা বজাৰ]] |[[বালোদা বজাৰ]] |1,305,343 |4,748 |275 |https://balodabazar.gov.in/ |- | - |[[বেমেতৰা জিলা|বেমেতৰা]] |[[বেমেতৰা]] |197,035 |2,855 |69 |http://bemetara.gov.in/ |- | - |[[মুংগেলী জিলা|মুংগেলী]] |[[মুংগেলী]] |701,707 |2,750 |255 |[http://mungeli.gov.in/ http://mungeli.gov.in] |- |SJ |[[সৰগুজা জিলা|সৰগুজা]] |[[অম্বিকাপুৰ]] |840,352 |16,359 |51 |http://surguja.gov.in/ |- |SK |[[সুক্মা জিলা|সুক্মা]] |[[সুক্মা]] |249,841 |5,636 |46 |https://sukma.gov.in/ |} ==দিল্লী(DL)== {{See also|দিল্লীৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=70% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | '''সংকেত''' | '''জিলা''' | '''সদৰ''' | '''জনসংখ্যা'''<br />(২০১১) | '''মাটিকালি'''<br />(বৰ্গ কিমি) | '''জনঘনত্ব'''<br />(প্ৰতি বৰ্গ কিমি) | '''ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | CD || মধ্য দিল্লী <br> {{enwiki|East Delhi}} || [[:en: Daryaganj|দৰিয়াগঞ্জ]] || ৬৪৪,০০৫ || ২৫ || ২৫,৭৫৯ || [http://www.dccentral.delhigovt.nic.in/ www.dccentral.delhigovt.nic.in/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130705003041/http://dccentral.delhigovt.nic.in/ |date=2013-07-05 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | ED || পূব দিল্লী <br> {{enwiki|East Delhi}} || [[:en: Preet Vihar|প্ৰীত বিহাৰ]] || ১,৪৪৮,৭৭০ || ৪৪০ || ৩২৯৩ || [http://www.dceast.delhigovt.nic.in/ www.dceast.delhigovt.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130705054210/http://www.dceast.delhigovt.nic.in/ |date=2013-07-05 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | ND || [[নতুন দিল্লী]] || কনৌথ প্লেচ <br> ([[:en: Connaught Place, New Delhi|Connaught Place]]) || ৩০২,৩৬৩ || ২২ || ১৩৭৪৪ || [http://www.dcnewdelhi.delhigovt.nic.in/ www.dcnewdelhi.delhigovt.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130712034206/http://dcnewdelhi.delhigovt.nic.in/ |date=2013-07-12 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | NO || উত্তৰ দিল্লী <br> {{enwiki|North Delhi}} || [[:en: Sadar Bazar|সদৰ বাজাৰ]] || ৭৭৯,৭৮৮ || ৫৯ || ১২৯৯৬ || [http://www.dcnorth.delhigovt.nic.in/ www.dcnorth.delhigovt.nic.in/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130814141700/http://dcnorth.delhigovt.nic.in/ |date=2013-08-14 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | NE || উত্তৰ পূব দিল্লী <br> {{enwiki|North East Delhi}} || [[:en: Shahdara|শ্বাহদাৰা]] || ১,৭৬৩,৭১২ || ৫২ || ৩৩৯১৭ || [http://www.dcnortheast.delhigovt.nic.in/ www.dcnortheast.delhigovt.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131111000826/http://dcnortheast.delhigovt.nic.in/ |date=2013-11-11 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | NW || উত্তৰ পশ্চিম দিল্লী <br> {{enwiki|North West Delhi}} || [[:en: Kanjhawala|কানঝাৱালা]] || ৭৮৫,২৮৪ || ১৩০ || ৬০৪১ || [http://www.dcnorthwest.delhigovt.nic.in/ www.dcnorthwest.delhigovt.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130625033111/http://dcnorthwest.delhigovt.nic.in/ |date=2013-06-25 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SD || দক্ষিণ দিল্লী <br> {{enwiki|South Delhi}} || [[:en:Saket (Delhi)|চাকেট]] || ২,২৫৮,৪৯০ || ২৫০ || ৯০৩৩ || [http://www.dcsouth.delhigovt.nic.in/ www.dcsouth.delhigovt.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140305070850/http://dcsouth.delhigovt.nic.in/ |date=2014-03-05 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SW || দক্ষিণ পশ্চিম দিল্লী <br> {{enwiki|South West Delhi}} || [[:en: Vasant Vihar|বসন্ত বিহাৰ]] || ১,৭৪৯,৪৯২ || ৩৯৫ || ৪৪৩০ || [http://www.dcsouthwest.delhigovt.nic.in/ www.dcsouthwest.delhigovt.nic.in] |- bgcolor=#F৪F৯FF | WD || পশ্চিম দিল্লী <br> {{enwiki|West Delhi}} || [[:en: Rajouri Garden|ৰাজৌৰি গাৰ্ডেন]] || ২,১১৯,৬৪১ || ১১২ || ১৮৯২৫ || [http://www.dcwestrev.delhigovt.nic.in/ www.dcwestrev.delhigovt.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131103230211/http://dcwestrev.delhigovt.nic.in/ |date=2013-11-03 }} |} ==গোৱা (GA)== {{see also|গোৱাৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=70% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | '''ক’ড''' | '''জিলা''' | '''সদৰ''' | '''জনসংখ্যা'''<br />(২০১১)<ref name=":0">{{cite web |url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/goa/table-1.xls |format=XLS |title = Distribution of Population, Decadal Growth Rate, Sex-Ratio and Population Density |publisher = The Registrar General & Census Commissioner, India, New Delhi-110011 |date = 2010 - 2011 |accessdate = 2012-08-22 }}</ref> | '''মাটিকালি'''<br />(বৰ্গ কিমি) | '''জনঘনত্ব'''<br />(প্ৰতি বৰ্গ কিমি) | '''ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F4F9FF | NG || [[:en: North Goa|উত্তৰ গোৱা]] || [[পানাজী]] <br> {{enwiki|Panaji}} || ৮১৭,৭৬১ || ১,৭৩৬ || ৪৭১ ||[http://www.northgoa.nic.in/ northgoa.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131102095655/http://northgoa.nic.in/ |date=2013-11-02 }} |- bgcolor=#F4F9FF | SG || [[:en: South Goa|দক্ষিণ গোৱা]] || [[:en:Margao|মাৰগাঅ’]] || ৬৩৯,৯৬২ || ১,৯৬৬ || ৩২৬ ||[http://www.southgoa.nic.in/ southgoa.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140219150922/http://southgoa.nic.in/ |date=2014-02-19 }} |} ==Gujarat (GJ)== {{see also|Districts of Gujarat}} {| class="wikitable sortable" ! # ! Code<ref name="distcodes2">{{cite web|url=https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|title=NIC Policy on format of e-mail Address: Appendix (2): Districts Abbreviations as per ISO 3166–2|pages=5–10|publisher=[[Ministry of Communications and Information Technology (India)|Ministry Of Communications and Information Technology]], Government of India|date=18 August 2004|accessdate=24 November 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080911133331/https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|archivedate=11 September 2008|df=dmy-all}}</ref> ! District<ref name="censusdist20112">{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/district.php|title=Indian Districts by Population, Growth Rate, Sex Ratio 2011 Census|publisher=[[2011 census of India]]|accessdate=27 December 2012}}</ref> ! Headquarters ! Population (2011) ! Area (km²) ! Density (/km²)<ref name="censusdist20112" /> ! Website |- |1 |AH |[[:en:Ahmedabad_district|Ahmedabad]] |[[:en:Ahmedabad|Ahmedabad]] | align="right" |7,208,200 | align="right" |8,707 | align="right" |890 |http://amdavad.gujarat.gov.in/{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |2 |AM |[[:en:Amreli_district|Amreli]] |[[:en:Amreli|Amreli]] | align="right" |1,513,614 | align="right" |6,760 | align="right" |205 |http://amreli.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040318143126/http://www.amreli.gujarat.gov.in/ |date=2004-03-18 }} |- |3 |AN |[[:en:Anand_district|Anand]] |[[:en:Anand,_Gujarat|Anand]] | align="right" |2,090,276 | align="right" |2,942 | align="right" |711 |http://anand.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090506053212/http://www.anand.gujarat.gov.in/ |date=2009-05-06 }} |- |4 |AR |[[:en:Aravalli_district|Aravalli]] |[[:en:Modasa|Modasa]] | align="right" |1,051,746 | align="right" |3,217 | align="right" |327 | |- |5 |BK |[[:en:Banaskantha_district|Banaskantha]] |[[:en:Palanpur|Palanpur]] | align="right" |3,116,045 | align="right" |12,703 | align="right" |290 |http://banaskantha.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090520081946/http://banaskantha.gujarat.gov.in/ |date=2009-05-20 }} |- |6 |BR |[[:en:Bharuch_district|Bharuch]] |[[:en:Bharuch|Bharuch]] | align="right" |1,550,822 | align="right" |6,524 | align="right" |238 |http://bharuch.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090410030430/http://bharuch.gujarat.gov.in/ |date=2009-04-10 }} |- |7 |BV |[[:en:Bhavnagar_district|Bhavnagar]] |[[:en:Bhavnagar|Bhavnagar]] | align="right" |2,877,961 | align="right" |11,155 | align="right" |288 |http://bhavnagar.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090427204858/http://bhavnagar.gujarat.gov.in/ |date=2009-04-27 }} |- |8 |BT |[[:en:Botad_District|Botad]] |[[:en:Botad|Botad]] | align="right" |656,005 | align="right" |2,564 | align="right" |256 | |- |9 |CU |[[:en:Chhota_Udaipur_district|Chhota Udepur]] |[[:en:Chhota_Udaipur|Chhota Udepur]] | align="right" |1,071,831 | align="right" |3,237 | align="right" |331 | |- |10 |DA |[[:en:Dahod_district|Dahod]] |[[:en:Dahod|Dahod]] | align="right" |2,126,558 | align="right" |3,642 | align="right" |582 |http://dahod.gujarat.gov.in/ |- |11 |DG |[[:en:Dang_District,_India|Dang]] |[[:en:Ahwa|Ahwa]] | align="right" |226,769 | align="right" |1,764 | align="right" |129 |http://dangs.gujarat.gov.in/ |- |12 |DD |[[:en:Devbhoomi_Dwarka_district|Devbhoomi Dwarka]] |[[:en:Khambhalia|Khambhalia]] | align="right" |752,484 | align="right" |5,684 | align="right" |132 | |- |13 |GA |[[:en:Gandhinagar_district|Gandhinagar]] |[[:en:Gandhinagar|Gandhinagar]] | align="right" |1,387,478 | align="right" |649 | align="right" |660 |http://gandhinagar.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608093434/http://gandhinagar.gujarat.gov.in/ |date=2020-06-08 }} |- |14 |GS |[[:en:Gir_Somnath_district|Gir Somnath]] |[[:en:Veraval|Veraval]] | align="right" |1,217,477 | align="right" |3,754 | align="right" |324 | |- |15 |JA |[[:en:Jamnagar_district|Jamnagar]] |[[:en:Jamnagar|Jamnagar]] | align="right" |2,159,130 | align="right" |14,125 | align="right" |153 |http://jamnagar.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200419235354/http://jamnagar.gujarat.gov.in/ |date=2020-04-19 }} |- |16 |JU |[[:en:Junagadh_district|Junagadh]] |[[:en:Junagadh|Junagadh]] | align="right" |2,742,291 | align="right" |8,839 | align="right" |310 |http://junagadh.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608093445/http://junagadh.gujarat.gov.in/ |date=2020-06-08 }} |- |17 |KH |[[:en:Kheda_district|Kheda]] |[[:en:Nadiad|Nadiad]] | align="right" |2,298,934 | align="right" |4,215 | align="right" |541 |http://kheda.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201108211549/http://kheda.gujarat.gov.in/ |date=2020-11-08 }} |- |18 |KA |[[:en:Kutch_district|Kutch]] |[[:en:Bhuj|Bhuj]] | align="right" |2,090,313 | align="right" |45,652 | align="right" |46 |http://kutch.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201101004708/http://kutch.gujarat.gov.in/ |date=2020-11-01 }} |- |19 |MH |[[:en:Mahisagar_district|Mahisagar]] |[[:en:Lunavada|Lunavada]] | align="right" |994,624 | align="right" |2,500 | align="right" |398 | |- |20 |MA |[[:en:Mehsana_district|Mehsana]] |[[:en:Mehsana|Mehsana]] | align="right" |2,027,727 | align="right" |4,386 | align="right" |462 |http://mehsana.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200420143952/http://mehsana.gujarat.gov.in/ |date=2020-04-20 }} |- |21 |MB |[[:en:Morbi_district|Morbi]] |[[:en:Morbi|Morbi]] | align="right" |960,329 | align="right" |4,871 | align="right" |197 | |- |22 |NR |[[:en:Narmada_district|Narmada]] |[[:en:Rajpipla|Rajpipla]] | align="right" |590,379 | align="right" |2,749 | align="right" |214 |http://narmada.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201025194843/http://narmada.gujarat.gov.in/ |date=2020-10-25 }} |- |23 |NV |[[:en:Navsari_district|Navsari]] |[[:en:Navsari|Navsari]] | align="right" |1,330,711 | align="right" |2,211 | align="right" |602 |http://navsari.gujarat.gov.in/ |- |24 |PM |[[:en:Panchmahal_district|Panchmahal]] |[[:en:Godhra|Godhra]] | align="right" |2,388,267 | align="right" |5,219 | align="right" |458 |http://panchmahals.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100811070417/http://panchmahals.gujarat.gov.in/ |date=2010-08-11 }} |- |25 |PA |[[:en:Patan_district|Patan]] |[[:en:Patan,_Gujarat|Patan]] | align="right" |1,342,746 | align="right" |5,738 | align="right" |234 |http://patan.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608093528/http://patan.gujarat.gov.in/ |date=2020-06-08 }} |- |26 |PO |[[:en:Porbandar_district|Porbandar]] |[[:en:Porbandar|Porbandar]] | align="right" |586,062 | align="right" |2,294 | align="right" |255 |http://porbandar.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201103042254/http://porbandar.gujarat.gov.in/ |date=2020-11-03 }} |- |27 |RA |[[:en:Rajkot_district|Rajkot]] |[[:en:Rajkot|Rajkot]] | align="right" |3,157,676 | align="right" |11,203 | align="right" |282 |http://rajkot.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201101124450/http://rajkot.gujarat.gov.in/ |date=2020-11-01 }} |- |28 |SK |[[:en:Sabarkantha_district|Sabarkantha]] |[[:en:Himatnagar|Himatnagar]] | align="right" |2,427,346 | align="right" |7,390 | align="right" |328 |http://sabarkantha.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110913162613/http://sabarkantha.gujarat.gov.in/ |date=2011-09-13 }} |- |29 |ST |[[:en:Surat_district|Surat]] |[[:en:Surat|Surat]] | align="right" |4,996,391 | align="right" |4,327 | align="right" |653 |http://surat.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608093545/http://surat.gujarat.gov.in/ |date=2020-06-08 }} |- |30 |SN |[[:en:Surendranagar_district|Surendranagar]] |[[:en:Surendranagar_city|Surendranagar]] | align="right" |1,755,873 | align="right" |10,489 | align="right" |167 |http://surendranagar.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201109203040/http://surendranagar.gujarat.gov.in/ |date=2020-11-09 }} |- |31 |TA |[[:en:Tapi_district|Tapi]] |[[:en:Vyara|Vyara]] | align="right" |806,489 | align="right" |3,435 | align="right" |249 | |- |32 |VD |[[:en:Vadodara_district|Vadodara]] |[[:en:Vadodara|Vadodara]] | align="right" |3,639,775 | align="right" |7,794 | align="right" |467 |http://vadodara.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608093559/http://vadodara.gujarat.gov.in/ |date=2020-06-08 }} |- |33 |VL |[[:en:Valsad_district|Valsad]] |[[:en:Valsad|Valsad]] | align="right" |1,703,068 | align="right" |3,034 | align="right" |561 |http://valsad.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608093604/http://valsad.gujarat.gov.in/ |date=2020-06-08 }} |} ==Haryana (HR)== {{see also|Districts of Haryana}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AM|| [[Ambala district|Ambala]]|| [[Ambala]]|| align=right | ১,০১৩,৬৬০|| align=right | ১,৫৬৯|| align=right | ৬৪৬||http://ambala.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012221438/http://ambala.nic.in/ |date=2007-10-12 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BH|| [[Bhiwani district|Bhiwani]]|| [[Bhiwani]]|| align=right | ১,৪২৪,৫৫৪|| align=right | ৫,১৪০|| align=right | ২৭৭||http://bhiwani.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721163314/http://bhiwani.nic.in/ |date=2011-07-21 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | FR|| [[Faridabad district|Faridabad]]|| [[Faridabad]]|| align=right | ২,১৯৩,২৭৬|| align=right | ২,১০৫|| align=right | ১,০৪২||http://faridabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FT|| [[Fatehabad district|Fatehabad]]|| [[Fatehabad, Haryana|Fatehabad]]|| align=right | ৮০৬,১৫৮|| align=right | ২,৪৯১|| align=right | ৩২৪||http://fatehabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GU|| [[Gurgaon district|Gurgaon]]|| [[Gurgaon]]|| align=right | ১,৬৫৭,৬৬৯|| align=right | ২,৭৬০|| align=right | ৬০১||http://gurgaon.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080602231540/http://gurgaon.nic.in/ |date=2008-06-02 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | HI|| [[Hisar (district)|Hissar]]|| [[Hisar (city)|Hissar]]|| align=right | ১,৫৩৬,৪১৭|| align=right | ৩,৭৮৮|| align=right | ৪০৬||http://hisar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JH|| [[Jhajjar district|Jhajjar]]|| [[Jhajjar]]|| align=right | ৮৮৭,৩৯২|| align=right | ১,৮৬৮|| align=right | ৪৭৫||http://jhajjar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JI|| [[Jind district|Jind]]|| [[Jind]]|| align=right | ১,১৮৯,৭২৫|| align=right | ২,৭৩৬|| align=right | ৪৩৫||http://jind.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KR|| [[Karnal district|Karnal]]|| [[Karnal]]|| align=right | ১,২৭৪,৮৪৩|| align=right | ২,৪৭১|| align=right | ৫১৬||http://karnal.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090415152944/http://karnal.nic.in/ |date=2009-04-15 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | KT|| [[Kaithal district|Kaithal]]|| [[Kaithal]]|| align=right | ৯৪৫,৬৩১|| align=right | ২,৭৯৯|| align=right | ৩৩৮||http://kaithal.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KU|| [[Kurukshetra district|Kurukshetra]]|| [[Kurukshetra]]|| align=right | ৮২৮,১২০|| align=right | ১,২১৭|| align=right | ৬৮০||http://kurukshetra.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA|| [[Mahendragarh district|Mahendragarh]]|| [[Narnaul]]|| align=right | ৮১২,০২২|| align=right | ১,৬৮৩|| align=right | ৪৮২||http://mahendragarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MW|| [[Mewat district|Mewat]]|| [[Nuh]]|| align=right | ৯৯৩,০০০|| align=right | ১,৭৬৫ || align=right | ৫৬২ ||http://mewat.nic.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PK|| [[Panchkula district|Panchkula]]|| [[Panchkula]]|| align=right | ৪৬৯,২১০|| align=right | ৮১৬|| align=right | ৫৭৫||http://panchkula.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PP|| [[Panipat district|Panipat]]|| [[Panipat]]|| align=right | ৯৬৭,৩৩৮|| align=right | ১,২৫০|| align=right | ৭৭৪||http://panipat.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RE|| [[Rewari district|Rewari]]|| [[Rewari]]|| align=right | ৭৬৪,৭২৭|| align=right | ১,৫৫৯|| align=right | ৪৯১||http://rewari.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070703082821/http://rewari.nic.in/ |date=2007-07-03 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | RO|| [[Rohtak district|Rohtak]]|| [[Rohtak]]|| align=right | ৯৪০,০৩৬|| align=right | ১,৬৬৮|| align=right | ৫৬৪||http://rohtak.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090209215206/http://rohtak.nic.in/ |date=2009-02-09 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SI|| [[Sirsa district|Sirsa]]|| [[Sirsa, Haryana|Sirsa]]|| align=right | ১,১১১,০১২|| align=right | ৪,২৭৬|| align=right | ২৬০||http://sirsa.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180421232326/http://sirsa.nic.in/ |date=2018-04-21 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SNP|| [[Sonipat district|Sonipat]]|| [[Sonipat]]|| align=right | ১,২৭৮,৮৩০|| align=right | ২,২৬০|| align=right | ৫৬৬||http://sonepat.gov.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | YN|| [[Yamuna Nagar district|Yamuna Nagar]]|| [[Yamuna Nagar]]|| align=right | ৯৮২,৩৬৯|| align=right | ১,৭৫৬|| align=right | ৫৫৯ ||http://yamunanagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PW|| [[Palwal district|Palwal]] || [[Palwal]]|| align=right | ৯৩৪,৬৭৫ || align=right | ১,৮৭৫ || align=right | ৪৯৯|| http://palwal.nic.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |} ==হিমাচল প্ৰদেশ (HP)== {{see also|Districts of Himachal Pradesh}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff |'''ক'ড''' |'''জিলা''' |'''সদৰ''' |'''জনসংখ্যা (২০১২)''' |'''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' |'''ঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' |'''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | BI|| [[বিলাসপুৰ জিলা|বিলাসপুৰ]]|| [[বিলাসপুৰ]]|| align="right" | ৩৪০,৭৩৫|| align=right | ১,১৬৭|| align=right | ২৯২||http://hpbilaspur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CH|| [[চম্বা জিলা|চম্বা]]|| [[চম্বা]]|| align="right" | ৪৬০,৪৯৯|| align=right | ৬,৫২৮|| align=right | ৭১||http://hpchamba.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HA|| [[হমিৰপুৰ জিলা|হমিৰপুৰ]]|| [[হমিৰপুৰ]]|| align="right" | ৪১২,০০৯|| align=right | ১,১১৮|| align=right | ৩৬৯||http://hphamirpur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KA|| [[কংড়া জিলা|কংড়া]]|| [[ধৰমশালা]]|| align="right" | ১,৩৩৮,৫৩৬|| align=right | ৫,৭৩৯|| align=right | ২৩৩||http://hpkangra.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KI|| [[কিন্নৌৰ জিলা|কিন্নৌৰ]]|| [[ৰেকং পিঅ']]|| align="right" | ৮৩,৯৫০|| align=right | ৬,৪০১|| align=right | ১৩||http://hpkinnaur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KU|| [[কুল্লু জিলা|কুল্লু]]|| [[কুল্লু]]|| align="right" | ৩৭৯,৮৬৫|| align=right | ৫,৫০৩|| align=right | ৬৯||http://hpkullu.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | LS|| [[লাহৌল এণ্ড স্পিতি জিলা|লাহৌল এণ্ড স্পিতি]]|| [[কীলং]]|| align="right" | ৩৩,২২৪|| align=right | ১৩,৮৩৫|| align=right | ২||http://hplahaulspiti.gov.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA|| [[মণ্ডী জিলা|মণ্ডী]]|| [[মণ্ডী]]|| align="right" | ৯০০,৯৮৭|| align=right | ৩,৯৫০|| align=right | ২২৮||http://hpmandi.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SH|| [[ছিমলা জিলা|ছিমলা]]|| [[ছিমলা]]|| align="right" | ৭২১,৭৪৫|| align=right | ৫,১৩১|| align=right | ১৪১||http://hpshimla.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SI|| [[ছিৰমৌৰ জিলা|ছিৰমৌৰ]]|| [[নাহন]]|| align="right" | ৪৫৮,৩৫১|| align=right | ২,৮২৫|| align=right | ১৬২||http://hpsirmaur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SO|| [[সোলান জিলা|সোলান]]|| [[সোলান]]|| align="right" | ৪৯৯,৩৮০|| align=right | ১,৯৩৬|| align=right | ২৫৮||http://hpsolan.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | UNA|| [[উনা জিলা|উনা]]|| [[উনা]]|| align="right" | ৪৪৭,৯৬৭|| align=right | ১,৫৪০|| align=right | ২৯১||http://hpuna.nic.in/ |} ==Jammu and Kashmir (JK)== {{see also|Districts of Jammu and Kashmir}} {| class="wikitable sortable" ! # ! Code<ref name="distcodes3">{{cite web|url=https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|title=NIC Policy on format of e-mail Address: Appendix (2): Districts Abbreviations as per ISO 3166–2|pages=5–10|publisher=[[Ministry of Communications and Information Technology (India)|Ministry Of Communications and Information Technology]], Government of India|date=18 August 2004|accessdate=24 November 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080911133331/https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|archivedate=11 September 2008|df=dmy-all}}</ref> ! District<ref name="censusdist20113">{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/district.php|title=Indian Districts by Population, Growth Rate, Sex Ratio 2011 Census|publisher=[[2011 census of India]]|accessdate=27 December 2012}}</ref> ! Headquarters ! Population (2011) ! Area (km²) ! Density (/km²)<ref name="censusdist20113" /> ! Official website |- |1 |AN |[[:en:Anantnag_district|Anantnag]] |[[:en:Anantnag|Anantnag]] | align="right" |1,070,144 | align="right" |2853 | align="right" |375 |http://anantnag.gov.in/ |- |2 |BPR |[[:en:Bandipora_district|Bandipora]] |[[:en:Bandipore|Bandipore]] | align="right" |385,099 | align="right" |3,010 | align="right" |128 |http://bandipore.gov.in/ |- |3 |BR |[[:en:Baramulla_district|Baramulla]] |[[:en:Baramulla|Baramulla]] | align="right" |1,015,503 | align="right" |3329 | align="right" |305 |http://baramulla.nic.in/ |- |4 |BD |[[:en:Badgam_district|Badgam]] |[[:en:Badgam|Badgam]] | align="right" |735,753 | align="right" |1406 | align="right" |537 |http://budgam.nic.in/ |- |5 |DO |[[:en:Doda_district|Doda]] |[[:en:Doda,_Jammu_and_Kashmir|Doda]] | align="right" |409,576 | align="right" |11,691 | align="right" |79 |http://doda.gov.in/ |- |6 |GB |[[:en:Ganderbal_district|Ganderbal]] |[[:en:Ganderbal|Ganderbal]] | align="right" |297,003 | align="right" |1979 | align="right" |1,151 | |- |7 |JA |[[:en:Jammu_district|Jammu]] |[[:en:Jammu|Jammu]] | align="right" |1,526,406 | align="right" |3,097 | align="right" |596 |http://jammu.gov.in/ |- |8 |KT |[[:en:Kathua_district|Kathua]] |[[:en:Kathua|Kathua]] | align="right" |615,711 | align="right" |2,651 | align="right" |232 |http://kathua.gov.in/ |- |9 |KW |[[:en:Kishtwar_district|Kishtwar]] |[[:en:Kishtwar|Kishtwar]] | align="right" |230,696 | align="right" |7737 | align="right" |30 | |- |10 |KG |[[:en:Kulgam_district|Kulgam]] |[[:en:Kulgam|Kulgam]] | align="right" |422,786 | align="right" |457 | align="right" |925 | |- |11 |KU |[[:en:Kupwara_district|Kupwara]] |[[:en:Kupwara|Kupwara]] | align="right" |875,564 | align="right" |2,379 | align="right" |368 |http://kupwara.gov.in/ |- |12 |PO |[[:en:Poonch_district,_India|Poonch]] |[[:en:Poonch_(town)|Poonch]] | align="right" |476,820 | align="right" |1,674 | align="right" |285 |http://poonch.gov.in/ |- |13 |PU |[[:en:Pulwama_district|Pulwama]] |[[:en:Pulwama|Pulwama]] | align="right" |570,060 | align="right" |1,398 | align="right" |598 |http://pulwama.gov.in/ |- |14 |RA |[[:en:Rajauri_district|Rajouri]] |[[:en:Rajouri|Rajouri]] | align="right" |619,266 | align="right" |2,630 | align="right" |235 |http://rajouri.nic.in/ |- |15 |RB |[[:en:Ramban_district|Ramban]] |[[:en:Ramban_(Jammu_and_Kashmir)|Ramban]] | align="right" |283,313 | align="right" |1,330 | align="right" |213 | |- |16 |RS |[[:en:Reasi_district|Reasi]] |[[:en:Reasi|Reasi]] | align="right" |314,714 | align="right" |1710 | align="right" |184 | |- |17 |SB |[[:en:Samba_district|Samba]] |[[:en:Samba,_Jammu|Samba]] | align="right" |318,611 | align="right" |913 | align="right" |318 |http://samba.gov.in/ |- |18 |SH |[[:en:Shopian_district|Shopian]] |[[:en:Shupiyan|Shupiyan]] | align="right" |265,960 | align="right" |312 | align="right" |852 | |- |19 |SR |[[:en:Srinagar_district|Srinagar]] |[[:en:Srinagar|Srinagar]] | align="right" |1,269,751 | align="right" |2,228 | align="right" |703 |http://srinagar.nic.in/ |- |20 |UD |[[:en:Udhampur_district|Udhampur]] |[[:en:Udhampur|Udhampur]] | align="right" |555,357 | align="right" |4,550 | align="right" |211 |http://udhampur.gov.in/ |} ==Jharkhand (JH)== {{see also|Districts of Jharkhand}} {| class="wikitable sortable" ! # ! Code<ref name="distcodes4">{{cite web|url=https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|title=NIC Policy on format of e-mail Address: Appendix (2): Districts Abbreviations as per ISO 3166–2|pages=5–10|publisher=[[Ministry of Communications and Information Technology (India)|Ministry Of Communications and Information Technology]], Government of India|date=18 August 2004|accessdate=24 November 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080911133331/https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|archivedate=11 September 2008|df=dmy-all}}</ref> ! District<ref name="censusdist20114">{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/district.php|title=Indian Districts by Population, Growth Rate, Sex Ratio 2011 Census|publisher=[[2011 census of India]]|accessdate=27 December 2012}}</ref> ! Headquarters ! Population (2011) ! Area (km²) ! Density (/km²)<ref name="censusdist20114" /> ! Official website |- |1 |BO |[[:en:Bokaro_district|Bokaro]] |[[:en:Bokaro_Steel_City|Bokaro]] | align="right" |2,061,918 | align="right" |2,861 | align="right" |716 | |- |2 |CH |[[:en:Chatra_district|Chatra]] |[[:en:Chatra|Chatra]] | align="right" |1,042,304 | align="right" |3,700 | align="right" |275 | |- |3 |DE |[[:en:Deoghar_district|Deoghar]] |[[:en:Deoghar|Deoghar]] | align="right" |1,491,879 | align="right" |2,479 | align="right" |602 | |- |4 |DH |[[:en:Dhanbad_district|Dhanbad]] |[[:en:Dhanbad|Dhanbad]] | align="right" |2,682,662 | align="right" |2,075 | align="right" |1,284 |http://dhanbad.nic.in/ |- |5 |DU |[[:en:Dumka_district|Dumka]] |[[:en:Dumka|Dumka]] | align="right" |1,321,096 | align="right" |4,404 | align="right" |300 |http://dumka.nic.in/ |- |6 |ES |[[:en:East_Singhbhum_district|East Singhbhum]] |[[:en:Jamshedpur|Jamshedpur]] | align="right" |2,291,032 | align="right" |3,533 | align="right" |648 |http://jamshedpur.nic.in/ |- |7 |GA |[[:en:Garhwa_district|Garhwa]] |[[:en:Garhwa|Garhwa]] | align="right" |1,322,387 | align="right" |4,064 | align="right" |327 |http://garhwa.nic.in/ |- |8 |GI |[[:en:Giridih_district|Giridih]] |[[:en:Giridih|Giridih]] | align="right" |2,445,203 | align="right" |4,887 | align="right" |497 |http://giridih.nic.in/ |- |9 |GO |[[:en:Godda_district|Godda]] |[[:en:Godda|Godda]] | align="right" |1,311,382 | align="right" |2,110 | align="right" |622 |http://godda.nic.in/ |- |10 |GU |[[:en:Gumla_district|Gumla]] |[[:en:Gumla|Gumla]] | align="right" |1,025,656 | align="right" |5327 | align="right" |193 |http://gumla.nic.in/ |- |11 |HA |[[:en:Hazaribagh_district|Hazaribag]] |[[:en:Hazaribagh|Hazaribag]] | align="right" |1,734,005 | align="right" |4,302 | align="right" |403 |http://hazaribag.nic.in/ |- |12 |JA |[[:en:Jamtara_district|Jamtara]] |[[:en:Jamtara|Jamtara]] | align="right" |790,207 | align="right" |1,802 | align="right" |439 | |- |13 |KH |[[:en:Khunti_district|Khunti]] |[[:en:Khunti|Khunti]] | align="right" |530,299 | align="right" |2,467 | align="right" |215 | |- |14 |KO |[[:en:Koderma_district|Koderma]] |[[:en:Koderma|Koderma]] | align="right" |717,169 | align="right" |1,312 | align="right" |427 |http://koderma.nic.in/ |- |15 |LA |[[:en:Latehar_district|Latehar]] |[[:en:Latehar|Latehar]] | align="right" |725,673 | align="right" |3,630 | align="right" |200 | |- |16 |LO |[[:en:Lohardaga_district|Lohardaga]] |[[:en:Lohardaga|Lohardaga]] | align="right" |461,738 | align="right" |1,494 | align="right" |310 |http://lohardaga.nic.in/ |- |17 |PK |[[:en:Pakur_district|Pakur]] |[[:en:Pakur|Pakur]] | align="right" |899,200 | align="right" |1,805 | align="right" |498 |http://pakur.nic.in/ |- |18 |PL |[[:en:Palamu_district|Palamu]] |[[:en:Daltonganj|Daltonganj]] | align="right" |1,936,319 | align="right" |5,082 | align="right" |381 |http://palamu.nic.in/ |- |19 |RM |[[:en:Ramgarh_district|Ramgarh]] |[[:en:Ramgarh,_Jharkhand|Ramgarh]] | align="right" |949,159 | align="right" |1,212 | align="right" |684 | |- |20 |RA |[[:en:Ranchi_district|Ranchi]] |[[:en:Ranchi|Ranchi]] | align="right" |2,912,022 | align="right" |7,974 | align="right" |557 |http://ranchi.nic.in/ |- |21 |SA |[[:en:Sahebganj_district|Sahibganj]] |[[:en:Sahebganj|Sahebganj]] | align="right" |1,150,038 | align="right" |1,599 | align="right" |719 |http://sahibganj.nic.in/ |- |22 |SK |[[:en:Seraikela_Kharsawan_district|Seraikela Kharsawan]] |[[:en:Seraikela|Seraikela]] | align="right" |1,063,458 | align="right" |2,725 | align="right" |390 |http://seraikela.nic.in/ |- |23 |SI |[[:en:Simdega_district|Simdega]] |[[:en:Simdega|Simdega]] | align="right" |599,813 | align="right" |3,750 | align="right" |160 |http://chaibasa.nic.in/ |- |24 |WS |[[:en:West_Singhbhum_district|West Singhbhum]] |[[:en:Chaibasa|Chaibasa]] | align="right" |1,501,619 | align="right" |7,186 | align="right" |209 | |} ==Karnataka (KA)== {{see also|Districts of Karnataka}} {| class="wikitable sortable" ! # ! Code<ref name="distcodes6">{{cite web|url=https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|title=NIC Policy on format of e-mail Address: Appendix (2): Districts Abbreviations as per ISO 3166–2|pages=5–10|publisher=[[Ministry of Communications and Information Technology (India)|Ministry Of Communications and Information Technology]], Government of India|date=18 August 2004|accessdate=24 November 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080911133331/https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|archivedate=11 September 2008|df=dmy-all}}</ref> ! District<ref name="censusdist20116">{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/district.php|title=Indian Districts by Population, Growth Rate, Sex Ratio 2011 Census|publisher=[[2011 census of India]]|accessdate=27 December 2012}}</ref> ! Headquarters ! Population (2011) ! Area (km²) ! Density (/km²)<ref name="censusdist20116" /> |'''Official website''' |- |1 |BK |[[:en:Bagalkot_district|Bagalkot]] |[[:en:Bagalkot|Bagalkot]] | align="right" |1,890,826 | align="right" |6,583 | align="right" |288 |http://www.bagalkot.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190810072308/http://www.bagalkot.nic.in/ |date=2019-08-10 }} |- |2 |BL |[[:en:Bellary_district|Ballari]] |[[:en:Ballari|Ballari]] | align="right" |2,532,383 | align="right" |8,439 | align="right" |300 | |- |3 |BG |[[:en:Belgaum_district|Belgaum]] |[[:en:Belgaum|Belgaum]] | align="right" |4,778,439 | align="right" |13,415 | align="right" |356 |http://www.belgaum.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150630210052/http://www.belgaum.nic.in/ |date=2015-06-30 }} |- |4 |BR |[[:en:Bangalore_Rural_district|Bangalore Rural]] |[[:en:Bangalore|Bangalore]] | align="right" |987,257 | align="right" |2,239 | align="right" |441 |http://www.bangalorerural.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190331110239/http://www.bangalorerural.nic.in/ |date=2019-03-31 }} |- |5 |BN |[[:en:Bangalore_Urban_district|Bangalore Urban]] |[[:en:Bangalore|Bangalore]] | align="right" |9,588,910 | align="right" |2,190 | align="right" |4,378 |http://bangaloreurban.nic.in/ |- |6 |BD |[[:en:Bidar_district|Bidar]] |[[:en:Bidar|Bidar]] | align="right" |1,700,018 | align="right" |5,448 | align="right" |312 |http://www.bidar.nic.in/ |- |7 |CJ |[[:en:Chamarajanagar_district|Chamarajnagar]] |[[:en:Chamarajanagar|Chamarajanagar]] | align="right" |1,020,962 | align="right" |5,102 | align="right" |200 |http://chamrajnagar.nic.in/ |- |8 |CK |[[:en:Chikkaballapur_district|Chikkaballapur]] |[[:en:Chikkaballapur|Chikkaballapur]] | align="right" |1,254,377 | align="right" |4,208 | align="right" |298 |http://www.chikballapur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190310100553/http://www.chikballapur.nic.in/ |date=2019-03-10 }} |- |9 |CK |[[:en:Chikkamagaluru_district|Chikkamagaluru]] |[[:en:Chikmagalur|Chikmagalur]] | align="right" |1,137,753 | align="right" |7,201 | align="right" |158 |http://chickmagalur.nic.in/ |- |10 |CT |[[:en:Chitradurga_district|Chitradurga]] |[[:en:Chitradurga|Chitradurga]] | align="right" |1,660,378 | align="right" |8,437 | align="right" |197 |http://www.chitradurga.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190315120849/http://www.chitradurga.nic.in/ |date=2019-03-15 }} |- |11 |DK |[[:en:Dakshina_Kannada|Dakshina Kannada]] |[[:en:Mangaluru|Mangaluru]] | align="right" |2,083,625 | align="right" |4,559 | align="right" |457 | |- |12 |DA |[[:en:Davanagere_district|Davanagere]] |[[:en:Davangere|Davangere]] | align="right" |1,946,905 | align="right" |5,926 | align="right" |329 |http://www.davanagere.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180517105317/http://davanagere.nic.in/ |date=2018-05-17 }} |- |13 |DH |[[:en:Dharwad_district|Dharwad]] |[[:en:Dharwad|Dharwad]] | align="right" |1,846,993 | align="right" |4,265 | align="right" |434 |http://www.dharwad.nic.in/ |- |14 |GA |[[:en:Gadag_district|Gadag]] |[[:en:Gadag-Betageri|Gadag-Betageri]] | align="right" |1,065,235 | align="right" |4,651 | align="right" |229 |http://gadag.nic.in/ |- |15 |GU |[[:en:Gulbarga_district|Gulbarga]] |[[:en:Gulbarga|Gulbarga]] | align="right" |2,564,892 | align="right" |10,990 | align="right" |233 |http://www.gulbarga.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190910164747/http://www.gulbarga.nic.in/ |date=2019-09-10 }} |- |16 |HS |[[:en:Hassan_district|Hassan]] |[[:en:Hassan,_Karnataka|Hassan]] | align="right" |1,776,221 | align="right" |6,814 | align="right" |261 |http://www.hassan.nic.in/ |- |17 |HV |[[:en:Haveri_district|Haveri]] |[[:en:Haveri|Haveri]] | align="right" |1,598,506 | align="right" |4,825 | align="right" |331 |http://haveri.nic.in/ |- |18 |KD |[[:en:Kodagu_district|Kodagu]] |[[:en:Madikeri|Madikeri]] | align="right" |554,762 | align="right" |4,102 | align="right" |135 |http://www.kodagu.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190315175025/http://www.kodagu.nic.in/ |date=2019-03-15 }} |- |19 |KL |[[:en:Kolar_district|Kolar]] |[[:en:Kolar|Kolar]] | align="right" |1,540,231 | align="right" |4,012 | align="right" |384 |http://kolar.nic.in/ |- |20 |KP |[[:en:Koppal_district|Koppal]] |[[:en:Koppal|Koppal]] | align="right" |1,391,292 | align="right" |5,565 | align="right" |250 |http://www.koppal.nic.in/ |- |21 |MA |[[:en:Mandya_district|Mandya]] |[[:en:Mandya|Mandya]] | align="right" |1,808,680 | align="right" |4,961 | align="right" |365 |http://www.mandya.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190312035834/http://www.mandya.nic.in/ |date=2019-03-12 }} |- |22 |MY |[[:en:Mysore_district|Mysuru]] |[[:en:Mysore|Mysore]] | align="right" |2,994,744 | align="right" |6,854 | align="right" |437 |http://www.mysore.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190810052646/http://www.mysore.nic.in/ |date=2019-08-10 }} |- |23 |RA |[[:en:Raichur_district|Raichur]] |[[:en:Raichur|Raichur]] | align="right" |1,924,773 | align="right" |6,839 | align="right" |228 |http://www.raichur.nic.in/ |- |24 |RM |[[:en:Ramanagara_district|Ramanagara]] |[[:en:Ramanagara|Ramanagara]] | align="right" |1,082,739 | align="right" |3,573 | align="right" |303 | |- |25 |SH |[[:en:Shimoga_district|Shimoga]] |[[:en:Shimoga|Shimoga]] | align="right" |1,755,512 | align="right" |8,495 | align="right" |207 |http://www.shimoga.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513041244/http://shimoga.nic.in/ |date=2012-05-13 }} |- |26 |TU |[[:en:Tumakuru_district|Tumakuru]] |[[:en:Tumakuru|Tumakuru]] | align="right" |2,681,449 | align="right" |10,598 | align="right" |253 |http://www.tumkur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190320013636/http://www.tumkur.nic.in/ |date=2019-03-20 }} |- |27 |UD |[[:en:Udupi_district|Udupi]] |[[:en:Udupi|Udupi]] | align="right" |1,177,908 | align="right" |3,879 | align="right" |304 | |- |28 |UK |[[:en:Uttara_Kannada|Uttara Kannada]] |[[:en:Karwar|Karwar]] | align="right" |1,353,299 | align="right" |10,291 | align="right" |132 |http://uttarakannada.nic.in/ |- |29 |BJ |[[:en:Bijapur_district,_Karnataka|Vijayapura]] |[[:en:Bijapur,_Karnataka|Vijayapura]] | align="right" |2,175,102 | align="right" |10,517 | align="right" |207 | |- |30 |YG |[[:en:Yadgir_district|Yadgir]] |[[:en:Yadgir|Yadgir]] | align="right" |1,172,985 | align="right" |5,225 | align="right" |224 | |} ==কেৰালা (KL)== {{see also|Districts of Kerala}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff |'''ক’ড''' |'''জিলা''' |'''সদৰ''' |'''জনসংখ্যা'''<br />(২০১১)<ref name=":0" /> |'''মাটিকালি'''<br />(বৰ্গ কিমি) |'''জনঘনত্ব'''<br />(প্ৰতি বৰ্গ কিমি) |'''ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AL|| [[আলাপ্পুড়া জিলা|আলাপ্পুড়া]]|| [[আলাপ্পুড়া]] | align="right" | ২,১০৫,৩৪৯||align=right| ১,৪১৪||align=right| ১,৪৮৯||http://www.alappuzha.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180525195417/http://alappuzha.nic.in/ |date=2018-05-25 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | ER|| [[এৰ্নাকুলম জিলা|এৰ্নাকুলম]]|| [[কাক্কাড]]|| align="right" | ৩,০৯৮,৩৭৮||align=right| ২,৯৫১||align=right| ১,০৫০|| http://ernakulam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ID|| [[ইডুক্কি জিলা|ইডুক্কি]]|| [[পাইনাভু]]|| align="right" | ১,১২৮,৬০৫||align=right| ৪,৪৭৯||align=right| ২৫২|| http://idukki.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KL|| [[কোল্লাম জিলা|কোল্লাম]]|| [[কোল্লাম]]|| align="right" | ২,৫৮৪,১১৮||align=right| ২,৪৯৮||align=right| ১,০৩৪|| http://kollam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KN|| [[কন্নুৰ জিলা|কন্নুৰ]]|| [[কন্নুৰ]]|| align="right" | ২,৪১২,৩৬৫||align=right| ২,৯৬৬||align=right| ৮১৩ || http://kannur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KS|| [[কাছৰগোড জিলা|কাছৰগোড]]|| [[কাছৰগোড]]|| align="right" | ১,২০৩,৩৪২||align=right| ১,৯৯২||align=right| ৬০৪||http://kasargod.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KT|| [[কোট্টয়ম জিলা|কোট্টয়ম]]|| [[কোট্টয়ম]]|| align="right" | ১,৯৫২,৯০১||align=right| ২,২০৩||align=right| ৮৮৬|| http://kottayam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KZ|| [[কঢ়িকোড জিলা|কঢ়িকোড]]|| [[কঢ়িকোড]]|| align="right" | ২,৮৭৮,৪৯৮||align=right| ২,৩৪৫||align=right| ১,২২৮||http://kozhikode.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA|| [[মল্লপুৰম জিলা|মল্লপুৰম]]|| [[মল্লপুৰম]]|| align="right" | ৩,৬২৯,৬৪০||align=right| ৩,৫৫০||align=right| ১,০২২||http://malappuram.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PL|| [[পালক্কাড় জিলা|পালক্কাড়]]|| [[পালক্কাড়]]|| align="right" | ২,৬১৭,০৭২||align=right| ৪,৪৮০||align=right| ৫৮৪||http://palakkad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PT|| [[পতনমতিট্টা জিলা|পতনমতিট্টা]]|| [[পতনমতিট্টা]]|| align="right" | ১,২৩১,৫৭৭||align=right| ২,৪৬২||align=right| ৫০০||http://pathanamthitta.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | TS|| [[ত্ৰিচ্চুৰ জিলা|ত্ৰিচ্চুৰ]]|| [[ত্ৰিচ্চুৰ]]|| align="right" | ২,৯৭৫,৪৪০||align=right| ৩,০৩২||align=right| ৯৮১||http://thrissur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | TV|| [[তিৰুৱনন্তপুৰম জিলা|তিৰুৱনন্তপুৰম]]|| [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]|| align="right" | ৩,২৩৪,৭০৭||align=right| ২,১৯২||align=right| ১,৪৭৬||http://www.trivandrum.gov.in// {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180315003725/http://www.trivandrum.gov.in// |date=2018-03-15 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | WA|| [[ওৱায়ানাড জিলা|ওৱায়ানাড]]|| [[কলপট্টা]]|| align="right" | ৭৮৬,৬২৭||align=right| ২,১৩১||align=right| ৩৬৯ || http://wayanad.nic.in/ |} ==Madhya Pradesh (MP)== {{see also|Districts of Madhya Pradesh}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AL|| [[Alirajpur district|Alirajpur]]|| [[Alirajpur]]|| || || |||http://alirajpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AP|| [[Anuppur district|Anuppur]]|| [[Anuppur]]|| align=right | ৬,৬৭,১৫৫|| align=right | ৩,৭০১|| align=right | ১৮০|| http://anuppur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AS|| [[Ashok Nagar district|Ashok Nagar]]|| [[Ashok Nagar]]|| align=right | ৬,৮৮,৯৪০|| align=right | ৪,৬৭৩.৯৪|| align=right | ১৪৭||| http://ashoknagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BL|| [[Balaghat district|Balaghat]]|| [[Balaghat]]|| align=right | ১,৪৪৫,৭৬০|| align=right | ৯,২২৯|| align=right | ১৫৭|| http://balaghat.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BR|| [[Barwani district|Barwani]]|| [[Barwani]]|| align=right | ১,০৮১,০৩৯|| align=right | ৫,৪৩২|| align=right | ১৯৯|| http://barwani.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BE|| [[Betul district|Betul]]|| [[Betul, Madhya Pradesh|Betul]]|| align=right | ১,৩৯৪,৪২১|| align=right | ১০,০৪৩|| align=right | ১৩৯|| http://betul.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BD|| [[Bhind district|Bhind]]|| [[Bhind]]|| align=right | ১,৪২৬,৯৫১|| align=right | ৪,৪৫৯|| align=right | ৩২০|| http://bhind.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BP|| [[Bhopal district|Bhopal]]|| [[Bhopal]]|| align=right | ১,৮৩৬,৭৮৪|| align=right | ২,৭৭২|| align=right | ৬৬৩|| http://bhopal.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BU || [[Burhanpur district|Burhanpur]]|| [[Burhanpur, Madhya Pradesh|Burhanpur]]|| || |||| http://burhanpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CT|| [[Chhatarpur district|Chhatarpur]]|| [[Chhatarpur]]|| align=right | ১,৪৭৪,৬৩৩|| align=right | ৮,৬৮৭|| align=right | ১৭০|| http://chhatarpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CN|| [[Chhindwara district|Chhindwara]]|| [[Chhindwara]]|| align=right | ১,৮৪৮,৮৮২|| align=right | ১১,৮১৫|| align=right | ১৫৬|| http://chhindwara.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DM|| [[Damoh district|Damoh]]|| [[Damoh]]|| align=right | ১,০৮১,৯০৯|| align=right | ৭,৩০৬|| align=right | ১৪৮|| http://damoh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DT|| [[Datia district|Datia]]|| [[Datia]]|| align=right | ৬২৭,৮১৮|| align=right | ২,৬৯৪|| align=right | ২৩৩|| http://datia.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DE|| [[Dewas district|Dewas]]|| [[Dewas]]|| align=right | ১,৩০৬,৬১৭|| align=right | ৭,০২০|| align=right | ১৮৬|| http://dewas.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DH|| [[Dhar district|Dhar]]|| [[Dhar]]|| align=right | ১,৭৪০,৫৭৭|| align=right | ৮,১৫৩|| align=right | ২১৩|| http://dhar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DI|| [[Dindori district|Dindori]]|| [[Dindori, Madhya Pradesh|Dindori]]|| align=right | ৫৭৯,৩১২|| align=right | ৭,৪২৭|| align=right | ৭৮|| http://dindori.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GU|| [[Guna district|Guna]]|| [[Guna, India|Guna]]|| align=right | ৯৭৬,৫৯৬|| align=right | ৬,৪৮৫|| || http://guna.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GW|| [[Gwalior district|Gwalior]]|| [[Gwalior]]|| align=right | ১,৬২৯,৮৮১|| align=right | ৫,৪৬৫|| align=right | ২৯৮|| http://gwalior.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HA|| [[Harda district|Harda]]|| [[Harda]]|| align=right | ৪৭৪,১৭৪|| align=right | ৩,৩৩৯|| align=right | ১৪২|| http://harda.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HO|| [[Hoshangabad district|Hoshangabad]]|| [[Hoshangabad]]|| align=right | ১,০৮৫,০১১|| align=right | ৬,৬৯৮|| align=right | ১৬২|| http://hoshangabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | IN|| [[Indore district|Indore]]|| [[Indore]]|| align=right | ৪,৫৮৫,৩২১|| align=right | ৩,৮৯৮|| align=right | ৬৬৩|| http://www.indore.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724145904/http://www.indore.nic.in/ |date=2019-07-24 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JA|| [[Jabalpur district|Jabalpur]]|| [[Jabalpur]]|| align=right | ২,১৬৭,৪৬৯|| align=right | ৫,২১০|| align=right | ৪১৬|| http://jabalpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JH|| [[Jhabua district|Jhabua]]|| [[Jhabua]]|| align=right | ১,৩৯৬,৬৭৭|| align=right | ৬,৭৮২|| align=right | ২০৬|| http://jhabua.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KA|| [[Katni district|Katni]]|| [[Katni]]|| align=right | ১,০৬৩,৬৮৯|| align=right | ৪,৯৪৭|| align=right | ২১৫|| http://katni.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | EN|| [[Khandwa district|Khandwa]] (East Nimar)|| [[Khandwa]]|| align=right | ১,৭০৮,১৭০|| align=right | ১০,৭৭৯|| align=right | ১৫৮|| http://khandwa.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | WN|| [[Khargone district|Khargone]] (West Nimar)|| [[Khargone]]|| align=right | ১,৫২৯,৯৫৪|| align=right | ৮,০১০|| align=right | ১৯১|| http://khargone.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ML|| [[Mandla district|Mandla]]|| [[Mandla]]|| align=right | ৮৯৩,৯০৮|| align=right | ৫,৮০৫|| align=right | ১৫৪|| http://mandla.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MS|| [[Mandsaur district|Mandsaur]]|| [[Mandsaur]]|| align=right | ১,১৮৩,৩৬৯|| align=right | ৫,৫৩০|| align=right | ২১৪|| http://mandsaur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MO|| [[Morena district|Morena]]|| [[Morena, India|Morena]]|| align=right | ১,৫৮৭,২৬৪|| align=right | ৪,৯৯১|| align=right | ৩১৮|| http://morena.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NA|| [[Narsinghpur district|Narsinghpur]]|| [[Narsinghpur]]|| align=right | ৯৫৭,৩৯৯|| align=right | ৫,১৩৩|| align=right | ১৮৭|| http://narsinghpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NE|| [[Neemuch district|Neemuch]]|| [[Neemuch]]|| align=right | ৭২৫,৪৫৭|| align=right | ৪,২৬৭|| align=right | ১৭০|| http://neemuch.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PA|| [[Panna district|Panna]]|| [[Panna, India|Panna]]|| align=right | ৮৫৪,২৩৫|| align=right | ৭,১৩৫|| align=right | ১২০|| http://panna.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RE|| [[Rewa district|Rewa]]|| [[Rewa, India|Rewa]]|| align=right | ১,৯৭২,৩৩৩|| align=right | ৬,৩১৪|| align=right | ৩১২|| http://rewa.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RG|| [[Rajgarh district|Rajgarh]]|| [[Rajgarh, Madhya Pradesh|Rajgarh]]|| align=right | ১,২৫৩,২৪৬|| align=right | ৬,১৪৩|| align=right | ২০৪|| http://rajgarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RL|| [[Ratlam district|Ratlam]]|| [[Ratlam]]|| align=right | ১,২১৪,৫৩৬|| align=right | ৪,৮৬১|| align=right | ২৫০|| http://ratlam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RS|| [[Raisen district|Raisen]]|| [[Raisen]]|| align=right | ১,১২০,১৫৯|| align=right | ৮,৪৬৬|| align=right | ১৩২|| http://raisen.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SG|| [[Sagar district|Sagar]]|| [[Sagar, Madhya Pradesh|Sagar]]|| align=right | ২,০২১,৭৮৩|| align=right | ১০,২৫২|| align=right | ১৯৭|| http://sagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ST|| [[Satna district|Satna]]|| [[Satna]]|| align=right | ১,৮৬৮,৬৪৮|| align=right | ৭,৫০২|| align=right | ২৪৯|| http://satna.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SR|| [[Sehore district|Sehore]]|| [[Sehore]]|| align=right | ১০,৭৮,৭৬৯|| align=right | ৬,৫৭৮|| align=right | ১৬৪|| http://sehore.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SO|| [[Seoni district|Seoni]]|| [[Seoni]]|| align=right | ১,১৬৫,৮৯৩|| align=right | ৮,৭৫৮|| align=right | ১৩৩|| http://seoni.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SH|| [[Shahdol district|Shahdol]]|| [[Shahdol]]|| align=right | ১,৫৭২,৭৪৮|| align=right | ৯,৯৫৪|| align=right | ১৫৮|| http://shahdol.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SJ|| [[Shajapur district|Shajapur]]|| [[Shajapur]]|| align=right | ১,২৯০,২৩০|| align=right | ৬,১৯৬|| align=right | ২০৮|| http://shajapur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SP|| [[Sheopur district|Sheopur]]|| [[Sheopur]]|| align=right | ৫৫৯,৭১৫|| align=right | ৬,৫৮৫|| align=right | ৮৫|| http://sheopur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SV|| [[Shivpuri district|Shivpuri]]|| [[Shivpuri]]|| align=right | ১,৪৪০,৬৬৬|| align=right | ১০,২৯০|| align=right | ১৪০|| http://shivpuri.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SI|| [[Sidhi district|Sidhi]]|| [[Sidhi]]|| align=right | ১,৮৩০,৫৫৩|| align=right | ১০,৫২০|| align=right | ১৭৪|| http://sidhi.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SN|| [[Singrauli district|Singrauli]]|| [[Waidhan]]|| align=right | ৯২০,১৬৯ || align=right | ৫,৬৭২ || align=right | ১৬২|| http://singrauli.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | TI|| [[Tikamgarh district|Tikamgarh]]|| [[Tikamgarh]]|| align=right | ১,২০৩,১৬০|| align=right | ৫,০৫৫|| align=right | ২৩৮|| http://tikamgarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | UJ|| [[Ujjain district|Ujjain]]|| [[Ujjain]]|| align=right | ১,৭০৯,৮৮৫|| align=right | ৬,০৯১|| align=right | ২৮১|| http://ujjain.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | UM|| [[Umaria district|Umaria]]|| [[Umaria]]|| align=right | ৫১৫,৮৫১|| align=right | ৪,০৬২|| align=right | ১২৭|| http://umaria.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | VI|| [[Vidisha district|Vidisha]]|| [[Vidisha]]|| align=right | ১,২১৪,৭৫৯|| align=right | ৭,৩৬২|| align=right | ১৬৫|| http://vidisha.nic.in/ |} ==Maharashtra (MH)== {{see also|Districts of Maharashtra}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''district''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AH|| [[Ahmednagar district|Ahmednagar]]|| [[Ahmednagar]]|| align=right | ৪,০৮৮,০৭৭|| align=right | ১৭,০৪৮|| align=right | ২৪০ || http://ahmednagar.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AK|| [[Akola district|Akola]]|| [[Akola district|Akola]]|| align=right | ১,৬২৯,৩০৫|| align=right | ৫,৪২৯|| align=right | ৩০০ || http://akola.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AM|| [[Amravati district|Amravati]]|| [[Amravati]]|| align=right | ২,৬০৬,০৬৩|| align=right | ১২,২৩৫|| align=right | ২১৩ || http://amravati.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AU|| [[Aurangabad district, Maharashtra|Aurangabad]]|| [[Aurangabad, Maharashtra|Aurangabad]]|| align=right | ২,৯২০,৫৪৮|| align=right | ১০,১০৭|| align=right | ২৮৯ || http://aurangabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BH|| [[Bhandara district|Bhandara]]|| [[Bhandara]]|| align=right | ১,১৩৫,৮৩৫|| align=right | ৩,৮৯০|| align=right | ২৯২ || http://bhandara.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BI|| [[Beed district|Beed]]|| [[Beed]]|| align=right | ২,১৫৯,৮৪১|| align=right | ১০,৬৯৩|| align=right | ২০২ || http://beed.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BU|| [[Buldhana district|Buldhana]]|| [[Buldhana]]|| align=right | ২,২২৬,৩২৮|| align=right | ৯,৬৬১|| align=right | ২৩০ || http://buldhana.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CH|| [[Chandrapur district|Chandrapur]]|| [[Chandrapur]]|| align=right | ২,০৭৭,৯০৯|| align=right | ১১,৪৪৩|| align=right | ১৮২ || http://chanda.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DH|| [[Dhule district|Dhule]]|| [[Dhule]]|| align=right | ১,৭০৮,৯৯৩|| align=right | ৮,০৯৫|| align=right | ২১১ || http://dhule.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GA|| [[Gadchiroli district|Gadchiroli]]|| [[Gadchiroli]]|| align=right | ৯৬৯,৯৬০|| align=right | ১৪,৪১২|| align=right | ৬৭ || http://gadchiroli.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GO|| [[Gondia district|Gondia]]|| [[Gondia]]|| align=right | ১,২০০,১৫১|| align=right | ৫,৪৩১|| align=right | ২২১ || http://gondia.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HI|| [[Hingoli district|Hingoli]]|| [[Hingoli]]|| align=right | ৯৮৬,৭১৭|| align=right | ৪,৫২৬|| align=right | ২১৮ || http://hingoli.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JG|| [[Jalgaon district|Jalgaon]]|| [[Jalgaon]]|| align=right | ৩,৬৭৯,৯৩৬|| align=right | ১১,৭৬৫|| align=right | ৩১৩ || http://jalgaon.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JN|| [[Jalna district|Jalna]]|| [[Jalna, Maharashtra|Jalna]]|| align=right | ১,৬১২,৩৫৭|| align=right | ৭,৭১৮|| align=right | ২০৯ || http://jalna.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KO|| [[Kolhapur district|Kolhapur]]|| [[Kolhapur]]|| align=right | ৩,৫১৫,৪১৩|| align=right | ৭,৬৮৫|| align=right | ৪৫৭ || http://kolhapur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | LA|| [[Latur district|Latur]]|| [[Latur]]|| align=right | ২,০৭৮,২৩৭|| align=right | ৭,১৫৭|| align=right | ২৯০ || http://latur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MC|| [[Mumbai City]]|| &mdash; || align=right | ৩,৩২৬,৮৩৭|| align=right | ৬৯|| align=right | ৪৮,২১৫ || http://mumbaicity.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MU|| [[Mumbai Suburban district|Mumbai suburban]]|| [[Bandra]] (East)|| align=right | ৮,৫৮৭,৫৬১|| align=right | ৫৩৪|| align=right | ১৬,০৮২ || http://mumbaisuburban.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NB|| [[Nandurbar district|Nandurbar]]|| [[Nandurbar]]|| align=right | ১,৩০৯,১৩৫|| align=right | ৫,০৫৫|| align=right | ২৫৯ || http://nandurbar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ND|| [[Nanded district|Nanded]]|| [[Nanded]]|| align=right | ২,৮৬৮,১৫৮|| align=right | ১০,৫২৮|| align=right | ২৭২ || http://nanded.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NG|| [[Nagpur district|Nagpur]]|| [[Nagpur]]|| align=right | ৪,০৫১,৪৪৪|| align=right | ৯,৮৯২|| align=right | ৪১০ || http://nagpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NS|| [[Nashik district|Nashik]]|| [[Nashik]]|| align=right | ৪,৯৮৭,৯২৩|| align=right | ১৫,৫৩৯|| align=right | ৩২১ || http://nashik.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | OS|| [[Osmanabad district|Osmanabad]]|| [[Osmanabad]]|| align=right | ১,৪৭২,২৫৬|| align=right | ৭,৫৬৯|| align=right | ১৯৫ || http://osmanabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PA|| [[Parbhani district|Parbhani]]|| [[Parbhani]]|| align=right | ১,৪৯১,১০৯|| align=right | ৬,৫১১|| align=right | ২২৯ || http://parbhani.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PU|| [[Pune district|Pune]]|| [[Pune]]|| align=right | ৭,২২৪,২২৪|| align=right | ১৫,৬৪৩|| align=right | ৪৬২ || http://pune.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RG|| [[Raigad district|Raigad]]|| [[Alibag]]|| align=right | ২,২০৫,৯৭২|| align=right | ৭,১৫২|| align=right | ৩০৮ || http://raigad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RT|| [[Ratnagiri district|Ratnagiri]]|| [[Ratnagiri]]|| align=right | ১,৬৯৬,৪৮২|| align=right | ৮,২০৮|| align=right | ২০৭ || http://ratnagiri.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SI|| [[Sindhudurg district|Sindhudurg]]|| [[Oros]]|| align=right | ৮৬১,৬৭২|| align=right | ৫,২০৭|| align=right | ১৬৫ || http://sindhudurg.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SN|| [[Sangli district|Sangli]]|| [[Sangli]]|| align=right | ২,৫৮১,৮৩৫|| align=right | ৮,৫৭২|| align=right | ৩০১ || http://sangli.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SO|| [[Solapur district|Solapur]]|| [[Solapur]]|| align=right | ৩,৮৫৫,৩৮৩|| align=right | ১৪,৮৯৫|| align=right | ২৫৯ || http://solapur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ST|| [[Satara district|Satara]]|| [[Satara (city)|Satara]]|| align=right | ২,৭৯৬,৯০৬|| align=right | ১০,৪৭৫|| align=right | ২৬৭ || http://satara.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201113130255/http://satara.gov.in/ |date=2020-11-13 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | TH|| [[Thane district|Thane]]|| [[Thane]]|| align=right | ৮,১২৮,৮৩৩|| align=right | ৯,৫৫৮|| align=right | ৮৫০ || http://thane.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | WR|| [[Wardha district|Wardha]]|| [[Wardha]]|| align=right | ১,২৩০,৬৪০|| align=right | ৬,৩০৯|| align=right | ১৯৫ || http://wardha.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | WS|| [[Washim district|Washim]]|| [[Washim]]|| align=right | ১,০১৯,৭২৫|| align=right | ৫,১৫৫|| align=right | ১৯৮ || http://washim.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | YA|| [[Yavatmal district|Yavatmal]]|| [[Yavatmal]]|| align=right | ২,৪৬০,৪৮২|| align=right | ১৩,৫৮২|| align=right | ১৮১ || http://yavatmal.nic.in/ |} ==মণিপুৰ (MN)== {{see also|মণিপুৰৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=70% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | '''সংকেত''' | '''জিলা''' | '''সদৰ''' | '''জনসংখ্যা'''<br />(২০১১)<ref>{{cite web |url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/Manipur/statement1.xls |format=XLS |title = Ranking of Districts by Population Size, 2001 and 2011 |publisher = The Registrar General & Census Commissioner, India, New Delhi-110011 |date = 2010 - 2011 |accessdate = 2011-09-18 }}</ref> | '''মাটিকালি'''<br />(বৰ্গ কিমি) | '''জনঘনত্ব'''<br />(প্ৰতি বৰ্গ কিমি) | '''ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F4F9FF | BI|| [[বিষ্ণুপুৰ জিলা|বিষ্ণুপুৰ]]|| [[বিষ্ণুপুৰ, মণিপুৰ|বিষ্ণুপুৰ]]|| 240,363|| 496|| 415||[http://ukhrul.nic.in/ ukhrul.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | CC|| [[চুড়াচান্দপুৰ জিলা|চুড়াচান্দপুৰ]]|| [[চুড়াচান্দপুৰ]]|| 271.274|| 4,574|| 50||[http://churachandpur.nic.in/ churachandpur.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | CD|| [[চান্দেল জিলা|চান্দেল]]|| [[চান্দেল]]|| 144,028|| 3,317|| 37||[http://chandel.nic.in/ chandel.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | EI|| [[পূব ইম্ফল জিলা|পূব ইম্ফল]]|| [[পৰম্পত]]|| 452,661|| 710|| 555|| [http://imphaleast.nic.in/ imphaleast.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | SE|| [[সেনাপতি জিলা|সেনাপতি]]|| [[সেনাপতি, মণিপুৰ|সেনাপতি]]|| 354,772|| 3,269|| 116||[http://Senapati.nic.in/ Senapati.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | TA|| [[তামেংলং জিলা|তামেংলং]]|| [[তামেংলং]]|| 140,143|| 4,391|| 25||[http://tamenglong.nic.in/ tamenglong.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | TH|| [[থৌবাল জিলা|থৌবাল]]|| [[থৌবাল]]|| 420,517|| 514|| 713||[http://thoubal.nic.in/ thoubal.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | UK|| [[উখৰুল জিলা|উখৰুল]]|| [[উখৰুল]]|| 183,115|| 4,547|| 31||[http://ukhrul.nic.in/ ukhrul.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | WI|| [[পশ্চিম ইম্ফল জিলা|পশ্চিম ইম্ফল]]|| [[লম্ফেলপাত]]|| 514,683|| 519|| 847|| [http://imphalwest.nic.in/ imphalwest.nic.in] |} ==মেঘালয় (ML)== {{see also|মেঘালয়ৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=98% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | width="9%" | '''ক'ড''' | width="18%" | '''জিলা''' | width="18%" | '''সদৰ''' | width="9%" | '''জনসংখ্যা (২০০১)''' | width="9%" | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="9%" | '''ঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="19%" | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | EG || পূব গাৰো পাৰ্বত্য <br> {{enwiki|East Garo Hills}} || [[:en:Williamnagar|ৱিলিয়ামনগৰ]] || ২৪৭,৫৫৫ || ২,৬০৩ || ৯৫ || [http://www.eastgarohills.nic.in/ www.eastgarohills.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140516184808/http://eastgarohills.nic.in/ |date=2014-05-16 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | EK || পূব খাচী পাৰ্বত্য <br> {{enwiki|East Khasi Hills}} || [[শ্বিলং]] <br> {{enwiki|Shillong}} || ৬৬০,৯৯৪ || ২,৭৫২ || ২৪০ || [http://www.eastkhasihills.gov.in/ www.eastkhasihills.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301234633/http://eastkhasihills.gov.in/ |date=2014-03-01 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JH || জয়ন্তীয়া পাৰ্বত্য <br> {{enwiki|Jaintia Hills}} || [[:en:Jowai|জ’ৱাই]] || ২৯৫,৬৯২ || ৩,৮১৯ || ৭৭ || [http://www.jaintia.nic.in/ www.jaintia.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140104230053/http://jaintia.nic.in/ |date=2014-01-04 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | RB || ৰি ভৈ <br> {{enwiki|Ri-Bhoi}} || [[:en:Nongpoh|নংপ’হ]] || ১৯২,৭৯৫ || ২,৩৭৮ || ৮১ || [http://www.ribhoi.gov.in/ www.ribhoi.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140109000835/http://ribhoi.gov.in/ |date=2014-01-09 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SG || দক্ষিণ গাৰো পাৰ্বত্য <br> {{enwiki|South Garo Hills}} || [[:en:Baghmara, India|বাঘমৰা]] || ৯৯,১০৫ || ১,৮৫০ || ৫৪ || [http://www.southgarohills.gov.in/ www.southgarohills.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307180156/http://southgarohills.gov.in/ |date=2014-03-07 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | WG || পশ্চিম গাৰো পাৰ্বত্য <br> {{enwiki|West Garo Hills}} || [[তুৰা]] <br> ([[:en:Tura, India|Tura]]) || ৫১৫,৮১৩ || ৩,৭১৪ || ১৩৯ || [http://www.westgarohills.gov.in/ www.westgarohills.gov.in] |- bgcolor=#F৪F৯FF | WK || পশ্চিম খাচী পাৰ্বত্য <br> {{enwiki|West Khasi Hills}} || [[:en:Nongstoin|নংষ্ট’ইন]] || ২৯৪,১১৫ || ৫,২৪৭ || ৫৬ || [http://www.westkhasihills.gov.in/ www.westkhasihills.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301231655/http://westkhasihills.gov.in/ |date=2014-03-01 }} |} ==মিজোৰাম (MZ)== {{see also|মিজোৰামৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=98% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | width="9%" | '''ক'ড''' | width="18%" | '''জিলা''' | width="18%" | '''সদৰ''' | width="9%" | '''জনসংখ্যা (২০০১)''' | width="9%" | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="9%" | '''ঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="19%" | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AI || [[:en:Aizawl district|আইজল]] || [[আইজল]] <br> {{enwiki|Aizawl}} || ৩৩৯,৮১২ || ৩,৫৭৭ || ৯৫ || [http://www.aizawl.nic.in/ www.aizawl.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161001160625/http://aizawl.nic.in/ |date=2016-10-01 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | CH || [[:en:Champhai district|চাম্ফাই]] || চাম্ফাই <br> {{enwiki|Champhai}} || ১০১,৩৮৯ || ৩,১৬৮ || ৩২ || [http://www.champhai.nic.in/ www.champhai.nic.in] |- bgcolor=#F৪F৯FF | KO || [[:en:Kolasib district|কোলাশিব]] || কোলাশিৱ <br> {{enwiki|Kolasib}} || ৬০,৯৭৭ || ১,৩৮৬ || ৪৪ || [http://www.kolasib.nic.in/ www.kolasib.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130523011139/http://kolasib.nic.in/ |date=2013-05-23 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | LA || [[:en:Lawngtlai district|Lawngtlai]] || [[:en:Lawngtlai|Lawngtlai]] || ৭৩,০৫০ || ২,৫১৯ || ২৯ || [http://www.lawngtlai.nic.in/ www.lawngtlai.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130518024946/http://lawngtlai.nic.in/ |date=2013-05-18 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | LU || [[:en:Lunglei district|লুংলে]] || [[:en:Lunglei|লুংলে]] || ১৩৭,১৫৫ || ৪,৫৭২ || ৩০ || [http://www.lunglei.nic.in/ www.lunglei.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140516190820/http://lunglei.nic.in/ |date=2014-05-16 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA || [[:en:Mamit district|মামিত]] || [[:en:Mamit|মামিত]] || ৬২,৩১৩ || ২,৯৬৭ || ২১ || [http://www.mamit.nic.in/ www.mamit.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140516190624/http://mamit.nic.in/ |date=2014-05-16 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SA || [[:en:Saiha district|চাইহা]] || [[:en:Saiha|চাইহা]] || ৬০,৮২৩ || ১,৪১৪ || ৪৩ || [http://www.saiha.nic.in/ www.saiha.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180624155330/http://saiha.nic.in/ |date=2018-06-24 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SE || [[:en:Serchhip district|Serchhip]] || [[:en: Serchhip|Serchhip]] || ৫৫,৫৩৯ || ১,৪২৪ || ৩৯ ||[http://www.serchhip.nic.in/ www.serchhip.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140302004754/http://serchhip.nic.in/ |date=2014-03-02 }} |} ==নাগালেণ্ড (NL)== {{see also|নাগালেণ্ডৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | DI|| [[ডিমাপুৰ জিলা]]|| [[ডিমাপুৰ]]|| align=right | ৩০৮,৩৮২|| align=right | ৯২৬|| align=right | ৩৩৩||http://dimapur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KO|| [[ক’হিমা জিলা]]|| [[ক’হিমা]]|| align=right | ৩১৪,৩৬৬|| align=right | ৩,১১৩|| align=right | ১০১||http://kohima.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MK|| [[মোককচাং জিলা]]|| [[মোককচাং]]|| align=right | ২২৭,২৩০|| align=right | ১,৬১৫|| align=right | ১৪১||http://mokokchung.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MN|| [[মন জিলা]]|| [[মন]]|| align=right | ২৫৯,৬০৪|| align=right | ১,৭৮৬|| align=right | ১৪৫||http://mon.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PH|| [[ফেক জিলা]]|| [[ফেক]]|| align=right | ১৪৮,২৪৬|| align=right | ২,০২৬|| align=right | ৭৩||http://phek.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | TU|| [[টুৱেনচাং জিলা]]|| [[টুৱেনচাং]]|| align=right | ৪১৪,৮০১|| align=right | ৪,২২৮|| align=right | ৯৮||http://tuensang.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | WO|| [[ৱখা জিলা]]|| [[ৱখা]]|| align=right | ১৬১,০৯৮|| align=right | ১,৬২৮|| align=right | ৯৯||http://wokha.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ZU|| [[জুন্থেব’ট’ জিলা]]|| [[জুনহেব'ট']]|| align=right | ১৫৪,৯০৯|| align=right | ১,২৫৫|| align=right | ১২৩||http://zunheboto.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF |} ==Orissa (OR)== {{See also|Districts of Orissa}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AN|| [[Angul district|Angul]]|| [[Angul]]|| align=right | ১,১৩৯,৩৪১|| align=right | ৬,৩৪৭|| align=right | ১৮০|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | BD|| [[Boudh district|Boudh]] (Bauda)|| [[Boudh]]|| align=right | ৩৭৩,০৩৮|| align=right | ৪,২৮৯|| align=right | ৮৭|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | BH|| [[Bhadrak district|Bhadrak]]|| [[Bhadrak]]|| align=right | ১,৩৩২,২৪৯|| align=right | ২,৭৮৮|| align=right | ৪৭৮|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | BL|| [[Balangir district|Balangir]] || [[Balangir]]|| align=right | ১,৩৩৫,৭৬০|| align=right | ৬,৫৫২|| align=right | ২০৪|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | BR|| [[Bargarh district|Bargarh]] (Baragarh)|| [[Bargarh]]|| align=right | ১,৩৪৫,৬০১|| align=right | ৫,৮৩২|| align=right | ২৩১|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | BW|| [[Balasore district|Balasore]] || [[Balasore]]|| align=right | ২,০২৩,০৫৬|| align=right | ৩,৭০৬|| align=right | ৫৪৬|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | CU|| [[Cuttack district|Cuttack]]|| [[Cuttack]]|| align=right | ২,৩৪০,৬৮৬|| align=right | ৩,৯১৫|| align=right | ৫৯৮|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | DE|| [[Debagarh district|Debagarh]] (Deogarh)|| [[Debagarh]]|| align=right | ২৭৪,০৯৫|| align=right | ২,৭৮১|| align=right | ৯৯|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | DH|| [[Dhenkanal district|Dhenkanal]]|| [[Dhenkanal, India|Dhenkanal]]|| align=right | ১,০৬৫,৯৮৩|| align=right | ৪,৫৯৭|| align=right | ২৩২|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | GN|| [[Ganjam]]|| [[Chhatrapur]]|| align=right | ৩,১৩৬,৯৩৭|| align=right | ৮,০৩৩|| align=right | ৩৯১|| http://ganjam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GP|| [[Gajapati district|Gajapati]]|| [[Paralakhemundi]]|| align=right | ৫১৮,৪৪৮|| align=right | ৩,০৫৬|| align=right | ১৭০|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | JH|| [[Jharsuguda district|Jharsuguda]]|| [[Jharsuguda]]|| align=right | ৫০৯,০৫৬|| align=right | ২,২০২|| align=right | ২৩১|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | JP|| [[Jajpur district|Jajpur]] || [[Panikoili]]|| align=right | ১,৬২২,৮৬৮|| align=right | ২,৮৮৫|| align=right | ৫৬৩|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | JS|| [[Jagatsinghpur district|Jagatsinghpur]]|| [[Jagatsinghpur]]|| align=right | ১,০৫৬,৫৫৬|| align=right | ১,৭৫৯|| align=right | ৬০১|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | KH|| [[Khordha district|Khordha]]|| [[Bhubaneswar]]|| align=right | ১,৮৭৪,৪০৫|| align=right | ২,৮৮৮|| align=right | ৬৪৯|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | KJ|| [[Kendujhar district|Kendujhar]] (Keonjhar)|| [[Kendujhar]]|| align=right | ১,৫৬১,৫২১|| align=right | ৮,৩৩৬|| align=right | ১৮৭|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | KL|| [[Kalahandi district|Kalahandi]]|| [[Bhawanipatna]]|| align=right | ১,৩৩৪,৩৭২|| align=right | ৮,১৯৭|| align=right | ১৬৩|| http://kalahandi.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KN|| [[Kandhamal district|Kandhamal]]|| [[Phulbani]]|| align=right | ৬৪৭,৯১২|| align=right | ৬,০০৪|| align=right | ১০৮|| http://kandhamal.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KO|| [[Koraput district|Koraput]]|| [[Koraput]]|| align=right | ১,১৭৭,৯৫৪|| align=right | ৮,৫৩৪|| align=right | ১৩৮|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | KP|| [[Kendrapara district|Kendrapara]]|| [[Kendrapara]]|| align=right | ১,৩০১,৮৫৬|| align=right | ২,৫৪৬|| align=right | ৫১১|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | ML|| [[Malkangiri district|Malkangiri]]|| [[Malkangiri]]|| align=right | ৪৮০,২৩২|| align=right | ৬,১১৫|| align=right | ৭৯|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | MY|| [[Mayurbhanj district|Mayurbhanj]]|| [[Baripada]]|| align=right | ২,২২১,৭৮২|| align=right | ১০,৪১৮|| align=right | ২১৩|| http://mayurbhanj.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NB|| [[Nabarangpur district|Nabarangpur]]|| [[Nabarangpur]]|| align=right | ১,০১৮,১৭১|| align=right | ৫,১৩৫|| align=right | ১৯৮|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | NU|| [[Nuapada district|Nuapada]]|| [[Nuapada]]|| align=right | ৫৩০,৫২৪|| align=right | ৩,৪০৮|| align=right | ১৫৬|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | NY|| [[Nayagarh district|Nayagarh]]|| [[Nayagarh]]|| align=right | ৮৬৩,৯৩৪|| align=right | ৩,৯৫৪|| align=right | ২১৮|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | PU|| [[Puri district|Puri]]|| [[Puri]]|| align=right | ১,৪৯৮,৬০৪|| align=right | ৩,০৫৫|| align=right | ৪৯১|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | RA|| [[Rayagada district|Rayagada]]|| [[Rayagada]]|| align=right | ৮২৩,০১৯|| align=right | ৭,৫৮৫|| align=right | ১০৯|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | SA|| [[Sambalpur district|Sambalpur]]|| [[Sambalpur]]|| align=right | ৯২৮,৮৮৯|| align=right | ৬,৭০২|| align=right | ১৩৯|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | SO|| [[Subarnapur district|Subarnapur]] (Sonepur)|| [[Sonepur|Subarnapur]]|| align=right | ৫৪০,৬৫৯|| align=right | ২,২৮৪|| align=right | ২৩৭|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | SU|| [[Sundergarh district|Sundergarh]] || [[Sundergarh]]|| align=right | ১,৮২৯,৪১২|| align=right | ৯,৯৪২|| align=right | ১৮৪|| http://sundergarh.nic.in/ |} ==পুডুচেৰী (PY)== {{see also|Districts of Pondicherry}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=98% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | width="9%" | '''ক'ড''' | width="18%" | '''জিলা''' | width="18%" | '''সদৰ''' | width="9%" | '''জনসংখ্যা (২০০১)''' | width="9%" | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="9%" | '''ঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="19%" | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F4F9FF | KA|| [[কৰাইকল জিলা|কৰাইকল]]|| [[কৰাইকল]] || align=right | ১৭০,৬৪০|| align=right | ১৬০|| align=right | ১,০৬৭||http://Karaikal.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA|| [[মাহে জিলা|মাহে]]|| [[মাহে, ভাৰত|মাহে]] || align=right | ৩৬,৮২৩|| align=right | ৯|| align=right | ৪,০৯১||http://mahe.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PO|| [[পণ্ডিচেৰী জিলা|পণ্ডিচেৰী]]|| [[পণ্ডিচেৰী]] || align=right | ৭৩৫,০০৪|| align=right | ২৯৩|| align=right | ২,৫০৯||http://puducherry.nic.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | YA|| [[য়নাম জিলা|য়নাম]]|| [[য়নাম, পণ্ডিচেৰী|য়নাম]] || align=right | ৩১,৩৬২|| align=right | ৩০|| align=right | ১,০৪৫||http://yanam.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050130000201/http://yanam.nic.in/ |date=2005-01-30 }} |} ==Punjab (PB)== {{see also|Districts of Punjab (India)}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AM|| [[Amritsar district|Amritsar]]|| [[Amritsar]]|| align=right | ৩,০৭৪,২০৭|| align=right | ৫,০৭৫|| align=right | ৬০৬|| http://amritsar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BNL|| [[Barnala district|Barnala]]|| [[Barnala]]|| || || || |- bgcolor=#F৪F৯FF | BA|| [[Bathinda district|Bathinda]]|| [[Bathinda]]|| align=right | ১,১৮১,২৩৬|| align=right | ৩,৩৭৭|| align=right | ৩৫০|| http://bathinda.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FI|| [[Firozpur district|Firozpur]]|| [[Firozpur]]|| align=right | ১,৭৪৪,৭৫৩|| align=right | ৫,৮৬৫|| align=right | ২৯৭|| http://ferozepur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FR|| [[Faridkot district|Faridkot]]|| [[Faridkot, Punjab|Faridkot]]|| align=right | ৫৫২,৪৬৬|| align=right | ১,৪৭২|| align=right | ৩৭৫|| http://faridkot.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FT|| [[Fatehgarh Sahib district|Fatehgarh Sahib]]|| [[Fatehgarh Sahib]]|| align=right | ৫৩৯,৭৫১|| align=right | ১,১৮০|| align=right | ৪৫৭|| http://fatehgarhsahib.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FA|| [[Fazilka district|Fazilka]]|| [[Fazilka]]|| align=right | ১,৯৯৮,৪৬৪|| align=right | ৫,০২১|| align=right | ৩৯৮|| http://fazilka.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GU|| [[Gurdaspur district|Gurdaspur]]|| [[Gurdaspur]]|| align=right | ২,০৯৬,৮৮৯|| align=right | ৩,৫৭০|| align=right | ৫৮৭|| http://gurdaspur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HO|| [[Hoshiarpur district|Hoshiarpur]]|| [[Hoshiarpur]]|| align=right | ১,৪৭৮,০৪৫|| align=right | ৩,৩১০|| align=right | ৪৪৭|| http://hoshiarpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JA|| [[Jalandhar district|Jalandhar]]|| [[Jalandhar]]|| align=right | ১,৯৫৩,৫০৮|| align=right | ২,৬৫৮|| align=right | ৭৩৫|| http://jalandhar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KA|| [[Kapurthala district|Kapurthala]]|| [[Kapurthala]]|| align=right | ৭৫২,২৮৭|| align=right | ১,৬৪৬|| align=right | ৪৫৭|| http://kapurthala.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100819073139/http://kapurthala.nic.in/ |date=2010-08-19 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | LU|| [[Ludhiana district|Ludhiana]]|| [[Ludhiana]]|| align=right | ৩,০৩০,৩৫২|| align=right | ৩,৭৪৪|| align=right | ৮০৯|| http://ludhiana.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA|| [[Mansa district, India|Mansa]]|| [[Mansa, Punjab|Mansa]]|| align=right | ৬৮৮,৬৩০|| align=right | ২,১৭৪|| align=right | ৩১৭|| http://mansa.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MO|| [[Moga district|Moga]]|| [[Moga, Punjab|Moga]]|| align=right | ৮৮৬,৩১৩|| align=right | ১,৬৭২|| align=right | ৫৩০|| http://moga.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MU|| [[Sri Muktsar Sahib district|Sri Muktsar Sahib]]|| [[Sri Muktsar Sahib]]|| align=right | ৭৭৬,৭০২|| align=right | ২,৫৯৬|| align=right | ২৯৯|| http://muktsar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PA|| [[Pathankot district|Pathankot]]|| [[Pathankot]]|| align=right | ১,৯৯৮,৪৬৪|| align=right | ৫,০২১|| align=right | ৩৯৮|| http://Pathankot.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PA|| [[Patiala district|Patiala]]|| [[Patiala]]|| align=right | ১,৮৩৯,০৫৬|| align=right | ৩,৬২৭|| align=right | ৫০৭|| http://patiala.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RU|| [[Rupnagar district|Rupnagar]]|| [[Rupnagar]]|| align=right | ১,১১০,০০০|| align=right | ১,১১৭|| align=right | ৫২৪|| http://rupnagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SAS|| [[Mohali district|Sahibzada Ajit Singh Nagar (Mohali)]]|| [[Mohali|Sahibzada Ajit Singh Nagar (Mohali)]]|| || || || |- bgcolor=#F৪F৯FF | SA|| [[Sangrur district|Sangrur]]|| [[Sangrur]]|| align=right | ১,৯৯৮,৪৬৪|| align=right | ৫,০২১|| align=right | ৩৯৮|| http://sangrur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | || [[Shahid Bhagat Singh Nagar district|Shahid Bhagat Singh Nagar]]|| [[Nawanshahr]]|| align=right | ৫৮৬,৬৩৭|| align=right | ১,২৫৮|| align=right | ৪৬৬ || http://nawanshahr.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | TT|| [[Tarn Taran district|Tarn Taran]]|| [[Tarn Taran Sahib]]|| || || || |} ==Rajasthan (RJ)== {{see also|Districts of Rajasthan}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AJ|| [[Ajmer district|Ajmer]]|| [[Ajmer]]|| align=right | ২,১৮০,৫২৬|| align=right | ৮,৪৮১|| align=right | ২৫৭||http://ajmer.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150209203540/http://ajmer.nic.in/ |date=2015-02-09 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | AL|| [[Alwar district|Alwar]]|| [[Alwar]]|| align=right | ২,৯৯০,৮৬২|| align=right | ৮,৩৮০|| align=right | ৩৫৭||http://alwar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120803030422/http://alwar.nic.in/ |date=2012-08-03 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BI|| [[Bikaner district|Bikaner]]|| [[Bikaner]]|| align=right | ১,৬৭৩,৫৬২|| align=right | ২৭,২৪৪|| align=right | ৬১||http://bikaner.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BM|| [[Barmer district|Barmer]]|| [[Barmer, Rajasthan|Barmer]]|| align=right | ১,৯৬৩,৭৫৮|| align=right | ২৮,৩৮৭|| align=right | ৬৯||http://barmer.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218154347/http://barmer.nic.in/ |date=2014-12-18 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BN|| [[Banswara district|Banswara]]|| [[Banswara]]|| align=right | ১,৫০০,৪২০|| align=right | ৫,০৩৭|| align=right | ২৯৮||http://banswara.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150112210213/http://banswara.nic.in/ |date=2015-01-12 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BP|| [[Bharatpur district|Bharatpur]]|| [[Bharatpur, India|Bharatpur]]|| align=right | ২,০৯৮,৩২৩|| align=right | ৫,০৬৬|| align=right | ৪১৪||http://bharatpur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130512184953/http://bharatpur.nic.in/ |date=2013-05-12 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BR|| [[Baran district|Baran]]|| [[Baran, Rajasthan|Baran]]|| align=right | ১,০২২,৫৬৮|| align=right | ৬,৯৫৫|| align=right | ১৪৭||http://Baran.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090425203918/http://baran.nic.in/ |date=2009-04-25 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BU|| [[Bundi district|Bundi]]|| [[Bundi]]|| align=right | ৯৬১,২৬৯|| align=right | ৫,৫৫০|| align=right | ১৭৩||http://bundi.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090501203724/http://bundi.nic.in/ |date=2009-05-01 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BW|| [[Bhilwara district|Bhilwara]]|| [[Bhilwara]]|| align=right | ২,০০৯,৫১৬|| align=right | ১০,৪৫৫|| align=right | ১৯২||http://bhilwara.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090508053201/http://bhilwara.nic.in/ |date=2009-05-08 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | CR|| [[Churu district|Churu]]|| [[Churu]]|| align=right | ১,৯২২,৯০৮|| align=right | ১৬,৮৩০|| align=right | ১১৪||http://churu.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120206042050/http://churu.nic.in/ |date=2012-02-06 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | CT|| [[Chittorgarh district|Chittorgarh]]|| [[Chittorgarh]]|| align=right | ১,৮০২,৬৫৬|| align=right | ১০,৮৫৬|| align=right | ১৬৬||http://chittorgarh.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090409231429/http://chittorgarh.nic.in/ |date=2009-04-09 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | DA|| [[Dausa district|Dausa]]|| [[Dausa]]|| align=right | ১,৩১৬,৭৯০|| align=right | ৩,৪২৯|| align=right | ৩৮৪||http://dausa.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080131224345/http://dausa.nic.in/ |date=2008-01-31 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | DH|| [[Dholpur district|Dholpur]]|| [[Dholpur]]|| align=right | ৯৮২,৮১৫|| align=right | ৩,০৮৪|| align=right | ৩১৯||http://dholpur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050829124718/http://dholpur.nic.in/ |date=2005-08-29 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | DU|| [[Dungarpur district|Dungapur]]|| [[Dungarpur]]|| align=right | ১,১০৭,০৩৭|| align=right | ৩,৭৭০|| align=right | ২৯৪||http://dungapur.nic.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | GA|| [[Ganganagar district|Ganganagar]]|| [[Ganganagar]]|| align=right | ১,৭৮৮,৪৮৭|| align=right | ৭,৯৮৪|| align=right | ২২৪||http://ganganagar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119115934/http://ganganagar.nic.in/ |date=2012-01-19 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | HA|| [[Hanumangarh district|Hanumangarh]]|| [[Hanumangarh]]|| align=right | ১,৫১৭,৩৯০|| align=right | ১২,৬৪৫|| align=right | ১২০||http://hanumangarh.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090429195052/http://hanumangarh.nic.in/ |date=2009-04-29 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JJ|| [[Jhunjhunu district|Jhunjhunu]]|| [[Jhunjhunu]]|| align=right | ১,৯১৩,০৯৯|| align=right | ৫,৯২৮|| align=right | ৩২৩||http://jhunjhunu.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120223160948/http://jhunjhunu.nic.in/ |date=2012-02-23 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JL|| [[Jalore district|Jalore]]|| [[Jalore]]|| align=right | ১,৪৪৮,৪৮৬|| align=right | ১০,৬৪০|| align=right | ১৩৬||http://jalore.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007100206/http://jalore.nic.in/ |date=2011-10-07 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JO|| [[Jodhpur district|Jodhpur]]|| [[Jodhpur]]|| align=right | ২,৮৮০,৭৭৭|| align=right | ২২,৮৫০|| align=right | ১২৬||http://jodhpur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130523045929/http://jodhpur.nic.in/ |date=2013-05-23 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JP|| [[Jaipur district|Jaipur]]|| [[Jaipur]]|| align=right | ৫,২৫২,৩৮৮|| align=right | ১১,১৫২|| align=right | ৪৭১||http://jaipur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051105100942/http://jaipur.nic.in/ |date=2005-11-05 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JS|| [[Jaisalmer district|Jaisalmer]]|| [[Jaisalmer]]|| align=right | ৫০৭,৯৯৯|| align=right | ৩৮,৪০১|| align=right | ১৩||http://jaisalmer.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090409231232/http://jaisalmer.nic.in/ |date=2009-04-09 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JW|| [[Jhalawar district|Jhalawar]]|| [[Jhalawar]]|| align=right | ১,১৮০,৩৪২|| align=right | ৬,২১৯|| align=right | ১৯০||http://jhalawar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090410052547/http://www.jhalawar.nic.in/ |date=2009-04-10 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | KA|| [[Karauli district|Karauli]]|| [[Karauli]]|| align=right | ১,২০৫,৬৩১|| align=right | ৫,৫৩০|| align=right | ২১৮||http://karauli.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090410052542/http://www.karauli.nic.in/ |date=2009-04-10 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | KO|| [[Kota district|Kota]]|| [[Kota, Rajasthan|Kota]]|| align=right | ১,৫৬৮,৫৮০|| align=right | ৫,৪৪৬|| align=right | ২৮৮||http://kota.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090504121015/http://kota.nic.in/ |date=2009-05-04 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | NA|| [[Nagaur district|Nagaur]]|| [[Nagaur]]|| align=right | ২,৭৭৩,৮৯৪|| align=right | ১৭,৭১৮|| align=right | ১৫৭||http://nagaur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071203231308/http://www.nagaur.nic.in/ |date=2007-12-03 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PA|| [[Pali district|Pali]]|| [[Pali, Rajasthan|Pali]]|| align=right | ১,৮১৯,২০১|| align=right | ১২,৩৮৭|| align=right | ১৪৭||http://pali.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150112215332/http://pali.nic.in/ |date=2015-01-12 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PG|| [[Pratapgarh district (Rajasthan)|Pratapgarh]]|| [[Pratapgarh, Rajasthan|Pratapgarh]]|| align=right | ১,৭৫,৮৬৭ || align=right | ৬৪২ || align=right | ২৭৪ ||http://pratapgarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RA|| [[Rajsamand district|Rajsamand]]|| [[Rajsamand]]|| align=right | ৯৮৬,২৬৯|| align=right | ৩,৮৫৩|| align=right | ২৫৬||http://rajsamand.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070205060304/http://rajsamand.nic.in/ |date=2007-02-05 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SK|| [[Sikar district|Sikar]]|| [[Sikar]]|| align=right | ২,২৮৭,২২৯|| align=right | ৭,৭৩২|| align=right | ২৯৬||http://sikar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120223201444/http://sikar.nic.in/ |date=2012-02-23 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SM|| [[Sawai Madhopur district|Sawai Madhopur]]|| [[Sawai Madhopur]]|| align=right | ১,১১৬,০৩১|| align=right | ৪,৫০০|| align=right | ২৪৮||http://sawaimadhopur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130520123107/http://sawaimadhopur.nic.in/ |date=2013-05-20 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SR|| [[Sirohi district|Sirohi]]|| [[Sirohi]]|| align=right | ৮৫০,৭৫৬|| align=right | ৫,১৩৬|| align=right | ১৬৬||http://sirohi.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130401082647/http://sirohi.nic.in/ |date=2013-04-01 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | TO|| [[Tonk district|Tonk]]|| [[Tonk, India|Tonk]]|| align=right | ১,২১১,৩৪৩|| align=right | ৭,১৯৪|| align=right | ১৬৮||http://tonk.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090410052537/http://www.tonk.nic.in/ |date=2009-04-10 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | UD|| [[Udaipur district|Udaipur]]|| [[Udaipur]]|| align=right | ২,৬৩২,২১০|| align=right | ১৩,৪৩০|| align=right | ১৯৬||http://udaipur.nic.in/ |} ==ছিক্কিম(SK)== {{see also|ছিক্কিমৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | ES|| [[পূৱ ছিক্কিম]]|| [[গেংটক]]|| align=right | ২৪৪,৭৯০|| align=right | ৯৫৪|| align=right | ২৫৭||http://esikkim.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130815205320/http://esikkim.gov.in/ |date=2013-08-15 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | NS|| [[উত্তৰ ছিক্কিম]]|| [[মাংগন]]|| align=right | ৪১,০২৩|| align=right | ৪,২২৬|| align=right | ১০||http://nsikkim.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130815205319/http://nsikkim.gov.in/ |date=2013-08-15 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SS|| [[দক্ষিণ ছিক্কিম]]|| [[নামছি]]|| align=right | ১৩১,৫০৬|| align=right | ৭৫০|| align=right | ১৭৫||http://ssikkim.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130815205319/http://ssikkim.gov.in/ |date=2013-08-15 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | WS|| [[পশ্চিম ছিক্কিম]]|| [[গেইজিঙ]]|| align=right | ১২৩,১৭৪|| align=right | ১,১৬৬|| align=right | ১০৬||http://wsikkim.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130815205319/http://wsikkim.gov.in/ |date=2013-08-15 }} |} ==Tamil Nadu (TN)== {{see also|Districts of Tamil Nadu}} {| class="wikitable sortable" ! # ! Code<ref name="distcodes7">{{cite web|url=https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|title=NIC Policy on format of e-mail Address: Appendix (2): Districts Abbreviations as per ISO 3166–2|pages=5–10|publisher=[[Ministry of Communications and Information Technology (India)|Ministry Of Communications and Information Technology]], Government of India|date=18 August 2004|accessdate=24 November 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080911133331/https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|archivedate=11 September 2008|df=dmy-all}}</ref> ! District<ref name="censusdist20117">{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/district.php|title=Indian Districts by Population, Growth Rate, Sex Ratio 2011 Census|publisher=[[2011 census of India]]|accessdate=27 December 2012}}</ref> ! Headquarters ! Population (2011) ! Area (km²) ! Density (/km²)<ref name="censusdist20117" /> |'''Official website''' |- |1 |AY |[[:en:Ariyalur_district|Ariyalur]] |[[:en:Ariyalur|Ariyalur]] | align="right" |752,481 | align="right" |3,208 | align="right" |387 |http://municipality.tn.gov.in/Ariyalur/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091102195707/http://municipality.tn.gov.in/Ariyalur/ |date=2009-11-02 }} |- |2 |CGL |[[:en:Chengalpattu_district|Chengalpattu]] |[[:en:Chengalpattu|Chengalpattu]] | align="right" |2,556,244 | align="right" |2,945 | align="right" |868 | |- |3 |CH |[[:en:Chennai_district|Chennai]] |[[:en:Chennai|Chennai]] | align="right" |7,100,000 | align="right" |426 | align="right" |17,000 |http://www.chennai.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110429011354/http://www.chennai.tn.nic.in/ |date=2011-04-29 }} |- |4 |CO |[[:en:Coimbatore_district|Coimbatore]] |[[:en:Coimbatore|Coimbatore]] | align="right" |3,472,578 | align="right" |7,469 | align="right" |748 |http://www.coimbatore.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050830025750/http://www.coimbatore.tn.nic.in/ |date=2005-08-30 }} |- |5 |CU |[[:en:Cuddalore_district|Cuddalore]] |[[:en:Cuddalore|Cuddalore]] | align="right" |2,600,880 | align="right" |3,999 | align="right" |702 |http://www.cuddalore.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060201235923/http://www.cuddalore.tn.nic.in/ |date=2006-02-01 }} |- |6 |DH |[[:en:Dharmapuri_district|Dharmapuri]] |[[:en:Dharmapuri|Dharmapuri]] | align="right" |1,502,900 | align="right" |4,532 | align="right" |332 |http://www.dharmapuri.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721174824/http://www.dharmapuri.tn.nic.in/ |date=2011-07-21 }} |- |7 |DI |[[:en:Dindigul_district|Dindigul]] |[[:en:Dindigul|Dindigul]] | align="right" |2,161,367 | align="right" |6,058 | align="right" |357 |http://www.dindigul.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225064813/http://www.dindigul.tn.nic.in/ |date=2018-12-25 }} |- |8 |ER |[[:en:Erode_district|Erode]] |[[:en:Erode|Erode]] | align="right" |2,259,608 | align="right" |5,714 | align="right" |397 |http://erode.nic.in/ |- |9 |KL |[[:en:Kallakurichi_district|Kallakurichi]] |[[:en:Kallakurichi|Kallakurichi]] | align="right" |1,370,281 | align="right" |3,520 | align="right" |389 | |- |10 |KC |[[:en:Kanchipuram_district|Kanchipuram]] |[[:en:Kanchipuram|Kanchipuram]] | align="right" |1,166,401 | align="right" |1,656 | align="right" |704 |http://www.kanchi.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170908064506/http://www.kanchi.tn.nic.in/ |date=2017-09-08 }} |- |11 |KK |[[:en:Kanyakumari_district|Kanyakumari]] |[[:en:Nagercoil|Nagercoil]] | align="right" |1,863,178 | align="right" |1,685 | align="right" |1,106 |http://www.kanyakumari.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210125193622/http://www.kanyakumari.tn.nic.in/ |date=2021-01-25 }} |- |12 |KA |[[:en:Karur_district|Karur]] |[[:en:Karur|Karur]] | align="right" |1,076,588 | align="right" |2,901 | align="right" |371 |http://karur.nic.in/ |- |13 |KR |[[:en:Krishnagiri_district|Krishnagiri]] |[[:en:Krishnagiri|Krishnagiri]] | align="right" |1,883,731 | align="right" |5,086 | align="right" |370 | |- |14 |MDU |[[:en:Madurai_district|Madurai]] |[[:en:Madurai|Madurai]] | align="right" |3,991,038 | align="right" |3,676 | align="right" |823 |http://www.madurai.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190321120205/http://www.madurai.tn.nic.in/ |date=2019-03-21 }} |- |15 |{{dash}} |[[:en:Mayiladuthurai_district|Mayiladuthurai]] |[[:en:Mayiladuthurai|Mayiladuthurai]] | align="right" |{{dash}} | align="right" |{{dash}} | align="right" |{{dash}} | |- |16 |NG |[[:en:Nagapattinam_district|Nagapattinam]] |[[:en:Nagapattinam|Nagapattinam]] | align="right" |1,614,069 | align="right" |2,716 | align="right" |668 |http://www.nagapattinam.tn.nic.in/ |- |17 |NI |[[:en:Nilgiris_district|Nilgiris]] |[[:en:Ooty|Ooty]] | align="right" |735,071 | align="right" |2,549 | align="right" |288 |http://nilgiris.nic.in/ |- |18 |NM |[[:en:Namakkal_district|Namakkal]] |[[:en:Namakkal|Namakkal]] | align="right" |1,721,179 | align="right" |3,429 | align="right" |506 |http://namakkal.nic.in/ |- |19 |PE |[[:en:Perambalur_district|Perambalur]] |[[:en:Perambalur|Perambalur]] | align="right" |564,511 | align="right" |1,752 | align="right" |323 |http://www.perambalur.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060813070309/http://www.perambalur.tn.nic.in/ |date=2006-08-13 }} |- |20 |PU |[[:en:Pudukkottai_district|Pudukkottai]] |[[:en:Pudukkottai|Pudukkottai]] | align="right" |1,918,725 | align="right" |4,651 | align="right" |348 |http://pudukkottai.nic.in/ |- |21 |RA |[[:en:Ramanathapuram_district|Ramanathapuram]] |[[:en:Ramanathapuram|Ramanathapuram]] | align="right" |1,337,560 | align="right" |4,123 | align="right" |320 |http://ramanathapuram.nic.in/ |- |22 |RN |[[:en:Ranipet_district|Ranipet]] |[[:en:Ranipet|Ranipet]] | align="right" |1,210,277 | align="right" |2,234 | align="right" |524 | |- |23 |SA |[[:en:Salem_district|Salem]] |[[:en:Salem,_Tamil_Nadu|Salem]] | align="right" |3,480,008 | align="right" |5,245 | align="right" |663 |http://salem.nic.in/ |- |24 |SI |[[:en:Sivaganga_district|Sivaganga]] |[[:en:Sivaganga|Sivaganga]] | align="right" |1,341,250 | align="right" |4,086 | align="right" |324 | |- |25 |TS |[[:en:Tenkasi_district|Tenkasi]] |[[:en:Tenkasi|Tenkasi]] | align="right" |14,07,627 | align="right" |2916 | align="right" |483 | |- |26 |TP |[[:en:Tirupur_district|Tirupur]] |[[:en:Tirupur|Tirupur]] | align="right" |2,471,222 | align="right" |5,106 | align="right" |476 |http://tiruppurcorp.tn.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212230043/http://tiruppurcorp.tn.gov.in/ |date=2009-02-12 }} |- |27 |TC |[[:en:Tiruchirappalli_district|Tiruchirappalli]] |[[:en:Tiruchirappalli|Tiruchirappalli]] | align="right" |2,713,858 | align="right" |4,407 | align="right" |602 |http://tiruchirappalli.nic.in/ |- |28 |TH |[[:en:Theni_district|Theni]] |[[:en:Theni|Theni]] | align="right" |1,243,684 | align="right" |3,066 | align="right" |433 |http://www.theni.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060810180551/http://www.theni.tn.nic.in/ |date=2006-08-10 }} |- |29 |TI |[[:en:Tirunelveli_district|Tirunelveli]] |[[:en:Tirunelveli|Tirunelveli]] | align="right" |1,665,253 | align="right" |3,842 | align="right" |433 | |- |30 |TJ |[[:en:Thanjavur_district|Thanjavur]] |[[:en:Thanjavur|Thanjavur]] | align="right" |2,402,781 | align="right" |3,397 | align="right" |691 |http://thanjavur.nic.in/ |- |31 |TK |[[:en:Thoothukudi_district|Thoothukudi]] |[[:en:Thoothukudi|Thoothukudi]] | align="right" |1,738,376 | align="right" |4,594 | align="right" |378 |http://thoothukudi.nic.in/ |- |32 |TP |[[:en:Tirupattur_district|Tirupattur]] |[[:en:Tirupattur|Tirupattur]] | align="right" |1,111,812 | align="right" |1,792 | align="right" |620 | |- |33 |TL |[[:en:Tiruvallur_district|Tiruvallur]] |[[:en:Tiruvallur|Tiruvallur]] | align="right" |3,725,697 | align="right" |3,424 | align="right" |1,049 |http://www.tiruvallur.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716022602/http://www.tiruvallur.tn.nic.in/ |date=2011-07-16 }} |- |34 |TR |[[:en:Tiruvarur_district|Tiruvarur]] |[[:en:Tiruvarur|Tiruvarur]] | align="right" |1,268,094 | align="right" |2,377 | align="right" |533 |http://www.tiruvarur.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060113073936/http://www.tiruvarur.tn.nic.in/ |date=2006-01-13 }} |- |35 |TV |[[:en:Tiruvannamalai_district|Tiruvannamalai]] |[[:en:Tiruvannaamalai|Tiruvannaamalai]] | align="right" |2,468,965 | align="right" |6,191 | align="right" |399 |http://www.tiruvannamalai.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110924193702/http://www.tiruvannamalai.tn.nic.in/ |date=2011-09-24 }} |- |36 |VE |[[:en:Vellore_district|Vellore]] |[[:en:Vellore|Vellore]] | align="right" |1,614,242 | align="right" |2,080 | align="right" |776 |http://vellore.nic.in/ |- |37 |VL |[[:en:Viluppuram_district|Viluppuram]] |[[:en:Viluppuram|Viluppuram]] | align="right" |2,093,003 | align="right" |3,725 | align="right" |562 |http://www.viluppuram.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060808053020/http://www.viluppuram.tn.nic.in/ |date=2006-08-08 }} |- |38 |VR |[[:en:Virudhunagar_district|Virudhunagar]] |[[:en:Virudhunagar|Virudhunagar]] | align="right" |1,943,309 | align="right" |3,446 | align="right" |454 |http://www.virudhunagar.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190514153823/http://www.virudhunagar.tn.nic.in/ |date=2019-05-14 }} |} ==ত্ৰিপুৰা (TR)== {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | DH|| [[ধালাই]]|| [[আমবাছা]]|| align=right | ৩০৭,৪১৭|| align=right | ২,৫২৩|| align=right | ১২২||http://dhalai.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NT|| [[উত্তৰ ত্ৰিপুৰা]]|| [[কৈলাছাহাৰ]]|| align=right | ৫৯০,৬৫৫|| align=right | ২,৮২১|| align=right | ২০৯||http://northtripura.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ST|| [[দক্ষিণ ত্ৰিপুৰা]]|| [[ওদায়পুৰ]]|| align=right | ৭৬২,৫৬৫|| align=right | ২,১৫২|| align=right | ৩৫৪||http://southtripura.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ST|| [[খুৱাই]]|| [[ওদায়পুৰ]]|| align=right | ৭৬২,৫৬৫|| align=right | ২,১৫২|| align=right | ৩৫৪||http://southtripura.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | WT|| [[পশ্চিম ত্ৰিপুৰা]]|| [[আগৰতলা]]|| align=right | ১,৫৩০,৫৩১|| align=right | ২,৯৯৭|| align=right | ৫১১||http://westtripura.nic.in/ |} == তেলংগানা (TG) == {{see also|তেলংগানাৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" ! # ! Code<ref name="distcodes">{{cite web|url=https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|title=NIC Policy on format of e-mail Address: Appendix (2): Districts Abbreviations as per ISO 3166–2|pages=5–10|publisher=[[Ministry of Communications and Information Technology (India)|Ministry Of Communications and Information Technology]], Government of India|date=18 August 2004|accessdate=24 November 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080911133331/https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|archivedate=11 September 2008|df=dmy-all}}</ref> ! District<ref name="censusdist2011">{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/district.php|title=Indian Districts by Population, Growth Rate, Sex Ratio 2011 Census|publisher=[[2011 census of India]]|accessdate=27 December 2012}}</ref> ! Headquarters ! Population (2011) ! Area (km²) ! Density (/km²)<ref name="censusdist2011" /> |- |1 |AD |[[:en:Adilabad_district|Adilabad]] |[[:en:Adilabad|Adilabad]] | align="right" |708,952 | align="right" |4,185.97 | align="right" |171 |- |2 |{{dash}} |[[:en:Komaram_Bheem_district|Komaram Bheem]] |[[:en:Komaram_Bheem,_Telangana|Komaram Bheem]] | align="right" |515,835 | align="right" |4,300.16 | align="right" |106 |- |3 |{{dash}} |[[:en:Bhadradri_district|Bhadradri Kothagudem]] |[[:en:Kothagudem|Kothagudem]] | align="right" |1,304,811 | align="right" |8,951.00 | align="right" |143 |- |4 |HY |[[:en:Hyderabad_district,_India|Hyderabad]] |[[:en:Hyderabad,_India|Hyderabad]] | align="right" |3,441,992 | align="right" |4,325.29 | align="right" |18,172 |- |5 |{{dash}} |[[:en:Jagtial_district|Jagtial]] |[[:en:Jagitial|Jagtial]] | align="right" |983,414 | align="right" |3,043.23 | align="right" |407 |- |6 |{{dash}} |[[:en:Jangaon_district|Jangaon]] |[[:en:Jangaon|Jangaon]] | align="right" |582,457 | align="right" |2,187.50 | align="right" |259 |- |7 |{{dash}} |[[:en:Jayashankar_district|Jayashankar Bhupalpally]] |[[:en:Bhupalpalle|Bhupalpalle]] | align="right" |712,257 | align="right" |6,361.70 | align="right" |115 |- |8 |{{dash}} |[[:en:Jogulamba_district|Jogulamba Gadwal]] |[[:en:Gadwal|Gadwal]] | align="right" |664,971 | align="right" |2,928.00 | align="right" |208 |- |9 |{{dash}} |[[:en:Kamareddy_district|Kamareddy]] |[[:en:Kamareddy|Kamareddy]] | align="right" |972,625 | align="right" |3,651.00 | align="right" |266 |- |10 |KA |[[:en:Karimnagar_district|Karimnagar]] |[[:en:Karimnagar|Karimnagar]] | align="right" |1,016,063 | align="right" |2,379.07 | align="right" |473 |- |11 |KH |[[:en:Khammam_district|Khammam]] |[[:en:Khammam|Khammam]] | align="right" |1,401,639 | align="right" |4,453.00 | align="right" |321 |- |12 |{{dash}} |[[:en:Mahabubabad_district|Mahabubabad]] |[[:en:Mahabubabad|Mahabubabad]] | align="right" |770,170 | align="right" |2,876.70 | align="right" |269 |- |13 |MA |[[:en:Mahbubnagar_district|Mahbubnagar]] |[[:en:Mahbubnagar|Mahbubnagar]] | align="right" |1,318,110 | align="right" |4,037.00 | align="right" |281 |- |14 |{{dash}} |[[:en:Mancherial_district|Mancherial]] |[[:en:Mancherial|Mancherial]] | align="right" |807,037 | align="right" |4,056.36 | align="right" |201 |- |15 |ME |[[:en:Medak_district|Medak]] |[[:en:Medak|Medak]] | align="right" |767,428 | align="right" |2,740.89 | align="right" |275 |- |16 |{{dash}} |[[:en:Medchal-Malkajgiri|Medchal-Malkajgiri]] |[[:en:Shamirpet|Shamirpet]] | align="right" |2,542,203 | align="right" |5,005.98 | align="right" |2,251 |- |17 |{{dash}} |[[:en:Mulugu_district|Mulugu]] |[[:en:Mulugu|Mulugu]]{{dn|date=May 2020}} | align="right" |2,94,671 | align="right" |3,881 | align="right" |124 |- |18 |NA |[[:en:Nalgonda_district|Nalgonda]] |[[:en:Nalgonda|Nalgonda]] | align="right" |1,631,399 | align="right" |2,449.79 | align="right" |227 |- |19 |{{dash}} |[[:en:Narayanapet_District|Narayanpet]] |[[:en:Narayanpet|Narayanpet]] | align="right" |5,66,874 | align="right" |2336.44 | align="right" |243 |- |20 |{{dash}} |[[:en:Nagarkurnool_district|Nagarkurnool]] |[[:en:Nagarkurnool|Nagarkurnool]] | align="right" |893,308 | align="right" |6,545.00 | align="right" |124 |- |21 |{{dash}} |[[:en:Nirmal_district|Nirmal]] |[[:en:Nirmal|Nirmal]] | align="right" |709,415 | align="right" |3,562.51 | align="right" |185 |- |22 |NI |[[:en:Nizamabad_district|Nizamabad]] |[[:en:Nizamabad,_Andhra_Pradesh|Nizamabad]] | align="right" |1,534,428 | align="right" |4,153.00 | align="right" |366 |- |23 |{{dash}} |[[:en:Peddapalli_district|Peddapalli]] |[[:en:Peddapalli,_Peddapalli_district|Peddapalle]] | align="right" |795,332 | align="right" |4,614.74 | align="right" |356 |- |24 |{{dash}} |[[:en:Rajanna_district|Rajanna Sircilla]] |[[:en:Sircilla|Sircilla]] | align="right" |546,121 | align="right" |2,030.89 | align="right" |273 |- |25 |RA |[[:en:Ranga_Reddy_district|Ranga Reddy]] |[[:en:Shamshabad|Shamshabad]] | align="right" |2,551,731 | align="right" |1,038.00 | align="right" |486 |- |26 |{{dash}} |[[:en:Sangareddy_district|Sangareddy]] |[[:en:Sangareddy|Sangareddy]] | align="right" |1,527,628 | align="right" |4,464.87 | align="right" |347 |- |27 |{{dash}} |[[:en:Siddipet_district|Siddipet]] |[[:en:Siddipet|Siddipet]] | align="right" |993,376 | align="right" |3,425.19 | align="right" |279 |- |28 |{{dash}} |[[:en:Suryapet_district|Suryapet]] |[[:en:Suryapet|Suryapet]] | align="right" |1,099,560 | align="right" |3,374.47 | align="right" |305 |- |29 |{{dash}} |[[:en:Vikarabad_district|Vikarabad]] |[[:en:Vikarabad|Vikarabad]] | align="right" |881,250 | align="right" |3,385.00 | align="right" |274 |- |30 |{{dash}} |[[:en:Wanaparthy_district|Wanaparthy]] |[[:en:Wanaparthy|Wanaparthy]] | align="right" |751,553 | align="right" |2,938.00 | align="right" |268 |- |31 |WL |[[:en:Warangal_Urban_district|Warangal Urban]] |[[:en:Warangal|Warangal]] | align="right" |1,135,707 | align="right" |1,304.50 | align="right" |826 |- |32 |{{dash}} |[[:en:Warangal_Rural_district|Warangal Rural]] |[[:en:Warangal|Warangal]] | align="right" |716,457 | align="right" |2,175.50 | align="right" |330 |- |33 |{{dash}} |[[:en:Yadadri_district|Yadadri Bhuvanagiri]] |[[:en:Bhongir,_Telangana|Bhongiri]] | align="right" |726,465 | align="right" |3,091.48 | align="right" |239 |} ==উত্তৰ প্ৰদেশ (UP)== {{see also|Districts of Uttar Pradesh}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''ক'ড''' | '''জিলা''' | '''সদৰ''' | '''জনসংখ্যা (২০০১)''' | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | '''জনঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AG||[[আগ্ৰা জিলা|আগ্ৰা]]||[[আগ্ৰা]]|| align="right" | ৩,৬১১,৩০১|| align=right | ৪,০২৭|| align=right | ৮৯৭||http://agra.nic.in/def.asp |- bgcolor=#F৪F৯FF | AH||[[প্ৰয়াগৰাজ জিলা|প্ৰয়াগৰাজ]] (এলাহাবাদ)||[[প্ৰয়াগৰাজ]]|| align="right" | ৪,৯৪১,৫১০|| align=right | ৫,৪২৪|| align=right | ৯১১||http://allahabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AL||[[আলিগড় জিলা|আলিগড়]]||[[আলিগড়]]|| align="right" | ২,৯৯০,৩৮৮|| align=right | ৩,৭৪৭|| align=right | ৭৯৮||http://aligarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AN||[[অম্বেডকৰ নগৰ জিলা|অম্বেডকৰ নগৰ]]||[[আকবৰপুৰ]]|| align="right" | ২,০২৫,৩৭৩|| align=right | ২,৩৭২|| align=right | ৮৫৪||http://ambedkarnagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AU||[[ঔৰৈয়া জিলা|ঔৰৈয়া]]||[[ঔৰৈয়া]]|| align="right" | ১,১৭৯,৪৯৬|| align=right | ২,০৫১|| align=right | ৫৭৫||http://auraya.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070906234458/http://auraya.nic.in/ |date=2007-09-06 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | AZ||[[আজমগড় জিলা|আজমগড়]]||[[আজমগড়]]|| align="right" | ৩,৯৫০,৮০৮|| align=right | ৪,২৩৪|| align=right | ৯৩৩||http://azamgarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BB||[[বাৰাবংকী জিলা|বাৰাবংকী]]||[[বাৰাবংকী]]|| align="right" | ২,৬৭৩,৩৯৪|| align=right | ৩,৮২৫|| align=right | ৬৯৯||http://barabanki.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BD||[[বদায়ুঁ জিলা|বদায়ুঁ]]||[[বদায়ুঁ]]|| align="right" | ৩,০৬৯,২৪৫|| align=right | ৫,১৬৮|| align=right | ৫৯৪||http://badaun.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721163216/http://badaun.nic.in/ |date=2011-07-21 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BG||[[বাগপত জিলা|বাগপত]]||[[বাগপত]]|| align="right" | ১,১৬৪,৩৮৮|| align=right | ১,৩৪৫|| align=right | ৮৬৬||http://bagpat.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BH||[[বহৰাইচ জিলা|বহৰাইচ]]||[[বহৰাইচ]]|| align="right" | ২,৩৮৪,২৩৯|| align=right | ৫,৭৪৫|| align=right | ৪১৫||http://behraich.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070206030259/http://behraich.nic.in/ |date=2007-02-06 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BI||[[বিজনোৰ জিলা|বিজনোৰ]]||[[বিজনোৰ]]|| align="right" | ৩,১৩০,৫৮৬|| align=right | ৪,৫৬১|| align=right | ৬৮৬||http://bijnor.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | BL||[[বলিয়া জিলা|বলিয়া]]||[[বলিয়া]]|| align="right" | ২,৭৫২,৪১২|| align=right | ২,৯৮১|| align=right | ৯২৩||http://ballia.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BN||[[বাঁদা জিলা|বাঁদা]]||[[বাঁদা]]|| align="right" | ১,৫০০,২৫৩|| align=right | ৪,৪১৩|| align=right | ৩৪০||http://banda.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BP||[[বলৰামপুৰ জিলা|বলৰামপুৰ]]||[[বলৰামপুৰ]]|| align="right" | ১,৬৮৪,৫৬৭|| align=right | ২,৯২৫|| align=right | ৫৭৬||http://balrampur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BR||[[বৰেলী জিলা|বৰেলী]]||[[বৰেলী]]|| align="right" | ৩,৫৯৮,৭০১|| align=right | ৪,১২০|| align=right | ৮৭৩||http://bareilly.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BS||[[বস্তী জিলা|বস্তী]]||[[বস্তী]]|| align="right" | ২,০৬৮,৯২২|| align=right | ৩,০৩৪|| align=right | ৬৮২||http://basti.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BU||[[বুলন্দচহৰ জিলা|বুলন্দচহৰ]]||[[বুলন্দচহৰ]]|| align="right" | ২,৯২৩,২৯০|| align=right | ৩,৭১৯|| align=right | ৭৮৬||http://bulandshahar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CD||[[চন্দৌলী জিলা|চন্দৌলী]]||[[চন্দৌলী]]|| align="right" | ১,৬৩৯,৭৭৭|| align=right | ২,৫৫৪|| align=right | ৬৪২||http://chandauli.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CS||[[ছত্ৰপতী শ্বাহুজী মহাৰাজ নগৰ জিলা|ছত্ৰপতী শ্বাহুজী মহাৰাজ নগৰ]]||[[গৌৰীগঞ্জ]]|| || || || |- bgcolor=#F৪F৯FF | CT||[[চিত্ৰকুট জিলা|চিত্ৰকুট]]||[[চিত্ৰকূট|চিত্ৰকুট]]|| align="right" | ৮০০,৫৯২|| align=right | ৩,২০২|| align=right | ২৫০||http://chitrakoot.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DE||[[দেৱৰিয়া জিলা|দেৱৰিয়া]]||[[দেৱৰিয়া]]|| align="right" | ২,৭৩০,৩৭৬|| align=right | ২,৫৩৫|| align=right | ১,০৭৭||http://deoria.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ET||[[এটা জিলা|এটা]]||[[এটা, উত্তৰ প্ৰদেশ|এটা]]|| align="right" | ২,৭৮৮,২৭০|| align=right | ৪,৪৪৬|| align=right | ৬২৭||http://etah.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF |KR ||[[কাঁশী ৰাম নগৰ জিলা|কাঁশী ৰাম নগৰ]]||[[কাসগঞ্জ]]|| || || || |- bgcolor=#F৪F৯FF | EW||[[ইটাৱা জিলা|ইটাৱা]]||[[ইটাৱা]]|| align="right" | ১,৩৪০,০৩১|| align=right | ২,২৮৭|| align=right | ৫৮৬||http://etawah.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FI||[[ফিৰোজাবাদ জিলা|ফিৰোজাবাদ]]||[[ফিৰোজাবাদ]]|| align="right" | ২,০৪৫,৭৩৭|| align=right | ২,৩৬১|| align=right | ৮৬৬||http://firozabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FR||[[ফৰ্ৰুখাবাদ জিলা|ফৰ্ৰুখাবাদ]]||[[ফতেহপুৰ]]|| align="right" | ১,৫৭৭,২৩৭|| align=right | ২,২৭৯|| align=right | ৬৯২||http://farrukhabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FT||[[ফতেহপুৰ জিলা|ফতেহপুৰ]]|| ফতেহপুৰ || align="right" | ২,৩০৫,৮৪৭|| align=right | ৪,১৫২|| align=right | ৫৫৫||http://fatehpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FZ||[[ফৈজাবাদ জিলা|ফৈজাবাদ]]||[[ফৈজাবাদ]]|| align="right" | ২,০৮৭,৯১৪|| align=right | ২,৭৬৫|| align=right | ৭৫৫||http://faizabad.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903122813/http://faizabad.nic.in/ |date=2011-09-03 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | GB||[[গৌতম বুদ্ধ নগৰ জিলা|গৌতম বুদ্ধ নগৰ]]||[[নইডা]]|| align="right" | ১,১৯১,২৬৩|| align=right | ১,২৬৯|| align=right | ৯৩৯||http://gbnagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GN||[[গোণ্ডা জিলা|গোণ্ডা]]||[[গোণ্ডা]]|| align="right" | ২,৭৬৫,৭৫৪|| align=right | ৪,৪২৫|| align=right | ৬২৫||http://gonda.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GP||[[গাজীপুৰ জিলা|গাজীপুৰ]]||[[গাজীপুৰ]]|| align="right" | ৩,০৪৯,৩৩৭|| align=right | ৩,৩৭৭|| align=right | ৯০৩||http://ghazipur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GR||[[গোৰখপুৰ জিলা|গোৰখপুৰ]]||[[গোৰখপুৰ]]|| align="right" | ৩,৭৮৪,৭২০|| align=right | ৩,৩২৫|| align=right | ১,১৩৮||http://gorakhpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GZ||[[গাজিয়াবাদ জিলা|গাজিয়াবাদ]]||[[গাজিয়াবাদ]]|| align="right" | ৩,২৮৯,৫৪০|| align=right | ১,৯৫৬|| align=right | ১,৬৮২||http://ghaziabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HM||[[হমীৰপুৰ জিলা|হমীৰপুৰ]]||[[হমীৰপুৰ]]|| align="right" | ১,০৪২,৩৭৪|| align=right | ৪,৩২৫|| align=right | ২৪১||http://hamirpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HR||[[হৰদোই জিলা|হৰদোই]]||[[হৰদোই]]|| align="right" | ৩,৩৯৭,৪১৪|| align=right | ৫,৯৮৬|| align=right | ৫৬৮||http://hardoi.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HT||[[মহামায়া নগৰ জিলা|মহামায়া নগৰ]]||[[হাথৰস]]|| align="right" | ১,৩৩৩,৩৭২|| align=right | ১,৭৫২|| align=right | ৭৬১||http://hathras.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JH||[[ঝাঁচী জিলা|ঝাঁচী]]||[[ঝাঁচী]]|| align="right" | ১,৭৪৬,৭১৫|| align=right | ৫,০২৪|| align=right | ৩৪৮||http://jhansi.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JL||[[জলৌন জিলা|জলৌন]]||[[ওৰই]]|| align="right" | ১,৪৫৫,৮৫৯|| align=right | ৪,৫৬৫|| align=right | ৩১৯||http://jalaun.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JP||[[জ্যোতিবা ফুলে নগৰ জিলা|জ্যোতিবা ফুলে নগৰ]]||[[আমৰোহা]]|| align="right" | ১,৪৯৯,১৯৩|| align=right | ২,৩২১|| align=right | ৬৪৬||http://jpnagar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160312173025/http://jpnagar.nic.in/ |date=2016-03-12 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JU||[[জৌনপুৰ জিলা|জৌনপুৰ]]||[[জৌনপুৰ]]|| align="right" | ৩,৯১১,৩০৫|| align=right | ৪,০৩৮|| align=right | ৯৬৯ || http://jaunpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KD||[[ৰামাবাই নগৰ জিলা|ৰামাবাই নগৰ]]||[[আকবৰপুৰ]]|| align="right" | ১,৫৮৪,০৩৭|| align=right | ৩,১৪৩|| align=right | ৫০৪||http://kanpurdehat.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | KJ|| [[Kannauj district|কন্নৌজ]]||[[কন্নৌজ]]|| align="right" | ১,৩৮৫,২২৭|| align=right | ১,৯৯৩|| align=right | ৬৯৫||http://kannauj.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KN||[[কানপুৰ জিলা|কানপুৰ]]||[[কানপুৰ]]|| align="right" | ৪,১৩৭,৪৮৯|| align=right | ৩,০২৯|| align=right | ১,৩৬৬||http://kanpurnagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KS||[[কৌশাম্বী জিলা|কৌশাম্বী]]||[[মনঝনপুৰ]]|| align="right" | ১,২৯৪,৯৩৭|| align=right | ১,৮৩৭|| align=right | ৭০৫||http://kaushambhi.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160513183352/http://kaushambhi.nic.in/ |date=2016-05-13 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | KU||[[কুশীনগৰ জিলা|কুশীনগৰ]]||[[পডৰৌনা]]|| align="right" | ২,৮৯১,৯৩৩|| align=right | ২,৯০৯|| align=right | ৯৯৪||http://kushinagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | LA||[[ললিতপুৰ জিলা|ললিতপুৰ]]||[[ললিতপুৰ]]|| align="right" | ৯৭৭,৪৪৭|| align=right | ৫,০৩৯|| align=right | ১৯৪||http://lalitpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | LK||[[লখীমপুৰ খিৰী জিলা|লখীমপুৰ খিৰী]]||[[খিৰী]]|| align="right" | ৩,২০০,১৩৭|| align=right | ৭,৬৮০|| align=right | ৪১৭||http://kheri.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | LU||[[লক্ষ্ণৌ জিলা|লক্ষ্ণৌ]]||[[লক্ষ্ণৌ]]|| align="right" | ৩,৬৮১,৪১৬|| align=right | ২,৫২৮|| align=right | ১,৪৫৬ ||http://lucknow.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MB||[[মাঊ জিলা|মাঊ]]||[[মাঊ]]|| align="right" | ১,৮৪৯,২৯৪|| align=right | ১,৭১৩|| align=right | ১,০৮০||http://mau.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ME||[[মেৰঠ জিলা|মেৰঠ]]||[[মেৰঠ]]|| align="right" | ৩,০০১,৬৩৬|| align=right | ২,৫২২|| align=right | ১,১৯০||http://meerut.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MG||[[মহাৰাজগঞ্জ জিলা|মহাৰাজগঞ্জ]]||[[মহাৰাজগঞ্জ]]|| align="right" | ২,১৬৭,০৪১|| align=right | ২,৯৪৮|| align=right | ৭৩৫||http://maharajganj.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MH||[[মহোবা জিলা|মহোবা]]||[[মহোবা]]|| align="right" | ৭০৮,৮৩১|| align=right | ২,৮৪৭|| align=right | ২৪৯||http://mahoba.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MI||[[মিৰ্জাপুৰ জিলা|মিৰ্জাপুৰ]]||[[মিৰ্জাপুৰ]]|| align="right" | ২,১১৪,৮৫২|| align=right | ৪,৫২২|| align=right | ৪৬৮||http://mirzapur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MO||[[মোৰাদাবাদ জিলা|মোৰাদাবাদ]]||[[মোৰাদাবাদ]]|| align="right" | ৩,৭৪৯,৬৩০|| align=right | ৩,৬৪৮|| align=right | ১,০২৮||http://moradabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MP||[[মৈনপুৰী জিলা|মৈনপুৰী]]||[[মৈনপুৰী]]|| align="right" | ১,৫৯২,৮৭৫|| align=right | ২,৭৬০|| align=right | ৫৭৭||http://mainpuri.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MT||[[মথুৰা জিলা|মথুৰা]]||[[মথুৰা]]|| align="right" | ২,০৬৯,৫৭৮|| align=right | ৩,৩৩৩|| align=right | ৬২১||http://mathura.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MU||[[মুজফ্‌ফৰনগৰ জিলা|মুজফ্‌ফৰনগৰ]]||[[মুজফ্‌ফৰনগৰ]]|| align="right" | ৩,৫৪১,৯৫২|| align=right | ৪,০০৮|| align=right | ৮৮৪||http://muzaffarnagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PN ||[[হাপুড় জিলা|হাপুড়]]||[[হাপুড়]]|| align="right" | ১,৪৫১,৯৮৩|| || || |- bgcolor=#F৪F৯FF | PI||[[পিলীভীত জিলা|পিলীভীত]]||[[পিলীভীত]]|| align="right" | ১,৬৪৩,৭৮৮|| align=right | ৩,৪৯৯|| align=right | ৪৭০|| http://www.pilibhit.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180504053550/http://www.pilibhit.nic.in/ |date=2018-05-04 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PB ||[[শামলী জিলা|শামলী]]||[[শামলী]]|| align="right" | ১,০৭,২৩৩|| || || http://nppshamli.in/statis.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180517001110/http://nppshamli.in/statis.aspx |date=2018-05-17 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PR||[[প্ৰতাপগড় জিলা|প্ৰতাপগড়]]||[[প্ৰতাপগড়]]|| align="right" | ২,৭২৭,১৫৬|| align=right | ৩,৭১৭|| align=right | ৭৩৪||http://pratapgarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RA||[[ৰামপুৰ জিলা|ৰামপুৰ]]||[[ৰামপুৰ, উত্তৰ প্ৰদেশ|ৰামপুৰ]]|| align="right" | ১,৯২২,৪৫০|| align=right | ২,৩৬৭|| align=right | ৮১২||http://rampur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RB||[[ৰায়বৰেলী জিলা|ৰায়বৰেলী]]||[[ৰায়বৰেলী]]|| align="right" | ২,৮৭২,২০৪|| align=right | ৪,৬০৯|| align=right | ৬২৩||http://raebareli.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SA||[[চহাৰনপুৰ জিলা|চহাৰনপুৰ]]||[[চহাৰনপুৰ]]|| align="right" | ২,৮৪৮,১৫২|| align=right | ৩,৬৮৯|| align=right | ৭৭২||http://saharanpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SI||[[সীতাপুৰ জিলা|সীতাপুৰ]]||[[সীতাপুৰ]]|| align="right" | ৩,৬১৬,৫১০|| align=right | ৫,৭৪৩|| align=right | ৬৩০||http://sitapur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SJ||[[শ্বাহজাহানপুৰ জিলা|শ্বাহজাহানপুৰ]]||[[শ্বাহজাহানপুৰ]]|| align="right" | ২,৫৪৯,৪৫৮|| align=right | ৪,৫৭৫|| align=right | ৫৫৭||http://shahjahanpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SK||[[সন্ত কবীৰ নগৰ জিলা|সন্ত কবীৰ নগৰ]]||[[খলীলাবাদ]]|| align="right" | ১,৪২৪,৫০০|| align=right | ১,৪৪২|| align=right | ৯৮৮||http://sknagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SN||[[সিদ্ধাৰ্থনগৰ জিলা|সিদ্ধাৰ্থনগৰ]]||[[নৱগড়]]|| align="right" | ২,০৩৮,৫৯৮|| align=right | ২,৭৫১|| align=right | ৭৪১||http://sidharthnagar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181023182139/http://sidharthnagar.nic.in/ |date=2018-10-23 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SO||[[সোণভদ্ৰ জিলা|সোণভদ্ৰ]]||[[ৰ'বাৰ্ট্‌চগঞ্জ]]|| align="right" | ১,৪৬৩,৪৬৮|| align=right | ৬,৭৮৮|| align=right | ২১৬||http://sonbhadra.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SR||[[সন্ত ৰবিদাস নগৰ জিলা|সন্ত ৰবিদাস নগৰ]]||[[জ্ঞানপুৰ]]|| align="right" | ১,৩৫২,০৫৬|| align=right | ৯৬০|| align=right | ১,৪০৮||http://srdnagar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110827201411/http://srdnagar.nic.in/ |date=2011-08-27 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SU||[[চুলতানপুৰ জিলা|চুলতানপুৰ]]||[[চুলতানপুৰ]]|| align="right" | ৩,১৯০,৯২৬|| align=right | ৪,৪৩৬|| align=right | ৭১৯||http://sultanpur.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | SV||[[শ্ৰাবস্তী জিলা|শ্ৰাবস্তী]]||[[শ্ৰাবস্তী]]|| align="right" | ১,১৭৫,৪২৮|| align=right | ১,১২৬|| align=right | ১,০৪৪||http://shravasti.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | UN||[[উন্নাৱ জিলা|উন্নাৱ]]||[[উন্নাৱ]]|| align="right" | ২,৭০০,৪২৬|| align=right | ৪,৫৫৮|| align=right | ৫৯২||http://unnao.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | VA||[[বাৰাণসী জিলা|বাৰাণসী]]||[[বাৰাণসী]] | align="right" | ৩,১৪৭,৯২৭|| align=right | ১,৫৭৮|| align=right | ১,৯৯৫||http://varanasi.nic.in/ |} == উত্তৰাখণ্ড (UK) == {{see also|Districts of Uttarakhand}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AL||[[আল্মোড়া জিলা|আল্মোড়া]]||[[আল্মোড়া]] |৬২১,৯২৭ |৩,০৯০ |১৯৮ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BA||[[বাগেশ্বৰ জিলা|বাগেশ্বৰ]]||[[বাগেশ্বৰ]]|| align="right" | ২৪৯,৪৫৩|| align=right | ২,৩১০|| align=right | ১০৮||http://bageshwar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CL||[[চামোলী জিলা|চামোলী]]||[[গোপেশ্বৰ]]|| align="right" | ৩৬৯,১৯৮|| align=right | ৭,৬৯২|| align=right | ৪৮||http://chamoli.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CP||[[চম্পাৱত জিলা|চম্পাৱত]]||[[চম্পাৱত]]|| align="right" | ২২৪,৪৬১|| align=right | ১,৭৮১|| align=right | ১২৬||http://champawat.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DD||[[দেৰাডুন জিলা|দেৰাডুন]]||[[দেৰাডুন]]|| align="right" | ১,২৭৯,০৮৩|| align=right | ৩,০৮৮|| align=right | ৪১৪||http://dehradun.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HA||[[হৰিদ্বাৰ জিলা|হৰিদ্বাৰ]]||[[হৰিদ্বাৰ]]|| align="right" | ১,৪৪৪,২১৩|| align=right | ২,৩৬০|| align=right | ৬১২||http://haridwar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NA||[[নৈনীতাল জিলা|নৈনীতাল]]||[[নৈনীতাল]]|| align="right" | ৭৬২,৯১২|| align=right | ৩,৮৫৩|| align=right | ১৯৮||http://nainital.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PG||[[পৌড়ী গড়ৱাল জিলা|পৌড়ী গড়ৱাল]]||[[পৌড়ী]]|| align="right" | ৬৯৬,৮৫১|| align=right | ৫,৪৩৮|| align=right | ১২৮||http://pauri.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PI||[[পিথোৰাগড় জিলা|পিথোৰাগড়]]||[[পিথোৰাগড়]]|| align="right" | ৪৬২,১৪৯|| align=right | ৭,১১০|| align=right | ৬৫||http://pithoragarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RP||[[ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলা|ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ]]||[[ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ]]|| align="right" | ২২৭,৪৬১|| align=right | ১,৮৯৬|| align=right | ১২০||http://rudraprayag.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | TG||[[টেহৰী গড়ৱাল জিলা|টেহৰী গড়ৱাল]]||[[নতুন টেহৰী]]|| align="right" | ৬০৪,৬০৮|| align=right | ৪,০৮৫|| align=right | ১৪৮||http://tehri.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | US||[[উধম সিং নগৰ জিলা|উধম সিং নগৰ]]||[[ৰুদ্ৰপুৰ]]|| align="right" | ১,২৩৪,৫৪৮|| align=right | ২,৯১২|| align=right | ৪২৪||http://usnagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | UT||[[উত্তৰকাশী জিলা|উত্তৰকাশী]]||[[উত্তৰকাশী]]|| align="right" | ২৯৪,১৭৯|| align=right | ৭,৯৫১|| align=right | ৭||http://uttarkashi.nic.in/ |} ==পশ্চিমবঙ্গ (WB)== {{see also|পশ্চিমবঙ্গৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | BI|| [[বীৰভূম জিলা]]|| [[সিউড়ি]]|| align=right | ৩,০১২,৫৪৬|| align=right | ৪,৫৪৫|| align=right | ৬৬৩ ||http://birbhum.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BN|| [[বাঁকুড়া জিলা]]|| [[বাঁকুড়া]]|| align=right | ৩,১৯১,৮২২|| align=right | ৬,৮৮২|| align=right | ৪৬৪ ||http://bankura.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090428213307/http://www.bankura.nic.in/ |date=2009-04-28 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BR|| [[বৰ্ধমান জিলা]]|| [[বৰ্ধমান]]|| align=right | ৬,৯১৯,৬৯৮|| align=right | ৭,০২৪|| align=right | ৯৮৫ ||http://bardhaman.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DA|| [[দাৰ্জিলিং জিলা]]|| [[দাৰ্জিলিং]]|| align=right | ১,৬০৫,৯০০|| align=right | ৩,১৪৯|| align=right | ৫১০ ||http://darjeeling.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DD|| [[দক্ষিণ দিনাজপুৰ জিলা]]|| [[বালুৰঘাট]]|| align=right | ১,৬৭০,৯৩১|| align=right | ২,১৮৩|| align=right | ৬৮৮ ||http://ddinajpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HG|| [[হুগলী জিলা]]|| [[চুঁচুড়া]]|| align=right | ৫,০৪০,০৪৭|| align=right | ৩,১৪৯|| align=right | ১,৬০১ ||http://hooghly.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HR|| [[হাওড়া জিলা]]|| [[হাওড়া]]|| align=right | ৪,২৭৪,০১০|| align=right | ১,৪৬৭|| align=right | ২,৯১৩ ||http://howrah.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JA|| [[জলপাইগুড়ি জিলা]]|| [[জলপাইগুড়ি]]|| align=right | ৩,৪০৩,২০৪|| align=right | ৬,২২৭|| align=right | ৫৪৭ ||http://jalpaiguri.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KB|| [[কোচবিহাৰ জিলা]]|| [[কোচবিহাৰ]]|| align=right | ২,৪৭৮,২৮০|| align=right | ৩,৩৮৭|| align=right | ৭৩২ ||http://coochbehar.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KO|| [[কলকাতা জিলা]]|| [[কলকাতা]]|| align=right | ৪,৫৮০,৫৪৪|| align=right | ১৮৫|| align=right | ২৪,৭৬০ ||http://kolkata.gov.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA|| [[মালদহ জিলা]]|| [[ইংলিশবাজাৰ]]|| align=right | ৩,২৯০,১৬০|| align=right | ৩,৭৩৩|| align=right | ৮৮১ ||http://malda.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PM || [[পশ্চিম মেদিনীপুৰ জিলা]]|| [[মেদিনীপুৰ]]|| align=right | ৫,১৯৩,৪১১ || align=right | ৯,৭৮৬ || align=right | ৫৩১ || http://paschimmedinipur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PR || [[পূৰ্ব মেদিনীপুৰ জিলা]]|| [[তমলুক]]|| align=right | ৪,৪১৭,৩৭৭ || align=right | ৪,৭৮৫ || align=right | ৯২৩ || http://purbamedinipur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MU|| [[মুৰ্শিদাবাদ জিলা]]|| [[বহৰমপুৰ]]|| align=right | ৫,৮৬৩,৭১৭|| align=right | ৫,৩২৪|| align=right | ১,১০১ ||http://murshidabad.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NA|| [[নদিয়া জিলা]]|| [[কৃষ্ণনগৰ]]|| align=right | ৪,৬০৩,৭৫৬|| align=right | ৩,৯২৭|| align=right | ১,১৭২ ||http://nadia.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PN|| [[উত্তৰ চব্বিশ পৰগনা জিলা]]|| [[বাৰাসত]]|| align=right | ৮,৯৩০,২৯৫|| align=right | ৪,০৯৫|| align=right | ২,১৮১ ||http://north২৪parganas.nic.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PS|| [[দক্ষিণ চব্বিশ পৰগনা জিলা]]|| [[আলিপুৰ]]|| align=right | ৬,৯০৯,০১৫|| align=right | ৯,৯৫৫|| align=right | ৬৯৪ ||http://s২৪pgs.gov.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PU|| [[পুৰুলিয়া জিলা]]|| [[পুৰুলিয়া]]|| align=right | ২,৫৩৫,২৩৩|| align=right | ৬,২৫৯|| align=right | ৪০৫ ||http://purulia.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | UD|| [[উত্তৰ দিনাজপুৰ জিলা]]|| [[ৰায়গঞ্জ]]|| align=right | ২,৪৪১,৮২৪|| align=right | ৩,১৮০|| align=right | ৭৬৮ ||http://uttardinajpur.nic.in/ |} ==নগৰ জিলাসমূহ== *[[Bangalore Urban district|বাঙ্গালোৰ চহৰ জিলা]] *[[Calcutta District|কলকাতা জিলা]] *[[Central Delhi district|কেন্দ্ৰীয় দিল্লী জিলা]] *[[Chennai district|চেন্নাই জিলা]] *[[Hyderabad district, India|হাইদ্ৰাবাদ জিলা]] *[[Kamrup Metropolitan district|কামৰূপ মহানগৰ জিলা]] *[[Mumbai City District|মুম্বাই নগৰ জিলা]] ==আৰু চাওক== *[[Subdivisions of India|ভাৰতৰ মহকুমাসমূহ]] <!--*[[Local Governance in India|]]--> ==তথ্যসংগ্ৰহ== <references/> ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.demographie.net/atlas2001 2001 maps]; provides maps of social, economic and demographic data of India in 2001 {{Geography of India}} {{India topics}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত সম্পৰ্কীয় তালিকা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ জিলাসমূহ| ]] 4mc8nujmvgqemeoif1aqusd2n9ryl7s 0 22034 613509 578995 2026-06-21T18:31:25Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613509 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থ্ৰী ইডিয়টচ্ | image = Threeidiots2.jpg | alt = <!-- see WP:ALT --> | caption = থ্ৰী ইডিয়টচৰ পোষ্টাৰ | director = [[ৰাজকুমাৰ হিৰাণি]] | producer = [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] | screenplay = অভিজিত জোসী<br>ৰাজকুমাৰ হিৰাণি<br>বিধু বিনোদ চোপ্ৰা | story = অভিজিত জোশী<br>ৰাজকুমাৰ হিৰাণি | based on = {{based on|''''Five Point Someone-What not to do at IIT!''''|[[চেতন ভগত]]}} | narrator = [[আৰ. মাধৱন]] | starring = [[আমিৰ খান]]<br>[[কৰীণা কাপুৰ]]<br>[[আৰ. মাধৱন]]<br>[[শৰমন জোশী]]<br>[[বোমন ইৰাণী]]<br>[[অ’মি বৈদ্য]]<br>[[ম’না সিং]]<br>[[পৰিক্ষিত সাহানী]] | music = [[শান্তনু মৈত্ৰ]] | cinematography = চি. কে. মুৰলিধৰণ | editing = ৰঞ্জিত বাহাদুৰ<br>ৰাজকুমাৰ হিৰাণি | studio = | distributor = বিনোদ চোপ্ৰা প্ৰডাকচনচ | released = ২৫ডিচেম্বৰ’২০০৯ | runtime = ১৬৪ মিনিট | country = ভাৰত | language = হিন্দী | budget = {{INRConvert|35|c}}<ref>{{cite web|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/news-by-industry/media/entertainment-/entertainment/3-Idiots-grosses-Rs140-crore-in-opening-weekend/articleshow/5388456.cms|title='3 Idiots' grosses Rs.140 crore in opening weekend|date=28 December 2009|publisher=The Economic Times|accessdate=29 April 2010}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | gross = {{INRConvert|385|c}}<ref name="gross">{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=3997&nCat=|title=Top Worldwide Grossers ALL TIME: 37 Films Hit 100 Crore|publisher=Boxofficeindia.com|accessdate=3 Fenruary 2012|archiveurl=https://archive.ph/20120708194233/http://boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=3997&nCat=|archivedate=2012-07-08|deadurl=yes}}</ref> }} '''''থ্ৰী ইডিয়টচ্''''' হৈছে ৰাজকুমাৰ হিৰাণি পৰিচালিত ২০০৯ চনত মুক্তি পোৱা এখন হাস্যধৰ্মী ভাৰতীয় হিন্দী চলচ্চিত্ৰ। থ্ৰী ইডিয়টচ মূলত জনপ্ৰিয় ভাৰতীয় লিখক চেতন ভগতৰ ঊপন্যাস ''''Five Point Someone-What not to do at IIT!''''ৰ আধাৰত নিৰ্মিত, ছবিখনৰ নিৰ্মাতা [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] মুখ্য ভূমিকাত থকা অভিনেতা অভিনেত্ৰী সকল হৈছে [[আমিৰ খান]], [[কৰীণা কাপুৰ]], [[আৰ. মাধৱন]], [[শৰমন জোশী]], [[বোমন ইৰাণী]], [[অ’মি বৈদ্য]] আদি। ==সফলতা== মুক্তিৰ পাছতে বোলছবিখনে বক্স-অফিচৰ পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰে। এতিয়ালৈকে এইখনেই, মুক্তিৰ প্ৰথম সপ্তাহত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ভাৰতীয় বোলছবি, লগতে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনাৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী বলিউড বোলছবিৰ অভিলেখো এইখন ছবিৰ নামতে আছে। মুক্তিৰ ১০ দিনৰ ভিতৰতে ছবিখনৰ উপাৰ্জনে {{INR}}১ বিলিয়ন অতিক্ৰম কৰে, ২০০৯ বৰ্ষত এনে অভিলেখ গঢ়া এইখন প্ৰথম বোলছবি। বছৰৰ শেষ তিনিটা মাহত মুক্তি পোৱা ছবিৰ উপাৰ্জনৰ ক্ষেত্ৰটো এইখনে পূৰ্বৰ অভিলেখকাৰী [[গজিনী (বোলছবি ২০০৮)|গজিনী]]ৰ অভিলেখ ভংগ কৰে। আমিৰ খানৰেই অভিনীত আন এখন ছবি ''গজিনী''ৰ অভিলেখ ভংগ কৰি ''থ্ৰী ইডিয়টচ্'' ভাৰতৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী বোলছবিত পৰিণত হয়,<ref name=highest>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/aamir-khans-3-idiots-becomes-bollywoods-biggest-grosser-1859492.html|title=Aamir Khan's '3 Idiots' becomes Bollywood's biggest grosser|publisher=Independent.co.uk|date=2010-01-06|accessdate=2010-11-21}}</ref> তদুপৰি পোন প্ৰথম বাৰৰ বাবে কোনো ভাৰতীয় বোলছবিৰ [[চীন]]ত বৃহৎ মুক্তিৰে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত ই আন এক অভিলেখ স্থাপন কৰে।<ref name=overseas>{{cite web|title=Three Idiots Creates History In China|url=http://www.boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=3866&nCat=|work=30 December 2011|publisher=BoxOfficeIndia.Com|accessdate=30 December 2011|archiveurl=http://archive.is/6oeN|archivedate=8 December 2012}}</ref><ref>{{Cite web |title=/ Top Overseas Grossers ALL TIME: Three Idiots Number One |url=http://www.boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=3946&nCat= |access-date=2012-07-23 |archivedate=2014-01-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140109011505/http://www.boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=3946&nCat= |deadurl=yes }}</ref> বোলছবিখনে কেইবাটাও বঁটাও অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হয়, ফিল্ম ফেয়াৰৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি আৰু শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বঁটাৰ সৈতে মুঠ ছবিখনে ৬টা ফিল্ম ফেয়াৰ বঁটা,দহটা ষ্টাৰ স্ক্ৰীন বঁটা আৰু ষোল্লটা আইফা বঁটা অৰ্জন কৰে। ==অন্যান্য দিশ== ছবিখনত ভাৰতৰ পিছপৰা ঠাইৰ অখ্যাত ব্যক্তিৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত কিছুমান মৌলিক উদ্ভাৱনো প্ৰদৰ্শন কৰা হয়, [[কেৰালা]]ৰ ছাত্ৰ ৰেম্যা জ’ছৰ নিৰ্মিত ব্যায়ামাগাৰ-বাইছাইকেল, ৱাচিং মেচিন, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ এজন নাপিত মোহম্মদ ইদ্দ্ৰিছৰ বাইছাইকেলৰ শক্তিৰে চলা সূতা কটা যন্ত্ৰ আৰু [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ চিত্ৰকৰ জাহাঙ্গীৰৰ স্কুটাৰৰ শক্তিৰে চালিত ঘেঁহু মিল ছবিখনত প্ৰদৰ্শিত হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.mid-day.com/news/2009/dec/281209-3-idiots-scooter-flour-mill-Inventions-Pune.htm|title=The real brains behind 3 idiots|last=Sabnis|first=Vivek |date=28 December 2009|publisher=[[MiD DAY]]|accessdate=29 April 2010|location=[[Pune, India|Pune]]}}</ref> ছবিখন '''''নানবান''''' নামেৰে তামিল ভাষাত পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়, নিৰ্মাতা আছিল এছ. শংকৰ, ছবিখন ২০১২ চনৰ জানুৱাৰীত মুক্তি পায়।<ref>{{cite web|url=http://www.moneycontrol.com/news/entertainment/will-nanban-repeatmagic3-idiots_650433.html |title=Will 'Nanban' repeat the magic of '3 Idiots'? - IBNLive.com |publisher=''[[CNBC]]'' |date= |accessdate=2012-03-05}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Reviews/Gautaman-Bhaskaran-s-review-Nanban/Article1-797009.aspx |title=Gautaman Bhaskaran’s review: Nanban |publisher=''[[Hindustan Times]]'' |date=2012-01-14 |accessdate=2012-03-05 |archivedate=2012-03-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120312175929/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Reviews/Gautaman-Bhaskaran-s-review-Nanban/Article1-797009.aspx |deadurl=yes }}</ref> ==মূল কাহিনী== ফাৰহান কুৰেচি ([[আৰ. মাধৱন]]), ৰাজু ৰাষ্ট'গী ([[শৰমন জোশী]]) আৰু ৰাঞ্চুৰদাস চামলদাস চাঞ্চড় ([[আমিৰ খান]]) ইম্পিৰিয়েল কলেজ অৱ ইঞ্জিনীয়াৰিঙ (ICE)ৰ তিনিজন ছাত্ৰ। ফাৰহানে নিজৰ পচন্দৰ বিষয় বন্যজীৱন-ফটোগ্ৰাফী বাদ দি দেউতাকৰ ইচ্ছা পূৰণ কৰিবৰ বাবে ICEত নামভৰ্তি কৰে, তেনেদৰে ৰাজুৱে পৰিয়ালৰ চিৰদিনৰ দৈন্য দূৰ কৰিবৰ বাবে ICEত পঢ়া-শুনা কৰিবলৈ আহে। আনহাতে ৰাঞ্চুৱে যন্ত্ৰৰ পাতিৰ প্ৰতি থকা অতীব আকৰ্ষণৰ বাবে তাত ভৰ্তি হয়, ৰাঞ্চুৰ মতে মুখস্ত কৰি পৰীক্ষাত ভাল ফল দেখুওৱাতকৈ কোনো বিষয়ক ভালকৈ বুজি তাৰ প্ৰয়োগ কৰিব পৰাটোহে মূল কথা, তেওঁৰ মতে মানুহে জ্ঞান আৰু কৰ্ম নিপুণতাকহে গুৰুত্ব দিব লাগে, সফলতাক নহয়, নিপুণ এজন এদিন সফল হ’ব‍ই। অৱশ্যে ৰাঞ্চুৰ মতৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত মতাদৰ্শৰ লোক আছিল কলেজৰ বহুতো শিক্ষক আৰু কলেজৰ ডিন বীৰু "ভাইৰাচ" শসস্ত্ৰবুদ্ধি ([[বোমন ইৰাণী]])। তেনেদৰে ভাইৰাছৰ প্ৰিয় ছাত্ৰ চতুৰ ৰামলিংগম ([[অ’মি বৈদ্য]]) আছিল কোনো কথা বুজি নোপোৱাকৈ মুখস্ত কৰি পৰীক্ষা ভাল ফলাফল আৰু সমাজত ঊচ্চ আসন পোৱাত বিশ্বাসী ছাত্ৰ। এদিন ৰাঞ্চুৱে, ৰাজু আৰু ফাৰহানৰ সৈতে লুকাই চুৰকৈ ভাইৰাছৰ ডাঙৰ জীৰ বিয়াত বিনামূলীয়াকৈ পোৱা আহাৰ খাবলৈ যাওঁতে কইনাৰ ভনীয়েক(ভাইৰাছাৰ সৰু জী) পিয়া ([[কৰীণা কাপুৰ]])ক লগ পায়, পাছত এই লগ পোৱাই দুয়োৰে মাজৰ প্ৰেমলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। অৱশ্যে বিয়াত তেওঁলোক ভাইৰাছৰ হাতত ধৰা পৰে আৰু ভাইৰাছে তেওঁলোকক ইডিয়ট (বুৰ্বক) আখ্যা দিয়ে, পাছত ৰাঞ্চুৰ সৈতে আন দুজনৰ বন্ধুত্ব ভাঙিবলৈ উঠি পৰি লাগে। কথাবোৰ অধিক বেয়াৰ দিশলৈ গতি কৰে যেতিয়া ৰাঞ্চুৱে আন দুই বন্ধুৰ সৈতে ৰাতি পিয়াক প্ৰেমৰ প্ৰস্তাৱ দিবলৈ ভাইৰাছৰ ঘৰত ৰাতি মনে মনে প্ৰবেশ কৰে আৰু ওলটি আহোঁতে দুয়ো বন্ধুৱে মদৰ ৰাগিত ভাইৰাছৰ জপনাতে প্ৰস্ৰাৱ (মূত্ৰ বিসৰ্জন) কৰোঁতে ধৰা পৰে। পিছৰ দিনা ভাইৰাছে ৰাজুক ৰাঞ্চুৰ লগ এৰিবলৈ শেষ বাৰৰ বাবে সকীয়নি দিয়ে অন্যথা কলেজৰ বৰ্খাস্ত কৰিব বুলি ঘোষণা কৰে। দুখ আৰু অপমানত ৰাজুৱে ছাত্ৰ নিবাসৰ চাৰি মহলাৰ পৰা জঁপিয়াই আত্ম হত্যাৰ চেষ্টা কৰে, পিছে এই চেষ্টা ব্যৰ্থ হয় আৰু ৰাজুৰ একাঙী হয়, কিছুদিন মৃত্যুৰ সতে যুঁজি ৰাজু সুস্থ হয় যদিও ই ৰাজুৰ জীৱনটো চিৰদিনলৈ সলাই পেলায়, সফলতাৰ বাবে সদায় ভগৱানত বিশ্বাসী (অন্ধ-বিশ্বাসী) ৰাজুৱে ৰাঞ্চুৰ বুজনিত এনে অমূলক বিশ্বাসবোৰ এৰি পেলায়, আৰু নিজৰ কৰ্ম আৰু নিজৰ শক্তিৰে জীৱনত আগবাঢ়ি যোৱাৰ পণ লয়। তেনেদৰে ফাৰহানেও ৰাঞ্চুৰ সাহসত অভিযান্ত্ৰিকীত নিজৰ অমনোযোগিতা আৰু বন্যজীৱন-আলোকচিত্ৰ গ্ৰহণত নিজৰ হেঁপাহৰ কথা দেউতাকৰ আগত কৈ দিয়ে, পাছত ৰাজুৱে নিজৰ বলত বিচৰা চাকৰি আৰু ফাৰহানে দেউতাকৰ অনুমতি লাভ কৰি চাকৰিৰ বাবে আফ্ৰিকালৈ যায়। দুয়ো নিজৰ কৰ্মক্ষেত্ৰেত পাছৰ জীৱনত যথেষ্ট সফল হয়। যেতিয়া ভাইৰাছে আৱিষ্কাৰ কৰে যে ৰাজুৱে আৱাসিক ইণ্টাৰভিউত এটা চাকৰিৰ প্ৰস্তাৱ পাইছে, তেওঁ এই বাতৰিত ক্ষুণ্ণ হৈ পৰে আৰু ৰাজুক কলেজৰ শেষৰটো পৰীক্ষাত অকৃতকাৰ্য কৰোৱাৰ বাবে উঠি পৰি লাগে, যাতে ৰাজুৱে সেইটো চাকৰি লাভ কৰাত সফল নহয়। পিয়াই দেউতাকৰ এই অভিসন্ধিৰ কথা গম পায় আৰু ৰাজুৱে গম নোপোৱাকৈ ৰাঞ্চু আৰু ফাৰহানক দেউতাকৰ কাৰ্যালয়ৰ চাবি চুৰি কৰি যোগান ধৰে, ৰাঞ্চু আৰু ফাৰহানেও সেই নিশা মনে মনে ভাইৰাছৰ অফিছত প্ৰৱেশ কৰি ৰাজুৰ বাবে পৰীক্ষাৰ প্ৰশ্নকাকত চুৰি কৰি আনে, ভাইৰাছে তেওঁলোকক পুনৰবাৰ ধৰা পেলাই আৰু তিনিওকে কলেজৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰে। পিয়াই ইয়াৰ বাবে দেউতাকৰ বিৰোধিতা কৰে আৰু নিজৰ ককায়েকৰ মৃত্যুৰ বাবে দেউতাককে দোষী বুলি কয়, পিয়াৰ ককায়েকে নিজৰ মতৰ বিৰুদ্ধে দেউতাকে অভিযান্ত্ৰিকী পঢ়িবলৈ বাধ্য কৰাৰ বাবে আৰু ICE -ত আসন লাভ নকৰাৰ বাবে আত্মহত্যা কৰিছিল। সেই ৰাতিয়েই পিয়া সন্তান সম্ভৱা বায়েক([[ম’না সিং]])ৰ প্ৰসৱ আৰম্ভ বেদনা হয় আৰু সেই ৰাতি হোৱা প্ৰবল ধুমুহা বৰষুণত হোৱা বানৰ বাবে কোনো চিকিৎসালয়লৈ যাব নোৱাৰাকৈ ভাইৰাছৰ সৈতে পথৰ মাজতে নিজৰ গাড়ীত আৱদ্ধ হৈ পৰে, তেনেসময়তে তিনি বুৰ্বক সেই স্থানত উপস্থিত হয়, ৰাঞ্চুৱে নিজে আৱিষ্কাৰ কৰা ইনভাৰ্টাৰেৰে পোৱা শক্তিৰে কম্পিউটাৰ চলাই চিকিৎসালয়ত থকা পিয়াৰ লগত যোগাযোগ স্থাপন কৰে আৰু পিয়াৰ উপদেশ মতে আচৰিতভাৱে বায়েকৰ সন্তানটি প্ৰসৱ কৰোৱায়। প্ৰতিটো বিপদৰ সময়ত ৰাঞ্চুৱে বাৰে বাৰে আওঁৰাইছিল ''''Aal izz Well'''' অৰ্থাৎ '''All is Well''' (সকলো ঠিকে আছে) বুলি, গোটেই ছবিখনৰ প্ৰতিটো বিপদৰ মুহূৰ্তত এই বাক্যশাৰীয়ে আছিল তিনি বন্ধুৰ সহায় আৰু সাহস।<ref>http://abandwidthreview.blogspot.in/2015/01/3-idiots.html</ref> ভাইৰাছে এই ঘটনাৰ পিছত নিজৰ ভুল স্বীকাৰ কৰে আৰু তিনিওকে বৰ্খাস্ত কৰাৰ আদেশ ৰদ কৰে। এদিন চতুৰক কৰা অপমানৰ বাবে ৰাঞ্চুৰ আগত চতুৰে শপত খায় যে দহ বছৰৰ ভিতৰত চতুৰে ৰাঞ্চুতকৈ সফল হৈ দেখুৱাব। মহাবিদ্যালয়ৰ সমাৱৰ্তনৰ পাছত সকলোৱে নিজৰ নিজৰ কৰ্মস্থানলৈ যায় আৰু ৰাঞ্চুৱে নিজকে আন সকলোৰে লগত নিজৰ যোগাযোগ বিচিন্ন কৰে। দহ বছৰৰ পাছত চতুৰে শপত খোৱাৰ দৰে এজন সফল ব্যক্তি ৰূপে নিজকে গঢ়ি তোলে, আৰু আমেৰিকাত প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে। বিখ্যাত চীনা বিজ্ঞানী ফুংচুক ৱাংগৰোৰ লগত নিজৰ চুক্তি চহী কৰিবলৈ ভাৰতলৈ অহাৰ সময়তে ৰাঞ্চুক বিচাৰি পূৰ্বৰ প্ৰতিজ্ঞাৰ কথা আৰু নিজৰ বিজয়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিয়াৰ কথা ভাবে, আৰু ভাৰতত আহি ৰাঞ্চুৱে লাডাখৰ কোনো এখন বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক হৈয়ে জীৱন কটাইছে বুলি গম পাই উৎফুল্ল হৈ পৰে। ফাৰহান আৰু ৰাজুকো ৰাঞ্চুক বিচাৰি পোৱা বুলি চতুৰে মতাই আনে আৰু তিনিও ৰাঞ্চুক লগ কৰিবৰ বাবে লাডাখ অভিমুখে যাত্ৰা কৰে, সেই সময়তে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ যে পিয়াৰ বিয়া থিক হৈছে, এই খবৰ পাই আধা বাতৰ পৰাই তেওঁলোকে পিয়াৰ বিয়াত গৈ উপস্থিত হয় আৰু পিয়াক বিবাহ বাহৰৰ পৰা পলুৱাই আনি পুনৰ লাডাখলৈ ৰাওনা হয়। ৰাজু, ফাৰহান, পিয়া ৰাঞ্চুৰ স্কুলত উপস্থিত হয়গৈ, চতুৰে ৰাঞ্চুৰক স্কুলৰ শিক্ষক হৈ থকাৰ বাবে উপহাস কৰে আৰু নিজৰ বিজয় পত্ৰত চহী কৰিবলৈ কয়, চহী কৰাৰ সময়তে সকলোৱে গম পায় যে ৰাঞ্চুৱেই প্ৰকৃততে চতুৰে লগ কৰিবলৈ অহা বিখ্যাত চীনা বিজ্ঞানী ফুংচুক ৱাংগৰো, এই কথা গম পাই চতুৰে নিজৰ ভুলৰ বাবে ৰাঞ্চুৰ ওচৰত ক্ষমা খোজে আৰু নিজে হৰা বুলি স্বীকাৰ কৰি লয়। ==অভিনেতা-অভিনেত্ৰী== *[[আমিৰ খান]] - ৰনচ'ৰ দাস শ্যামল দাস চাঞ্চৰ/ ফুনচুখ ৱাংগৰু * কৰীণা কাপুৰ - প্ৰিয়া সহস্ৰবুদ্ধী * আৰ. মাধৱন - ফাৰহান কুৰেশি * শৰমন জোশী - ৰাজু ৰস্তোগি * বোমন ইৰাণী - বীৰু সহস্ৰবুদ্ধী * অ'মি বৈদ্য - চতুৰ ৰামালিঙ্গম * ম'না সিং - ম'না সহস্ৰবুদ্ধী * পৰিক্ষিত সাহানী - ==বঁটা== ''''৫৭ সংখ্যক [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]]''''<ref>{{cite web|title=57th National Film Awards For 2009|url=http://dff.nic.in/57thNFAaward.pdf|accessdate=28 September 2010}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী জনপ্ৰিয় ছবি - থ্ৰী ইডিয়টচ * শ্ৰেষ্ঠ অ’ডিঅ’গ্ৰাফী - অনুপ দেৱ * শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰ- স্বানন্দ কিৰ্কিৰে - বেহতী হৱা চা থা ৱো ''''[[আইফা বঁটা]] - ২০১০''''<ref>{{cite web|url=http://www.glamsham.com/movies/scoops/10/may/10-iifa-awards-2010-announces-technical-award-winners-051012.asp |title=IIFA Awards 2010 announces Technical Award winners |publisher=Glamsham.com |date=2010-05-10 |accessdate=2010-11-21}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ ছবি - থ্ৰী ইডিয়টচ * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক - ৰাজ্কুমাৰ হিৰাণি * শ্ৰেষ্ঠ কাহিনী - অভিজিত জোসী, ৰাজকুমাৰ হিৰাণি, বিধু বিনোদ চোপ্ৰা * শ্ৰেষ্ঠ সহ: অভিনেতা - সৰমন জোসী * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী - কৰিণা কাপুৰ * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক - বোমন ইৰাণী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীতকাৰ - স্বানন্দ কিৰ্কিৰে - বেহতী হৱা চা থা ৱো * শ্ৰেষ্ঠ গায়ক - চান - বেহতী হৱা চা থা ৱো * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰায়ন - চি. কে. মুৰলীধৰণ, আ.এচ.চি * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰানাট্য - অভিজিত জোসী, ৰাজকুমাৰ হিৰাণি, বিধু বিনোদ চোপ্ৰা * শ্ৰেষ্ঠ সংলাপ - অভিজিত জোসী, ৰাজকুমাৰ হিৰাণি * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদনা - ৰাজকুমাৰ হিৰাণি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বাণীবন্ধন - বিশ্বদীপ চেতাৰ্জী, নিহাল ৰঞ্জন চামল * শ্ৰেষ্ঠ গীত বাণীবন্ধন - বিশ্বদীপ চেতাৰ্জী, শচীন কে. চাংভী * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ পুন: বাণীবন্ধন - অনুপ দেৱ * শ্ৰেষ্ঠ আৱহ সংগীত - সঞ্জয় ৱানদেৰকাৰ, অতুল ৰাংগানীয়া, শান্তনু মৈত্ৰ ''''[[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] ২০১০'''' * শ্ৰেষ্ঠ ছবি - থ্ৰী ইডিয়টচ - বিধু বিনোন চোপ্ৰা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক - ৰাজ্কুমাৰ হিৰাণি * শ্ৰেষ্ঠ সহ: অভিনেতা - বোমন ইৰাণী * শ্ৰেষ্ঠ সংলাপ - ৰাজ্কুমাৰ হিৰাণি, বিধু বিনোন চোপ্ৰা * শ্ৰেষ্ঠ কাহিনী - অভিজিত জোসী, ৰাজকুমাৰ হিৰাণি, বিধু বিনোদ চোপ্ৰা * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰানাট্য - অভিজিত জোসী, ৰাজকুমাৰ হিৰাণি, বিধু বিনোদ চোপ্ৰা [[মেক্স ষ্টাৰডাষ্ট এৱাৰ্ড]] ২০১০ * পঢ়ুৱৈৰ নিৰ্বাচিত বছৰটোৰ তাৰকা (মহিলা)- কৰীণা কাপুৰ * পঢ়ুৱৈৰ নিৰ্বাচিত বছৰটোৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি - ৰাজ্কুমাৰ হিৰাণি [[ষ্টাৰ স্ক্ৰীন এৱাৰ্ড]] ২০১০ * শ্ৰেষ্ঠ ছবি - থ্ৰী ইডিয়টচ - বিধু বিনোন চোপ্ৰা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক - ৰাজ্কুমাৰ হিৰাণি * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী - কৰিণা কাপুৰ * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক - বোমন ইৰাণী * শ্ৰেষ্ঠ কৌতুক অভিনেতা - অ’মি বৈদ্য * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰানাট্য - অভিজিত জোসী, ৰাজকুমাৰ হিৰাণি, বিধু বিনোদ চোপ্ৰা * শ্ৰেষ্ঠ সংলাপ - ৰাজকুমাৰ হিৰাণি, বিধু বিনোন চোপ্ৰা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদনা - ৰাজকুমাৰ হিৰাণি * শ্ৰেষ্ঠ ক’ৰিঅ’গ্ৰাফী - ব’স্কো চিজাৰ * শ্ৰেষ্ঠ প্ৰতিশ্ৰুতিসম্পন্ন নৱাগত (পুৰুষ) - অ’মি বৈদ্য<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2009/12/31/5807/ |title=Nominations for Nokia 16th Annual Star Screen Awards 2009 |publisher=Bollywoodhungama.com |date=2009-12-31 |accessdate=2010-11-21}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2010/01/09/5835/index.html |title=Winnters for Nokia 16th Annual Star Screen Awards 2009 |publisher=Bollywoodhungama.com |date=2010-01-09 |accessdate=2010-11-21}}</ref> ==চলচ্চিত্ৰখনৰ গীতসমূহ== ছবিখনৰ গীতৰ কথা [[স্বানন্দ কিৰ্কিৰে]]ৰ সংগীত পৰিচালনা [[শান্তনু মৈত্ৰ]]ৰ। {{Infobox album<!-- See Wikipedia:WikiProject_Albums --> | Name = থ্ৰী ইডিয়টচ | Type = soundtrack | Artist = [[শান্তনু মৈত্ৰ]] | Cover = 3_Idiots_Album_Art.jpg | Released = | Recorded = |Producer = শান্তনু মৈত্ৰ | Genre = বোলছবি গীত | Length = | Label = [[টি-চিৰিজ]] }} {{Album ratings | rev1 = বলিউড হাংগামা | rev1Score = {{Rating|3.5|5}}<ref>{{cite web|title=3 Idiots : Music Review by Joginder Tuteja|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/musicreview/13910/index.html}}</ref> | rev2 = বিহাইণ্ড উদ্চ | rev2Score = {{Rating|3.5|5}}<ref>{{cite web|url=http://www.behindwoods.com/bollywood/hindi-music-reviews/3-idiots.html|title= 3 Idiots Music review}}</ref> | rev3 = [[ৰেদিফ]] | rev3Score = {{Rating|3|5}}<ref>{{cite web|title=3 Idiots: Short 'n' sweet soundtrack|url=http://movies.rediff.com/report/2009/nov/11/music-review-3-idiots.htm}}</ref> | rev4 = প্লেনেট বলিউড | rev4Score = {{Rating|7|10}}<ref>{{cite web|url=http://www.planetbollywood.com/displayReview.php?id=m110909062049|title=3 Idiots}}</ref> |noprose=no}} ===গীতৰ তালিকা=== {| class="wikitable" |- style="background:#ff9; text-align:center;" ! ক্ৰমিক#!! গীত!! গায়ক!! সময় |- | ১ || অল ইজ ৱেল || [[চনু নিগম]], [[চান]], [[স্বানন্দ কিৰ্কিৰে]] || ৪:৩৬ |- | 2 || জুবি ডুবি || চনু নিগম, [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] || ৮:০৮ |- | ৩ || বেহতী হাৱা চা থা ৱো || চান, [[শান্তনু মৈত্ৰ]] || ৫:০১ |- | ৪ || গিভ মি চাম চানচাইন || সুৰজ জাগন, [[শৰমন জোসী]] || ৪:০৭ |- | ৫ || জানে নেহী দেংগে তুঝে || চনু নিগম|| ৩:৩২ |- | ৬ || অল ইজ ৱেল (ৰিমিক্স) || চনু নিগম, চান, স্বানন্দ কিৰ্কিৰে || ৪:৪১ |- | ৭ || জুবি ডুবি (ৰিমিক্স) || চনু নিগম, জাইভি, শ্ৰেয়া ঘোষাল || ৩:২৯ |} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- Please do not add links that are not official. Wikipedia is not a collection of links! --> * {{Official website|http://idiotsacademy.zapak.com/ অফিছিয়েল ৱেবছাইট}} * {{IMDb title|1187043}} * [http://in.omg.yahoo.com/news/aamirs-3-idiots-help-fight-terrorism-040606171.html আমিৰৰ থ্ৰী ইডিয়টচে সন্ত্ৰাসবাদেৰে যুঁজাত সহায় কৰিছে] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120208223243/http://in.omg.yahoo.com/news/aamirs-3-idiots-help-fight-terrorism-040606171.html |date=2012-02-08 }} ==তথ্যসূত্ৰ== <references/> {{Filmfare Award for Best Film}} [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] qc5vif3vwh13nivutv5rwy880rkljt2 0 23373 613446 575755 2026-06-21T13:34:36Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613446 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Infobox Greek deity | Image = ประดู่ คำหงษาคือJupiter Smyrna Louvre Ma13.jpg | Caption = ดู่ติมอ''Jupiter de Smyrne''-ৰ মূৰ্তি, 1680 চনত স্মাৰ্ণাত আৱিষ্কাৰ কৰা হোৱা<ref>The sculpture was presented to [[Louis XIV of France|Louis XIV]] as [[Aesculapius]] but restored as Zeus, ca. 1686, by [[Pierre Granier]], who added the upraised right arm brandishing the [[thunderbolt]]. Marble, middle 2nd century CE. Formerly in the 'Allée Royale', (Tapis Vert) in the [[Gardens of Versailles]], now conserved in the [[Louvre Museum]] ([http://cartelfr.louvre.fr/cartelfr/visite?srv=car_not_frame&idNotice=27483 official on-line catalog])</ref> | Name = জ্যুচ | God_of = গ্ৰীক দেৱতাসকলৰ ৰজা<br />আকাশ, বজ্ৰ আৰু বিচাৰৰ অধিনায়ক | Abode = [[অলিম্পাচ]] | Symbols = [[বজ্ৰ]], [[ঈগল]], পোহনীয়া জীৱ জন্তু, বিষেষতঃ গৰু গাইৰ জাক আৰু অ'ক গছ | Consort = [[হেৰা (গ্ৰীক দেৱী)|হেৰা]], আৰু অন্য সতি সন্ততিসকল | Parents = [[ক্ৰণচ]] আৰু [[ৰীয়া]] | Siblings = [[হেষ্টীয়া]], [[হেডীচ]], [[হেৰা (গ্ৰীক দেৱী)|হেৰা]], [[পচাইডন]] আৰু [[ডীমিটাৰ]] | Children = [[এৰিচ]], [[এথিনা]], [[এপ'ল']], [[আৰ্টিমিচ]], [[এফ্ৰ'ডাইটি]], [[ডাইন'চাচ]], [[হেবে]], [[হাৰ্মিচ]], [[হেৰাক্লিচ]], [[হেলেন]], [[হেফেইষ্টাচ]], [[পাৰ্চিউচ]], [[মিনচ]] আদি। | Mount = [[অলিম্পাচ]] | Roman_equivalent = [[জুপিটাৰ]] }} '''জ্যুচ''' ({{lang-en|Zeus}}) (উচ্চাৰণ ‘জিওচ’) পুৰণি [[গ্ৰীক শ্ৰুতিকথা|গ্ৰীক ধৰ্ম আৰু কিংবদন্তি]] মতে "দেৱতা আৰু মানৱৰ পিতৃপুৰুষ",<ref>[[Hesiod]], ''[[Theogony]]'' 542 and other sources.</ref> [[হিন্দু ধৰ্ম]] অনুসৰি [[ইন্দ্ৰ]]ৰ সমকক্ষ, ৰোমান বিশ্বাস বা কিংবদন্তিমতে জুপিটাৰ আৰু ইট্ৰুস্কান সমকক্ষ হৈছে টিনিয়া। তেওঁ গ্ৰীচৰ অলিম্পাচ পৰ্বতৰ পৰা অলিম্পাচ (গ্ৰীক কিংবদন্তি মতে হিন্দুৰ স্বৰ্গৰ সমতুল্য) এটা পৰিয়ালৰ মু্ৰব্বীৰ দৰে স্বৰ্গ আৰু [[পৃথিৱী]] শাসন কৰে। তেওঁ আকাশ আৰু বজ্ৰৰ অধিকাৰী। জ্যুচ [[ক্ৰণচ]] আৰু [[ৰীয়া]]ৰ সন্তান। তেওঁলোকৰ তিনিজন পুত্ৰ আছিল: জ্যুচ, [[প'জাইডন]] (সাগৰৰ দেৱতা) আৰু [[হেডীচ]] (ৰসাতলৰ/পাতালৰ দেৱতা) বেচিভাগ কিংবদন্তিতে জ্যুচৰ ধৰ্মপত্নী হৈছে [[হেৰা (গ্ৰীক দেৱী)|হেৰা]] যদিও কোনো কোনো ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ [[ডায়'নে]] বুলি এগৰাকী দেৱীও সংগী আছিল বুলি লিখিছে।<ref> at the oracle of Dodona</ref> [[হোমাৰ]]ৰ [[ইলিয়াদ]]ত [[আফ্ৰোডেইটি]]ক (ৰোমানমতে [[ভেনাচ]]) জ্যুচ আৰু ডায়'নেৰ জীয়ৰী বুলি উল্লিখিত আছে।<ref>[[হোমাৰ]]ৰ [[ইলিয়াদ]]</ref> অলিম্পাচৰ অনেক দেৱতাৰদৰেই জ্যুচৰো অন্য দেৱী, গন্ধৰ্ব দেৱী আৰু মানৱীৰ লগত যৌনসম্পৰ্ক আছিল আৰু তাৰ ফলস্বৰূপে তেওঁৰ অনেক দেৱ বা অৰ্ধদেৱ (demigod) সন্তান আছে। ইয়াৰে উল্লেখনীয় হৈছে [[এথিনা]], [[এপ'ল']], [[আৰ্টিমিচ]], [[হাৰ্মিচ]], [[আফ্ৰোডেইটি]], [[প'ৰ্চিফনী]] (প'ৰ্চীফনী জ্যুচ আৰু [[ডিমিটাৰ]]ৰ জীয়েক), [[ডায়'নিউচাচ]], [[পাৰ্চিয়াচ]], [[হেৰাক্লিচ]] (ৰোমান [[হাৰকিউলিচ]]), [[ট্ৰয়ৰ হেলেন]], [[মিন'চ]] ([[নিম'চিনী]]ৰ পৰা), [[এৰিচ]], [[হেবে]], [[হেফেইষ্টাচ]] (ৰোমান [[ভালকান]]) আদি।<ref name="Hamilton1942">{{cite book|last=Hamilton|first=Edith|title=Mythology|publisher=Back Bay Books|location=New York|year=1942|edition=1998|pages=467|isbn=978-0-316-34114-1|accessdate=6-3-09}}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist|colwidth=30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons cat inline|Zeus|জ্যুচ}} * [https://web.archive.org/web/20120505001247/http://homepage.mac.com/cparada/GML/Zeus.html Greek Mythology Link, Zeus] stories of Zeus in myth * [http://www.theoi.com/Olympios/Zeus.html Theoi Project, Zeus] summary, stories, classical art * [http://www.theoi.com/Cult/ZeusCult.html Theoi Project, Cult Of Zeus] cult and statues * [http://news.nationalgeographic.com/news/2007/01/070122-pagans-athens.html Photo: Pagans Honor Zeus at Ancient Athens Temple] from National Geographic [[শ্ৰেণী:গ্ৰীক দেৱতা]] 0ybd7djdzrajg5gquywhpnn6izexhfy 0 26434 613631 83940 2026-06-22T07:20:24Z EmausBot 1983 [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকাৰ]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 613631 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকাৰ]] t89aznisqfxivhr9xg99dc48p0t3gkk 0 29701 613634 186958 2026-06-22T07:20:54Z EmausBot 1983 [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকাৰ]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 613634 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকাৰ]] t89aznisqfxivhr9xg99dc48p0t3gkk 0 29702 613630 186959 2026-06-22T07:20:14Z EmausBot 1983 [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকাৰ]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 613630 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকাৰ]] t89aznisqfxivhr9xg99dc48p0t3gkk 0 32195 613628 108416 2026-06-22T07:19:54Z EmausBot 1983 [[গুৱাহাটী লোকসভা সমষ্টি]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 613628 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[গুৱাহাটী লোকসভা সমষ্টি]] 0onx029pjzv8ilrar82k8dxqafpdt2p 0 32196 613681 463661 2026-06-22T11:23:29Z ManjurKhan 18997 পৃষ্ঠা [[ধুবুৰী (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ পৰা [[ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টি]]লৈ ManjurKhanয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 463661 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | type = LS |name = ধুবুৰী <Br>{{Small|AS-2}} |map_image = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=300|frame-height=300|frame-align=center|type=shape|from=Lok Sabha constituencies/2019/Assam/Dhubri.map}} |map_caption = Interactive Map Outlining Dhubri Lok Sabha constituency |established = ১৯৬৭ |reservation = নাই |party = [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |state = [[অসম]] |mp = [[ৰকিবুল হুছেইন]] |incumbent_image = The Minister of Panchayat & Rural Development, Environment & Forest, Assam, Shri Rakibul Hussain addressing at the Public Information Campaign on Bharat Nirman, organized by Press Information Bureau , Guwahati (cropped).jpg |latest_election_year = ২০২৪ |assembly_cons = মানকাচৰ <br /> বীৰসিং জৰুৱা <br /> [[ধুবুৰী]] <br /> [[গৌৰীপুৰ]] <br /> গোলকগঞ্জ <br /> [[বিলাসীপাৰা]] <br /> সৃজনগ্ৰাম <br /> [[গোৱালপাৰা]] পূব <br /> জলেশ্বৰ <br /> মান্দিয়া <br /> চেঙা |electors =২৬,৬০,৮২৭<ref>https://elections24.eci.gov.in/docs/WYKXFehhEH.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240526095942/https://elections24.eci.gov.in/docs/WYKXFehhEH.pdf |date=2024-05-26 }} {{Bare URL PDF|date=August 2024}}</ref> }} '''ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টি''' ({{lang-en|Dhubri Lok Sabha constituency}}) উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম ৰাজ্য]]ৰ ১৪টা লোকসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত এটা অন্যতম [[লোকসভা]] সমষ্টি৷ এই সমষ্টিটো নামনি অসমৰ ১১টা বিধানসভা খণ্ডৰে গঠিত,<ref>https://chanakyya.com/Parliament-Details/Dhubri</ref> [[দক্ষিণ শালমাৰা-মানকাচৰ জিলা]] আৰু [[ধুবুৰী জিলা]]ৰ সকলো অংশ; [[গোৱালপাৰা জিলা]]ৰ কিছু অংশ, [[বঙাইগাঁও জিলা]]ৰ কিছু অংশ আৰু [[বৰপেটা জিলা]]ৰ কিছু অংশ সামৰি লৈছে৷ আনুমানিক জনসংখ্যা ৫০ লাখ বাসিন্দাৰ সৈতে ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টিত ২৬ লাখ পঞ্জীয়নভুক্ত ভোটাৰ আছে। ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টি সমগ্ৰ ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অঞ্চলৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক জনবসতিপূৰ্ণ সমষ্টি।<ref>{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/elections-2016/india/india-news-india/more-than-90-per-cent-turnouts-mark-aggressive-muslim-voting-in-assam/|title=More than 90 per cent turnouts mark aggressive Muslim voting in Assam|date=13 April 2016}}</ref> ==বিধান সভাৰ সমষ্টিসমূহ== ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টিত তলত উল্লিখিত বিধান সভা সমষ্টিসমূহ আছে<ref>{{cite web | url = http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf | title = List of Parliamentary & Assembly Constituencies | accessdate = 2008-10-05 | work = Assam | publisher = Election Commission of India | archivedate = 2006-05-04 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf | deadurl = yes }}</ref>: * [[মানকাচৰ (বিধানসভা সমষ্টি)|মানকাচৰ বিধানসভা সমষ্টি]] * [[শালমাৰা দক্ষিণ (বিধানসভা সমষ্টি)|শালমাৰা দক্ষিণ বিধানসভা সমষ্টি]] * [[ধুবুৰী (বিধানসভা সমষ্টি)|ধুবুৰী বিধানসভা সমষ্টি]] * [[গৌৰীপুৰ (বিধানসভা সমষ্টি)|গৌৰীপুৰ বিধানসভা সমষ্টি]] * [[গোলোকগঞ্জ (বিধানসভা সমষ্টি)|গোলোকগঞ্জ বিধানসভা সমষ্টি]] * [[বিলাসীপাৰা পশ্চিম (বিধানসভা সমষ্টি)|বিলাসীপাৰা (পশ্চিম) বিধানসভা সমষ্টি]] * [[বিলাসীপাৰা পূব (বিধানসভা সমষ্টি)|বিলাসীপাৰা (পূব) বিধানসভা সমষ্টি]] * [[গোৱালপাৰা পূব (বিধানসভা সমষ্টি)|গোৱালপাৰা (পূব) বিধানসভা সমষ্টি]] * [[গোৱালপাৰা পশ্চিম (বিধানসভা সমষ্টি)|গোৱালপাৰা (পশ্চিম) বিধানসভা সমষ্টি]] * [[জলেশ্বৰ (বিধানসভা সমষ্টি)|জলেশ্বৰ বিধানসভা সমষ্টি]] ==লোক সভাৰ সদস্য== {| class="wikitable" width=56% |- ! ক্ৰম!! বৰ্ষ!! প্ৰাৰ্থী!! দল |- | ১ || ১৯৫১ || আমজাদ আলি || প্ৰজা ছ'চিয়েলিষ্ট পাৰ্টী |- | ২ || ১৯৫৭ || আমজাদ আলি || প্ৰজা ছ'চিয়েলিষ্ট পাৰ্টী |- | ৩ || ১৯৬২ || গিয়াছুদ্দিন আহমেদ || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৪ || ১৯৬৭ || জাহানুদ্দিন আহমেদ || প্ৰজা ছ'চিয়েলিষ্ট পাৰ্টী |- | ৫ || ১৯৭১ || মইনুল চৌধুৰী || [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | ৬ || ১৯৭৭ || আহমেদ হুচেইন || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৭ || ১৯৮৪ || আব্দুল হামিদ || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৮ || ১৯৯১ || নুৰুল ইছলাম || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৯ || ১৯৯৬ || নুৰুল ইছলাম || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১০ || ১৯৯৮ || আব্দুল হামিদ || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১১ || ১৯৯৯ || আব্দুল হামিদ || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১২ || ২০০৪ || আনোৱাৰ হুচেইন || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৩ || ২০০৯ || [[বদৰুদ্দিন আজমল]] || [[এ আই ইউ ডি এফ]] |- | ১৪ || ২০১৪ || [[বদৰুদ্দিন আজমল]] || [[এ আই ইউ ডি এফ]] |- | ১৫ || ২০১৯ || [[বদৰুদ্দিন আজমল]] || [[এ আই ইউ ডি এফ]] |- | ১৬ || ২০২৪ || [[ৰকিবুল হুছেইন]] || [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] <ref name="ECI 2014">{{cite web | url=https://results.eci.gov.in/PcResultGenJune2024/candidateswise-S032.htm | title=GENERAL ELECTION TO LOK SABHA TRENDS & RESULT 2014 | publisher=ELECTION COMMISSION OF INDIA | date=16 May, 2014 | accessdate=7 জুন 2014 | archivedate=2014-05-19 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20140519232549/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS034.htm?ac=4 | deadurl=yes }}</ref> |} ==নিৰ্বাচনৰ ফলাফল== ===সাধাৰণ নিৰ্বাচন ২০২৪=== {{Election box begin | title=২০২৪ চনৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচন: [[ধুবুৰী]]<ref>https://results.eci.gov.in/PcResultGenJune2024/candidateswise-S032.htm</ref>}} {{Election box winning candidate with party link||candidate=[[ৰকিবুল হুছেইন]] |party=INC|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|votes=১,৪৭১,৮৮৫ |percentage=৫৯.৯৯|change={{increase}}৩০.৭৬}} {{Election box candidate with party link||candidate=[[বদৰুদ্দিন আজমল]]|party=All India United Democratic Front|votes=৪৫৯,৪০৯|percentage=১৮.৭২|change={{decrease}}২৩.৯৪}} {{Election box candidate with party link||candidate=জাবেদ ইছলাম|party=AGP|অসম গণ পৰিষদ|votes=৪৩৮,৫৯৪|percentage=১৭.৮৮|change={{decrease}}৫.৮৪}} {{Election box candidate with party link|party=None of the above|candidate=ওপৰৰ এজনো নহয়|votes=১৫,০১৫|percentage=০.৬১|change={{increase}}0.08}} {{Election box majority||votes=১,০১২,৪৭৬|percentage=৪১.২৬|change={{increase}}২৭.৮৩}} {{Election box turnout||votes=২,৪৫৩,৬০৮|percentage=৯২.২১|change={{increase}}১.৫৫}} {{Election box gain with party link |winner = INC|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |loser = All India United Democratic Front |swing = }} {{Election box end}} ==লগতে চাওক== * [[ধুবুৰী জিলা]] * [[অসমৰ লোকসভা সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Lok Sabha constituencies of Assam}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ লোক সভাৰ সমষ্টি]] [[শ্ৰেণী:ধুবুৰী জিলা]] lc9ubiw5xj21lfxee1w333akx4mzk0o 0 32204 613534 602050 2026-06-21T19:30:11Z MS Sakib 25393 613534 wikitext text/x-wiki '''লক্ষিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি''' ({{lang-en|Lakhimpur Lok Sabha constituency}}) [[অসম]]ৰ ১৪টা [[লোক সভা]] সমষ্টিৰ ভিতৰত এটা। ==বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহ== {|class="wikitable" width="500px" !width="50px" style="font-size:75%"|সমষ্টি নং !width="150px"| নাম ! width="1100px" style="font-size:75%" | সংৰক্ষণ ([[Dalit|অনূসূচীত জাতি]]/[[Adivasi|অনূসূচীত জনজাতি]]/নাই) ! width="150px" | জিলা !width="150px"| দল !width="150px"| বিধায়ক ! colspan="2" | ২০২৪ৰ বিজয়ী |- |৭৪ |[[Rongonadi Assembly constituency|ৰঙানদী]] |নাই |Rowspan=4|[[Lakhimpur district|লখিমপুৰ]] | | |{{party name with color|Bharatiya Janata Party}} |- |৭৫ |[[Naoboicha (Vidhan Sabha constituency)|নাওবৈচা]] |অনূসূচীত জাতি | | |{{party name with color|Indian National Congress}} |- |৭৬ |[[Lakhimpur (Assembly constituency)|লখিমপুৰ]] |নাই | | |{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=7}} |- |৭৭ |[[Dhakuakhana (Vidhan Sabha constituency)|ঢকুৱাখানা]] |অনূসূচীত জনজাতি | | |- |৭৮ |[[Dhemaji (Vidhan Sabha constituency)|ধেমাজি]] |অনূসূচীত জনজাতি |Rowspan=3|[[Dhemaji district|ধেমাজি]] | | |- |৭৯ |[[Sissiborgaon Assembly constituency|চিছিবৰগাঁও]] |নাই | | |- |৮০ |[[Jonai (Vidhan Sabha constituency)|জোনাই]] |অনূসূচীত জনজাতি | | |- |৮১ |[[Sadiya (Vidhan Sabha constituency)|শদিয়া]] |নাই |Rowspan=2|[[Tinsukia district|তিনিচুকীয়া]] | | |- |৮২ |[[Doom Dooma (Vidhan Sabha constituency)|ডুমডুমা]] |নাই | | |} পুনৰ গঠনৰ পূৰ্বৰ লক্ষিমপুৰ লোকসভা সমষ্টিত অন্তৰ্গত বিধান সভা সমষ্টিসমূহ আছিল<ref>{{cite web | url = http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf | title = List of Parliamentary & Assembly Constituencies | accessdate = 2008-10-06 | work = Assam | publisher = Election Commission of India | archivedate = 2006-05-04 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf | deadurl = yes }}</ref>: * মাজুলী বিধানসভা সমষ্টি (অনুসূচিত জনজাতিৰ বাবে সংৰক্ষিত) * নাওবৈচা বিধানসভা সমষ্টি * লখিমপুৰ বিধানসভা সমষ্টি * ঢকুৱাখানা বিধানসভা সমষ্টি (অনুসূচিত জনজাতিৰ বাবে সংৰক্ষিত) * ধেমাজি বিধানসভা সমষ্টি (অনুসূচিত জনজাতিৰ বাবে সংৰক্ষিত) * জোনাই বিধানসভা সমষ্টি (অনুসূচিত জনজাতিৰ বাবে সংৰক্ষিত) * চাবুৱা বিধানসভা সমষ্টি * ডুমডুমা বিধানসভা সমষ্টি * শদিয়া বিধানসভা সমষ্টি ==লোকসভাৰ সদস্যসকল== {| class="wikitable" |- ! ক্ৰম!! বৰ্ষ!! প্ৰাৰ্থী!! দল |- | ১|| ১৯৬৭ || [[বিশ্বনাৰায়ণ শাস্ত্ৰী]] || [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | ২ || ১৯৭১ || বিশ্বনাৰায়ণ শাস্ত্ৰী || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৩ || ১৯৭৭ || [[ললিত কুমাৰ দলে|ললিত কুমাৰ দ'লে]]|| ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৪ || ১৯৮৫ || গকুল শইকীয়া || [[অসম গণ পৰিষদ]] |- | ৫ || ১৯৯১ || বলিন কুলি || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৬ || ১৯৯৬ || অৰুণ শৰ্মা || অসম গণ পৰিষদ |- | ৭ || ১৯৯৮ || [[ৰাণী নৰহ]]|| ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৮ || ১৯৯৯ || ৰাণী নৰহ || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৯ || ২০০৪ || অৰুণ কুমাৰ শৰ্মা || অসম গণ পৰিষদ |- | ১০ || ২০০৯ || ৰাণী নৰহ || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১১ || [[ভাৰতৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন, ২০১৪|২০১৪]] || [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]<ref name="ECI 2014">{{cite web | url=http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS0314.htm?ac=14 | title=GENERAL ELECTION TO LOK SABHA TRENDS & RESULT 2014 | publisher=ELECTION COMMISSION OF INDIA | date=16 May, 2014 | accessdate=7 জুন 2014 | archivedate=2014-06-28 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20140628100826/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS0314.htm?ac=14 | deadurl=yes }}</ref> || [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]] |- | ১২ || ২০১৬ || [[প্ৰদান বৰুৱা]]|| ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি |} ==লগতে চাওক== * [[কোকৰাঝাৰ জিলা]] * [[অসমৰ লোকসভা সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Lok Sabha constituencies of Assam}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ লোক সভাৰ সমষ্টি]] [[শ্ৰেণী:লখিমপুৰ জিলা]] hll86c9wcx5uagoxe6t8jpvx3sh8kgb 0 32513 613447 429423 2026-06-21T13:51:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613447 wikitext text/x-wiki {{ref improve}} {{Infobox officeholder |name = জৱাহৰলাল নেহৰু |image = Bundesarchiv Bild 183-61849-0001, Indien, Otto Grotewohl bei Ministerpräsident Nehru cropped.jpg |caption = ১৯৫১ চনত জৱাহৰলাল নেহৰু |office = [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীসকলৰ তালিকা|প্ৰথম]] [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী]] |monarch = [[George VI of the United Kingdom|George VI]] (২৬ জানুৱাৰী ১৯৫০ লৈ) |governor_general = [[Louis Mountbatten, 1st Earl Mountbatten of Burma|The Earl Mountbatten of Burma]]<br>[[চি.ৰাজাগোপালাচাৰী|চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী]] ( ২৬ জানুৱাৰী ১৯৫০ লৈ) |president = [[ৰাজেন্দ্ৰ প্ৰসাদ]]<br>[[সৰ্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণন]] |deputy = [[বল্লভভাই পেটেল]] |term_start = ১৫ আগষ্ট ১৯৪৭ |term_end = ২৭ মে ১৯৬৪ |predecessor = Position established |successor = [[গুলজাৰিলাল নন্দা]] <small>(ভাৰপ্ৰাপ্ত)</small> |office2 = [[প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী (ভাৰত)|প্ৰতিৰক্ষা বিভাগ]] |term_start2 = ৩১ অক্টোৱৰ ১৯৬২ |term_end2 = ১৪ নবেম্বৰ ১৯৬২ |predecessor2 = [[ভি. কে. কৃষ্ণ মেনন]] |successor2 = [[যশৱান্ত শ্বাৱন]] |term_start3 = ৩০ জানুৱাৰী ১৯৫৭ |term_end3 = ১৭ এপ্ৰিল ১৯৫৭ |predecessor3 = [[কৈলাস নাথ কাটজু]] |successor3 = [[ভি. কে. কৃষ্ণ মেনন]] |term_start4 = ১০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৫৩ |term_end4 = ১০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৫৩ |predecessor4 = [[এন.গোপালাস্বামী আয়ঙ্গাৰ]] |successor4 = [[কৈলাস নাথ কাটজু]] |office5 = [[বিত্তমন্ত্ৰী (ভাৰত)|বিত্ত বিভাগ]] |term_start5 = ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৫৮ |term_end5 = ১৩ মাৰ্চ ১৯৫৮ |predecessor5 = [[টি. টি. কৃষ্ণমছাহাৰী|টিৰুভেলৰ থাটাই কৃষ্ণমছাহাৰীৰ]] |successor5 = [[মোৰাৰজী দেশাই]] |term_start6 = ২৪ জুলাই ১৯৫৬ |term_end6 = ৩০ আগষ্ট ১৯৫৬ |predecessor6 = [[চি. ডি. দেশমুখ|চিন্তমন দাৰকানাথ দেশমুখ]] |successor6 = [[টি. টি. কৃষ্ণমছাহাৰী|টিৰুভেলৰ থাটাই কৃষ্ণমছাহাৰীৰ]] |office7 = [[বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী (ভাৰত)|বৈদেশিক পৰিক্ৰমা বিভাগ]] |term_start7 = ১৫ আগষ্ট ১৯৪৭ |term_end7 = ২৭ মে ১৯৬৪ |predecessor7 = Position established |successor7 = [[গুলজাৰিলাল নন্দ]] |birth_date = {{Birth date|1889|11|14|df=yes}} |birth_place = [[এলাহাবাদ]], [[North-Western Provinces]], [[British Raj|British India]] |death_date = {{Death date and age|1964|5|27|1889|11|14|df=yes}} |death_place = নতুন দিল্লী, ভাৰত |party = [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰছ]] |spouse = [[কমলা নেহৰু|কমলা কৌল]] |children = [[ইন্দিৰা গান্ধী]] |alma_mater = [[ট্ৰিনিটি কলেজ, কোম্ব্ৰিজ]]<br>[[Inns of Court School of Law|Inns of Court]] |profession = [[বেৰিষ্টাৰ]] |signature = Jawaharlal Nehru Signature.svg }} '''জৱাহৰলাল নেহৰু''' ({{lang-en|Jawaharlal Nehru}}; ১৪ নৱেম্বৰ ১৮৮৯ - ২৭ মে' ১৯৬৪) স্বাধীন [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী|ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী]] আছিল। তেওঁ প্ৰধানমন্ত্ৰী পদত একেৰাহে ১৭ বছৰলৈ কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁ এগৰাকী প্ৰখ্যাত লেখক তথা ৰাজনীতিবিদ আছিল। ১৯৫৫ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক দেশৰ সৰ্ব্বোচ্চ সন্মান [[ভাৰত ৰত্ন]] বঁটাৰে সন্মানিত কৰে। তেওঁৰ জন্মৰ দিনটো [[শিশু দিৱস]] হিচাপে পালন কৰি আহিছে। তেওঁ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ সাধাৰণ সম্পাদক আছিল। তদুপৰি কেইবাবাৰো কংগ্ৰেছৰ সভাপতিৰ আসনো অলঙ্কৃত কৰিছিল। এগৰাকী সক্ৰিয় স্বাধীনতা যুঁজাৰু আছিল।<ref name="জৱাহৰলাল নেহৰু">{{cite book | title=ভাৰত-ৰত্ন | publisher=অজয় কুমাৰ দত্ত, ষ্টুডেণ্টচ্ ষ্ট'ৰচ্| author=সমীন কলিতা | pages=২৫-২৯}}</ref> ==জন্ম আৰু পৰিয়াল== জৱাহৰলাল নেহৰুৰ জন্ম হয় ১৮৮৯ চনৰ ১৪ নবেম্বৰ তাৰিখে, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ [[এলাহাবাদ]]ত। তেওঁৰ পিতৃ [[মতিলাল নেহৰু]] আৰু মাতৃ স্বৰূপ ৰাণী। মতিলাল নেহৰু এজন আঢ্যৱন্ত লোক আছিল আৰু তেওঁৰ বৃত্তি আছিল ওকালতি। তেওঁ আছিল ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এগৰাকী আগশাৰীৰ দুৰ্ধৰ্ষ যুঁজাৰু আৰু মাতৃ স্বৰূপ ৰাণী ধৰ্মপৰায়ণা। তেওঁলোকৰ একমাত্ৰ পুত্ৰ আছিল জৱাহৰলাল নেহৰু। নেহৰু পৰিয়ালৰ পূৰ্বপুৰুষ আছিল [[কাশ্মীৰ]]ৰ ব্ৰাহ্মণ সম্প্ৰদায়ৰ। ১৭১৬ খৃঃত উপৰিপুৰুষ ৰাজকাউল কাশ্মীৰৰ পৰা [[দিল্লী]]লৈ আহিছিল আৰু পিছত দিল্লীৰ পৰা তেওঁলোক এলাহাবাদলৈ স্থায়ী বসতিৰ কাৰণে থিতাপি লৈছিল। ফাৰুক ছি য়াৰ নামৰ এজন মোগল সম্ৰাটে ৰাজ কাউলক এটা গড়খাৱৈৰ পাৰত থাকিবলৈ দিছিল। উৰ্দু ভাষাত গড়খাৱৈক নাহাৰ বুলিছিল। এই নাহাৰৰ পাৰত বসতি কৰাৰ কাৰণেই কালক্ৰমত তেওঁলোকৰ উপাধি হ'ল নেহৰু। কিছুদিনলৈ তেওঁলোক কাউল নেহৰু আৰু পিছলৈ নেহৰু নামে খ্যাত হল। ১৯১৬ চনত জৱাহৰলালে কমলা কৌলক বিয়া কৰায় আৰু ১৯১৭ চনৰ ১৯ নবেম্বৰত [[ইন্দিৰা গান্ধী]]ৰ জন্ম হয়।<ref name="জৱাহৰলাল নেহৰু"/> ==শিক্ষা জীৱন== জৱাহৰলাল নেহৰুৰ সৰুকালৰ শিক্ষা আৰম্ভ হয় এজন ঘৰুৱা শিক্ষকৰ দ্বাৰাই। সৰুতে তেওঁক বিদ্যালয়ত দিয়া নাছিল। পিতাকৰ উদ্দেশ্য আছিল সৰুৰে পৰা তেওঁক ইংৰাজী ল'ৰাৰ দৰে গঢ়ি তোলাৰ। সেয়ে মতিলাল নেহৰুৱে চোৱা-চিতাৰ দায়িত্ব দিছিল এগৰাকী ইংৰাজ মহিলাক। ১১ বছৰত তেওঁক পঢ়ুৱাবলৈ টি. ফাৰ্ডিনাণ্ড ব্ৰুকচ নামৰ এজন আইৰিচ লোকক গৃহশিক্ষক নিযুক্ত কৰিছিল। ব্ৰুকচৰ তলতে তেওঁ ইংৰাজী ভাষা সুন্দৰকৈ আয়ত্তলৈ আনিছিল। থেকাৰে, এইচ. জি. ওৱেলছ, স্কট, ডিকেন্স আদি আনেকলোকৰ মূল্যবান ৰচনা সম্ভাৰো এই সময়তে তেওঁ পঢ়িছিল। আন এজন শিক্ষকৰ তলত তেওঁ [[সংস্কৃত]], [[হিন্দী]] আৰু [[উৰ্দু]] ভাষাৰ জ্ঞান আৰ্জিছিল। ব্ৰুকচৰ তলতে [[ৰসায়ন]], [[উদ্ভিদ]], [[পদাৰ্থ]] বিদ্যাৰ গূঢ় কথাবোৰ তেওঁ হৃদয়ঙ্গম কৰিছিল আৰু বিশ্বৰ প্ৰতি জানিবলৈ কৌতূহল জাগিছিল। মাত্ৰ তেৰ বছৰ বয়সত তেওঁ যোগদান কৰিছিল থিয়চফিকেল সংঘত আৰু এই সংঘৰ জৰিয়তে তেওঁ প্ৰাচীন ধৰ্মপুথিবোৰ পঢ়িছিল। বিশেষকৈ [[উপনিষদ]] আৰু [[গীতা]]ৰ আলোচনাবোৰে তেওঁক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। মুন্সী মোবৰকৰ পৰা শুনিছিল কৰিছিল [[চিপাহী বিদ্ৰোহ]] আৰু আৰৱীয় উপন্যাসৰ সাধু। তাৰ পিছত [[ৰামায়ণ]] আৰু [[মহাভাৰত]]ৰ লগতে নানা আখ্যান-উপাখ্যান। সৰুকালৰ স্বভাৱ আছিল ব্যায়াম চৰ্চা, [[সাঁতোৰ]] আৰু [[ঘোঁৰা]]ত উঠা। ডেকা বয়সত তেওঁ [[হিমালয় পৰ্বত]]ত ১১,৫০০ ফুট বগাইছিল। ১৯০৫ চনৰ মে মাহত তেওঁ মাত্ৰ ১৫ বছৰ বয়সত [[ইংলেণ্ড]]লৈ যায় আৰু ইংলেণ্ডৰ হেৰ' পাব্লিক স্কুলত ভৰ্তি হয়। সম্ভ্ৰান্ত ইংৰাজ পৰিয়ালৰ লৰা-ছোৱালীয়ে পঢ়া স্কুলৰ পৰিবেশটো মুঠেই ভাল নাপাইছিল। হেৰ'ত পঢ়ি থকাৰ সময়তো তেওঁ ভাৰতৰ নানা ৰাজনৈতিক খৱৰো ৰাখিছিল। হেৰ'ৰ নিয়ম কানুনবোৰ অতি কঠিন হোৱা কাৰণে বহু সময়ত তেওঁৰ মন বিৰাগপূৰ্ণ হৈছিল। সেয়ে তেওঁ হেৰ' এৰাৰ মনস্থ কৰি পিতাকক সেই কথা জনাই [[কেম্ব্ৰিজ]]ৰ [[ট্ৰিনিটি কলেজ]]ত ভৰ্তি হৈছিল। ১৯১০ চনত তেওঁ ট্ৰিনিটিৰ পৰাই দ্বিতীয়া শ্ৰেণীৰ অনাৰ্ছসহ ডিগ্ৰী লৈ ভাৰতলৈ উভতি আহে।<ref name="জৱাহৰলাল নেহৰু"/> ==ৰাজনৈতিক জীৱন== জৱাহৰলাল নেহৰুৱে শিক্ষা সমাপ্ত কৰি লণ্ডনৰ পৰা ভাৰতলৈ উভতি আহি ১৯১২ চনত ওকালতি আৰম্ভ কৰে। লগে লগেই স্বাধীনতা সংগ্ৰামত সক্ৰিয় হয় আৰু সদস্য হয় জাতীয় কংগ্ৰেছ মহাসভাৰ। ১৯১৬ চনত তেওঁ পোন প্ৰথম বাৰৰ বাবে [[মহাত্মা গান্ধী]]ক লগ পাইছিল [[লক্ষ্ণৌ]] কংগ্ৰেছত। তেওঁৰ দৃষ্টিত মহাত্মা গান্ধী আছিল বিশ্বৰ এগৰাকী সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ মানৱ। তেওঁ কেইবাবাৰো কংগ্ৰেছৰ সভাপতি আছিল আৰু তেওঁৰ সভাপতিত্বতেই পূৰ্ণ স্বাধীনতাৰ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ কংগ্ৰেছৰ সাধাৰণ সম্পাদকো আছিল। ১৯৪৬ চনৰ১৭ আগষ্টত গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল ওৱাভেলে সেই সময়ৰ কংগ্ৰেছ সভাপতি জৱাহৰলালক অন্তৰ্ৱতী চৰকাৰ গঠন কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱাৰ মৰ্মে তেওঁ অন্তৰ্ৱতী চৰকাৰ গঠন কৰি নেতা নিৰ্বাচিত হয় আৰু ১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্ট তাৰিখে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ কথা ঘোষণা কৰি লৰ্ড মাউণ্ট বেটেনে স্বতন্ত্ৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ৰূপে নিযুক্ত কৰিলে জৱাহৰলাল নেহৰুক।<ref name="জৱাহৰলাল নেহৰু"/> ==স্বাধীনতা যুঁজাৰু ৰূপে== স্বাধীনতা সংগ্ৰামত যোগদান কৰা কাৰণে তেও কেইবাবাৰো জেল জীৱন কটাবলগীয়া হয়। জালিয়ানৱালাবাগত নিৰ্দোষী অগণন ভাৰতবাসীক জেনেৰেল ডায়াৰে নিষ্ঠুৰভাবে হত্যা কৰাৰ পিছত ভাৰতত এক উত্তপ্ত পৰিবেশৰ সৃষ্টি হয়। তেতিয়াই ভাৰতবাসীৰ মাজত শান্তিৰ বাতাবৰণ ৰচনাৰ বাবে ইংলেণ্ডৰ ৰাজকুমাৰ প্ৰিন্স অব্ ৱেলচ ভাৰত ভ্ৰমণলৈ আহিছিল। সেইদিনাই ৰাজকুমাৰৰ আগত ক'লা [[পতাকা]] দেখুৱালে [[মতিলাল নেহৰু]] আৰু জৱাহৰলাল নেহৰুৱে। ফলত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে তেওঁলোকক জেললৈ পঠালে। জৱাহৰলালাৰ সেয়া আছিল প্ৰথম জেল যাত্ৰা। এইদৰে তেওঁ ১৯৪৫ চনলৈকে স্বাধীনতাৰ সংগ্ৰামৰ নানা পৰ্য্যায়ত অংশ গ্ৰহণ কৰাৰ বাবে অনেক দিন কাৰাবৰণ কৰিছিল। ঘাইকৈ তেওঁ [[নৈনী]], [[আলীপুৰ]], [[ডেৰাডুন]] আৰু [[আহমেদাবাদ]]ৰ জেলত অধিক দিন কটাইছিল। এই দীঘলীয়া জেল জীৱনতে তেও কেইবাখনো গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ ১৭ আগষ্ট তাৰিখে অন্তৰ্ৱতী চৰকাৰ গঠন কৰে আৰু লৰ্ড মাউণ্ট বেটেনে জৱাহৰলাল নেহৰুক স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধান মন্ত্ৰী নিযুক্তি দিয়ে। নেহৰুৱে গণতন্ত্ৰৰ বিধি আৰু কাৰ্যৰ প্ৰতি সদায় আস্থাশীলতা প্ৰকাশ কৰি গৈছে। তেওঁ বিৰোধীপক্ষৰ সমালোচনাৰ প্ৰতিও বেয়া মনোভাৱ ৰখা নাছিল। ১৯৫৪ চন আৰু ১৯৫৮ চনত তেওঁ প্ৰধানমন্ত্ৰী পদ ইস্তাফা দিবলৈ বিচৰাত ৰাইজৰ স্নেহে সেইপদলৈ তেওঁক পুনৰ ঘূৰাই আনিছিল। নেহৰুৰ দিনতেই আন্তৰ্জাতিক ৰাজনীতিৰ পৰিধিও অতিক্ৰম কৰিছিল। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ বাণ্ডুং চহৰত ২৯খন দেশৰ সহযোগত পঞ্চশীল আৰু সহ অৱস্থানৰ বৈদেশিক নীতি ৰচনা কৰিলে আৰু ইয়াত মুখ্যভূমিকা গ্ৰহণ কৰিলে নেহৰু, টিটো আৰু নাচেৰে। ১৯৬২ চনৰ চেপ্তেম্বৰ মাহত [[চীনে]] ভাৰত আক্ৰমণ কৰিছিল। উত্তৰ পূৱ সীমান্তত থাংগালা পাহাৰমালা দখল কৰি ধলা পোষ্ট পৰ্যন্ত আক্ৰমণ কৰিছিল। ই [[মেকমোহন]] লাইনৰ সীমা। তাৰপিছত [[বমডিলা]] হৈ ভাৰতৰ ভালেমান সমতল ভূমি দখল কৰাৰ পিছত হাঠাত্ ১৯৬২ চনৰ ২৪ অক্টোৱৰত চীনে একতৰফীয়া সৈন্য অপসৰণৰ নীতি ঘোষনা কৰি উভতি যায়।<ref name="জৱাহৰলাল নেহৰু"/> ==নেহৰুৰ দিনপঞ্জী== দেশৰ এই অক্লান্ত কৰ্মী গৰাকীৰ জীৱনৰ তালিকা হৈছে, তেওঁ নিশা ৩ বজাতহে বিছনালৈ গৈছিল আৰু শোৱা পাটি ত্যাগ কৰিছিল ৭.৩০ মিনিটত। ৭.৩০ মিনিটৰ পৰা এঘণ্টাৰ বাবে যোগ সাধনা কৰি পুৱাৰ আহাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল। পিছত বহিঃৰাজ্য পৰিক্ৰমা দপ্তৰলৈ গৈ নানা আলোচনাত ভাগ লৈছিল। দুপৰীয়াৰ আহাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল ১.৪৫ মিনিটত। সংসদ সভা আৰু আন আন সভাসমিতিত সন্ধ্যা ৭.৩০ বজালৈকে ব্যস্ত আছিল। তাৰপিছত সহকৰ্মী, মন্ত্ৰী বা সাংবাদিকক দেখা কৰে। ৰাতিৰ আহাৰ গ্ৰহণ কৰে ৯ বজাত। ৰাতিলৈ নিজৰ চিঠি পত্ৰ পঢ়া, চেক্ৰেটাৰীৰ লগত পৰামৰ্শ কৰা, বাতৰি কাকত আৰু গ্ৰন্থ অধ্যয়নত ব্যস্ত হৈ পৰে। তেওঁ ভ্ৰমণৰ সময়তো নিজৰ বাহনত ফাইল আদিৰ কাম কৰিছিল। তেওঁৰ অপৰিসীম বৰঙনিৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা জনাই দেশে তেওঁলৈ ১৯৫৫ চনত ভাৰত-ৰত্ন উপাধি প্ৰদান কৰিছিল। ==পুৰস্কাৰ প্ৰাপ্ত বঁটা== * [[ভাৰত ৰত্ন]] (১৯৫৫) ==নেহৰুৰ ৰচনাৱলী== * বিশ্ব ইতিহাসৰ জিলিঙনি (Glimpses of World History) * [[দ্য ডিস্কভাৰী অৱ ইণ্ডিয়া (গ্ৰন্থ)|দ্য ডিস্কভাৰী অৱ ইণ্ডিয়া]] (The Discovery of India) * আত্মকথা ==মৃত্যু== মৃত্যুৰ আগলৈকে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পদত থকা জৱাহৰলাল নেহৰুৰ ১৯৬৪ চনৰ ২৭ মে তাৰিখে পৰলোকপ্ৰাপ্তি হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Jawaharlal Nehru|জৱাহৰলাল নেহৰু}} *[http://www.india-intro.com/remembering-nehru-and-others.html Lord Mountbatten's daughter recalls Nehru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202214657/http://www.india-intro.com/remembering-nehru-and-others.html |date=2011-02-02 }} *[http://www.indohistory.com/jawaharlalnehru.html Jawahar Lal Nehru's Biography]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.jnu.ac.in/ Jawaharlal Nehru University] *[http://www.harappa.com/sounds/nehru.html Nehru biography at Harappa.com] *[http://www.india-today.com/itoday/millennium/100people/nehru.html India Today's profile of Nehru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151103174317/http://www.india-today.com/itoday/millennium/100people/nehru.html |date=2015-11-03 }} *[http://www.hinduonnet.com/fline/fl2120/stories/20041008000307600.htm Nehru's legacy to India]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728032727/http://www.hinduonnet.com/fline/fl2120/stories/20041008000307600.htm |date=2011-07-28 }} *[http://books.google.com/books?id=sI_I-jk8YWsC&dq=nehru+communalism&printsec=frontcover Nehru on Communalism] {{ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী|state=expanded}} {{Indian independence movement}} {{Indian National Congress Presidents}} {{Bharat Ratna}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত ৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সমাজবাদী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংবিধান সভাৰ সদস্য]] 96gj8b90mr4eysyuw0642esxkalgm65 0 35969 613474 582654 2026-06-21T15:54:07Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613474 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = ডিয়েগ' মাৰাড'না | image = [[Image:Maradona at 2012 GCC Champions League final.JPG|250px]] | image_size = | caption = ২০১২ চনত আল ৱাছল ক্লাবত মাৰাড'না | fullname = ডিয়েগ' আৰ্মাণ্ড মাৰাড'না ফ্ৰাঙ্ক'<br>Diego Armando Maradona Franco | birth_date = [[৩০ অক্টোবৰ]], ১৯৬০ | birth_place = লে'নুছ, বুৱেন'ছ আয়াইছ, [[আৰ্জেণ্টিনা]] | death_date = {{death date and age|2020|11|25|1960|10|30|df=yes}} | death_place = [[Tigre, Buenos Aires|Tigre]], Buenos Aires, আৰ্জেণ্টিনা | height = {{height|m=1.65}} | position = আক্ৰমণাত্মক মিড্‌ফিল্ডাৰ<br>দ্বিতীয় ষ্ট্ৰাইকাৰ<ref name="football-tricks.com">[http://www.football-tricks.com/maradona.html Maradona tricks and skills videos of the best soccer, football players ever] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120615014521/http://www.football-tricks.com/maradona.html |date=2012-06-15 }}. Football-tricks.com. Retrieved 31 March 2013.</ref><ref>[http://sportsillustrated.cnn.com/2010/soccer/world-cup-2010/writers/jonathan_wilson/05/27/argentina.1986/index.html Diego Maradona dominated 1986 World Cup after position switch – Jonathan Wilson – SI.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131014162353/http://sportsillustrated.cnn.com/2010/soccer/world-cup-2010/writers/jonathan_wilson/05/27/argentina.1986/index.html |date=2013-10-14 }}. Sportsillustrated.cnn.com (27 May 2010). Retrieved 31 March 2013.</ref><ref>[http://theviewspaper.net/diego-maradona-%E2%80%98the-soccer-guru%E2%80%99/ Diego Maradona: ‘The Soccer Guru’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131202222239/http://theviewspaper.net/diego-maradona-%E2%80%98the-soccer-guru%E2%80%99/ |date=2013-12-02 }}. The Viewspaper (25 June 2010). Retrieved 31 March 2013.</ref><ref>[http://worldsoccer.about.com/od/players/a/Maradonaprofile.htm Diego Maradona – Profile of Soccer Player Diego Maradona] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121119054631/http://worldsoccer.about.com/od/players/a/Maradonaprofile.htm |date=2012-11-19 }}. Worldsoccer.about.com. Retrieved 31 March 2013.</ref><!--Do not delete second striker, it's well referenced--> | youthyears1 = ১৯৬৮-১৯৬৯ | youthyears2 = ১৯৭০-১৯৭৪ | youthyears3 = ১৯৭৫-১৯৭৬ | youthclubs1 = ইষ্ট্ৰেলা ৰ'জা | youthclubs2 = 'লছ চেব'লিটাছ | youthclubs3 = আৰ্জেণ্টিন'ছ জুনিয়'ৰ্ছ | years1 = ১৯৭৬-১৯৮০ | years2 = ১৯৮১-১৯৮২ | years3 = ১৯৮২-১৯৮৪ | years4 = ১৯৮৪-১৯৯১ | years5 = ১৯৯২-১৯৯৩ | years6 = ১৯৯৩-১৯৯৪ | years7 = ১৯৯৫-১৯৯৮ | clubs1 = আৰ্জেণ্টিন'ছ জুনিয়'ৰ্ছ | clubs2 = ব'কা জুনিয়'ৰ্ছ | clubs3 = [[বাৰ্চিল'না ফুটবল ক্লাব|বাৰ্চিল'না]] | clubs4 = নাপ'লি | clubs5 = ছেভিলা | clubs6 = নিৱেল্‌ছ অ'ল্ড বয়জ | clubs7 = ব'কা জুনিয়'ৰ্ছ | caps1 = ১১৪ | goals1 = ৭৪ | caps2 = ২৮ | goals2 = ১৭ | caps3 = ৩৬ | goals3 = ২২ | caps4 = ১৮৮ | goals4 = ৮১ | caps5 = ২৬ | goals5 = ৫ | caps6 = ১ | goals6 = ০ | caps7 = ৫ | goals7 = ২ | totalcaps = ৩৯২ | totalgoals = ১৯৯ | nationalyears1 = ১৯৭৯ | nationalteam1 = আৰ্জেণ্টিনা ২০ বছৰ অনূৰ্ধ্ব ফুটবল দল | nationalcaps1 = ৬ | nationalgoals1 = ৬ | nationalyears2 = ১৯৭৭-১৯৯৪ | nationalteam2 = আৰ্জেণ্টিনা ৰাষ্ট্ৰীয় ফুটবল দল | nationalcaps2 = ৯১ | nationalgoals2 = ৩৪ | manageryears1 = ১৯৯৪ | manageryears2 = ১৯৯৫ | manageryears3 = ২০০৮-২০১০ | manageryears4 = ২০১১-২০১২ | manageryears5 = ২০১৩- | managerclubs1 = মেণ্ডিয়ু ডি ক'ৰিয়েণ্টিছ | managerclubs2 = ৰে'চিং ক্লাব | managerclubs3 = আৰ্জেণ্টিনা ৰাষ্ট্ৰীয় ফুটবল দল | managerclubs4 = আল ৱাছল | medaltemplates = {{medalSport|খেলুৱৈ}} {{medalTeam|[[File:Flag of Argentina.svg|20px]] [[আৰ্জেণ্টিনা ৰাষ্ট্ৰীয় ফুটবল দল|আৰ্জেণ্টিনা]]}} {{medalW|[[ফিফা বিশ্বকাপ]]|[[১৯৮৬ ফিফা বিশ্বকাপ|১৯৮৬]]}} }} '''<nowiki>ডিয়েগ' আৰ্মাণ্ড' মাৰাড'না ফ্ৰাঙ্ক'</nowiki>''' ({{IPA-es|ˈdjeɣo maɾaˈðona}}) (৩০ অক্টোবৰ ১৯৬০-২৫ নৱেম্বৰ ২০২০) এজন আৰ্জেণ্টিনীয় ফুটবল মেনেজাৰ, প্ৰশিক্ষক আৰু প্ৰাক্তন খেলুৱৈ। বহু কুশলী, ফুটবল সমালোচক, প্ৰাক্তন বা বৰ্তমানৰ খেলুৱৈ আৰু অনুৰাগীয়ে তেওঁক সৰ্বকালৰ শ্ৰেষ্ঠ ফুটবল খেলুৱৈ হিচাপে গণ্য কৰে।<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/bestbest.html "The Best of The Best"]. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.com (19 June 2009). Retrieved 31 March 2013.</ref><ref>[http://footballpantheon.com/2011/09/the-100-greatest-players-of-all-time/ – "The 100 greatest players of all time"] The Football Pantheon, 20 September 2011</ref><ref>[http://www.goal.com/en/news/2939/castrol-football-zone/2010/10/23/2176900/castrol-debate-pele-versus-maradona-the-stats-which-reveal – "Castrol Debate: Pele Versus Maradona"]. goal.com, 23 October 2010</ref><ref>Other opinions about Maradona as the greatest player can be found at: <br>[http://www.goal.com/en-gb/news/3277/la-liga/2012/07/29/3273490/barcelona-must-match-feats-of-milan-to-be-the-best-ever?source=breakingnews – "Ruud Gullit: Diego Maradona is the best ever in my opinion"]. goal.com, 29 July 2012<br>[http://socceranchor.com/index.php?option=com_content&view=article&id=852:diego-maradona-is-the-greatest-of-all-time-barcelonas-lionel-messi-hails-argentina-legend&catid=57:latest-news&Itemid=168 – "Lionel Messi: Diego Maradona is the greatest of all-time"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131210155404/http://socceranchor.com/index.php?option=com_content&view=article&id=852:diego-maradona-is-the-greatest-of-all-time-barcelonas-lionel-messi-hails-argentina-legend&catid=57:latest-news&Itemid=168 |date=2013-12-10 }}. SoccerAnchor, 7 September 2011<br>[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-11-12/top-stories/27937248_1_argentine-legend-diego-maradona-pele-argentina – "Rummenigge: Maradona better than Pele"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131209030332/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-11-12/top-stories/27937248_1_argentine-legend-diego-maradona-pele-argentina |date=2013-12-09 }}. The Times of India, 12 November 2008<br>[http://maldini3.blogspot.com/2008/07/maradona-best-ever-ronaldo-close-second.html – "Paolo Maldini: Maradona best ever, Ronaldo close second"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111208145803/http://maldini3.blogspot.com/2008/07/maradona-best-ever-ronaldo-close-second.html |date=2011-12-08 }} Paolo Maldini fan page, 21 July 2008<br>[http://www.soccerblog.com/2006/03/gary-lineker-messis-no-maradon.htm – "Wayne Rooney: Diego Maradona is the greatest player ever"]. givemesport<br>[http://www.givemesport.com/334001-rooney-diego-maradona-is-the-greatest-player-ever - "Gary Lineker: Diego has been the best player without a doubt, better than Pele"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203024904/http://www.givemesport.com/334001-rooney-diego-maradona-is-the-greatest-player-ever |date=2013-12-03 }} SoccerBlog, 25 March 2006<br>[http://www.soccerbible.com/news/general/archive/2010/07/22/glenn-hoddle-exclusive-interview-hummel-football-boots.aspx – "Glenn Hoddle: Diego Maradona is the greatest player of all time"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131002084826/http://www.soccerbible.com/news/general/archive/2010/07/22/glenn-hoddle-exclusive-interview-hummel-football-boots.aspx |date=2013-10-02 }}. SoccerBible, 22 July 2010.<br>[http://www.tribalfootball.com/articles/man-utd-icon-giggs-maradona-greatest-1935301 – "Ryan Giggs: Maradona is the best of all time"]. tribalfootball, 11 October 2011.<br>[http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=940839.html – "Rio Ferdinand: In my eyes Maradona is the best footballer ever"]. fifa.com, 7 November 2008<br>[http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=331214&root=global&cc=5901 – "Mario Kempes: Maradona is absolutely the best"]. ESPN soccernet, 18 April 2005.<br>[http://www.mirrorfootball.co.uk/news/Manchester-City-striker-Sergio-Aguero-says-Diego-Maradona-comparisons-are-embarrassing-article788051.html – "Aguero: It is disrespectful to compare me to Maradona"]. Mirro Football, 20 November 2011.<br>[http://www.dailyrecord.co.uk/football/scotland/2008/10/30/all-time-greatest-86908-20853123/ – "Frank McGarvey: Diego Maradona was world's best player"]. Daily Record, 30 October 2008.<br>[http://www.dailyrecord.co.uk/sport/2008/10/30/i-hope-diego-can-lure-messi-to-hampden-86908-20853116/ – "Gordon Smith: Maradona was the best player I ever saw play the game"]. Daily Record, 30 October 2008.<br>[http://www.centraltelegraph.com.au/story/2012/04/11/maradona-is-best-says-ex-welsh-star/ – "Trevor Edwards: Maradona is best"] Central Telegraph, 11 April 2012<br>[http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/features/3554196/Is-Messi-the-best-footballer-EVER.html – "Maradona’s still number one"]. The Sun, 29 April 2011.<br>[http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/teams/team=43922/coach.html – "Considered by many as the greatest football player to have ever walked the face of the earth"]. FIFA.com</ref> [[পেলে]]ৰ সৈতে তেওঁক বিংশ শতিকাৰ ফিফা খেলুৱৈৰূপে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref>[http://en03.touri.com/Berichte/FIFA-Spieler/MalePlayer.pdf FIFA Player of the Century]. touri.com</ref><ref name="SI">[http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/news/2000/12/10/maradona_pele_ap/ "Maradona or Pele?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112101321/http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/news/2000/12/10/maradona_pele_ap/ |date=2012-01-12 }}. CNN Sports Illustrated, 10 December 2000. Retrieved 13 March 2013</ref> দুবাৰকৈ বিশ্ব-অভিলেখকাৰী চুক্তি ধন লাভ কৰা তেওঁ একমাত্ৰ ফুটবলাৰ; প্ৰথমবাৰ [[ফুটবল ক্লাব বাৰ্চিলোনা|বাৰ্চিল'না ফুটবল ক্লাবলৈ]] যাওঁতে তেওঁ তেতিয়াৰ বিশ্ব অভিলেখ ৫ নিযুত পাউণ্ড, আৰু দ্বিতীয়বাৰ নাপ'লিলৈ যাওঁতে ৬.৯ নিযুত পাউণ্ড লাভ কৰিছিল। পেছাদাৰী কেৰিয়াৰত মাৰাড'নাই আৰ্জেণ্টিন'ছ জুনিয়'ৰ্ছ, ব'কা জুনিয়'ৰ্ছ, বাৰ্চিল'না, নাপ'লি, ছেভিলা আৰু নিৱেল্‌ছ অ'ল্ড বয়জৰ হৈ খেলিছিল। ক্লাব স্তৰত তেওঁ নাপ'লিৰ হৈ খেলা সময়ছোৱাৰ বাবে প্ৰখ্যাত য'ত তেওঁ বহু খিতাপ আৰু সন্মান লাভ কৰিছিল। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্তৰত তেওঁ আৰ্জেণ্টিনাৰ হৈ খেলি ৯১খন মেছত ৩৪টা গ'ল দিছিল। তেওঁ চাৰিখন [[ফিফা বিশ্বকাপ]] প্ৰতিযোগিতাত অংশ লৈছিল। ১৯৮৬ চনৰ প্ৰতিযোগিতাত তেওঁ আৰ্জেণ্টিনা দলক নেতৃত্ব দি ফাইনেলত পশ্চিম জাৰ্মানীক হৰুৱাই বিশ্বকাপ লাভ কৰিছিল। তাত তেওঁ প্ৰতিযোগিতাৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈ হিচাপে গ'ল্ডেন বল বঁটাও লাভ কৰিছিল। সেই প্ৰতিযোগিতাৰ কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত ইংলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে ২-১ ব্যৱধানত জিকা খেলখনত দুয়োটা গ'লেই তেওঁ দিছিল আৰু দুটা ভিন্ন কাৰণত সেই গ'ল দুটা ফুটবলৰ ইতিহাসত জিলিকি আছে। ৰেফাৰীয়ে তৰ্কিব নোৱৰা তেওঁৰ প্ৰথম গ'লটো আছিল হাতেৰে দিয়া যাক তেওঁ "ভগৱানৰ হাত বুলি অভিহিত কৰিছিল। ৬০ মিটাৰ (৬৬ য়াৰ্ড) ড্ৰিবল কৰি আৰু পাঁচজন বিপক্ষৰ খেলুৱৈ পাৰ কৰি তেওঁ দিয়া দ্বিতীয় গ'লটো FIFA.com-ৰ ভোটাৰে "শতিকাৰ গ'ল" আখ্যা দিছিল।<ref name=voted>[http://www.fifa.com/newscentre/news/newsid=82406/index.html "Diego Maradona goal voted the FIFA World Cup™ Goal of the Century"]. FIFA (30 May 2002). Retrieved 13 March 2013</ref> মাৰাড'নাক খেলজগতৰ এজন অন্যতম বিতৰ্কিত আৰু বাতৰিৰ শিৰোনাম দখল কৰা ব্যক্তিৰূপে গণ্য কৰা হয়। ইটালীত ১৯৯১ চনত ক'কেইন সেৱন কৰি এটা ড্ৰাগ পৰীক্ষাত অনুত্তীৰ্ণ হোৱা বাবে তেওঁক ১৫ মাহৰ বাবে ফুটবলৰ পৰা নিৰ্বাসন দিয়া হৈছিল। পুনৰ ১৯৯৪ চনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ বিশ্বকাপত প্ৰস্বাৱৰ নমুনাত এফ্ৰেড্ৰিন পোৱা বাবে তেওঁক প্ৰতিযোগিতাৰ পৰা বাহিৰ কৰা হয়। ২০০৫ চনত তেওঁ ভালেখিনি ওজন হ্ৰাস কৰে আৰু ক'কেইন আসক্তিৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰে। তেওঁৰ বহুবল্কী স্বভাৱৰ বাবে মাজে সময়ে সাংবাদিক আৰু ক্ৰীড়া বিষয়াসকলৰ লগত সম্পৰ্ক বেয়া হৈছিল। পূৰ্ব অভিজ্ঞতা নথকা সত্ত্বেও তেওঁক ২০০৮ চনৰ নৱেম্বৰত আৰ্জেণ্টিনা ৰাষ্ট্ৰীয় ফুটবল দলৰ মেনেজাৰৰূপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল আৰু ২০১০ চনৰ বিশ্বকাপৰ পিছত চুক্তিৰ ম্যাদ উকলি নোযোৱালৈকে তেওঁ সেই পদত থাকে। মাৰাড'নাই ২০১১-১২ চিজনত UAE প্ৰ' লীগত [[ডুবাই]] ভিত্তিক ক্লাব আল ৱাচল্‌ক প্ৰশিক্ষণ দিয়ে। ২০১৩ চনৰ আগষ্টত মাৰাড'নাই আৰ্জেণ্টিনাৰ পঞ্চম শ্ৰেণীৰ ক্লাব ডিপ'ৰ্টিভ' ৰিষ্ট্ৰাত "spiritual coach" হিচাপে যোগদান কৰে<ref>{{Cite web |title="Diego Maradona debuta hoy como asesor espiritual de Deportivo Riestra", Télam, 19 August 2013 |url=http://www.telam.com.ar/notas/201308/29256-diego-maradona-debuta-hoy-como-asesor-espiritual-de-deportivo-riestra.html |access-date=29 January 2014 |archivedate=23 April 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230423150755/https://www.telam.com.ar/notas/201308/29256-diego-maradona-debuta-hoy-como-asesor-espiritual-de-deportivo-riestra.html |deadurl=yes }}</ref> আৰু ১৯ আগষ্টত ছেন মিগুৱেলৰ বিপক্ষে খেলখনত তেওঁ এই নতুন পদৰ আৰম্ভণি কৰে।<ref>[http://www.buenosairesherald.com/article/138778/maradona-celebrates-first-victory-as-riestra-spiritual-coach "Maradona celebrates first victory as Riestra 'spiritual coach'", ''The Buenos Aires Herald'', August 19, 2013]</ref><ref>{{Cite web |title="Maradona motivó y Riestra ganó", ''Clarín'', 19 August 2013 |url=http://www.clarin.com/deportes/Maradona-Riestra_0_977302612.html |access-date=29 January 2014 |archivedate=24 February 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140224195002/http://www.clarin.com/deportes/Maradona-Riestra_0_977302612.html |deadurl=yes }}</ref> ২০১৭ চনত মাৰাড'নাই আল-ফুজাইৰা ক্লাবৰ প্ৰশিক্ষক হিচাপে যোগ দিয়ে আৰু চিজনত শেষত সেই পদ ত্যাগ কৰে।<ref name="2017 coach">{{cite news |title=Diego Maradona leaves job in UAE after failing to secure automatic promotion |url=http://www.skysports.com/football/news/11095/11349642/diego-maradona-leaves-job-in-uae-after-failing-to-secure-automatic-promotion |agency=Sky Sports |date=6 May 2018}}</ref> ২০১৮ চনৰ মে' মাহত মাৰড'নাক ৱেলাৰুছৰ ক্লাব ডায়নাম' ব্ৰেস্তৰ অধ্যক্ষ হিচাপে মৰকল কৰা হয়।<ref name="Brest">[https://en.dynamo-brest.by/item/1082-da-diego-s-nami “Yes, Diego is with us! ”]. Dynamo Brest. Retrieved 23 July 2018</ref> ২০১৮ চনৰ ছেপ্তেম্বৰৰ পৰা ২০১৯ চনৰ জুনলৈকে মাৰাড'নাই মেক্সিকান ক্লাব ড'লাৰেছক প্ৰশিক্ষণ দিয়ে।<ref name="Mexican team">{{cite news |title=Diego Maradona's 'rebirth' at coaching job at Mexican side Dorados |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-45482066 |accessdate=10 September 2018 |agency=BBC}}</ref> <!-- ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[File:Maradona torneos evita.jpg|thumb|left|Maradona playing at the Torneos Evita in 1973 (a national sporting event in Argentina) with the "Cebollitas"]] {{Quote box|width=32%|align=right|quote="When Diego came to Argentinos Juniors for trials, I was really struck by his talent and couldn't believe he was only eight years old. In fact, we asked him for his ID card so we could check it, but he told us he didn't have it on him. We were sure he was having us on because, although he had the physique of a child, he played like an adult. When we discovered he'd been telling us the truth, we decided to devote ourselves purely to him."|source=—Francisco Cornejo, youth coach who discovered Maradona<ref>[https://www.fifa.com/classicfootball/players/player=174732/quotes.html "Diego Maradona – I was there"]. FIFA.com. Retrieved 22 April 2014</ref>}} Diego Armando Maradona was born on 30 October 1960, at the Policlínico (Polyclinic) Evita Hospital in [[Lanús]], Buenos Aires Province, to a poor family that had moved from [[Corrientes Province]]; he was raised in [[Villa Fiorito]], a [[villa miseria|shantytown]] on the southern outskirts of [[Buenos Aires]], Argentina.<ref>[http://football.guardian.co.uk/theknowledge/story/0,,1751019,00.html The greatest rags-to-riches stories ever] James Dart, Paul Doyle and Jon Hill, 12 April 2006. Retrieved 18 August 2006.</ref> He was the first son after four daughters. He has two younger brothers, [[Hugo Maradona|Hugo]] (''el Turco'') and [[Raúl Maradona|Raúl]] (Lalo), both of whom were also professional football players. His parents were Diego Maradona "Chitoro" (d. 2015) and Dalma Salvadora Franco 'Doña Tota' (1930–2011). They were both born and brought up in the town of [[Esquina, Corrientes|Esquina]] in the north-east province of Corrientes Province, living only two hundred metres from each other on the banks of the [[Corriente River]]. In 1950, they left Esquina and settled in Buenos Aires. At age eight, Maradona was spotted by a talent scout while he was playing in his neighbourhood club Estrella Roja. He became a staple of ''Los Cebollitas'' (The Little Onions), the junior team of Buenos Aires's [[Argentinos Juniors]]. As a 12-year-old ball boy, he amused spectators by showing his wizardry with the ball during the halftime intermissions of first division games.<ref>[http://www.fundus.org/referat.asp?ID=12053 The Hand of God]. Retrieved 18 August 2006.</ref> He named Brazilian playmaker [[Rivellino|Rivelino]] and [[Manchester United F.C.|Manchester United]] winger [[George Best]] among his inspirations growing up.<ref>[http://www.rte.ie/sport/soccer/english/2005/1126/198627-bestg/ "Maradona hails 'inspirational' Best"]. RTE Sport. Retrieved 9 September 2013</ref><ref>"Football's Greatest – Rivelino". Pitch International LLP. 2012. Retrieved 8 May 2014</ref> ==Club career== ===Argentinos Juniors and Boca Juniors=== [[File:Maradona cano debut.jpg|thumb|left|Maradona's most famous [[nutmeg (football)|nutmeg]], the day he debuted in Primera División, 20 October 1976]] On 20 October 1976, Maradona made his professional debut for [[Argentinos Juniors]], 10 days before his 16th birthday,<ref Name=vivadiego>[http://www.vivadiego.com/biogr.html A SUMMARY OF MARADONA's LIFE], vivadiego.com. Retrieved 18 August 2006.</ref> vs. [[Talleres de Córdoba]]. He entered to the pitch wearing the number 16 jersey, and became the youngest player in the history of [[Argentine Primera División]]. Few minutes after debuting, Maradona kicked the ball through Juan Domingo Cabrera's legs, making a [[nutmeg (football)|nutmeg]] that would become legendary.<ref name=asi>[https://www.elgrafico.com.ar/articulo/1088/33691/maradona-asi-empezo-todo Maradona. Así empezó todo], ''El Gráfico'', 25 April 2019</ref> After the game, Maradona said, "That day I felt I had held the sky in my hands."<ref>[http://www.clarin.com/deportes/Diego-Argentinos_0_898110387.html "Diego, el de Argentinos"], ''Clarín'', 11 April 2013</ref> Thirty years later, Cabrera remembered Maradona's debut: "I was on the right side of the field and went to press him, but he didn't give me a chance. He made the nutmeg and when I turned around, he was far away from me".<ref>[http://archivo.lavoz.com.ar/nota.asp?nota_id=111261 “Murió Juan Domingo “el Chacho” Cabrera”]. Gustavo Farías on ''La Voz'', 4 September 2007</ref> Maradona scored his first goal in the Primera División against [[Mar del Plata|Marplatense]] team San Lorenzo on 14 November 1976, two weeks after turning 16.<ref>[http://laseleccion.com.ar/argentina/primeros-goles-argentinos-san-lorenzo-diego-maradona "Los primeros gritos de D10S"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151008113712/http://laseleccion.com.ar/argentina/primeros-goles-argentinos-san-lorenzo-diego-maradona |date=8 October 2015 }} on La Selección website</ref> [[File:Diego Maradona celebrando la obtención del Torneo Metropolitano de 1981.jpg|thumb|right|Maradona being held aloft by fans of [[Boca Juniors]] after winning the [[1981 Argentine Primera División|1981 Metropolitano]] championship]] Maradona spent five years at Argentinos Juniors, from 1976 to 1981, scoring 115 goals in 167 appearances before his [[US Dollar|US$]] 4&nbsp; million transfer to [[Boca Juniors]].<ref>[http://canchallena.lanacion.com.ar/1351900-aquella-jugada-que-llevo-a-maradona-a-boca "Aquella jugada que llevó a Maradona a Boca" by Daniel Arcucchi], Cancha Llena, 22 February 2011</ref> Maradona received offers to join other clubs, including [[Club Atlético River Plate|River Plate]] who offered to make him the club's best paid player.<ref name=yosy>''Yo Soy El Diego'', autobiography of Diego A. Maradona – Editorial Planeta (2000) – {{ISBN|9871144628}}</ref> Nevertheless, Maradona expressed his will to be transferred to Boca Juniors, the team he always wanted to play for.<ref>[http://www.funtrivia.com/en/Sports/Diego-Maradona-19085.html "Fun Trivia : Diego Maradona"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140729171304/http://www.funtrivia.com/en/Sports/Diego-Maradona-19085.html |date=29 July 2014 }}. Trivia. Retrieved 24 April 2014</ref> Maradona signed a contract with Boca Juniors on 20 February 1981. He made his debut two days later against [[Talleres de Córdoba]], scoring twice in the club's 4–1 win. On 10 April, Maradona played his first ''[[Superclásico]]'' against River Plate at [[La Bombonera]] stadium. Boca defeated River 3–0 with Maradona scoring a goal after dribbling past [[Alberto Tarantini]] and Fillol.<ref>[http://www.clarin.com/diario/2006/02/22/deportes/d-04801.htm "25 años de romance"], ''Clarín'', 26 December 2009</ref> Despite the distrustful relationship between Maradona and Boca Juniors manager, [[Silvio Marzolini]],<ref>[http://www.clarin.com/diario/2000/09/24/s-04615.ht "Maradona por Maradona"]{{dead link|date=May 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, 24 September 2000</ref> Boca had a successful season, winning the [[1981 Argentine Primera División|league title]] after securing a point against [[Racing Club de Avellaneda|Racing Club]].<ref>[http://www.rsssf.com/tablesa/arg81.html Argentina 1981 by Osvaldo José Gorgazzi] on RSSSF.com</ref> That would be the only title won by Maradona in the Argentine domestic league.<ref name="Fifa profile"/> ===Barcelona=== {{Quote box|width=32%|align=right|quote="He had complete mastery of the ball. When Maradona ran with the ball or dribbled through the defence, he seemed to have the ball tied to his boots. I remember our early training sessions with him: the rest of the team were so amazed that they just stood and watched him. We all thought ourselves privileged to be witnesses of his genius."|source=—Barcelona teammate [[Francisco José Carrasco|Lobo Carrasco]]<ref>Jimmy Burns (2009). "Barca: A People's Passion". p. 251. Bloomsbury Publishing, 2009</ref>}} After the [[1982 FIFA World Cup|1982 World Cup]], in June, Maradona was transferred to [[FC Barcelona|Barcelona]] in Spain for a then [[World football transfer record|world record fee]] of £5&nbsp; million ($7.6&nbsp; million).<ref>[https://www.telegraph.co.uk/sport/football/international/3278819/Life-and-crimes-of-Diego-Armando-Maradona-Football.html "Life and crimes of Diego Armando Maradona"]. The Telegraph. Retrieved 15 October 2015</ref> In 1983, under coach [[César Luis Menotti]], Barcelona and Maradona won the [[Copa del Rey]] (Spain's annual national cup competition), beating [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]], and the [[Supercopa de España|Spanish Super Cup]], beating [[Athletic Bilbao]]. On 26 June 1983, Barcelona defeated Real Madrid on the road in one of the world's biggest club games, ''[[El Clásico]]'', a match where Maradona scored and became the first Barcelona player to be applauded by archrival Real Madrid fans.<ref name="Clasico"/> Maradona dribbled past Madrid goalkeeper [[Agustín Rodríguez Santiago|Agustín]], and as he approached the empty goal, he stopped just as Madrid defender [[Juan José Jiménez Collar|Juan José]] came sliding in a desperate attempt to block the shot and ended up crashing into the post, before Maradona slotted the ball into the net.<ref>[https://www.fcbarcelona.com/football/first-team/news/2012-2013/30-years-since-maradona-stunned-the-santiago-bernabeu "30 years since Maradona stunned the Santiago Bernabéu"]. FC Barcelona. Retrieved 2 October 2014</ref> The manner of the goal led to many inside the stadium start applauding; only [[Ronaldinho]] (in November 2005) and [[Andrés Iniesta]] (in November 2015) have since been granted such an ovation as Barcelona players from Madrid fans at the [[Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu]].<ref name="Clasico">[https://www.independent.co.uk/sport/football/european/real-madrid-0-barcelona-3-bernabeu-forced-to-pay-homage-as-ronaldinho-soars-above-the-galacticos-516202.html "Real Madrid 0 Barcelona 3: Bernabeu forced to pay homage as Ronaldinho soars above the galacticos"]. The Independent. Retrieved 29 November 2013</ref><ref>{{Cite web |url=http://nesn.com/2015/11/real-madrid-fans-applaud-barcelonas-andres-iniesta-in-el-clasico-video/ |title=Real Madrid Fans Applaud Barcelona's Andres Iniesta In 'El Clasico' |publisher=NESN |date=21 November 2015 |accessdate=28 January 2016}}</ref> [[File:Goikoetxea lesiona maradona.jpg|thumb|The moment when Atlético de Bilbao player [[Andoni Goikoetxea Olaskoaga|Andoni Goikoetxea]] injures Diego Maradona on 24 September 1983]] Due to illness and injury as well as controversial incidents on the field, Maradona had a difficult tenure in Barcelona.<ref Name=Guardian>[http://observer.guardian.co.uk/osm/story/0,,1677834,00.html "That's one hell of a diet, Diego"]. 8 January 2006. Guardian Newspapers Limited. Retrieved 13 August 2006.</ref> First a bout of [[hepatitis]], then a broken ankle in a [[La Liga]] game at the [[Camp Nou]] in September 1983 caused by an ill-timed tackle by Athletic Bilbao's [[Andoni Goikoetxea Olaskoaga|Andoni Goikoetxea]], threatened to jeopardize Maradona's career, but with treatment and therapy, it was possible for him to return to the pitch after a three-month recovery period.<ref Name=vivadiego/> [[File:Maradona kempes spain.jpg|thumb|left|upright=0.9|Maradona with his fellow countryman [[Mario Kempes]] before a Barcelona match against [[CF Valencia|Valencia]]]] The end of the 1983–84 season included a violent and chaotic fight Maradona was directly involved in at the [[1984 Copa del Rey]] final at the Santiago Bernabéu in Madrid against Athletic Bilbao.<ref name="butcher">{{cite news |title=Diego Maradona gives hot, hot heat to The Butcher of Bilbao |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2008/dec/05/joy-of-six-scott-murray |newspaper=The Guardian |date=24 April 2015}}</ref> After receiving another rough tackle by Goikoetxea which wounded his leg, being taunted with xenophobic, racist insults related to his father's Native American ancestry throughout the match by Bilbao fans, and being provoked by Bilbao's [[Miguel Ángel Sola|Miguel Sola]] at full time as Barcelona lost 1–0, Maradona snapped.<ref name="butcher"/> He aggressively got up, stood inches from Sola's face and the two exchanged words. This started a chain reaction of emotional reactions from both teams. Using expletives, Sola mimicked a gesture from the crowd towards Maradona by using a xenophobic term.<ref name="Calioli"/> Maradona then headbutted Sola, elbowed another Bilbao player in the face and kneed another player in the head, knocking him out cold.<ref name="butcher"/> The Bilbao squad surrounded Maradona to exact some retribution with Goikoetxea connecting with a high kick to his chest, before the rest of the Barcelona squad joined in to help Maradona. From this point, Barcelona and Bilbao players brawled on the field with Maradona in the centre of the action, kicking and punching anyone in a Bilbao shirt.<ref name="butcher"/> The mass brawl was played out in front of the Spanish [[King Juan Carlos]] and an audience of 100,000 fans inside the stadium, and more than half of Spain watching on television.<ref name="Bilbao"/> After fans began throwing solid objects on the field at the players, coaches and even photographers, sixty people were injured, with the incident effectively sealing Maradona's transfer out of the club in what was his last game in a Barcelona shirt.<ref name="Calioli">Luca Caioli (2013). "Messi: The Inside Story of the Boy Who Became a Legend"</ref> One Barcelona executive stated, "When I saw those scenes of Maradona fighting and the chaos that followed I realized we couldn't go any further with him."<ref name="Bilbao">Jimmy Burns. (2011). "Maradona: The Hand of God". pp.121–122. A&C Black</ref> Maradona got into frequent disputes with FC Barcelona executives, particularly club president [[Josep Lluís Núñez]], culminating with a demand to be transferred out of Camp Nou in 1984. During his two injury-hit seasons at Barcelona, Maradona scored 38 goals in 58 games.<ref>[http://www.cbc.ca/sports/columns/indepth/maradona_indepth.html "Backgrounder: Diego Maradona"]. CBC Sports. Retrieved 14 December 2012</ref> Maradona transferred to [[S.S.C. Napoli|Napoli]] in Italy's [[Serie A]] for another world record fee, £6.9&nbsp; million ($10.48M).<ref name="Times">[http://www.thetimes.co.uk/tto/sport/football/europe/article3325254.ece "Snapshot: Maradona is toast of the town after signing for Napoli"]. The Times. Retrieved 30 March 2013</ref> ===Napoli=== [[File:Presentacion maradona napoli.jpg|thumb|right|upright=0.77|Maradona saluting the crowd at the [[Stadio San Paolo]] in Naples during his presentation on 5 July 1984]] Maradona arrived in [[Naples]] and was presented to the world media as a Napoli player on 5 July 1984, where he was welcomed by 75,000 fans at his presentation at the [[Stadio San Paolo]].<ref>{{cite news |title=Cristiano Ronaldo welcomed by 80,000 fans at Real Madrid unveiling |url=https://www.theguardian.com/football/2009/jul/06/cristiano-ronaldo-real-madrid-bernabeu |work=The Guardian |location=London |date=6 July 2009 |accessdate=6 July 2009}}</ref> Sports writer David Goldblatt commented, "They [the fans] were convinced that the saviour had arrived."<ref name="Naples"/> A local newspaper stated that despite the lack of a "mayor, houses, schools, buses, employment and sanitation, none of this matters because we have Maradona".<ref name="Naples">[http://www.espnfc.com/columns/story/_/id/1033038/rewind-to-1987:-maradona-brings-success-to-napoli?cc=5739 "Maradona brings success to Napoli"]. ESPN. Retrieved 16 May 2014</ref> Prior to Maradona's arrival, Italian football was dominated by teams from the north and centre of the country, such as [[A.C. Milan]], [[Juventus F.C.|Juventus]], [[Inter Milan]] and [[A.S. Roma|Roma]], and no team in the south of the [[Italian Peninsula]] had ever won a league title.<ref name="Naples"/><ref>Clemente A. Lisi (2011). "A History of the World Cup: 1930–2010". p. 193. Scarecrow Press</ref> At Napoli, Maradona reached the peak of his professional career: he soon inherited the [[Captain (association football)|captain]]'s armband from Napoli veteran defender [[Giuseppe Bruscolotti]]<ref>{{cite news |url=http://www.repubblica.it/rubriche/la-storia/2016/02/09/news/bruscolotti_verso_juventus_napoli-133032932/ |title=Bruscolotti, una vita in azzurro: "Napoli, ricorda quella partita dell'86" |newspaper=La Repubblica |language=Italian |author1=Nicola Sellitti |date=9 February 2016 |accessdate=7 April 2016}}</ref> and quickly became an adored star among the club's fans; in his time there he elevated the team to the most successful era in its history.<ref name="Naples"/> Maradona played for Napoli at a period when north–south tensions in Italy were at a peak due to a variety of issues, notably the economic differences between the two.<ref name="Naples"/> Led by Maradona, Napoli won their first ever [[Serie A|Serie A Italian Championship]] in [[1986–87 Serie A|1986–87]].<ref name="Naples"/> Goldblatt wrote, "The celebrations were tumultuous. A rolling series of impromptu street parties and festivities broke out contagiously across the city in a round-the-clock carnival which ran for over a week. The world was turned upside down. The Neapolitans held mock funerals for Juventus and Milan, burning their coffins, their death notices announcing 'May 1987, the other Italy has been defeated. A new empire is born.'"<ref name="Naples"/> Murals of Maradona were painted on the city's ancient buildings, and newborn children were named in his honour.<ref name="Naples"/> The following season, the team's prolific attacking trio, formed by Maradona, [[Bruno Giordano]] and [[Careca]], was later dubbed the "Ma-Gi-Ca" (''magical'') front-line.<ref>{{cite news |url=http://blogs.guardian.co.uk/sport/2007/04/03/serie_as_comeback_kid_eyes_ano.html |title=Serie A's comeback kid eyes another miracle |work=Guardian Unlimited |last=Richardson |first=James |date=3 April 2007 |accessdate=23 March 2016 |authorlink=James Richardson (television presenter)}}</ref> Napoli would win their second league title in [[1989–90 Serie A|1989–90]], and finish runners up in the league twice, in [[1987–88 Serie A|1987–88]] and [[1988–89 Serie A|1988–89]].<ref name="Naples"/> Other honours during the Maradona era at Napoli included the [[Coppa Italia]] in [[1986–87 Coppa Italia|1987]], (as well as a second-place finish in the [[Coppa Italia]] in [[1988–89 Coppa Italia|1989]]), the [[UEFA Europa League|UEFA Cup]] in [[1989 UEFA Cup Final|1989]] and the [[Supercoppa Italiana|Italian Supercup]] in [[1990 Supercoppa Italiana|1990]].<ref name="Naples"/> During the 1989 UEFA Cup Final against [[VfB Stuttgart|Stuttgart]], Maradona scored from a penalty in a 2–1 home victory in the first leg, later assisting Careca's match–winning goal,<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/match/926--napoli-vs-stuttgart/ |title=Napoli–Stuttgart |publisher=UEFA.com |accessdate=29 June 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.ultimouomo.com/napoli-coppa-uefa-1988-89/ |title=Quando il Napoli vinse la Coppa UEFA |publisher=L'Ultimo Uomo |language=Italian |last1=Sica |first1=Jvan |date=18 April 2019 |accessdate=29 June 2020}}</ref> while in the second leg on 17 May – a 3–3 away draw –, he assisted [[Ciro Ferrara]]'s goal with a header.<ref>{{cite web |url=http://en.archive.uefa.com/competitions/uefacup/history/season=1988/intro.html |title=1988/89: Maradona leads the way for Napoli |publisher=UEFA.com |date=1 June 1989 |accessdate=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100624211000/http://en.archive.uefa.com/competitions/uefacup/history/season=1988/intro.html |archive-date=24 June 2010 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.tuttomercatoweb.com/accadde-oggi/17-maggio-1989-napoli-trionfa-in-europa-a-stoccarda-arriva-la-coppa-uefa-830676 |title=17 maggio 1989, Napoli trionfa in Europa: a Stoccarda arriva la Coppa Uefa |publisher=Tutto Mercato Web |language=Italian |last1=Mocciaro |first1=Gaetano |date=17 May 2016 |accessdate=29 June 2020}}</ref> Despite primarily playing in a creative role as an attacking midfielder, Maradona was the top scorer in Serie A in [[1987–88 Serie A#Top Scorers|1987–88]], with 15 goals, and was the [[S.S.C. Napoli#Overall Top Scorers|all-time leading goalscorer for Napoli]], with 115 goals,<ref name="Stats"/> until his record was broken by [[Marek Hamšík]] in 2017.<ref name="Fifa profile">[https://www.fifa.com/classicfootball/players/player=174732/ "The Albiceleste underdog who conquered the world"]. FIFA.com Retrieved 16 May 2014</ref><ref>[http://guardianlv.com/2014/02/diego-maradona-has-appealed-to-european-union/ "Diego Maradona Has Appealed to European Union"]. The Guardian. Retrieved 21 May 2014</ref><ref name="Hamsik">{{cite web |url=http://www.espn.com/soccer/napoli/story/3322199/marek-hamsik-breaks-diego-maradonas-napoli-scoring-record?src=com |title=Marek Hamsik breaks Diego Maradona's Napoli scoring record |publisher=ESPN FC |date=23 December 2017 |accessdate=23 December 2017}}</ref> When asked who was the toughest player he ever faced, A.C. Milan central defender [[Franco Baresi]] stated, that it was Maradona, a view shared by his Milan teammate [[Paolo Maldini]], who viewed Maradona and Ronaldo as the best players he ever faced, stating in 2008, "The best ever I played against was Maradona."<ref name="Baresi: One-on-One">{{cite web |url=http://www.fourfourtwo.com/features/franco-baresi-one-one#JPCgrGHigE3eRrU0.99 |title=Franco Baresi: One-on-One |publisher=Four Four Two |date=1 November 2009 |accessdate=19 January 2015}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.goal.com/en/news/8/main/2008/10/04/895828/maradona-and-ronaldo-best-ever-maldini |title=Maradona and Ronaldo Best Ever |publisher=Goal.com |last=Landolina |first=Salvatore |date=4 October 2008 |accessdate=7 February 2015}}</ref> While Maradona was successful on the field during his time in Italy, his personal problems increased. His [[cocaine]] use continued, and he received US$70,000 in fines from his club for missing games and practices, ostensibly because of "stress".<ref>{{Cite news |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D0CE3D6153EF930A25752C0A967958260 |work=The New York Times |title=SPORTS PEOPLE; Maradona Fined |date=13 January 1991 |accessdate=1 April 2010}}</ref> He faced a scandal there regarding an illegitimate [[Diego Sinagra|son]], and he was also the object of some suspicion over an alleged friendship with the [[Camorra]].<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3639425.stm |work=BBC News |title=Maradona's fall from grace |date=19 April 2004 |accessdate=1 April 2010 |first=John |last=May}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.independent.co.uk/life-style/after-the-fall-the-world-cup-dream-is-over-for-diego-maradona-but-there-may-be-worse-to-come--a-little-matter-of-pounds-500000worth-of-smuggled-cocaine-and-the-naples-mafia-paul-greengrass-and-toby-follett-report-1411755.html |work=The Independent |location=London |title=After the fall: The World Cup dream is over for Diego Maradona, but there may be worse to come – a little matter of pounds 500,000-worth of smuggled cocaine, and the Naples mafia. Paul Greengrass and Toby Follett report |date=5 July 1994 |accessdate=1 April 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://archiviostorico.corriere.it/1999/gennaio/02/Camorra_arrestato_boss_amico_Maradona_co_0_9901021353.shtml |title=Camorra, arrestato il boss amico di Maradona |work=Corriere della Sera |date=24 December 2009 |accessdate=12 June 2010}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://sportsillustrated.cnn.com/si_online/news/2002/01/14/prima_dona/ |publisher=CNN |date=14 January 2002 |author=Telander, Rick |title=At his best, Diego Maradona can be as graceful as Michael Jordan. At his worst, he can be as disgraceful as John McEnroe. The question is, which Maradona will show for the World Cup?}}</ref> Later on, in honour of Maradona and his achievements during his career at Napoli, the [[Squad number (association football)|number 10 jersey]] of Napoli was officially [[List of retired numbers in association football#Retired numbers|retired]].<ref>{{cite web |url=http://www.goal.com/en/news/10/italy/2011/01/14/2305148/diego-maradona-backs-ezequiel-lavezzi-to-earn-napoli-numberl |title=Diego Maradona Backs Ezequiel Lavezzi To Earn Napoli Number 10 Shirt |publisher=Goal.com |last=Landolina |first=Salvatore |date=14 January 2011 |accessdate=31 March 2013}}</ref> ===Sevilla, Newell's Old Boys and Boca Juniors=== After serving a 15-month ban for failing a [[drug test]] for [[cocaine]], Maradona left Napoli in disgrace in 1992. Despite interest from Real Madrid and [[Olympique de Marseille|Marseille]], he signed for [[Sevilla FC|Sevilla]], where he stayed for one year.<ref>{{Cite news |url=https://www.independent.co.uk/sport/sport-in-short-football-1533258.html |title=Sport in Short: Football – Sport |work=The Independent |location=UK |date=15 July 1992 |accessdate=6 May 2011}}</ref> In 1993, he played for [[Newell's Old Boys]] and in 1995 returned to Boca Juniors for a two-year stint.<ref Name=vivadiego/> Maradona also appeared for [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] in a [[testimonial match]] for [[Osvaldo Ardiles]] against Internazionale, shortly before the [[1986 FIFA World Cup|1986 World Cup]].<ref>[https://uk.eurosport.yahoo.com/blogs/early-doors/maradona-contender-replace-avb-tottenham-132124009.html "Maradona ‘a main contender to replace Villas-Boas at Tottenham’"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714180636/https://uk.eurosport.yahoo.com/blogs/early-doors/maradona-contender-replace-avb-tottenham-132124009.html |date=14 July 2014 }}. Yahoo. Retrieved 24 June 2014</ref> Maradona was himself given a testimonial match in November 2001, played between an all-star World XI and the Argentina national team.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2001/nov/10/sport.comment |title=Maradona finishes on a personal high |work=The Guardian |date=10 November 2001 |accessdate=29 July 2018 |first=Dan |last=Rookwood}}</ref> {{Clear}} ==International career== [[File:Arg vs urss 1979.jpg|thumb|right|Maradona on the ball against the [[Soviet Union national under-20 football team|Soviet Union]] at the [[1979 FIFA World Youth Championship]] final]] During his time with the [[Argentina national football team|Argentina national team]], Maradona scored 34 goals in 91 appearances. He made his full international debut at age 16, against [[Hungary national football team|Hungary]], on 27 February 1977. Maradona was left off the Argentine squad for the [[1978 FIFA World Cup|1978 World Cup]] on home soil by coach [[César Luis Menotti]] who felt he was too young at age 17.<ref name="Britannica">{{Britannica|686139}}</ref> At age 18, Maradona played the [[1979 FIFA World Youth Championship]] in Japan and emerged as the star of the tournament, shining in Argentina's 3–1 final win over the [[Soviet Union national football team|Soviet Union]], scoring a total of six goals in six appearances in the tournament.<ref name="1979Youth">{{cite web |title=FIFA World Youth Tournament 1979 Technical Study Report |url=https://www.fifa.com/mm/document/afdeveloping/technicaldevp/50/06/61/wyc_79_tr_211.pdf |website=[[FIFA]] |accessdate=23 October 2020 |pages=97–109 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140712120606/https://www.fifa.com/mm/document/afdeveloping/technicaldevp/50/06/61/wyc_79_tr_211.pdf |archivedate=12 July 2014 |url-status=dead}}</ref> On 2 June 1979, Maradona scored his first senior international goal in a 3–1 win against [[Scotland national football team|Scotland]] at [[Hampden Park]].<ref>MacPherson, Graeme (30 October 2008). [https://web.archive.org/web/20081207131534/http://www.theherald.co.uk/sport/headlines/display.var.2464361.0.Maradona_to_receive_Hampden_welcome.php Maradona to receive Hampden welcome], ''[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]''.</ref> He went on to play for Argentina in two [[1979 Copa América]] ties during August 1979, a 2–1 loss against [[Brazil national football team|Brazil]] and a 3–0 win over [[Bolivia national football team|Bolivia]] in which he scored his side's third goal.<ref name="RSSSF" /> Speaking thirty years later on the impact of Maradona's performances in 1979, FIFA President [[Sepp Blatter]] stated, "Everyone has an opinion on Diego Armando Maradona, and that’s been the case since his playing days. My most vivid recollection is of this incredibly gifted kid at the second FIFA U-20 World Cup in Japan in 1979. He left everyone open-mouthed every time he got on the ball."<ref name="Maradona FIFA"/> Maradona and his compatriot [[Lionel Messi]] are the only players to win the Golden Ball at both the [[FIFA U-20 World Cup]] and [[FIFA World Cup]]. Maradona did so in [[1979 FIFA World Youth Championship|1979]] and [[1986 FIFA World Cup|1986]], which Messi emulated in [[2005 FIFA World Youth Championship|2005]] and [[2014 FIFA World Cup|2014]].<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/fifa-awards.html#under20 "FIFA Under-20 World Championships Awards"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160112042845/http://www.rsssf.com/miscellaneous/fifa-awards.html |date=12 January 2016 }}. RSSSF. Retrieved 20 March 2015</ref> ===1982 World Cup=== Maradona played his first [[1982 FIFA World Cup|World Cup]] tournament in 1982 in his new country of residence, Spain. Argentina played [[Belgium national football team|Belgium]] in the opening game of the 1982 Cup at the Camp Nou in [[Barcelona]]. The Catalan crowd was eager to see their new world-record signing Maradona in action, but he did not perform to expectations,<ref>[http://www.planetworldcup.com/CUPS/1982/wc82story.html 1982 – Story of Spain '82]. Planet World Cup. Retrieved 31 March 2013.</ref> as Argentina, the defending champions, lost 1–0. Although the team convincingly beat both Hungary and [[El Salvador national football team|El Salvador]] in [[Alicante]] to progress to the second round, there were internal tensions within the team, with the younger, less experienced players at odds with the older, more experienced players. In a team that also included such players as [[Mario Kempes]], [[Osvaldo Ardiles]], [[Ramón Díaz]], [[Daniel Bertoni]], [[Alberto Tarantini]], [[Ubaldo Fillol]] and [[Daniel Passarella]], the Argentine side was defeated in the second round by [[Brazil national football team|Brazil]] and by eventual winners [[Italy national football team|Italy]]. The Italian match is renowned for Maradona being aggressively [[Marking (association football)|man-marked]] by [[Claudio Gentile]], as Italy beat Argentina at the [[Sarrià Stadium]] in Barcelona, 2–1.<ref>Brewin, John (9 June 2010) [http://soccernet.espn.go.com/world-cup/columns/story?id=792748&cc=5739&ver=global "Diego Maradona: God's gift"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121108213751/http://soccernet.espn.go.com/world-cup/columns/story?id=792748&cc=5739&ver=global |date=8 November 2012 }}. ESPN Soccernet.</ref> Maradona played in all five matches without being substituted, scoring twice against Hungary. He was fouled repeatedly in all five games and particularly in the last one against Brazil at the Sarrià, a game that was blighted by poor officiating and violent fouls. With Argentina already down 3–0 to Brazil, Maradona's temper eventually got the better of him and he was sent off with five minutes remaining for a serious retaliatory foul against [[João Batista da Silva|Batista]].<ref>[http://www.goal.com/en-gb/news/2943/castrol-debates/2010/06/10/1968569/castrol-world-cup-legends-diego-maradona-1986 "Castrol World Cup Legends: Diego Maradona – 1986"]. Goal.com (10 June 2010). Retrieved 14 December 2012</ref> ===1986 World Cup=== [[File:Maradona-Mundial 86 con la copa.JPG|thumb|upright|Maradona holding the 1986 [[FIFA World Cup Trophy|World Cup trophy]]]] Maradona captained the Argentine national team to victory in the [[1986 FIFA World Cup|1986 World Cup]] in Mexico, winning the final in [[Mexico City]] against [[Germany national football team|West Germany]].<ref name="espn">[http://espnfc.com/feature/_/id/696773/world-cup-history?cc=5901 "World Cup 1986"]. ESPN. Retrieved 24 April 2014</ref> Throughout the tournament, Maradona asserted his dominance and was the most dynamic player of the tournament. He played every minute of every Argentina game, scoring five goals and making five assists, three of those in the opening match against [[South Korea national football team|South Korea]] at the [[Estadio Olimpico Universitario|Olimpico Universitario Stadium]] in [[Mexico City]]. His first goal of the tournament came against Italy in the second group game in [[Puebla]].<ref>[https://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=68/results/matches/match=394/report.html "1986 FIFA World Cup Mexico: Italy – Argentina"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216144554/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition%3D68/results/matches/match%3D394/report.html |date=16 December 2012 }}. FIFA. Retrieved 14 December 2012</ref> Argentina eliminated [[Uruguay national football team|Uruguay]] in the first knockout round in Puebla, setting up a match against [[England national football team|England]] at the [[Estadio Azteca|Azteca Stadium]], also in Mexico City. After scoring two contrasting goals in the [[Argentina v England (1986 FIFA World Cup quarter-final)|2–1 quarter-final win]] against England, his legend was cemented. The majesty of his second goal and the notoriety of his first led to the French newspaper ''[[L'Equipe]]'' describing Maradona as "half-angel, half-devil".<ref name="Diego">[https://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/mexico1986/index.html "Maradona lights up the world – with a helping hand"]. FIFA.com. Retrieved 13 May 2014</ref> This match was played with the background of the [[Falklands War]] between Argentina and the United Kingdom. Replays showed that the first goal was scored by striking the ball with his hand. Maradona was coyly evasive, describing it as "a little with the head of Maradona and a little with the hand of God".<ref name="espn"/> It became known as the "[[The hand of God|Hand of God]]". Ultimately, on 22 August 2005, Maradona acknowledged on his television show that he had hit the ball with his hand purposely, and no contact with his head was made, and that he immediately knew the goal was illegitimate. This became known as an international fiasco in World Cup history. The goal stood, much to the wrath of the English players.<ref>McCarthy, David (18 November 2008). [http://www.dailyrecord.co.uk/football/scotland/2008/11/18/terry-butcher-maradona-robbed-england-of-world-cup-glory-86908-20904447/ Terry Butcher: Maradona robbed England of World Cup glory] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100527135636/http://www.dailyrecord.co.uk/football/scotland/2008/11/18/terry-butcher-maradona-robbed-england-of-world-cup-glory-86908-20904447/ |date=27 May 2010 }}. [[Daily Record (Scotland)|Daily Record]].</ref> {{Quote box|width=27%|align=left|quote="Maradona, turns like a little eel and comes away from trouble, little squat man... comes inside Butcher and leaves him for dead, outside Fenwick and leaves him for dead, and puts the ball away... and that is why Maradona is the greatest player in the world."|source=—Bryon Butler's [[BBC Radio]] commentary on Maradona's [[Argentina v England (1986 FIFA World Cup)#The Goal of the Century|second goal]] against England<ref>[[John Motson|Motson, John]] (2006). ''Motson's World Cup Extravaganza''. p.103. Robson, 2006</ref>}} Maradona's second goal, just four minutes after the hotly disputed hand-goal, was later voted by [[FIFA]] as the greatest goal in the history of the World Cup. He received the ball in his own half, swivelled around and with 11 touches ran more than half the length of the field, [[Dribbling#Association football|dribbling]] past five English outfield players ([[Peter Beardsley]], [[Steve Hodge]], [[Peter Reid]], [[Terry Butcher]] and [[Terry Fenwick]]) before he left goalkeeper [[Peter Shilton]] on his backside with a [[Dummy (football)|feint]], and slotted the ball into the net.<ref>[https://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/6700645/Top-10-World-Cup-goals.html?mobile=basic "Top 10 World Cup goals"]. The Telegraph. Retrieved 19 August 2014</ref> This goal was voted "[[Goal of the Century]]" in a 2002 online poll conducted by FIFA.<ref name=voted/> A 2002 Channel 4 poll in the UK saw his performance ranked number 6 in the list of the [[100 Greatest Sporting Moments]].<ref name="Channel4 Greatest">{{Cite web |url=http://www.channel4.com/entertainment/tv/microsites/G/greatest_sporting/results.html |title=100 Greatest Sporting Moments – Results |year=2002 |publisher=[[Channel 4]] |location=London|archive-url=https://web.archive.org/web/20020204090913/http://www.channel4.com/entertainment/tv/microsites/G/greatest_sporting/results.html|archive-date=4 February 2002|url-status=dead|access-date=8 August 2019}}</ref> [[File:Maradona gol a inglaterra.jpg|thumb|Maradona right before scoring the "Goal of the Century" against England in Mexico 1986]] Maradona followed this with two more goals in a semi-final match against Belgium at the Azteca, including another virtuoso dribbling display for the second goal. In the final match, West Germany attempted to contain him by double-marking, but he nevertheless found the space past the West German player [[Lothar Matthäus]] to give the final pass to [[Jorge Burruchaga]] for the winning goal. [[1986 FIFA World Cup Final|Argentina beat West Germany 3–2]] in front of 115,000 fans at the Azteca with Maradona lifting the World Cup as captain.<ref name="Diego"/><ref>Clive Gammon (7 July 1986). [http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1064996/index.htm?eref=sisf "Tango Argentino!" ]. Sports Illustrated. Retrieved 13 May 2014</ref> During the course of the tournament, Maradona attempted or created more than half of Argentina's shots, attempted a tournament best 90 dribbles – some three times more than any other player – and was fouled a record 53 times, winning his team twice as many free kicks as any player.<ref>[http://www.castrolfootball.com/legends/tournament/index.php?year=1986l Castrol Worldcup Statistics – Diego Maradona]. Castrolfootball.com. Retrieved 31 March 2013.</ref><ref name="autogenerated1">Darby, James. (10 June 2010) [http://www.goal.com/en/news/1863/world-cup-2010/2010/06/10/1968349/castrol-world-cup-legends-diego-maradona-1986l WorldCup Legends: Maradona]. Goal.com. Retrieved 31 March 2013.</ref> Maradona scored or assisted 10 of Argentina's 14 goals (71%), including the assist for the winning goal in the final, ensuring that he would be remembered as one of the greatest names in football history.<ref name="autogenerated1"/><ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/worldcup/news/spain-s-2010-conquerors-in-numbers-2904843 |title=Spain's 2010 conquerors in numbers |publisher=FIFA.com |date=22 August 2017 |accessdate=18 May 2020}}</ref> By the end of the World Cup, Maradona went on to win the Golden Ball as the best player of the tournament by unanimous vote and was widely regarded to have won the World Cup virtually single-handedly, something that he later stated he did not entirely agree with.<ref name="autogenerated1"/><ref>[https://www.fifa.com/mm/document/afdeveloping/technicaldevp/50/09/00/fwc_mexico_1986_en_part4_279.pdf “Argentina's Road to the World Title”] FIFA. page 43</ref><ref>[https://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/awards/goldenball/previouswinners.html "Adidas Golden Ball Winners" from] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120517021852/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/awards/goldenball/previouswinners.html |date=17 May 2012 }}. FIFA.com (14 November 2012). Retrieved 31 March 2013.</ref><ref name="number 10">[https://www.fifa.com/newscentre/news/newsid=76134.html Pelé and Maradona – two very different number tens]. FIFA.com (25 January 2001). Retrieved 31 March 2013.</ref> [[Zinedine Zidane]], watching the 1986 World Cup as a 14-year-old, stated Maradona "was on another level".<ref>{{cite news |title=Maradona was on another level – Zidane |url=http://www.goal.com/en-gb/news/7138/goal-hall-of-fame/2014/11/12/6070971/maradona-was-on-another-level-zidane |accessdate=20 August 2018 |work=Goal}}</ref> In a tribute to him, Azteca Stadium authorities built a statue of him scoring the "Goal of the Century" and placed it at the entrance of the stadium.<ref>[http://worldrec.info/2007/04/28/messis-goal-better-than-maradonas-goal-of-the-century Messi’s Goal Better Than Maradona's Goal of the Century?] worldrec.info. Retrieved 29 January 2009.</ref> Regarding Maradona's performance at the 1986 World Cup in Mexico, in 2014, Roger Bennett of ''[[ESPN FC]]'' described it as "the most virtuoso performance a World Cup has ever witnessed,"<ref name="spectacular to scandalous"/> while Kevin Baxter of the ''[[Los Angeles Times]]'' called it "one of the greatest individual performances in tournament history,"<ref>{{cite news |url=https://www.latimes.com/sports/soccer/la-sp-world-cup-baxter-20140705-story.html |title=Argentina's Lionel Messi still has one man to beat |work=The Los Angeles Times |last1=Baxter |first1=Kevin |date=4 July 2014 |accessdate=17 April 2020}}</ref> with Steven Goff of ''[[The Washington Post]]'' instead dubbing his performance as "one of the finest in tournament annals."<ref>{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/sports/dcunited/its-argentina-vs-belgium-in-the-world-cup-but-always-lionel-messi-vs-diego-maradona/2014/07/04/d0c0d87c-03cb-11e4-8e9a-8f02626a2ac0_story.html |title=It's Argentina vs. Belgium in the World Cup, but always Lionel Messi vs. Diego Maradona |work=The Washington Post |last1=Goff |first1=Steven |date=4 July 2014 |accessdate=17 April 2020}}</ref> In 2002, Russell Thomas of ''[[The Guardian]]'' described Maradona's second goal against England in the 1986 World Cup quarter-finals as "arguably the greatest individual goal ever."<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2002/jun/06/worldcupfootball2002.sport11 |title=England's past four World Cup clashes with Argentina |work=The Guardian |last1=Thomas |first1=Russell |date=6 June 2002 |accessdate=17 April 2020}}</ref> In a 2009 article for ''[[CBC Sports]]'', John Molinaro described the goal as "the greatest ever scored in the tournament – and, maybe, in soccer."<ref>{{cite news |url=https://www.cbc.ca/sports/soccer/1986-world-cup-the-diego-maradona-show-1.813202 |title=1986 World Cup: The Diego Maradona Show |work=CBC Sports |last1=Molinaro |first1=John F. |date=21 November 2009 |accessdate=17 April 2020}}</ref> In a 2018 article for ''[[Sportsnet]]'', he added: "No other player, not even Pel[é] in [[1958 FIFA World Cup|1958]] nor [[Paolo Rossi]] in 1982, had dominated a single competition the way Maradona did in Mexico." He also went on to say of Maradona's performance: "The brilliant Argentine artist single-handedly delivered his country its second World Cup." Regarding his two memorable goals against England in the quarter-finals, he commented: "Yes, it was Maradona’s hand, and not God’s, that was responsible for the first goal against England. But while the 'Hand of God' goal remains one of the most contentious moments in World Cup history, there can be no disputing that his second goal against England ranks as the greatest ever scored in the tournament. It transcended mere sports – his goal was pure art."<ref>{{cite web |url=https://www.sportsnet.ca/soccer/1986-world-cup-maradona-puts-on-one-man-show/ |title=History of the World Cup: 1986 – Maradona puts on a show in Mexico |publisher=Sportsnet |last1=Molinaro |first1=John |date=9 June 2018 |accessdate=17 April 2020}}</ref> ===1990 World Cup=== [[File:Maradona passing caniggia.jpg|thumb|upright=0.77|Maradona making the defence splitting pass to [[Claudio Caniggia]] (top right) for the winning goal against Brazil, 24 June 1990]] Maradona captained Argentina again in the [[1990 FIFA World Cup|1990 World Cup]] in Italy to yet another World Cup final. An ankle injury affected his overall performance, and he was much less dominant than four years earlier. After losing their opening game to [[Cameroon national football team|Cameroon]] at the [[San Siro]] in [[Milan]], Argentina were almost eliminated in the first round, only qualifying in third position from their group. In the round of 16 match against Brazil in [[Turin]], [[Claudio Caniggia]] scored the only goal after being set up by Maradona.<ref name="Fifa90">[http://www.espnfc.com/feature/_/id/696774?cc=5739 "World Cup 1990"].ESPN. Retrieved 24 April 2014</ref> In the quarter-final, Argentina faced [[Yugoslavia national football team|Yugoslavia]] in [[Florence]]; the match ended 0–0 after 120 minutes, with Argentina advancing in a penalty shootout even though Maradona's kick, a weak shot to the goalkeeper's right, was saved. The semi-final against the host nation Italy at Maradona's club stadium in Naples, the Stadio San Paolo, was also resolved on penalties after a 1–1 draw. This time, however, Maradona was successful with his effort, daringly rolling the ball into the net with an almost exact replica of his unsuccessful kick in the previous round. At the [[1990 FIFA World Cup Final|final]] in [[Rome]], Argentina lost 1–0 to West Germany, the only goal being a penalty by [[Andreas Brehme]] in the 85th minute after a controversial foul on [[Rudi Völler]].<ref name="Fifa90"/> ===1994 World Cup=== [[File:Diego acompanado al antidoping.jpg|thumb|upright=0.9|Maradona going to the drug test after playing v Nigeria, 25 June 1994]] At the [[1994 FIFA World Cup|1994 World Cup]] in the United States, Maradona played in only two games (both at the [[Foxboro Stadium]] near [[Boston]]), scoring one goal against [[Greece national football team|Greece]], before being sent home after failing a [[drug test]] for [[ephedrine]] [[doping (sport)|doping]].<ref>{{cite news |title=After Second Test, Maradona Is Out of World Cup |url=https://www.nytimes.com/1994/07/01/sports/world-cup-94-after-second-test-maradona-is-out-of-world-cup.html |newspaper=The New York Times |accessdate=2 February 2017}}</ref> After scoring against Greece, Maradona had one of the most infamous World Cup [[goal celebration]]s as he ran towards one of the sideline cameras shouting with a distorted face and bulging eyes.<ref name="celebration"/> This turned out to be Maradona's last international goal for Argentina.<ref name="celebration">{{Cite journal |url=http://soccernet.espn.go.com/world-cup/columns/story?id=790168&cc=5739&ver=global |title=First XI: World Cup celebrations |author=Jon Carter |journal=[[ESPN]] |date=26 May 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100603233147/http://soccernet.espn.go.com/world-cup/columns/story?id=790168&cc=5739&ver=global |archivedate=3 June 2010}}</ref> In the second game, a 2-1 victory over Nigeria which was to be his last game for Argentina, he set-up both of his team's goals on free-kicks, the second an assist to Caniggia. In his autobiography, Maradona argued that the test result was due to his personal trainer giving him the power drink Rip Fuel. His claim was that the U.S. version, unlike the Argentine one, contained the chemical and that, having run out of his Argentine dosage, his trainer unwittingly bought the U.S. formula. FIFA expelled him from USA '94, and Argentina were subsequently eliminated in the second round by [[Romania national football team|Romania]] in [[Los Angeles]]. Maradona has also separately claimed that he had an agreement with FIFA, on which the organization reneged, to allow him to use the drug for weight loss before the competition in order to be able to play.<ref>Hylands, Alan. [https://web.archive.org/web/20090330155023/http://worldsoccer.about.com/od/soccerhistory/p/diegomaradona.htm Diego Maradona], about.com.</ref> His failed drugs test at the 1994 World Cup signalled the end of his international career, which had lasted 17 years and yielded 34 goals from 91 games, as well as one winner's medal and one runners-up medal in the World Cup.<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/1646832.stm "Argentina's tribute to Maradona"]. BBC. Retrieved 14 May 2014</ref> ==Player profile== ===Style of play=== {{See also|Creole football}} {{Quote box | quote = "Diego was capable of things no one else could match. The things I could do with a football, he could do with an orange." | source = —[[Michel Platini]], former French midfielder, on Maradona's ball control<ref name="Quotes"/> | align = left | width = 32% }} [[File:Argentina v belgica 1986.jpg|thumb|right|upright=1.04|Maradona (pictured [[dribbling]] with the ball against Belgium in 1986) had excellent close ball control and would often go on runs taking on the opposition.]] Described as a "[[Playmaker|classic number 10]]" in the media,<ref>{{cite web |url=https://www.goal.com/en-ie/news/what-is-a-false-nine-messi-hazard-how-the-attacking-role/sjo7n8fc6ubh17h538ws6tx1b |title=What is a false nine? Messi, Hazard & how the attacking role works |publisher=Goal.com |last1=Siregar |first1=Cady |date=11 June 2019 |accessdate=12 April 2020}}</ref> Maradona was a traditional playmaker who usually played in a free role, either as an [[Midfielder#Attacking midfielder|attacking midfielder]] behind the forwards, or as a [[Forward (association football)#Second striker|second striker]] in a front–two, although he was also deployed as an offensive–minded [[Midfielder#Central midfielder|central midfielder]] in a [[Formation (association football)#4–4–2|4–4–2 formation]] on occasion.<ref>{{cite web |url=https://www.si.com/more-sports/2010/05/27/argentina-1986 |title=Maradona the coach can learn from experience of Maradona the player |publisher=Sports Illustrated |last1=Wilson |first1=Jonathan |date=27 May 2010 |accessdate=12 April 2020}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2008/nov/19/argentina-napoli |title=The Question: is 3-5-2 dead? |work=The Guardian |last1=Wilson |first1=Jonathan |date=19 November 2008 |accessdate=12 April 2020}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/article-lionel-messi-plays-for-argentina-but-he-is-not-a-traditional-argentine/ |title=Lionel Messi plays for Argentina but he is not a traditional Argentine player |work=The Globe and Mail |last1=Doyle |first1=John |date=29 June 2018 |accessdate=12 April 2020}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2014/07/germany-vs-argentina-shows-the-world-cup-isnt-for-the-world-why-america-wont-be-a-soccer-superpower-anytime-soon/374312/ |title=Germany, Argentina, and What Really Makes a World Cup Team |work=The Atlantic |last1=Barra |first1=Allen |date=12 July 2014 |accessdate=12 April 2020}}</ref> Maradona was renowned for his [[Dribbling#Association football|dribbling]] ability, vision, close ball control, passing and creativity, and is considered one of the most skilful players in the sport.<ref name="number 10"/><ref name="Political Psychology">David Patrick Houghton (2008). "Political Psychology: Situations, Individuals, and Cases". p. 43. Routledge, 2008</ref><ref name="People on People">Susan Ratcliffe (2001). "People on People: The Oxford Dictionary of Biographical Quotations". p. 234. Oxford University Press, 2001</ref> He had a compact physique, and with his strong legs, low center of gravity, and resulting balance, he could withstand physical pressure well while running with the ball, despite his small stature,<ref name="spectacular to scandalous">[https://www.espn.com/soccer/blog/name/93/post/1851646/headline "From spectacular to scandalous: Maradona's World Cup legacy"]. ESPN. Retrieved 14 May 2014</ref><ref name="Perfect 10s">{{cite web |url=https://www.espn.com/core/world-cup/story/_/page/worldcup101-05142010/ce/us/ruud-gull-all-time-no-10s |title=Perfect 10s |publisher=ESPN FC |last1=Gullit |first1=Ruud |date=14 May 2010 |accessdate=8 April 2020}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theatlantic.com/health/archive/2014/06/in-soccer-being-short-can-help/372617/ |title=Why Being Short Can Help in Soccer |work=The Atlantic |last1=Khazan |first1=Olga |date=12 June 2014 |accessdate=14 April 2020}}</ref> while his acceleration, quick feet, and agility, combined with his dribbling skills and close control at speed, allowed him to change direction quickly, making him difficult for opponents to defend against.<ref>{{cite news |url=https://montrealgazette.com/sports/soccer/maradona-really/ |title=Maradona? Really? |work=Montreal Gazette |date=29 October 2008 |accessdate=11 April 2020}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.esquire.com/uk/culture/news/a6353/world-cup-legends-2-diego-maradona/ |title=World Cup Legends #1: Diego Maradona |work=Esquire |last1=Burns |first1=Jimmy |date=9 July 2014 |accessdate=11 April 2020}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1994/06/23/sports/world-cup-94-maradona-lets-feet-talk-for-him.html |title=WORLD CUP '94; Maradona Lets Feet Talk for Him |work=The New York Times |last1=Yannis |first1=Alex |date=23 June 1994 |accessdate=11 April 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/7717006.stm |title=When Hansen came up against Maradona |publisher=BBC Sport |last1=Hansen |first1=Alan |date=18 November 2008 |accessdate=11 April 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2019/12/09/5deea64622601d84558b4632.html |title=Menotti's scouting report for Barcelona on Maradona |publisher=Marca |date=9 December 2019 |accessdate=11 April 2020}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/archive/sports/1981/08/09/maradona/167d4752-8af3-4631-a418-4e8a92e4b6ff/ |title=! Maradona! |work=The Washington Post |last1=Gorney |first1=Cynthia |date=9 August 1981 |accessdate=11 April 2020}}</ref> He is regarded by several pundits and football figures as one of the greatest dribblers in the history of the game; <ref name="spectacular to scandalous"/><ref name="Perfect 10s"/><ref name="Greatest Dribblers">{{cite web |url=http://bleacherreport.com/articles/1037524-50-greatest-dribblers-in-world-football-history |title=50 Greatest Dribblers in World Football History |website=Bleacher Report |author1=Allan Jiang |date=25 January 2012 |accessdate=22 December 2017}}</ref><ref name="Joy of Six">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2010/oct/15/the-joy-of-six-great-dribbles |title=The Joy of Six: Great dribbles |newspaper=The Guardian |author1=Scott Murray |date=15 October 2010 |accessdate=14 February 2017}}</ref> former Dutch player [[Johan Cruyff]] saw similarities between Maradona and [[Lionel Messi]] with the ball seemingly attached to their body when dribbling.<ref>[http://www.mirrorfootball.co.uk/news/Lionel-Messi-hailed-as-world-treasure-by-Johan-Cruyff-fellow-Barcelona-legend-article881245.html "Messi's a world treasure says Johan Cruyff"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120426041440/http://www.mirrorfootball.co.uk/news/Lionel-Messi-hailed-as-world-treasure-by-Johan-Cruyff-fellow-Barcelona-legend-article881245.html |date=26 April 2012 }}. The Mirror. Retrieved 1 August 2014</ref> His physical strengths were illustrated by his two goals against Belgium in the 1986 World Cup. Although he was known for his penchant for undertaking individual runs with the ball,<ref>{{cite news |url=https://www.nbcwashington.com/news/sports/nbcsports/we-missed-the-premier-league-too-the-legendary-career-of-thierry-henry/2343423/ |title=We Missed the Premier League, Too: The Legendary Career of Thierry Henry |work=NBC4 Washington |date=24 June 2020 |accessdate=29 June 2020}}</ref> he was also a strategist and an intelligent team player, with excellent spatial awareness, as well as being highly technical with the ball. He could manage himself effectively in limited spaces, and would attract defenders only to quickly dash out of the melee (as in the second 1986-goal against England),<ref name="destroyed Diego"/><ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/photo_galleries/3639075.stm Maradona's World Cup magic]. BBC Sport (19 April 2004). Retrieved 18 August 2006.</ref><ref name="Recall the best not the worst of Maradona">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2004/apr/20/sport.comment1 |title=Recall the best not the worst of Maradona, says David Lacey |work=The Guardian |last1=Staff |first1=Guardian |date=19 April 2004 |accessdate=29 June 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.goal.com/en/news/mythbuster-messi-maradona-win-world-cup/p2c79lru48oi1b2cbsdvazjy4 |title=Mythbuster: 'Messi is not Maradona' - Did Diego win the World Cup on his own? |publisher=Goal.com |last1=Doyle |first1=Mark |date=27 March 2020 |accessdate=29 June 2020}}</ref><ref>{{cite book |last1=Lowenstein |first1=Stephen |title=My First Movie, Take Two: Ten Celebrated Directors Talk About Their First Film |date=2009 |publisher=Knopf Doubleday Publishing Group |isbn=978-1-4000-7990-2 |page=xi |url=https://books.google.com/books?id=7GR4VNVYyO0C&q=maradona+%22spatial+awareness%22&pg=PR11 |accessdate=29 June 2020 |language=en}}</ref> or give an assist to a free teammate. Being short, but strong, he could hold the ball long enough with a defender on his back to wait for a teammate making a run or to find a gap for a quick shot. He showed leadership qualities on the field and captained Argentina in their World Cup campaigns of 1986, 1990 and 1994.<ref>[https://www.theguardian.com/football/blog/2014/may/29/world-cup-top-100-pele-maradona "World Cup’s top 100 footballers: how to choose between Pelé and Maradona?"]. The Guardian. Retrieved 24 June 2014</ref><ref>John H Kerr (2004). "Motivation And Emotion in Sport". p. 2. Taylor & Francis,</ref> While he was primarily a creative playmaker, Maradona was also known for his finishing and goalscoring ability.<ref name="number 10"/><ref>{{cite web |url=https://medium.com/sportstalkfeed/top-20-soccer-players-of-all-time-5342c4fd56bf |title=Top 20 Soccer Players of All-Time |publisher=Medium |last1=Zavala |first1=Steve |date=17 August 2017 |accessdate=11 April 2020}}</ref> Former Milan manager [[Arrigo Sacchi]] also praised Maradona for his defensive work–rate off the ball in a 2010 interview with ''[[Il Corriere dello Sport]]''.<ref>{{cite news |url=http://www.corrieredellosport.it/serie_a/napoli/2010/10/30-136383/Sacchi:+«Maradona+il+più+grande.+Il+Milan+voleva+prenderlo» |title=Sacchi: "Maradona il più grande Il Milan voleva prenderlo" |work=Il Corriere dello Sport |language=Italian |date=30 October 2010 |accessdate=12 April 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131026005429/http://www.corrieredellosport.it/serie_a/napoli/2010/10/30-136383/Sacchi%3A+%C2%ABMaradona+il+pi%C3%B9+grande.+Il+Milan+voleva+prenderlo%C2%BB |archivedate=26 October 2013 |url-status=dead}}</ref> [[File:Panini maradona supersport.jpg|thumb|upright|left|[[Association football trading card|Trading card]] of Maradona issued by [[Panini Group|Panini]] for the 1986 World Cup]] The [[Captain (association football)|team leader]] on and off the field – he would speak up on a range of issues on behalf of the players – Maradona's ability as a player and his overpowering personality had a major positive effect on his team, with his 1986 World Cup teammate [[Jorge Valdano]] stating: "Maradona was a technical leader: a guy who resolved all difficulties that may come up on the pitch. Firstly, he was in charge of making the miracles happen, that's something that gives team-mates a lot of confidence. Secondly, the scope of his celebrity was such that he absorbed all the pressures on behalf of his team-mates. What I mean is: one slept soundly the night before a game not just because you knew you were playing next to Diego and Diego did things no other player in the world could do, but also because unconsciously we knew that if it was the case that we lost then Maradona would shoulder more of the burden, would be blamed more, than the rest of us. That was the kind of influence he exercised on the team."<ref>{{cite news |title=Does Diego still have the touch of a leader? |url=https://www.theguardian.com/football/blog/2008/nov/18/diego-maradona-argentina |accessdate=28 July 2018 |work=The Guardian}}</ref> Lauding the "charisma" of Maradona, another of his Argentina teammates, prolific striker [[Gabriel Batistuta]], stated, "Diego could command a stadium, have everyone watch him. I played with him and I can tell you how technically decisive he was for the team".<ref>{{cite news |url=https://www.fourfourtwo.com/news/messi-lacks-maradonas-charisma-claims-batistuta#5TvMcZMsZqydgcwd.99 |title=Messi lacks Maradona's charisma, claims Batistuta |work=Four Four Two |date=23 March 2018 |accessdate=15 August 2018}}</ref> Napoli's former president – Corrado Ferlaino – commented on Maradona's leadership qualities during his time with the club in 2008, describing him as "a coach on the pitch."<ref>{{cite news |url=https://st.ilsole24ore.com/art/SoleOnLine4/Sport/graffiti-di-sport/graffiti-sport-30-ottobre_PRN.shtml |title=Maradona, il ct dei sogni che può vincere il Mondiale |work=Il Sole 24 Ore |language=Italian |last1=Genta |first1=Carlo |date=30 October 2008 |accessdate=13 April 2020}}</ref> {{Quote box|width=32%|align=right|quote="Even if I played for a million years, I'd never come close to Maradona. Not that I'd want to anyway. He's the greatest there's ever been."|source=—[[Lionel Messi]], the player most closely identified with the "[[New Maradona]]" label<ref name="Maradona FIFA">[https://www.fifa.com/news/maradona-others-see-him-1326223 "Maradona, as others see him"]. FIFA.com. Retrieved 17 November 2013</ref> }} One of Maradona's trademark moves was dribbling full-speed on the right wing, and on reaching the opponent's goal line, delivering accurate passes to his teammates. Another trademark was the ''[[rabona]]'', a reverse-cross pass shot behind the leg that holds all the weight.<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/news/y=2011/m=10/news=enraptured-rabonas-1527054.html |title=Enraptured by 'rabonas' |publisher=FIFA.com |date=24 October 2014 |accessdate=9 April 2016}}</ref> This manoeuvre led to several assists, such as the cross for [[Ramón Díaz]]'s header against [[Switzerland national football team|Switzerland]] in 1980.<ref>{{cite web |url=http://www.espnfc.us/story/1300129/first-xi-the-art-of-rabona |title=The art of rabona |publisher=ESPN FC |author1=Robin Hackett |date=17 January 2013 |accessdate=9 April 2016}}</ref> He was also a dangerous [[Direct free kick|free kick]] and [[Penalty kick (association football)|penalty kick]] taker, who was renowned for his ability to [[Curl (football)|bend]] the ball from corners and direct set pieces.<ref>[http://uk.reuters.com/article/2010/06/19/us-soccer-world-maradona-idUSTRE65I0RB20100619 "Free kick expert Maradona leads by example"]. Reuters. Retrieved 19 May 2014</ref><ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/news/y=2009/m=7/news=tension-from-yards-1086121.html |title=Tension from 12 yards |publisher=FIFA.com |date=31 July 2009 |accessdate=9 April 2016}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1986-06-25-8602150468-story.html |title=Soccer Celebrates its 'San' Diego |work=The Chicago Tribune |last1=Hersh |first1=Phil |date=25 June 1986 |accessdate=8 April 2020}}</ref> Regarded as one of the best dead–ball specialists of all time,<ref name="Kings">[https://www.fifa.com/newscentre/features/news/newsid=1551015/index.html "Kings of the free-kick"]. FIFA.com. Retrieved 20 May 2014</ref><ref name="Greatest Free-Kick Takers of All Time">{{cite web |url=https://bleacherreport.com/articles/2686617-where-does-lionel-messi-rank-among-the-greatest-free-kick-takers-of-all-time#slide6 |title=Where Does Lionel Messi Rank Among the Greatest Free-Kick Takers of All Time? |publisher=bleacherreport.com |first=Karl |last=Matchett |date=6 February 2017 |accessdate=30 April 2019}}</ref><ref name="completo">{{cite news |url=http://archiviostorico.gazzetta.it/1999/gennaio/26/Zola_applaude_Mihajlovic_piu_completo_ga_0_990126710.shtml |title=Zola applaude Mihajlovic: "E' il piu' completo" |trans-title=Zola applauds Mihajlovic: "He is the most complete" |work=La Gazzetta dello Sport |language=Italian |last1=Giancarlo |first1=Galavotti |date=26 January 1999 |accessdate=8 April 2020}}</ref><ref name="best freekick takers in football history">{{cite web |url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2018/09/20/5ba2969c268e3e35188b45ad.html |title=Messi and the other best freekick takers in football history |publisher=Marca |last1=Lara |first1=Lorenzo |last2=Mogollo |first2=Álvaro |last3=Wilson |first3=Emily |date=20 September 2018 |accessdate=8 April 2020}}</ref> his free kick technique, which often saw him raise his knee at a high angle when striking the ball, thus enabling him to lift it high over the wall, allowed him to score free kicks even from close range, within 22 to 17 yards (20 to 16 metres) from the goal, or even just outside the penalty area.<ref>{{cite news |url=http://archiviostorico.corriere.it/1995/ottobre/24/Del_Piero_Tira_alla_Platini_co_0_951024456.shtml |title=Del Piero? Tira alla Platini |publisher=Il Corriere della Sera |language=Italian |date=24 October 1995 |page=44|archive-url=https://archive.today/20151106152619/http://archiviostorico.corriere.it/1995/ottobre/24/Del_Piero_Tira_alla_Platini_co_0_951024456.shtml|archive-date=6 November 2015}}</ref> His style of taking free kicks influenced several other specialists, including [[Gianfranco Zola]],<ref name="completo"/> [[Andrea Pirlo]],<ref>{{cite web |url=https://www.football-italia.net/46640/free-kick-master-pirlo |title=Free-kick master Pirlo |publisher=Football Italia |last=Cetta |first=Luca |date=19 March 2014 |accessdate=8 April 2020}}</ref> and Lionel Messi.<ref>{{cite news |url=https://www.forbes.com/sites/tomsanderson/2019/11/10/dead-ball-genius-how-messi-learned-from-maradona-ronaldinho-and-deco-to-become-the-games-greatest-free-kick-taker/#67633c24679b |title=Dead Ball Genius: How Messi Learned From Maradona, Ronaldinho And Deco To Become The Game's Greatest Free-Kick Taker |work=Forbes |last1=Sanderson |first1=Tom |date=10 November 2019 |accessdate=8 April 2020}}</ref> [[File:Maradona messi creacion adan.jpg|thumb|left|300px|Maradona and [[Lionel Messi]] (left) depicted in a recreation of [[Michelangelo]]'s ''[[The Creation of Adam]]'' painting, on a ceiling of a sports club in [[Barracas, Buenos Aires]]]] Maradona was famous for his cunning personality.<ref>[https://www.theguardian.com/football/2008/oct/30/argentina-maradona-football-manager-rehab "El maestro Maradona: football legend to be Argentina manager"]. The Guardian. Retrieved 19 May 2014</ref> Inherent within his nickname "El Pibe de Oro" ("Golden Boy") is a sense of mischief, with "pibe" being an anti-establishment rogue, street smart and full of guile.<ref name="Pibe"/> Some critics view his controversial "Hand of God" goal at the 1986 World Cup as a clever manoeuvre, with one of the opposition players, Glenn Hoddle, admitting that Maradona had disguised it by flicking his head at the same time as palming the ball.<ref>Geoff Tibballs (2003). "Great Sporting Scandals". p. 227. Robson, 2003</ref> The goal itself has been viewed as an embodiment of the Buenos Aires shanty town Maradona was brought up in and its concept of ''viveza criolla'' — "native cunning".<ref>[http://www.smh.com.au/sport/football/maradona-scores-1800aseat-ticket-sales-proving-the-bad-boys-of-sport-are-hard-to-match-20120511-1yi1y.html#ixzz327PbCwNs "Maradona scores $1800-a-seat ticket sales, proving the bad boys of sport are hard to match"]. Sydney Morning Herald. Retrieved 19 May 2014</ref> While critical of the illegitimate first goal, England striker [[Gary Lineker]] conceded, "When Diego scored that second goal against us, I felt like applauding. I'd never felt like that before, but it's true... and not just because it was such an important game. It was impossible to score such a beautiful goal. He's the greatest player of all time, by a long way. A genuine phenomenon."<ref name="Quotes">[https://www.fifa.com/classicfootball/players/player=174732/quotes.html "Diego Maradona – I was there"]. FIFA.com. Retrieved 23 June 2014</ref> Maradona used his hand in the 1990 World Cup, again without punishment, and this time on his own goal line, to prevent the [[Soviet Union national football team|Soviet Union]] from scoring.<ref>[https://www.theguardian.com/sport/2009/jun/13/diego-maradona-other-hand-ball "13 June 1990: Diego Maradona's other World Cup handball"]. ''The Guardian''. Retrieved 3 February 2015</ref> A number of publications have referred to Maradona as the [[Artful Dodger]], the urchin pickpocket from [[Charles Dickens]]' ''Oliver Twist''.<ref>[http://www.esquire.co.uk/culture/sport/6353/world-cup-legends-2-diego-maradona/ "World Cup Legends #1: Diego Maradona"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150203100233/http://www.esquire.co.uk/culture/sport/6353/world-cup-legends-2-diego-maradona/ |date=3 February 2015 }}. Esquire. Retrieved 3 February 2015</ref><ref>[https://www.telegraph.co.uk/sport/football/international/3459830/Diego-Maradona-writes-another-chapter-in-a-turbulent-life-Football.html "Argentina coach Diego Maradona writes another chapter in a turbulent life"]. The Telegraph. Retrieved 3 February 2015</ref><ref>Taylor, Chris (9 November 2005). [https://www.theguardian.com/football/2005/nov/06/sport.argentina "A Big Hand"]. The Guardian. Retrieved 3 February 2015</ref><ref>Jimmy Burns (2011). "Maradona: The Hand of God". p. 17. A&C Black</ref> Maradona was dominantly left-footed, often using his left foot even when the ball was positioned more suitably for a right-footed connection.<ref>{{cite news |url=http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2006/11/13/rabona-tocco-magico-di-diego.html |title=Rabona, ' o tocco magico di Diego|trans-title=Rabona, Diego's magic touch |newspaper=La Repubblica |language=Italian |author1=Marco Azzi |date=13 November 2006 |accessdate=9 April 2016}}</ref> His first goal against Belgium in the 1986 World Cup semi-final is a worthy indicator of such; he had run into the inside right channel to receive a pass but let the ball travel across to his left foot, requiring more technical ability. During his run past several England players in the previous round for the "Goal of the Century" he did not use his right foot once, despite spending the whole movement on the right-hand side of the pitch. In the [[1990 FIFA World Cup|1990 World Cup]] second round tie against Brazil, he did use his right foot to set up the winning goal for Claudio Caniggia due to two Brazilian markers forcing him into a position that made use of his left foot less practical.<ref>Brian Glanville (2010). "The Story of the World Cup: The Essential Companion to South Africa 2010". p. 320. Faber & Faber</ref> ===Reception=== {{Quote|[[Pelé]] scored more goals. [[Lionel Messi]] has won more trophies. Both have lived more stable lives than the overweight former cocaine addict who tops this list, whose relationship with football became increasingly strained the longer his career continued. If you’ve seen Diego Maradona with a football at his feet, you’ll understand.|Andrew Murray on Maradona topping ''[[FourFourTwo]]'' magazine's "100 Greatest Footballers Ever" list, July 2017.<ref name="Murray">{{cite news |url=https://www.fourfourtwo.com/features/fourfourtwos-100-greatest-footballers-ever-no1-diego-maradona |title=FourFourTwo's 100 Greatest Footballers EVER: No.1, Diego Maradona |agency=FourFourTwo |last=Murray |first=Andrew |date=26 September 2017 |access-date=29 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929135411/https://www.fourfourtwo.com/features/fourfourtwos-100-greatest-footballers-ever-no1-diego-maradona |archive-date=29 September 2017 |url-status=dead}}</ref>}} Regarded as the best player of his generation,<ref name="Recall the best not the worst of Maradona"/> as well as one of the greatest players of all time by several pundits, players, and managers, and by some as the best player ever,<ref name="SI"/><ref name="Maradona FIFA"/><ref name="Murray"/><ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/blogs/jonathanstevenson/2010/10/pele_or_maradona_who_is_the_gr.html |title=Pele or Maradona, who is the greatest? |publisher=BBC Sport |date=22 October 2010 |accessdate=5 June 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.fourfourtwo.com/features/diego-maradona-best-moments-argentina-napoli-barcelona-greatest-player-all-time |title=10 of Diego Maradona's best moments: the greatest player of all time? |publisher=FourFourTwo |last1=Brewin |first1=Joe |date=25 February 2020 |accessdate=5 June 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://bleacherreport.com/articles/6784-pel-or-diego-maradona-who-is-the-greatest-soccer-player-of-all-time |title=Pelé or Diego Maradona: Who is the Greatest Soccer Player of All Time? |publisher=Bleacher Report |last1=Vinay |first1=Adarsh |date=16 January 2008 |accessdate=5 June 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.eurosport.com/football/the-top-five-players-of-all-time-where-does-johan-cruyff-rank-on-our-list-of-greats_sto5380373/story.shtml |title=The top five players of all time - where does Johan Cruyff rank on our list of greats? |publisher=Eurosport |last1=Kane |first1=Desmond |date=23 March 2016 |accessdate=5 June 2020}}</ref> Maradona is renowned as one of the most skilful players in the history of football,<ref name="number 10"/><ref name="Political Psychology"/><ref name="People on People"/> as well as being considered one of the greatest dribblers<ref name="spectacular to scandalous"/><ref name="Perfect 10s"/><ref name="Greatest Dribblers"/><ref name="Joy of Six"/> and free kick takers in the history of the sport.<ref name="Kings"/><ref name="Greatest Free-Kick Takers of All Time"/><ref name="completo"/><ref name="best freekick takers in football history"/> Considered to be a precocious talent in his youth,<ref name="Pibe"/> in addition to his playing ability, Maradona also drew praise from his former manager Menotti for his dedication, determination, and the work-ethic he demonstrated in order to improve the technical aspect of his game in training, despite his natural gifts, with the manager noting: "I'm always cautious about using the word 'genius'. I find it hard to apply that even to Mozart. The beauty of Diego's game has a hereditary element – his natural ease with the ball – but it also owes a lot to his ability to learn: a lot of those brushstrokes, those strokes of 'genius', are in fact a product of his hard work. Diego worked very hard to be the best."<ref name="diet">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/observer/osm/story/0,,1677834,00.html |title=That's one hell of a diet, Diego |work=The Guardian |date=8 January 2006 |accessdate=13 April 2020}}</ref> Maradona's former Napoli manager – [[Ottavio Bianchi]] – also praised his discipline in training, commenting: "Diego is different to the one that they depict. When you got him on his own he was a very good kid. It was beautiful to watch him and coach him. They all speak of the fact that he did not train, but it was not true because Diego was the last person to leave the pitch, it was necessary to send him away because otherwise he would stay for hours to invent free kicks."<ref>{{cite news |url=https://napoli.repubblica.it/sport/2018/05/08/news/i_mille_colori_di_maradona_in_bianco_e_nero-195826443/ |title=I mille colori di Maradona in bianco e nero |work=La Repubblica |language=Italian |last1=Marino |first1=Giovanni |date=8 May 2018 |accessdate=13 April 2020}}</ref> However, although, as Bianchi noted, Maradona was known for making "great plays" and doing "unimaginable" and "incredible things" with the ball during training sessions,<ref name="racconta"/><ref>{{cite news |url=https://www.bresciaoggi.it/home/sport/brescia-calcio/bianchi-passione-e-rigore-di-un-vincente-1.6804924 |title=Bianchi, passione e rigore di un vincente |work=Brescia Oggi |language=Italian |last1=Corbetta |first1=Vincenzo |date=4 October 2018 |accessdate=14 April 2020}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.tuttonapoli.net/le-interviste/bianchi-messi-gioca-in-un-barcellona-perfetto-mentre-diego-86837 |title=Bianchi: "Messi? Gioca in un Barcellona perfetto, mentre Diego..." |work=Tutto Napoli |language=Italian |date=9 March 2012 |accessdate=14 April 2020}}</ref> and would even go through periods of rigorous exercise, he was equally known for his limited work-rate in training without the ball, and even gained a degree of infamy during his time in Italy for missing training sessions with Napoli, while he often trained independently instead of with his team.<ref name="racconta">{{cite web |url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2018/02/12/napoli-carnevale-maradona-partita- |title=Napoli, Carnevale racconta: "Maradona una volta si presentò un'ora prima di giocare" |publisher=sport.sky.it |language=Italian |date=12 February 2018 |accessdate=13 April 2020}}</ref><ref name="Maradona movie"/><ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1990/05/27/magazine/soccer-s-little-big-man.html |title=Soccer's Little Big Man |work=The New York Times |last1=Vecsey |first1=George |date=27 May 1990 |accessdate=13 April 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.goal.com/en-gb/news/3276/serie-a/2011/06/10/2526528/diego-maradona-made-excuses-to-dodge-napoli-training-luciano |title=Diego Maradona made excuses to dodge Napoli training - Luciano Moggi |publisher=Goal.com |last1=Landolina |first1=Salvatore |date=10 June 2011 |accessdate=13 April 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.fourfourtwo.com/features/marcel-desailly-perfect-xi |title=Marcel Desailly: Perfect XI |publisher=FourFourTwo |last1=Moore |first1=Nick |date=30 June 2007 |accessdate=13 April 2020}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.corriere.it/sport/12_maggio_02/napoli-maradona-scudetto-libro-bellinazzo-garanzini-marco-letizia_1f256fb6-9469-11e1-ae3e-f83a8e51ff45.shtml |title=Il giorno che vinse tutta Napoli |work=Il Corriere della Sera |language=Italian |last1=Letizia |first1=Marco |date=2 May 2012 |accessdate=13 April 2020}}</ref> In a 2019 documentary film on his life, Maradona confessed that his weekly regime consisted of "playing a game on Sunday, going out until Wednesday, then hitting the gym on Thursday." Regarding his inconsistent training regimen, the film's director, Asif Kapadia, commented in 2020: "He had a metabolism. He would look so incredibly out of shape, but then he’d train like crazy and sweat it off by the time matchday came along. His body shape just didn’t look like a footballer, but then he had this ability and this balance. He had a way of being, and that idea of talking to him honestly about how a typical week transpired was pretty amazing." He also revealed that Maradona was ahead of his time in the fact that he had a personal fitness coach – Fernando Signorini – who trained him in a variety of areas, in addition to looking after his physical conditioning, adding: "While he [Maradona] was in a football team he had his own regime. How many players would do that? How many players would even know to think like that? 'I’m different to anyone else so I need to train at what I’m good at and what I’m weak at.' Signorini is very well read and very intelligent. He would literally say, 'This is the way I’m going to train you, read this book.' He would help him psychologically, talk to him about philosophy, and things like that."<ref name="Maradona movie">{{cite web |url=https://www.fourfourtwo.com/us/features/diego-maradona-movie-watch-napoli-argentina-drugs-when-the-poorest-city-in-italy-bought-worlds-most-expensive-player |title=When the poorest city in Italy bought the world's most expensive player: What the Diego Maradona movie teaches us about one of football's greats |publisher=FourFourTwo |last1=Hill |first1=Steve |date=10 April 2020 |accessdate=13 April 2020}}</ref><ref name="Maradona film">{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2020/03/22/maradona-magic-madness-takeaways-diegomaradona-film-channel/ |title=Maradona, the magic, the madness: takeaways from Diego Maradona film on Channel 4 |work=The Telegraph |last1=Tyers |first1=Alan |date=22 March 2020 |accessdate=14 April 2020}}</ref> Moreover, Maradona was notorious for his poor diet and extreme lifestyle off the pitch, including his use of illicit drugs and alcohol abuse, which along with personal issues, his metabolism, medication that he was prescribed, and periods of inactivity due to injuries and suspensions, led to his significant weight–gain and physical decline as his career progressed; his lack of discipline and difficulties in his turbulent personal life are thought by some in the sport to have negatively impacted his performances and longevity in the later years of his playing career.<ref name="destroyed Diego">{{cite news |url=https://nypost.com/2019/09/26/how-cocaine-fame-and-the-mafia-destroyed-diego-maradona/ |title=How cocaine, fame and the Mafia destroyed Diego Maradona |work=The New York Post |last1=Phull |first1=Hardeep |date=26 September 2019 |accessdate=13 April 2020}}</ref><ref name="diet"/><ref name="tragedy">{{cite news |url=https://www.newyorker.com/culture/culture-desk/the-tragedy-of-diego-maradona-one-of-soccers-greatest-stars |title=The Tragedy of Diego Maradona, One of Soccer's Greatest Stars |work=The New Yorker |last1=Alarcón |first1=Daniel |date=13 October 2019 |accessdate=13 April 2020}}</ref> A controversial footballing figure, while he earned critical acclaim from players, pundits, and managers over his playing style, he also drew criticism in the media for his temper and confrontational behaviour, both on and off the pitch.<ref name="racconta"/><ref name="tragedy"/><ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/voices/diego-maradona-world-cup-argentina-england-falklands-war-patriotism-a8419006.html |title=The reason we English dislike Maradona so much is because we've never got over the Falklands War |work=The Independent |last1=Gore |first1=Will |date=27 June 2018 |accessdate=13 April 2020}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.ctvnews.ca/germany-hammers-argentina-4-0-to-reach-world-cup-semis-1.528881 |title=Germany hammers Argentina 4-0 to reach World Cup semis |work=CTV News |date=3 July 2010 |accessdate=13 April 2020}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.corriere.it/sette/comportamenti/19_novembre_29/diego-maradona-fenomenologia-campione-contraddizioni-ecb71ac2-0ed9-11ea-b3dc-1023409a22e2.shtml |title=Diego Maradona, fenomenologia del campione delle contraddizioni |work=Il Corriere della Sera |language=Italian |last1=Pellizzari |first1=Tommaso |date=29 November 2019 |accessdate=13 April 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.ultimouomo.com/maradona-estate-89/ |title=L'estate '89 di Diego Armando Maradona |publisher=www.ultimouomo.com |language=Italian |last1=Gaetani |first1=Marco |date=4 September 2019 |accessdate=13 April 2020}}</ref> However, in 2005, Paolo Maldini, described Maradona both as the greatest player he ever faced, and also as the most honest, stating: "He was a model of good behaviour on the pitch – he was respectful of everyone, from the great players down to the ordinary team member. He was always getting kicked around and he never complained – not like some of today's strikers."<ref>{{cite news |url=https://www.irishtimes.com/sport/evergreen-maldini-still-the-soul-of-the-rossoneri-1.407203 |title=Evergreen Maldini still the soul of the Rossoneri |work=The Irish Times |last1=Agnew |first1=Paddy |date=18 January 2005 |accessdate=13 April 2020}}</ref> His former defensive club and international teammate, Baresi, stated when he was asked who was his greatest opponent: "Maradona; when he was on form, there was almost no way of stopping him,"<ref name="Baresi: One-on-One"/> while fellow former Italy defender [[Giuseppe Bergomi]] described Maradona as the greatest player of all time in 2018.<ref>{{cite news |url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/inter/2018/11/22-50234858/ho_pianto_per_radice_maradona_il_piu_forte_di_sempre_ma_a_van_basten_e_stato_ancora_piu_difficile_prendere_la_palla/ |title=Ho pianto per Radice. Maradona il più forte di sempre, ma a Van Basten è stato ancora più difficile prendere la palla |work=Il Corriere dello Sport |language=Italian |date=22 November 2018 |accessdate=4 November 2019}}</ref> In 1999, Maradona was placed second behind Pelé by ''World Soccer'' in the magazine's list of the "100 Greatest Players of the 20th Century."<ref name="World Soccer Players of the Century">{{cite web |url=http://www.englandfootballonline.com/TeamHons/HonsWldSocPlyrsCent.html |title=World Soccer Players of the Century |publisher=World Soccer |accessdate=29 August 2014}}</ref> Along with Pelé, Maradona was one of the two joint winners of the "FIFA Player of the Century" award in 2000,<ref name="FIFA Player of the Century"/> and also placed fifth in "IFFHS' Century Elections."<ref name="IFFHS' Century Elections"/> In a 2014 FIFA poll, Maradona was voted the second-greatest number 10 of all-time, behind only Pelé,<ref>{{cite news |url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Estero/02-03-2014/pele-piu-forte-maradona-zidane-3-baggio-9-migliori-10-secondo-fifa-80158538791.shtml |title=Pelè è più forte di Maradona, Zidane 3°, Baggio 9°: i migliori 10 secondo la Fifa|trans-title=Pelè better than Maradona, Zidane 3rd, Baggio 9th: the best 10s according to FIFA |newspaper=La Gazzetta dello Sport |language=Italian |date=2 March 2014 |accessdate=24 September 2014}}</ref> and later that year, was ranked second in ''The Guardian'''s list of the 100 greatest World Cup players of all-time, ahead of the [[2014 FIFA World Cup|2014 World Cup]] in Brazil, once again behind Pelé.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/news/datablog/2014/may/29/the-world-cups-top-100-footballers-by-nationality-goals-scored-and-votes |title=The World Cup's top 100 footballers: by nationality, goals scored and votes |newspaper=The Guardian |author1=George Arnett |author2=Ami Sedghi |date=29 May 2014 |accessdate=3 December 2016}}</ref> In 2017, ''FourFourTwo'' ranked him in first place in their list of "100 greatest players,"<ref name="Murray"/> while in 2018, he was ranked in first place by the same magazine in their list of the "Greatest Football Players in World Cup History"; <ref name="Greatest Football Players in World Cup History"/> in March 2020, he was also ranked first by Jack Gallagher of ''[[90min.com]]'' in their list of "Top 50 Greatest Players of All Time."<ref>{{cite web |url=https://www.90min.com/posts/6583929-diego-maradona-the-extremes-of-footballing-morality-the-greatest-of-all-time |title=Diego Maradona: The Extremes of Footballing Morality & the Greatest of All Time |publisher=www.90min.com |last1=Gallagher |first1=Jack |date=27 March 2020 |accessdate=5 June 2020}}</ref> In May 2020, ''[[Sky Sports]]'' ranked him as the best player ever never to have won the [[UEFA Champions League|Champions League]] or European Cup.<ref>{{cite web |url=https://www.skysports.com/transfer/news/11096/11996951/25-1-best-players-never-to-win-champions-league |title=Ronaldo, Eric Cantona, Zlatan Ibrahimovic: The best players never to win Champions League 25-1 |publisher=Sky Sports |last1=Solhekol |first1=Kaveh |last2=Sheth |first2=Dharmesh |date=30 May 2020 |accessdate=1 June 2020}}</ref> ==Retirement and honours== [[File:Maradona Barcelona shirt.jpg|thumb|right|Diego Maradona's ''blaugrana'' shirt on display in the [[FC Barcelona Museum]]]] Hounded for years by the press, Maradona once fired a [[air rifle|compressed-air rifle]] at reporters who he claimed were invading his privacy. This quote from former teammate [[Jorge Valdano]] summarizes the feelings of many: {{quote|He is someone many people want to emulate, a controversial figure, loved, hated, who stirs great upheaval, especially in Argentina... Stressing his personal life is a mistake. Maradona has no peers inside the pitch, but he has turned his life into a show, and is now living a personal ordeal that should not be imitated.<!--Es un personaje al que mucha gente quiere imitar, un personaje polémico, amado, odiado, que provoca gran convulsión social, sobre todo en Argentina... El error está en poner el acento sobre su vida privada. Maradona es incomparable dentro de un campo de juego, pero también ha convertido en espectáculo su vida y ahora está viviendo un drama personal que conviene no imitar.--><!--<ref>[http://www.el-mundo.es/larevista/num103/textos/valdano1.html Interview with Jorge Valdano]. el-mundo.es (2001) (in Spanish).</ref>}} In 1990, the [[Konex Foundation]] from Argentina granted him the Diamond [[Konex Award]], one of the most prestigious culture awards in Argentina, as the most important personality in Sports in the last decade in his country. In 2000, Maradona published his autobiography ''Yo Soy El Diego'' ("I am ''The Diego''"), which became a best-seller in Argentina.<ref>[https://archive.today/20030512214724/http://www.wndu.com/sports/122000/sports_5111.php Maradona 'tells all' in autobiography]. Associated Press. 20 December 2000.</ref> Two years later, Maradona donated the Cuban royalties of his book to "the [[Cuba]]n people and [[Fidel Castro|Fidel]]".<ref>Garcia, Anne-Marie (21 February 2002) [https://web.archive.org/web/20061013215035/http://www.granma.cu/ingles/febrero02-3/8diego-i.html Maradona donates royalties from Cuban edition of his book]. granma.cu.</ref> [[File:Maradona Soccer Aid 2.jpg|thumb|upright|left|Maradona at the Soccer Aid charity game at [[Old Trafford]], Manchester in May 2006, after losing weight]] In 2000, he won [[FIFA Player of the Century]] award which was to be decided by votes on their official website, their official magazine and a grand jury. Maradona won the Internet-based poll, garnering 53.6% of the votes against 18.53% for [[Pelé]].<ref>[http://sportsillustrated.cnn.com/soccer/news/2000/12/10/maradona_pele_ap/ "Maradona or Pele?"]. CNN Sports Illustrated. Retrieved 26 June 2014</ref> In spite of this, and shortly before the ceremony, FIFA added a second award and appointed a "Football Family" committee composed of football journalists that also gave to Pelé the title of best player of the century to make it a draw. Maradona also came fifth in the vote of the IFFHS (International Federation of Football History and Statistics).<ref name="IFFHS' Century Elections">[http://www.rsssf.com/miscellaneous/iffhs-century.html#worldpoc IFFHS' Century Elections]. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.com (30 January 2000). Retrieved 31 March 2013.</ref> In 2001, the [[Argentine Football Association]] (AFA) asked FIFA for authorization to [[Retired numbers in football (soccer)|retire]] the [[jersey number]] 10 for Maradona. FIFA did not grant the request, even though Argentine officials have maintained that FIFA hinted that it would.<ref>[http://worldcup.espnsoccernet.com/story?id=211993&lang=us Argentina can't retire Maradona's shirt] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030325180425/http://worldcup.espnsoccernet.com/story?id=211993&lang=us |date=25 March 2003 }} ESPNsoccernet.com, 26 May 2002. Retrieved 18 August 2006.</ref> Maradona has topped a number of fan polls, including a 2002 FIFA poll in which his second goal against England was chosen as the [[Goal of the Century|best goal ever scored in a World Cup]]; he also won the most votes in a poll to determine the All-Time Ultimate World Cup Team. On 22 March 2010, Maradona was chosen number 1 in The Greatest 10 [[FIFA World Cup|World Cup]] players of all time by the [[London]]-based newspaper ''[[The Times]]''.<ref>{{Cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/international/article7070370.ece |work=The Times |location=London |title=The ten greatest World Cup playersbr No 1 Diego Maradona Argentina |date=22 March 2010 |accessdate=1 April 2010 |first=Fiona |last=Hamilton}}</ref> [[Asociación Atlética Argentinos Juniors|Argentinos Juniors]] named its [[Estadio Diego Armando Maradona|stadium]] after Maradona on 26 December 2003. In 2003, Maradona was employed by the Libyan footballer [[Al-Saadi Gaddafi]], the third son of Colonel [[Muammar Gaddafi]], as a "technical consultant", while Al-Saadi was playing for the Italian club, [[Perugia Calcio|Perugia]], which was playing in Serie A at the time.<ref>White, Duncan (29 October 2011). "Jay Bothroyd puts good times with playboy Saadi Gaddafi, son of dead Libya tyrant Colonel Gaddafi, behind him". ''National Post''. Retrieved 31 March 2012</ref> [[File:Maradona CRS.jpg|thumb|right|Maradona in [[Kolkata]], [[India]], in December 2008. Maradona laid the foundation stone for a football academy in the eastern suburbs of the city, and was greeted by over 100,000 fans in [[Salt Lake Stadium]].<ref name="India">[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/7770851.stm "Maradona sends Calcutta into frenzy"]. BBC. Retrieved 26 June 2014</ref>]] On 22 June 2005, it was announced that Maradona would return to former club Boca Juniors as a sports vice-president in charge of managing the First Division roster (after a disappointing [[2004–05 in Argentine football|2004–05]] season, which coincided with Boca's centenary).<ref>[http://espndeportes.espn.go.com/story?id=349221 'El Diez emprende dos nuevos desafíos', ''ESPN Deportes''] (28 July 2005). Retrieved 17 August 2005.</ref> His contract began 1 August 2005, and one of his first recommendations proved to be very effective: advising the club to hire [[Alfio Basile]] as the new coach. With Maradona fostering a close relationship with the players, Boca won the 2005 [[Apertura]], the 2006 [[Clausura]], the [[Copa Sudamericana 2005|2005 Copa Sudamericana]] and the [[Recopa Sudamericana 2005|2005 Recopa Sudamericana]]. On 15 August 2005, Maradona made his debut as host of a talk-variety show on Argentine television, [[La Noche del 10]] ("The Night of the no. 10"). His main guest on opening night was Pelé; the two had a friendly chat, showing no signs of past differences. However, the show also included a cartoon villain with a clear physical resemblance to Pelé. In subsequent evenings, he led the ratings on all occasions but one. Most guests were drawn from the worlds of football and show business, including [[Ronaldo (Brazilian footballer)|Ronaldo]] and [[Zinedine Zidane]], but also included interviews with other notable friends and personalities such as Cuban leader [[Fidel Castro]] and boxers [[Roberto Durán]] and [[Mike Tyson]].<ref>[http://mensual.prensa.com/mensual/contenido/2005/09/21/hoy/deportes/345641.html "Roberto Durán estuvo con Diego Maradona"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903102804/http://mensual.prensa.com/mensual/contenido/2005/09/21/hoy/deportes/345641.html |date=3 September 2014 }}. Prensa.com. Retrieved 2 September 2014</ref> Maradona gave each of his guests a signed Argentina jersey, which Tyson wore when he arrived in Brazil, Argentina's biggest rivals.<ref>[https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/11/11/AR2005111101352.html "Tyson Must Return to Brazil for Trial"]. Washington Post. Retrieved 13 May 2014</ref> In November 2005, however, Maradona rejected an offer to work with Argentina's national football team.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2005/11/10/sports/soccer/maradona-rejects-role-with-argentina-team.html |title=Maradona Rejects Role With Argentina Team |agency=Reuters |work=The New York Times |date=10 November 2005}}</ref> In May 2006, Maradona agreed to take part in UK's [[Soccer Aid]] (a program to raise money for [[UNICEF]]).<ref>"[http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/060528/1/6y4e.html ''Maradona scores but England win UNICEF match''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070318213807/http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/060528/1/6y4e.html |date=18 March 2007 }}", Yahoo!-FIFA</ref> In September 2006, Maradona, in his famous blue and white number 10, was the captain for Argentina in a three-day World Cup of Indoor Football tournament in Spain. On 26 August 2006, it was announced that Maradona was quitting his position in the club Boca Juniors because of disagreements with the AFA, who selected [[Alfio Basile]] to be the new coach of the Argentina national team.<ref>[https://www.fifa.com/en/WorldLeagues/index/0,4643,120577,00.html?articleid=120577 'El Diego quits his beloved Boca', ''FIFA News''] (26 August 2006). Retrieved 26 August 2006 . {{dead link|date=June 2016|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> In 2008, award-winning [[Serbia]]n filmmaker [[Emir Kusturica]] made a documentary about Maradona's life, entitled ''[[Maradona by Kusturica|Maradona]]''.<ref name="Film">[https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/reviews/maradona-by-kusturica-831757.html "Maradona by Kusturica".]. The Independent. Retrieved 2 June 2014</ref> On 1 September 2014, Maradona, along with many current and former footballing stars, took part in the "Match for Peace", which was played at the [[Stadio Olimpico]] in Rome, with the proceeds being donated entirely to charity.<ref>{{cite web |title=Interreligious Match for Peace: 1/9/2014 |url=http://www.matchforpeace.org/?lang=en |accessdate=1 September 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140903092935/http://www.matchforpeace.org/?lang=en |archivedate=3 September 2014 |df=}}</ref> Maradona set up a goal for [[Roberto Baggio]] during the first half of the match, with a chipped through-ball over the defence with the outside of his left foot.<ref name="Gazetta"/> Unusually, both Baggio and Maradona wore the number 10 shirt, despite playing on the same team.<ref name="Gazetta">{{cite web |title=Il Papa a Maradona: "Ti aspettavo". Diego show con Baggio, poi si infuria: "Icardi non-doveva giocare" |url=http://www.gazzetta.it/Calcio/01-09-2014/calcio-partita-pace-baggio-dinho-eto-o-campo-il-papa-90323482706.shtml?rlabs=1 |accessdate=1 September 2014 |work=La Gazzetta dello Sport}}</ref> On 17 August 2015, Maradona visited [[Ali Bin Nasser]], the Tunisian referee of the Argentina–England quarter-final match at the 1986 World Cup where Maradona scored his [[The hand of God|Hand of God]], and paid tribute to him by giving him a signed Argentine jersey.<ref>{{citation |url=http://www.marca.com/en/2015/08/17/en/football/international_football/1439845054.html |title=29 Years on from the Infamous Argentina-England Match, Maradona holds up his hands in apology |work=Marca.com |date=17 August 2015}}</ref><ref>{{citation |url=http://elpais.com/elpais/2015/08/18/inenglish/1439899213_516413.html |title=Maradona visits Tunisian referee who awarded him 1986 "Hand of God" goal |work=El Pais |date=18 August 2015}}</ref> ==Managerial career== ===Club management=== [[File:Maradona at Karama-1.JPG|thumb|right|Maradona in [[Al Karama, Dubai|Al Karama]], [[United Arab Emirates]] in 2011 after being appointed manager of Dubai club [[Al Wasl FC]]]] Maradona began his managerial career alongside former [[Argentinos Juniors]] midfield teammate [[Carlos Fren]]. The pair led [[Textil Mandiyú|Mandiyú]] of [[Corrientes Province|Corrientes]] in 1994 and [[Racing Club de Avellaneda|Racing Club]] in 1995, with little success. In May 2011 he became manager of Dubai club [[Al Wasl FC]] in the United Arab Emirates. Maradona was sacked on 10 July 2012.<ref>{{cite news |title=Diego Maradona fired as Al Wasl coach |url=http://www.sfgate.com/sports/article/Diego-Maradona-fired-as-Al-Wasl-coach-3696833.php |work=San Francisco Chronicle |date=10 July 2012 |accessdate=10 July 2012}}</ref><ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/Maradona-wants-to-hold-talks-to-save-Al-Wasl-job/articleshow/14832834.cms |title=Maradona wants to hold talks to save Al Wasl job |date=12 July 2012 |work=The Times of India}}</ref> In August 2013, Maradona moved on to become mental coach at Argentine club [[Deportivo Riestra]]. Maradona departed this role in 2017 to become the head coach of [[Al-Fujairah SC|Fujairah]], in the [[UAE First Division League|UAE second division]], before leaving at the end of the season upon failure to secure promotion at the club.<ref name="2017 coach"/> In September 2018 he was appointed manager of Mexican second division side [[Dorados de Sinaloa|Dorados]].<ref name="Mexican team"/> He made his debut with Dorados on 17 September 2018 with a 4–1 victory over [[Cafetaleros de Tapachula]].<ref>{{cite web |last1=Staff |title=Angulo hat-trick helps get Maradona off to winning start in Mexico |url=https://www.channelnewsasia.com/news/sport/angulo-hat-trick-helps-get-maradona-off-to-winning-start-in-mexico-10731728 |website=Channel NewsAsia}}</ref> On 13 June 2019, after Dorados failed to clinch promotion to the Mexican top flight, Maradona's lawyer announced that he would be stepping down from the role, citing health reasons.<ref>{{cite news |title=Maradona out as Dorados manager, cites health |url=https://www.espn.co.uk/football/dorados-de-sinaloa/story/3875493/maradona-out-as-dorados-managercites-health |work=ESPN |date=14 June 2019 |accessdate=25 June 2019}}</ref> On 5 September 2019, Maradona was unveiled as the new head coach of [[Club de Gimnasia y Esgrima La Plata|Gimnasia de La Plata]], signing a contract until the end of the season.<ref name="gimnasia" /> After two months in charge he left the club on 19 November.<ref>{{cite news |title=Diego Maradona leaves Gimnasia de La Plata after just two months |url=https://www.skysports.com/football/news/12026/11865340/diego-maradona-leaves-gimnasia-y-esgrima-after-just-two-months |accessdate=20 November 2019 |work=Sky Sports}}</ref> However, two days later, Maradona rejoined the club as manager saying that "we finally achieved political unity in the club".<ref>{{cite news |title=Diego Maradona announces Gimnasia return - two days after quitting |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50514092 |accessdate=22 November 2019 |work=BBC}}</ref> Maradona insisted that Gabriel Pellegrino remain club President if he were to stay with Gimnisia de La Plata.<ref name=pellegrino /><ref name=pellegrinoer /> However it was still not clear if Pellegrino, who declined to run for re-election,<ref name=pellegrino /><ref name=pellegrinoer /> would stay on as club President.<ref name=pellegrino>{{cite news |url=https://uk.reuters.com/article/uk-soccer-argentina-maradona/maradona-to-stay-on-at-gimnasia-idUKKBN1XV2NE |title=Maradona to stay on at Gimnasia |first=Ramiro |last=Scandolo |publisher=Reuters |date=21 November 2019 |accessdate=26 November 2019}}</ref><ref name=pellegrinoer>{{cite news |url=https://sports.yahoo.com/maradona-returns-gimnasia-head-coach-095808541.html |title=Maradona returns as Gimnasia head coach, two days after stepping down |publisher=Yahoo Sports |date=22 November 2019 |accessdate=26 November 2019}}</ref> Originally scheduled to be held on 23 November 2019,<ref name=pellegrino /> the election was delayed 15 days.<ref name=pellegrinoer /> On 15 December 2019, Pellegrino, who was encouraged by Maradona to seek re-election, was re-elected to a three-year term.<ref>{{Cite web |url=http://www.xinhuanet.com/english/2019-12/16/c_138634325.htm |title=Maradona pledges future to Gimnasia after club elections - Xinhua &#124; English.news.cn |website=www.xinhuanet.com}}</ref> Despite having a bad record during the 2019–20 season, Gimnasia renewed Maradona's contract on 3 June 2020 through the 2020–21 season.<ref>{{Cite web |url=https://www.espn.com/soccer/gimnasia-y-esgrima/story/4105921/maradona-keeps-gimnasia-gig-despite-season-struggles |title=Maradona keeps Gimnasia gig despite struggles |date=3 June 2020 |website=ESPN.com}}</ref> ===International management=== After the resignation of [[Argentina national football team|Argentina national team]] coach Alfio Basile in 2008, Maradona immediately proposed his candidacy for the vacant role. According to several press sources, his major challengers included [[Diego Simeone]], [[Carlos Bianchi]], [[Miguel Ángel Russo]] and [[Sergio Batista]]. On 29 October 2008, AFA chairman [[Julio Grondona]] confirmed that Maradona would be the head coach of the national team. On 19 November 2008, Maradona managed Argentina for the first time when they played against [[Scotland national football team|Scotland]] at [[Hampden Park]] in [[Glasgow]], which Argentina won 1–0.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/7731484.stm |title=Scotland 0–1 Argentina |first=Andy |last=Campbell |date=19 November 2008 |work=BBC Sport |accessdate=7 July 2010}}</ref> [[File:DiegoMaradona.jpg|thumb|upright|left|Maradona as coach of Argentina in 2009. He left the position after the [[2010 FIFA World Cup]] in South Africa.]] After winning his first three matches in charge of the national team, he oversaw a 6–1 defeat to [[Bolivia national football team|Bolivia]], equalling the team's worst ever margin of defeat. With two matches remaining in the [[2010 FIFA World Cup qualification (CONMEBOL)|qualification tournament]] for the 2010 World Cup, Argentina was in fifth place and faced the possibility of failing to qualify, but victory in the last two matches secured qualification for the finals.<ref>{{cite web |url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=230075&cc=5739&league=FIFA.WORLDQ.CONMEBOL |title=Last-gasp Palermo wins it in the rain |date=10 October 2009 |publisher=ESPN |accessdate=15 October 2009}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/10/14/football.samerica/index.html |title=Late winner puts Argentina in World Cup finals |date=14 October 2009 |publisher=CNN |accessdate=15 October 2009}}</ref> After Argentina's qualification, Maradona used abusive language at the live post-game press conference, telling members of the media to "suck it and keep on sucking it".<ref>{{cite web |author=World Cup 2010 |url=http://www.goal.com/en/news/1863/world-cup-2010/2009/10/15/1562544/diego-maradona-tells-press-to-suck-it-after-argentina |title=Diego Maradona Tells Press To 'Suck It' After Argentina Triumph Over Uruguay |publisher=Goal.com |date=15 October 2009 |accessdate=12 June 2010}}</ref> FIFA responded with a two-month ban on all footballing activity, which expired on 15 January 2010, and a [[Swiss franc|CHF]] 25,000 fine, with a warning as to his future conduct.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/8311013.stm |title=Maradona hit with two-month ban |work=BBC Sport |accessdate=15 November 2009 |date=15 November 2009 |location=London}}</ref> The friendly match scheduled to take place at home to the [[Czech Republic national football team|Czech Republic]] on 15 December, during the period of the ban, was cancelled. The only match Argentina played during Maradona's ban was a friendly away to [[Catalonia national football team|Catalonia]], which they lost 4–2. At the [[2010 FIFA World Cup|World Cup finals]] in June 2010, Argentina started by winning 1–0 against [[Nigeria national football team|Nigeria]], followed by a 4–1 victory over [[South Korea national football team|South Korea]] on the strength of a [[Gonzalo Higuaín]] hat-trick.<ref>{{cite news |first=Phil |last=Dawkes |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/matches/match_04/default.stm |title=Argentina 1–0 Nigeria |date=12 June 2010 |work=BBC Sport |accessdate=17 June 2010}}</ref><ref>{{cite news |first=Jonathan |last=Stevenson |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/matches/match_18/default.stm |title=Argentina 4–1 South Korea |date=17 June 2010 |work=BBC Sport |accessdate=17 June 2010}}</ref> In the final match of the group stage, Argentina won 2–0 against [[Greece national football team|Greece]] to win the group and advance to a second round, meeting [[Mexico national football team|Mexico]].<ref>{{Cite news |url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=264042&league=FIFA.WORLD&cc=5739&ver=global |title=Maradona's men in top spot |date=22 June 2010 |work=[[ESPNsoccernet]] |publisher=[[ESPN]] |accessdate=23 June 2010}}</ref> After defeating Mexico 3–1, however, Argentina was routed by [[Germany national football team|Germany]] 4–0 in the [[2010 FIFA World Cup#Quarter-finals|quarter-finals]] to go out of the competition.<ref>{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/07/04/sports/soccer/04germanygame.html?_r=1&scp=5&sq=Maradona&st=cse |title=Germany Shows Its Strength |date=3 June 2010 |work=The New York Times |accessdate=4 June 2010 |first=Jeré |last=Longman}}</ref> Argentina [[2010 FIFA World Cup team rankings|was ranked fifth]] in the tournament. After the defeat to Germany, Maradona admitted that he was considering his future as Argentina coach, stating, "I may leave tomorrow."<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/8785997.stm |title=Sad Maradona considers quitting |date=4 July 2010 |work=BBC Sport |accessdate=15 July 2010}}</ref> On 15 July 2010, the AFA said that he would be offered a new four-year deal that would keep him in charge through to the summer of 2014 when Brazil stages the [[2014 FIFA World Cup|World Cup]].<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/8823478.stm |title=Argentina to offer Diego Maradona new four-year deal |date=15 July 2010 |work=BBC Sport |accessdate=15 July 2010}}</ref> On 27 July, however, the AFA announced that its board had unanimously decided not to renew his contract, different to 1978 World Cup winning captain and 1986 teammate, [[Daniel Passarella]].<ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2010/jul/27/diego-maradona-departs-argentina-manager |title=Diego Maradona departs as manager of Argentina |date=27 July 2010 |work=The Guardian |accessdate=27 July 2010 |agency=[[Press Association]] |location=London}}</ref> Afterwards, on 29 July, Maradona claimed that AFA president [[Julio Grondona]] and director of national teams (as well as his former Argentine national team and Sevilla coach) [[Carlos Bilardo]] had "lied to", "betrayed" and effectively sacked him from the role. He said, "They wanted me to continue, but seven of my staff should not go on, if he told me that, it meant he did not want me to keep working."<ref>{{Cite news |url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=810672&sec=global&cc=5739 |title='Betrayed' Maradona lashes out at AFA |date=29 July 2010 |work=[[ESPNsoccernet]] |publisher=[[ESPN]] |accessdate=29 July 2010}}</ref> ==Personal life== ===Family=== [[File:Maradonas's jersey donated to Pope Francis.jpg|thumb|upright|Having returned to his Catholic faith, Maradona donated a signed Argentina jersey to [[Pope Francis]], and it is kept in one of the [[Vatican Museums]].]] Born to a [[Roman Catholic]] family, his parents were Diego Maradona Senior and Dalma Salvadora Franco. Maradona married long-time fiancée Claudia Villafañe on 7 November 1984 in Buenos Aires, and they had two daughters, Dalma Nerea (born 2 April 1987) and Gianinna Dinorah (born 16 May 1989), by whom he became a grandfather in 2009.<ref>{{cite web |author=La Liga |url=http://www.goal.com/en/news/722/la-liga/2009/02/19/1117562/diego-maradona-becomes-a-grandfather-as-sergio-aguero-junior-is-b |title=Diego Maradona Becomes A Grandfather As Sergio Aguero Junior Is Born |publisher=Goal.com |date=19 February 2009 |accessdate=12 June 2010}}</ref> Maradona and Villafañe divorced in 2004. Daughter Dalma has since asserted that the divorce was the best solution for all, as her parents remained on friendly terms. They travelled together to Naples for a series of homages in June 2005 and were seen together on other occasions, including the Argentina games during [[2006 FIFA World Cup|2006 World Cup]].<ref>[http://espndeportes.espn.go.com/story?id=334497 ESPN Deportes – "Llega en son de paz"]. ESPN. Retrieved 19 May 2006</ref> During the divorce proceedings, Maradona admitted he is the father of [[Diego Sinagra]] (born in Naples on 20 September 1986). The Italian courts had already ruled so in 1993, after Maradona refused to undergo DNA tests to prove or disprove his paternity. Diego Junior met Maradona for the first time in May 2003 after tricking his way onto a golf course in Italy where Maradona was playing.<ref>[http://espndeportes.espn.go.com/story?id=334523 ESPN Deportes – "El amor al ídolo"]. ESPN. Retrieved 19 May 2006</ref> Sinagra is now a footballer playing in Italy.<ref name="Diego Maradona Junior">{{cite web |url=http://www.resport.it/leggi.asp?id=11196&idcat=5&t=n |title=Diego Maradona Junior |publisher=Resport.it |accessdate=12 June 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101006193326/http://www.resport.it/leggi.asp?id=11196&idcat=5&t=n |archivedate=6 October 2010}}</ref> After the divorce, Claudia embarked on a career as a theatre producer, and Dalma was seeking an acting career; she had expressed her desire to attend the Actor's Studio in [[Los Angeles]].<ref>[http://www.clarin.com/diario/2005/06/03/espectaculos/c-00811.htm Clarin.com – "Había una vez... un elenco para la selección"]. Clarin. Retrieved 19 May 2006</ref><ref>[http://www.clarin.com/diario/2005/06/19/sociedad/s-998340.htm Clarin.com – "Dalma Maradona: diario de una princesa"]. Clarin. Retrieved 19 May 2006</ref> Maradona's relationship with his immediate family was a close one, and in a 1990 interview with ''[[Sports Illustrated]]'' he showed phone bills where he had spent a minimum of 15,000 US dollars per month calling his parents and siblings.<ref>{{cite news |title=Prima Dona |url=https://www.si.com/vault/1990/05/14/121977/prima-dona-at-his-best-diego-maradona-can-be-as-graceful-as-michael-jordan-at-his-worst-he-can-be-as-disgraceful-as-john-mcenroe-the-question-is-which-maradona-will-show-for-the-world-cup |accessdate=19 August 2018 |work=Sports Illustrated}}</ref> Maradona's mother, Dalma, died on 19 November 2011. He was in [[Dubai]] at the time, and desperately tried to fly back in time to see her, but was too late. She was 81 years old. His father, "Don" Diego, died on 25 June 2015 at age 87.<ref>[https://www.theguardian.com/football/2015/jun/25/diego-maradona-father-dies “Diego Maradona’s father Don Diego dies aged 87”]. The Guardian. Retrieved 19 August 2018</ref> Maradona's great-nephew, [[Hernán López (footballer)|Hernán]], is a professional footballer.<ref name="La Nación">{{cite news |title=La historia del sobrino de Maradona que juega en River: su polémica llegada al club y su particular parecido con el tío |url=https://www.lanacion.com.ar/deportes/futbol/la-historia-del-sobrino-de-maradona-que-juega-en-river-su-polemica-llegada-al-club-y-su-particular-parecido-con-el-tio-nid2130488 |accessdate=7 April 2019 |work=La Nación |date=3 May 2018}}</ref> ===Drug abuse and health issues=== From the mid-1980s until 2004, Maradona was addicted to [[cocaine]]. He allegedly began using the drug in Barcelona in 1983.<ref>[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3639425.stm Maradona's fall from grace] John May, 19 April 2004, BBC Sport. Retrieved 18 August 2006.</ref> By the time he was playing for Napoli, he had a regular addiction, which began to interfere with his ability to play football.<ref>{{Cite news |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D0CE5DE1F30F93AA2575AC0A967958260 |title=The New York Times: SOCCER; Maradona Sentenced |date=19 September 1991 |work=AP via New York Times}}</ref> In the midst of his drug-crisis in 1991 Maradona was asked by journalists if the hit song ''[[Mi enfermedad]]'' (lit. My Disease) was dedicated to him.<ref name=Resus>{{Cite news |title=El éxito que llegó de España La extraña historia de Mi enfermedad, o cuando Fabiana Cantilo resucitó a Andrés Calamaro |url=https://www.clarin.com/espectaculos/musica/historia-enfermedad-fabiana-cantilo-resucito-andres-calamaro_0__iPkBmlj2.html |language=Spanish |last=Firpo |first=Hernán |date=2 April 2020|access-date=30 July 2020 |work=Clarin}}</ref> Maradona had a tendency to put on weight and suffered increasingly from [[obesity]], at one point weighing {{cvt|280|lb|kg}}. He was obese from the end of his playing career until undergoing [[gastric bypass surgery]] in a clinic in [[Cartagena de Indias]], Colombia, on 6 March 2005. His surgeon said that Maradona would follow a liquid diet for three months in order to return his normal weight.<ref name="bbc_stomach">{{Cite news |title=Maradona has surgery on stomach |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/4322835.stm |publisher=BBC |accessdate=28 June 2010 |date=6 March 2005}}</ref> When Maradona resumed public appearances shortly thereafter, he displayed a notably thinner figure.<ref name="espn_surgery">{{cite web |last=Associated Press |title=Maradona's gastric bypass inspires obese Colombians |url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=344144&cc=5901 |publisher=ESPN |accessdate=28 June 2010}}</ref> On 29 March 2007, Maradona was readmitted to a hospital in Buenos Aires. He was treated for [[hepatitis]] and effects of [[alcohol abuse]] and was released on 11 April, but readmitted two days later.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/6581461.stm "Maradona treated for alcoholism"]. BBC. Retrieved 1 February 2015</ref> In the following days, there were constant rumours about his health, including three false claims of his death within a month.<ref>Calegari, Rodrigo (26 April 2007). [http://www.ole.clarin.com/notas/2007/04/26/01407242.html "Malas lenguas"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090918095510/http://www.ole.clarin.com/notas/2007/04/26/01407242.html |date=18 September 2009 }}. [[Diario Olé]] {{in lang|es}}</ref> After transfer to a psychiatric clinic specializing in alcohol-related problems, he was discharged on 7 May.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/6633391.stm |work=BBC News |title=Maradona leaves alcoholism clinic |date=7 May 2007 |accessdate=1 April 2010}}</ref> On 8 May 2007, Maradona appeared on Argentine television and stated that he had quit drinking and had not used drugs in two and a half years.<ref>[http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=428701&cc=5901 "Maradona says he no longer drinks"]. ESPNsoccernet (8 May 2007).</ref> In January 2019, Maradona underwent surgery after a [[hernia]] caused [[internal bleeding]] in his stomach.<ref>{{cite news |title=Diego Maradona recovering in hospital after operation for internal bleeding |work=BBC Sport |date=13 January 2019 |accessdate=13 January 2019 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46855009}}</ref> ===Political views=== [[File:Maradona y Kirchner.jpg|thumb|right|Maradona presenting a signed shirt to the former President of Argentina [[Néstor Kirchner]] in December 2007]] Having previously been vocal in his support of [[neoliberal]] Argentine President [[Carlos Menem]] and his [[Harvard University]]–educated economist [[Domingo Cavallo]], Maradona has shown sympathy to [[Left-wing politics|left-wing]] ideologies. He became friends with Cuban leader [[Fidel Castro]] while receiving treatment on the island, with Castro stating, "Diego is a great friend and very noble, too. There's also no question he’s a wonderful athlete and has maintained a friendship with Cuba to no material gain of his own."<ref name="Maradona FIFA"/> Maradona had a portrait of Castro [[tattoo]]ed on his left leg and one of Fidel's second in command, fellow Argentine [[Che Guevara]] on his right arm.<ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/argentina/story/0,,1635417,00.html |title=A big hand |work=The Observer |location=UK |accessdate=19 June 2006 |date=6 November 2005 |first=Chris |last=Taylor}}</ref> In his autobiography, ''El Diego'', he dedicated the book to various people, including Castro. He wrote, "To Fidel Castro and, through him, all the [[Cubans|Cuban people]]."<ref>{{cite book |last=Maradona |first=Diego |author2=Daniel Arcucci |author3=Ernesto Cherquis Bialo |title=El Diego |year=2005 |publisher=Yellow Jersey |location=London |isbn=0-224-07190-4}}</ref> [[File:Exequias de Néstor Kirchner en Casa Rosada 7.jpg|thumb|left|Maradona, then-president [[Cristina Fernández de Kirchner]] and [[Evo Morales]], at the funeral of former President of Argentina [[Néstor Kirchner]], 28 October 2010]] Maradona was also a supporter of former Venezuelan President [[Hugo Chávez]]. In 2005, he came to Venezuela to meet Chávez, who received him in the [[Miraflores Palace]]. After this meeting, Maradona claimed that he had come with the aim of meeting a "great man" ("''un grande''" in Spanish), but he had met instead a gigantic man ("''un gigante''" in Spanish, meaning he was more than great). "I believe in Chávez, I am [[Chavista]]. Everything Fidel does, everything Chávez does, for me is the best."<ref>{{Cite news |title=Maradona and Chávez laugh over 'hand of god' goal on chat show |work=The Guardian |location=UK |accessdate=20 August 2007 |url=https://www.theguardian.com/venezuela/story/0,,2152474,00.html |first=Rory |last=Carroll |date=20 August 2007}}</ref> Maradona was the guest of honour of Chávez at the opening game of the [[2007 Copa América]] held in Venezuela.<ref>[https://metro.co.uk/2007/06/27/maradona-fancies-a-copa-3432278/ "Maradona fancies a Copa"]. Metro. Retrieved 21 May 1014</ref> Maradona has declared his opposition to what he identifies as [[imperialism]], notably during the 2005 [[Mar del Plata Summit of the Americas|Summit of the Americas]] in [[Mar del Plata]], Argentina. There he protested [[George W. Bush]]'s presence in Argentina, wearing a T-shirt labelled "{{mono|STOP BUSH}}" (with the "s" in "Bush" being replaced with a [[swastika]]) and referring to Bush as "human garbage".<ref>{{cite web |url=http://www.thenation.com/doc/20051121/timerman |title=Chávez and Maradona Lead Massive Rebuke of Bush |work=[[The Nation]] |accessdate=20 June 2006 |date=5 November 2005}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.commondreams.org/headlines05/images/1105-02.jpg |title=Image of Maradona wearing the STOP BU卐H shirt |accessdate=12 June 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100623193530/http://www.commondreams.org/headlines05/images/1105-02.jpg |archivedate=23 June 2010}}</ref> In August 2007, Maradona went further, making an appearance on Chávez's weekly television show ''[[Alo Presidente]]'' and saying, "I hate everything that comes from the United States. I hate it with all my strength."<ref>{{Cite news |title=Ex-soccer star Maradona tells Chavez he hates U.S. |work=Reuters |accessdate=20 August 2007 |url=http://uk.reuters.com/article/worldFootballNews/idUKN1925170620070819 |date=19 August 2007}}</ref> In December 2008, however, Maradona had adopted a more pro-US attitude when he expressed admiration for Bush's successor, President-elect [[Barack Obama]], and held great expectations for him.<ref name="India"/> {{Quote box|width=27%|align=right|quote="I asked myself, 'Who is this man? Who is this footballing magician, this [[Sex Pistols|Sex Pistol]] of international football, this cocaine victim who kicked the habit, looked like [[Falstaff]] and was as weak as spaghetti?' If [[Andy Warhol]] had still been alive, he would have definitely put Maradona alongside [[Marilyn Monroe]] and [[Mao Tse-tung]]. I'm convinced that if he hadn’t been a footballer, he'd've become a revolutionary."|source=—[[Emir Kusturica]], film director<ref name="Maradona FIFA"/>}} With his poor shanty town upbringing, Maradona has cultivated a man of the people persona.<ref name="Vatican"/> During a meeting with [[Pope John Paul II]] at the [[Vatican City|Vatican]] in 1987, they clashed on the issue of wealth disparity, with Maradona stating, "I argued with him because I was in the Vatican and I saw all these golden ceilings and afterwards I heard the Pope say the Church was worried about the welfare of poor kids. Sell your ceiling then amigo, do something!" <ref name="Vatican">[https://uk.eurosport.yahoo.com/blogs/pitchside-europe/football-awaits-audience-italy-argentina-131330730.html "Football awaits an audience with Italy and Argentina"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140904092010/https://uk.eurosport.yahoo.com/blogs/pitchside-europe/football-awaits-audience-italy-argentina-131330730.html |date=4 September 2014 }}. Eurosport. Retrieved 2 September 2014</ref> In September 2014, Maradona met with [[Pope Francis]] in Rome, crediting Francis for inspiring him to return to religion after many years; he stated, "We should all imitate Pope Francis. If each one of us gives something to someone else, no one in the world would be starving."<ref>[http://www.smh.com.au/sport/soccer/diego-maradona-meets-pope-francis-in-rome-20140902-10b8tw.html#ixzz3C94HZkyr "Diego Maradona meets Pope Francis in Rome"]. Sydney Morning Herald. Retrieved 2 September 2014</ref> In December 2007, Maradona presented a signed shirt with a message of support to the people of [[Iran]]: it is displayed in the Iranian Ministry of Foreign Affairs' museum.<ref name="sundayTimes3April2008">{{Cite news |last=Naughton |first=Philippe |title=Diego Maradona makes a fan of President Ahmadinejad of Iran |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/middle_east/article3673860.ece |accessdate=28 June 2010 |newspaper=The Sunday Times |date=3 April 2008 |location=London}}</ref> In April 2013, Maradona visited the tomb of Hugo Chávez and urged Venezuelans to elect the late leader's designated successor, [[Nicolás Maduro]], to continue the socialist leader's legacy; "Continue the struggle," Maradona said on television.<ref name="Chavez">[http://sports.ndtv.com/football/news/206240-diego-maradona-visits-hugo-chavez-tomb "Diego Maradona visits {{As written|Hugo Chavez}} tomb"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160825183755/http://sports.ndtv.com/football/news/206240-diego-maradona-visits-hugo-chavez-tomb |date=25 August 2016 }}. NDTV. Retrieved 29 November 2013</ref> Maradona attended Maduro's final campaign rally in [[Caracas]], signing footballs and kicking them to the crowd, and presented Maduro with an Argentina jersey.<ref name="Chavez"/> Having visited Chávez's tomb with Maradona, Maduro said, "Speaking with Diego was very emotional because comandante Chávez also loved him very much."<ref name="Chavez"/> Maradona participated and danced at the electoral campaign rally during the [[2018 Venezuelan presidential election|2018 presidential elections in Venezuela]].<ref>{{cite news |title=Así bailó Maradona durante el cierre de campaña de Maduro |url=http://www.el-nacional.com/noticias/politica/asi-bailo-maradona-durante-cierre-campana-maduro_235670 |date=17 May 2018 |accessdate=18 May 2018 |work=El Nacional}}</ref><ref>{{cite news |title=Maradona acompañó a Maduro en su cierre de campaña electoral |url=http://www.panorama.com.ve/politicayeconomia/Maradona-acompano-a-Maduro-en-su-cierre-de-campana-electoral-20180517-0051.html |date=17 May 2018 |accessdate=18 May 2018 |work=Panorama |archive-url=https://web.archive.org/web/20180517235507/http://www.panorama.com.ve/politicayeconomia/Maradona-acompano-a-Maduro-en-su-cierre-de-campana-electoral-20180517-0051.html |archive-date=17 May 2018 |url-status=dead}}</ref> During the [[2019 Venezuelan presidential crisis]], the Mexican Football Federation fined him for violating their code of ethics and dedicating a team victory to Nicolás Maduro.<ref>{{cite news |url=https://lta.reuters.com/articulo/futbol-mexico-maradona-idLTAKCN1RL083 |work=Reuters |language=es |date=8 April 2019 |accessdate=10 April 2019 |title=Federación México multa a Maradona por dedicar triunfo a Maduro}}</ref> In October 2015, Maradona thanked Queen [[Elizabeth II]] and the [[Palace of Westminster|Houses of Parliament]] in London for giving him the chance to provide "true justice" as head of an organization designed to help young children.<ref name="Unity"/> In a video released on his official Facebook page, Maradona confirmed he would accept their nomination for him to become Latin American director for the non-governmental organization Football for Unity.<ref name="Unity">{{cite news |title=Diego Maradona sends a 'big hug to the Houses of Parliament' and thanks the Queen |url=https://www.standard.co.uk/sport/football/diego-maradona-sends-a-big-hug-to-the-houses-of-parliament-and-thanks-the-queen-a3089616.html |agency=London Evening Standard |date=21 October 2015}}</ref> ===Public image=== Maradona habitually [[Illeism|referred to himself in the third person]] as "Maradona" and "El Diego".<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2004/oct/01/sport.sportandleisurebooks |title=In search of Dieguito |newspaper=The Guardian |date=1 October 2004 |accessdate=22 February 2018 |location=London |first=Martin |last=Amis}}</ref> ===Financial problems=== In March 2009, Italian officials announced that Maradona still owed the Italian government €37&nbsp; million in local taxes, €23.5&nbsp; million of which was accrued interest on his original debt. They reported that thus far, Maradona had paid only €42,000, two luxury watches and a set of earrings.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8264160.stm Police seize Maradona's earrings] BBC News, 19 September 2009</ref><ref>[http://www.wsn.com/2009/03/28/football/news/italy/maradona-still-owes-37-million-euros-taxman-says_343841/ Maradona still owes 37 million euros, taxman says]. wsn.com (28 March 2009).</ref> ===Death=== On 2 November 2020, Maradona was admitted to a hospital in [[La Plata]], supposedly for psychological reasons. A representative of the ex-footballer said his condition was not serious.<ref>{{Cite web |last1=Rey |first1=Deborah |last2=McStay |first2=Kirsten |date=3 November 2020 |title=Football legend Diego Maradona admitted to hospital with signs of depression |url=https://www.dailyrecord.co.uk/entertainment/football-legend-diego-maradona-admitted-22948500|access-date=3 November 2020 |website=Daily Record |language=en}}</ref> A day later, he underwent emergency brain surgery to treat a subdural hematoma, a blood clot on the brain.<ref>{{cite news |url=https://www.espn.com/soccer/argentina-arg/story/4225282/argentina-great-maradona-to-have-emergency-brain-surgery |work=ESPN |title=Argentina great Maradona to have emergency brain surgery |date=3 November 2020 |accessdate=3 November 2020}}</ref> He was released on 12 November after successful surgery and was supervised by doctors as an outpatient.<ref>{{Cite web |last=CNN |first=Tatiana Arias and Hugo Correa |title=Diego Maradona discharged from clinic following successful brain surgery |url=https://edition.cnn.com/2020/11/12/football/diego-maradona-hospital-discharge-spt-intl/index.html|access-date=12 November 2020 |website=CNN}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-11-25|title=Diego Maradona dies aged 60|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news/diego-maradona-dead-age-cause-b1761813.html|access-date=2020-11-25|website=The Independent|language=en}}</ref> On 25 November 2020, at the age of 60, Maradona died of a [[heart attack]] at his home in [[Tigre, Buenos Aires]], Argentina. In a statement on social media, the [[Argentine Football Association]] expressed "its deepest sorrow for the death of our legend", adding: "You will always be in our hearts."<ref>{{cite news |title=Diego Maradona: Argentina legend dies aged 60 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/54810392 |access-date=25 November 2020 |agency=BBC News}}</ref> ==In popular culture== The American newspaper ''[[The Houston Chronicle]]'' wrote about Maradona: {{quote|text=To understand the gargantuan shadow Maradona casts over his football-mad homeland, one has to conjure up the athleticism of [[Michael Jordan]], the power of [[Babe Ruth]] – and the human fallibility of [[Mike Tyson]]. Lump them together in a single barrel-chested man with shaggy black hair and you have ''El Diego'', idol to the millions who call him D10S, a mashup of his playing number and the Spanish word for God.<ref name="Trib">Bensinger, Ken (8 June 2010) [http://www.standard.net/topics/sports/2010/06/08/maradona-puts-his-legacy-line-world-cup Maradona puts his Legacy on the Line at the World Cup] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305070831/http://www.standard.net/topics/sports/2010/06/08/maradona-puts-his-legacy-line-world-cup |date=5 March 2016 }}, ''[[The Houston Chronicle]]''.</ref>}} In Argentina, Maradona is considered a sports hero. On the idolatry that exists in Argentina, former teammate [[Jorge Valdano]] said, "At the time that Maradona retired from active football, left traumatized Argentina. Maradona was more than just a great footballer. It was a special compensation factor for a country that in a few years lived several military dictatorships and social frustrations of all kinds".<ref name="Deportes"/> Valdano added that "Maradona offered to the Argentines a way out of their collective frustration, and that's why people love him. There is a divine figure."<ref name="Deportes">[http://espndeportes.espn.go.com/news/story?id=455305 "¿Es el sucesor natural?"]. ESPN Deportes. (Ed, 29 June 2014). Retrieved 3 July 2014</ref> Ever since 1986, it is common for Argentines abroad to hear Maradona's name as a token of recognition, even in remote places.<ref Name=Guardian/> The [[Tartan Army]] sing a version of the [[Hokey Cokey]] in honour of the [[The hand of God|Hand of God goal]] against England.<ref>Shields, Tom (9 April 2006). [http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4156/is_20060409/ai_n16175117 LET'S RAISE A GLASS TO MARADONA TOM SHIELDS SPORT DIARY] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081208061736/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4156/is_20060409/ai_n16175117 |date= 8 December 2008 }}, ''[[The Herald (Glasgow)|Sunday Herald]]''.</ref> In Argentina, Maradona is often talked about in terms reserved for legends. In the Argentine film ''[[Son of the Bride|El Hijo de la Novia]]'' ("Son of the Bride"), somebody who impersonates a [[Priest#Catholic and Orthodox|Catholic priest]] says to a bar patron, "They idolized him and then crucified him." When a friend scolds him for taking the prank too far, the fake priest retorts, "But I was talking about Maradona." He is the subject of the film ''[[El Camino de San Diego]]'', though he himself only appears in archive footage. Maradona was included in many [[cameo appearance|cameo]]s in the Argentine comic book [[El Cazador de Aventuras]]. After the closing of it, the authors started a new short-lived comic book titled "El Die",<!-- Note: This is not a mistake, the comic book was actually called "El Die", not "El Diez", which would had been correct under grammatical rules. The "mistake" in the title was done on purpose, for humoristic reasons --><!-- using Maradona as the main character. Maradona has had several online Flash games that are entirely dedicated to his legacy.<ref>[https://archive.today/20130706014409/http://www.soccergamespot.com/world-cup-games/maradona "Maradona Soccer Game"]. Retrieved 13 April 2013.</ref> In [[Rosario, Santa Fe|Rosario]], Argentina, locals organized the [[parody religion]] of the "[[Iglesia Maradoniana|Church of Maradona]]". The organization reformulates many elements from Christian tradition, such as Christmas or prayers, reflecting instead details from Maradona. It had 200 founding members, and tens of thousands more have become members via the church's official web site.<ref> [http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3666357.stm "Maradona in intensive care"]. BBC Sport (28 April 2004). Retrieved 18 August 2006.</ref> [[File:Queen maradona.jpg|thumb|right|Maradona (middle) with [[Queen (band)|Queen]] during the rock band's [[The Game Tour|1981 South American tour]]]] Many Argentine artists performed songs in tribute to Diego, such as "La Mano de Dios" by [[Rodrigo Bueno|El Potro Rodrigo]], "Maradona" by [[Andrés Calamaro]], "Para siempre Diego" (Diego forever) by [[Los Ratones Paranoicos]], "Francotirador" (Sniper) by [[Attaque 77]], "Maradona blues" by [[Charly García]], "Santa Maradona" (Saint Maradona) by [[Mano Negra (band)|Mano Negra]], "La Vida Tombola" by [[Manu Chao]], among others. There are also films, such as: ''Maradona, La Mano de Dios'' (Maradona, the Hand of God), ''El Camino de San Diego'' (Saint Diego's Road), ''Amando a Maradona'' (Loving Maradona), ''[[Maradona by Kusturica]]''.<ref name="Film"/> By 1982, Maradona had become one of the biggest sports stars in the world and had endorsements with many companies, including [[Puma SE|Puma]] and [[Coca-Cola]], earning him an additional $1.5&nbsp; million per year on top of his club salary.<ref name="commercial"/> In 1982, he featured in a World Cup commercial for Coca-Cola, and a Japanese commercial for Puma.<ref name="commercial">Jimmy Burns (2011) "Maradona: The Hand of God". pp. 71, 84. A&C Black</ref> In 2010 he appeared in a commercial for French fashion house [[Louis Vuitton]], indulging in a game of [[table football]] with fellow World Cup winners [[Pelé]] and [[Zinedine Zidane]].<ref>[http://www.gq-magazine.co.uk/style/articles/2010-04/26/gq-style-news-maradona-pele-and-zidane-for-louis-vuitton "Maradona, Pelé and Zidane for Vuitton"]. GQ Magazine. Retrieved 14 May 2014</ref> Maradona features in the music video to the 2010 World Cup song "[[Waka Waka (This Time for Africa)|Waka Waka]]" by [[Shakira]], with footage shown of him celebrating Argentina winning the 1986 World Cup.<ref name="World Cup video">{{cite news |date=8 June 2010 |title=Shakira launches clip 'Waka Waka' Cup official music |url=http://esportes.terra.com.br/futebol/copa/2010/noticias/0,,OI4480146-EI14416,00-Shakira+lanca+clipe+de+Waka+Waka+musica+oficial+da+Copa.html |publisher=Reforma |language=Portuguese |accessdate=9 June 2010}}</ref> [[File:NIG-ARG (11).jpg|thumb|left|Banners depicting Maradona – such as this where he features alongside [[Lionel Messi]] at the 2018 World Cup – often appear at Argentina games.]] A 2006 television commercial for Brazilian soft drink [[Guaraná Antarctica]] portrayed Maradona as a member of the Brazil national team, including wearing the yellow jersey and singing the Brazilian national anthem with Brazilian players [[Ronaldo (Brazilian footballer)|Ronaldo]] and [[Kaká]].<ref>{{cite web |url=http://www.archivo10.com/videos/maradona_videos07.html |title=ARCHIVO 10, Diego Maradona – Videos de publicidades |publisher=Archivo10.com |accessdate=6 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110707155707/http://www.archivo10.com/videos/maradona_videos07.html|archive-date=7 July 2011|url-status=dead}}</ref> Later on in the commercial he wakes up realizing it was a nightmare after having drunk too much of the drink. This generated some controversy in the Argentine media after its release (although the commercial was not supposed to air on the Argentine market, fans could see it online). Maradona replied that he has no problem in wearing the Brazilian national squad jersey despite [[Argentina and Brazil football rivalry|Argentina and Brazil having a tense rivalry in football]], but that he would refuse to wear the shirt of [[Club Atlético River Plate|River Plate]], [[Boca Juniors]]' [[Superclásico|traditional rival]].<ref>{{cite web |url=http://www.adnews.com.br/publicidade.php?id=28306 |title=Maradona diz não se arrepender de usar camisa do Brasil na TV |date=30 April 2006 |work=AdNews.com.br |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706151608/http://www.adnews.com.br/publicidade.php?id=28306 |archivedate=6 July 2011}}</ref> There is a documented phenomenon of Brazilians being named in honour of Maradona,<ref>{{cite news |title=World Cup 2014: Brazilians named after Maradona and Lineker |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/27971359 |accessdate=1 February 2015 |work=BBC Sport |date=23 June 2014}}</ref> an example being footballer [[Diego Costa]].<ref>{{cite news |last1=Burt |first1=Jason |title=Diego Costa: I take things to limit but I did nothing wrong |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/chelsea/11381605/Diego-Costa-I-take-things-to-limit-but-I-did-nothing-wrong.html |accessdate=31 January 2015 |work=The Daily Telegraph |date=31 January 2015}}</ref> In 2017, Maradona featured as a legendary player in the football video games ''[[FIFA 18]]'' and ''[[Pro Evolution Soccer 2018]]''.<ref>[https://www.standard.co.uk/sport/football/ea-sports-add-diego-maradona-to-fifa-18-with-95rated-card-a3599761.html "FIFA 18 to include 95-rated icon Diego Maradona as EA Sports adds footballing legend to Ultimate Team"]. Evening Standard. Retrieved 8 September 2017</ref> In 2019, a documentary film titled ''[[Diego Maradona (film)|Diego Maradona]]'' was released by [[Academy Awards|Academy Award]] and [[BAFTA Award]] winning filmmaker [[Asif Kapadia]], director of ''[[Amy (2015 film)|Amy]]'' (on singer [[Amy Winehouse]]) and ''[[Senna (film)|Senna]]'' (on motor racing driver [[Ayrton Senna]]). Kapadia states, "Maradona is the third part of a trilogy about child geniuses and fame."<ref>{{cite news |title=Film-maker Asif Kapadia: 'Maradona is the third part of a trilogy about child geniuses and fame' |url=https://www.theguardian.com/film/2017/jun/25/asif-kapadia-diego-maradona-senna-amy-interview |newspaper=The Guardian |date=1 October 2017}}</ref> He added, "I was fascinated by his journey, wherever he went there were moments of incredible brilliance and drama. He was a leader, taking his teams to the very top, but also many lows in his career. He was always the little guy fighting against the system... and he was willing to do anything, to use all of his cunning and intelligence to win."<ref>{{cite news |title=Amy director Asif Kapadia set to make Maradona documentary |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/amy-director-asif-kapadia-set-to-make-maradona-documentary-a6841391.html |newspaper=The Independent |date=1 October 2017}}</ref> ==Career statistics== Maradona made 694 appearances and scored 354 goals for club and country combined, with a goalscoring average of {{#expr:354/694 round 2}}. ===Club=== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- ! rowspan="2"|Club ! rowspan="2"|Season ! colspan="3"|League ! colspan="2"|Cup ! colspan="2"|Continental ! colspan="2"|Other ! colspan="2"|Total |- ! Division!! Apps!! Goals!! Apps!! Goals!! Apps!! Goals!! Apps!! Goals!! Apps!! Goals |- |rowspan="6"|[[Argentinos Juniors]]<ref name="Stats">{{cite book |last=De Calò |first=Alessandro |date=2011 |title=Il calcio di Maradona ai raggi X |publisher=[[La Gazzetta dello Sport]] |pages=94–95 |language=Italian}}</ref> |[[1976 Argentine Primera División|1976]] |rowspan="5"|[[Argentine Primera División|Primera División]] ||11||2||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||11||2 |- |[[1977 Argentine Primera División|1977]] ||49||19||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||49||19 |- |[[1978 Argentine Primera División|1978]] ||35||26||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||35||26 |- |[[1979 Argentine Primera División|1979]] ||26||26||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||26||26 |- |[[1980 Argentine Primera División|1980]] ||45||43||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||45||43 |- ! colspan="2"|Total ! 166||116||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||166||116 |- |[[Boca Juniors]]<ref name="Stats"/> |[[1981 Argentine Primera División|1981]] |[[Argentine Primera División|Primera División]] ||40||28||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||40||28 |- |rowspan="3"|[[FC Barcelona|Barcelona]]<ref name="Stats"/> |[[1982–83 FC Barcelona season|1982–83]] |rowspan="2"|[[La Liga]] ||20||11||5<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1982–83 Copa del Rey]]</ref>||3||4<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1982–83 European Cup Winners' Cup]]</ref>||5||6<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1983 Copa de la Liga]]</ref>||4||35||23 |- |[[1983–84 FC Barcelona season|1983–84]] ||16||11||4<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1983–84 Copa del Rey]]</ref>||1||3<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1983–84 European Cup Winners' Cup]]</ref>||3||colspan="2"|–||23||15 |- ! colspan="2"|Total ! 36||22||9||4||7||8||6||4||58||38 |- |rowspan="8"|[[S.S.C. Napoli|Napoli]]<ref name="Stats"/> |[[1984–85 S.S.C. Napoli season|1984–85]] |rowspan="7"|[[Serie A]] ||30||14||6<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1984–85 Coppa Italia]]</ref>||3||colspan="2"|–||colspan="2"|–||36||17 |- |[[1985–86 S.S.C. Napoli season|1985–86]] ||29||11||2<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1985–86 Coppa Italia]]</ref>||2||colspan="2"|–||colspan="2"|–||31||13 |- |[[1986–87 S.S.C. Napoli season|1986–87]] ||29||10||10<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1986–87 Coppa Italia]]</ref>||7||2<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1986–87 UEFA Cup]]</ref>||0||colspan="2"|–||41||17 |- |[[1987–88 S.S.C. Napoli season|1987–88]] ||28||15||9<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1987–88 Coppa Italia]]</ref>||6||2<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1987–88 European Cup]]</ref>||0||colspan="2"|–||39||21 |- |[[1988–89 S.S.C. Napoli season|1988–89]] ||26||9||12<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1988–89 Coppa Italia]]</ref>||7||12<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1988–89 UEFA Cup]]</ref>||3||colspan="2"|–||50||19 |- |[[1989–90 S.S.C. Napoli season|1989–90]] ||28||16||3<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1989–90 Coppa Italia]]</ref>||2||5<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1989–90 UEFA Cup]]</ref>||0||colspan="2"|–||36||18 |- |[[1990–91 S.S.C. Napoli season|1990–91]] ||18||6||3<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1990–91 Coppa Italia]]</ref>||2||4<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1990–91 European Cup]]</ref>||2||1<ref group="lower-alpha">Appearance in the [[1990 Supercoppa Italiana]]</ref>||0||26||10 |- ! colspan="2"|Total ! 188||81||45||29||25||5||1||0||259||115 |- ||[[Sevilla FC|Sevilla]]<ref name="Stats"/> |[[1992–93 La Liga|1992–93]] |[[La Liga]] ||26||5||3<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1992–93 Copa del Rey]]</ref>||3||colspan="2"|–||colspan="2"|–||29||8 |- |[[Newell's Old Boys]]<ref name="Stats"/> |[[1993–94 Argentine Primera División|1993–94]] |rowspan="4"|[[Argentine Primera División|Primera División]] ||5||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||5||0 |- |rowspan="4"|[[Boca Juniors]]<ref name="Stats"/> |[[1995–96 Argentine Primera División|1995–96]] ||24||5||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||24||5 |- |[[1996–97 Argentine Primera División|1996–97]] ||1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||1<ref group="lower-alpha">Appearance in the [[1997 Supercopa Libertadores]]</ref>||0||2||0 |- |[[1997–98 Argentine Primera División|1997–98]] ||5||2||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||5||2 |- ! colspan="2"|Total ! 70||35||colspan="2"|–||colspan="2"|–||1||0||71||35 |- ! colspan="3"|Career total ! 491||259||57||36||32||13||8||4||588||312 |} '''Notes''' {{Reflist|group=lower-alpha}} ===International=== {{For|a comprehensive listing of international goals scored by Diego Maradona|List of international goals scored by Diego Maradona}} {| class="wikitable" style="text-align:center; "" |+ Appearances and goals by national team, year and competition |- ! rowspan="2"|Team ! rowspan="2"|Year ! colspan="2"|Competitive ! colspan="2"|Friendly ! colspan="2"|Total |- ! Apps!! Goals!! Apps!! Goals!! Apps!! Goals |- |rowspan="4"|[[Argentina national under-20 football team|Argentina U20]]<ref name="ArgentinaYouth">{{cite web |title=Estadísticas con la Selección Argentina |url=http://www.diegomaradona.com/historia/estadisticas/est_sel.html |website=diegomaradona.com |accessdate=23 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091018024912/http://www.diegomaradona.com/historia/estadisticas/est_sel.html |archivedate=11 October 2009 |url-status=dead}}</ref> |1977||3<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1977 South American U-20 Championship]]</ref>||0||colspan="2"|–||3||0 |- |1978||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|– |- |1979||11<ref group="lower-alpha">Five appearances and one goal in the [[1979 South American U-20 Championship]], six appearances and six goals in the [[1979 FIFA World Youth Championship]]</ref>||7||1||1||12||8 |- ! Total||14||7||1||1||15||8 |- |rowspan="19"|[[Argentina national football team|Argentina]]<ref name="Stats"/><ref name="RSSSF">{{cite web |last1=Pierrend |first1=José Luis |title=Diego Armando Maradona – International Appearances |url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/maradona-intl.html |website=[[RSSSF|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |date=30 July 2001 |accessdate=25 June 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20011102210950/http://www.rsssf.com/miscellaneous/maradona-intl.html |archivedate=2 November 2001 |url-status=live}}</ref> |1977||colspan="2"|–||3||0||3||0 |- |1978||colspan="2"|–||1||0||1||0 |- |1979||2<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1979 Copa América]]</ref>||1||6||2||8||3 |- |1980||colspan="2"|–||10||7||10||7 |- |1981||2<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1980 Mundialito]]</ref>||1||colspan="2"|–||2||1 |- |1982||5<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1982 World Cup]]</ref>||2||5||0||10||2 |- |1983||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|– |- |1984||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|– |- |1985||6<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1986 FIFA World Cup qualification]]</ref>||3||4||3||10||6 |- |1986||7<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1986 World Cup]]</ref>||5||3||2||10||7 |- |1987||4<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1987 Copa América]]</ref>||3||2||1||6||4 |- |1988||2<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[Four Nations Tournament (1988)|Four Nations Tournament]]</ref>||1||1||0||3||1 |- |1989||6<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1989 Copa América]]</ref>||0||1||0||7||0 |- |1990||7<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1990 World Cup]]</ref>||0||3||1||10||1 |- |1991||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|– |- |1992||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|– |- |1993||3<ref group="lower-alpha">One appearance in the [[Artemio Franchi Trophy]], two appearances in the [[1994 FIFA World Cup qualification]]</ref>||0||1||0||4||0 |- |1994||2<ref group="lower-alpha">Appearances in the [[1994 World Cup]]</ref>||1||5||1||7||2 |- ! Total||46||17||45||17||91||34 |- ! colspan="2"|Career total||60||24||46||18||106||42 |} '''Notes''' {{Reflist|group=lower-alpha}} ==Managerial statistics== {| class="wikitable" style="text-align: center" |- ! rowspan="2" width="150"|Team ! rowspan="2" |Nat ! rowspan="2" width="125"|From ! rowspan="2" width="125"|To ! colspan="5"|Record |- ! width="37"|G ! width="35"|W ! width="34"|D ! width="35"|L ! width="57"|Win % |- |align=center|[[Textil Mandiyú]] |align=center|{{flagicon|ARG}} |align=center|January 1994 |align=center|June 1994 {{WDL|12|1|6|5}} |- |align=center|[[Racing Club de Avellaneda|Racing Club]] |align=center|{{flagicon|ARG}} |align=center|May 1995 |align=center|November 1995 {{WDL|11|2|6|3}} |- |align=center|[[Argentina national football team|Argentina]] |align=center|{{flagicon|ARG}} |align=center|November 2008 |align=center|July 2010 {{WDL|24|18|0|6}} |- |align=center|[[Al-Wasl F.C.|Al-Wasl]] |align=center|{{flagicon|UAE}} |align=center|May 2011 |align=center|July 2012 {{WDL|23|11|3|9}} |- |align=center|[[Fujairah FC|Fujairah]] |align=center|{{flagicon|UAE}} |align=center|April 2017 |align=center|April 2018 {{WDL|11|7|3|1}} |- |align=center|[[Dorados de Sinaloa|Dorados]] |align=center|{{flagicon|MEX}} |align=center|September 2018 |align=center|June 2019 {{WDL|38|20|9|9}} |- |align=center|[[Club de Gimnasia y Esgrima La Plata|Gimnasia de La Plata]] |align=center|{{flagicon|ARG}} |align=center|September 2019 |align=center|November 2020 {{WDL|21|8|4|9}} |- ! colspan=4|Total {{WDLtot|140|67|31|42}} |} ==Honours== ===Club=== '''Boca Juniors'''<ref name="CareerTitles">{{cite book |last=De Calò |first=Alessandro |date=2011 |title=Il calcio di Maradona ai raggi X |publisher=[[La Gazzetta dello Sport]] |page=6 |language=Italian}}</ref> *[[Argentine Primera División]]: [[1981 Argentine Primera División|1981 Metropolitano]] '''Barcelona'''<ref name="CareerTitles"/> *[[Copa del Rey]]: [[1982–83 Copa del Rey|1983]] *[[Copa de la Liga]]: [[1983 Copa de la Liga|1983]] *[[Supercopa de España]]: [[1983 Supercopa de España|1983]] '''Napoli'''<ref name="CareerTitles"/> *[[Serie A]]: [[1986–87 Serie A|1986–87]], [[1989–90 Serie A|1989–90]] *[[Coppa Italia]]: [[1986–87 Coppa Italia|1986–87]] *[[UEFA Cup]]: [[1988–89 UEFA Cup|1988–89]] *[[Supercoppa Italiana]]: [[1990 Supercoppa Italiana|1990]] ===International=== '''Argentina Youth'''<ref name="CareerTitles"/> *[[FIFA World Youth Championship]]: [[1979 FIFA World Youth Championship|1979]] '''Argentina'''<ref name="CareerTitles"/><ref>{{cite web |url=http://www.rsssf.com/tablesa/artfranchi93.html |title=Artemio Franchi Trophy 1993 |publisher=RSSSF |author=Josef Bobrowsky |date=9 July 2009 |accessdate=16 September 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200730000344/http://www.rsssf.com/tablesa/artfranchi93.html |archivedate=19 October 2020 |url-status=live}}</ref> *[[FIFA World Cup]]: [[1986 FIFA World Cup|1986]] *[[Artemio Franchi Trophy]]: [[Artemio Franchi Trophy#1993|1993]] ===Individual=== [[File:The Champions Promenade, Diego Maradona - panoramio.jpg|thumb|right|Maradona's [[Golden Foot]] award in "The Champions Promenade" on the seafront of the Principality of [[Monaco]]]] * [[List of Argentine Primera División top scorers|Argentine Primera División top scorers]]: [[1978 Argentine Primera División|1978 Metropolitano]], [[1979 Argentine Primera División|1979 Metropolitano]], [[1979 Argentine Primera División|1979 Nacional]], [[1980 Argentine Primera División|1980 Metropolitano]], [[1980 Argentine Primera División|1980 Nacional]]<ref name="Player Profile">{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifa-tournaments/players-coaches/people=174732/profile.html |title=The Albiceleste underdog who conquered the world |publisher=FIFA |accessdate=27 February 2015}}</ref> * [[FIFA U-20 World Cup#Awards|FIFA World Youth Championship Golden Ball]]: [[1979 FIFA World Youth Championship#Awards|1979]]<ref name="1979Youth"/> * [[FIFA U-20 World Cup#Golden Boot|FIFA World Youth Championship Silver Shoe]]: [[1979 FIFA World Youth Championship|1979]]<ref name="1979Youth"/> * [[Footballer of the Year of Argentina|Argentine Football Writers' Footballer of the Year]]: 1979, 1980, 1981, 1986<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/arg-poy.html “Argentina – Player of the Year”]. Rsssf.com. Retrieved 28 July 2018</ref> * [[South American Footballer of the Year]]: (official award) 1979, 1980<ref name="Player Profile"/> * [[Olimpia Award|Olimpia de Oro]]: 1979, 1986<ref>{{cite news |title=Todos los ganadores del oro, desde 1954 |url=http://www.lanacion.com.ar/972375-todos-los-ganadores-del-oro-desde-1954 |newspaper=La Nación |location=Buenos Aires |date=18 December 2007 |accessdate=24 December 2012 |language=Spanish |trans-title=All gold winners since 1954 |quote=1986 Diego Maradona (Fútbol)}}</ref> * [[Guerin d'Oro]] (Serie A Footballer of the Year): 1985<ref>{{cite web |title=Guerin d'Oro |url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/italpoy.html |publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|RSSSF]] |accessdate=10 September 2015}}</ref> * [[Golden Ball (FIFA)|FIFA World Cup Golden Ball]]: [[1986 FIFA World Cup#Awards|1986]]<ref name="Player Profile"/> * [[FIFA World Cup awards#Golden Boot|FIFA World Cup Silver Shoe]]: [[1986 FIFA World Cup#Awards|1986]] * [[FIFA World Cup]] Most Assists: [[1986 FIFA World Cup|1986]]<ref>{{cite web |url=http://www.planetworldcup.com/CUPS/1986/wc86statistics.html |title=World Cup 1986 – Statistics |publisher=Planetworldcup |accessdate=28 February 2015}}</ref> * [[FIFA World Cup awards#All-Star Team|FIFA World Cup All-Star Team]]: [[1986 FIFA World Cup|1986]], [[1990 FIFA World Cup#All-star team|1990]] * [[Onze d'Or]]: 1986, 1987<ref>{{cite web |last=Pierrend |first=José Luis |title="Onze Mondial" Awards |publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation |date=6 March 2012 |url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/onze-awards.html |accessdate=26 December 2015}}</ref> * [[L'Équipe#Champion of Champions|L'Équipe Champion of Champions]]: 1986 * [[United Press International Athlete of the Year Award]]: 1986 * ''[[World Soccer magazine|World Soccer]]'' magazine's [[World Soccer (magazine)#Award winners|Player of the Year]]: [[World Soccer (magazine)#Award winners|1986]] * [[Capocannoniere]] (Serie A top scorer): [[1987–88 Serie A#Top Scorers|1987–88]]<ref name="Player Profile"/> * [[Coppa Italia]] top scorer: 1987–88 * [[Golden Ball (FIFA)|FIFA World Cup Bronze Ball]]: [[1990 FIFA World Cup|1990]]<ref name="Player Profile"/> * [[FIFA World Cup All-Time Team]]: 1994<ref>{{cite web |url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/wrldallt.html |title=World All-Time Teams |publisher=RSSSF |accessdate=30 June 2017}}</ref> * South American Team of the Year: 1995<ref>{{cite news |url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/sam-toy.html |title=South American Team of the Year |date=16 January 2009 |accessdate=10 March 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150121064015/http://www.rsssf.com/miscellaneous/sam-toy.html |archivedate=21 January 2015}}</ref> * [[Ballon d'Or]] for services to football ([[France Football]]): 1995<ref>{{cite web |title=Combien de Ballon(s) d'Or France Football aurait pu remporter Diego Maradona? |url=https://www.francefootball.fr/news/Combien-de-ballon-s-d-or-france-football-aurait-pu-remporter-diego-maradona/1187918 |website=[[France Football]] |language=fr |date=29 October 2020 |access-date=14 November 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201114121939/https://www.francefootball.fr/news/Combien-de-ballon-s-d-or-france-football-aurait-pu-remporter-diego-maradona/1187918 |archivedate=14 November 2020 |url-status=live}}</ref> * [[World Team of the 20th Century]]: 1998<ref name="Player Profile"/> * ''World Soccer'' magazine's [[World Soccer (magazine)#The Greatest Players of the 20th century|Greatest Players of the 20th century]]: (#2) 1999<ref name="World Soccer Players of the Century"/> * Argentine Sports Writers' Sportsman of the Century: 1999 * [[Marca Leyenda]]: 1999<ref>[http://www.marca.com/marca-leyenda.html “Marca Leyenda: Diego Maradona”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180717072614/http://www.marca.com/marca-leyenda.html |date=17 July 2018 }}. Marca. Retrieved 28 July 2018</ref> * [[Squad number (association football)|Number '''10''']] [[Retired numbers in association football|retired]] by [[S.S.C. Napoli|Napoli]] football team as a recognition to his contribution to the club: [[S.S.C. Napoli#Retired numbers|2000]]<ref>[http://caracol.com.co/radio/2000/08/24/deportes/0967096800_058566.html Nápoli retira camiseta número 10 en homenaje a Maradona], Caracol, 24 August 2000</ref> * [[FIFA Player of the Century]]: 2000<ref name="Player Profile"/> * [[Goal of the Century|FIFA Goal of the Century]] (for his second goal against England in 1986 FIFA World Cup quarter-final): 2002<ref name="Player Profile"/> * [[FIFA World Cup Dream Team]]: 2002<ref>[http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=11759 “FIFA Dream Team: Maradona voted top player”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121006001949/http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=11759 |date=6 October 2012 }}. Reuters. 19 June 2002.</ref> * [[Golden Foot]]: 2003, as [[Golden Foot#Award legends|football legend]]<ref>{{cite web |url=http://www.goldenfoot.com/en/legends/item/284-diego-armando-maradona.html |title=Golden Foot – Diego Armando Maradona |accessdate=1 March 2015 |publisher=Goldenfoot.com |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150209063133/http://goldenfoot.com/en/legends/item/284-diego-armando-maradona.html |archivedate=9 February 2015 |df=}}</ref> * [[FIFA 100|FIFA 100 Greatest Living Players]]: 2004<ref name="Player Profile"/> * [[Argentine Senate]] ''"Domingo Faustino Sarmiento"'' recognition for lifetime achievement: 2005 * Greatest Footballers in World Cup History: No. 1, by ''[[The Times]]'', 2010<ref>[http://archivo.elcomercio.pe/sociedad/lima/diario-ingles-eligio-maradona-como-mejor-jugador-historia-mundiales-noticia-450486 “Un diario inglés eligió a Maradona como el mejor jugador de la historia de los mundiales”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171230114600/http://archivo.elcomercio.pe/sociedad/lima/diario-ingles-eligio-maradona-como-mejor-jugador-historia-mundiales-noticia-450486 |date=30 December 2017 }}. El Comercio. Retrieved 28 July 2018</ref> * Best Athlete in History: No. 1, by ''[[Corriere dello Sport – Stadio]]'', 2012<ref>[https://www.tifonapoli.it/cds-maradona-meglio-di-tutti-batte-anche-valentino-rossi/ “CdS, Maradona meglio di tutti, batte anche Valentino Rossi“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180712090744/https://www.tifonapoli.it/cds-maradona-meglio-di-tutti-batte-anche-valentino-rossi/ |date=12 July 2018 }}. Corriere dello Sport. Retrieved 28 July 2018</ref> * [[Globe Soccer Awards|Globe Soccer Awards Player Career Award]]: 2012<ref name=GSA>{{cite web |url=http://www.globesoccer.com/awards/walloffame/ |title=Wall of Fame |publisher=Globe Soccer.com |accessdate=28 December 2015}}</ref> * ''World Soccer'' magazine's [[World Soccer (magazine)#Greatest XI of all time|Greatest XI of all time]]: 2013<ref>{{cite web |title=The Greatest XI: how the panel voted |url=http://www.worldsoccer.com/features/the-greatest-xi-how-the-panel-voted |publisher=World Soccer |author=Jamie Rainbow |date=2 July 2013}}</ref> * Greatest Football Players of All-Time: No. 1 by ''[[FourFourTwo]]'' magazine, 2017<ref name="Murray"/> * Greatest Football Players in World Cup History: No. 1, by ''FourFourTwo'' magazine, 2018<ref name="Greatest Football Players in World Cup History">[https://www.fourfourtwo.com/features/ranked-25-best-world-cup-players-ever?page=0%2C2 “Ranked! The 25 best World Cup players EVER”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180618234056/https://www.fourfourtwo.com/features/ranked-25-best-world-cup-players-ever?page=0%2C2 |date=18 June 2018 }}. Four Four Two. Retrieved 28 July 2018</ref> * [[S.S.C. Napoli#Statistics and records|Napoli all-time Top Scorer]] (1991–2017)<ref name="Fifa profile"/><ref name="Hamsik"/> * [[Italian Football Hall of Fame]]: 2014<ref>{{cite web |url=http://vivoazzurro.it/en/news/italian-football-hall-of-fame-to-induct-ten-new-stars/ |title=Italian football Hall of Fame to induct ten new stars |date=25 October 2016 |accessdate=25 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161026183734/http://vivoazzurro.it/en/news/italian-football-hall-of-fame-to-induct-ten-new-stars/ |archive-date=26 October 2016 |url-status=dead}}</ref> * [[Argentine Football Association|AFA Team of All Time]]: 2015<ref>{{cite web |title=La Selección de Todos los Tiempos |trans-title=The Team of All Time |publisher=Argentine Football Association |language=Spanish |date=4 January 2016 |url=http://www.afa.com.ar/3023/la-seleccion-de-todos-los-tiempos |accessdate=29 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180814210638/http://www.afa.com.ar/3023/la-seleccion-de-todos-los-tiempos |archive-date=14 August 2018 |url-status=dead}}</ref> * [[L'Équipe]]'s top 50 South-American footballers in history: #2<ref>{{cite news |url=https://www.lequipe.fr/Top/Football/top50-joueurs-sud-americains/3/ |title=Top 50 des joueurs sud-américains de l'histoire |trans-title=Top 50 South-American footballers in history |newspaper=L'Équipe |language=French |date=4 July 2015 |accessdate=6 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150704215531/http://www.lequipe.fr/Top/Football/top50-joueurs-sud-americains/3 |archive-date=4 July 2015 |url-status=dead}}</ref> * [[International Federation of Football History & Statistics]] (IFFHS) Legends<ref>{{cite web |url=http://iffhs.de/iffhs-has-announced-the-48-football-legend-players/ |title=IFFHS announce the 48 football legend players |publisher=IFFHS |date=25 January 2016 |accessdate=14 September 2016}}</ref> --> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|2}} ==Bibliography== * Diego Armando Maradona, ''Yo Soy el Diego'', Planeta Pub. Corp, 2000, {{ISBN|84-08036-74-2}} (I am the Diego). ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Diego Maradona|ডিয়েগ' মাৰাড'না}} *{{Official website|http://www.diegomaradona.com/}} *[http://soccernet.espn.go.com/manager/_/id/131/diego-maradona?cc=5739&ver=global ESPN Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121023144524/http://soccernet.espn.go.com/manager/_/id/131/diego-maradona?cc=5739&ver=global |date=2012-10-23 }} *[http://www.rsssf.com/miscellaneous/maradona-intl.html Complete List of International Appearances and Goals] *[http://www.youtube.com/watch?v=jk-kXwjASEE Video: Maradona's "Goal of the Century"] *[http://www.youtube.com/watch?v=cNjO9vVR2Bw Videoclip: Maradona Hero of Napoli] *[http://newsvote.bbc.co.uk/sport1/hi/football/4907924.stm Gary Lineker interviews Diego] – BBC News 30 April 2006 *[http://euro2008-blog.blogspot.com/2008/05/diego-maradona-i-have-always-admired.html Diego admires Del Piero and Lavezzi] *[http://www.goal.com/en-gb/news/2871/special/2010/10/29/2188484/diego-maradonas-50th-birthday-50-facts-about-the-argentina 50 Facts About the Argentine Legend] *[http://www.youtube.com/watch?v=XfI7tYgGRjI Confirmation of Diego Maradona doping 1994] {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ফুটবল খেলুৱৈ]] [[শ্ৰেণী:আৰ্জেণ্টিনাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] o0yqx27c6y9wsuw67kvluixbrtgjhpa 0 36453 613554 562418 2026-06-22T00:00:00Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613554 wikitext text/x-wiki {{Infobox station | name = নিউ বঙাইগাঁও | type = [[ভাৰতীয় ৰেল]]ৰ জংচন ষ্টেচন | style = Indian Railways | image = New Bongaigaon Station Night.jpg | image_size = | image_caption = নিউ বঙাইগাঁও ৰেল ষ্টেচনৰ নিশাৰ দৃশ্য | address = বালাজী মন্দিৰ ৰোড, [[বঙাইগাঁও]], [[অসম]] | country = ভাৰত | coordinates = {{Coord|26.4757|N|90.5630|E|type:railwaystation_region:IN|format=dms|display=inline,title}} | elevation = {{convert|58|m|ft}} | line = বাৰাউনী - গুৱাহাটী পথ<br/>নিউ বঙাইগাঁও -যোগীঘোপা-কামাখ্যা শাখা<br/>নিউ বঙাইগাঁও -আলিপুৰ দুৱাৰ-শিলিগুৰি পথ | other = | structure = সাধাৰণ মাটিত | platform = ৫ | tracks = | entrances = | parking = আছে | bicycle = আছে | baggage_check = আছে | opened = ১৯৬৫ | closed = | rebuilt = | electrified = | ADA = | code = {{Indian railway code | code = NBQ | zone = | division = [[ৰঙিয়া]] }} | owned = [[ভাৰতীয় ৰেল]] | operator = [[উত্তৰ-পূব সীমান্ত ৰেলৱে]] | status = কাৰ্যক্ষম | former = | passengers = | pass_year = | pass_percent = | pass_system = | map_caption=অসমৰ মানচিত্ৰত নিউ বঙাইগাঁও জংচন ৰেল ষ্টেচনৰ অৱস্থান | map_type=India Assam#India | longEW=E|latd=26.4757|longd=90.5360|latNS=N }} '''নিউ বঙাইগাঁও ৰেল জংচন''' [[বঙাইগাঁও]] নগৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তত অৱস্থিত। এই জংচনটো অসমৰ দ্বিতীয় বৃহত আৰু নামনি অসমৰ বৃহত্তম ষ্টেচন। উক্ত ষ্টেচনত [[অসম]]লৈ অহা সকলো ধৰণৰ যাত্ৰীবাহী ৰেল ৰখোৱা হয় যেনে - [[ৰাজধানী এক্সপ্ৰেছ]], নৰ্থ-ইষ্ট এক্সপ্ৰেছ, কামৰূপ এক্সপ্ৰেছ ইত্যাদি। ==ইতিহাস== ১৯৬৩ৰ পৰা ১৯৬৫ৰ ভিতৰত নিৰ্মাণ কৰা ২৬৫ কিঃমিঃ দীঘল নিউ জলপাইগুৰি-যোগীঘোপা লাইনৰে অসমত ব্ৰডগ'জ ৰেলপথৰ সূচনা কৰা হৈছিল। বঙাইগাঁও ৰেল ষ্টেচনটো এই পথৰ বাহিৰত পৰা বাবে নিউ বঙাইগাঁও ৰেল ষ্টেচন স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web| url = http://books.google.co.in/books?id=v21-4YYgocUC&pg=PA60&lpg=PA60&dq=Muri-Chandrapura+line&source=bl&ots=2lfbxydpeo&sig=k1wlrhY-A8FVApK4K4u1NYGqLGY&hl=en&sa=X&ei=nx9yUca-D4iErQeVn4G4CA&ved=0CDgQ6AEwAjge#v=onepage&q=Muri-Chandrapura%20line&f=false |title = Transport Geography of India: Commodity Flow and the Regional Structure of Indian Economy| work= page 60|last= Moonis Raza & Yash Aggarwal|publisher= Concept Publishing Company, A-15/16 Commercial Block, Mohan Garden, New Delhi - 110059| ISBN = 81-7022-089-0|accessdate = 12 May 2013}}</ref> নিউ বঙাইগাঁওৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ নিৰ্মাণ কৰা ব্ৰডগ'জ পথ ১৯৮৪ত মুকলি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web| url = http://www.irfca.org/faq/faq-history5.html |title =IR History: Part V (1970-19950|publisher= IRFCA|accessdate = 12 May 2013}}</ref> মূলতঃ মিটাৰগ'জ ৰেলপথৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা [[শৰাইঘাট দলং]] ১৯৬২ত মুকলি কৰা হৈছিল। পিছলৈ এই মিটাৰগ'জ পথটো ব্ৰডগ'জলৈ সলনি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url = http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-07/guwahati/34971728_1_bridge-stretches-assam-governor-brahmaputra|title = 50 years of Saraighat bridge|publisher = The Times of India, 7 November 2012|accessdate = 12 May 2013|archivedate = 3 January 2013|archiveurl = https://archive.today/20130103140000/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-07/guwahati/34971728_1_bridge-stretches-assam-governor-brahmaputra|deadurl = yes}}</ref> <!-- ==Electrification== Electrification of the Barauni-Katihar-Guwahati line was sanctioned in 2008.<ref>{{cite web| url = http://www.projectstoday.com/News/CCEA-approves-Rs506-crore-for-Barauni-Katihar-Guwahati-section|title = CCEA approves Rs. 506 crores for Barauni-Katihar-Guwahati section |publisher= Projects Today|accessdate = 12 May 2013}}</ref> In the document on Vision 2020 – A Blue Print for Railway Electrification Programme, in the list of ongoing projects the entire route km (836) is shown as balance work as on 1 April 2010.<ref>{{cite web| url = http://www.indianrailways.gov.in/railwayboard/uploads/directorate/planning/downloads/vision_2020_blue_050411.pdf |title = Vision 2020 – A Blue Print for Railway Electrification Programme |publisher= Ministry of Railways, Government of India|accessdate = 12 May 2013}}</ref> The entire electrification project is scheduled to be completed by October, 2015.<ref name=parlquestion/> --> ==দ্বৈত ৰেলপথ== নিউ বঙাইগাঁওৰ পৰা [[ৰঙিয়া]] হৈ কামাখ্যালৈ দ্বৈত ৰেলপথ নিৰ্মাণৰ বাবে ২০১৩-১৪ বৰ্ষৰ [[ৰেল বাজেট]]ত ধন অনুমোদন কৰা হৈছে।<ref>{{cite web| url = http://www.firstpost.com/economy/rail-budget-2013-wait-for-electric-trains-in-indias-north-east-gets-longer-640672.html |title =Rail budget 2013: Wait for electric trains in India’s North-East gets longer |publisher=First post economy |accessdate = 12 May 2013}}</ref> শামুকতলা ৰোড আৰু নিউ বঙাইগাঁও ষ্টেচনৰ মাজত ইতিমধ্যে দ্বৈত পথ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।<ref name=parlquestion>{{cite web| url =http://164.100.47.5:8080/members/website/quest.asp?qref=185965 |title = Rajya Sabha unstarred question no. 1677 to be answered on 7 December 2012|publisher = Ministry of Railways|accessdate = 12 May 2013}}</ref> ==সা-সুবিধা== এইটো ষ্টেচনত দুটা দুখন বিচনাযুক্ত ৰিটায়াৰিং কোঠা আছে।<ref>{{cite web| url = http://www.indianrailways.gov.in/railwayboard/uploads/retiring/retnefr1.jsp |title = Retiring rooms in Northeast Frontier Railway|publisher= Indian Railways |accessdate = 12 May 2013}}</ref> ==কাৰখানা== নিউ বঙাইগাঁও ষ্টেচনৰ পৰা ২ কিঃমিঃ পশ্চিমে ইঞ্জিন আৰু ডবা কাৰখানা অৱস্থিত। এইটো ষাঠিৰ দশকতে স্থাপিত এই কাৰখানাত মেৰামতিৰ উপৰিও উত্পাদনৰো সুবিধা আছে।<ref>{{cite web| url = http://cwmnbq.com/Wc48bc1ce2faa3.htm| title = C&W Workshop, New Bongaigaon| publisher = C&W Workshop| accessdate = 12 May 2013| archivedate = 3 November 2014| archiveurl = https://web.archive.org/web/20141103040547/http://cwmnbq.com/Wc48bc1ce2faa3.htm| deadurl = yes}}</ref> ==তথ্যউৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://d.indiarailinfo.com/arrivals/549 Trains at New Bongaigaon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304061829/http://d.indiarailinfo.com/arrivals/549 |date=2016-03-04 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=7t0CM1tM6tI New Bongaigaon railway station] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰেল ষ্টেচন]] [[শ্ৰেণী:বঙাইগাঁও জিলা]] euh4m4pj2asvpuv7wgcgbc21vwep5nm 0 37982 613434 417583 2026-06-21T12:28:43Z Porishmita B Borah 47553 /* প্ৰযোজনা */ 613434 wikitext text/x-wiki {{copyedit}} {{Infobox television | show_name = কম্পিউটাৰ্ ক্ৰনিক্ল্চ | caption = ১৯৯০ৰ দশকত কম্পিউটাৰ্ ক্ৰনিক্ল্চৰ চিন | creator = ষ্টিৱাৰ্ট চিফেট | country = [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | language = [[ইংৰাজী]] | executive_producer = ষ্টিৱাৰ্ট চিফেট | runtime = ৩০ মিনিট | distributor = [[KCSM-TV]]<BR> [[WITF-TV]]<br> [[KTEH-TV]] | channel = [[Public Broadcasting Service|পিবিএচ]] | first_aired = ১৯৮৩ | last_aired = ২০০২ | status = শেষ হ'ল }} '''কম্পিউটাৰ ক্ৰনিকল্‌চ''' হ'ল এলানী আধা-ঘণ্টীয়া আমেৰিকাৰ [[দূৰদৰ্শন]] অনুষ্ঠান, যি ১৯৮৩ৰ পৰা ২০০২লৈ সম্প্ৰচাৰিত হৈছিল, 'পাব্লিক্ ব্ৰডকাষ্টিং চাৰ্ভিচ ৰাজহুৱা দূৰদৰ্শনত ,ই ব্যক্তিগত গণক যন্ত্ৰৰ উত্থানক আৰম্ভণিৰ পৰা ২১শতিকাৰ আৰম্ভণিত বিশাল বজাৰলৈকে দাঙি ধৰি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। এই শ্ৰেণী তেতিয়াৰ কেচিএচএম-টিভিৰ মহাবিদ্যালয়ৰ আস্থান প্ৰবন্ধক [[ষ্টিৱাৰ্ট চিফেটে]] (পিছলৈ সহ-পোষক) আৰম্ভ কৰিছিল। এই দৰ্শনী পেঞ্চিলভেনিয়াৰ হেৰিচ্বাৰ্গৰ ডাব্লিউআইটিএফ-টিভিয়ে সহ প্ৰযোজনা কৰিছিল। ই ১৯৮৩ৰ শেষৰ ফালে ৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰেণী হিচাবে পৰিগণিত হয়। ১৯৮১-১৯৮২লৈ জিম ৱাৰেন পোষক আছিল। ইয়াক ১৯৮১ চনৰ ৰ পৰা ২০০২ চনলৈ অবিৰতভাবে দেখুওৱা হৈছিল।<ref>https://archive.org/details/computerchronicles</ref> ==পোষক== [[গেৰি কিল্ডাল্]] ১৯৮৩ৰ পৰা ২০০২লৈ সহ-পোষক আছিল, তেওঁ ব্যক্তিগত গণক যন্ত্ৰৰ বিভিন্ন দিশৰ বিষয়ে কৈছিল আৰু গণক যন্ত্ৰৰ ভৱিষ্যতৰ বিষয়েও কৈছিল। ১৯৮০ৰ দশকত এই দৰ্শনীত কেইবাজনো সহযোগী প্ৰদৰ্শক আছিল, যেনে জৰ্জ্ ম'ৰ', পল স্কিণ্ডাৰ্, ৱেণ্ডি ৱুড্চ্ আদি। ==আৰ্হি== সমগ্ৰ প্ৰদৰ্শন কালত, কম্পিউটাৰ্ ক্ৰনিক্ল্চৰ আৰ্হি প্ৰায় একেই থাকিল, প্ৰদৰ্শনৰ ধৰণক বাদ দি, আৰম্ভণিতে ইয়াৰ প্ৰদৰ্শনৰ ধৰণ অতিকৈ আনুষ্ঠানিক আছিল, কিন্তু পিছলৈ সহজ সৰল হ'বলৈ ধৰিলে। ১৯৮৪ৰ পৰা, শেষৰ ৫ মিনিটত, বা ৰেণ্ডম্ এক্সেচত গণক যন্ত্ৰৰ জগতৰ বিভিন্ন বাতৰি দিয়া হৈছিল। এই ব্যৱস্থা ১৯৯৭ৰ পৰা দেখুৱা বন্ধ হ'ল। 'অনলাইন মিনিট' ১৯৯৫ত আৰম্ভ হ'ল, যিয়ে খণ্ডটোৰ বিষয়ত আধাৰিত বিভিন্ন ৱেব্ চাইটৰ বিষয়ে জনাইছিল। ১৯৮৯ত লেখাসমূহ সলনি কৰা হ'ল আৰু নামটো 'দা কম্পিউটাৰ্ ক্ৰনিকলচ্'ৰ পৰা 'কম্পিউটাৰ্ ক্ৰনিকলচ্'লৈ সলনি কৰা হ'ল। লেখাসমূহ ১৯৯৫ত পুনৰ নতুনকৈ তৈয়াৰ কৰা হ'ল, বিল্ বেট্স্মেনৰ ৱেব্ চাইটৰ লেখাৰ সৈতে ১৯৯৮ত পুনৰ সজা হয়। আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় অংশ আছিল ষ্টিৱাৰ্টৰ "পিক্ অৱ্ দা ৱিক্" যিয়ে সেই সময়ৰ জনপ্ৰিয় গণক যন্ত্ৰৰ যতন আদিৰ বিষয়ে দেখুৱাইছিল। ==প্ৰযোজনা== ১৯৯৪ৰ পৰা ১৯৯৭লৈ দৰ্শনীখন পিচিটিভিয়ে প্ৰযোজনা কৰে, যি নতুন হেমস্পায়ত প্ৰতিষ্ঠিত আছিল, কেচিএচএম-টিভিৰ সহযোগত। ১৯৯৭ৰ পতনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি শেষলৈকে দৰ্শনীখন কেচিএচ এম-টিভি চেন জ'চ আৰু ষ্টিৱাৰ্ট চিফেট প্ৰডাকচনে প্ৰযোজনা কৰে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} *http://chrisfenwick.com/home/2011/7/18/history-computer-chronicles.html ==বহিঃ সংযোগ== *[https://archive.org/search.php?query=subject:"Computer Bowl" archive.org - Computer Bowl archives] *[http://www.stquantum.com Computer Chronicles history and information] *{{IMDb title|0421311}} [[শ্ৰেণী:ইংৰাজী ভাষাৰ দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক]] 5b9765si8w6dprgdwuttkz6j1db3zuu 0 39776 613674 487846 2026-06-22T10:16:47Z নৰুনা বৰুৱা 44897 613674 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} '''বেতাল পঞ্চবিংশতি''' প্ৰাচীন [[সংস্কৃত ভাষা]]ত ৰচিত পঁচিশটা নীতিশিক্ষামূলক সাধুৰ সংকলন। বেতাল পঞ্চবিংশতি বিশ্ব সাহিত্যৰ এক মূল্যৱান ৰচনা। ইয়াত থকা পুৰণি সাধুবোৰ বৰ সুন্দৰ আৰু নীতিশিক্ষামূলক। সেইবাবেই ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা যথেষ্ট। ঘাইকৈ শিৱদাস নামেৰে এজনে এই সাধুবোৰ ৰচনা কৰিছিল বুলি জনা গʼলেও গ্ৰন্থখনৰ লেখক হিচাপে জন্তল ভট্ট আৰু বেতাল ভট্ট নামৰ দুজনৰো উল্লেখ আছে। == ৰচয়িতা == বিখ্যাত কাশ্মিৰী লেখক সোমদেৱৰ কথা সৰিৎসাগৰ আৰু আন এজন লেখকৰ আচাৰ্য ক্ষেমেন্দ্ৰৰ বৃহৎ কথামঞ্জৰীতো বেতাল পঞ্চবিংশতিৰ সাধু অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। তেওঁলোক আছিল একাদশ শতিকাৰ লেখক। গতিকে বেতাল পঞ্চবিংশতিৰ কাহিনীবোৰ নিশ্চিতভাৱে তাতোকৈ পুৰণি। == বিষয়বস্তু == মহাৰাজ বিক্ৰমাদিত্যক বেতালে পঁচিশটা সাধু কৈছিল বুলি গ্ৰন্থখনত উল্লেখ কৰা হৈছে। বেতাল পঞ্চবিংশতিত বেতালৰ সেই পঁচিশটা সাধুৰ বৰ্ণনা আছে। প্ৰত্যেকটো সাধু শেষ কৰি বেতালে বিক্ৰমাদিত্যৰ জ্ঞান আৰু সততাৰ পৰীক্ষা লʼবলৈ এটাকৈ প্ৰশ্ন সুধিছে। বিক্ৰমাদিত্যই তাৰ শুদ্ধ উত্তৰ দিছে। গতিকে কেৱল সাধু কেইটাই নহয়, সেইকেইটা কোৱাৰ ধৰণটোও বেছ কৌশলী আৰু কৌতূহল উদ্দীপক। == মুখ্য চৰিত্ৰ == * বিক্ৰমাদিত্য: উজ্জয়িনীৰ ৰজা বিক্ৰমাদিত্য ন্যায় পৰায়ণ, দানী, জ্ঞানী, গুণী, বীৰ, সু-প্ৰজাপালক। * [[বেতাল]]: বেতাল হʼল মৰিশালীৰ মৃতদেহৰ ভিতৰত থকা এক প্ৰেতাত্মা। * অন্যান্য: ইয়াৰ উপৰিও এজন তান্ত্ৰিকৰ লগতে প্ৰত্যেক সাধুতে নতুন নতুন অলেখ চৰিত্ৰ আ্ছে। ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://archive.org/stream/1001Nights_201703/Vikram%20%26%20Vetaal#page/n101/mode/2up Vikram & Vetaal] - containing the Singhasan Battisi and the Baital Pachisi (Annotated){{Gutenberg|no=2290|name=Twenty-Two Goblins}}: Translation by * [https://web.archive.org/web/20090729123702/http://www.jambudvipa.net/etexts.htm Original Sanskrit text] by Somadeva in [[Harvard-Kyoto]] transliteration [[শ্ৰেণী:সংকলন]] [[শ্ৰেণী:সংস্কৃত গ্ৰন্থ]] [[শ্ৰেণী:সাধু]] [[শ্ৰেণী:সাধুকথা]] e31p9bec5q5boei0tyh808gtsyw3yfm 0 40739 613560 387051 2026-06-22T02:48:42Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613560 wikitext text/x-wiki {{about|স্বচ্ছ জুলীয়া পদাৰ্থ|একে নামৰ ২০১৪ চনত মুক্তি পোৱা অসমীয়া চলচ্চিত্ৰখন|পানী (২০১৪ চলচ্চিত্ৰ)|১৯৯৫ চনত মুক্তি পোৱা চলচ্চিত্ৰখন|পানী (১৯৯৫ চলচ্চিত্ৰ)}} [[File:Iceberg with hole near Sandersons Hope 2007-07-28 2.jpg|thumb|পানীৰ তিনিটা ৰূপ: পনীয়া, ঘনীভূত (বৰফ) আৰু গেছীয় (বাষ্প)। ]] [[File:Water Video.webm|thumb|দৈনন্দিন জীৱনত পানী]] '''পানী''' বা '''জল''' (ৰাসায়নিক গঠন: '''H₂O''') হৈছে এক প্ৰকাৰৰ স্বচ্ছ জুলীয়া পদাৰ্থ। [[অক্সিজেন]]ৰ এটা আৰু [[হাইড্ৰ’জেন]]ৰ দুটা পৰমাণু লগ লাগি পানীৰ অণু গঠন হয়। মান্য উষ্ণতা আৰু চাপত পানী জুলীয়া অৱস্থাত থাকে যদিও ইয়াক কঠিন অৱস্থা অৰ্থাৎ বৰফ আৰু গেছীয় অৰ্থাৎ বাষ্প অৱস্থাতো পোৱা যায়। হিম, কুঁৱলী, নিয়ৰ আৰু ডাৱৰো পানীৰেই ভিন্ন ৰূপ। পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠভাগৰ প্ৰায় ৭১% পানীয়ে আগুৰি আছে।<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xx.html#Geo|title=CIA - The world factbook|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=20 December 2008|archivedate=5 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100105171656/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xx.html#Geo|deadurl=yes}}</ref> এতিয়ালৈকে আৱিষ্কৃত সকলোধৰণৰ জীৱৰ জীৱন ধাৰণৰ বাবে পানী অপৰিহাৰ্য। পৃথিৱীৰ ৯৬.৫% পানী সাগৰ আৰু মহাসাগৰসমূহত, ১.৭% ভূমিৰ অভ্যন্তৰত, ১.৭% [[এণ্টাৰ্কটিকা]] আৰু গ্ৰীণলেণ্ডৰ হিমখণ্ডত আৰু ০.০০১% বাষ্প অথবা ডাৱৰৰ ৰূপত পোৱা যায়।<ref name=b1>{{cite book|title=Water in Crisis: A Guide to the World's Freshwater Resources|editor=Gleick, P.H.|publisher=Oxford University Press|year=1993|page=13, Table 2.1 "Water reserves on the earth"|url=http://www.oup.com/us/catalog/general/subject/EarthSciences/Oceanography/?view=usa&ci=9780195076288}}</ref><ref>[http://www.agu.org/sci_soc/mockler.html Water Vapor in the Climate System] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070320034158/http://www.agu.org/sci_soc/mockler.html |date=2007-03-20 }}, Special Report, [AGU], December 1995 (linked 4/2007). [http://www.unep.org/dewa/assessments/ecosystems/water/vitalwater/ Vital Water] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090708023755/http://www.agu.org/sci_soc/mockler.html |date=2009-07-08 }} [[UNEP]]. {{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.agu.org/sci_soc/mockler.html |access-date=2015-09-23 |archivedate=2015-03-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150324194924/http://www.agu.org/sci_soc/mockler.html |deadurl=yes }}</ref> পৃথিৱীৰ পানীভাগৰ ২.৫%-হে সতেজ পানী আৰু বাকী ৯৮.৮% বৰফ আকাৰে (ডাৱৰত থকা বৰফ বাদ দি) আৰু ভূমিৰ অভ্যন্তৰত জমা হৈ আছে। সতেজ পানীভাগৰ ০.৩%-তকৈয়ো কম অংশ নদী, হ্ৰদ আৰু আমাৰ চাৰিওফালৰ পৰিৱেশত নিহিত হৈ থাকে। তাতোকৈয়ো কম একাংশ পানী (০.০০৩%) জীৱদেহ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীত নিহিত হৈ থাকে।<ref name=b1/> পৃথিৱীৰ পানীভাগৰ [[জলচক্ৰ]]ৰ যোগেদি অহৰহ ৰূপান্তৰ ঘটি থাকে। সাগৰ-মহাসাগৰ, নদী-হ্ৰদৰ পানী সূৰ্যৰ তাপত শুকাই জলীয় বাষ্পৰ ৰূপত আকাশলৈ উৰি যায়। এই বাষ্পই ঘনীভূত হৈ ডাৱৰৰ ৰূপ লয় আৰু বৰষুণ হিচাপে পুনৰ ভূমিপৃষ্ঠলৈ নামি আহে। পানীয়ে কোনো কেল’ৰি বা পুষ্টিৰ যোগান নধৰিলেও সকলো জীৱকে বিশুদ্ধ বা সুৰক্ষিত খোৱাপানীৰ প্ৰয়োজন। এতিয়াও বিশ্বৰ প্ৰায় ১০০ কোটি মানুহৰ বাবে বিশুদ্ধ খোৱাপানী উপলব্ধ নহয়।<ref name=UN/> বিশুদ্ধ খোৱাপানীৰ উপলব্ধতাৰ সৈতে মুঠ জনমূৰি আয়ৰ এক পোনপটীয়া সম্পৰ্ক আছে।<ref>[http://www.gapminder.org/videos/gapcasts/gapcast-9-public-services/ "Public Services"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120407031727/http://www.gapminder.org/videos/gapcasts/gapcast-9-public-services/ |date=2012-04-07 }}, Gapminder video</ref> কিছুসংখ্যক পৰ্যবেক্ষকৰ মতে ২০২৫ চনলৈ বিশ্বৰ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় আধা সংখ্যকে জল সম্পৰ্কীয় সমস্যাৰ সন্মুখীন হ’ব।<ref>{{cite journal|author=Kulshreshtha, S.N|year=1998|title=A Global Outlook for Water Resources to the Year 2025|journal=Water Resources Management|volume=12|issue=3|pages=167–184|doi=10.1023/A:1007957229865}}</ref> ২০০৯ চনৰ এক প্ৰতিবেদন মতে, ২০৩০ চনলৈ একাংশ উন্নয়নশীল অঞ্চলত পানীৰ চাহিদা ইয়াৰ যোগানতকৈ ৫০% বৃদ্ধি পাব।<ref>{{cite web|url=http://www.mckinsey.com/App_Media/Reports/Water/Charting_Our_Water_Future_Full_Report_001.pdf|title=Charting Our Water Future: Economic frameworks to inform decision-making|format=PDF|accessdate=25 July 2010|archivedate=5 July 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100705072816/http://www.mckinsey.com/App_Media/Reports/Water/Charting_Our_Water_Future_Full_Report_001.pdf|deadurl=yes}}</ref> উদ্যোগসমূহত শীতলীকৰণৰ বাবে আৰু দ্ৰৱণ হিচাপে পানীৰ ব্যৱহাৰ হয়। সতেজ পানীৰ প্ৰায় ৭০% কৃষিকাৰ্যত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name=Baroni2007>{{cite journal|author=Baroni, L.|author2=Cenci, L. |author3=Tettamanti, M. |author4= Berati, M. |year=2007|title=Evaluating the environmental impact of various dietary patterns combined with different food production systems|journal=European Journal of Clinical Nutrition|volume=61|pages=279–286|doi=10.1038/sj.ejcn.1602522|pmid=17035955|issue=2}}</ref> ==ৰাসায়নিক আৰু ভৌতিক ধৰ্ম== পানীৰ ৰাসায়নিক গঠন হৈছে {{chem|H|2|O}}: পানীৰ এটা অণুত দুটা হাইড্ৰ’জেনৰ পৰমাণু এটা অক্সিজেনৰ পৰমাণুৰ সৈতে বান্ধ খাই থাকে। পানীৰ প্ৰধান ৰাসায়নিক আৰু ভৌতিক ধৰ্মসমূহ হ’ল: * মান্য উষ্ণতা আৰু চাপত পানী জুলীয়া অৱস্থাত থাকে। ই স্বাদহীন আৰু গোন্ধহীন। পানী আৰু বৰফৰ ৰং কিঞ্চিৎ নীলা। কিন্তু পৰিমাণৰ কম হ’লে ইয়াৰ কোনো ৰং দেখা নাযায়। জলীয় বাষ্প সাধাৰণতে বায়ুৰ দৰেই অদৃশ্য।<ref>{{cite journal|last=Braun|first=Charles L.|author2=Sergei N. Smirnov|title=Why is water blue?|journal=J. Chem. Educ.|volume=70|issue=8|page=612|year=1993|url=http://www.dartmouth.edu/~etrnsfer/water.htm|doi=10.1021/ed070p612|bibcode=1993JChEd..70..612B|access-date=2015-09-26|archivedate=2019-05-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190525162353/http://www.dartmouth.edu/~etrnsfer/water.htm|deadurl=yes}}</ref> * স্বচ্ছতা পানীৰ অন্যতম বৈশিষ্ট্য। পানীৰ মাজেদি সূৰ্যৰ পোহৰ পাৰ হৈ যাব পাৰে বাবে জলজ উদ্ভিদসমূহ পানীৰ তলতো জীয়াই থাকিব পাৰে। * পানীৰ দ্ৰৱণীয় গুণৰ বাবে ইয়াক সৰ্বজনীন দ্ৰৱণ বোলা হয়। নিমখ, চেনি, এচিড, খাৰ আৰু কিছুসংখ্যক গেছ (বিশেষকৈ অক্সিজেন আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) পানীত দ্ৰৱীভূত হয়। * জীৱকোষত থকা প্ৰ’টিন, ডি এন এ আৰু পলিচেকেৰাইড পানীত দ্ৰৱীভূত হয়। * বিশুদ্ধ পানী বিদ্যুতৰ কুপৰিবাহী। অৱশ্যে অন্য পদাৰ্থৰ উপস্থিতিয়ে ইয়াক পৰিবাহীলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। * পানীৰ উতলাংক(Boiling Point) বায়ুমণ্ডলৰ চাপৰ লগত ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। অৰ্থাৎ চাপৰ পৰিমাণ ভিন্ন হ’লে প্ৰয়োজনীয় উষ্ণতাৰো তাৰতম্য ঘটে। *৪ ডিগ্ৰী ছেলচিয়াছ উষ্ঞতাত পানীৰ ঘনত্ব ১০০০কিল'গ্ৰাম প্ৰতি ঘনমিটাৰ(৬২.৪৩ পাউণ্ড প্ৰতি ঘনফুট)। বৰফৰ ঘনত্ব ৯১৭কিল'গ্ৰাম প্ৰতি ঘনমিটাৰ(৫৭.২৫ পাউণ্ড প্ৰতি ঘনফুট) *৩.৯৮ডিগ্ৰী ছেলচিয়াছ উষ্ণতাত পানীৰ ঘনত্ব সৰ্বোচ্চ হয়<ref>{{cite book|author=Kotz, J. C., Treichel, P., & Weaver, G. C.|year=2005|title=Chemistry & Chemical Reactivity|publisher=Thomson Brooks/Cole|isbn=0-534-39597-X}}</ref>। বেছিভাগ বিশুদ্ধ পদাৰ্থৰ উষ্ণতা কমিলে ঘনত্ব বাঢ়ি যায় কিন্তু ব্যতিক্ৰমীভাৱে পানী ঠাণ্ডা হৈ গোট মাৰিলে ইয়াৰ ঘনত্ব কমি যায়। পানী ক্ৰমান্বয়ে ঠাণ্ডা কৰি কৰি এটা সময়ত যেতিয়া ৩.৯৮ডিগ্ৰী ছেলচিয়াছ উষ্ণতা পায় তেতিয়া ইয়াৰ ঘনত্ব সৰ্বোচ্চ হয়। উষ্ণতা আৰু কমিলে বৰফ গঠন হোৱা আৰম্ভ হয়। পানীৰ অণুবোৰ বিশৃঙ্খলভাৱে সজ্জিত হৈ থাকে আৰু সজ্জা গঠনৰ বাবে উপযুক্ত তাপমাত্ৰা দৰকাৰ। তাপমাত্ৰা ৩.৯৮ডিগ্ৰী ছেলচিয়াছৰ তললৈ নামিলে পানীৰ অণুবোৰে বিশৃঙ্খল সজ্জা হেৰুৱাই পেলায় আৰু শৃঙ্খলাবদ্ধ হ'বলৈ ধৰে। গতিকে বৰফৰ অণুবোৰ পানীতকৈ বেছি শৃঙ্খল। পানীৰ তাপমাত্ৰা কমাৰ লগতে দুটা প্ৰতিদন্দ্বী ঘটনা ঘটে ১)আয়তন কমি যায় ২)পানী বৰফলৈ ৰূপান্তৰিত হোৱাত পানীৰ অণুবোৰ শৃঙ্খলাবদ্ধ হৈ পৰে আৰু সামগ্ৰিক আয়তন কমি যায়। ৩.৯৮ডিগ্ৰী ছেলচিয়াছৰপৰা ০ ডিগ্ৰী ছেলচিয়াছৰ ভিতৰৰ যিকোনো তাপমাত্ৰাত প্ৰথম ঘটনাটোৱে দ্বিতীয়টোক বাতিল কৰি পেলায় আৰু আয়তন বৃদ্ধি পায়‍<ref>{{cite book|last=Ben-Naim |first=Ariel |display-authors=etal |title= Alice's Adventures in Water-land |year=2011|location= Singapore|doi=10.1142/8068|last2=Ben-Naim|first2=Roberta|isbn=978-981-4338-96-7}}</ref>। সেইবাবে বৰফৰ ঘনত্ব পানীতকৈ কম আৰু বৰফ পানীত ওপঙে। *পানীয়ে বহুসংখ্যক জুলীয়া পদাৰ্থ যেনে ইথানলৰ সৈতে মিহলি হৈ সমসত্ত্ব মিশ্ৰণ সৃষ্টি কৰে। আনহাতে তেল আৰু পানী মিহলি নহয়। মিহলি কৰিব গ'লে দুটা স্তৰৰ সৃষ্টি হয় য'ত বেছি ঘন স্তৰটো তলত আৰু কম ঘন স্তৰটো ওপৰত থাকে। *পানীৰ অণুত থকা হাইড্ৰ'জেন আৰু অক্সিজেনক বিদ্যুৎ বিশ্লেষণৰ জৰিয়তে পৃথক দিব পাৰি। কিন্তু ইয়াৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় শক্তি হাইড্ৰ'জেন আৰু অক্সিজেন যুক্ত কৰিবলৈ প্ৰয়োজন হোৱা শক্তিতকৈ বেছি।<ref>{{cite web|last=Ball|first=Philip|authorlink=Philip Ball|title=Burning water and other myths|url=http://www.nature.com/news/2007/070910/full/070910-13.html|work=[[Nature (journal)|Nature]] News|date=14 September 2007|accessdate=14 September 2007}}</ref> ==বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত পানীৰ উপস্থিতি== বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ সৰহভাগ পানী তাৰকা একোটাৰ জন্ম হওঁতে তাৰ লগতে উৎপন্ন হয়। তাৰকা এটাৰ জন্মৰ সময়ত গেছ আৰু ধূলিৰ এক প্ৰবল বৰ্হিগামী সোঁতৰ সৃষ্টি হয়। এই সোঁতত থকা পদাৰ্থকণাসমূহে চাৰিওকাষৰ গেছত খুন্দা মাৰি প্ৰচণ্ড উত্তাপ আৰু চাপৰ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ ফলত গেছৰ ঘনত্ব বৃদ্ধি পায় আৰু পানীৰ সৃষ্টি হয়।<ref>Melnick, Gary, [[Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics]] and Neufeld, David, [[Johns Hopkins University]] quoted in: {{cite news|title=Discover of Water Vapor Near Orion Nebula Suggests Possible Origin of H20 in Solar System (sic)|publisher=The Harvard University Gazette|date=23 April 1998|url=http://www.news.harvard.edu/gazette/1998/04.23/DiscoverofWater.html}} {{cite news|title=Space Cloud Holds Enough Water to Fill Earth's Oceans 1 Million Times|publisher=Headlines@Hopkins, JHU|date=9 April 1998|url=http://www.jhu.edu/news_info/news/home98/apr98/clouds.html|access-date=28 September 2015|archivedate=9 November 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071109171410/http://www.jhu.edu/news_info/news/home98/apr98/clouds.html|deadurl=yes}} {{cite news|title=Water, Water Everywhere: Radio telescope finds water is common in universe|publisher=The Harvard University Gazette|date=25 February 1999|url=http://news.harvard.edu/gazette/1999/02.25/telescope.html}}(linked 4/2007)</ref> ২০১১ চনৰ ২২ জুলাইত যুগুত কৰা এক প্ৰতিবেদনৰ মতে পৃথিৱীৰ পৰা ১,২০,০০০ কোটি [[আলোক-বৰ্ষ]] দূৰত্বত এক বিশালাকাৰ ডাৱৰপুঞ্জৰ সন্ধান পোৱা গৈছে। ইয়াত নিহিত হৈ থকা পানীৰ পৰিমাণ পৃথিৱীৰ মহাসাগৰকেইখনৰ পানীৰ ১৪০ ট্ৰিলিয়ন গুণ।<ref name="Clavin">{{cite web|last1=Clavin|first1=Whitney|last2=Buis|first2=Alan|title=Astronomers Find Largest, Most Distant Reservoir of Water|url=http://www.nasa.gov/topics/universe/features/universe20110722.html|date=22 July 2011|publisher=[[NASA]]|accessdate=25 July 2011|archivedate=24 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110724063244/http://www.nasa.gov/topics/universe/features/universe20110722.html|deadurl=yes}}</ref><ref name="water vapor cloud">{{cite web|author=Staff|title=Astronomers Find Largest, Oldest Mass of Water in Universe|url=http://www.space.com/12400-universe-biggest-oldest-cloud-water.html|date=22 July 2011|publisher=[[Space.com]]|accessdate=23 July 2011}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ৰাসায়নিক যৌগ]] a2uhgdn320h5apeqixlfec3qu7ry6qt 0 40987 613481 339054 2026-06-21T16:20:37Z ~2026-35973-45 50525 /* অৰ্থনৈতিক ভূগোল */ 613481 wikitext text/x-wiki [[ভূগোল]]ৰ এটা প্ৰধান ভাগ হৈছে [[মানৱ ভূগোল]]। ইয়াত মূলতঃ মানুহ আৰু পৰিৱেশৰ আন্তঃসম্পৰ্কৰ ভৌগোলিক  অধ্যয়ন কৰা হয়। মানৱীয় কাম কাজক কেন্দ্ৰ কৰি ভূগোলৰ এইটো শাখাৰ জন্ম হৈছে। [[জাৰ্মান]] ভূগোলবিদ [[ফ্ৰেডৰিক ৰাটজেল]]ক মানৱ ভূগোলৰ পিতৃ বুলি কোৱা হয়। ==পৰিসৰ== মানুহৰ ক্ৰিয়া কলাপ,অৰ্হতা আৰু ধ্যান -ধাৰণা প্ৰভৃতিৰ লগত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ আন্তঃসম্পৰ্ক আৰু সকলোধৰণৰ মানৱীয় ক্ৰিয়াকাণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় তথা কালানুক্ৰমিক লক্ষণসমূহ মানৱ ভূগোলৰ পৰিসৰৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ==দাৰ্শনিক দৃষ্টিভংগী==  মানৱ ভূগোলৰ মুখ্য দৃষ্টিভংগী দুটা হ'ল ===পৰিৱেশ নিৰ্ণয়বাদ=== নিৰ্ণয়বাদৰ মতে, প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ দ্বাৰা জীৱজগত নিয়ন্ত্ৰিত হৈ আছে। প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ অঞ্চলভেদে ভিন ভিন হোৱাৰ বাবেই পৃথিৱীৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ মানুহৰ কৰ্মৰাজীতো ভিন্নতা দেখা যায়। [[আমেৰিকা]]ৰ ভূগোলবিদ [[এলেন চাৰ্চিল চেম্পলে]] এই মতবাদ প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। [[মেকিণ্ডাৰ]],ডেভিচ, [[ৰবাৰ্ট মিল]] আদি অন্য ভূগোলবিদ সকলেও  এই মতবাদ সমৰ্থন কৰিছিল। ===সম্ভাব্যবাদ=== সম্ভাব্যবাদৰ মতে ,মানুহে পৃথিৱীত নিজৰ বাঞ্ছিত পৰিৱেশ নিজেই গঢ় দিব পাৰে। নিজৰ সুবিধাৰ্থে মানুহে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ সাল সলনি কৰি ব্যৱহাৰৰ উপযোগী কৰি লয়। ঘৰ-দুৱাৰ, ৰাস্তা ,দলং,খেতিপথাৰ,উদ্যোগ-প্ৰতিষ্ঠান, যান-বাহন আদি সকলোবোৰ এই সম্ভাব্যতাৰ ফলাফল। [[ফ্ৰান্স]]ৰ ভূগোলবিদ[[পল-ভিডেল-ডি-লা-ব্লাচি]] সম্ভাব্যবাদৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল। মূলত [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পাছৰ পৰা এই মতবাদে গা কৰি উঠিছিল। এই দুটা দৃষ্টিভংগীৰ উপৰিও [[নৱ্যনিৰ্ণয় বাদ]] নামেৰে অন্য এটা দৃষ্টিভংগী [[গ্ৰীফিট টেইলৰ]] নামৰ[[বৃটিশ]] ভূগোলবিদ এজনে প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। তেওঁৰ মতে প্ৰকৃতিপ্ৰদত্ত সম্ভাৱনাৰ পৰিসৰতহে মানুহে নিজ সামৰ্থৰে পৰিৱেশৰ সাল-সলনি কৰিব পাৰে। প্ৰকৃতিৰ অনিষ্ট ঘটিলে মানুহৰ উন্নতিতো অন্তৰায় ঘটে। ==মানৱ ভূগোলৰ প্ৰধান শাখা উপশাখা সমূহ== ===জনসংখ্যা ভূগোল=== ভূগোলৰ যি শাখাত কোনো এখন ঠাই বা ৰাষ্ট্ৰৰ জনসংখ্যা, জনসংখ্যাৰ গাঠনি, জনসংখ্যাৰ বৃদ্ধিৰ হাৰ, জন্ম-মৃত্যুৰ হাৰ, লিংগ অনুপাত, সাক্ষৰতা আদিবোৰ পুংখানুপুংখ ভাৱে অধ্যয়ন কৰা হয়, ভূগোলৰ সেই শাখাটোকে জনসংখ্যা ভূগোল বোলে। ===পৌৰ ভূগোল=== ভূগোলৰ এই শাখাত নগৰ-মহানগৰ আদিৰ বিভিন্ন দিশ, যেনে- নগৰীয়া অঞ্চলৰ জনগাঁথনি, জনসংখ্যা, ঘনত্ব, বিতৰণ, নগৰ পৰিচালনা, উন্নয়নৰ পৰিকল্পনা, আদিৰ বিষয়ে বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভঙ্গীৰে পুংখানুপুংখ ভাৱে অধ্যয়ন কৰে, ভূগোলৰ সেই শাখাটোক পৌৰ ভূগোল বা নগৰীয়া ভূগোল বোলে। ===অৰ্থনৈতিক ভূগোল=== ====কৃষি ভূগোল==== ====উদ্যোগ ভূগোল==== ====বাণিজ্য ভূগোল==== ====পৰ্যটন ভূগোল==== ====আচৰণ ভূগোল==== ====কল্যাণ ভূগোল==== ===সমাজ ভূগোল=== ====সাংস্কৃতিক ভূগোল==== ====ঐতিহাসিক ভূগোল==== ====চিকিৎসা ভূগোল==== ====ভূ-ৰাজনীতি==== ====লিংগৰ ভূগোল==== ===ৰাজনৈতিক ভূগোল=== ====নিৰ্বাচন ভূগোল==== ====প্ৰতিৰক্ষা ভূগোল==== ====প্ৰশাসন ভূগোল==== [[শ্ৰেণী:ভূগোল]] cb7imoogi30ylb5so22y4phbl6ljqzr 0 41031 613532 600625 2026-06-21T19:27:21Z MS Sakib 25393 613532 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = '''নাহৰ'''<br />Ceylon ironwood |image = Mesua ferrea at Queen Sirikit Botanic Garden - Chiang Mai 2013 2518.jpg |image_caption = নাহৰ গছৰ এটা সৰু পুলি |regnum = [[Plant]]ae |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Rosids]] |ordo = [[Malpighiales]] |familia = [[Calophyllaceae]] |genus = ''[[Mesua]]'' |species = '''''M. ferrea''''' |binomial = ''Mesua ferrea'' |binomial_authority = [[Carl Linnaeus|L.]] |synonyms = ''Mesua coromandelina'' <small>[[Robert Wight|Wight]]</small><br/>''Mesua nagassarium'' <small>([[Burm.f.]]) [[Kosterm.]]</small><br/>''Mesua pedunculata'' <small>[[Robert Wight|Wight]]</small><br/>''Mesua roxburghii'' <small>[[Robert Wight|Wight]]</small><br/>''Mesua sclerophylla'' <small>[[Thw.]]</small><br/>''Mesua speciosa'' <small>[[Choisy]]</small> <br />''Mesua stylosa'' }}{{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} '''নাহৰ''' ({{lang-en|'''Ceylon ironwood''' বা '''Indian rose chestnut''' বা '''Cobra's saffron'''}}) (''Mesua ferrea'')<ref name="flowers">{{cite web|publisher=Flowers of India|url=http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Nag%20Kesar.html|title=Nag Kesar}}</ref> হৈছে Calophyllaceae পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত একপ্ৰকাৰৰ চিৰসেউজ বৃক্ষ। ইয়াক [[হিন্দী]], [[পঞ্জাবী]] আৰু [[সংস্কৃত]] ভাষাত '' নাগকেশৰ '' তথা [[মাৰাঠী]] ভাষাত ''নাগচাফা'' বোলা হয়। [[বাংলা]] ভাষাত ''নাগেশ্বৰ'' বুলি কোৱা হয়। নাহৰ হ'ল [[শ্ৰীলংকা|শ্ৰীলংকাৰ]] জাতীয় বৃক্ষ। ১৯৮৬ চনত ইয়াক জাতীয় বৃক্ষ হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। শ্ৰীলংকাত নাহৰ গছ 'না' বৃক্ষ নামে পৰিচিত।<ref>{{Cite web|url=http://tripuratourism.gov.in/symbol|title=State Symbols of Tripura {{!}} Tripura Tourism Development Corporation Ltd.|website=tripuratourism.gov.in|access-date=2017-04-28}}</ref> == বৰ্ণনা == এই গছ প্ৰায় ১০০ ফুট ওখ হয়। গছৰ গুৰিৰ পৰিধি প্ৰায় ২ মিটাৰ হ'ব পাৰে। ইয়াৰ ডাল বৰ লাহি। বাকলি ০.৫ ইঞ্চি। ইহঁতৰ কাণ্ডৰপৰা আঠা পোৱা যায়। এই গছৰ কাঠ বৰ টান হয়। কাঠৰ ৰং ৰঙা। ই ধীৰ গতিত ডাঙৰ হয়। নাহৰ শোভা বৰ্ধক গছ। ইয়াৰ পাত আৰু ফুল উভয়ই সুন্দৰ। ফুলৰ সুগন্ধ আছে। ই একপ্ৰকাৰৰ শোভাবৰ্ধক, চিৰসেউজীয়া উদ্ভিদ। পাপৰিৰ ৰঙ বগা, পুংকেশৰবোৰ সোণালী, যি ফুলৰ সৌন্দৰ্য্যত নতুন মাত্ৰা যোগ কৰিছে। সব মিলি এই ফুল বৰ্ণে-গোন্ধে অনন্য। ফুল উভয়লিংগী। সাধাৰণতে নাহৰ ফুল বসন্ত ঋতুত ফুলে। কিন্তু বৰ্ষা ঋতুতো ফুল ফুলা দেখা যায়। পাতবোৰ সৰু আৰু বল্লমাকৃতি। গোটেই বছৰ নতুন নতুন পাত গজা এই গছৰ অন্যতম বৈশিষ্ট্য। পাতৰ বিন্যাস ঘনবদ্ধ। পিৰামিড আকৃতিৰ গঠন, ৰঙীন কুঁহিপাত, শুভ্ৰপুষ্পৰ স্নিগ্ধ শোভা ইত্যাদিৰ কাৰণে পথৰ দাঁতিত নাহৰ ৰোপণ কৰা হয়। গোলকীয় শংকু আকৃতিৰ খোলাৰে আবৃত্ত হৈ এটা অথবা দুটা গুটি ধাৰণ কৰে। গৃহসজ্জা আৰু পূজাৰ উপকৰণত ইয়াৰ ফুল লাগে। অসমীয়া সংস্কৃতিৰ লগত নাহৰ বহুপ্ৰকাৰে জড়িত।<ref>{{cite journal |last1=Dubey |first1=M. C. |last2=Mohanta |first2=D. |last3=Sikarwar |first3=B. S. |title=Distinct partial and complete droplet bouncing states on (super)hydrophobic leaf surfaces with ultra-low-to high-adhesion textural features |journal=Journal of Applied Physics |volume=138 |issue=5 |pages=054703 |year=2025 |doi=10.1063/5.0272845 |doi-access=free }}</ref> [[File:Flowers of Mesua ferrea Kaziranga TR AJTJ P1010329.JPG|thumb|left|[[অসম|অসমৰ]] [[কাজিৰঙা|কাজিৰঙাত]] নাহৰ ফুল। ]] == ব্যৱহাৰ == ইংৰাজী নামটোৱে (Ceylon Ironwood) আভস দিয়াৰ ধৰণেৰেই নাহৰ কাঠ অতি কঠিন আৰু গধুৰ। সাধাৰণ কৰতেৰে ইয়াক ফালিব নোৱাৰি। কাঠৰ ৰং গাঢ় ৰঙা আৰু ঘনত্ব ১৫% আৰ্দ্ৰতাত সাধাৰণতে প্ৰতি ঘনমিটাৰত ৯৪০-১,১৯৫ কিলেগ্ৰাম। ঘৰৰ ঘাঁঠনিত খুঁটা হিচাপে আৰু ৰেলপথৰ শ্লীপাৰ হিচাপে পূৰ্বতে ব্যৱহাৰ হৈছিল। শ্ৰীলংকাৰ কেণ্ডিস্থিত এম্বেঁকা দেৱালয়ৰ খুঁটাসমূহত নাহৰ কাঠ ব্যৱহাৰ হৈছিল। বৃটিছসকলে কেৰাছিন তেলৰ প্ৰচলন কৰাৰ আগতে অসমত নাহৰ গুটি আৰু তেল ঘৰুৱা প্ৰজ্বালক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। == বিস্তাৰ == নাহৰৰ আদি নিবাস শ্ৰীলংকা। সমগ্ৰ [[দক্ষিণ এছিয়া|দক্ষিণ]] আৰু [[দক্ষিণ-পূব এছিয়া|দক্ষিণ-পূব এছিয়াত]] ইয়াক প্ৰচুৰ দেখা যায়। সাগৰপৃষ্ঠৰ ১০০০ৰপৰা ১৫০০ মিটাৰ উচ্চতালৈ ই জন্মিব পাৰে।<ref>AgroForestryTree Database, entry: [http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=1770 “Mesua ferrea”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140309111434/http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=1770 |date=2014-03-09 }}. “biotik.org Database, entry [http://www.biotik.org/india/species/m/mesuferr/mesuferr_en.html “Mesua ferrea L. – Clusiaceae”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304001052/http://www.biotik.org/india/species/m/mesuferr/mesuferr_en.html |date=2016-03-04 }}. A.J.G.H. Kostermans “Clusiaceae (Guttiferae)’’ in M. D. Dassanayaka and F. R. Fosberg, eds., ''A revised handbook to the flora of Ceylon'', Volume I, New Delhi 1980, pp. 107–110. Ashton M, Gunatilleke S, de Zoysa N, Dassanayake MD, Gunatilleke N, Wijesundera S. [http://www.wht.lk/storage/book_downloads/-Trees%20%20Shrubs.pdf ''A Field Guide to the Common Trees and Shrubs of Sri Lanka'']. Colombo 1997 p. 140.</ref> বৰ্তমান নাহৰ গছ বহুতো প্ৰজাতিত উপলব্ধ হৈছে। == ঔষধি গুণ== সাপে খুঁটিলে নাহৰ পাত আৰু ফুল খাব লাগে আৰু পিহি খোটা ঠাইত লগাব লাগে বুলি বিশ্বাস আছে। ভাৰত, [[মালয়েছিয়া]] ইত্যাদি দেশত জৈৱিক ঔষধি ৰূপত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰাৰ উপৰি সুগন্ধি ধূপকাঠি হিচাপেও ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নাহৰ গছৰ ছালৰ ৰস গ্ৰহণ কৰিলে কেচুমুৰিয়া ৰোগৰপৰা পৰিত্ৰাণ পাব পাৰি। ==লোক বিশ্বাস== [[File:Tradition of Bohag Bihu.jpg|thumb|right|মন্ত্ৰ লিখা নাহৰৰ পাত। ]] অসমীয়া লোকবিশ্বাস অনুসৰি, [[বহাগ বিহু|গৰু বিহুৰ]] (চ’তৰ সংক্ৰান্তি) দিনা নাহৰ পাতত বিশেষ মন্ত্ৰ লিখি ঘৰৰ দুৱাৰ-খিৰিকীৰ কোণত বা চালত গুঁজি থোৱা হয়। এই পৰম্পৰাৰ মূল উদ্দেশ্য হ’ল ধুমুহা, বা-মাৰলি, বজ্ৰপাত আৰু প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰপৰা ঘৰখনক ৰক্ষা কৰা। এই প্ৰথা ভগৱান শিৱক সন্তুষ্ট কৰি ঘৰখন সুৰক্ষিত ৰখাৰ এক প্ৰতীকী বিশ্বাস।<ref name=" জুৰি ">{{cite journal | title= বিহু আৰু লোকবিশ্বাস| journal= দৈনিক জনমভূমিৰ দেওবৰীয়া আলোচনী বসুন্ধৰা | publisher= | author=জুৰি কটকী | year= ১১ এপ্ৰিল, ২০১০ চন | pages= ১১ পৃ্ষ্ঠা }}</ref> সাধাৰণতে নাহৰ পাতৰ বিপৰীত অংশত ব্ৰাহ্মণ বা বয়স্ক লোকৰ হতুৱাই এই মন্ত্ৰটি লিখা হয়: <blockquote>"দেৱ দেৱ মহাদেৱ নীলগ্ৰীব জঁটাধৰ। বাত বৃষ্টি হৰংদেৱ মহাদেৱ নমস্তুতে॥"</blockquote> == অন্যান্য ভাষাত নাম == নাহৰক বিভিন্ন ভাষাত বিভিন্ন নামেৰে জনা যায়-<ref>{{cite book |last=Warrier |first=P. K. |title=Indian Medicinal Plants: A Compendium of 500 Species |volume=4 |publisher=Orient Longman |year=1995 |pages=253–254 |isbn=978-8173717055}}</ref><ref>{{cite book |last=Nadkarni |first=K. M. |title=Indian Materia Medica |volume=1 |publisher=Popular Prakashan |year=2002 |pages=798–799 |isbn=978-8171548194}}</ref> * [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] : নাহৰ, নোক্তে * [[গাৰো ভাষা|গাৰো]] : কিম্দে / Kimde * [[বঙালী ভাষা|বঙালী]] : নাগেশ্বৰ (নাগেশ্বৰ) * [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] : Gajapushpam; নাগ চম্পা / Nāg champa (नाग चम्पा), নাগ কেসৰ / Nāg kesar (नाग केसर) * [[টেগালগ ভাষা|টেগালগ]] : কালিউৱাচ (kaliuas) * [[জাভীয়া ভাষা|জাভীয়া]] : নাগাচাৰি (nagasari) * [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]] : নাগচম্পিগে / Nagasampige (ನಾಗಸಂಪಿಗೆ) * [[মালয় ভাষা|মালয়]] : পেনাগা (penaga) * [[মালায়ালম ভাষা|মালায়ালম]] : নাগচম্পকম (Nagachampakam); ৱেইলা (Veila) * [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]] : নাগচফা / Nagchafa, Thorla chafa * [[মান ভাষা]] : কান্ত কাৱ / Kant Kaw * [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]] : Champeryah; নাগকেসৰ / Nāgakesara; নাগপুষ্প / Nāgapushpa, নাগ / Nāga * [[সিংহল ভাষা|সিংহল]] : না / Nā * [[তামিল ভাষা|তামিল]] : Cheru-nagapu; Sirunagappoo; Veilutta-champakam, Tadinangu, Naka * [[Telugu language|Telugu]] : Nagakesara * [[থাই ভাষা|থাই]] : bunnak * [[উৰ্দু ভাষা]] : Narmishka (नर्मिश्क) * [[ভিয়েট ভাষা|ভিয়েট]] : ভাপ / Vắp ( Theo Y Học Tuệ Tĩnh - HuuDuc) ==চিত্ৰবিথিকা== <gallery mode="packed" heights="200"> File:Mesua ferrea leaf.png|alt=Mesua leaf|নাহৰৰ পাত File:Mesua ferrea - Young leaves.jpg|alt=Mesua ferrea - Young leaves and flowers.|কুমলীয়া পাত আৰু ফুল File:Mesua ferrea - Young leaves and flowers..jpg|alt=Mesua ferrea - Young leaves and flowers|কুমলীয়া পাত আৰু ফুল File:Mesua ferrea – Young fruit.jpg|alt=Mesua ferrea – Young fruit|অপৈণত ফল File:Mesua ferrea – Ripe fruits.jpg|alt=Mesua ferrea – Ripe fruits|পূৰঠ, পকা ফল </gallery> == তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} == বহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Mesua ferrea}} {{Wikispecies|Mesua ferrea}} *{{cite book |last=Caldecott |first=Todd |year=2006 |title=Ayurveda: The Divine Science of Life |publisher=Elsevier/Mosby |isbn=0-7234-3410-7 }} Contains a detailed monograph on ''Mesua ferrea'' (Nagakeshara) as well as a discussion of health benefits and usage in clinical practice. Available online at http://www.toddcaldecott.com/index.php/herbs/learning-herbs/312-nagakeshara {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101229121750/http://www.toddcaldecott.com/index.php/herbs/learning-herbs/312-nagakeshara |date=2010-12-29 }} [[শ্ৰেণী:বৃক্ষ]] [[শ্ৰেণী:ফুল]] [[শ্ৰেণী:ঔষধি উদ্ভিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ উদ্ভিদ]] n0cg3o81y4f2bzwfc3y9hlm3na59pjy 0 41657 613448 429891 2026-06-21T14:15:58Z Abhinab Pegu 43956 merging into this page 613448 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং | nativename = মিচিং–পাদাম–মিনয়ঙ (Mising-Padam-Minyong) | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৫৪০,০০০ <!--excl. 10k Hill Miri--> | date = ২০০১ | ref = e18 | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৫ লাখ লোকে কয় আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Infobox writing system|name=মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung)|sample=Mising bíglung.jpg|caption=মিচিং বৰ্ণমালাৰ স্বৰবৰ্ণ (হ্ৰস্বস্বৰ আৰু দীৰ্ঘস্বৰ) আৰু ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ তালিকা|languages=[[মিচিং]]|family=[[চীন তিব্বতীয়]]}}'''মিচিং বৰ্ণমালা''' ({{lang-en|Mising Alphabet}}, [[মিচিং]]: Mising Bíglung) হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref>Dipok Kr. Dole:, Mising Gomlab Do:pín, Mising Agom Kébang, Karichuk, Dhemaji, Tamténg. 5-6 {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] 8fcmxier89c22bq1jkn2s83x3fl0odo 613449 613448 2026-06-21T14:18:32Z Abhinab Pegu 43956 613449 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং | nativename = মিচিং–পাদাম–মিনয়ঙ (Mising-Padam-Minyong) | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৫৪০,০০০ <!--excl. 10k Hill Miri--> | date = ২০০১ | ref = e18 | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৫ লাখ লোকে কয় আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Infobox writing system|name=মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung)|sample=Mising bíglung.jpg|caption=মিচিং বৰ্ণমালাৰ স্বৰবৰ্ণ (হ্ৰস্বস্বৰ আৰু দীৰ্ঘস্বৰ) আৰু ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ তালিকা|languages=[[মিচিং]]|family=[[চীন তিব্বতীয়]]}}'''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] 7m8mg5ko3jj8h0cq65a583ulnwj2i03 613489 613449 2026-06-21T17:26:11Z KhiLanTzi 23530 /* ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস */ লিংক 613489 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং | nativename = মিচিং–পাদাম–মিনয়ঙ (Mising-Padam-Minyong) | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৫৪০,০০০ <!--excl. 10k Hill Miri--> | date = ২০০১ | ref = e18 | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৫ লাখ লোকে কয় আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Infobox writing system|name=মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung)|sample=Mising bíglung.jpg|caption=মিচিং বৰ্ণমালাৰ স্বৰবৰ্ণ (হ্ৰস্বস্বৰ আৰু দীৰ্ঘস্বৰ) আৰু ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ তালিকা|languages=[[মিচিং]]|family=[[চীন তিব্বতীয়]]}}'''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] iphlqirlbdeifmumxjzllyq2h4znfkn 613492 613489 2026-06-21T17:47:17Z KhiLanTzi 23530 /* মিচিং বৰ্ণমালা */ Infobox update 613492 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং | nativename = মিচিং–পাদাম–মিনয়ঙ (Mising-Padam-Minyong) | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৫৪০,০০০ <!--excl. 10k Hill Miri--> | date = ২০০১ | ref = e18 | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৫ লাখ লোকে কয় আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = [[বৰ্ণমালা]] | typedesc = লেটিন (ৰোমান) লিপি | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] nkvuk2kwta8ft5nbhsyemknxi1v50md 613493 613492 2026-06-21T17:49:43Z KhiLanTzi 23530 Subheadings 613493 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং | nativename = মিচিং–পাদাম–মিনয়ঙ (Mising-Padam-Minyong) | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৫৪০,০০০ <!--excl. 10k Hill Miri--> | date = ২০০১ | ref = e18 | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৫ লাখ লোকে কয় আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = [[বৰ্ণমালা]] | typedesc = লেটিন (ৰোমান) লিপি | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] 8g6gz95xvc2ec9p98freereehgfn7gd 613494 613493 2026-06-21T17:59:36Z KhiLanTzi 23530 /* */ Population according to 2011 census 613494 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং | nativename = মিচিং–পাদাম–মিনয়ঙ (Mising-Padam-Minyong) | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০০১ | ref = e18 | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৫ লাখ লোকে কয় আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = [[বৰ্ণমালা]] | typedesc = লেটিন (ৰোমান) লিপি | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] salh3s2lohz7imehtu3jmgh9t0dzuj0 613497 613494 2026-06-21T18:02:45Z KhiLanTzi 23530 /* */ dialects 613497 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং | nativename = মিচিং–পাদাম–মিনয়ঙ (Mising-Padam-Minyong) | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০০১ | ref = e18 | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | dia2 = দেলু | dia3 = অয়ান | dia4 = চায়াং | dia5 = ময়িং | dia6 = ডামবুগ | dia7 = চমুৱা | dia8 = চামুগুৰীয়া | dia9 = বেবেজীয়া | dia10 = বংকুৱাল | dia11 = বিহীয়া | dia12 = তামাৰগজা | dia13 = তামাৰ }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৫ লাখ লোকে কয় আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = [[বৰ্ণমালা]] | typedesc = লেটিন (ৰোমান) লিপি | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] bp57d9atij380ksnibr9720eh1ny9hj 613499 613497 2026-06-21T18:10:13Z KhiLanTzi 23530 613499 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং | nativename = মিচিং–পাদাম–মিনয়ঙ (Mising-Padam-Minyong) | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০০১ | ref = e18 | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | dia2 = দেলু | dia3 = অয়ান | dia4 = চায়াং | dia5 = ময়িং | dia6 = ডামবুগ | dia7 = চমুৱা | dia8 = চামুগুৰীয়া | dia9 = বেবেজীয়া | dia10 = বংকুৱাল | dia11 = বিহীয়া | dia12 = তামাৰগজা | dia13 = তামাৰ }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৫ লাখ লোকে কয় আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = [[বৰ্ণমালা]] | typedesc = লেটিন (ৰোমান) লিপি | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] n6uyqvhr19mcoa7q32jo9uantze4r8y 613500 613499 2026-06-21T18:10:44Z KhiLanTzi 23530 /* */ Need some clarification 613500 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং | nativename = মিচিং–পাদাম–মিনয়ঙ (Mising-Padam-Minyong) | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০০১ | ref = e18 | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৫ লাখ লোকে কয় আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = [[বৰ্ণমালা]] | typedesc = লেটিন (ৰোমান) লিপি | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] 5cmzchr4021r4zp3iqkyetc3lct5oai 613501 613500 2026-06-21T18:15:04Z KhiLanTzi 23530 /* */ 613501 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং আগম | nativename = Mising Agom | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০০১ | ref = e18 | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | agency = মিচিং আগম কেবাং | altname = ভৈয়ামৰ মিৰি বা তাকাম | script = ৰোমান লিপি (মিচিং বিগলুং) }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৫ লাখ লোকে কয় আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = [[বৰ্ণমালা]] | typedesc = লেটিন (ৰোমান) লিপি | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] 5hakdf695nqbdij65vnkfyktq4mivq1 613502 613501 2026-06-21T18:19:00Z KhiLanTzi 23530 /* */ 6 lakh 30 thousands speakers according to omniglot 613502 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং আগম | nativename = Mising Agom | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০১১ | ref = | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | agency = মিচিং আগম কেবাং | altname = ভৈয়ামৰ মিৰি বা তাকাম | script = ৰোমান লিপি (মিচিং বিগলুং) }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৬লাখ ল৩০ হাজাৰ োকে কয় আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = [[বৰ্ণমালা]] | typedesc = লেটিন (ৰোমান) লিপি | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] 7izlvsps7y7rlwnlxu2rr3agrsl16ah 613503 613502 2026-06-21T18:19:28Z KhiLanTzi 23530 /* */ 613503 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং আগম | nativename = Mising Agom | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০১১ | ref = | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | agency = মিচিং আগম কেবাং | altname = ভৈয়ামৰ মিৰি বা তাকাম | script = ৰোমান লিপি (মিচিং বিগলুং) }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৬ লাখ ৩০ হাজাৰ লোকে কয় আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = [[বৰ্ণমালা]] | typedesc = লেটিন (ৰোমান) লিপি | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] 33x3z1a3xxq9jokorvwnt3u8e294abk 613504 613503 2026-06-21T18:22:15Z KhiLanTzi 23530 /* */ Dialects 613504 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং আগম | nativename = Mising Agom | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০১১ | ref = | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | dia2 = দেলু | dia3 = অয়ান | dia4 = চায়াং | dia5 = ময়িং | dia6 = ডামবুগ | dia7 = চমুৱা | dia8 = চামুগুৰীয়া | agency = মিচিং আগম কেবাং | altname = ভৈয়ামৰ মিৰি বা তাকাম | script = ৰোমান লিপি (মিচিং বিগলুং) }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৬ লাখ ৩০ হাজাৰ লোকে কয় আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = [[বৰ্ণমালা]] | typedesc = লেটিন (ৰোমান) লিপি | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] ixkcd356y0ij513dt9r8rgtv03baz0j 613505 613504 2026-06-21T18:23:30Z KhiLanTzi 23530 /* */ Ref 613505 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং আগম | nativename = Mising Agom | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০১১ | ref = | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | dia2 = দেলু | dia3 = অয়ান | dia4 = চায়াং | dia5 = ময়িং | dia6 = ডামবুগ | dia7 = চমুৱা | dia8 = চামুগুৰীয়া | agency = মিচিং আগম কেবাং | altname = ভৈয়ামৰ মিৰি বা তাকাম | script = ৰোমান লিপি (মিচিং বিগলুং) }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৬ লাখ ৩০ হাজাৰ লোকে কয়<ref>{{Cite web |title=Mising|website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = [[বৰ্ণমালা]] | typedesc = লেটিন (ৰোমান) লিপি | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] hopype9huqrm3c31mqinblko8457l0d 613576 613505 2026-06-22T04:34:24Z KhiLanTzi 23530 /* মিচিং বৰ্ণমালা */ 613576 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং আগম | nativename = Mising Agom | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০১১ | ref = | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | dia2 = দেলু | dia3 = অয়ান | dia4 = চায়াং | dia5 = ময়িং | dia6 = ডামবুগ | dia7 = চমুৱা | dia8 = চামুগুৰীয়া | agency = মিচিং আগম কেবাং | altname = ভৈয়ামৰ মিৰি বা তাকাম | script = ৰোমান লিপি (মিচিং বিগলুং) }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৬ লাখ ৩০ হাজাৰ লোকে কয়<ref>{{Cite web |title=Mising|website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Main|মিচিং বৰ্ণমালা}} {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = ৰোমানীকৰণ[[বৰ্ণমালা]] | typedesc = লেটিন (ৰোমান) লিপি | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] 9bww56w1zexgj2npopi1g3xbttsha8l 613578 613576 2026-06-22T04:35:58Z KhiLanTzi 23530 /* মিচিং বৰ্ণমালা */ Infobox is moved to the main page 613578 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং আগম | nativename = Mising Agom | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০১১ | ref = | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | dia2 = দেলু | dia3 = অয়ান | dia4 = চায়াং | dia5 = ময়িং | dia6 = ডামবুগ | dia7 = চমুৱা | dia8 = চামুগুৰীয়া | agency = মিচিং আগম কেবাং | altname = ভৈয়ামৰ মিৰি বা তাকাম | script = ৰোমান লিপি (মিচিং বিগলুং) }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] টানি ভাষা যি [[মিচিং]] লোকে কয়। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৬ লাখ ৩০ হাজাৰ লোকে কয়<ref>{{Cite web |title=Mising|website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> আৰু মিচিং ভাষী লোকৰ বেছিভাগ [[অসম|অসমৰ]] [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]], [[ধেমাজি|ধেমাজী]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[মাজুলী]], [[শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[তিনিচুকীয়া]] জিলাত থাকে। [[মিচিং আগম কেবাং]] (Mising Agom Kébang) মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Main|মিচিং বৰ্ণমালা}} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] dru4h73qo0x1wdhxpnwwo004tzr8b5s 613592 613578 2026-06-22T05:04:12Z KhiLanTzi 23530 /* */ 613592 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং আগম | nativename = Mising Agom | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০১১ | ref = | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | dia2 = দেলু | dia3 = অয়ান | dia4 = চায়াং | dia5 = ময়িং | dia6 = ডামবুগ | dia7 = চমুৱা | dia8 = চামুগুৰীয়া | agency = মিচিং আগম কেবাং | altname = ভৈয়ামৰ মিৰি বা তাকাম | script = [[মিচিং বিগলুং]] লেটিন বানান পদ্ধতি }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] পূৱ টানি ভাষা যি [[মিচিং]], পাদাম আৰু মিন্যং জনগোষ্ঠীয়ে ব্যৱহাৰ কৰে। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৬ লাখ ৩০ হাজাৰ লোকে কয়।<ref>{{Cite web |title=Mising|website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> এই ভাষা লিখিবলৈ মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান [[মিচিং আগম কেবাং|মিচিং আগম কেবাঙৰ]] দ্বাৰা [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা [[মিচিং বিগলুং]] নামৰ বানান পদ্ধতি বিকাশ কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Main|মিচিং বৰ্ণমালা}} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] rbl7lka52qn8uc66b8wu8hmm1gxhcqh 613594 613592 2026-06-22T05:06:31Z KhiLanTzi 23530 /* */ 613594 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং আগম | nativename = Mising Agom | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০১১ | ref = | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | dia2 = দেলু | dia3 = অয়ান | dia4 = চায়াং | dia5 = ময়িং | dia6 = ডামবুগ | dia7 = চমুৱা | dia8 = চামুগুৰীয়া | agency = মিচিং আগম কেবাং | altname = ভৈয়ামৰ মিৰি বা তাকাম | script = [[মিচিং বিগলুং]] লেটিন বানান পদ্ধতি }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''ভৈয়ামৰ মিৰি '''বা''' তাকাম '''এক [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ পূৱ টানি ভাষা যি [[মিচিং]], পাদাম আৰু মিন্যং জনগোষ্ঠীয়ে ব্যৱহাৰ কৰে। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৬ লাখ ৩০ হাজাৰ লোকে কয়।<ref>{{Cite web |title=Mising|website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> এই ভাষা লিখিবলৈ মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান [[মিচিং আগম কেবাং|মিচিং আগম কেবাঙৰ]] দ্বাৰা [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা [[মিচিং বিগলুং]] নামৰ বানান পদ্ধতি বিকাশ কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Main|মিচিং বৰ্ণমালা}} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] qq6pshefmob47y11u2d1kvxej51b9dj 613596 613594 2026-06-22T05:10:44Z KhiLanTzi 23530 /* */ 613596 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং আগম | nativename = Mising Agom | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০১১ | ref = | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | dia2 = দেলু | dia3 = অয়ান | dia4 = চায়াং | dia5 = ময়িং | dia6 = ডামবুগ | dia7 = চমুৱা | dia8 = চামুগুৰীয়া | agency = মিচিং আগম কেবাং | altname = ভৈয়ামৰ মিৰি, তাকাম, মিচিং–পাদাম–মিনয়ঙ | script = [[মিচিং বিগলুং]] লেটিন বানান পদ্ধতি }} '''মিচিং ভাষা (Mising) '''বা '''মিচিং আগম''' এটা [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ পূৱ টানি ভাষা যি [[মিচিং]], পাদাম আৰু মিন্যং জনগোষ্ঠীয়ে ব্যৱহাৰ কৰে। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৬ লাখ ৩০ হাজাৰ লোকে কয়।<ref>{{Cite web |title=Mising|website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> এই ভাষা লিখিবলৈ মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান [[মিচিং আগম কেবাং|মিচিং আগম কেবাঙৰ]] দ্বাৰা [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা [[মিচিং বিগলুং]] নামৰ বানান পদ্ধতি বিকাশ কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Main|মিচিং বৰ্ণমালা}} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] jfjc0k6cp9sz66ba3iln1gc1ieuf132 613599 613596 2026-06-22T05:27:36Z KhiLanTzi 23530 /* */ Language templates 613599 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং আগম | nativename = Mising Agom | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০১১ | ref = | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | dia2 = দেলু | dia3 = অয়ান | dia4 = চায়াং | dia5 = ময়িং | dia6 = ডামবুগ | dia7 = চমুৱা | dia8 = চামুগুৰীয়া | agency = মিচিং আগম কেবাং | altname = ভৈয়ামৰ মিৰি, তাকাম, মিচিং–পাদাম–মিনয়ঙ | script = [[মিচিং বিগলুং]] লেটিন বানান পদ্ধতি }} '''মিচিং আগম''' ({{lang-mrg|Mising Agom}}) বা '''মিচিং ভাষা''' ({{Lang-en|Mising language}}) এটা [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ পূৱ টানি ভাষা যি [[মিচিং]], পাদাম আৰু মিন্যং জনগোষ্ঠীয়ে ব্যৱহাৰ কৰে। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৬ লাখ ৩০ হাজাৰ লোকে কয়।<ref>{{Cite web |title=Mising|website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> এই ভাষা লিখিবলৈ মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান [[মিচিং আগম কেবাং|মিচিং আগম কেবাঙৰ]] দ্বাৰা [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা [[মিচিং বিগলুং]] নামৰ বানান পদ্ধতি বিকাশ কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Main|মিচিং বৰ্ণমালা}} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] pwm37auv81ty37xuwhp55pzp5jm1ipv 613603 613599 2026-06-22T05:34:54Z KhiLanTzi 23530 /* */ 613603 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং আগম | nativename = Mising Agom | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০১১ | ref = | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | dia2 = দেলু | dia3 = অয়ান | dia4 = চায়াং | dia5 = ময়িং | dia6 = ডামবুগ | dia7 = চমুৱা | dia8 = চামুগুৰীয়া | agency = মিচিং আগম কেবাং | altname = ভৈয়ামৰ মিৰি, তাকাম, মিচিং–পাদাম–মিনয়ঙ | script = লেটিন লিপি ([[মিচিং বিগলুং]] বানান পদ্ধতি) }} '''মিচিং আগম''' ({{lang-mrg|Mising Agom}}) বা '''মিচিং ভাষা''' ({{Lang-en|Mising language}}) এটা [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ পূৱ টানি ভাষা যি [[মিচিং]], পাদাম আৰু মিন্যং জনগোষ্ঠীয়ে ব্যৱহাৰ কৰে। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৬ লাখ ৩০ হাজাৰ লোকে কয়।<ref>{{Cite web |title=Mising|website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> এই ভাষা লিখিবলৈ মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান [[মিচিং আগম কেবাং|মিচিং আগম কেবাঙৰ]] দ্বাৰা [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা [[মিচিং বিগলুং]] নামৰ বানান পদ্ধতি বিকাশ কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Main|মিচিং বৰ্ণমালা}} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] bxksfao847x9iiz8sinz8uiwrp6ox98 613604 613603 2026-06-22T05:35:21Z KhiLanTzi 23530 /* */ 613604 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং আগম | nativename = Mising Agom | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০১১ | ref = | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | dia2 = দেলু | dia3 = অয়ান | dia4 = চায়াং | dia5 = ময়িং | dia6 = ডামবুগ | dia7 = চমুৱা | dia8 = চামুগুৰীয়া | agency = মিচিং আগম কেবাং | altname = ভৈয়ামৰ মিৰি, তাকাম, মিচিং–পাদাম–মিনয়ঙ | script = [[লেটিন লিপি]] ([[মিচিং বিগলুং]] বানান পদ্ধতি) }} '''মিচিং আগম''' ({{lang-mrg|Mising Agom}}) বা '''মিচিং ভাষা''' ({{Lang-en|Mising language}}) এটা [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ পূৱ টানি ভাষা যি [[মিচিং]], পাদাম আৰু মিন্যং জনগোষ্ঠীয়ে ব্যৱহাৰ কৰে। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৬ লাখ ৩০ হাজাৰ লোকে কয়।<ref>{{Cite web |title=Mising|website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> এই ভাষা লিখিবলৈ মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান [[মিচিং আগম কেবাং|মিচিং আগম কেবাঙৰ]] দ্বাৰা [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা [[মিচিং বিগলুং]] নামৰ বানান পদ্ধতি বিকাশ কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Main|মিচিং বৰ্ণমালা}} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] ibk294xtly12bao7cwytzqm825gggem 613625 613604 2026-06-22T06:58:39Z KhiLanTzi 23530 /* */ 613625 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং আগম | nativename = Mising Agom | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০১১ | ref = | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | dia2 = দেলু | dia3 = অয়ান | dia4 = চায়াং | dia5 = ময়িং | dia6 = ডামবুগ | dia7 = চমুৱা | dia8 = চামুগুৰীয়া | agency = মিচিং আগম কেবাং | altname = ভৈয়ামৰ মিৰি, তাকাম, মিচিং–পাদাম–মিনয়ঙ | script = [[লেটিন লিপি]] ([[মিচিং বিগলুং]] আখৰ-জোঁটনি) }} '''মিচিং আগম''' ({{lang-mrg|Mising Agom}}) বা '''মিচিং ভাষা''' ({{Lang-en|Mising language}}) এটা [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ পূৱ টানি ভাষা যি [[মিচিং]], পাদাম আৰু মিন্যং জনগোষ্ঠীয়ে ব্যৱহাৰ কৰে। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৬ লাখ ৩০ হাজাৰ লোকে কয়।<ref>{{Cite web |title=Mising|website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> এই ভাষা লিখিবলৈ মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান [[মিচিং আগম কেবাং|মিচিং আগম কেবাঙৰ]] দ্বাৰা [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা [[মিচিং বিগলুং]] নামৰ আখৰ-জোঁটনি বিকাশ কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==মিচিং বৰ্ণমালা== {{Main|মিচিং বৰ্ণমালা}} '''মিচিং বৰ্ণমালা''' হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] te8vi87arrv9lxxb2e6ffqyotmm3h66 0 41970 613537 381354 2026-06-21T19:33:19Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613537 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson |name= দীপা কৰ্মকাৰ |image= Dipa Karmakar in April 2016.jpg |imagesize= |caption= |fullname= |nickname= |country={{IND}} |formercountry= |birth_date= {{birth date and age|1993|08|9|df=y}} |birth_place= [[আগৰতলা]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[ভাৰত]] |hometown= |death_date= |death_place= |height= |discipline=WAG |level= Senior International Elite |natlteam= |club= |gym= |collegeteam= |headcoach= বিশ্বনাথ নন্দী |assistcoach= |formercoach= |choreographer= |music= |eponymousskills= |retired= |show-medals= yes |medaltemplates= {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalSport|মহিলাৰ আৰ্টিষ্টিক জিমনাষ্ট}} {{MedalCompetition|আৰ্টিষ্টিক জিমনাষ্ট ৱৰ্ল্ড কাপ}} {{MedalGold|২০১৮ মৰছিন|ভল্ট}} {{MedalBronze|২০১৮ কটবাছ|ভল্ট}} {{MedalCompetition|কমনৱেলথ গেমচ}} {{MedalBronze|গ্লাচগ' ২০১৪|ভল্ট}} {{MedalCompetition|এছিয়ান চেম্পিয়নশিপ}} {{MedalBronze|২০১৫ হিৰোচিমা|ভল্ট}} }} '''দীপা কৰ্মকাৰ''' (জন্ম: ৯ আগষ্ট ১৯৯৩) ত্ৰিপুৰাৰ ৰাজধানী [[আগৰতলা|আগৰতলাত]] জন্মগ্ৰহণকাৰী এগৰাকী ভাৰতীয় আৰ্টিষ্টিক বা শৈল্পিক জিমনাষ্ট। তেওঁ গ্লাছগোত অনুষ্ঠিত ২০১৪ কমনৱেলথ গেমচত প্ৰথম ভাৰতীয় জিমনাষ্ট হিচাপে ব্ৰঞ্জৰ পদক পাইছিল।<ref>{{cite web | url=http://results.glasgow2014.com/athlete/gymnastics_artistic/1026376/d_karmakar.html | title=Glasgow 2014 - Dipa Karmakar profile | publisher=Glasgow 2014 Ltd | accessdate=31 July 2014 | archivedate=3 March 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303225934/http://results.glasgow2014.com/athlete/gymnastics_artistic/1026376/d_karmakar.html | deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে জিমনাষ্টিকচত কোনো ভাৰতীয় আন্তৰ্জাতিক প্ৰতিযোগিতাত পদক পোৱা নাই। কৰ্মকাৰ জিমনাষ্টিকচ্ প্ৰতিযোগিতাৰ আটাইতকৈ কঠিন বিভাগ প্ৰডানোভা ভল্ট সম্পন্নকাৰী বিশ্বৰ পাঁচ গৰাকী নাৰীৰ ভিতৰত এজন, তাত তেওঁৰ স্কৰ আছিল মুঠ (১৫.১০০)।<ref>{{cite web | url=http://www.youtube.com/watch?v=MkdDizUJCYc | title=2014 Commonwealth Games Vault Final Dipa Karmakar 2nd Vault | accessdate=7 March 2016}}</ref> তদুপৰি তেওঁ এছিয়ান জিমনাষ্টিকচ্ চেম্পিয়নশিপত ব্ৰঞ্জ পদক জিকিছিল আৰু ২০১৫ ৱৰ্ল্ড আৰ্টিষ্টিক জিমনাষ্টিকচ্ চেম্পিয়নশিপত পঞ্চম স্থান অৰ্জন কৰে। দুয়োটায়ে ভাৰতৰ ভিতৰতে প্ৰথম। তেওঁ অতি কম বয়সত সবাতোকৈ বেছি সফলতা প্ৰাপ্ত আৰু প্ৰথম ভাৰতীয় নাৰী জিমনাষ্ট ৰূপে বেছি পৰিচিত।<ref name="landing">{{cite web|last1=Naik|first1=Shivani|title=After a flight, a landing: Why Dipa Karmakar’s medal in Commonwealth Games is its bravest bronze|url=http://indianexpress.com/article/sports/sport-others/after-a-flight-a-landing-why-dipa-karmakars-medal-in-commonwealth-games-is-its-bravest-bronze/|publisher=The Indian Express|accessdate=13 April 2016|date=24 August 2014}}</ref> ২০১৬ চনৰ এপ্ৰিলত, কৰ্মকাৰ ৫২.৬৯৮ পয়েণ্ট<ref name="Olympics">{{cite web|last1=Naik|first1=Shivani|title=Dipa Karmakar becomes first Indian woman gymnast to qualify for Olympics|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/Dipa-Karmakar-becomes-first-Indian-gymnast-ever-to-qualify-for-Olympics/articleshow/51872153.cms|publisher=The times of india|accessdate=18 April 2016|date=18 Apr 2016}}</ref> লাভ কৰি প্ৰথম ভাৰতীয় নাৰী জিমনাষ্ট হিচাপে অলিম্পিকৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে। লগতে ৫২ বছৰ পিছত ভাৰতে প্ৰথম জিমনাষ্টিকচ্ প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ যোগ্যতা অৰ্জন কৰে।<ref name="ABP Live">{{cite news|last1=Datta|first1=Sekhar|title=Meet Dipa Karmakar first Indian woman gymnast to qualify for Rio Olympics|url=http://www.abplive.in/sports/meet-dipa-karmakar-first-indian-woman-gymnast-to-qualify-for-olympics-324928|accessdate=19 April 2016|publisher=ABP Live|archivedate=20 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170920222257/http://www.abplive.in/sports/meet-dipa-karmakar-first-indian-woman-gymnast-to-qualify-for-olympics-324928|deadurl=yes}}</ref> দীপা গ'স্পৰ্ট ফাউণ্ডেচন কৰ্তৃ সমৰ্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.gosportsfoundation.in/|title=GoSports Foundation|publisher=}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == দীপা ১৯৯৩ চনত ভাৰতৰ ত্ৰিপুৰা ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আগৰতলাত জন্ম হয়। তেওঁৰ পিতৃ দুলাল কৰ্মকাৰ আৰু মাতৃ গীতা কৰ্মকাৰ। ৬ বছৰ বয়সৰ পৰায়ে তেওঁ বিবেকানন্দ ব্যামাগাৰত জিমনাষ্টিকচৰ প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁৰ প্ৰথম প্ৰশিক্ষক আছিল সোমা নন্দী। পিছলৈ তেওঁ সোমা নন্দীৰ স্বামী বিশ্বেশ্বৰ নন্দীৰ পৰা প্ৰশিক্ষণ লবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। == কেৰিয়াৰ== === ২০১১ === ২০১১ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত দীপা ভাৰতৰ ২০১১ ৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰীড়া মহোৎসৱত ত্ৰিপুৰাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। তেওঁ ফ্ল'ৰ, ভল্ট, অল ৰাউণ্ড, বেলেন্স বিম আৰু আনইভেন বাৰ্চা ইভেণ্টত মুঠতে পাঁচটো স্বৰ্ণ পদক লাভ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.thehindu.com/sport/other-sports/dipa-karmakar-rules-in-gymnastics/article1475218.ece |title=Dipa Karmakar rules in gymnastics |last1=Sabanayakan |first1=S |date=21 February 2011 |website=The Hindu |accessdate=31 July 2014}}</ref> === ২০১৪ === ২০১৪ চনৰ জুলাইত দীপা ২০১৪ কমনৱেলথ গেমচত মহিলাৰ ভল্ট ফাইনেলত ব্ৰঞ্জ পদক পদক লাভ কৰে। তেওঁৰ স্কৰ আছিল ১৪.৩৬৬। দীপাৰ এই জয় প্ৰথম ভাৰতীয় নাৰী জিমনাষ্ট হিচাপে আৰু আশিষ কুমাৰৰ পিছত দ্বিতীয় ভাৰতীয় জিমনাষ্ট হিচাপে কমনৱেলথ গেমচত পদক অৰ্জন। === ২০১৫ === ২০১৫ চনৰ ৩১ আগষ্টৰ পৰা ২ জুলাই পৰ্যন্ত [[জাপান]]ৰ হিৰোছিমাত অনুষ্ঠিত আৰ্টিষ্টিক জিমনাষ্টিকচ্ এছিয়ান চেম্পিয়নশিপত দীপা ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে। তেওঁ মহিলাৰ ভিম ভল্ট ইভেণ্টত ৮ম স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web|url= http://kridangan.com/index.php/athletics/7428/dipa-karmakar-brings-glory-to-india-with-a-bronze-at-2015-artistic-asian-gymnastics-championships/|title= Dipa Karmakar Brings Glory to India with a Bronze at 2015 Artistic Asian Gymnastics Championships|website= 2015 Hiroshima|accessdate= 4 August 2015|archivedate= 1 January 2019|archiveurl= https://web.archive.org/web/20190101100510/http://kridangan.com/index.php/athletics/7428/dipa-karmakar-brings-glory-to-india-with-a-bronze-at-2015-artistic-asian-gymnastics-championships/|deadurl= yes}}</ref> ২০১৫ চনৰ অক্টোবৰত দীপা ২০১৫ ৱৰ্ল্ড আৰ্টিষ্টিক জিমনাষ্টিকচ্ চেম্পিয়নশিপৰ ফাইনেল পৰ্বৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web|title = Young gymnast Dipa Karmakar makes history, becomes first Indian to qualify for World Championships finals|url = http://zeenews.india.com/sports/others/young-gymnast-dipa-karmakar-makes-history-becomes-first-indian-to-qualify-for-world-championships-finals_1814357.html|website = Zee News|accessdate = 2015-10-28}}</ref> বাছনিপৰ্বত তেওঁৰ স্কৰ আছিল ১৪.৯০০<ref>{{Cite web|title = Results - 2015 World Gymnastics Championships|url = http://www.2015worldgymnastics.com/the-championships/results/results.aspx?g=f&evt=VT&rnd=qual|website = www.2015worldgymnastics.com|accessdate = 2015-10-28}}</ref>, যাৰ দ্বাৰা তেওঁ ফাইনেল পৰ্বৰ বাবে সুৰক্ষিত হয়। ফাইনেলত দীপা ৫ম স্থানত শেষ কৰে আৰু তেওঁৰ স্কৰ আছিল ১৪.৬৮৩। ====2015 World Artistic Gymanstics Championships==== {| class="table resultsTable" |'''Round''' |'''Rank''' |'''Total''' |'''Score 1''' |'''Difficulty''' |'''Execution''' |'''Penalty''' |'''Score 2''' |'''Difficulty''' |'''Execution''' |'''Penalty''' |- |'''Qualification''' |7 |14.900 |15.100 |7.000 |8.100 |0.00 |14.700 |6.000 |8.700 |0.00 |- |'''Final''' |5 | '''14.683''' |15.300 |7.000 |8.300 |0.00 |14.066 |6.000 |8.366 |<nowiki>-0.300</nowiki> |} === ২০১৬ === দীপা কৰ্মকাৰ প্ৰথম ভাৰতীয় মহিলা জিমনাষ্ট হিচাপে অলিম্পিক খেল খেলাৰ যোগ্যতা অৰ্জন কৰে। ২০১৬ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত মহিলাৰ আৰ্টিষ্টিক বা শৈল্পিক জিমনাষ্টিকচ্ বিভাগৰ বাবে নিৰ্বচিত হয়।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/sports/dipa-karmakar-becomes-1st-indian-woman-gymnast-to-qualify-for-rio-olympics/articleshow/51872891.cms |title=Dipa Karmakar becomes 1st Indian woman gymnast to qualify for Rio Olympics |newspaper=The Economic Times| date=19 April 2016|accessdate=21 April 2016|agency=Press Trust of India}}</ref> ৫২ বছৰ পিছত অলিম্পিকৰ বাবে জন্য নিৰ্বাচিত হোৱা দীপা প্ৰথম গৰাকী ভাৰতীয় মহিলা জিমনাষ্ট।<ref name="ABP Live"/> তদুপৰি প্ৰডানোভা ভল্টৰ ফাইনেলত তেওঁ ৪ৰ্থ স্থান দখল কৰে। গতিকে অলিম্পিকৰ ফাইনেল খেলা যোগ্যতা অৰ্জন কৰা প্ৰথম ভাৰতীয় জিমনাষ্ট। == বঁটা আৰু সন্মান== ক্ৰীড়াক্ষেত্ৰত তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক ক্ৰীড়াক্ষেত্ৰৰ সৰ্বোচ্চ সন্মান [[মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা]] (২০১৫-১৬) প্ৰদান কৰে। তেঁও লাভ কৰা সন্মানসমূহ হৈছে- * [[অৰ্জুন বঁটা]] (২০১৫) * [[মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা]] (২০১৬) * [[পদ্মশ্ৰী]] (২০১৭) - ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ ৰাষ্ট্ৰীয় সন্মান। * ২০১৭: ফৰ্বছ আলোচনীয়ে প্ৰকাশ কৰা “৩০ বছৰ অনুৰ্দ্ধৰ এছিয়াৰ বিশেষ সফলতা অৰ্জন কৰা ব্যক্তিৰ তালিকা”ত স্থান লাভ। == তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} ==বহিঃসংযোগ== *[http://results.glasgow2014.com/athlete/gymnastics_artistic/1026376/d_karmakar.html Profile at the 2014 Commonwealth Games] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303225934/http://results.glasgow2014.com/athlete/gymnastics_artistic/1026376/d_karmakar.html |date=2016-03-03 }} {{ৰাজীৱ গান্ধী খেল ৰত্ন বঁটা}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ জিমনাষ্ট]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অলিম্পিক প্ৰতিযোগী‎]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] 1dr11x91mlrzmzwxpgul0pdhy8ry0wa 0 42134 613538 396051 2026-06-21T19:35:11Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613538 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson|name = দীপা মালিক |image =Deepa Malik.jpg |fullname = |birth_date = {{birth date and age|df=yes|1970|9|30}} |birth_place = ভৈচৱাল, চনীপাত জিলা, [[হাৰিয়ানা]], ভাৰত |death_date = |death_place = |residence =নতুন [[দিল্লী]] |country = {{flag|India}} |event = শ্বট পুত,জেভেলীন থ্ৰো, মটৰ চাইকেলিং |paralympics='''২০১৬ গ্ৰীষ্মকালীন পেৰালিম্পিক''': মহিলাৰ শ্বট পুত(এফ৫৩); –ৰূপৰ পদক |medaltemplates={{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalSport|মহিলাৰ এথলেটিকছ}} {{MedalCompetition|পেৰালিম্পিক ক্ৰীড়া}} {{MedalSilver|২০১৬ ৰিঅ' | শ্বট পুত(এফ৫৩)}} |height = |known as = এথলীট, বাইকাৰ, সাঁতোৰবিদ |hometown = |Award =[[অৰ্জুন বঁটা]] |training = |level = }} '''দীপা মালিক''' ({{Lang-en|Deepa Malik}}; জন্ম ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭০) এগৰাকী ভাৰতীয় এথলীট। ২০১৬ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন পেৰালিম্পিকত ৰূপৰ পদক লাভ কৰি তেওঁ পেৰালিম্পিক ক্ৰীড়াত পদক লাভ কৰা প্ৰথম গৰাকী ভাৰতীয় মহিলা হৈ পৰিল।<ref>{{Cite web|url=https://sportscafe.in/articles/sports/2016/sep/12/paralympics-2016-deepa-malik-wins-silver-medal-in-shot-put|title=Paralympics 2016 {{!}} Deepa Malik wins silver medal in shot put|date=2016-09-12|access-date=2016-09-14|archivedate=2016-09-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160922185809/https://sportscafe.in/articles/sports/2016/sep/12/paralympics-2016-deepa-malik-wins-silver-medal-in-shot-put|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ বিভিন্ন দুঃসাহসিক ক্ৰীড়াত অংশ গ্ৰহণ কৰাৰ বাবে বিখ্যাত। তেওঁ ''হিমালয়ান মটৰস্পৰ্ট সন্থা'' আৰু ''ফেডাৰেচন অফ মটৰ স্পৰ্টছ ক্লাৱছ অফ ইণ্ডিয়া'' ৰ লগত জড়িত। তেওঁ ১৭০০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ এক আঠদিনীয়া শূন্যতকৈ কম উষ্ণতাত দুঃসাহসিক অভিযান সফল ভাবে ৰূপায়ণ কৰিছিল। এই অভিযানত তেওঁ সাগৰ পৃষ্ঠৰ পৰা প্ৰায় ১৮০০০ ফুট উচ্চতাত আহোৰণ কৰিছিল। এই অভিযানৰ নাম - ''ৰেইড দে হিমালয়''। হিমালয়ৰ বহু ভিতৰুৱা ঠাই সামৰি লেহ, চিমলা আৰু জম্মুৰ মাজেৰে এই অভিযানৰ পথছোৱা আছিল।<ref>{{cite web|title=Deepa Malik [Biography] Swimmer,Biker of the world|url=http://www.matpal.com/2012/04/deepa-malik-biography-swimmerbiker-of.html|work=MATPAL DEV|publisher=matpal.com|accessdate=14 July 2014|archivedate=14 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714200555/http://www.matpal.com/2012/04/deepa-malik-biography-swimmerbiker-of.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Deepa Malik's inspiring drive finally concludes in Delhi|url=http://www.business-standard.com/article/news-cd/deepa-malik-s-inspiring-drive-finally-concludes-in-delhi-113093001017_1.html|work=CarDekho Team|publisher=business-standard.com|location=Jaipur|date= 30 September 2013|accessdate=14 July 2014}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== দীপা কৰ্ণেল বি.কে. নাগপালৰ জীয়েক তথা কৰ্ণেল বিক্ৰম সিঙৰ পত্নী। দেৱীকা আৰু অম্বিকা দুগৰাকী দীপাৰ জীয়েক। বিভিন্ন পেৰালিম্পিক চেম্পিয়নশ্বিপ ইভেণ্টত তেওঁক গ'স্পৰ্ট ফাউণ্ডেশ্যনে সহায় কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.gosportsfoundation.in/|title=GoSports Foundation|publisher=}}</ref> দীপা খেল মন্ত্ৰণালয়ে মানৱ সম্পদ উন্নয়ন বিভাগৰ ক্ৰীড়া আৰু শাৰীৰিক শিক্ষা ক্ষেত্ৰৰ ১২তম পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনা কমিটিৰ এজন সক্ৰিয় সদস্য। ==আন্তঃজাৰ্তিক প্ৰতিযোগিতা== *আইপিচি এথলেটিকছ বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ, দোহা ২০১৫ - পঞ্চম স্থান(শ্বট পুত) * আইপিচি এছিয়ান ওচেনিয়া চেম্পিয়নশ্বিপ ২০১৬, ডুবাই - এটা সোণ(জেভেলীন থ্ৰো), এটা ৰূপ 1 (শ্বট পুত) *এছিয়ান পেৰা ক্ৰীড়া ২০১৪, ইনচিয়ন - ৰূপৰ পদক (জেভেলীন থ্ৰো) * আইপিচি দ্বিতীয় চীন মুক্ত এথলেটিকছ চেম্পিয়নশ্বিপ ২০১৪, বেইজিং - সোণৰ পদক (শ্বট পুত) *প্ৰথম মালয়েছিয়ান মুক্ত এথলেটিকছ চেম্পিয়নশ্বিপ ২০১২ – দুটা সোণৰ পদক (জেভেলীন আৰু ডিস্কাছ থ্ৰো) *আই.ডব্লিউ.এ.এছ ৱৰ্ল্ড গেমছ ২০১১, ছাৰ্জাহ- দুটা ব্ৰঞ্জৰ পদক * আইপিচি এথলেটিকছ বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ ২০১১, খ্ৰীষ্টচাৰ্জ – ৰূপৰ পদক *পেৰা এছিয়ান ক্ৰীড়া ২০১০ - ব্ৰঞ্জ পদক *চিপি স্পৰ্টছ ২০১০,নোট্টিঙ্গম,ইংলেণ্ড – তিনিটা সোণৰ পদক (শ্বট পুত, জেভেলীন আৰু ডিস্কাছ থ্ৰো) * আই.ডব্লিউ.এ.এছ ৱৰ্ল্ড গেমছ ২০০৯, ভাৰত - ব্ৰঞ্জ পদক (শ্বট পুত) *বিশ্ব মুক্ত সাঁতোৰ চেম্পিয়নশ্বিপ ২০০৮, বাৰ্লিন - ১০ম স্থান *মুঠ ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ৰাজ্যিক পদক - ৪৭টা সোণ, ৫টা ৰূপ আৰু ২টা ব্ৰঞ্জ == বঁটা আৰু সন্মান == ===ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ৰাজ্যিক বঁটা === *ৰাষ্ট্ৰপতিৰ আদৰ্শ ব্যক্তি (Role Model) পদক (২০১৪) *[[অৰ্জুন বঁটা]] (২০১২) *মহাৰাষ্ট্ৰ ছত্ৰপতি বঁটা(ক্ৰীড়া) (২০০৯-১০) *হাৰিয়ানা কৰ্মভূমি বঁটা (২০০৮) *স্বৱালাম্বন পুৰস্কাৰ মহাৰাষ্ট্ৰ (২০০৬) ; ২০১৬ গ্ৰীষ্মকালীন পেৰালিম্পিকত পদক লাভ কৰাৰ বাবে *[[হাৰিয়ানা]] চৰকাৰৰ পৰা চাৰি কোটি টকা<ref>{{cite news|last1=|first1=|title=Deepa Malik becomes first Indian woman to win medal at Paralympics, bags silver in shotput|url=http://indianexpress.com/article/sports/sport-others/deepa-malik-becomes-first-indian-woman-to-win-medal-at-paralympics-wins-silver-in-shotput-3027788/|accessdate=12 September 2016|work=The Indian Express|date=12 September 2016}}</ref> *ক্ৰীড়া আৰু যুৱ কল্যাণ মন্ত্ৰণালয়ৰ পৰা ৫০ লাখ টকা<ref>{{cite news|last1=|first1=|title=Rio Paralympic medallists to be given cash awards|url=http://www.business-standard.com/article/current-affairs/rio-paralympic-medallists-to-be-given-cash-awards-116090600582_1.html|accessdate=12 September 2016|work=Business Standard|date=6 September 2016}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{reflist}} {{পেৰালিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়}} {{ৰাজীৱ গান্ধী খেল ৰত্ন বঁটা}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ এথলীট]] [[শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পেৰালিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়]] 0abl8k2gyef2esmmry1oyx8mysxk5mw 0 46970 613633 182325 2026-06-22T07:20:44Z EmausBot 1983 [[গুৱাহাটী লোকসভা সমষ্টি]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 613633 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[গুৱাহাটী লোকসভা সমষ্টি]] 0onx029pjzv8ilrar82k8dxqafpdt2p 0 50919 613452 592010 2026-06-21T14:55:46Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613452 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> |name=টেমচুলা আও |image=Temsula Ao.jpg |imagesize= |caption=২০১০ চনত নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত আন্তৰাষ্ট্ৰীয় গ্ৰন্থমেলাত টেমচুলা আও |pseudonym= |birth_name= |birth_date={{Birth year and age|1945}} |birth_place= |death_date= ৯ অক্টোবৰ, ২০২২ |death_place= |occupation=কবি, সাহিত্যিক |nationality=ভাৰতীয় |period= |genre= |subject= |movement= |notableworks= |spouse= |partner= |children= |relatives= |influences= |influenced= |awards=[[পদ্মশ্ৰী]] (২০০৭)<br />[[ইংৰাজী ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল|সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] (২০১৩) |signature= |website= |portaldisp= }} '''টেমচুলা আও''' ({{Lang-en|Temsüla Ao}}) এগৰাকী কবি, গল্পকাৰ, লোকসংস্কৃতিৰ গৱেষক আৰু সাহিত্যিক। ২০১৩ চনত তেওঁ চুটিগল্প সংকলন ''Laburnum for My Head'' ৰ বাবে [[ইংৰাজী ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল|ইংৰাজী ভাষাৰ]] [[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] লাভ কৰে।<ref>[http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/award2013-e.pdf "Poets dominate Sahitya Akademi Awards 2013"]. [[Sahitya Akademi]]. 18 December 2013. Retrieved 18 December 2013.</ref> তেওঁৰ লেখাসমূহ ইতিমধ্যে জাৰ্মান, ফৰাচী, অসমীয়া, বঙালী আৰু হিন্দী ভাষালৈ অনূদিত হৈছে। উত্তৰ-পূবৰ পৰা ইংৰাজীত সাহিত্য চৰ্চা কৰা সাহিত্যিকসকলৰ ভিতৰত টেমচুলা আওৰ এক সুকীয়া আসন আছে। == চমূ জীৱনী == টেমচুলা আওৰ জন্ম হয় ১৯৪৫ চনৰ অক্টোবৰত [[অসম]]ৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত। দেউতাৰ নাম আছিল ইম্মামাথুংবা চাংকিৰি আৰু তেওঁ অসমৰ যোৰহাটত থকা বৰভেটা মিছন কম্পাউণ্ডৰ খ্ৰীষ্টীয়ান হস্পিটেলৰ ছুপাৰভাইজাৰ হিচাপে নিযুক্ত আছিল৷ তেওঁ গোলাঘাটৰ ৰিডজৱে বালিকা উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা স্কুলীয়া শিক্ষা সাং কৰে। টেমচুলা আওৱে [[নাগালেণ্ড]]ৰ [[মোককচাং জিলা]]ত অৱস্থিত ফাজি আলি মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী কালত তেওঁ [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা ইংৰাজী বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ [[হাইদৰাবাদ|হায়দৰাবাদ]]ৰ ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিশ্ববিদ্যালয় (English and Foreign Languages University)-ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিপ্লমা আৰু উত্তৰ-পূব পাৰ্ব্যত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ (NEHU)-ৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৯২-৯৭ চনত তেওঁ [[ডিমাপুৰ জিলা|ডিমাপুৰৰ]] উত্তৰ-পূব সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰৰ ডিৰেক্টৰ হিচাপে কাৰ্য্যনিৰ্বাহ কৰে। নেহুতো টেমচুলা আওৱে শিক্ষাদান কৰে। ১৯৮৫-৮৬ চনত তেওঁ ফুলব্ৰাইট ফেল’শ্বিপলৈ মিনেছ’টা বিশ্ববিদ্যালয়তো গৱেষণা কৰে।<ref>{{Cite web |title=Women's Writing |url=http://www.womenswriting.com/WomensWriting/AuthorProfileDetail.asp?AuthorID=143 |access-date=30 March 2019 |archivedate=18 February 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120218212551/http://www.womenswriting.com/WomensWriting/AuthorProfileDetail.asp?AuthorID=143 |deadurl=yes }}</ref> ২০০৭ চনত তেওঁ সাহিত্যিক অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে [[পদ্মশ্ৰী|পদ্মশ্ৰী বঁটা]] লাভ কৰে। ২০০৯ চনত মেঘালয়ে চৰকাৰে তেওঁক ৰাজ্যপালৰ সোণৰ পদকো প্ৰদান কৰে।<ref>[http://www.morungexpress.com/local/31038.html Five artistes to receive Governor’s Award 2009] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110714120406/http://www.morungexpress.com/local/31038.html|date=14 July 2011}}</ref> == কবিতা == তেওঁৰ প্ৰকাশিত কবিতা সংকলনসমূহ হৈছে- * ''Songs that Tell'' (১৯৮৮) * ''Songs that Try to Say'' (১৯৯২) * ''Songs of Many Moods'' (১৯৯৫) * ''Songs from Here and There'' (২০০৩) * ''Songs From The Other Life'' (২০০৭) == লোকসংস্কৃতি == মিনেছ’টা বিশ্ববিদ্যালয়ত গৱেষণা কৰি থকাৰ সময়ত টেমচুলা আও নেটিভ আমেৰিকানসকলৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। তেওঁ এই লোকসকলৰ সংস্কৃতি আৰু লোককথাসমূহৰ বিষয়ে জনািব পাৰে। ইয়াৰপৰাই তেওঁ নিজৰ আও নগা জনজাতিৰ কথিত লোকসংস্কৃতিৰ গৱেষণা আৰু সংৰক্ষণৰ প্ৰতি আকৃষ্ট হৈ পৰে। ভাৰতলৈ উভতি আহি তেওঁ এইসম্পৰ্কীয় গৱেষণা কৰিবলৈ লয়। আও নগাসকলৰ মুখে মুখে চলি অহা লোকগাঁথা, পৰম্পৰা আৰু সংস্কৃতিৰ ওপৰত কৰ এই গৱেষণাৰে ফলস্বৰূপে ১৯৯৯ চনত আও নগাসকলৰ কথিত পৰম্পৰাৰ বিষয়ে তেওঁৰ এখন গ্ৰন্থ প্ৰকাশ পায়। == চুটিগল্প == টেমচুলা আওৰ দুখন চুটিগল্প সংকলন প্ৰকাশ পাইছে: * ''These Hills Called Home: Stories from the War Zone'' * ''Laburnum for my Head'' (২০০৯) প্ৰথমখনত দহটা আৰু দ্বিতীয়খন গ্ৰন্থত আঠটা চুটিগল্প সন্নিবিষ্ট আছে। তেওঁৰ চুটিগল্পসমূহত হিংসাজৰ্জৰ নাগালেণ্ডৰ সমাজ আৰু মনস্তত্ত্বৰ সাৱলীল ছৱি অংকিত হৈছে। ==আত্মজীৱনী,সাহিত্য সমালোচনা == ২০১৪ চনত তেওঁৰ আত্মজীৱনীমূলক গ্ৰন্থ Once Upon a Life ঃ Burnt Curry and Bloody Rags প্ৰকাশ পায়৷ <ref name="আও, টেমছুলা [গগৈ সন্দিকৈ, লক্ষজ্যোতি৷ অনুবাদ] ৷ মোৰ জীৱনটো Once Upon a Life ঃ Burnt Curry and Bloody Rags-ৰ অসমীয়া ভাঙনি৷ আঁক-বাক প্ৰকাশন ৷ গুৱাহাটী ৷ দ্বিতীয় প্ৰকাশ ৷ জানুৱাৰী, ২০২২ ৷ মুদ্ৰিত ৷">{{cite book | title=আও, টেমছুলা [গগৈ সন্দিকৈ, লক্ষজ্যোতি৷ অনুবাদ] ৷ মোৰ জীৱনটো Once Upon a Life ঃ Burnt Curry and Bloody Rags-ৰ অসমীয়া ভাঙনি৷ | publisher=আঁক-বাক প্ৰকাশন ৷ গুৱাহাটী ৷ | author=[গগৈ সন্দিকৈ, লক্ষজ্যোতি৷ অনুবাদ] ৷ | year=জানুৱাৰী, ২০২২ ৷ দ্বিতীয় প্ৰকাশ ৷}}</ref>টেমচুলা আওৱে সাহিত্য সমালোচনাতো অৱদান আগবঢ়াইছে। ১৯৮৯ চনত তেওঁ এইসম্পৰ্কীয় এখন গ্ৰন্থ ’''Henry James' Quest for an Ideal Heroine''’ প্ৰকাশ পায়। == অন্যন্য অৱদান == * [http://www.harmonyindia.org/hportal/VirtualPrintView.jsp?page_id=4862 Essay : When in doubt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303183049/http://www.harmonyindia.org/hportal/VirtualPrintView.jsp?page_id=4862 |date=2016-03-03 }} == গ্ৰন্থৰ তালিকা == * ''Laburnum for My Head'' (২০০৯) * ''These Hills Called Home: Stories From A War Zone'' * ''Ao-Naga Oral Tradition (২০০০)'' == বঁটা আৰু সন্মান == * [[পদ্মশ্ৰী|পদ্মশ্ৰী বঁটা]] (২০০৭)<ref name="Padma Awards">{{cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|date=2015|accessdate=21 July 2015|archivedate=15 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|deadurl=yes}}</ref> * ৰাজ্যপালৰ সোণৰ পদক, মেঘালয় (২০০৯) * [[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] (২০১৩) == তথ্যউৎস == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://www.tribuneindia.com/2006/20060326/spectrum/book10.htm These Hills Called Home: Stories From A War Zone (review)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240720213603/https://www.tribuneindia.com/2006/20060326/spectrum/book10.htm |date=2024-07-20 }} * [https://web.archive.org/web/20131031233802/http://www.zubaanbooks.com/zubaan_books_details.asp?BookID=45 These hills Called Home: Stories from a War Zone (New Edition on ZubaanBooks.com)] * [http://www.thehindubusinessline.com/life/2006/01/13/stories/2006011300140300.htm Poignant stories from a war zone] * [http://www.merinews.com/article/mirroring-life-in-the-conflict-zone/123827.shtml Mirroring life in the conflict zone] * [http://www.sentinelassam.com/sunday/melange_cover_story.php?sec=7&subsec=0&ppr=2&dtP=2009-09-13 Weaving a literary fabric : Prof. Temsula Ao, Cover Story in Melange] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304002716/http://www.sentinelassam.com/sunday/melange_cover_story.php?sec=7&subsec=0&ppr=2&dtP=2009-09-13 |date=2016-03-04 }} {{পদ্ম বঁটা বিজয়ী অসমৰ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:নাগালেণ্ডৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ইংৰাজী ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহিলা কবি]] 2nqpmpm5r78pvtbndvt005oclc8268e 0 52365 613561 611847 2026-06-22T03:39:11Z Ananya Taye 28065 /* আদি ভূঞা */ 613561 wikitext text/x-wiki '''বাৰ ভূঞা''' ( মধ্যযুগীয় [[অসম]] আৰু বংগৰ এচাম শাসনকৰ্তা আৰু জমিদাৰ আছিল। ভূঞাৰ অৰ্থ ভূঁই বা ভূমিৰ অধিকাৰী। তেওঁলোকে আনৰ পৰা প্ৰায় স্বাধীনতা বজাই ৰাখি নিজ মাজতে গোট কৰিছিল। এই ভূপতিসকল কোনো বিশেষ জনগোষ্ঠী, ধৰ্ম বা জাতিৰ নাছিল।<ref name="Nath 1989 21">{{harv|Nath|1989|p=21}}</ref> বাহিৰা শক্তিয়ে আক্ৰমণ কৰিলে তেওঁলোকে সাধাৰণতে একেলগে তাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ কৰিছিল। শান্তিৰ সময়ত সকলোৱে নিজা নিজা সাৰ্বভৌমত্ব বজাই ৰাখিছিল। তাৰ মাজতে শক্তিশালী ৰজাৰ আৱিৰ্ভৱ হ'লে তেওঁলোকে আনুগত্য প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{harv|Neog|1980|p=49}}</ref> তেওঁলোকে ''চকলা'' নামৰ গাঁৱৰ সমষ্টিত শাসন কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ সকলোতকৈ প্ৰতাপীজনে নিজকে ''ৰজা'' বুলিছিল।<ref>{{harv|Neog|1980|p=48}}</ref> সিবিলাকৰ বাৰজন বাৰ ঠাইত প্ৰখ্যাত হৈ উঠিছিল; সেই কাৰণে সিবিলাকক "বাৰভূঞা" বোলা যায়। বাৰঘৰ কায়স্থ ভূঞাত বাজেও দুঘৰ বামুণ ভূঞা আছিল।<ref>{{harv|Barooah|1937|p=19}}</ref> আন বুৰঞ্জীবিদৰ মতে শাসনকৰ্তাৰ সংখ্যা বাৰজনতকৈ বেছি আহিল আৰু ''বাৰ'' শব্দই "বহুতো" বুজাইছিল।<ref>{{Harvcol|Neog|1980|p=49f}}</ref> গতিকে ''ভূঞা-ৰাজ'' বুলিলে নিজা নিজা শাসন বুজাইছিল, আৰু ''বাৰ ভূঞা'' বুলিলে তেওঁলোকৰ বিশেষ গোটক বুজাইছিল।<ref>{{harv|Guha|1983|p=10}}</ref> বংগত তেওঁলোকে ভাটিৰ অঞ্চলক বাৰটা প্ৰাশাসনিক গোট বা ''দ্বাদশ বাংলা''ত ভগাইছিল।<ref>Akbarnama, Volume III, Page 647</ref> বৰ্তমানৰ অসম, উত্তৰ বংগ আৰু বাংলাদেশৰো সৰহভাগেৰে গঠিত [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ ভাঙোনৰ সময়ছোৱাতে বাৰ ভূঞাৰ উৎপত্তি হৈছিল। [[শালস্তম্ভ বংশ]]ৰ নৱম শতিকাৰ ৰজা বলবৰ্মন (তৃতীয়)ৰ ৰাজত্বকালতে মাটি ভগাই লোৱাৰ কাৰ্য খুব দেখিবলৈ পোৱা হৈছিল।<ref>{{harv|Lahiri|1984|p=62}}</ref> মধ্য কামৰূপৰ পতন হোৱাৰ পাছত সৰু সৰু দলপতিৰ প্ৰথা অব্যাহত থাকে। [[File:Map of Baro-Bhuyan territories.jpg|thumb|right|১৬ শতিকাৰ আগভাগত ভূঞা সকলে ৰাজত্ব কৰা অঞ্চলসমূহ]] অসমত বাৰভূঞাসকলে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ দক্ষিণপাৰে [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিমফালে আৰু উত্তৰপাৰে [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিমৰ অঞ্চল অধিকাৰ কৰিছিল। ইয়াত [[নগাঁও জিলা|নগাঁও]], [[দৰং জিলা|দৰং]] আৰু [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বংগৰ আক্ৰমণকাৰীৰ বিৰুদ্ধে তেওঁলোকে অস্ত্ৰ ধৰিছিল আৰু ১৪৯৮ চনৰ পাছত আলাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহৰ প্ৰশাসনৰ বাকী ৰোৱা অংশক পৰাস্ত কৰিছিল। তেওঁলোকে [[কোচ ৰাজ্য]]ৰ উত্থানতো বাধা দিছিল যদিও ব্যৰ্থ হয়। তাৰ পাছত দ‌‌‌ক্ষিণপাৰে তেওঁলোকৰ অঞ্চল কচাৰী ৰাজ্য আৰু কমতা ৰজ্যৰ মাজৰ সংকুচিত হৈ পৰে। উত্তৰ পাৰতো [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ প্ৰভাৱ বাঢ়ি আহিবলৈ ধৰে। বংগত বৰিসালৰ চন্দ্ৰদ্বীপ ৰাজ্য বসু ৰাজ পৰিয়ালে শাসন কৰিছিল। ইয়াৰ শেষৰজন ৰজা ৰবীন্দ্ৰ নাৰায়ণ বসুৱে বংগৰ বিভাজনৰ সময়ত [[কলকাতা]]লৈ পলাই যায়। তেওঁলোকৰ স্থান ইতিমধ্যেই জমিদাৰলৈ অৱনমিত হৈছিল।l ==ইতিহাস== ===অসমৰ বাৰ-ভূঞা=== অসমৰ বাৰ-ভূঞা সকলক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিব পৰা যায়। প্ৰথমটো ভাগ হৈছে আদি বা পুৰণি ভূঞা আৰু আনটো হৈছে ১৪ শতিকাত অহা বাৰ-ভূঞা। শংকৰদেৱৰ আদি পুৰুষ এই দ্বিতীয় ভাগৰ আছিল। ====আদি ভূঞা==== * আদি-চৰিতৰ তথ্য : আদি ভূঞা বা পুৰণি ভূঞা সকলৰ উৎপত্তিৰ কথা বিশেষভাৱে জনা নাযায়। একমাত্ৰ ১৭ শতিকাৰ শেষ ভাগত<ref>Neog, Maheswar, Early History of the Vaishnavite Faith and Movement in Assam, p. 29, It is supposed to have been written in 1586 saka (1664 AD).</ref> লিখা বিতৰ্কিত গ্ৰন্থ "আদি-চৰিত"ত হে এই সকলৰ উৎপত্তিৰ এটা আখ্যান দিয়া হৈছে। কিন্ত এইখন গ্ৰন্থ প্ৰায় বোৰ ইতিহাসবিদে গ্ৰহণ নকৰে আৰু জালি বুলি গণ্য কৰে।<ref>Maheswar Neog states that the Adi-carita, ascribed to Madhavadeva, has created much ill feeling among the Vaisnavas of Assam, and has been denounced by the more considerate section of sattra pontiffs and literary men alike.</ref><ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=Madhavadeva |series=Makers of Indian Literature |publisher=Sahitya Akademi |location=New Delhi |year=1985 |page=25 |url=https://sahitya-akademi.gov.in/publications/pdf/madhavadeva_english.pdf |quote="Besides the above genuine works, a few more apocryphal works by later writers, viz., Adi-carita, Amulyaratna, Guptamani, and Guptastir are ascribed to Madhavadeva. The language, style and contents of these works clearly expose the spuriousness of these works."}}</ref><ref>{{cite journal |last=Saikia |first=Baburam |title=Marginalisation, Revolt and Adaptation: On Changing the Mayamara Tradition |journal=Journal of Ethnology and Folkloristics |volume=15 |issue=1 |year=2021 |pages=85–102 |doi=10.2478/jef-2021-0006 |quote="the present Mayamoria gosain ... disowns the Adi Carit-Puthi as a forged document written by a third-rate poet and not by Madhavadeva"; "Neog ... puts this manuscript in the category of spurious account in his analysis."}}</ref> এই গ্ৰন্থখনত উল্লেখ কৰা মতে আদি-ভুঞা সকলৰ উৎপত্তি কমতাপুৰৰ ৰজা আৰিমত্তৰ ৰাজসভাৰ সমুদ্ৰ নামৰ মন্ত্ৰী এজনৰ পৰা হৈছিল। প্ৰতাপপুৰা (কামৰূপৰ বুৰঞ্জী মতে প্ৰতাপসিংহ/ৰামচন্দ্ৰ) নামৰ এজন ৰজাই ৰত্নপীঠৰ (যোগিনী তন্ত্ৰৰ মতে কামৰূপ ৰাজ্যৰ পশ্চিম অংশ) ৰত্নপুৰত ৰাজত্ব কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ মায়ামত্তয়ে নিজৰ ৰাজ্যখন দুয়ো পুত্ৰ নাগমত্ত আৰু আৰিমত্তৰ মাজত ভাগ কৰি দিছিল। আৰিমত্তয়ে ৰাজ্যৰ পুব ভাগ শাসন কৰিছিল, যʼত তেওঁৰ মন্ত্ৰী সমুদ্ৰয়ে তেওঁৰ বাবে এখন নতুন ৰাজধানী নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। নাগমত্তেয়ে ৰত্নপীঠৰ ৰত্নপুৰৰ পৰা পশ্চিম ভাগ ৰাজত্ব কৰিছিল। কিছু বছৰৰ পাছত নাগমত্তৰ মৃত্যু হয় আৰু আৰিমত্তয়ে নিজৰ পিতৃক হত্যা কৰি সমগ্ৰ ৰাজ্য নিজৰ অধীনলৈ লয়। "কামৰূপৰ বুৰঞ্জী" নামৰ গ্ৰন্থখনৰ পৰা জনা যায় যে আৰিমত্তয়ে কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্ল্লভেন্দক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰৰ ৰজা হৈছিল আৰু পুনৰ কামৰূপলৈ আহি পিতৃক সত্যা কৰি বৈদ্যৰগড় নামে এখন পাট নিৰ্মাণ কৰিছিল। তাৰ পাছত তেওঁ বিশ্বনাথৰ প্ৰতাপ গড়ৰৰ লৈকে ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰি কামৰূপ লৈ ঘূৰি আহি ৰাজপাট খাইছিল।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar, ''Kamrupar Buranji'', p.4</ref> বহু ইতিহাসবিদে কিন্তু আৰিমত্তৰ এই কাহিনীটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অসুবিধা পায় আৰু ইয়াক কিংবদন্তি বুলি আখ্যা দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |year=1947 |pages=72, 74|quote="Like the authorship, the historicity of Adi charita is doubtful. As the composition seems to lack the serenity and classicism of Madhawadew, the accounts also appear to be mainly based on legends and popular traditions, and as such are less than authentic. Arimatta himself is at best a legendary figure."}}</ref><ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward A. |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |page=19 |url=https://archive.org/stream/historyofassam00gait/historyofassam00gait_djvu.txt |quote="Many legends cluster round Arimatta, but it would serve no useful purpose to discuss them further, as it is quite impossible to unravel the truth from the various conflicting stories that are current amongst the people."}}</ref><ref>{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |year=1947 |page=72|quote="The Arimatta legends are so hopelessly divergent that it will simply be a wild goose chase here to make an attempt to reconcile them."}}</ref> যিয়ে নওক গ্ৰন্থ খনৰ পাছৰ অংশৰ মতে আৰিমত্তয়ে সমুদ্ৰক ৰাজ্যৰ এটা অংশ ৰাজত্ব কৰিবলৈ দিছিল আৰু সমুদ্ৰৰ পুত্ৰ মনোহৰক আন অংশ। সমুদ্ৰ আৰু মনোহৰৰ মৃত্যুৰ পাছত সমগ্ৰ অঞ্চলটো মনোহৰৰ পুত্ৰী লক্ষ্মীৰ হাতলৈ গৈছিল। লক্ষ্মীৰ দুই পুত্ৰ আছিল, সান্তনো আৰু সুমন্ত <ref>Neog, Maheswar, Early History of the Vaishnavite Faith and Movement in Assam, p. 52</ref>। সান্তনো আৰু সুমন্ত দুয়োৰে বাৰজন পুত্ৰ আছিল। এই সকলকে বৰ বাৰ-ভূঞা (লস্কৰ, কাব্যশী, পদ্ম, ৰাই, সলাল, চুকা/সকা, টেটন, ধ্বজ/ধয়া, উজীৰ, সৰল, ৰমাই আৰু তমাই) আৰু সৰু বাৰ-ভূঞা (কন্বজ্বৰা/কনৌজ্বৰা, ৰঘূ, মুকুন্দ,কদম্ব, সুৰথ, সুন্দৰা,সুশামা, গৌড়বাজ, ৰত্ন, মহাৰথ, লেপ আৰু কেপ) কোৱা হৈছিল। সৰু বাৰ-ভূঞা সকল ৰামপুৰলৈ(বৰ্তমানৰ নগাঁৱত অৱস্থিত) স্থানান্তৰিত হৈছিল। বৰ বাৰ-ভূঞা সকল পূৰ্বৰ ঠাইতে থাকি সেই ঠাইক নিজৰ মাতৃৰ নামত লক্ষ্মিপুৰ/লক্ষিমপুৰ( বৰ্তমানৰ দৰঙত অৱস্থিত) দিয়ে। পুৰ্বতে এই ঠাইক ৰঙ্গ-গ্ৰাম কোৱা হৈছিল<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452455/page/n33/mode/1up As per Asamar Buranji, ''Rang-gram''(Rangagaon) was renamed as ''Lakshmipur'' after their mother Lakshmi]</ref>। গ্ৰন্থখনত উল্লেখ থকাৰ মতে আদি ভূঞা সকলে চুতীয়া আৰু কছাৰী দুয়ো ৰাজ্যৰ লগত যুদ্ধ কৰি নিজৰ ভূমি ৰক্ষা কৰিছিল। গ্ৰন্থখনত দিয়াৰ মতে এবাৰ বৰ বাৰ-ভূঞায়ে আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, কিন্তু যুদ্ধত পৰাস্ত হৈ বাৰজন বৰ-ভূঞাক বন্দী কৰি শদিয়াৰ শ্যামা কালিৰ মন্দিৰলৈ(তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ) বলি দিবলৈ পঠিওৱা হৈছিল। কিন্তু, কাহিনীটোৰ মতে, গোসানীয়ে ভূঞা সকলৰ বলি ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে আৰু সেই বাবে আহোম ৰজাই সকলোকে সপত কোৱাই এৰি দিলে। গ্ৰন্থখনৰ মতে ইয়াৰ পাছত বাৰ ভূঞাৰ সহযোগত আহোম ৰজায়ে কছাৰী ৰজা আৰু চুতীয়া ৰজা, ধীৰনাৰায়ণক পৰাস্ত কৰি হত্যা কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। অৱশ্যে এই ঘটনাটো সত্য প্ৰমাণিত নহয় বুলি ভবা হয় কাৰণ চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰাৰ পাছত হে শদিয়াখন বা শদিয়াৰ কালি মন্দিৰটো আহোম ৰজাৰ অধীনলৈ আহিছিল। হয়টো এই ঘটনা পৰৱৰ্তী কালৰ চুতীয়া বিদ্ৰোহ (১৫২৭-১৫২৯ চনৰ) বা কছাৰী দমন(১৫৩৬ চনৰ) হয়। সম্ভৱতঃ এই বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ বিদ্ৰোহক দমন কৰি আহোম ৰজাই চুতীয়া বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা কছাৰী ৰজাক পৰাস্ত কৰিবলৈ এইসকলৰ সহায় লৈছিল। "পুৰণি অসম বুৰঞ্জী" গ্ৰন্থখনত কছাৰীৰ বিৰুদ্ধে আহোম ৰজাই ভূঞা সকলৰ সহায় লোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p.28,"ৰটা ভাঙ্গি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল। যেতিয়া স্বৰ্গদেৱে কছাৰীক মৰঙ্গিৰ পৰা খেদালে, তেতিয়াএ দেৱতায়ে মানুহ দুনুহ দি লাচামক নি তাক টুৰ্পাক নাম দি মৰঙ্গিৰ অধিকাৰ পাতিলে। সেই সময়ৰ পৰাই এই ঘৰক বাঁহবড়িয়া চেতিয়া‌ বোলে। ই পূৰ্ব্বৰ ৰটা মাৰি অনা কলিতা।"</ref> আদি-চৰিতত উল্লেখ থকাৰ মতে এই কাৰ্যত প্ৰসন্ন হৈ আহোম ৰজাই বাৰ-ভূঞাসকলক উত্তৰ কোলৰ বাৰখন সৰু প্ৰদেশ(যেনে কলাবাৰী, গহপুৰ, কলংপুৰ, নাৰায়ণপুৰ, ইত্যাদি) আহোমৰ হৈ ৰাজত্ব কৰিবলৈ দিছিল। ইয়াৰে লস্কৰ পৰিয়ালৰ জয় ভূঞা আৰু উজীৰ পৰিয়ালৰ মাহি ভূঞা এসময়ত শক্তিশালী হৈ উঠিছিল আৰু আহোম ৰজা জয়ধ্বজ সিংহই এই সকলৰ সকল চুক্তি কৰিব লগীয়া হৈছিল। গ্ৰন্থখনত লিখা হৈছে যে সৰু বাৰ-ভূঞাসকলে বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ লগত কল্পতৰু-শাস্ত্ৰ নামৰ এখন গ্ৰন্থৰ বাবে দ্বন্দ্ব কৰি ৰামপুৰৰ দক্ষিণলৈ আঁতৰি আহিছিল। * বুৰঞ্জীৰ তথ্য : আহোম যুগৰ বুৰঞ্জীসমূহৰ অনুসৰি চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পাছত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে সকলো আদি ভূঞাক বস কৰি সিহঁতক অধিকাংশক উজনি অসমৰ উত্তৰ কোললৈ(বৰ্তমানৰ লক্ষিমপুৰ, বিশ্বনাথ জিলা) স্থানান্তৰিত কৰিছিল। হৰকান্ত বৰুৱাৰ ''"আসাম বুৰঞ্জী"'' আৰু কাশীনাথ তামুলী ফুকনৰ ''"আসাম বুৰঞ্জী পুথি"''ৰ অনুসৰি চুতীয়াক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত বাৰ-ভূঞাক বস কৰি চুহুংমুঙে সিহঁতৰ ল'ৰা কিছুমানক তামুলী আৰু পাচনী পাতি লৈছিল।<ref>Tamuli Phukan, Kasinath, ''Assam Buranji, p. 20, "পাচে চুটিয়া ৰজাৰ পো ভাই সহিতে চুটিয়াক পাকৰি গুৰিত পাতিলে। পাচে লাক্নি কাতকেউ ১৪২৭ সঁকত বাৰভুঁয়াক বৰালে; সিহঁতৰ বচোআল টঙ্গালি হাচটি এইসকলৰ আদৰ্স ললে; সিহঁতৰ ল'ৰা কিচু সৰ্গদেৱে তামুলী পাঁচনিকৈ লগত ল'লে।" </ref><ref>Barua, Harakanta Sadaramin, ''Assam Buranji, p. 24.</ref> ''"সাতসৰী বুৰঞ্জী"''ৰ মতে চুহুংমুঙ ৰজাই প্ৰথমতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ৰৌটা ভাঙি ভূঞাক দমন কৰি বিস্তৰ মানুহ পাই ভূঞা সকলক নিবন্ধ কৰি মেলি দিছিল। তাৰ পাছত সলাত গড় (বৰ্তমানৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰৰ বিশ্বনাথ-কুকুৰাকতা অঞ্চল) বান্ধি উত্তৰ-দক্ষিণৰ ৰাজ(ভূঞা) মাৰি লৈছিল।<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 16, "কছাৰী কৰতলীয়া:- দেৱৰগাঁৱত, মৰঙ্গিত কছাৰী আছিল।..পাছে চুহুমফা ৰজাদেৱে সেই কছাৰীক বহুবাৰ যুঁজিলে, আৰু চেং ৰজাক খুনখৰাক ধৰি আনিলে... আমালৈ ঘোঁৰা দিবি ২০, বুঢ়াগোহাঁইলৈ দিবি ৩টা, মৰঙ্গিখোৱালৈ দিবি ১টা, এই নিৱদ্ধ। ভূঞা:- আতপাচে ৰৈয়ত ভাঙ্গি আনিলে। বিস্তৰ ৰাজত মানুহ পাই থানে-থানে পাতি ভূঞাহতক নিৱন্ধ দি মেলি পঠায়। সলাত গড় বান্ধি থৈ উত্তৰে-দক্ষিণে যি ৰাজ পায়, তাক মাৰিবৰ মন কৰিছে।" </ref><ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'', p.135, "দুই বছৰ থাকি দেৱৰগাঞো মৰঙ্গি মাৰিছে, কছাৰী মাৰিছে। দুই বছৰ থাকি উত্তৰ কোলৰ বাৰে-ভূঞাক ধৰিছে। ভূঞাহতক জিনি বচোৱাল টঙালি জমনড়া মমচাট কৌপতীয়া জাপি ল'লে। এক বৎসৰ থাকি সলাত গড় বান্ধিছে। এক বৎসৰ থাকি ৰটা-টেমনি মাৰিছে।" </ref>‌‌ এই কথা টাই ভাষাৰ ''"আহোম বুৰঞ্জী"'' আৰু ''"দেওধাই অসম বুৰঞ্জী"'' এই দুয়ো গ্ৰন্থখনতো উল্লেখ কৰা হৈছে<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p. 62, "The heavenly king proceeded to Shaola(Biswanath). He ordered Shenglung, Thaomung Shenba, and some others to go and remain at Teomani-Rowta. They did accordingly proceeded to the place and stopped there...The king passed the year Lakni Taomit (1528 AD) in peace. In Lakni Kaken (in 1529 AD), the king, with his son, the Dangarias and followers proceeded to Shaola(Sala). The heavenly king sent a messenger to Shenglung and other directing them to return from Teomani-Rowta. The king then ordered Thaomung Katak and Thaomung Mungklang to cross the Bharali river and plunder the wide country on the other side. Both of them acted as desired and returned with some captives who were produced before the king. Thaomung Katak was placed at Narayanpur."</ref><ref>Bhuyan, S.K, ''Deodhai Asam Buranji'',p.21,"ৰজাদেৱে বিশ্বনাথ লৈ গৈ ত্যাওচুংলুং-কংচেং, থাওমুং-চেনব‌ এই দুইক ৰেটাই-টেমনিত থাকিব দিলেগৈ। পাচে থাওমুং-কটকক উজিৰক ধৰিবলৈ পঠালে। উজিৰে এই কথা জানি ভাগি পৰাৰ...লাক্নি কাকেও শকত ৰজাদেৱৰ‌ বাপেক-পুতেক ৰাজ্যে-সমন্বিতে বিশ্বনাথলৈ গৈ কলঙ্গেদি মানুহ পঠাই ৰেটাই-টেমনিৰ পৰা ত্যাওচুংলুং-কংচেঙক লোকজন সহিতে আহিব দিলে। পাচে ৰজাদেৱে থাওমুং-কটক, থাওমুং-মুংক্লাং, এই দুইক ভৰলীয়ে উজাই পঠালে, বোলে-"তহঁতে দুয়ে ভৰলু পাৰ হৈ‌ গৈ যি মানুহ পাৱ ধৰি আনগৈ।" পাচে ইবোলাক দুয়ো গৈ‌ যি মানুহ পালে আনি ৰজাদেৱৰ ঠাইত দিলেহি। পাচে থাওমুং-কটকক নাৰায়ণপুৰত ৰাজ দি তাতে থাকিব দিলে।"</ref>। ইয়াৰ পাছত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ভূঞা সকলে ৰজাৰ ৰাজচʼৰালৈ অহা যোৱা কৰি আছিল আৰু উত্তৰ-কোল, দিহিং, ইত্যাদি অঞ্চলত থাকি পুখুৰী, দৌল, ইত্যাদি নিৰ্মাণ কৰি থৈ গৈছিল।<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 17, "ভুঞাহঁত আহি গান্ধ, স্বওঁৰ, থঙ্গা ৰজাক ভেটিলেহি। ছমাহ থাকি যায়, অহাযোৱাকৈ থাকে। উত্তৰকোলত ৪ মাহ থাকি পুখুৰী খানি আহিল। দিহিঙ্গত দৌল বান্ধিলে, পুখুৰী খানিলে শিলিখাতলত, পানীচকি দি হাট পাতিলে দলৌগুৰিত। হালধিবাৰীত নগৰ কৰিলে। ভূঞাহঁত আহি থাকে, ৰজায়েৰে কথা হই থাকে। ৰজা বামুণহঁতক বাদ কৰাই ৰঙ্গ চাই থাকে। পুৰ্ব্বে বাৰু নাছিল, ছাৰিব নাজানে, ভূঞাৰ পৰাহে হ'ল।" </ref> ''"পুৰণি অসম বুৰঞ্জী"'' খনত উল্লেখ থকাৰ মতে দিহিঙীয়া ৰজায়ে ৰটা-টেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিছিল। এই ভূঞা সকলৰ মাজত বাৰ মুখ্য ভূঞা আছিল উতৈ, তমাই, ৰাই, সঁকাই, কৌষিক, উজিৰ, লস্কৰ, চোমদাৰ, সনাতন, কেহো, ৰামভট আৰু ভকতভূঞা। এই সকলৰ তলত চাৰিজন কৈ সৰু মূৰীয়া ভূঞা আছিল।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p. 27-28, "বাৰ ভুঞাপ:- আৰু পূৰ্বে দিহীঙ্গিয়া ৰজা দেৱে ৰটাটেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিলেনি। ভূঞাৰ নাম উতৈ ১,তমাই ১, ৰাই ১, সঁকাই ১, কৌষিক ১, উজিৰ ১, লস্কৰ ১, চোমদাৰ ১, সনাতন ১, কেহো ১, ৰামভট ১, ভকতভূঞা ১। এই বাৰটা মুখ্য ভূঞা। তাৰে চাৰিটাকৈ সৰু মূৰিয়া ভূঞা দুকুড়ি আঠোটা। ৰটা ভাঙি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল।" </ref> ''"অসম বুৰঞ্জী (SM)"''ৰ অনুসৰি এই সকল ভূঞাৰ উতৈ আৰু তমাই নামৰ দুই ভূঞায়ে বগা হাতীত উঠি নিজকে ৰজা ঘূষণা কৰাত, আহোম ৰজাই দুয়োকে ধৰি দেওঘৰলৈ নি কাটিলে আৰু অন্য ভূঞাৰ (লস্কৰ, লালোয়া, উতাবৰ, কহিক/কৌষিক, চোমদাৰ, উজীৰ, তমাই, চপা, সোণাবৰ, ভেদাই) ভাই-ভতিজাক খাটনীয়াৰৰূপে ভেঁটাই ল'লে<ref>Bhuyan, S.K.,"Assam Buranji(SM)", p.11-13, "সেই সয়ম উতৈ তমাই দুই ভূঞায়ে হস্তিত চূণ ঘহি কান্ধত চলি, বোলে, -"সৰ্বকালে আমাৰ ৰাজ্য, চুটিয়াক মাৰি বৰ লাই পালে। শুক্ল হস্তীত যি বহে তাৰে ৰাজ্য, আহোমে ক'ত পালে?" এই গৰ্ব্ব শুনি স্বৰ্গদেৱে বোলে-"মোক নাকুৰি নাখামে দিছে কালে পাইছো।" ভূঞা হঁত কোন মানুহ, শুকুলা হস্তিত উঠি যে আমাক অৱগৰ্ব্ব কৰে?" এই বুলি স্বৰ্গদেৱে বৰসন্দিকৈ ডেকাৰজা, দিহিঙ্গীয়া গলমণি পাত্ৰ, চনবন ভঙ্গীয়া হুহামৰা এই তিনি প্ৰধান কাঁড়ী, বোলে-"আমি ভূঞাহঁতক মাৰি ধৰি আনি দিম; স্বৰ্গদেৱৰ লোণ চাউল খাবৰ কি কাৰণ?" পাচে স্বৰ্গদেৱে বঁটাবাহন দি লোকজন সহিতে পঠাই দিলে। সিবোৰো গৈ কঢ়ামুখৰ দীৰ্ঘ পুখুৰীৰ কোষত ৰʼলগৈ। সেই সময়ত কাৰেকুছীয়া বাসুদেৱ তপসী লস্কৰে বোলে-"আহোমৰ লগত যুদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। পোৱালি-খোৱা আহোম, পেটৰ পোৱালিকো চিৰি মাৰে।" এই বুলি ঘোঁৰা ৫টা, ৰূপ ২ চৰু সহিতে মালবৈয়া লস্কৰ পঠাই দিলে, বোলে-"আমি স্বৰ্গদেৱৰ শৰ্ণীয়া হʼলো, আমাক যিৰূপে ক্ৰোদ্ধ এৰিব, তাকে কৰিব।" পাচে ডেকাৰজা প্ৰমুখ্যে গলমণি পাত্ৰে বোলে-"ভাল, আমি মহাৰাজ স্বৰ্গদেৱৰ চৰণত বুজাই সাঞ্চি-পাতি ৰাখিম। তহঁতৰ ভাই-ভতিজা আমাৰ লগত পঠাই দে, খাটনীয়াৰৰূপে স্বৰ্গদেৱৰ চৰণত সেৱা কৰি থাকক গৈ, তেবেসে আমি উলটি যাব পাৰোঁ।" এই কথাত থাকি লালোয়া, উতাবৰ, কহিক, চোমদাৰ, উজীৰ, তমাই, চপা, সোণাবৰ, ভেদাই, এই সকল ভূঞাৰ ভাই-ভতিজাক লগত লৈ সন্দিকৈ প্ৰমুখ্যে ডেকাৰজায়ে খাটনীয়াৰৰূপে ভেঁটাই দিলে। স্বৰ্গদেউ বোলে-"শুকুলা হাতীৰ যে তমাই উঠিছে, সেই হাতী মোলৈ কিয় নানিলিহঁক?" পাচে ভূঞাৰ পুত্ৰ চপা সোণাবৰে বোলে-"হাতীৰ পোৰোগ হৈছিল, সেই কথাতেহে হাতীৰ সকলো গাৱে চূণ ঘহিছিল। শুক্লা হস্তীক স্বৰ্গদেউ নাপায়, আমি বন্দীহঁতে ক'ত পাম?" স্বৰ্গদেউ বোলে-"বন্দীহঁতে টেপাই কৰিব পাই নেকি?" এই বুলি উতৈ তমাই ২ ভূঞাক জুমুধি দেওঘৰৰ কোষত কাটিলে। তাৰ দুই পুতেক খাটনীয়াৰৰ লগতে ৰাখিলে। তাৰেপৰা ভূঞা বোৰ বশ হৈ থাকিল।" </ref>। ''"পুৰণি অসম বুৰঞ্জী"'' খনত উল্লেখ থকাৰ মতে চুহুংমুঙৰ ৰজাৰ ৰাজত্ব কালৰ শেষৰ ফালে তুৰ্বকক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত ৰটা-টেমনিত বাকি থকা কিছু ভূঞায়ে(মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, ৰামচন্দ্ৰগিৰি, দন্দৰ দলৈ, তামূলীদলৈ, বৰচোমদাৰ, দলিদখান) আহোম ৰজাৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ ঘোষণা কৰিছিল আৰু কলং নৈৰ ওচৰত গোট খাই যুদ্ধলৈ সাজু হৈছিল। কিন্তু চুহুংমুঙ আৰু পাছলৈ তেওঁ পুত্ৰ চুক্লেংমুঙে এই সকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিছিল আৰু সকলোকে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰলৈ লয় অনা হৈছিল। <ref>Bhuyan, S.K.,"Assam Buranji(SM)", p.29, "আৰু ৰটাটেমনি ভাগি বাৰভূঞা যাই কলঙ্গৰ কোষত ৰহিল। মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, চোমদাৰ, ৰামচন্দ্ৰগিৰি, দন্দৰ দলৈ, তামূলীদলৈ, বৰচোমদাৰ, দলিদখাঁ, এইসব প্ৰমুখ্যে যুদ্ধক মনে আছে।...পাটত বহি (গড়গঞা‌ ৰজাই) ভূঞাসকলক কাটি তাৰ ভাই-ভতিজাক লগত খাটনিয়াৰ ৰূপে ৰাখি ডেকা ৰাজা দবৰাজা সহিতে কোঁচক ধাৰে সলালৈ খেদি গ'ল।"</ref><ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p. 154, "পাচে মোৰ পুথাও দিহিঙ্গীয়া ৰজা কাচেঙ্গ বড় পাত্ৰগোহাইক সেনাপতি পাতি উপাই কৰি তুৰ্বকক মৰালে। আত পাচে সেই বেলা ৰটাটেমনিৰ বাৰ ভূঞায়াই কলঙৰ কাখৰত ৰলহি। মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, চোমদাৰ, ৰামচন্দ্ৰ গিৰি, চন্দ্ৰ দলৈ, তামুলী দলৈ, বাহুদলৈ, বড় চোমদাৰ, এই সকল প্ৰমুখ্যে যুদ্ধক মনে আছে। ...পাচে দিহিঙ্গীয়া ৰজা বড় সন্দিকৈ সকলো বোৰে ভূঞায় যুদ্ধলৈ সলালৈ, আহিল। পাচে ভূঞাৎ সলা মাৰিলে। প্ৰথমে ৰনভঙ্গ হৈ আমাৰ হুহুকি আহি পৌষ মাস ১৪৬৩ শকত দুদিন পাচে যুদ্ধ কৰি ভূঞাক ভঙ্গাই মূৰ আনি মথাডাঙ্গত থলে। দুটা দৌল বান্ধিলে। ৰামচন্দ্ৰ গিৰি, দলিদখাঁ, প্ৰমুখো ভূঞা সকল সলাত লোকজন সহিতে দান্তে ধৰি দিহিঙ্গীয়া ৰজাত সৰণাগত হ'ল; লস্কৰো পৰিল ১৬, কটোয়াল পৰিল ১২, ঘোড়া পালে ৩০০, সেনা অনেক পৰিল। বজৰা নাও ৬০ পালে। সেই ভূঞা সকলক পুথাও দিহিঙ্গীয়া স্বৰ্গদেৱৰ আজ্ঞাএ বড় চেতিয়ায়ে উত্তৰ কোনে পাতিলে।" </ref><ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p. 79.,"The Bara Bhuiyas paid their homage to the heavenly king(Suklengmung) on the side of the Kapili river.</ref> ==টোকা== {{reflist|3}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{cite journal |last1=Guha |first1=Amalendu |date=December 1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |ref=harv}} * {{cite journal |last1=Lahiri |first1=Nayanjot |date=June 1984 |title=The Pre-Ahom Roots of Medieval Assam |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=60–69 |doi=10.2307/3517004 |jstor=3517004 |ref=harv}} * {{Citation | ref = harv | last = Nath | first = D | title = History of the Koch Kingdom: 1515–1615 | publisher=Mittal Publications | place=Delhi | year=1989 }} * {{Citation | ref = harv | last = Gohain Barooah | first = P | title = An Illustrated HISTORY OF ASSAM | publisher=Leela agency | place=tezpur | year=1937 }} * {{Citation |ref=harv |last=Neog |first=M |contribution=Origin of the Baro-Bhuyans |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=62–66 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992 }} * {{Citation |ref=harv |last=Neog |first=M |contribution= |editor-last= |editor-first= |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |volume= |pages= |publisher=Motilal Banarasidass |place=Delhi |year=1980 }} {{refend}} {{অসমৰ ইতিহাস}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] r7no501c1c1yw64bkm0dmz8zb4gjei5 0 60198 613645 563442 2026-06-22T07:45:54Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613645 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name = ফ্লোৰেন্স নাইটিংগেল |honorific_suffix = {{post-nominals|country=GBR|size=100%|OM|RRC|DStJg}} |image = Florence Nightingale (H Hering NPG x82368).jpg |caption = ফ্লোৰেন্স নাইটিংগেল, ১৮৬০ |birth_date = {{birth date|1820|5|12|df=y}} |birth_place = ফ্লোৰেন্স, গ্ৰেণ্ড ডিচ্চী অফ তুস্কেনি |death_date = {{death date and age|1910|8|13|1820|5|12|df=y}} |death_place = মেফেয়াৰ, লণ্ডন, ইংলেণ্ড, [[যুক্তৰাজ্য]] |nationality = ব্ৰিটিছ |known_for = ধাত্ৰীবিদ্যা |field = চিকিৎসালয়ৰ স্বচ্ছতা আৰু অনাময় ব্যৱস্থা, পৰিসংখ্যা বিজ্ঞান |work_institutions = চেলিমিয়ে বেৰেকছ, স্কুটাৰী<br /> কিংছ কলেজ লণ্ডন<ref>{{cite web |url=http://www.kcl.ac.uk/aboutkings/history/famouspeople/florencenightingale.aspx |title=Florence Nightingale |work=King's College London |accessdate=30 November 2015 }}</ref> |awards = ৰয়েল ৰেডক্ৰছ (১৮৮৩) <br/>লেডী অফ গ্ৰেছ অফ দা অৰ্ডাৰ অফ চেইণ্টজন (১৯০৪) <br /> অৰ্ডাৰ অফ মেৰিট (১৯০৭) |signature = Florence Nightingale Signature.svg |footnotes = {{Listen| embed=yes |filename = Florence Nightingale voice - 1576A 2nd Rendition Crop.ogg |title = ফ্লোৰেন্স নাইটিংগেলৰ মাত|type = speech |description = ১৮৯০ চনৰ ৩০ জুলাই তাৰিখে বাণীবন্ধন কৰা<ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/FlorenceNightingale2ndRendition1890GreetingsToTheDearOldComradesOf |title=Florence Nightingale 2nd rendition, 1890 – greetings to the dear old comrades of Balaclava |work=[[Internet Archive]] |accessdate=13 February 2014 }}</ref>}} }} '''ফ্লোৰেন্স নাইটিংগেল''' ({{Lang-en|Florence Nightingale}}; ১২ মে', ১৮২০ – ১৩ আগষ্ট, ১৯১০) এগৰাকী ব্ৰিটিছ সমাজ সংস্কাৰক, পৰিসংখ্যাবিদ আৰু ধাত্ৰীবিদ্যাৰ বাট-কটকীয়া। তেওঁক আধুনিক ধাত্ৰীবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে জনা যায়। ১৮৫৩ চনৰ পৰা ১৮৫৬ চনলৈ চলা ক্ৰিমিয়াৰ যুদ্ধত সৈনিক সকলক কৰা সেৱা-শুশ্ৰূষাৰ বাবে তেওঁ জগত বিখ্যাত।<ref>{{cite book |last=Strachey |first=Lytton |title=Eminent Victorians |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.225424 |publisher=Chatto and Windus |location=London |year=1918}}{{page needed|date=March 2015}}</ref> তেওঁ ধাত্ৰীবিদ্যাক এক সন্মানজনক পেচা হিচাপে দাঙি ধৰিছিল। চাকিৰ সৈতে নিশা আঘাতপ্ৰাপ্ত সৈনিক সকলৰ সেৱা কৰাৰ বাবে তেওঁক '''লেডী ৱিথ দা লেম্প''' বা 'চাকিৰ সৈতে মহিলা' বুলি বিখ্যাত।<ref>{{cite book|first=Kristine|last=Swenson|title=Medical Women and Victorian Fiction|url=https://archive.org/details/medicalwomenvict00swen_0|url-access=registration|year=2005|publisher=University of Missouri Press|isbn=978-0-8262-6431-2|page=[https://archive.org/details/medicalwomenvict00swen_0/page/15 15]}}</ref><ref name=Parragon>{{cite book|author= Aaron Ralby|title=Atlas of Military History|chapter-url= https://archive.org/details/atlasofworldmili0000ralb|chapter-url-access= registration|year=2013|publisher=Parragon|isbn=978-1-4723-0963-1|pages=[https://archive.org/details/atlasofworldmili0000ralb/page/281 281]|chapter=The Crimean War 1853–1856}}</ref> ১৮৬০ চনত লণ্ডনৰ চেইণ্ট থমাছ হস্পিটেলত তেওঁ নাৰ্ছিং স্কুল প্ৰতিষ্ঠা কৰি পেশাদাৰী ধাত্ৰীবিদ্যাৰ পাতনি মেলিছিল। ই পৃথিৱীৰ প্ৰথম নিৰপেক্ষ আধুনিক ধাত্ৰীবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান আৰু বৰ্তমান লণ্ডনৰ কিংছ কলেজৰ অন্তৰ্গত।<ref>{{cite journal |pmid=5195090 |volume=17 |issue=8 |title=The first nursing school in the world—St. Thomas Hospital School in London |year=1969 |journal=Munca Sanit |pages=449–454 |last=Petroni |first=A}}</ref> তেওঁৰ অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ধাত্ৰীবিদ্যাৰ শিক্ষাৰ্থী সকলে নতুন নাৰ্ছ সকলে 'নাইটিংগেল শপত' গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ লগতে আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত ধাত্ৰীবিদ্যাৰ সৰ্বোচ্চ সন্মান 'ফ্লোৰেন্স নাইটিংগেল পদক' তেওঁৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। প্ৰতি বছৰে তেওঁৰ জন্মদিন ১২ মে' তাৰিখে গোটেই বিশ্বজুৰি [[আন্তৰ্জাতিক ধাত্ৰী দিৱস]] হিচাপে পালন কৰা হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ সমাজৰ সকলো বৰ্গৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱাৰ প্ৰতি গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। তেওঁ [[ভাৰত]]ৰ ক্ষুধাৰ্ত লোকসকলৰ বাবে সাহায্য, বেশ্যাবৃত্তিৰ অৱসান আৰু কৰ্মক্ষেত্ৰত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণৰ হকে সদায় মাত মাতিছিল। তেওঁ এগৰাকী সুলেখিকা আছিল। তেওঁৰ জীৱনকালত কেইবাখনো গ্ৰন্থ প্ৰকাশিত হৈছে। ইয়াৰ লগতে তেওঁ পৰিসাংখ্যিক বিজ্ঞানৰ লেখৰ সহায়ত দৃশ্যমান তথ্যৰ ক্ষেত্ৰত অগ্ৰণী ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁৰ ধৰ্ম আৰু অন্যান্য বিষয়ত ৰচনা সমূহ মৃত্যুৰ পিছত প্ৰকাশিত হৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[File:Embley Park.jpg|thumb|[[এম্বলি পাৰ্ক]] হেম্পশ্বাৰ,বৰ্তমান স্কুল,পৰিয়লৰ ঘৰ [[উইলিয়াম নাইটিংগেলৰ]]]] ১৮২০ চনৰ ১২ মে'ত ইটালীৰ টাস্কানীৰ [[ফ্ল'ৰেন্স]]ৰ ''ভিলা কলম্বিয়া''ত <ref>{{cite web |url=http://www.countryjoe.com/nightingale/house.htm |title=The true Florence: Exploring the Italian birthplace of Florence Nightingale |date=1 December 2007 |first=Joy |last=Shiller |access-date=16 March 2015 |archive-date=10 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610031533/http://www.countryjoe.com/nightingale/house.htm |url-status=live }}</ref><ref>[https://jmvh.org/article/florence-nightingale/ "Florence Nightingale"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200303135917/https://jmvh.org/article/florence-nightingale/ |date=3 March 2020 }}. JMVH.org. Retrieved 17 June 2020</ref>ফ্ল'ৰেন্স এটা ধনী আৰু প্ৰতিপত্তিশীল ব্ৰিটিছ পৰিয়ালত ফ্ল'ৰেন্স নাইটিংগেলৰ জন্ম হৈছিল আৰু তেওঁৰ নাম জন্ম চহৰ খনৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল। ফ্ল’ৰেন্সৰ ডাঙৰ ভগ্নী [[ফ্ৰান্সিছ পাৰ্থেনোপ]]কো একেদৰেই তেওঁৰ জন্মস্থান পাৰ্থেন’পৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল, যিটো গ্ৰীক বসতি বৰ্তমান [[নেপলছ]] চহৰৰ অংশ। ফ্ল'ৰেন্সৰ পিতৃ উইলিয়াম এডৱাৰ্ড নাইটিংগেল, জন্ম উইলিয়াম এডৱাৰ্ড শ্ব'ৰ (১৭৯৪–১৮৭৪) আৰু মাতৃ ফ্ৰান্সিছ ("ফেনী") নাইটিংগেল (জন্ম স্মিথ; ১৭৮৮–১৮৮০)। ১৮২১ চনত পৰিয়ালটোৱে ইংলেণ্ডলৈ উভতি যায় আৰু নাইটিংগেলক [[হেম্পশ্বাৰৰ এম্বলি]] আৰু [[ডাৰ্বিশ্বাইৰৰ লিয়া হাৰ্ষ্ট]]ত থকা পৰিয়ালটোৰ ঘৰত ডাঙৰ-দীঘল হয়।<ref name="NightingaleonMysticism">{{cite book |author=Nightingale, Florence |editor=Vallee, Gerard |title=Florence Nightingale on Mysticism and Eastern Religions |chapter=Introduction, ''passim'' |series=Collected Works of Florence Nightingale |volume=4 |year=2003 |isbn=978-0-88920-413-3 |publisher=[[Wilfrid Laurier University Press]]}}</ref><ref name="NightingaleCrimeanColectedWorkds">{{cite book |author=Nightingale, Florence |editor=McDonald, Lynn |title=Florence Nightingale: The Crimean War |chapter=An introduction to volume&nbsp; 14 |series=Collected Works of Florence Nightingale |volume=14 |year=2010 |isbn=978-0-88920-469-0 |publisher=[[Wilfrid Laurier University Press]]}}</ref>ফ্লৰেন্সে তেওঁ নিজ পৰিয়ালৰ আভিজাত্য আৰু ধন-সম্পত্তিৰ বিপৰীতে দুয়োপক্ষৰ পৰা প্ৰগতিশীল উদাৰ-মানৱীয় দৃষ্টিভংগী উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে লাভ কৰিছিল। পিতৃ উইলিয়ামে তেওঁৰ লি হাৰ্ষ্টৰ সম্পত্তি উত্তৰাধিকাৰ স্বৰূপে লাভ কৰি নাইটিংগেল উপাধি আৰু কোট-অৱ-আৰ্মছ গ্ৰহণ কৰিছিল। ফ্লৰেঞ্চৰ মাতৃ ফেনীৰ পিতা আছিল প্ৰসিদ্ধ [[দাসপ্ৰথা উচ্ছেদকাৰী]] আৰু [[ইউনিটেৰিয়ান ধৰ্মীয় বিশ্বাসী উইলিয়াম স্মিথ]]।<ref>{{cite web |url=http://www.rotherhamweb.co.uk/genealogy/shore.htm |title=Pedigree of Shore of Sheffield, Meersbrook, Norton and Tapton |publisher=Rotherham Web |access-date=17 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029202758/http://www.rotherhamweb.co.uk/genealogy/shore.htm |archive-date=29 October 2013 |url-status=dead }}</ref> নাইটিংগেলৰ পিতাই তেওঁক শিক্ষিত কৰিছিল।<ref name="NightingaleCrimeanColectedWorkds"/> বিবিচিৰ এখন তথ্যচিত্ৰত প্ৰকাশ পোৱা মতে "ফ্ল'ৰেন্স আৰু তেওঁৰ ডাঙৰ ভগ্নী পাৰ্থেন'পে তেওঁলোকৰ পিতৃৰ পৰা পোৱা নাৰী শিক্ষাৰ উন্নত ধাৰণাসমূহৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱান্বিত হৈছিল। তেওঁলোকে ইতিহাস, গণিত, ইটালীয়, ধ্ৰুপদী সাহিত্য, আৰু দৰ্শন আদি অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু সৰুৰে পৰা দুয়োগৰাকী ছোৱালীয়ে তথ্য সংগ্ৰহ আৰু বিশ্লেষণৰ এক অসাধাৰণ ক্ষমতা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও এই শিক্ষাই ফ্লৰেঞ্চক এটা সংগঠিত চিন্তাধাৰা আৰু পৰিশীলিত দক্ষতাৰ বিকাশ ঘটাবলৈ সক্ষম কৰিছিল, আৰু পিছলৈ তেওঁক চিকিৎসাশাস্ত্ৰ আৰু জনস্বাস্থ্যৰ ক্ষেত্ৰত ঐতিহাসিক সাফল্যৰ পথ দেখুৱাইছিল।" <ref name="BBC 2017"/> ১৮৩৮ চনত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো ইউৰোপ ভ্ৰমণলৈ যাওঁতে ফ্ল'ৰেন্সে ইংলণ্ডত জন্মগ্ৰহণ কৰা পেৰিছৰ পৰিচাৰিকা [[মেৰী ক্লাৰ্ক]]ক লগ পায় আৰু দুয়োৰে মাজত বন্ধুত্ব গঢ়ি উঠে। ফ্ল'ৰেন্সৰ মতে "ক্লাৰ্কি" এগৰাকী অতি স্বাধীনচিতীয়া,মাৰ্জিত আৰু আত্মকেন্দ্ৰিক পৰিচাৰিকা আছিল যিয়ে নিজৰ চেহেৰাৰ প্ৰতি কোনো গুৰুত্ব নিদি, অতিথিসকলৰ সেৱাত ব্ৰতী আছিল আৰু কেতিয়াও কাকো বিৰক্ত নকৰিছিল। তেওঁ উচ্চবিত্ত ব্ৰিটিছ মহিলাসকলক গুৰুত্ব দিয়াতো অপ্ৰয়োজনীয় বুলি গণ্য কৰিছিল। ক্লাৰ্কে সাধাৰণতে মহিলা সংগ প্ৰত্যাখ্যান কৰি পুৰুষ বুদ্ধিজীৱীৰ লগত সময় কটায়ছিল। ক্লাৰ্কে অৱশ্যে নাইটিংগেলৰ পৰিয়াল আৰু বিশেষকৈ ফ্ল’ৰেন্সৰ ক্ষেত্ৰত ব্যতিক্ৰম আছিল। ২৭ বছৰৰ বয়সৰ ব্যৱধান থকাৰ পিছতো ক্লাৰ্ক আৰু ফ্ল’ৰেন্সে ৪০ বছৰ ধৰি ঘনিষ্ঠ বন্ধু হৈ আছিল। ক্লাৰ্কৰ মতে নাৰী পুৰুষ সমানে সমানে আগবাঢ়ি যাব লাগে, যিটো ধাৰণা ফ্ল'ৰেন্সে নিজৰ মাকৰ পৰাও শিকিব পৰা নাছিল।<ref name=cromwell>{{cite book |last1=Cromwell |first1=Judith Lissauer |title=Florence Nightingale, feminist |year=2013 |publisher=McFarland et Company |location=Jefferson, NC [u.a.] |isbn=978-0-7864-7092-1 |page=[https://archive.org/details/florencenighting0000crom/page/28 28] |url=https://archive.org/details/florencenighting0000crom/page/28 }}</ref> ফ্ল’ৰেন্স নাইটিংগেল, ক্লাৰ্কৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈছিল। ১৮৩৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত নাইটিংগেলে এম্বলি পাৰ্কত থকাৰ সময়ত ঈশ্বৰৰ পৰা তেওঁলৈ কেইবাটাও বাৰ্ত্তা অহা বুলি অনুভৱ কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁৰ জীৱনটো মানৱ সেৱাত উৎসৰ্গা কৰাৰ প্ৰবল ইচ্ছাই উদ্ধুদ্ধ কৰিছিল। নাইটিংগেলৰ এই ইচ্ছাক পৰিয়ালে তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। পৰিয়ালৰ বিৰোধিতাক সন্মান জনাই তেওঁ যৌৱন অৱস্থাত নাৰ্ছ হিচাপে কাম কৰাৰ পৰা বিৰত থাকি, মাত্ৰ ১৮৪৪ চনত এই ক্ষেত্ৰখনত প্ৰৱেশ কৰাৰ সিদ্ধান্তৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল। মাক আৰু ভনীয়েকৰ খং আৰু দুখৰ মাজতো তেওঁ নিজক মৰ্যাদাপূৰ্ণ এগৰাকী মহিলাই আশা কৰাৰ দৰে পত্নী আৰু মাতৃ হোৱাৰ ভূমিকাক নাকচ কৰিছিল। পৰিয়ালৰ বিৰোধিতা আৰু ধনী ইংৰাজ যুৱতীসকলৰ বাবে নিষিদ্ধ সামাজিক সংহিতাৰ সন্মুখীন হৈও নাইটিংগেলে নাৰ্চিং কলা আৰু বিজ্ঞানৰ বিষয়ে নিজকে শিক্ষিত কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰিছিল।<ref name="Small's bio">{{cite book |last1=Small |first1=Hugh |title=Florence Nightingale and Her Real Legacy |year=2017 |publisher=Robinson |location=London |pages=1–19}}</ref> যুৱতী হিচাপে নাইটিংগেল আকৰ্ষণীয়, চিকুন আৰু ৰূপৱতী আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। তেওঁ আচৰণত চিধা আছিল যদিও অতি মনোমোহা আৰু উজ্জ্বল হাঁহিৰ অধিকাৰিণী বুলি কোৱা হৈছিল। তেওঁৰ প্ৰেমিক ৰাজনীতিবিদ আৰু কবি ৰিচাৰ্ড মংকটন মিলনেছৰ লগত ন বছৰীয়া প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল যদিও বিবাহ নাকচ কৰিছিল, বিশ্বাস কৰিছিল যে বিবাহে তেওঁৰ নাৰ্চিংৰ আহ্বান অনুসৰণ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বাধাৰ সৃষ্টি কৰিব।<ref name="Small's bio"/> ১৮৪৭ চনত ৰোমত তেওঁ চিডনী হাৰ্বাৰ্ট নামৰ আন এজন ৰাজনীতিবিদক লগ পায়, যিজন ক্ৰিমিয়া যুদ্ধৰ সচিবও আছিল। তেওঁৰ লগত নাইটিংগেলৰ আজীৱন ঘনিষ্ঠ বন্ধুত্ব আছিল (১৮৪৫–১৮৪৬) আৰু তেওঁ ক্ৰিমিয়াত নাইটিংগেলৰ ৰুগীসেৱা কামৰ সুবিধা প্ৰদান কৰাত সহায়ক হৈছিল। নাইটিংগেল চিডনী হাৰ্বাৰ্টৰ সমগ্ৰ ৰাজনৈতিক জীৱনত মূল উপদেষ্টা হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ বহু পিছত শিক্ষাবিদ বেঞ্জামিন জ'ৱেটৰ সৈতেও নাইটিংগেলৰ শক্তিশালী সম্পৰ্ক আছিল, যিয়ে হয়তো তেওঁক বিয়া কৰাব বিচাৰিছিল।<ref>Bostridge, Mark (2008). Florence Nightingale. pg. 8. London</ref> নাইটিংগেলে গ্ৰীচ আৰু ইজিপ্তলৈকেও যাত্ৰা অব্যাহত ৰাখিছিল। গ্ৰীচৰ এথেন্সত থকাৰ সময়ত নাইটিংগেলে শিশুৰ দল এটাই অত্যাচাৰ কৰি থকা অৱস্থাৰ পৰা এটা [[ফেঁচাৰ পোৱালি]] উদ্ধাৰ কৰিছিল আৰু তাৰ নাম ৰাখিছিল এথেনা। তেওঁ সেই পোহনীয়া জীৱ টোক প্ৰায়ে পকেটত লৈ ফুৰিছিল, (নাইটিংগেলে ক্ৰিমিয়ালৈ যোৱাৰ কিছু সময়ৰ আগলৈকে)।<ref>{{cite web |title=Life and death of Florence Nightingale's beloved pet |url=https://www.trin.cam.ac.uk/news/nightingales-owl-in-the-wren/ |website=Trinity College, Cambridge |date=28 December 2016 |access-date=3 October 2019 |archive-date=22 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522092829/https://www.trin.cam.ac.uk/news/nightingales-owl-in-the-wren/ |url-status=live |archivedate=22 May 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200522092829/https://www.trin.cam.ac.uk/news/nightingales-owl-in-the-wren/ |deadurl=yes }}</ref> লোখিকা হিচাপে ফ্লৰেন্সৰ মিছৰ সম্পৰ্কীয় লিখনিসমূহ হ'ল তেওঁৰ জ্ঞান, সাহিত্যিক দক্ষতা আৰু জীৱন দৰ্শনৰ প্ৰমাণ। ১৮৫০ চনৰ জানুৱাৰীত নীল নদত অভিযান কৰি আবু চিম্বেল পৰ্যন্ত যাত্ৰা কৰোঁতে, তেওঁ [[আবু চিম্বেল মন্দিৰসমূহৰ]] বিষয়ে লিখিছিল।<ref name="Chaney39-74">{{cite book |first=Edward |last=Chaney |chapter=Egypt in England and America: The Cultural Memorials of Religion, Royalty and Revolution |title=Sites of Exchange European Crossroads and Faultlines |editor1=Ascari, M. |editor2=Corrado, A. |publisher=Rodopi |location=Amsterdam and New York |year=2006 |pages=39–74}}</ref> থীবছত, তেওঁ লিখিছিল যে তেওঁক "ঈশ্বৰে মাতিছিল", আৰু নিজৰ দিনলিপিত লিখিছিল "প্ৰভাততে ঈশ্বৰে মোক মাতিছিল আৰু সুধিছিল, মই তেওঁৰ বাবে কেৱল তেওঁৰ উদ্দেশ্যেৰ কোনো প্ৰতিদান নিবিচৰাকৈ ভাল কাম কৰিব পাৰিম নেকি।" <ref name="Chaney39-74" /> ১৮৫০ চনৰ পিছৰ সময় চোৱাত, তেওঁ জাৰ্মানীৰ কিছুমান ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান পৰিদৰ্শন কৰিছিল তাত তেওঁ কিছুমান ধৰ্মীয় গোটে ৰোগী আৰু দুৰ্বলসকলৰ বাবে অহৰহ কাম কৰা দেখিছিল। তেওঁ এই অভিজ্ঞতাক নিজৰ জীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ টানৰূপে বিবেচনা কৰিছিল আৰু "দ্য ইনষ্টিটিউশ্যন অৱ কাইছাৰসভাৰ্থ অন দ্য ৰাইন, ফ’ৰ দ্য প্ৰেক্টিকেল ট্ৰেইনিং অৱ ডীকনেছেছ" শীৰ্ষক এখন গ্ৰন্থ লিখি উলিয়াইছিল। তেওঁ এই প্ৰতিষ্ঠানত চাৰিমাহীয়া চিকিৎসাশিক্ষাও লাভ কৰিছিল, যি তেওঁৰ পাছৰ চিকিৎসাসেৱাৰ আধাৰৰূপে কাম কৰিছিল। ১৮৫৩ চনৰ ২২ আগষ্টত নাইটিংগেলে লণ্ডনৰ আপাৰ হাৰ্লি ষ্ট্ৰীটৰ ইনষ্টিটিউট ফৰ দ্য কেয়াৰ অৱ ছিক জেণ্টলউমেনত অধীক্ষকৰ পদ গ্ৰহণ কৰে আৰু ১৮৫৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহলৈকে এই পদত অধিষ্ঠিত হয়। <ref name=hsguide>{{cite web |url=http://www.harleystreetguide.co.uk/about/history/ |title=History of Harley Street |website=Harley Street Guide |access-date=9 November 2009 |archive-date=7 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107032005/http://www.harleystreetguide.co.uk/about/history/ |url-status=live |archivedate=7 November 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171107032005/http://www.harleystreetguide.co.uk/about/history/ |deadurl=yes }} (commercial website)</ref>তেওঁৰ দেউতাকে তেওঁক বাৰ্ষিক ৫০০ পাউণ্ড আয় (বৰ্তমানৰ হিচাপত প্ৰায় ৪০,০০০ পাউণ্ড/৬৫,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) দিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ আৰামত জীয়াই থাকিব পাৰিছিল আৰু কেৰিয়াৰ গঢ়িব পাৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Shining a light on 'The Lady with the Lamp' |url=https://magazine.unison.org.uk/2020/04/01/shining-a-light-on-the-lady-with-the-lamp/ |access-date=17 June 2020 |magazine=Unison magazine |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617092544/https://magazine.unison.org.uk/2020/04/01/shining-a-light-on-the-lady-with-the-lamp/ |url-status=live |archivedate=17 June 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200617092544/https://magazine.unison.org.uk/2020/04/01/shining-a-light-on-the-lady-with-the-lamp/ |deadurl=yes }}</ref> ==ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধ== ফ্ল’ৰেন্স নাইটিংগেলৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য অৱদান আছিল ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধৰ সময়ত। এই যুদ্ধই তেওঁক বিখ্যাত কৰি তোলাৰ প্ৰধান কাৰণ আছিল ব্ৰিটেইনত থকা সামৰিক চিকিৎসালয়সমূহৰ ভয়ংকৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে অহা প্ৰতিবেদন সমূহ। এই চিকিৎসালয় সমূহ এছিয়াটিক পাৰ্শ্বৰ ব’ছফ’ৰাছ উপকূলত, কনষ্টাণ্টিন'পলৰ (আজিৰ ইষ্টানবুলৰ) বিপৰীত পাৰৰ স্কুটাৰী (আজিৰ উস্কুদাৰ) ত অৱস্থিত আছিল। ব্ৰিটেইন আৰু ফ্ৰান্স অট’মান সাম্ৰাজ্যৰ পক্ষে ৰাছিয়াৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। ১৮৫৪ চনৰ ২১ অক্টোবৰত, ফ্লৰেঞ্চ নাইটিংগেল আৰু ৩৮ গৰাকী মহিলা স্বেচ্ছাসেৱী চিকিৎসকৰ দল, যাৰ ভিতৰত মুখ্য নাৰ্ছ [[ইলাইজা ৰবাৰ্টছ]] আৰু তেওঁৰ পেহী মাই স্মিথো আছিল,<ref>{{cite journal | last1 = Gill | first1 = Christopher J. | title =Nightingale in Scutari: Her Legacy Reexamined | journal =Clinical Infectious Diseases | volume =40 | issue =12 | pages =1799–1805 | date=June 2005 | doi =10.1086/430380| pmid = 15909269 | last2 = Gill | first2 = Gillian C. | issn = 1058-4838 | doi-access =free }}</ref> লগতে হেনৰি এডৱাৰ্ড মেনিঙৰ উদ্যোগত সংগঠিত ১৫ গৰাকী কেথলিক ধৰ্মযাজিকা,<ref>{{cite book |author=Mary Jo Weaver |title=New Catholic Women: a Contemporary Challenge to Traditional Religious Authority |location=San Francisco |publisher=Harper and Row |year=1985 |page=31}} citing {{cite book |first=Olga|last=Hartley |title=Women and the Catholic Church |location=London |publisher=Buns, Oates & Washbourne |year=1935 |pages=222–223}}</ref> [[অটোমান সাম্ৰাজ্য]]লৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল। এই অভিযানৰ অনুমোদন দিছিল [[চিডনি হাৰ্বাৰ্টে]]। যাত্ৰাৰ মাজতে, পেৰিছত নাইটিংগেলক তেওঁৰ বন্ধু মেৰী ক্লাৰ্কে সহায় কৰিছিল।<ref>Patrick Waddington (January 2007) [first published 2004]. [http://www.oxforddnb.com/view/article/18880 "Mohl, Mary Elizabeth (1793–1883)"]. ''Oxford Dictionary of National Biography'' (online ed.). Oxford University Press. Accessed 7 February 2015.</ref> স্বেচ্ছাসেৱী চিকিৎসকৰ দলটো মূল ব্ৰিটিছ শিবিৰৰ পৰা প্ৰায় ২৯৫ [[নটিকেল]] মাইল (৫৪৬ কিমি; ৩৩৯ মাইল) দূৰত, ক্ৰিমিয়াৰ বালাক্লাভাত,[[ ব্লেক সাগৰ]]ৰ পাৰতে চিকিৎসা সেৱা আগবঢ়াইছিল। নাইটিংগেল ১৮৫৪ চনৰ নৱেম্বৰৰ আৰম্ভণিত স্কুটাৰীৰ [[চেলিমিয়ে বেৰেকত]] উপস্থিত হয়। তাত উপস্থিত হৈ তেওঁৰ দলটোৱে দেখাপাইছিল যে আহত সেনাসকলক অত্যধিক পৰিশ্ৰান্ত চিকিৎসা কৰ্মী বোৰে নিম্নমানৰ সেৱা প্ৰদান কৰিছে, আৰু বিষয়াসকলৰ উদাসীনতাই পৰিস্থিতি অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। পৰ্য্যাপ্ত ঔষধৰ অভাৱ, স্বাস্থ‍্য-সুৰক্ষাৰ প্ৰতি উপেক্ষা কৰা হৈছে, যাৰ ফলত ব্যাপকভাৱে সংক্ৰমণ হোৱাতো সাধাৰণ ঘটনাত পৰিণত হৈছে, ইয়াৰে কিছুমান সংক্ৰমণ অতি মাৰাত্মক। ৰোগীসকলৰ খাদ্য প্ৰস্তুত কৰাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সঁজুলিও উপলব্ধ নাছিল। নাইটিংগেলে এই অসুবিধাসমূহৰ তাৎক্ষণিক সমাধানাৰ্থে চৰকাৰৰ হস্তক্ষেপ বিচাৰি [[দ্য টাইমছ]]ৰ জৰিয়তে আবেদন জনাইছিল। তাৰ পিছত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ইছাম্বাৰ্ড কিংডম ব্ৰুনেলক নিযুক্তি দিয়ে, যিয়ে ইংলেণ্ডত গৈ দাৰ্দানেলচলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পৰা এখন প্ৰিফেব্ৰিকেটেড চিকিৎসালয়ৰ নক্সা প্ৰস্তুত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ৰেংকিঅই চিকিৎসালয় নিৰ্মাণ কৰা হয়,। সেইখন নিৰ্মাণকৃত নাগৰিক চিকিৎসালয় আছিল। এই চিকিৎসালয়টো এডমণ্ড আলেক্সেণ্ডাৰ পাৰ্কেছৰ পৰিচালনাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত মৃত্যুৰ হাৰ স্কুটাৰীৰ তুলনাত এক দশমাংশতকৈও কমলৈ নামিল।<ref>[http://www.nationalarchives.gov.uk/battles/crimea/popup/medical.htm "Report on Medical Care"]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120202150422/http://www.nationalarchives.gov.uk/battles/crimea/popup/medical.htm |date=2 February 2012 }}. United Kingdom: The National Archives (WO 33/1 ff.119, 124, 146–7). 23 February 1855.</ref> ষ্টিফেন পেজেটে ডিকচনেৰী অৱ নেচনেল বায়'গ্ৰাফীত দৃঢ়তাৰে কৈছিল যে নাইটিংগেলে নিজেই পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ উন্নতি সাধন কৰাৰ উপৰিও চেনিটেৰী কমিছনক আহ্বান জনাই মৃত্যুৰ হাৰ ৪২%ৰ পৰা ২%লৈ হ্ৰাস কৰে।<ref>{{cite DNB12 |wstitle= Nightingale, Florence |volume=3}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, নাইটিংগেলে তেওঁ কাম কৰা চিকিৎসালয়খনত হাত ধোৱাৰ কাম কাৰ্যকৰী আৰু নিয়মীয়া কৰিছিল।<ref>{{cite web |title = History |date=19 March 2015 |publisher=The Global Handwashing Partnership |url = http://globalhandwashing.org/about-handwashing/history-of-handwashing/ |access-date = 18 April 2015 |archive-date = 18 April 2015 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150418020430/http://globalhandwashing.org/about-handwashing/history-of-handwashing/ |url-status = live }}</ref> স্কুটাৰীত প্ৰথম শীতকালত ৪০৭৭জন সৈনিকৰ মৃত্যু হয়। যুদ্ধৰ আঘাঁততকৈ দহগুণ বেছি সৈনিকৰ মৃত্যু হৈছিল টাইফাছ, টাইফয়েড, কলেৰা, ডিচেণ্ট্ৰি আদি ৰোগত। অতিমাত্ৰা ৰোগীৰ ভিৰ, নলা-নৰ্দমাৰ ত্ৰুটি আৰু বায়ু চলাচলৰ অভাৱৰ বাবে নাইটিংগেল অহাৰ প্ৰায় ছমাহৰ পিছত ১৮৫৫ চনৰ মাৰ্চ মাহত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে চেনিটেৰী কমিছন স্কুটাৰীলৈ পঠিয়াবলগীয়া হৈছিল। আয়োগে নলাবোৰ ফ্লাছ কৰি পেলায় আৰু বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা উন্নত কৰিলে।<ref>{{cite book |title=Florence Nightingale: Measuring Hospital Care Outcomes |year=1999 |isbn=978-0-86688-559-1 |author=Nightingale, Florence |publisher=Joint Commission on Accreditation of Healthcare Organizations }}</ref> মৃত্যুৰ হাৰ তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পাইছিল যদিও মৃত্যুৰ হাৰ হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰাৰ বাবে নাইটিংগেলে কেতিয়াও কৃতিত্ব দাবী কৰা নাছিল।<ref name=Constable1998>{{cite book |url=http://www.florence-nightingale-avenging-angel.co.uk/?p=861 |title=Florence Nightingale, Avenging Angel |first=Hugh |last=Small |publisher=Constable |year=1998 |page=861 |access-date=18 August 2014 |archive-date=27 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141027112458/http://www.florence-nightingale-avenging-angel.co.uk/?p=861 |url-status=live }}</ref><ref name="Florence Nightingale to Her Nurses (1914)">{{cite book |title=Florence Nightingale to Her Nurses: A Selection From Miss Nightingale's Addresses to Probationers and Nurses of the Nightingale School at St&nbsp; Thomas's Hospital |last=Nightingale |first=Florence |place=London |publisher=Macmillan |year=1914}}</ref> ১৮৫৫ চনৰ মে' মাহত নাইটিংগেলৰ জটিল ৰোগৰ বাবে হেড নাৰ্ছ এলিজা ৰবাৰ্টছে নাৰ্চিং সেৱা আগবঢ়ইছিল।<ref>McDonald, Lynn, ed. ''Florence Nightingale: The Crimean War in Collected Works''. vol. xiv, 2010, pp. 65, 384 & 1038</ref> নাইটিংগেলে তেতিয়াও বিশ্বাস কৰিছিল যে মৃত্যুৰ হাৰ দুৰ্বল পুষ্টি, যোগানৰ অভাৱ, দূষিত বায়ু আৰু সৈন্যবিলাকৰ অতিৰিক্ত কামৰ হেঁচাৰ বাবেই হৈছে। ব্ৰিটেইনলৈ উভতি আহি ৰয়েল কমিছন অন দ্য হেল্থ অৱ দ্য আৰ্মীৰ আগত প্ৰমাণ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰাৰ পিছত তেওঁৰ দৃঢ়বিশ্বাস হ’ল যে চিকিৎসালয়খনৰ বেছিভাগ সৈনিকৰ মৃত্যু হৈছে দুৰ্বল জীৱন-যাপনৰ বাবেই। এই অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ পিছৰ কেৰিয়াৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল যেতিয়া তেওঁ অনাময় ব্যৱস্থাৰ প্ৰয়েজনীয়তা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি উপস্থাপন কৰিছিল। ফলস্বৰূপে তেওঁ সেনাবাহিনীৰ চিকিৎসালয়ত মৃত্যু হোৱা লোকৰ সংখ্যা হ্ৰাস কৰিছিল আৰু চিকিৎসালয়ৰ অনাময় ব্যৱস্থা লগতে শ্ৰমিক সকলৰ ঘৰতো অনাময় ব্যৱস্থাৰ প্ৰৱৰ্তনৰ প্ৰতি মনোযোগ দিছিল (চাওক পৰিসংখ্যা আৰু অনাময় সংস্কাৰ)।<ref name="Small 2017">{{cite book |last1=Small |first1=Hugh |title=Florence Nightingale and Her Real Legacy |year=2017 |publisher=Robinson |location=London |pages=171–179}}</ref> ==দ্য লেদী উইথ দ্য লেম্প== [[File:Florence Nightingale. Coloured lithograph. Wellcome V0006579.jpg|thumb|''[[Miss Nightingale at Scutari (1854)|The Lady with the Lamp]]''. [[হেনৰিটা ৰে]]ৰ নাইটিংগেলৰ এখন ছবিৰ জনপ্ৰিয় লিথ'গ্ৰাফ প্ৰজনন, ১৮৯১। ]] ক্ৰিমিয়া যুদ্ধৰ সময়ত নাইটিংগেলে দ্য টাইমছত প্ৰকাশিত এক প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশিত এটা বাক্যাংশৰ পৰা "দ্য লেডী উইথ দ্য লেম্প" উপাধি লাভ কৰিছিল: “কোনো ধৰণৰ অতিৰঞ্জিত কৰি নকলেও হব যে এই চিকিৎসালয়বোৰত তেওঁ এগৰাকী "সেৱাকাৰী দেৱদূত।" প্ৰতিটো কৰিডৰৰ কাষেৰে তেওঁৰ মমতাময়ী চেহেৰাটো নীৰৱে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে তেওঁক দেখি প্ৰতিজন দুৰ্ভগীয়াৰ মুখখন কৃতজ্ঞতাৰে ভৰি পৰে। যেতিয়া সকলো চিকিৎসা কৰ্মচাৰী ৰাতিটোৰ বাবে অৱসৰ ল’ব লৈ যায় আৰু সেই মাইলৰ পিছত মাইল বৃস্তিত ৰোগীৰ ওপৰত নিস্তব্ধতা আৰু আন্ধাৰে বিৰাজ কৰে, তেতিয়া তেওঁক অকলশৰে হাতত সৰু লেম্প এটি লৈ যান্ত্ৰনা কাতৰ সৈনিক সকলৰ মাজে মাজে অকলশৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰি ফুৰা দেখা গৈছিল।” — উইলিয়াম ৰাছেল, কুক, ই.টি.(১৯১৩)ত উদ্ধৃত। ফ্লৰেন্স নাইটিংগেলৰ জীৱন। ভল. ১, পৃ. ২৩৭। ১৮৫৭ চনত হেনৰী ৱাডছৱৰ্থ লংফেলোৰ "চাণ্টা ফিলোমেনা" কবিতাটোৱে এই বাক্যাংশটোক আৰু অধিক জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল:<ref>{{cite web |url=https://www.theatlantic.com/unbound/poetry/nov1857/filomena.htm |date=November 1857 |title=Santa Filomena |first=Henry Wadsworth |last=Longfellow |pages=22–23 |work=The Atlantic Monthly |access-date=13 March 2010 |archive-date=14 May 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080514235021/http://www.theatlantic.com/unbound/poetry/nov1857/filomena.htm |url-status=live }}</ref> <poem>“সঁচাকৈ! সেই দুখ-দুৰ্দশাৰ ঘৰখনত এজনী মহিলাক চাকি হাততলৈ দেখোঁ, ম্লান আন্ধাৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়, আৰু কোঠাৰ পৰা কোঠালৈ ঘূৰি ঘূৰি ফুৰে।”</poem> আহতসকলৰ চিকিৎসাৰ বাবে ঔষধ উপলব্ধ কৰিবলৈ হাতত হাতুৰী লৈ তলাবন্ধ ষ্ট'ৰেজত সোমাই যোৱাৰ বাবে নাইটিংগেলক সৈন্য সকলে "হাতুৰী থকা ভদ্ৰমহিলা" বুলি উপনাম দিছিল। কিন্তু ৰাছেলে এই আচৰণৰ বাবে দিয়া উপাধি অভদ্ৰমহিলাৰ দৰে হ’ব বুলি বিবেচনা কৰে আৰু ইয়াৰ বিকল্প বিছাৰি "দ্য লেডী উইথ দ্য লেম্প"ৰ উদ্ভাৱন কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://www.virago.co.uk/virago-news/2020/04/23/rebel-women-florence-nightingale/ |title=Rebel Women, Florence Nightingale |last=Miles |first=Rosalind |date=23 April 2020 |website=[[Hachette UK]] |publisher=[[Little, Brown Book Group]] |access-date=19 March 2024 |via=[[Virago Press]]}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Martini |first1=Mariano |last2=Lippi |first2=Donatella |date=15 September 2021 |title=SARS-CoV-2 (COVID-19) and the Teaching of Ignaz Semmelweis and Florence Nightingale: a Lesson of Public Health from History, after the "Introduction of Handwashing" (1847) |url=https://www.jpmh.org/index.php/jpmh/article/view/2161/908 |journal=Journal of Preventive Medicine and Hygiene |volume=62 |issue=3 |pages=621–624 |doi=10.15167/2421-4248/jpmh2021.62.3.2161 |pmid=34909488 |pmc=8639136 |access-date=March 19, 2024 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==পৰৱৰ্তী কৰ্ম জীৱন== [[File:St Margarets FN grave.jpg|thumb|upright|ছেইণ্ট&nbsp; মাৰ্গাৰেট চাৰ্চৰ গীৰ্জাৰ চোতালত ফ্ল'ৰেন্স নাইটিংগেলৰ কবৰ, [[ৱেলো, হেম্পশ্বাৰ|ইষ্ট ৱেলো]], হেম্পশ্বাৰ ]] [[File:Belgium, Florence Nightingale,1939 issue.jpg|thumb|upright=1|১৯৩৯ চনত বেলজিয়ামে বেলজিয়ামত থকাৰ সময়ত ৰেড ক্ৰছৰ সৈতে কৰা কামৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে নাইটিংগেলৰ সন্মানত [[অৰ্ধ-ডাক]] ডাকটিকট জাৰি কৰে]]১৮৫৫ চনৰ ২৯ নৱেম্বৰত [[ক্ৰিমিয়া়]]ত নাইটিংগেলক যুদ্ধত কৰা কামৰ বাবে স্বীকৃতি দিবলৈ এখন ৰাজহুৱা সভাত নাৰ্ছৰ প্ৰশিক্ষণৰ বাবে নাইটিংগেল ফাণ্ড স্থাপন কৰা হয়। তাত উদাৰ অনুদানৰ ঢৌ উঠিল। ছিডনী হাৰ্বাৰ্টে এই পুঁজিৰ সন্মানীয় সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু [[কেম্ব্ৰিজৰ ড্যুক]] অধ্যক্ষ আছিল। ১৮৫৬ চনৰ তেওঁৰ চিঠিসমূহত তেওঁ [[অট্টোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ স্পাৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছিল, তাত তেওঁ পৰিচালনা কৰা ৰোগীসকলৰ স্বাস্থ্যৰ অৱস্থা, শাৰীৰিক বৰ্ণনা, খাদ্যৰ তথ্য আৰু অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ বিৱৰণৰ বিষয়ে বিতংভাৱে উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |title=The Role of Anesthesiology in Global Health: A Comprehensive Guide |date=2014 |publisher=Springer |page=9}}</ref> ১৮৬০ চনৰ ৯ জুলাইত ছেইণ্ট থমাছ হাস্পতালত প্ৰথমখন নাৰ্চিং স্কুল নাইটিংগেল ট্ৰেইনিং স্কুল স্থাপন কৰিবলৈ নাইটিংগেল ফাণ্ডৰ পৰা নাইটিংগেলৰ হাতত ৪৫,০০০ পাউণ্ড আছিল।<ref>{{cite news |title=Florence Nightingale: The Mother of Nursing |work=[[National Institutes of Health]]|year=2015 |pmc=4557413 |last1=Karimi |first1=H. |last2=Masoudi Alavi |first2=N. |volume=4 |issue=2 |pages=e29475 |pmid=26339672 }}</ref> প্ৰথম প্ৰশিক্ষিত নাইটিংগেল নাৰ্ছসকলে ১৮৬৫ চনৰ ১৬ মে’ৰ পৰা লিভাৰপুল ৱৰ্কহাউছ ইনফৰ্মাৰীত কাম আৰম্ভ কৰে। বৰ্তমান [[ফ্ল’ৰেন্স নাইটিংগেল ফেকাল্টী অৱ নাৰ্চিং এণ্ড মিডৱাইফাৰী]] বুলি কোৱা এই বিদ্যালয়খন [[কিংছ কলেজ লণ্ডন]]ৰ অংশ। ১৮৫৯ চনত নাইটিংগেলে [[ নোটছ অন নাৰ্চিং ]] লিখিছিল। ঘৰোৱা নাৰ্চিং সেৱা কৰাসকলৰ শিক্ষাৰ বাবে বিশেষভাৱে লিখা এই কিতাপখনে নাইটিংগেল স্কুল আৰু অন্যান্য নাৰ্চিং স্কুলৰ পাঠ্যক্ৰমৰ মূল শিলাস্তম্ভ হিচাপে কাম কৰিছিল। নাইটিংগেলে লিখিছে, "দৈনন্দিন অনাময় জ্ঞান বা স্বাস্থ্য জ্ঞান, বা আন কোনো জ্ঞান প্ৰত্যেকৰে থকা উচিত যিয়ে আমাক এনে অৱস্থাত কেনেকৈ ৰাখিব পাৰিব যে কাৰোৱেই কোনো ৰোগ নাথাকে, বা ৰোগৰ পৰা আৰোগ্য লাভ কৰিব পাৰে, ই কেৱল পেছাদাৰি চিকিৎসা জ্ঞানৰ কথা নহয়।”<ref>{{cite news |title=Florence Nightingale: The Mother of Nursing |work=[[National Institutes of Health]]|year=2015 |pmc=4557413 |last1=Karimi |first1=H. |last2=Masoudi Alavi |first2=N. |volume=4 |issue=2 |pages=e29475 |pmid=26339672 }}</ref> নোটছ অন নাৰ্চিং সাধাৰণ পাঠক জনসাধাৰণৰ মাজতো ভাল বিক্ৰী হৈছিল আৰু ইয়াক নাৰ্চিংৰ সৰ্বোত্তম পৰিচয় বুলি গণ্য কৰা হয়। ১৯৭৪ চনৰ সংস্কৰণৰ প্ৰস্তাৱনাত নাইটিংগেল স্কুল অৱ নাৰ্চিঙৰ জোয়ান কুইক্সলীয়ে লিখিছে: "এই কিতাপখনেই আছিল এই ধৰণৰ প্ৰথমখন স্বাস্থ্যৰক্ষাৰ জ্ঞান থকা কিতাপ। কিতাপখন এনে সময়ত প্ৰকাশ পাইছিল যে যেতিয়া মানুহে মাত্ৰ স্বাস্থ্য ৰক্ষাৰ সহজ নিয়মবোৰ জানিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল, যেতিয়া ইয়াৰ বিষয়সমূহ কেৱল ৰোগীৰ মংগল আৰু আৰোগ্যৰ বাবেই নহয় বুলি বুজিছিল, যেতিয়া চিকিৎসালয়সমূহ সংক্ৰমণেৰে ভৰি পৰিছিল, মূলতঃ এই কিতাপখন নাৰ্ছসকলৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল যি ৰোগীসকলক অজ্ঞান, অশিক্ষিত ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰিছিল, অনিবাৰ্যভাৱে এই কিতাপখনৰ স্থান আছে, কাৰণ ইয়াক আধুনিক নাৰ্চিংৰ প্ৰতিষ্ঠাপকে লিখিছিল।" <ref name="FlorenceNightingale">{{cite book |title=Notes on Nursing: What it is and what it is not |last=Nightingale |first=Florence |chapter=Preface |year=1974 |orig-year=1859 |publisher=Blackie & Son |location= Glasgow and London |isbn=978-0-216-89974-2}}</ref> <ref name="QuixleyonNightingale">{{cite book |title=Notes on Nursing: What it is and what it is not |last=Nightingale |first=Florence |chapter=Introduction by Joan Quixley |year=1974 |orig-year=1859 |publisher= Blackie & Son |isbn=978-0-216-89974-2}}</ref> নাইটিংগেলে জীৱনৰ বাকী সময়খিনি নাৰ্চিং বৃত্তিটোৰ প্ৰচাৰ আৰু সংগঠিত কৰি কটায়। মাৰ্ক বষ্ট্ৰিজৰ লিখনি অনুসৰি নাইটিংগেলেৰ ১৮৬০ চনৰ পৰা ব্ৰিটেইনৰ [[ৱৰ্কহাউচ্]] ব্যৱস্থাত প্ৰশিক্ষিত নাৰ্ছৰ প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল।[49] ইয়াৰ কাৰণ আছিল, ৱৰ্কহাউচৰ ৰোগীয়া দৰিদ্ৰসকলক আন, সক্ষম দৰিদ্ৰসকলে যত্ন লোৱা নাছিল, বৰঞ্চ সঠিকভাৱে প্ৰশিক্ষিত নাৰ্চিং কৰ্মচাৰীয়েহে যত্ন লৈছিল। ১৯ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নাৰ্ছসকল সাধাৰণতে প্ৰাক্তন চাকৰ বা বিধৱা আছিল যিয়ে আন কোনো জীৱিকা বিচাৰি নাপাই এই কামৰ দ্বাৰা জীৱন নিৰ্বাহ কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল। ফ্লৰেঞ্চে ক্ৰিমিয়া ৰণক্ষেত্ৰৰ পৰা ঘূৰি অহাৰ পিছত চিকিৎসাসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত এক বিপ্লৱ আনিছিল। তেওঁ উচ্চপদস্থ ব্যক্তিৰ সৈতে যোগাযোগৰ সুবিধা লাভ কৰিছিল আৰু এই সুবিধাক ব্যৱহাৰ কৰি এনে বহু কাম সাধন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ফ্লৰেঞ্চ আছিল জেদী স্বভাৱৰ, নিজৰ মতত স্থিৰ আৰু নিৰ্ভিক। সমালোছনাৰ মাজতো অসাধ্য সাধন কৰিবলৈ এই গুণবোৰৰ অতি প্ৰয়োজন আছিল।<ref name="Express"/> ১৮৬০ চনৰ মাজভাগত [[লুইচ পাষ্টুৰ]] আৰু [[জুচেফ লিষ্টাৰ]]ৰ পৰীক্ষাৰ আগতে বীজাণু তত্ত্বক কোনোৱেই গুৰুত্বসহকাৰে লোৱা নাছিল; তাৰ পিছতো বহু চিকিৎসা বিজ্ঞানীয়ে পতিয়ন যোৱা নাছিল। অথচ ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে বষ্ট্ৰিজে আঙুলিয়াই দিয়ে যে নাইটিংগেলে বীজাণু নাশৰ বাবে কঠোৰ সাৱধানতাৰ পোষকতা কৰি এখন পাঠ্যপুথিৰ বাবে এটা প্ৰবন্ধ লিখিছিল। নাইটিংগেলৰ এই কামে [[আমেৰিকাৰ গৃহযুদ্ধত]] নাৰ্ছসকলক প্ৰেৰণা দিছিল। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ফিল্ড মেডিচিনৰ আয়োজনত পৰামৰ্শ বিচাৰি তাইৰ কাষ চাপিছিল। তেওঁৰ ধাৰণাসমূহে [[আমেৰিকাৰ অনাময় আয়োগৰ স্বেচ্ছাসেৱী সংস্থা]]টোক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। নাইটিংগেলে স্বায়ত্তশাসিত নাৰ্চিং নেতৃত্বৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু তেওঁৰ নতুন শৈলীৰ মেট্ৰনসকলৰ নাৰ্চিং কৰ্মচাৰীসকলৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু অনুশাসন আছিল।<ref>{{cite news |title=The Sanitary Commission—The Red Cross |agency=JSTOR |publisher=Cambridge University Press |date=1910|jstor=2186240 }}</ref> ১৮৮২ চনলৈকে কেইবাগৰাকীও নাইটিংগেল নাৰ্ছ কেইবাখনো আগশাৰীৰ চিকিৎসালয়ৰ মেট্ৰন হৈ পৰিছিল, য'ত আছিল, লণ্ডনত (চেণ্ট মেৰীছ হাস্পতাল, ৱেষ্টমিনিষ্টাৰ হাস্পতাল, ছেইণ্ট মেৰিলবন ৱৰ্কহাউছ ইনফৰ্মাৰী আৰু পুটনীৰ হস্পিতাল ফৰ ইনকিউৰেবলছ) আৰু সমগ্ৰ ব্ৰিটেইনত (ৰয়েল ভিক্টোৰিয়া হাস্পতাল, নেটলি; এডিনবাৰ্গ ৰয়েল ইনফৰ্মাৰী, কাম্বাৰলেণ্ড ইনফৰ্মাৰী আৰু লিভাৰপুল ৰয়েল ইনফৰ্মাৰী), লগতে নিউ চাউথ ৱেলছৰ ছিডনী হাস্পতালত, অষ্ট্ৰেলিয়া।<ref>{{cite news |title=Bicentenary of a hospital built from a rum deal |url=http://www.smh.com.au/nsw/bicentenary-of-a-hospital-built-from-a-rum-deal-20111028-1moaj.html |newspaper=Sydney Morning Herald |date=26 October 2017 |access-date=26 October 2017 |archive-date=27 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027132700/http://www.smh.com.au/nsw/bicentenary-of-a-hospital-built-from-a-rum-deal-20111028-1moaj.html |url-status=live }}</ref> ১৮৮৩ চনত নাইটিংগেল [[ৰয়েল ৰেড ক্ৰছ]]ৰ খিতাপ লাভকৰা প্ৰথম ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। ১৯০৪ চনত তেওঁক অৰ্ডাৰ অৱ চেণ্টজন (LGStJ)ৰ [[লেডী অৱ গ্ৰেচ]] নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{London Gazette |issue=27677 |date=17 May 1904 |page=3185}}</ref> ১৯০৭ চনত তেওঁ প্ৰথমগৰাকী মহিলা হিচাপে [[অৰ্ডাৰ অৱ মেৰিট]] লাভ কৰে।<ref>{{London Gazette |issue=28084 |date=29 November 1907 |page=8331}}</ref> পিছৰ বছৰত তেওঁক লণ্ডন চহৰৰ সন্মানীয় স্বাধীনতা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ জন্মদিনটো ১২ মে' এতিয়া [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ধাত্ৰী দিৱস]] হিচাপে পালন কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.may12th.org/ |title=May 12th International Awareness Day |access-date=12 May 2015 |archive-date=18 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150718185451/http://www.may12th.org/ |url-status=live |archivedate=18 July 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150718185451/http://www.may12th.org/ |deadurl=yes }}</ref> ১৮৫৭ চনৰ পৰা নাইটিংগেল মাজে মাজে ৰুগ্ন আৰু হতাশাত ভুগিছিল। শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশিত জীৱনীত নাইটিংগেল বিশেষভাৱে চৰম ৰূপৰ [[ব্ৰুচেল'ছিছ]] আৰু [[স্পণ্ডাইলাইটিছ]] ত আক্ৰান্ত হৈছিল বুলি উল্লেখ আছে।<ref>Bostridge (2008)</ref>কিন্তু সেই অৱস্থাতো তেওঁ সমাজ সংস্কাৰৰ ক্ষেত্ৰত অসাধাৰণভাৱে লাগিয়েই থাকিল। বিছনাত পৰি থকা দীঘলীয়া সময় চোৱাতো তেওঁ চিকিৎসালয় পৰিকল্পনাৰ ক্ষেত্ৰত অগ্ৰণী ভূমিকা লৈছিল আৰু তেওঁৰ কৰ্মৰাজিৰ বিষয়ে সমগ্ৰ ব্ৰিটেইনৰ লগতে গোটেই বিশ্বতে দ্ৰুতগতিত প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ হৈছিল। সেই সময়ছোৱাত দৃষ্টিশক্তি আৰু মানসিক ক্ষমতা হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে তেওঁ অতি কম লিখিছিল যদিও সাম্প্ৰতিক পৰিস্থিতিৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বজাই ৰাখিছিল।<ref name="NightingaleCrimeanColectedWorkds"/> ==মৃত্যু== ১৯১০ চনৰ ১৩ আগষ্টত লণ্ডনৰ মেফেয়াৰস্থিত ১০ চাউথ ষ্ট্ৰীটত থকা কোঠাত শান্তিৰে টোপনিগৈ থকা অৱস্থাতে ফ্লৰেন্স নাইটিংগেলৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{cite news |title=Miss Nightingale Dies, Aged Ninety |url=https://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/0512.html |newspaper=The New York Times |date=15 August 1910 |access-date=21 July 2007 |archive-date=18 April 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060418002441/http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/0512.html |url-status=live }}</ref>তেওঁৰ আত্মীয় সকলে ৱেষ্টমিনিষ্টাৰ এবেত সমাধিস্থ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ নাকচ কৰে আৰু তেওঁক হেম্পশ্বাৰৰ ইষ্ট ৱেলোৰ ছেইণ্ট মাৰ্গাৰেট চাৰ্চৰ গীৰ্জাৰ চোতালত এম্বলি পাৰ্কৰ ওচৰত সমাধিস্থ কৰা হয়। তেওঁৰ স্মৃতিসৌধত কেৱল তেওঁৰ আদ্যক্ষৰ আৰু জন্ম-মৃত্যুৰ তাৰিখ উল্লেখ আছে।<ref>[http://www.countryjoe.com/nightingale/joe_grave.jpg Photograph of Nightingale's grave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061023163640/http://www.countryjoe.com/nightingale/joe_grave.jpg |date=23 October 2006 }}. countryjoe.com</ref><ref>{{cite web |url=http://www.countryjoe.com/nightingale/wellow.htm |title=Florence Nightingale: The Grave at East Wellow |publisher=Countryjoe.com |access-date=13 March 2010 |archive-date=10 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100910100858/http://www.countryjoe.com/nightingale/wellow.htm |url-status=live }}</ref> তেওঁ বহুতো কাম এৰি থৈ গৈছিল, য'ত কেইবাশ অপ্ৰকাশিত টোকাও আছিল।<ref name=Kelly>Kelly, Heather (1998). ''[http://scholars.wlu.ca/etd/126/ Florence Nightingale's autobiographical notes: A critical edition of BL Add. 45844 (England)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120502151729/http://scholars.wlu.ca/etd/126/ |date=2 May 2012 }}'' (M.A. thesis) Wilfrid Laurier University</ref> ১৯১৩ চনত ফ্ৰান্সিছ উইলিয়াম ছাৰ্জেণ্টে কাৰাৰা মাৰ্বলত নাইটিংগেলৰ এটা স্মৃতিসৌধ তৈয়াৰ কৰিছিল আৰু ইটালীৰ ফ্ল'ৰেন্সৰ বেচিলিকা অৱ চাণ্টা ক্ৰ'চৰ মঠত স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Vojnovic |first1=Paola |title='Florence Nightingale: The Lady of the Lamp' in ''Santa Croce in Pink: Untold Stories of Women and their Monuments'' |year=2013 |publisher=Adriano Antonioletti Boratto |page=27}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{Commons cat inline|Florence Nightingale|ফ্লোৰেন্স নাইটিংগেল}} * {{Gutenberg author |id=Nightingale,+Florence | name=Florence Nightingale}} * {{Internet Archive author |sname=Florence Nightingale}} ** [//archive.org/details/f_nightingale UCLA Elmer Belt Florence Nightingale Collection], hosted at [[Internet Archive]] * {{Librivox author |id=847}} * [http://sounds.bl.uk/Accents-and-dialects/Early-spoken-word-recordings/024M-1CD0239287XX-0214V0 1890 audio recording of Florence Nightingale speaking] * [http://www.victorians.co.uk/florence-nightingale Victorians.co.uk: Florence Nightingale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230401144836/https://www.victorians.co.uk/florence-nightingale |date=2023-04-01 }} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সমাজ সংস্কাৰক]] [[শ্ৰেণী:ধাত্ৰী]] py33kv6zifes08mdxioy7kwptvljytn 0 63438 613673 488729 2026-06-22T10:09:41Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613673 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{infobox person | name = বাসুদেৱ দাস | image = বাসুদেৱ দাসৰ ফটো.jpg | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1958|12|31|df=yes}} | birth_place = যমুনামুখ, [[নগাঁও]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | death_date = | present_place = কলিকতা | occupation = অনুবাদক, চৰকাৰী বিষয়া | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | ethnicity = | citizenship = ভাৰতীয় | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | education = বঙালী ভাষা আৰু সাহিত্যৰ স্নাতকোত্তৰ | alma_mater = [[কটন কলেজ]]<br>[[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = পূৰ্ণিমা দাস | parents = ভৰত চন্দ্ৰ দাস (পিতৃ)<br>হেমলতা দাস (মাতৃ) | children = পূজা দাস | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = }} '''বাসুদেৱ দাস''' ({{Lang-en|Basudev Das}}) বঙালী ভাষাৰ এগৰাকী লেখক আৰু প্ৰসিদ্ধ অনুবাদক। তেওঁ অসমীয়া সাহিত্যৰ ৪৫০ৰো অধিক গল্প, অসংখ্য কবিতা, প্ৰবন্ধ আদি প্ৰধানকৈ বঙালী ভাষালৈ অনুবাদ কৰিছে আৰু সেই সমূহ অসম, পশ্চিম-বংগকে ধৰি ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইৰ লগতে বাংলাদেশ আদিৰ পৰা প্ৰকাশিত কাকত-আলোচনী আৰু প্ৰকাশন গোষ্ঠীৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত হৈছে। == শিক্ষা == কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা বঙালী ভাষা আৰু সাহিত্য বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ।<ref name="শংকৰদেৱ">{{cite book | title=মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেব | publisher=নৰ্থ লখিমপুৰ কলেজ প্ৰকাশন | author=বাসুদেব দাস | authorlink=লেখক পৰিচয় | year=২০২৩ | location=লখিমপুৰ | pages=বেটুপাত | isbn=978-81-962483-1-4}}</ref> ২০১০-২০১১ চনত যাদৱপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ (UGC)-ৰ দ্বাৰা স্বীকৃতি প্ৰাপ্ত CENTIL (Centre for Translation of Indian Literature) ৰ অনুবাদ সম্পৰ্কীয় এবছৰীয়া পাঠ্যক্ৰমো সম্পন্ন কৰিছে। == কৰ্মজীৱন == ভাৰত চৰকাৰৰ বিত্ত মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ সৰ্ব ভাৰতীয় বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানত (all India Financial Institution)-ত প্ৰায় ২৬ বছৰ কাল চাকৰি কৰি ২০০৮ চনত স্বেচ্ছামূলক অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। == আলোচনা চক্ৰত অংশগ্ৰহণ == বাসুদেৱ দাসে বৰ্তমানলৈ ভাৰত আৰু বিদেশত অনুষ্ঠিত প্ৰায় ৩৫খন ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনা চক্ৰ আৰু আগশাৰীৰ বিভিন্ন সাহিত্য উতসৱত অংশ গ্ৰহণ কৰি বিভিন্ন বিষয়ত ভাষণ প্ৰদান কৰিছে। == মৌলিক সাহিত্য কৰ্ম == {| class="wikitable" |+ |- ! ক্ৰমিক নং!! গ্ৰন্থৰ নাম!! প্ৰথম প্ৰকাশ |- | ১ || চিন্তা ভাৱনা || ২০০৩ |- | ২ || ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামে নাৰী খণ্ড ১ || ২০০৫ |- | ৩ || আমাদেৰ বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা || ২০২০ |- | ৪ || মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেব|| ২০২৩ (বাৰ্তালিপি কাকতত ধাৰাবাহিক ৰূপত প্ৰকাশিত হৈছিল) <ref>{{cite web |last1=দাস |first1=বাসুদেৱ |title=মহাপুৰুষ শংকৰদেৱ |website=www.bartalipi.in |accessdate=05/10/2020}}</ref> |} == অনুবাদমূলক কৰ্ম == বাসুদেৱ দাসে অসমীয়া সাহিত্যৰপৰা বঙালী সাহিত্যলৈ অনুবাদ কৰ্মৰ জৰিয়তে দুয়ো ভাষাৰ সাহিত্যক ওচৰ চপাই নিয়াৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। তেওঁ অসমীয়া সাহিত্যৰ প্ৰায় ৪৫০ ৰো অধিক গল্প, অসংখ্য কবিতা, প্ৰবন্ধ আৰু উপন্যাস বঙালী ভাষালৈ অনুবাদ কৰিছে। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য অনুবাদ কৰ্ম সমূহৰ ভিতৰত আছে<ref>{{cite news |last1=Mahanta |first1=Dipak Jyoti |title=অসমীয়া আৰু বাংলা সাহিত্যক ওচৰ চপাই নিয়া সাহিত্যিকজন |url=https://www.glpublications.in/AmarAsom/Guwahati/27-Feb-2022/Page-5 |accessdate=27/02/2022 |agency=আমাৰ অসম |publisher=GL publication |date=27/02/2022 |ref=https://www.glpublications.inhttps//glpublications.in/pages/cd680c1c-8c07-4066-bd1f-36ab1c2bf8cb.jpg |archivedate=2022-03-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220303175052/https://www.glpublications.in/AmarAsom/Guwahati/27-Feb-2022/Page-5 |deadurl=yes }}</ref>- {| class="wikitable" |+ |- ! ক্ৰমিক নং!! গ্ৰন্থৰ নাম!! মূল লেখক!! প্ৰথম প্ৰকাশ!! মূল ভাষা |- | ১ || নিৰ্বাচিত অসমীয়া গল্প সংকলন || বিভিন্ন লেখক || ২০০৫ || অসমীয়া |- | ২ || সমকালীন অসমীয়া গল্প || বিভিন্ন লেখক || ২০০৬ || অসমীয়া |- | ৩ || জীবনেৰ সাধনা || [[হোমেন বৰগোহাঞি]] || ২০০৮ || অসমীয়া |- | ৪ || মৎস্যগন্ধা || হোমেন বৰগোহাঞি || ২০১১ || অসমীয়া |- | ৫ || মনোজ কুমাৰ গোস্বামীৰ অসমীয়া চোট গল্প || মনোজ কুমাৰ গোস্বামী || ২০১২ || অসমীয়া |- | ৬ || ইশ্বৰেৰ প্ৰতি বিশ্বাস || - || - || হিন্দী |- | ৭ || দুৰ্দিনেৰ দস্তাবেজ (ৰাজনৈতিক সন্ত্ৰাসেৰ পটভূমিতে অসমীয়া চোট গল্প) || ভিন্ন লেখকৰ ৪০টা গল্প || ২০১২ || অসমীয়া |- | ৮ || নিৰ্বাচিত গল্প-জেহেৰুল হুচেইন || জেহেৰুল হুচেইন || ২০১২ || অসমীয়া |- | ৯ || মহাৰাষ্ট্ৰীয় নবজাগৰণ || প্ৰসেনজিৎ চৌধুৰী || ২০১৪ || অসমীয়া |- | ১০ || বইয়েৰ সঙ্গে কথা বাৰ্তা || হোমেন বৰগোহাঞি || ২০১৪ || অসমীয়া |- | ১১ || আত্মানুসন্ধান || হোমেন বৰগোহাঞি || ২০১৪ || অসমীয়া |- | ১২ || অবনী চক্ৰবৰ্তীৰ পঞ্চাশটি কবিতা || উদাহৰণ || ২০১৬ || অসমীয়া |- | ১৩ || কল্লোলিনী (বাসৱ ৰয়ৰ লগত যুতীয়াভাৱে) || আৰাধনা পটংগীয়া গোস্বামী || ২০১৬ || অসমীয়া |- | ১৪ || লাফিং বুদ্ধ || বিৰিঞ্চি ৰাভা || ২০১৮ || অসমীয়া |- | ১৫ || কটন কলেজ || নবীন বৰুৱা || ২০১৯ || অসমীয়া |- | ১৬ || সওদাগৰেৰ পুত্ৰ নৌকা বেয়ে যায় || হোমেন বৰগোহাঞি || ২০১৯ || অসমীয়া |- | ১৭ || একজন বুড়ো মানুষ || নিৰুপমা বৰগোহাঞি || ধাৰাবাহিকভাৱে প্ৰকাশিত হৈ আছে || অসমীয়া |- | ১৮ || আত্মকথা || শৰ্মিষ্ঠা প্ৰীতম || ২০২২ || অসমীয়া |- | ১৯ || আমাৰ হৃদয় এক যুদ্ধক্ষেত্ৰ || হোমেন বৰগোহাঞি || যন্ত্ৰস্থ || অসমীয়া |- | ২০ || টোপ টোপ টোপলি || দীপিকা চৌধুৰী || যন্ত্ৰস্থ || অসমীয়া |- | ২১ || অসমেৰ চা শ্ৰমিক এবং বিদ্বৎ সমাজ || প্ৰসেনজিৎ চৌধুৰী || ২০২২ || অসমীয়া |- | ২২ || ৫১ টি অসমীয়া গল্প || হোমেন বৰগোহাঞি || ২০২২ || অসমীয়া |- | ২৩ || টোপ (উপন্যাস)|| দীপিকা চৌধাৰী || ২০২১ || অসমীয়া |- | ২৪ || এই বসন্তে আমি ফিৰে আসব (কবিতা সংকলন) || প্ৰাণজিৎ বৰা || ২০২১ || অসমীয়া |- | ২৫ || এই মাটিৰ ভালো বাসায় (কবিতা সংকলন) || গংগামোহন মিলি || ২০২১ || অসমীয়া |} == বটা, সন্মান == # কলিকতাস্থিত ত্ৰিপুৰা হিতসাধিনী সভাৰ দ্বাৰা ৬ অক্টোবৰ ২০২১ তাৰিখে ‘ব্ৰহ্মগুপ্ত শান্তি সন্মান’প্ৰদান কৰা হৈছে। # হোমেন বৰগোহাঞিৰ 'সাউদৰ পুতেকে নাও মেলি যায়' নামৰ উপন্যাসৰ বাংলা অনুবাদৰ বাবে ২০২৪ চনৰ সাহিত্য অকাডেমীৰ অনুবাদ সাহিত্য বঁটা (বাংলা ভাষা শিতান)। == প্ৰসংগ সূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:বঙালী সাহিত্যিক]] 1yad6h9uqob902tf4gdckylu4vb5ir8 0 72908 613548 538162 2026-06-21T22:19:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613548 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = নচিকেতা চক্ৰৱৰ্তী | background = একক কণ্ঠশিল্পী | image = Nachiketa_Chakraborty.jpg | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = | birth_name = নচিকেতা চক্ৰৱৰ্তী | alias = নচি | birth_date = {{birth date and age|df=y|1964|09|01}} | birth_place = মুক্তাৰাম বাবু ষ্ট্ৰীট, [[কলকাতা]], [[ভাৰত]] | death_date = <!-- {{death date and age|df=y|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = [[:en:Folk music|Urban Folk]],<br>[[:en:Indian classical music|ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীত]], [[:en:Nachiketa Chakraborty|নচিকেতা মিউজিক]] | occupation = {{flatlist| * গায়ক * গীতিকাৰ * সুৰকাৰ * সংগীতকাৰ * সংগীত পৰিচালক * নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী * লেখক }} | instrument = কণ্ঠ, [[হাৰমনিয়াম]], গীটাৰ | years_active = ১৯৯০–বৰ্তমান | label = [[:en:His Master's Voice|এইচএমভি]] | website = {{URL|www.aminachiketa.com}} }} '''নচিকেতা চক্ৰৱৰ্তী''' ({{lang-en|Nachiketa Chakraborty}}) এগৰাকী ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী, সংগীতকাৰ, সুৰকাৰ, গীতিকাৰ আৰু নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী, যাক চমুকৈ নচিকেতা নামেৰে জনা যায়। নচিকেতা আধুনিক বাংলা গীতৰ বাবে জনাজাত। তেওঁ ১৯৯০ ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে তেওঁৰ প্ৰথম এলবাম “এই বেশ ভালো আছি” মুক্তিৰ পাছত জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite news |url=http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=123296 |title=Call from the East |date=1 April 2005 |publisher=Pune Newsline |access-date=4 April 2009 }}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == নচিকেতাৰ জন্ম হয় ১৯৬৪ চনৰ ১ চেপ্তেম্বৰ (বিঃদ্ৰঃ তেওঁৰ প্ৰমাণপত্ৰ অনুযায়ী ১ চেপ্তেম্বৰ, ১৯৬৫) -ত [[কলকাতা]]ৰ মুক্তাৰাম বাবু ষ্ট্ৰীটত। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম শাখা ৰঞ্জন চক্ৰৱৰ্তী।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.aminachiketa.com/galleries/press/2012%20August%20Kishore%20Bharati.jpg |access-date=2021-07-26 |archivedate=2021-07-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210727030423/https://www.aminachiketa.com/galleries/press/2012%20August%20Kishore%20Bharati.jpg |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ পৈতৃক পৰিবাৰ আছিল বাংলাদেশৰ বৰিশালৰ পিৰোজপুৰ জিলাৰ ভাণ্ডাৰিয়া উপজিলাত, তেওঁৰ ককা ললিত মোহন চক্ৰৱৰ্তী ১৯৪৬ চনৰ আগতে ভাৰতলৈ আহিছিল।<ref>{{Cite news|date=18 November 2014|title=Shekorer taane ghure gelen Nachiketa|work=amaderbarisal.com|url=http://www.amaderbarisal.com/news/82062.aspx|access-date=22 September 2019}}</ref> তেওঁ উত্তৰ কলকাতাৰ শ্যামবজাৰৰ মহাৰাজ মনিন্দ্ৰ চন্দ্ৰ মহাবিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি থকা সময়চোৱাত গীত ৰচনা আৰু লাইভ পৰিৱেশন কৰা আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.saregama.com/portal/pages/artist?mode=get_details_by_name&artistName=NACHIKETA%20CHAKRABORTY|title=Digital Music, Carvaan, Yoodlee Films, TV|website=Saregama|access-date=26 August 2017}}</ref> ১৯৯৩ চনত তেওঁৰ প্ৰথম এলবাম ‘এই বেশ ভালো আছি’ মুক্তিৰ পিছত খুব জনপ্ৰিয় হৈ পৰে৷ তেওঁ বঙালী গীতৰ পুৰণি ধাৰা সলনি কৰিছিল৷ তেওঁ বৰ্তমান কলকাতাৰ তথা যুৱপ্ৰজন্মৰ এগৰাকী জনপ্ৰিয় কণ্ঠশিল্পী, গীতিকাৰ আৰু সুৰকাৰ৷ == ডিস্কোগ্ৰাফি == {{Div col||13em}} ===একক এলবাম=== ; ''এই বেশ ভালো আছি'' (১৯৯৩) #অন্তবিহীন পথ চলাই জীৱন #এই বেশ ভালো আছি #যখন সময় থমকে দাঁড়ায় #সাৰে জাহাঁ সে আচ্ছা #চোৰ #বিষ, শুধু বিষ দাও #কলকাতা #মন দিয়ে লেখাপড়া কৰে যেই জন #তুমি কি আমায় ভালোবাসো? #কেউ বলে বুড়ো ভাম #শুনবো না গান, গান শুনবো না #নীলাঞ্জনা (১) ; ''কে যায়?'' (১৯৯৪) #এমবিশ্যন #কে যায় #অনিৰ্বাণ #একদিন ঝড় থেমে যাবে #বাৰো টাকা #নীলাঞ্জনা (২) #স্বাধীনতা #ৰোজ ঘুম থেকে ওঠা #আমাদেৰ তো কিচ্ছুই নেই #কালো মেয়ে #এইত জীৱন #নীলাঞ্জনা (৩) ; ''কি হবে?'' (১৯৯৫) # ভয় # কি হবে? # পুৰনো দিনেৰ গান # সকাল থেকে লুকোচুৰি # একা একা পথ চলা # উল্টো ৰাজাৰ দেশে # কোন এক মেয়ে # মাদাৰিৰ গান # অন্য প্ৰেমেৰ গান # নীলাঞ্জনা (৪) ; ''চল যাবো তকে নিয়ে'' (১৯৯৬) # ২০১ ধৰ্মতলা # চল যাবো তোকে নিয়ে # ফেৰিওয়ালা # কৰে মিছিল # পৌলমী # শতাব্দি # যায়োনা, যায়োনা কন্যা # আহাৰে! # তুমি কে? # অনিৰ্বাণ (২) ; ''কুয়াশা যখন'' (১৯৯৭) #কুয়াশা যখন #এ মন ব্যাকুল যখন তখন #ইটস এ গেম #এক বোকা বুড়োৰ গল্প শোন #এ মন ব্যাকুল যখন তখন (মহিলা) #এৰই নাম হল বেঁচে থাকা #অন্ধকাৰ সৰণি ধৰে শেষ হবে এ পথ চলা ; ''আমি পাৰি'' (১৯৯৮) #সৰকাৰী কৰ্মচাৰী #ৰাজশ্ৰী #কফি হাউজ #শ্ৰাৱণ ঘনায় #অবিশ্বাসেৰ ঋণ #মাথা দেব না #বাসবেই ভালো #নীলামে উঠছে দেশ #মুলাজিম হুঁ সৰকাৰি ; ''দলছুট'' (১৯৯৯) # দেৰে নানা # একুশ # বিভাবৰি জাগো # জীৱিত বিবাহীত # বৃদ্ধাশ্ৰম # ছুট # ৰাজশ্ৰী (দ্বিতীয় পৰ্ব) # এ সময় অসময় ; ''দায়ভাৰ'' (২০০০) #পাগলা জগাই #তুমি কখনো শুনেছো কি? #মন ভেসে ভেসে চলে #শতক আসে শতক যায় #দিন যায় দিন চলে যায় #আমাদেৰ জন্যে #অচেনা এ শহৰে #ভেঙে যায় বিশ্বাস #আঁকা বাঁকা সড়কটা ; ''একলা চলতে হয়'' (২০০২) #বক্স অফিস #একলা চলতে হয় #নগৰ জীৱন #ঘুম আয়ৰে #খোকন #না না চাই না #পেসমেকাৰ #ইনটেলেকচুয়াল #ৰাজশ্ৰী (তৃতীয় পৰ্ব) ; ''এই আগুনে হাত ৰাখো'' (২০০৪) #দিন শেষে ৰাত্ৰি আসে #অ ডাক্তাৰ #কপাল আমাৰ মন্দ #আমাৰ বুকেৰ জ্বালা #এই আগুনে হাত ৰাখো #ইচ্ছেৰা দিনে ৰাতে #বল্ না বল্ না #মন চায় #তুমি আসবে বলে #ৰাজশ্ৰী (৪) ; ''আমাৰ কথা আমাৰ গান'' (২০০৫) #কেন আজ মন ফিৰে যায় #ৰাত ঘুমালো #হায় আমায় বলে দে #বল কী ছিল প্ৰয়োজন #প্ৰথম প্ৰণয় দু'চোখে #যদি ওই চোখেৰ তাৰায় #শ্ৰাৱণ দিনেতে যদি #দাও যদি ফিৰিয়ে #নাৰে নাৰে নাৰে জীৱন ; ''তিৰ্যক'' (২০০৭) #ক্ষাপা #বুড়ো সলমান #আবছায়া ৰাতে #আমাৰ সোণা #অনিৰ্বাণ -৩ #শহৰ ও তুমি #হাসিৰ গান #বোঝাই ৰোজ ৰোজ #দু'জন মানুষ #আদিত্য সেন ; ''এবাৰ নীলাঞ্জন'' (২০০৮) #হতে পাৰত অনেক কিছুই #চটেৰ চাদৰে মোড়া #কে ৰাখে খোঁজ #না মেলে না #বুঝবে না সে কোনদিন #এই জীৱনে কিছুই মেলে না ; ''হাওয়া বদল'' (২০১০) #হাওয়া বদল #ৰাত্ৰি ঘনায় #ভাবনা #অন্ধেৰ দেশে #যুক্তি #মধ্যবিত্ত #হাওয়া বদল ; ''সব কথা বলতে নেই'' (২০১২) #আফ্ৰিন আফ্ৰিন #সব কথা বলতে নেই #ৰাত জাগা তাৰা #স্বপ্নেৰ পাতা ঝৰে যায় #তোৰ দু’চোখে #কাৰ চোখেৰ জলে #ভালোবাসি বোলে #মন মানে না ; ''দৃষ্টিকোন'' (২০১৪) #আমাৰ পৰাণ যাহা চায়। #এসেছিলে #যেতে যেতে একলা পথে। #মম চিত্তে। #না সজনী, না। #নদী আপন বেগে #এসেছিলে ; ''আয় ডেকে যায়'' (২০১৫) #ইচ্ছে #গঙ্গাৰাম #এ ৰাত #হে ভগবান #একটা বয়স #দিওয়ানা #কৰ্পোৰেট প্ৰেম #আয় আয় #খৰচ {{Div col end}} === যৌথ বা সহযোগী এলবাম=== {{Div col||13em}} ; ''এই তিনজন'' #ও মেঘ পৰদেশী #জীৱন সমুদ্ৰে #না না না, ভালোবাসিনা #এ কোন অজানায় #শ্ৰাৱণ মেঘে #থাক সময়েৰ অতলে #আৰ কতো দিন #এক দিন স্বপ্নেৰ ভোৰ ; ''দুয়ে দুয়ে চাৰ'' (১৯৯৬) #জীৱন নদীৰ কুল ধৰে #হায় আমায় বলে দে #লাগ লাগ লাগ ভেল্কি লাগ #ওৰা কেড়ে নিয়েছে তোমায় শ্যামলিমা #ৰিম ঝিম ৰিম ঝিম #সাৰাবেলা পথ পানে #পায়ে পায়ে হেঁটে চলো #আমৰা গাই গান ; ''ছোট বড় মিলে'' (১৯৯৬) #বাঘেৰ মেষ #ছুটি ছুটি #ছুটল চুটিয়ে #হাটুক সব অসুন্দৰ #ইন্দুৰ কল #ঝড় #খাওয়াৰ গান #মস্ত আকাশ #নাগৰদোলাৰ গান #ফেলুদাৰ গান #স্কুলেৰ বেগটা #তোমাৰ বন্ধু #টুনটুনিটাৰ তিনটি লাফে #উল্টোডাঙ্গাৰ উল্টো দিকে ; ''কোকা-কোলা ষ্ট্ৰাইকাৰ'' (১৯৯৮) #ছুটন্ত যৌৱন #এক মজাৰ খেলা #এমন দিন আৰ থাকবেনা মা #গো ফল গোল #জিততে চাই #মনে পৰে #সব খেলাৰ সেৰা বাঙালীৰ তুমি ফুটবল #ষ্ট্ৰাইকাৰ ; ''স্বপ্নেৰ ফেৰিওয়ালা'' (১৯৯৯) #পায়ে পায়ে হেঁটে চলো #যখন সময় থমকে দাঁড়ায় #সাৰাদিন ৰিমঝিম #সে স্বপ্নেৰ #ৰিমঝিম ৰিমঝিম #একা একা পথ চলা #একদিন ঝড় থেমে যাবে ; ''শ্ৰী চৰণেষু নেতৃবৃন্দ'' (১৯৯৯) #আৰো কতকাল #ৰাত বেড়েছে #সমাধান #অন্য ভাৰত #পাহাড় দেখা #ৰাজ অনুগ্ৰহ #শ্ৰী চৰণেষু নেতৃবৃন্দ #তোমাৰ জন্মদিন ; ''আনতে ভোৰ'' (২০০০) #চলো নতুন কৰে #নাচে চাঁদ দিঘিৰ কালো জলে #সাৰাটা দিন #আঁধাৰে ভৰা ৰাতি #সুদক্ষিণা, আৰ পাৰি না #এক বুক আকাশ #এই যে ৰক্তে ঘামে ; ''জলসিঁড়ি'' (২০০০) #বলো সুজন #তোমাৰ স্বপন নিয়ে #অঝৰ ধাৰায় শ্ৰাৱণ ঝৰে #আমি কালো মেয়ে #বুঝেও বুঝে না #হঠাৎ হাওয়া এসে #যেতে যেতে #কিছু চাওয়া ; ''চলতি এ জীৱন'' (২০০০) #ঘুম আয় #চলতি এ জীৱন #গঙ্গাৰাম #ঘুমঘুম নিঝুম #যেতে যেতে #কথা ছিল #ও লিনা ; ''নচিকেতাৰ আৱিষ্কাৰ'' (২০০১) #সঘন মগন #একদিন যাবেই চলে #মেঘেদেৰ ভেলায় #মাঝে মাঝে পৃথিবীটা #এ কোন বাঁশুৰিয়া #সবুজেৰ ফিকে ৰঙ #সাৰাদিন ভেবে #আকাশ যখন ; ''প্ৰজন্ম'' (২০০২) #হয়তো সে আমাৰই ভুল #কণ্ঠ ভৰে গান দিয়েছ #কি বেথায় ঝৰে যায় #নিবে গেছে দ্বীপ #স্বপ্ন শেষ ; ''নচিকেতাৰ ফিৰে দেখা'' (২০০৩) #ঝৰে যাওয়া তাৰা #শুনে সাঁঝবেলাৰ সে গান #ৰাত নিঝুম #ইতিহাস #হয়তো তোমাৰ #পাশাপাশি #বেলা বয়ে গেল কখন #আসলে ; ''যদি কোনো সন্ধ্যায়'' (২০০৩) #যাও মেঘ যাও #এই পথে আজও #সাৰাটা আকাশ #স্বপ্নেৰ পাতা ঝৰা #যদি কোনো সন্ধ্যায় #ফিৰে এসো #কতবাৰ ছুঁয়েছি #এলামেলো ; ''বন্ধু নামো পথে'' (২০০৩) #বন্ধু নামো পথে #বনলতা #ইলিশ মাছেৰ #তুমি বলেছিলে #যখন আমি জন্ম নিলাম #ওই মৌসুমী ধৰে #সাৰা জীবন ধৰে #সাৰমতি এক্সপ্ৰেস ; ''গানই শ্ৰেষ্ঠ সাধনা'' (২০০৪) #না ৰে না, শ্ৰাবণ আৰ নয় #হৃদয়ে জাগে শিহৰণ #আমি এক আধফোটা সূৰ্য্যমুখি #এ তো কান্না নয় #কোন অপৰাধে আমি #প্ৰথমে সকাল শেষে সন্ধ্যা ; বনলতা (২০০৪) #বন্ধু নামো পথে #বনলতা #ঝৰে পাগল হাওয়া #আনমনে তাৰই ছবি এঁকেছি #সাৰমতি এক্সপ্ৰেস #যখন আমাৰ বয়েস ছিল #চেনা জানা সুৰে #পাখিদেৰ কুহুতান ; ''নচিকেতাৰ হঠাৎ আবাৰ'' (২০০৫) #যদি হঠাৎ আবাৰ #দৃষ্টি ঝাপসা #ফেৰা মানে #মন চায় #কে যে এলে #কী নামে ডাকব তোমায় #ধা ধা ধিন ধিন #একটু দেখা ; ''বালিকা'' (২০০৫) #বালিকা #যদি হঠাৎ আবাৰ #ৰেড ৰোজ #মাঝে মাঝে পৃথিবীটা #সবুজেৰ ফিকে ৰং #আহ্বান #জ্বলে বুকে কী আগুন #একদিন যাবোই চলে #স্বপ্ন দেখে মন ; ''পলাশ প্ৰিয়া'' (২০০৫) #মায়া মেঘেৰ ছায়ায় ঢাকা ; ''We Believe In Now A Better Tomorrow'' (২০০৫) #Windows Open Wide #দিল দৰিয়াৰ #আসবেই খুশিৰ জোয়াৰ #কোয়াশা জৰানো #জতই বানাও তাজমহল #Aazhi Alaiye #আও মিলকে সাথ ; ''মনেৰ হদিশ'' (২০০৬) #বল মন সুখ বল #এক জীৱনে #কে জানে কত না #মনেৰ হদিশ #নিশিৰাতে, আঁধাৰেতে #যে ভাবেই তুমি #যা যা ফেৰাৰি মন #কোথা পাবি মন ; ''আমি নই সে আমি'' (২০০৮) #কখন তুমি আসবে বলে #নীল সামিয়ানা গায় #আমি নই সে আমি #যা ৰে যা ৰে যা মন #হাজাৰ মুখেৰ মিছিলে #এ অবেলায় #বাৰে বাৰে একই ভুল ; ''যাত্ৰা'' (২০০৮) #বিজুৰি চমকে বৰসে #ঝৰো ঝৰো বৰষে #শাম ভই বিন শ্যাম #পুষ্পবনে পুষ্প নাই #আৰি এৰি অলি পিয়া বিন #দাঁড়িয়ে আছ #কেয়া জাদু ডালা #বাজে কৰুণ সুৰে #পুবানা চলত ভোৰ #এ কী সুগন্ধ হিল্লোল #ৰঙ্গ ৰঙ্গিলা বদৰা মোৰা #এ কী লাবণ্যে ; ''এবাৰ সফৰ'' (২০০৯) #দু চোখে নীৰব ভাষা #দিনমান #এ আঁধাৰ ৰাত পেৰিয়ে #স্কুল #স্বপ্ন #ভালো লাগে না হিষ্ট্ৰি #মন খাৰাপ কৰা দুপুৰ #অৰূপ নগৰ ; ''ব্ৰাত্য বসুৰ নাটকেৰ গান'' (২০০৯) #যেভাবে উড়তে হয় #চোখ থেকে ঘষে ঘষে ; ''দিন বদলেৰ গান'' (২০১১) #তাৰ দুটো চোখে #কবিতা #প্ৰতিবাদ আগুন #ফিৰিয়ে দাও #জব্দ কৰবে কাকে #যখন তোমাৰ ভাঙবে ঘুম #ভয় পেও না ভয় #কে দেখাবে পথ ; ''ইশ্ক বাওৰি'' (২০১২) #ইশক সাধনা ইশক #একলা মন এই মন #ফুলেৰ মত কোমল #এই বৃষ্টি #সোণা ঝৰা এই যে সকাল ; ''কেনভাস'' (২০১৩) #ভেলেণ্টাইন ওহ মাই ভেলেণ্টাইন #আমাৰ একটা কথা ছিল #আমি এক ঘৰ ছাড়া বাউল #আমি হেমিলনেৰ বাসিয়োয়ালা #আমি শান্তি চাই শান্তি চাই #বাবাৰ হাত ধৰে প্ৰথম #দেখেছিলাম একটি নদী #কালো এক মেয়েৰ কথা #ফাগুন আজ জ্বালো আগুন ফুলেৰ বনে #ৰঙধুনুৰ ৰঙ দেখে যদি যানতে চাও #টিলাৰ উপৰ ঘৰৰে আমাৰ ; ''ফেৰাৰী পাখি (২০১৫)'' #যাৰে যা #আজই বসন্তে #বাইৰে অনেক ৰাত #ভৰা জোসনায় #এই শ্ৰাৱণ বেলায় #ঘুম আসে না #জল কি একা #কত ৰাত এলো #ফুলেৰ বেথা ; ''দ্ৰোণ এবং একলব্য'' (২০১৫) #নাহয় একটা কথাৰ দিব্যি দিয়ে #মিথ্যে নিয়ে বেচে থাকাৰ মানে #মুঠো খুলে ধূলোখেলা #নাইবা হলো আবাৰ দেখা #খোজে গান পলকা মেঘ #আমি বসে আছি #ৰঙ চাঁদনে, মন বানভাসি #হাওয়ায় টানা সময় গাড়ি #এক ফালি ৰোধ, চিলটে হাওয়া #ভীজবে বলে আমাৰ শহৰ ; ''ঝৰা পাতা'' (২০১৫) #এসো বৈশাখ #ঝৰা পাতা #তোমাৰ সাথে #জোৎসনায় ভৰা #কত কি #এ ব্যাথা #ৰাতেৰ আকাশ #তুমি সূৰ্য #যতনে সাজাবো ; ''আয় ভোৰ'' (২০১৫) #আয় ভোৰ #কলেজ লাইফ #ৰাজনীতি #টাকা #মডাৰ্ন কাওয়ালী-২ (ঝিনুকেৰ বুকে) #মা নেই #সুন্দৰী বাংলাদেশ #শৈশৱ #আলোকিত বিশ্ব #একটা শালিক #একলা নাবিক #দিন যায় {{Div col end}} === সংকলিত এলবাম === {{Div col||13em}} ; ''সে প্ৰথম প্ৰেম আমাৰ'' (১৯৯৪) ; ''বাটা গানেৰ ক্যাসেট'' ; '' ত্ৰিবেনী'' (১৯৯৭) ; ''এ্যামবিশান্ ''(১৯৯৭) ; ''সময়েৰ ডানায়'' (১৯৯৯) ; ''আগামী পৃথিবী শোনো'' (১৯৯৯) ; ''বৃদ্ধাশ্ৰম'' (২০০১) ; ''আজকেৰ জন্য'' (২০০৪) ; ''HMV-ৰ সাথে নচিকেতা'' (২০০৫) ; ''এখন তখন'' (২০০৫) ; ''সৰকাৰী কৰ্মচাৰী'' (২০০৬) ; ''গ্ৰাফিতি'' (২০০৬) ; ''বেষ্ট অফ নচিকেতা'' (২০০৭) ; ''সোণাৰ বাংলা-১'' (২০০৭) ; ''দিন যাপনেৰ তাৰা'' (২০০৭) ; ''আনন্দগান'' (২০০৮) ; ''নগৰ বাউল'' (২০০৮) ; ''এৰাই সেৰা'' (২০১০) ; ''বেষ্ট অফ নচিকেতা'' (২০১২) ; ''বেষ্ট অফ নচিকেতা, ভলুম ২'' (২০১২) ; ''লাভ সংসঃ বেঙ্গলি হিটস'' (২০১২) ; ''চোদ্দয় ১৪'' (২০১২) ; ''সময়েৰ পথ ধৰে'' {{Div col end}} ====বঙালী চলচ্চিত্ৰ==== {{Div col||13em}} ; ''প্ৰজাপতি'' (১৯৮০) #ধুলো আৰ ধোঁয়া মাখা #প্ৰজাপতি হতে চায় যদি মন ; ''সেদিন চৈত্ৰমা'' (১৯৯৭) #ওই যে পথে উড়ছে ধূলো #আমি তো ছিলাম #দূৰে তেপান্তৰ ; ''এবং তুমি আৰ আমি'' (১৯৯৭) #তিন তালে নেচে ওঠে মন #আমাৰ মনেৰ এই শূন্য খাতাতে #পাখিদেৰ কুহুতান #মনে মনে যাৰে আমি চাইৰে #হে কাৰ ইশাৰায় #আনমনে যাৰে আমি চাই ৰে ; ''হঠাৎ বৃষ্টি'' (১৯৯৮)* #ছোট ছোট স্বপ্নেৰ দিন #একদিন স্বপ্নেৰ দিন #সোণালী প্ৰান্তৰে #ঘুম আসে না ; ''চুপি চুপি'' (২০০১) #দিন যায় দিন চলে যায় ; ''খেলাঘৰ'' (১৯৯৮)* #মাটিৰ ভাঁড়েতে চা #স্বপ্নেৰ শহৰ #কখনো কখনো কি মনে কৰে হায় #বুকেৰ ভেতৰ সাতটা সাগৰ #আজ বদলে বদলে গেছে #এই যে আঁকাবাঁকা পথে #বৃষ্টিৰ জল হয়ে ; ''চৌধুৰী পৰিবাৰ'' (১৯৯৮) #আমি হিৰু #মন বলে যায় ; ''অনুপমা'' (১৯৯৯) #মোনালিসা নয় ; ''চাকা'' (২০০০) #দুলছে মাটি #হাতেৰ মুঠোয় ; ''চোৰ ও ভগবান'' (২০০৩) #চোৰ চোৰ #তু মেৰি জান #একে এক দুই হয় ; ''স্বপ্নেৰ শহৰ'' (২০০১) #আজ বদলে গেছে দেন #আমাদেৰ জন্য #দিন যায় দিন চলে যায় #ফেৰিওয়ালা #মাথা দেবনা #নীলাঞ্জনা পৰ্ব ২ #পাগলা জগাই #স্বপ্নেৰ শহৰ #তুমি কখনো শুনেছ কি? ; ''ৰাস্তা'' (২০০৩) ; ''মেজদিদি'' (২০০৩) ; ''সমুদ্ৰসাক্ষী'' (২০০৪) ; ''মহুলবনীৰ সেৰেঞ'' (২০০৪) #পাহাড়ে পথ হাঁটলে ; ''আবাৰ আসব ফিৰে'' (২০০৪) #জীৱনেৰ মশালে আগুন জ্বেলে দাও ; ''কালো চিতা'' (২০০৪) #কিসনে কাল দেখা মেৰি জান ; ''ৰং নাম্বাৰ'' (২০০৪) #তুমি যদি চাও একবাৰ ; ''The BONG CONNECTION'' (২০০৬) #পাগলা হাওয়াৰ বাদল দিনে ; ''দশ দিন পৰে'' (২০০৭) #কিছু ৰঙ #ভালো আৰ মন্দতে ; ''চলো, Let's Go'' (২০০৮) #আমেজিং গ্ৰেস ; ''খেলা'' (২০০৮) #পালাচ্ছে দিন ৰাত্ৰি ; ''১০:১০'' (২০০৮) #বনলতা ; ''শাঁখা সিঁদূৰেৰ দিব্বি'' (২০০৮) # ; হাসিখুশি ক্লাব (২০০৯) # ; ''MADLY বঙালী'' (২০০৯) #কে আছ কোথায় {{Div col end}} === সংগীত পৰিচালক === {{Div col||13em}} * হঠাৎ বৃষ্টি (১৯৯৮) * সমুদ্ৰ সাক্ষী (২০০৪) * হোম - দ্য ইউনিটি (অপ্ৰকাশিত) (২০০৯) * গো ফৰ গোল (২০০৯) * কাটাকুটি( ২০১২) {{Div col end}} === অভিনেতা === {{Div col||13em}} * এই বেশ ভালো আছি (১৯৯৩) * কে যায় (১৯৯৪) * কুয়াশা যখন (১৯৯৭) * খেলা (২০০৮) * কাটাকুটি (২০১২) {{Div col end}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons Category|Nachiketa_Chakraborty|নচিকেতা চক্ৰৱৰ্তী}} * [http://www.aminachiketa.com NACHIKETA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210726075703/https://www.aminachiketa.com/ |date=2021-07-26 }} * [https://web.archive.org/web/20121023155847/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-07-30/news-interviews/27994564_1_album-song-eka 'Yes, I'm arrogant. So what?'] ''The Times of India'', 30 July 2007 [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় কণ্ঠশিল্পী]] 7xcadbv83bq5dhejmuzlnsb3ghppton 0 74695 613436 399357 2026-06-21T12:42:37Z Porishmita B Borah 47553 /* */ প্ৰৱন্ধটোত বানান সমূহ শুদ্ধ কৰি সালসলনি কৰাৰ লগতে কিছু শব্দ যোগ কৰা হৈছে। 613436 wikitext text/x-wiki {{wikify}} শিশু সাহিত্য বুলিলে সাধাৰণতে শিশুসকলৰ বাবে উপযোগী সাহিত্যক বুজায়। এককথাত শিশু সকলৰ বাবে যি সাহিত্য অৰ্থাৎ গল্প, কবিতা, পদ্য, সাধু, উপন্যাস, কাহিনী, নাটক, প্ৰবন্ধ আদি ৰচনা কৰা হয় সেয়াই শিশু সাহিত্য।<ref>। নেওগ,মহেশ্বৰ(২০০০)অসমীয়া সাহিত্য ৰূপৰেখা; গুৱাহাটী:চন্দ্ৰ প্ৰকাশ</ref> এই সাহিত্যই শিশুৰ বাবে ৰচিত আৰু শিশুৰ দ্বাৰা ৰচিত দুয়োবিধ সাহিত্যকে সাঙুৰি লয়। শিশুৰ মানসিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত শিশু সাহিত্যই উল্লেখযোগ্য ভূমিকা গ্ৰহণ কৰি আহিছে। প্ৰত্যেক ভাষাৰে শিশু সাহিত্যৰ মূল উৎস হ'ল মৌখিক সাহিত্য। == বৈশিষ্ট্য == শিশু সাহিত্য বুলিলে সাধাৰণতে শিশুসকলৰ কাৰণে উপযোগী সাহিত্যক বুজায়। শিশু সাহিত্যৰ ভাষা সহজ -সৰল, বয়স উপযোগী আৰু জটিলতাৰ পৰা মুক্ত। শিশু সাহিত্য চৰ্চাই শিশুৰ লগতে বয়সস্থজনকো আনন্দ প্ৰদান কৰি আহিছে। শিশু মানসিক জগতখন সংবৰ্ধনৰ কাৰণেও এই শ্ৰেণীৰ সাহিত্যৰ গুৰুত্ব অসীম। শিশু সাহিত্যই শিশুক সজ চিন্তা- চৰ্চা আৰু মানসিকতাৰ অধিকাৰী কৰাৰ লগতে প্ৰাচীন ঐতিহ্যৰ প্ৰতি আস্থাশীল কৰি তুলিব পাৰে।<ref>। শৰ্মা, সত্যেন্দ্ৰনাথ (১৯৯৫); অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত; গুৱাহাটী: সৌমৰ প্ৰকাশ।</ref> ==অসমীয়া শিশুসাহিত্য== অসমীয়া শিশু সাহিত্যতো বিভিন্ন সময়ৰ সমাজখনৰ চিত্ৰ প্ৰতিফলিত হৈছে। আধুনিক যুগত শিশু সাহিত্যৰ সূচনা হয় অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰথম আলোচনী "অৰুণোদয়(১৮৪৬)ত"। নাথান ব্ৰাউন, মাইলছ ব্ৰনছন,অলিভাৰ টি.কাট্টৰ আদি খ্ৰীষ্টান মিছনেৰী সকলে বাইবেলৰ বিভিন্ন গল্পৰ উপৰি দেশ- বিদেশৰ নিতিমূলক সাধুও প্ৰকাশ কৰিছিল। সেইদৰে পঢ়াশালিত প্ৰবৰ্তনৰ বাবে অসমীয়া পাঠ্যপুথি ৰচনা কৰা কেইজনমান সাহিত্যিক হ'ল আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ "অসমীয়া ল'ৰাৰ মিত্ৰ",বলদেৱ মহন্তৰ" উজু পাঠ", দুৰ্গপ্ৰশাদ মজিন্দাৰ "বৰুৱাৰ ফুল", "ল'ৰা" ইত্যাদি। ১৮৮৯ চনত বেজবৰুৱাৰ জোনাকী কাকতৰ জৰিয়তে আৰু সাধুকথাৰ মাজেৰে অসমীয়া শিশু সাহিত্য ভেটি গঠন কৰে। তেওঁ "বুঢ়ী আই সাধু", "ককাদেউতা নাতি ল'ৰা" আদি ৰচনা কৰিছিল। ১৯৪০ চনৰ পৰা অসমীয়া সাহিত্যৰ বিভিন্ন দিশত পৰিবৰ্তন ঘটিছে। জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ"কোম্পুৰ সপোন","অকণমান ল'ৰা","অকনিৰ সপোন",ৰঘুনাথ চৌধুৰীৰ "আমাৰ গাওঁ" আৰু "ঈশ্বৰ" লক্ষ্যধৰ চৌধুৰীৰ"মোৰ লক্ষ্য" প্ৰভুতি কবিতা অসমীয়া কবিতাৰ উল্লেখযোগ্য কবিতা। বৰ্তমানলৈ বহু গৰাকী লেখকে অসমীয়া শিশু সাহিত্যলৈ বিদেশী সাধু,কাহিনী আৰু উপন্যাস আগবঢ়াইছে। == সাম্প্ৰতিক সময়ৰ অসমীয়া শিশু সাহিত্য == সাম্প্ৰতিক সময়ৰ বিশ্ব সাহিত্যত শিশু সাহিত্যৰ এক সন্মানীয় প্ৰভাৱশালী স্থান আছে। অসমীয়া শিশুক সমৃদ্ধ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত নৱকান্ত বৰুৱাৰ "উমলা ঘৰৰ পুথি","আখৰৰ জখলাভ","কেৰেলোৱাৰ ৰে'ল",নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ "ওমলা গীত", গগন চন্দ্ৰ অধিকাৰীৰ "টকাত একোটা হাতী", "ৰদালি ৰ'দ একন দে", ড°ভবেন্দ্ৰনাথ শইকীয়াই সম্পাদন কৰা "অচিন মোমাইদেউৰ তোমালোকলৈ", ধীৰেন্দ্ৰনাথ বৰুৱাৰ "আখৰৰ বাখৰ",আদিয়ে ভালেমান শিশু -কবিতাৰ পুথি ৰচনা কৰিছে।<ref>। শৰ্মা, সত্যেন্দ্ৰনাথ (১৯৯৫); অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত; গুৱাহাটী:সৌমৰ প্ৰকাশ।</ref> শিশু মনস্তত্ত্বৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দি অসমীয়া সাহিত্যৰ বহুকেইগৰাকী লেখক লেখিকাই কেইবাখনো সাধুপুথি ৰচনা কৰিছে। তাৰ ভিতৰত দেৱালা হাজৰিকাৰ "ভগা দেউকা",চন্দ্ৰকান্ত বৰাৰ "মৌ বৰষা সাধু",কাশীনাথ বৰ্মনৰ "দেশ বিদেশৰ সাধু"লীলা গগৈৰ "সোণ তৰা" ,"ৰংমনৰ কথা"নৱকান্ত বৰুৱাৰ "মাখনৰ কুকুৰ পোৱালি" আদি উল্লেখযোগ্য। অসমীয়া শিশু সাহিত্যত শিশু উপযোগী বিজ্ঞানৰ পুথিও কিছু সংখ্যক ৰচিত হৈছে। সেইসমূহৰ ভিতৰত হৰিপ্ৰসাদ দাসৰ "আৱিষ্কাৰৰ কাহিনী", ড° প্ৰসন্ন কুমাৰ গোস্বামীৰ "ফুলৰ সাধু", "জন্তুৰ সাধু", যোগেন্দ্ৰনাথ শইকীয়াৰ "পতংগৰ কথা",ড° দিনেশচন্দ্ৰ গোস্বামীৰ "টেলিগ্ৰাফ","টেলিফোন" আদি শিশুৰ বাবে লিখা এক শ্ৰেণীৰ পুথি। সাম্প্ৰতিক সময়ত খেলা -ধূলাৰ বিষয় বস্তু হিচাপে লৈ শিশু সাহিত্য ৰচনা কৰা সাহিত্যিকসকলৰ ভিতৰত বন্দীতা ফুকনৰ"সিহঁতে খেলিছিল",উৎপল ভূঞাৰ"আমি খেলা খেলৰ নিয়ম"।শিশু উপযোগী গীত -মাতৰ পুথি,ভ্ৰমণ কাহিনী আৰু ভিন্ন স্বাদৰ আন ভালে সংখ্যক ৰচনাও অসমীয়া ভাষাত হৈছে। ইয়াত উল্লেখ কৰা খিনিৰ উপৰিও শিশু উপযোগী বিভিন্ন পুথি, আলোচনী আদি‌ সাম্প্ৰতিক কালত অসমীয়া ভাষাত প্ৰকাশ হৈছে।<ref>শৰ্মা, হেমন্ত কুমাৰ(১৯৬১)অসমীয়া সাহিত্য দৃষ্টিপাত; গুৱাহাটী: লাইবেৰী।</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} hdom6r9frnnuox6f6j8wltyjb4z52eh 0 75305 613555 554945 2026-06-22T00:10:37Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613555 wikitext text/x-wiki {{infobox writer |name= নিলয় দত্ত |image=Nilay Dutta Assam.jpg |thumb= |imagesize=150px |alt= |caption= |pseudonym= |birth_name=নিলয়ানন্দ দত্ত |birth_date= {{birth date|1953|12|16}} |birth_place = [[উজানবজাৰ]], [[গুৱাহাটী]], [[অসম]], [[ভাৰত]] |death_date= {{death date and age|2021|9|19|1953|12|16}}<ref name="The Assam Tribune-Online"/> |death_place= কুৰ্গ, [[কৰ্ণাটক]], [[ভাৰত]] |occupation=আইনজ্ঞ, ক্ৰীড়া সংগঠক |nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]] |ethnicity= |citizenship=ভাৰতীয় |language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |education= ছেইণ্ট ষ্টিফেনছ্ কলেজ, নতুন দিল্লী<br> [[কটন মহাবিদ্যালয়]], গুৱাহাটী<br> [[বিষ্ণুৰাম মেধি চৰকাৰী আইন মহাবিদ্যালয়|চৰকাৰী আইন মহাবিদ্যালয়]], গুৱাহাটী |alma_mater= |period= |genre= |subject= |movement= |notableworks= |spouse= |partner= |children= |parents=ভৱানন্দ দত্ত, ড॰ নীলিমা দত্ত |influences= |influenced= |awards= |signature= |signature_alt= |website= }} '''নিলয় দত্ত''' ({{lang-en|Nilay Dutta}}; সম্পূৰ্ণ নাম: নিলয়ানন্দ দত্ত) অসমৰ এগৰাকী বিশিষ্ট আইনবিদ, মানৱাধিকাৰ কৰ্মী, জাতীয়তাবাদী গণ সংগ্ৰামী, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়ৰ ক্ৰিকেট আম্পায়াৰ, ক্ৰীড়া সংগঠক আৰু সুলেখক আছিল। <ref name="The Assam Tribune-Online">{{cite news | url=https://assamtribune.com/guwahati/senior-adv-nilay-dutta-passes-away-1203991 | title=Senior Adv. Nilay Dutta passes away | date=19 September, 2021 | agency=The Assam Tribune-Online | accessdate=September 20, 2021}}</ref><ref name="দৈনিক জনমভূমি">{{cite news | url=https://dainikjanambhumi.co.in/20092021/details.php?date=14-05-2014&page=1-8&article=1.jpg&cid=28664 | title=বিশিষ্ট আইনজীৱী, ক্ৰীড়া সংগঠক নিলয়ানন্দ দত্তৰ মৃত্যু | date=২০ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২১ | agency=দৈনিক জনমভূমি | accessdate=September 20, 2021 | pages=১ আৰু ৮ | archivedate=September 20, 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210920212444/https://dainikjanambhumi.co.in/20092021/details.php?date=14-05-2014&page=1-8&article=1.jpg&cid=28664 | deadurl=yes }}</ref><ref name="আমাৰ অসম">{{cite news | url=https://www.glpublications.in/AmarAsom/Guwahati/20-Sep-2021/page-1 | title=বিশিষ্ট আইনবিদ, ক্ৰীড়া সংগঠক নিলয় দত্ত আৰু নাই | date=২০ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২১ | agency=জি এল পাব্লিকেছনছ প্ৰাইভেট লিমিটেড | accessdate=September 20, 2021 | pages=১ আৰু ৮ }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="অসম আদিত্য">{{cite news | url=https://epaper.asomaditya.com/ | title=বিশিষ্ট আইনজ্ঞ, মানৱ অধিকাৰ কৰ্মী নিলয় দত্তৰ পৰলোক | date=২০ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২১ | accessdate=September 20, 2021 | pages=১ আৰু ৬}}</ref> ২০২১ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে [[কৰ্ণাটক]]ৰ বেংগালুৰুৰ সমীপৰ কুৰ্গ নামৰ ঠাইত তেওঁৰ হৃদৰোগত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হয়। মৃত্যু পৰ্য্যন্ত তেওঁ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ মহাবিধক্তা হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহৰত আছিল।<ref name="Times of India">{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/arunachal-ag-nilay-dutta-dies-of-heart-attack/articleshow/86355367.cms | title=Arunachal Pradesh advocate general Nilay Dutta dies of heart attack | publisher=Times of India- TNN | date=19 September, 2021 | accessdate=September 20, 2021 | author=Mukut Das}}</ref> পূৰ্বতে তেওঁ [[ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়]]ৰ এগৰাকী জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা আছিল।<ref name="Assam Tribune E-paper">{{cite news | url=https://epaper.assamtribune.com/full-page-pdf/epaper/pdf/2021/09/20/the-assam-tribune/2651 | title=Lawyer, sprots administrator Nilay Dutta passes away | date=20 September, 2021 | agency=Assam Tribune E-paper | accessdate=September 20, 2021 | pages=1 & 2}}</ref> == জন্ম আৰু শিক্ষাজীৱন == নিলয় দত্তৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৩ চনৰ ১৬ ডিচেম্বৰ তাৰিখে বৰ্তমান কামৰূপ (মহানগৰ) জিলাৰ গুৱাহাটী মহানগৰীৰ উজানবজাৰ অঞ্চলত। তেওঁৰ পিতৃ আছিল ৰাজ্যৰ বিশিষ্ট বুদ্ধিজীৱী, শিক্ষাবিদ, দাৰ্শনিক, অধ্যাপক ভৱানন্দ দত্ত আৰু মাতৃ আছিল বিশিষ্ট শিক্ষাবিদ-সাহিত্যিক ড॰ নীলিমা দত্ত।<ref name="দৈনিক জনমভূমি"/> গুৱাহাটীৰে জালুকবাৰীত ডাঙৰ-দীঘল হোৱা<ref name="দৈনিক অসম">{{cite web | url=https://dainikasam.assamtribune.com/full-page-pdf/epaper/pdf/2021/09/20/dainik-asam/2653/epaper-page-2?infinitescroll=1 | title=বেংগালুৰুত বিবাহ বাৰ্ষিকী উদযাপনৰ পাছতে আকস্মিক মৃত্যু বিশিষ্ট আইনজীৱীৰ,নিলয় দত্তৰ দেহাৱসান | publisher=দৈনিক অসম | date=২০ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২১ | accessdate=September 20, 2021 | pages=১ আৰু ২ | archivedate=September 20, 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210920213013/https://dainikasam.assamtribune.com/full-page-pdf/epaper/pdf/2021/09/20/dainik-asam/2653/epaper-page-2?infinitescroll=1 | deadurl=yes }}</ref> আৰু সৰুতে পিতৃহাৰা হোৱা নিলয় দত্তই গুৱাহাটীৰ ডনবস্ক' স্কুলৰ পৰা ৰাজ্যৰ ভিতৰতে ষষ্ঠ স্থান লাভ কৰি মেট্ৰিক পৰীক্ষাত সুখ্যাতিৰে উত্তীৰ্ণ হয়।<ref name="নিয়মীয়া বাৰ্তা">{{cite web | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/20092021/details.php?date=20092021&page=1-13&article=3.gif&cid=3 | title=বিবাহ বাৰ্ষিকী উদযাপনৰ পুৱতি নিশা আকস্মিক বিয়োগ প্ৰথিতযশা আইনজ্ঞ নিলয় দত্তৰ | publisher=নিয়মীয়া বাৰ্তা- প্ৰাইড ইষ্ট এণ্টাৰটেইনমেণ্ট প্ৰাইভেট লিমিটেড | date=২০ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২১ | accessdate=September 20, 2021 | pages=১ আৰু ১৩ | archivedate=September 20, 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210920212228/https://niyomiyabarta.com/epaper/20092021/details.php?date=20092021&page=1-13&article=3.gif&cid=3 | deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ [[কটন মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা পুনৰ ৰাজ্যৰ ভিতৰত চতুৰ্থ স্থান লাভ কৰি প্ৰি-ইউনিভাৰ্ছিটি পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ স্নাতক পৰ্য্যায়ৰ শিক্ষাৰ বাবে দিল্লীৰ ছেইণ্ট ষ্টিফেনছ কলেজত অৰ্থনীতি বিষয়ত নামভৰ্তি কৰে।<ref name="নিয়মীয়া বাৰ্তা"/> ছেইণ্ট ষ্টিফেনছ মহাবিদ্যালয়ত অধ্যয়নৰত অৱস্থাতে তেওঁ [[সাম্যবাদ|সাম্যবাদী]] ভাৱাদৰ্শৰ প্ৰতি আকৃষ্ট হৈ [[নক্সাল|নক্সালবাদী]] আন্দোলনত যোগ দিয়ে।<ref name="দৈনিক জনমভূমি"/><ref name="অসম আদিত্য"/><ref name="দৈনিক অসম"/> 'মাৰ্ক্সবাদৰ আদৰ্শ এটা ঘৰত আছিলেই' বুলি উল্লেখ কৰা নিলয় দত্তই তেওঁ পিতৃ ভৱানন্দ দত্তই লাভ কৰা স্বৰ্ণ পদক পাৰ্টী কাৰ্যালয়ত জমা দিছিল।<ref name="দৈনিক অসম"/> নক্সাল আন্দোলনত জড়িত হৈ তেওঁ ৰঙিয়াৰপৰা লখিমপুৰ পৰ্য্যন্ত আঞ্চলিক সমিতিৰ সম্পাদকৰ পদত আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত এই অপৰাধত তেওঁ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ [[ধলপুৰ]]ত আৰক্ষীৰ দ্বাৰা গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। ইয়াৰ পিছত আৰক্ষীয়ে [[গহপুৰ]] থানালৈ লৈ অহা নিলয় দত্ত প্ৰায় এবছৰ কাল কাৰাৰুদ্ধ হৈ আছিল।<ref name="দৈনিক অসম"/> ছেইণ্ট ষ্টিফেনছ কলেজ এৰি অহাৰ পিছত কাৰাগাৰৰ পৰা মুকলি হৈ তেওঁ কটন মহাবিদ্যালয়ৰ অৰ্থনীতি বিভাগত ভৰ্তি হৈ ১৯৭৫ চনত সন্মান সহ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ প্ৰথম স্থান লাভ কৰি স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="নিয়মীয়া বাৰ্তা"/> স্নাতক শিক্ষাৰ পিছত তেওঁ স্নাতকোত্তৰ শ্ৰেণীত নামভৰ্ত্তি কৰে যদিও এজন অধ্যাপকৰ সৈতে হোৱা বিতণ্ডাৰ বাবে সেয়া আধৰুৱা অৱস্থাতে সাং কৰে।<ref name="দৈনিক অসম"/> ইয়াৰ পিছতে তেওঁ কিছুদিনৰ বাবে নিউ বেংক অৱ ইণ্ডিয়াত কাম কৰে, আৰু পিছলৈ অসম কো-অপাৰেটিভ এপেক্স বেংকৰ পাণবজাৰ শাখাত সহকাৰী প্ৰবন্ধক হিচাপে যোগদান কৰে।<ref name="নিয়মীয়া বাৰ্তা"/> এই সময়ছোৱাতে তেওঁ গুৱাহাটীৰ [[বিষ্ণুৰাম মেধি চৰকাৰী আইন মহাবিদ্যালয়|চৰকাৰী আইন মহাবিদ্যালয়ৰ]] পৰা প্ৰথম শ্ৰেণীৰ প্ৰথম স্থান দখল কৰি আইনৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="নিয়মীয়া বাৰ্তা"/> ==কৰ্মজীৱন== ===আইনজীৱী আৰু মানৱাধিকাৰ কৰ্মী হিচাপে=== নিলয় দত্তই ১৯৮৩ চনৰ মাৰ্চ মাহত [[গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়]]ত ওকালতি আৰম্ভ কৰে।<ref name= "দৈনিক অসম"/> ১৯৯৯ চনত গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ দ্বাৰা জ্যেষ্ঠ অধিবক্তালৈ উন্নীত হোৱা নিলয় দত্তই ২০০১-২০০২ চনৰ সময়ছোৱাত অসমৰ অতিৰিক্ত মহাধিবক্তা<ref name= "আমাৰ অসম"/><ref name= "Assam Tribune E-paper"/> হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰাৰ পিছত ২০০৪ চনৰ পৰা ২০০৬ চনলৈ নগালেণ্ডৰ মহাধিবক্তা হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। পিছত ২০০৮-২০১২ চনৰ কালছোৱাত তেওঁ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মহাধিবক্তা নিযুক্ত হয়। ২০১৬ চনত তেওঁ দ্বিতীয়টো কাৰ্যকালৰ বাবে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মহাধিবক্তা নিযুক্ত হৈ আমৃত্যু সেই পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name= "দৈনিক অসম"/><ref name="নিয়মীয়া বাৰ্তা"/> কেৱল আইনজীৱী হিচাপেই নহয়, মানৱাধিকাৰ কৰ্মী হিচাপেও নিলয় দত্ত সক্ৰিয় আছিল। অসমত মানৱ অধিকাৰ সংগ্ৰাম সমিতি গঠনত আগভাগ লোৱাৰ অপৰাধত তেওঁ ১৯৯২ চনত হিতেশ্বৰ শইকীয়া নেতৃত্বাধীন অসম চৰকাৰৰ কাৰ্য্যকালত ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা আইনৰ অধীনত গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল।<ref name= "দৈনিক অসম"/><ref name= "Assam Tribune E-paper"/> ১৯৯০-ৰ দশকত অসমত সংঘটিত অপাৰেশ্যন বজৰং আৰু অপাৰেশ্যন ৰাইন'ৰ সময়ত সামৰিক বাহিনীৰ দ্বাৰা অসমত হোৱা ব্যাপক হাৰৰ মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ বিষয়সমূহ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত প্ৰক্ষেপ কৰাত তেওঁ বিশেষ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name= "দৈনিক জনমভূমি"/> সেই উদ্দেশ্যেৰে তেওঁ দিল্লীত সংবাদ মেল অনুষ্ঠিত কৰি উত্থাপন কৰিছিল। স্মৰ্তব্য যে, উক্ত সংবাদ মেলৰ পিছতে তেওঁক ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা আইনৰ অধীনত কাৰাৰুদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref name= "দৈনিক জনমভূমি"/> উল্লেখনীয় যে, মাজতে কিছুদিনৰ বাবে তেওঁ [[ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়]]ত ওকালতি আৰম্ভ কৰিছিল যদিও অসমৰ প্ৰতি থকা মোহৰ বাবে সেয়া চমু কৰি পুনৰ গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়লৈ প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-02-17/news/47358994_1_nilay-dutta-n-srinivasan-ipl|title=Dissenting IPL probe panel member Nilay Dutta denies cover-up allegations|work=The Times of India|accessdate=24 November 2015|archivedate=2015-11-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151124223259/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-02-17/news/47358994_1_nilay-dutta-n-srinivasan-ipl|deadurl=yes}}</ref> উচ্চতম ন্যায়ালয়ত কৰ্মৰত কালতে নিলয় দত্তই দেশজুৰি চাঞ্চল্যৰ সৃষ্টি কৰা '''তেহেলকা''' কাণ্ডৰ ন্যায়িক গোচৰত তদানীন্তন প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী [[জৰ্জ ফাৰ্নাণ্ডেজ]]ৰ হৈ ন্যায়ালয়ত যুক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল।<ref name= "দৈনিক অসম"/> ===ক্ৰীড়া সংগঠক হিচাপে=== নিলয় দত্ত এগৰাকী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ [[ক্ৰিকেট]] আম্পায়াৰ আছিল।<ref name= "আমাৰ অসম"/> ১৯৯০ চনৰ ৫ ডিচেম্বৰ তাৰিখে [[পুনে]]ত অনুষ্ঠিত [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পুৰুষ ক্ৰিকেট দল|ভাৰত]] আৰু শ্ৰীলংকাৰ ক্ৰিকেট দল দুটাৰ মাজত অনুষ্ঠিত এদিনীয়া আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মেচখনত তেওঁ আম্পায়াৰৰ দায়িত্ব বহন কৰিছিল।<ref name="Cricinfo">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/28614.html |title=Nilay Dutta |accessdate=18 May 2014 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> সুৰেণ ৰাম ফুকনৰ পিছত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট মেচত আম্পায়াৰিং কৰা তেওঁ মাত্ৰ দ্বিতীয়গৰাকী অসমীয়া।<ref name= "Assam Tribune E-paper"/> আনহাতে ১৯৯৪ চনত গুৱাহাটীত অনুষ্ঠিত নিউজিলেণ্ড আৰু ৱেষ্ট ইণ্ডিজৰ মাজৰ এদিনীয়া আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মেচত দত্তই টিভি আম্পায়াৰৰ দায়িত্ব পালন কৰিছিল।<ref name= "দৈনিক অসম"/> অৱশ্যে, শাৰীৰিক অসুস্থতাজনিত জটিলতাৰ বাবে পিছলৈ তেওঁ আম্পায়াৰৰ দায়িত্বৰ পৰা অব্যাহতি লয়। ১৯৯৪-১৯৯৬ চনৰ কালছোৱাত গুৱাহাটী ক্ৰীড়া সন্থাৰ সভাপতিৰ পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা নিলয় দত্তই অল ইণ্ডিয়া ফুটবল ফেডাৰেশ্বনৰ ক্লাৱ লাইচেঞ্চিং এপেলেট ট্ৰিবিউনেলৰ উপাধ্যক্ষৰূপেও দায়িত্ব পালন কৰিছিল। ২০১৬-২০১৯ বৰ্ষত অসম ক্ৰিকেট সন্থাৰ উপ-সভাপতিৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা দত্তই ২০১৮ চনত ৮ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা ২০১৯ চনৰ ১২ জানুৱাৰী পৰ্যন্ত সেই সন্থাৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত সভাপতিৰ দায়িত্ব পালন কৰিছিল।<ref name= "আমাৰ অসম"/><ref name="dnaindia.com">http://www.dnaindia.com/sport/report-bihar-cricket-association-to-oppose-nilay-duttas-name-1900288</ref> ===আইনজ্ঞ হিচাপে=== ২০১৩ চনত ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ভাৰতীয় ক্ৰিকেট কনট্ৰ'ল ব'ৰ্ডৰ দ্বাৰা পৰিচালিত [[ইণ্ডিয়ান প্ৰীমিয়াৰ লীগ]] (আই পি এল) প্ৰতিযোগিতাত সংঘটিত স্পট-ফিক্সিং আৰু বে'টিং (জুৱা) কেলেংকাৰীৰ তদন্তৰ বাবে উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ মুকুল মুদগলৰ নেতৃত্বত গঠন কৰি দিয়া তিনিজনীয়া বিশেষজ্ঞ কমিটিৰ এগৰাকী সদস্য আছিল নিলয় দত্ত। কমিটিৰ তৃতীয়জন সদস্য আছিল ভাৰতৰ অতিৰিক্ত মহাধিবক্তা এল নাগেশ্বৰ ৰাও।<ref name="dnaindia.com"/><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/sports/cricket/supreme-court-asks-mudgal-committee-to-complete-probe-within-two-months/|title=Supreme Court asks Mudgal committee to complete probe within two months|date=1 September 2014|work=The Indian Express|accessdate=24 November 2015}}</ref><ref name= "দৈনিক জনমভূমি"/> ২০১৯ চনত [[ভাৰত চৰকাৰ|কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে]] [[অসম চুক্তি]]ৰ '''ছয় নং দফা''' কাৰ্যকৰীকৰণৰ পদক্ষেপ হিচাপে পৰামৰ্শাৱলী প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ বিপ্লৱ কুমাৰ শৰ্মাৰ নেতৃত্বত গঠন কৰা ১০ জনীয়া উচ্চ-ক্ষমতাসম্পন্ন সমিতিখনৰ অন্যতম সদস্য আছিল নিলয় দত্ত।<ref name= "নিয়মীয়া বাৰ্তা"/> তদুপৰি অসম ৰাজ্যিক আইন আয়োগৰ সদস্য হিচাপেও সেৱা আগবঢ়োৱা অসম চৰকাৰে গঠন কৰা আন কেইবাখনো আয়োগৰ সদস্য হিচাপেও দায়বদ্ধতাৰে দায়িত্ব পালন কৰিছিল।<ref name= "আমাৰ অসম"/><ref name= "দৈনিক অসম"/> ২০২০ চনৰ জানুৱাৰী মাহ পৰ্যন্ত নিলয় দত্তই অসম, নগালেণ্ড, মিজোৰাম, অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু ছিক্কিম বাৰ কাউন্সিলৰ অধ্যক্ষ হিচাপে দায়িত্ব পালন কৰিছিল।<ref name= "Assam Tribune E-paper"/> গুৱাহাটী হাইক'ৰ্ট বাৰ এছ'চিয়েছনৰ প্ৰাক্তন সভাপতি দত্ত সদৌ অসম উকিল সন্থাৰ উপদেষ্টাৰ পদতো অধিষ্ঠিত হৈছিল।<ref name= "আমাৰ অসম"/> ==মৃত্যু== ২০২১ চনৰ ১৮ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে দক্ষিণ ভাৰতৰ [[কৰ্ণাটক]] ৰাজ্যৰ কুৰ্গ নামৰ পৰ্যটনস্থলত নিজৰ আত্মীয়সকলৰ সৈতে ৪৬ তম বিবাহ বাৰ্ষিকী উদযাপনৰ নিশাই নিলয় দত্ত হৃদৰোগত আক্ৰান্ত হয়। ১৯ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱতি প্ৰায় ২.৩০ বজাত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref name="Hindustan Times">{{cite web | url=https://www.hindustantimes.com/india-news/arunachal-advocate-general-nilay-dutta-dies-of-heart-attack-at-68-101632036338980.html | title=Arunachal advocate general Nilay Dutta dies of heart attack at 68 | publisher=Hindustan Times | date=19 September, 2021 | accessdate=September 20, 2021 | author=PTI}}</ref><ref name="NewsLiveTV">{{cite web | url=https://newslivetv.com/senior-advocate-nilay-dutta-passes-away/ | title=Senior Advocate Nilay Dutta passes away | publisher=News Live TV- Pride East Entertainment Pvt Ltd | date=19 September, 2021 | accessdate=September 20, 2021 | author=Digital Desk}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.nagalandpost.com/arunachal-advocate-general-nilay-dutta-dies-at-68/240667.html | title=Arunachal Advocate General Nilay Dutta Dies at 68 | publisher=Nagaland Post | date=19 September, 2021 | accessdate=September 20, 2021 | archivedate=September 20, 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210920213123/http://www.nagalandpost.com/arunachal-advocate-general-nilay-dutta-dies-at-68/240667.html | deadurl=yes }}</ref><ref name="North East Now">{{cite web | url=https://nenow.in/north-east-news/assam/advocate-general-of-arunachal-pradesh-nilay-dutta-passes-away.html | title=Advocate General of Arunachal Pradesh Nilay Dutta passes away | publisher=NE Now News | date=19 September, 2021 | accessdate=September 20, 2021}}</ref> মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ এগৰাকী পুত্ৰ, এগৰাকী কন্যা আৰু পত্নী তথা [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ৰ প্ৰাক্তন উপাধ্যক্ষ বিজু চৌধুৰী দত্তক এৰি গৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অধিবক্তা]] p89mfwv6lhrzc5eblkf0hab26dr79f4 0 75381 613473 613318 2026-06-21T15:52:54Z Porishmita B Borah 47553 /* জন্ম আৰু বংশ পৰিচয় */ চক্ৰৱৰ্তীন চক্ৰৱৰ্তী কৰা হৈছে। 613473 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}{{wikify}}{{infobox writer | name = চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | Parents_name = ঋষভনাথা আৰু মাতৃৰ নাম সুমঙ্গলা | birth_date = | birth_place = বিনিতা | death_date = | death_place = আষ্টাপদ | occupation = | nationality = | ethnicity = | citizenship = | language = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | notableworks = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = }} '''চক্ৰৱৰ্তী ভৰত'''({{lang-en|Bharata Chakravartin}}) আছিল প্ৰথম চক্ৰৱৰ্তীন(সাৰ্বজনীন)সম্ৰাট বা চক্ৰৰ অধিকাৰী)অৱসৰপিনি(বৰ্তমানৰ আধা সময় চক্ৰ অনুসৰি জৈন পৰম্পৰাত ধৰ্মতত্ত্ব)<ref>https://en.m.wikipedia.org/wiki/Bharata_chakravartin</ref> ==জন্ম আৰু বংশ পৰিচয়== চক্ৰৱৰ্তী ভৰত ঋষভনাথৰ জেষ্ঠ পুত্ৰ আছিল। জন্ম হৈছিল বিনিতাত। ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী আছিল প্ৰথম চক্ৰৱৰ্তীন (সাৰ্বজনীন) সম্ৰাট বা চক্ৰৰ অধিকাৰী) অৱসৰপ্ৰাপ্ত (বৰ্তমানৰ আধা সময় চক্ৰ অনুসৰি ) তেওঁৰ মুখ্য ৰাণী সুভদ্ৰাৰ পুত্ৰসকলৰ নাম আৰ্কাকিৰ্টি আৰু মাৰিচি আছিল ।পৃথিৱীৰ সকলো ছয়টা অংশ জয় কৰিছিল আৰু বাহুবলীৰ সৈতে কাজিয়াত লিপ্ত হৈছিল । তেওঁৰ ভাতৃয়ে বাকী থকা চহৰখন জয় কৰিবলৈ গৈছিল।<ref>https://en.m.wikipedia.org/wiki/Bharata_chakravartin</ref> ==শিক্ষা আৰু কৰ্মজীৱন== *তেওঁৰ জন্ম ইক্ষ্বাকু ৰাজবংশত। তেওঁৰ শিক্ষা আইন আৰু আইনৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। *ৰজাসকলৰ ৰাজনীতিৰ বিজ্ঞান। তেওঁৰ আগ্ৰহ আছিল নৃত্য আৰু কলাত। ভাৰতে বহুতক বিয়া কৰাইছিল। তেওঁৰ বিশ্ব বিজয়ৰ সময়ত ৰাজকুমাৰী আৰু সুভদ্ৰা তেওঁৰ মুখ্য ৰাণী আছিল। সি আছিল তেওঁৰ পুত্ৰ আৰ্কা কীৰ্তিৰ (প্ৰতিষ্ঠাপক) দ্বাৰা উত্তৰাধিকাৰী ভাৰতৰো আন এজন পুত্ৰ আছিল। সূৰ্যবংশ আগৰ জনৰ ভিতৰত কোন আছিল মাৰিচি নাম দিয়া হৈছে।<ref>https://en.m.wikipedia.org/wiki/Bharata_chakravartin</ref> ==মৃত্যু== চক্ৰৱৰ্তী ভৰতে আষ্টাপদত মৃত্যুবৰণ কৰে।<ref>https://en.m.wikipedia.org/wiki/Bharata_chakravartin</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} 16sx7wyne5ccvmolg750f87uslzcquw 0 76345 613472 406126 2026-06-21T15:51:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613472 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ডিমিট্ৰি মুৰাটভ | native_name = Дмитрий Муратов | native_name_lang = ru | image = 2018-06-20 Boris Nemzow Preis 2018-9831.jpg | caption = ২০১৮ চনৰ জুনত ডিমিট্ৰি মুৰাটভ | birthname = ডিমিট্ৰি আন্দ্ৰেয়েভিচ মুৰাটভ | birth_date = {{Birth date and age|1961|10|30}} | birth_place = কুইবিশ্বেভ, কুইবিশ্বেভ ওব্লাষ্ট, ৰাছিয়ান এছএফএছআৰ, ছোভিয়েট ইউনিয়ন | citizenship = [[ৰাছিয়া]] | occupation = {{flatlist| * সাংবাদিক * টেলিভিছন পৰিবেশক * সম্পাদক }} | years_active = ১৯৮৭ – বৰ্তমান | employer = নোভায়া গাজেটা | education = কুইবিশ্বেভ ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয় | website = {{URL|novayagazeta.ru/authors/12}} |awards= শান্তিৰ [[ন'বেল বঁটা]], ২০২১ }} '''ডিমিট্ৰি আন্দ্ৰেয়েভিচ মুৰাটভ''' ({{lang-en|Dmitry Muratov}}, জন্ম: ৩০ অক্টোবৰ ১৯৬১) এগৰাকী ৰাছিয়ান সাংবাদিক আৰু ৰাছিয়াৰ বাতৰি কাকত নোভায়া গাজেটাৰ মুখ্য সম্পাদক।<ref name="neweditornov17">{{cite web | url=https://www.novayagazeta.ru/news/2017/11/17/137108-glavnym-redaktorom-novoy-gazety-stal-sergey-kozheurov | title=Главным редактором "Новой газеты" стал Сергей Кожеуров | work=Novaya Gazeta | date=17 November 2017 | access-date=17 November 2017}}</ref> গণতন্ত্ৰ আৰু স্থায়ী শান্তিৰ বাবে পূৰ্বচৰ্ত বুলি বিবেচিত মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতাক সুৰক্ষিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ প্ৰচেষ্টাৰ বাবে ২০২১ বৰ্ষত সাংবাদিক [[মাৰিয়া ৰেচ্ছা]] আৰু তেওঁ যুটীয়াভাৱে শান্তিৰ [[ন'বেল বঁটা]] লাভ কৰে।<ref name="nobelprize.summary">{{Cite web |title=The Nobel Peace Prize 2021 |url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2021/summary/ |access-date=2021-10-08 |archivedate=2021-10-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211008090440/https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2021/summary/ |deadurl=yes }}</ref> মুৰাটভে ১৯৯৩ চনত আন কেইবাজনো সাংবাদিকৰ সৈতে গণতন্ত্ৰ পন্থী বাতৰি কাকত নোভায়া গাজেটাৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৫ চনৰ পৰা ২০১৭ চনলৈ বাতৰি কাকতৰ মুখ্য সম্পাদক আছিল। পুনৰ ২০১৯ চনত তেওঁ এই পদ গ্ৰহণ কৰিছিল। বাতৰি কাকতখন চৰকাৰী দুৰ্নীতি আৰু মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ দৰে সংবেদনশীল বিষয়ৰ ওপৰত প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰাৰ বাবে জনাজাত।<ref name="cpj">{{Cite web|url=http://cpj.org/awards/2007/muratov.php|title = Dmitry Muratov, Editor of Novaya Gazeta, Russia}}</ref> মুখ্য সম্পাদক হিচাপে তেওঁ পুটিন চৰকাৰৰ সমালোচনা কৰা আন্না পলিটকভস্কায়াৰ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিছিল। সাংবাদিক সুৰক্ষা সমিতিৰ মতে মুৰাটভে "বৰ্তমান ৰাছিয়াত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰভাৱ থকা একমাত্ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বাতৰি কাকত" সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name=":1" /> চেচনিয়া আৰু উত্তৰ ককেছাছৰ অশান্ত পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে আলোকপাত কৰাত তেওঁৰ কাকত যথেষ্ট প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিছে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৬১ চনৰ ৩০ অক্টোবৰ তাৰিখে [[ৰাছিয়া]]ৰ কুইবিশ্বেভত (বৰ্তমান চামাৰা) ডিমিট্ৰি মুৰাটভৰ জন্ম হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Dmitry Muratov |url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2021/muratov/facts/ |publisher=Nobelprize.org |access-date=8 October 2021}}</ref> তেওঁ পাঁচ বছৰ কুইবিশ্বেভ ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটিৰ ফিলোলজী অনুষদত পাঁচ বছৰ অধ্যয়ন কৰিছিল। ইয়াত অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে তেওঁ সাংবাদিকতাৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল। কলেজত থাকোঁতে তেওঁ স্থানীয় বাতৰি কাকতৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল আৰু সাংবাদিকতাত আংশিক সময়ৰ বাবে চাকৰি কৰিছিল। কুইবিশ্বেভ ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটিত শিক্ষা সমাপ্ত কৰি তেওঁ ১৯৮৩ চনৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈ ছোভিয়েট সেনাবাহিনীত সেৱা আগবঢ়াইছিল। মুৰাটভে সামৰিক বাহিনীত তেওঁৰ কাৰ্যকলাপৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰি নিজকে সঁজুলি চৰ্টিঙৰ বাবে দায়বদ্ধ বিশেষজ্ঞ বুলি অভিহিত কৰিছিল। ==কৰ্মজীৱন== ১৯৮৭ চনত মুৰাটভে 'ভলজস্কি কমচমলেটছ' বাতৰি কাকতৰ সংবাদদাতা হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁৰ উৰ্ধতন বিষয়াসকল ইমানেই প্ৰভাৱিত হৈছিল যে তেওঁৰ কৰ্মজীৱনৰ প্ৰথম বছৰৰ শেষৰ ফালে তেওঁক 'কমচোমোলস্কায়া প্ৰাৱদা'ৰ যুৱ বিভাগৰ মুৰব্বী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। পিছলৈ তেওঁ এই বাতৰি প্ৰতিবেদনৰ সম্পাদকলৈ পদোন্নতি দিয়া হয়।<ref>{{Cite web|url=https://hr.puntomarinero.com/dmitry-muratov-biography-journalistic-activities/|title=Dmitry Muratov: biografija, novinarske aktivnosti}}</ref> মুৰাটভে ১৯৯২ চনত কমচোমোলস্কায়া প্ৰাৱদাৰ চাকৰি ত্যাগ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Yablokov|first=Ilya|title=Nobel peace prize: how Dmitry Muratov built Russia's 'bravest' newspaper, Novaya Gazeta|url=http://theconversation.com/nobel-peace-prize-how-dmitry-muratov-built-russias-bravest-newspaper-novaya-gazeta-169560|access-date=2021-10-08|website=The Conversation|language=en}}</ref> ===নোভায়া গাজেটা=== ১৯৯৩ চনত মুৰাটভ আৰু কমচোমোলস্কায়া প্ৰাৱদাৰ প্ৰায় ৫০ গৰাকীতকৈ বেছি আন সহকৰ্মীয়ে নোভায়া গাজেটা শীৰ্ষক তেওঁলোকৰ নিজা কাকত আৰম্ভ কৰে। তেওঁলোকৰ লক্ষ্য আছিল ৰাছিয়াৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে "এক সৎ, স্বতন্ত্ৰ আৰু সামৰ্থৱান"<ref>{{Cite web|url=https://cpj.org/awards/muratov-2/|title=Dmitry Muratov, Editor of Novaya Gazeta, Russia}}</ref> কাকত হিচাপে পৰিগণিত হোৱা। বাতৰি কাকতখনে মূলতঃ মানৱ অধিকাৰৰ বিষয়, দুৰ্নীতি আৰু ক্ষমতাৰ অপব্যৱহাৰৰ গভীৰ অনুসন্ধান কৰাৰ বাবে জনাজাত। নোভায়া গাজেটাৰ নিউজৰুম দুটা কম্পিউটাৰ, দুটা কোঠা, এটা প্ৰিণ্টাৰ আৰু কৰ্মচাৰীসকলৰ বাবে কোনো দৰমহা নোহোৱাকৈ আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰাক্তন ছোভিয়েট ৰাষ্ট্ৰপতি মিখাইল গৰ্বাচেভে কাকতখনৰ দৰমহা আৰু কম্পিউটাৰৰ বাবে পৰিশোধ কৰিবলৈ তেওঁৰ শান্তিৰ [[ন'বেল বঁটা]]ৰ কিছু ধন উদাৰতাৰে দান কৰিছিল। মুৰাটভক নোভায়া গাজেটাৰ উপ প্ৰেছ সম্পাদক হিচাপে মনোনীত কৰা হৈছিল।<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/technology_and_media/15/11/2019/5dce8fab9a7947c2d1c81745|title=Главным редактором "Новой газеты" вновь избрали Дмитрия Муратова|website=РБК}}</ref> ১৯৯৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহৰ পৰা ১৯৯৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈ অনুষ্ঠিত প্ৰথম চেচেন যুদ্ধৰ যুদ্ধ ক্ষেত্ৰত মুৰাটভ সংবাদদাতা হিচাপে কৰ্মৰত আছিল। ১৯৯৫ চনত তেওঁ নোভায়া গাজেটাৰ সম্পাদকমণ্ডলীৰ মুৰব্বী পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল আৰু ২০১৭ চনলৈকে তেওঁ এই পদত অধিষ্ঠিত আছিল। তাৰপিছত তেওঁ পুনৰ নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ নহ'ব বুলি কৈছিল। যদিও ২০১৯ চনত মুৰাটভে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছিল আৰু নোভায়া গাজেটাৰ সম্পাদকমণ্ডলীৰ মুৰব্বী হিচাপে পুনৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=":2" /> সাংবাদিক সুৰক্ষা সমিতিয়ে নোভায়া গাজেটাক "বৰ্তমান ৰাছিয়াত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰভাৱ থকা একমাত্ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ সমালোচনামূলক বাতৰি কাকত" হিচাপে উল্লেখ কৰিছে। মুৰাটভে প্ৰায়ে মানৱ অধিকাৰ উলংঘন, উচ্চ পৰ্যায়ৰ চৰকাৰী দুৰ্নীতি আৰু ক্ষমতাৰ অপব্যৱহাৰকে ধৰি সংবেদনশীল বিষয়বোৰৰ ওপৰত প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰে। তেওঁৰ ৰাজনৈতিক বিশ্বাস যেনে সংবাদ মাধ্যমৰ স্বাধীনতাক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে তেওঁৰ সহ-সাংবাদিক আৰু চৰকাৰৰ সৈতে কেইবাটাও সংঘাতৰ সূত্ৰপাত হৈছে।<ref name=":1">{{Cite web|last=Lundstrom|first=Hedvig|date=2016-06-03|title=Biography of 2016 Golden Pen of Freedom Laureate Dmitry Muratov|url=https://archive.wan-ifra.org/articles/2016/06/03/biography-of-2016-golden-pen-of-freedom-laureate-dmitry-muratov|website=World Association of Newspapers and News Publishers|access-date=2021-10-09|archivedate=2021-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211008164358/https://archive.wan-ifra.org/articles/2016/06/03/biography-of-2016-golden-pen-of-freedom-laureate-dmitry-muratov|deadurl=yes}}</ref> [[File:Dmitry Medvedev and Dmitry Muratov (2009).jpg|thumb|মুৰাটভে ২০০৯ চনত ৰাষ্ট্ৰপতি মেদভেদেভৰ সাক্ষাৎকাৰ লোৱা মুহূৰ্ত]] নোভায়া গাজেটাৰ সম্পাদনা সমিতিৰ মুৰব্বী হিচাপে মুৰাটভৰ কাৰ্যকালত ইয়াৰ ছয়জন সাংবাদিক নিহত হৈছে। ২০০০ চনত মস্কোৰ এটা এপাৰ্টমেণ্ট ভৱনত ইগৰ ডমনিকভক হত্যা কৰা হয়। ২০০১ চনত চেচনীয়াত সংঘটিত গুলীচালনাত আহত হৈ ভিক্টৰ পপকভৰ মৃত্যু হয়। ২০০৩ চনত ৰাছিয়াৰ উচ্চ পদস্থ বিষয়াসকল জড়িত থকা দুৰ্নীতি কেলেংকাৰীৰ তদন্ত কৰি য়ুৰি শ্চেকোচিখিনৰ মৃত্যু হয়। চেচনিয়া আৰু উত্তৰ ককেছাছক সামৰি নিজৰ কেৰিয়াৰ অতিবাহিত কৰাৰ পিছত ২০০৬ চনত আন্না পলিটকভস্কায়াক তেওঁৰ এপাৰ্টমেণ্ট ব্লকত হত্যা কৰা হৈছিল। ২০০৯ চনত আনাস্তাছিয়া বাবুৰোভা আৰু নাটালিয়া এষ্টেমিৰোভা দুয়োকে গুলীয়াই হত্যা কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2017/oct/26/russian-opposition-newspaper-will-arm-its-journalists|title=Russian opposition newspaper will arm its journalists|date=26 October 2017}}</ref> মুৰাটভে ২০১৭ চনত কাকতখন চলোৱাৰ ক্লান্তিকৰ প্ৰকৃতিক কৃতিত্ব দি কাকতখনৰ পৰা পদত্যাগ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.themoscowtimes.com/2017/11/13/novaya-gazeta-editor-steps-down-a59561|title=After 22 Years, ''Novaya Gazeta'' Editor Dmitry Muratov Steps Down|date=13 November 2017}}</ref> মুৰাটভে ২০ বছৰতকৈও অধিক সময় বয়সৰ মুখ্য সম্পাদক হিচাপে অতিবাহিত কৰিছিল। কাকতখনৰ কৰ্মচাৰীসকলে তেওঁৰ উভতি অহাৰ বাবে ভোট দিয়াৰ পিছত তেওঁ ২০১৯ চনত পুনৰ তেওঁৰ পদবীলৈ ঘূৰি আহে।<ref>{{Cite web|url=https://meduza.io/en/news/2019/11/15/russian-media-veteran-dmitry-muratov-returns-to-novaya-gazeta-editor-in-chief-post|title=Russian media veteran Dmitry Muratov returns to 'Novaya Gazeta' editor-in-chief post|website=Meduza}}</ref> মুৰাটভ য়াব্লোকো ৰাজনৈতিক দলৰ সদস্য।<ref>{{Cite web|url=https://eng.yabloko.ru/|title=Russian Democratic Party Yabloko –|first=Author|last=Yabloko|website=Russian Democratic Party Yabloko}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== মুৰাটভে সাংবাদিকতাৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে বহুতো বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে। বিপদৰ সন্মুখীন হৈ সংবাদ মাধ্যমৰ স্বাধীনতা ৰক্ষা কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ সাহসিকতাৰ বাবে তেওঁ ২০০৭ চনত সাংবাদিক সুৰক্ষা সমিতিৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক প্ৰেছ স্বাধীনতা বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=CPJ congratulates Maria Ressa and Dmitry Muratov for winning the 2021 Nobel Peace Prize |url=https://cpj.org/2021/10/cpj-congratulates-maria-ressa-and-dmitry-muratov-for-winning-the-2021-nobel-peace-prize/ |publisher=CPJ |access-date=8 October 2021}}</ref> ২০১০ চনৰ ২৯ জানুৱাৰীত সাংবাদিকৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰতি থকা স্থিতিৰ বাবে ফ্ৰান্স চৰকাৰে তেওঁক ফ্ৰান্সৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান লিজিয়ন অফ অনাৰ অৰ্ডাৰ প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.rferl.org/Watchdog|title=Watchdog|website=RadioFreeEurope/RadioLiberty}}</ref> মুৰাটভে ২০১০ চনৰ মে মাহত নোভায়া গাজেটাৰ হৈ ফৰ ফ্ৰীদম বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.roosevelt.nl/sites/zl-roosevelt/files/ffa_2010.pdf|title=Yhe Franklin Delano Roosevelt Four Freedoms Awards 2020}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০১৬ চনত মুৰাটভে ৱৰ্ল্ড এছ'চিয়েশ্যন অৱ নিউজ পাব্লিচাৰ্ছৰ পৰা গোল্ডেন পেন অৱ ফ্ৰীডম বঁটা গ্ৰহণ কৰে। 'গণতন্ত্ৰ আৰু স্থায়ী শান্তিৰ বাবে পূৰ্বচৰ্ত বুলি বিবেচিত মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতাক সুৰক্ষিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ প্ৰচেষ্টাৰ বাবে' ২০২১ বৰ্ষত সাংবাদিক [[মাৰিয়া ৰেচ্ছা]] আৰু [[ডিমিট্ৰি মুৰাটভ|ডিমিট্ৰি মুৰাটভে]] যুটীয়াভাৱে শান্তিৰ [[ন'বেল বঁটা]] লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|title=The Nobel Peace Prize 2021|url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2021/press-release/|access-date=2021-10-08|website=NobelPrize.org|language=en-US}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{২০২১ চনৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ৰাছিয়াৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] [[শ্ৰেণী:শান্তিৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] h4asfqpdud7dxrz5m3ieh8w69yb11ud 0 76819 613640 566179 2026-06-22T07:37:35Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 613640 wikitext text/x-wiki '''জংকী বৰঠাকুৰ''' (১ অক্টোবৰ ১৯৭৫-১১ জানুৱাৰী ২০০২) এগৰাকী ভাৰতীয় গায়িকা আৰু অভিনেত্ৰী আছিল যিয়ে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] আৰু [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] ভাষাত গান গাইছিল। তেওঁ কপিল ঠাকুৰৰ জীয়ৰী আৰু পালমী বৰঠাকুৰৰ ভগ্নী আছিল। তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ [[জুবিন গাৰ্গ]] এজন গায়ক আৰু অভিনেতা। {{Infobox person | name = জংকী বৰঠাকুৰ | image = | caption = | birth_date = {{Birth date|1975|10|1}} | background = solo_singer | birth_name = <!-- only use if different from name --> | alias = | birth_place = [[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]] | death_date = {{Death date|2002|01|11|1975|10|1}} | death_place = [[শোণিতপুৰ]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | nationality = ভাৰতীয় | education = | occupation = কণ্ঠশিল্পী <br /> অভিনেত্ৰী | years_active = ১৯৯৬-২০০২ | father = কপিল ঠাকুৰ | relatives = [[জুবিন গাৰ্গ]] (জ্যেষ্ঠ ভাতৃ) <br /> পালমী বৰঠাকুৰৰ (ভগ্নী) }} ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== জংকী বৰঠাকুৰ জন্ম ১৯৭৫ চনৰ ১ অক্টোবৰত [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ [[মুম্বাই]]ত হৈছিল কিন্তু মূলতঃ অসমৰ [[যোৰহাট]] জিলাৰ অন্তৰ্গত আছিল। ==কেৰিয়াৰ== তেওঁ ১৯৯৬ চনত ''উজানৰ পিৰিটি'' এলবামত গায়িকা হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। পিছত, তেওঁ তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ জুবিন গাৰ্গৰ এলবাম যেনে "মুক্তি", "চান্দা", "ৰাংঢালী", "স্পৰ্শ" আদিকে ধৰি, ৪০০‌ ৰো অধিক গান গাইছিল।<ref>{{Cite web|date=২০১৭-০৫-১৫|title=সংগীতৰ ভাষা|url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/art-and-culture/the-language-of-music-4654378/|access-date=২০২১-১১০৪|website=দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ|}}</ref> ==মৃত্যু== ২০০২ চনৰ ১১ জানুৱাৰীত এক পথ দুৰ্ঘটনাত জংকী বৰঠাকুৰৰ মৃত্যু হয় য'ত তেওঁলোকে তেওঁৰ সহ-শিল্পীসকলৰ সৈতে মঞ্চ প্ৰদৰ্শনী প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ শোনিতপুৰলৈ গৈ আছিল।<ref>{{cite news | url=http://www.nenanews.com/NEE%20Feb.7-21,%2002/oh11.htm | title=গাড়ী দুৰ্ঘটনাত জংকী বৰঠাকুৰৰ মৃত্যু | work=NENA | date=২০০২-০২-২১ | agency=NENA | archive-url=https://web.archive.org/web/20130313031027/http://www.nenanews.com/NEE%20Feb.7-21,%2002/oh11.htm | archive-date=২০১৩-০৩-১৩ | access-date=২০২১-১১-০৪ | archivedate=2013-03-13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130313031027/http://www.nenanews.com/NEE%20Feb.7-21,%2002/oh11.htm | deadurl=yes }}</ref> পিছত, তেওঁৰ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি হিচাপে তেওঁৰ অন্তিমখন এলবাম "''শিশু" তেওঁৰ জেষ্ঠ ভাতৃ জুবিন গাৰ্গে ২০০২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মুক্তি দিয়ে।'' ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://geetsankalan.com/singers/jonkey-borthakur গীত সংকলন ৱেবচাইটত জংকী বৰঠাকুৰৰ গীত] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] 2tsws6vu74mniy9dg4as7r9a05yi9v0 0 80253 613478 319365 2026-06-21T16:07:09Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613478 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = ডেনিছ চুলিভান |image = Dennis Sullivan at MSRI (cropped).jpg |caption = ২০০৭ চনত ডেনিছ চুলিভান |birth_name = ডেনিছ পাৰনেল চুলিভান |birth_date = {{birth date and age|1941|2|12}} |birth_place = পোৰ্ট হুৰন, মিচিগান, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] |death_date = |death_place = |fields = [[গণিত]] |workplaces = ষ্টনি ব্ৰুক বিশ্ববিদ্যালয় <br>নিউয়ৰ্কৰ চিটি বিশ্ববিদ্যালয় |education = ৰাইচ বিশ্ববিদ্যালয় (বিএ) <br>প্ৰিন্সটন বিশ্ববিদ্যালয় (এমএ, পিএইচডি) |doctoral_advisor = উইলিয়াম বাউণ্ডেৰ |thesis_title = Triangulating Homotopy Equivalences |thesis_url = https://www.proquest.com/openview/c2ea4b8706d151cbd744eb8faa49938b/ |thesis_year = 1966 |doctoral_students = হেৰল্ড এবেলচন <br>কাৰ্টিছ টি. মেকমুলেন |known_for = {{plainlist| *কনেছ-ডনাল্ডচন-চুলিভান-টেলিমেন ইণ্ডেস্ক উপপাদ্য *পেৰী-চুলিভান ইনভেৰিয়েণ্ট *চুলিভান অনুমান *ঘনত্ব অনুমান *এটা ট'প'লজিকেল স্থানৰ স্থানীয়কৰণ *ন ৱানদাৰিং ডমেইন উপপাদ্য *যুক্তিসঙ্গত হম'টপী তত্ত্ব *ষ্ট্ৰিং ট'প'লজী}} |awards = {{plainlist| *জ্যামিতিৰ অছৱাল্ড ভেবলেন পুৰস্কাৰ (১৯৭১) *বিজ্ঞানৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পদক (২০০৪) *লেৰয় পি ষ্টীল পুৰস্কাৰ (২০০৬) *গণিতৰ উল্ফ পুৰস্কাৰ (২০১০) *বালজান পুৰস্কাৰ (২০১৪) *[[এবেল বঁটা]] (২০২২)}} }} '''ডেনিছ পাৰনেল চুলিভান''' ({{lang-en|Dennis Parnell Sullivan}}, জন্ম: ১২ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৪১) এগৰাকী আমেৰিকান গণিতজ্ঞ। তেওঁ বীজগণিতীয় ট'প'লজী, জ্যামিতিক ট'প'লজী আৰু গতিশীল প্ৰণালীৰ বিষয়ে গৱেষণাৰ বাবে জনাজাত। তেওঁ চিটি ইউনিভাৰ্চিটি অৱ নিউয়ৰ্ক গ্ৰেজুৱেট চেণ্টাৰত এলবাৰ্ট আইনষ্টাইন আসনৰ অধ্যাপক আৰু ষ্টনি ব্ৰুক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এজন বিশিষ্ট অধ্যাপক। তেওঁ ২০১০ চনত গণিতৰ উল্ফ বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০২২ চনত তেওঁক [[এবেল বঁটা]] প্ৰদান কৰা হয়। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৪১ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে মিচিগানৰ পোৰ্ট হুৰনত ডেনিছ চুলিভানৰ জন্ম হৈছিল। <ref name="graphs">{{Citation |chapter=Dennis Sullivan – A Short History |chapter-url=https://books.google.com/books?id=yuGic0WClQ4C&pg=PR13 |title=Graphs and patterns in mathematics and theoretical physics |first=Anthony |last=Phillips |page=xiii |editor1-first=Mikhail |editor1-last=Lyubich |editor1-link=Mikhail Lyubich |editor2-first=Leon Armenovich |editor2-last=Takhtadzhi͡an |location=Providence |publisher=American Mathematical Society |year=2005 |series=Proceedings of Symposia in Pure Mathematics |volume=73 |isbn=0-8218-3666-8 |access-date=March 31, 2016 |archive-date=July 28, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140728180508/http://books.google.com/books?id=yuGic0WClQ4C&pg=PR13 |url-status=live }}.</ref> তাৰ পিছতে তেওঁলোকৰ পৰিয়াল হিউষ্টনলৈ গুচি যায়।<ref name="NYT">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2022/03/23/science/abel-prize-mathematics.html |title=Abel Prize for 2022 Goes to New York Mathematician |first=Kenneth |last=Chang |work=The New York Times |date=March 23, 2022 |access-date=March 23, 2022 |archive-date=March 23, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220323110725/https://www.nytimes.com/2022/03/23/science/abel-prize-mathematics.html |url-status=live }}</ref> প্ৰথমতে তেওঁ ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিক অধ্যয়নৰ বাবে ৰাইচ বিশ্ববিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰিছিল। কিন্তু বিশেষভাৱে অনুপ্ৰেৰিত গাণিতিক উপপাদ্যৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছত তেওঁৰ অভিযান্ত্ৰিক শিক্ষাৰ দ্বিতীয় বছৰত গণিতলৈ তেওঁৰ মূল বিষয় সলনি কৰিছিল।<ref name="hindu">{{Cite news |url=https://www.thehindu.com/sci-tech/science/abel-prize-for-2022-goes-to-american-mathematician-dennis-p-sullivan/article65251992.ece |title=Abel prize for 2022 goes to American mathematician Dennis P. Sullivan |first=Shubashree |last=Desikan |date=March 23, 2022 |work=The Hindu |access-date=March 25, 2022}}</ref> তেওঁ ১৯৬৩ চনত ৰাইচ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা তেওঁ কলা শাখাৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৬৬ চনত প্ৰিন্সটন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ত্ৰিভুজআকৃতিৰ সমতুল্যতাৰ ওপৰত উইলিয়াম বাউণ্ডেৰৰ তত্ত্বাৱধানত গৱেষণা কৰি পিএইছডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="NYT"/><ref>{{MathGenealogy|id=1472|title=Dennis Sullivan}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== চুলিভানে ১৯৬৬ চনৰ পৰা ১৯৬৭ চনলৈ নেটো ফেল'শ্বিপত ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ত কাম কৰিছিল। তেওঁ ১৯৬৭ চনৰ পৰা ১৯৬৯ লৈ কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, বাৰ্কলেত মিলাৰ ৰিচাৰ্চ ফেল' আৰু তাৰ পিছত ১৯৬৯ চনৰ পৰা ১৯৭৩ চনৰ ভিতৰত মেচাচুচেটছ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজীত স্লোয়ান ফেল' আছিল। তেওঁ ১৯৬৭-১৯৬৮, ১৯৬৮-১৯৭০ আৰু পুনৰ ১৯৭৫ চনত ইনষ্টিটিউট ফৰ এডভান্সড ষ্টাডিৰ এজন ভিজিটিং স্কলাৰ আছিল।<ref name="ias">{{cite web|url=https://www.ias.edu/scholars/dennis-p-sullivan|title=Dennis P. Sullivan|website=Institute for Advanced Study|date=December 9, 2019|access-date=March 23, 2022|archive-date=March 23, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220323205305/https://www.ias.edu/scholars/dennis-p-sullivan|url-status=live}}</ref> চুলিভান ১৯৭৩ চনৰ পৰা ১৯৭৪ চনলৈ পেৰিছ-চুড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহযোগী অধ্যাপক আছিল। আৰু তাৰ পিছত ১৯৭৪ চনত ইনষ্টিটিউট ডেচ হাউটছ এটুডেছ চাইণ্টিফিকছ (আইএইচইএছ)ত স্থায়ী অধ্যাপক পদত নিযুক্তি লাভ কৰিছিল। <ref name="ihes">{{cite web|url=https://www.ihes.fr/en/professeur/dennis-sullivan-2/|title=Dennis Sullivan, Mathematician|website=Institut des Hautes Études Scientifiques|access-date=March 23, 2022|archive-date=November 22, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122204026/https://www.ihes.fr/en/professeur/dennis-sullivan-2/|url-status=live}}</ref> ১৯৮১ চনত তেওঁ নিউয়ৰ্কৰ চিটি ইউনিভাৰ্চিটিৰ গ্ৰেজুৱেট চেণ্টাৰত বিজ্ঞানৰ এলবাৰ্ট আইনষ্টাইন আসনত (গণিত) অধিষ্ঠিত হয়<ref>{{cite web |url=https://www.gc.cuny.edu/news/science-faculty-spotlight-dennis-sullivan |title=Science Faculty Spotlight: Dennis Sullivan |website=[[Graduate Center, CUNY]] |date=April 29, 2017 |access-date=March 23, 2022 |archive-date=March 24, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324160540/https://www.gc.cuny.edu/news/science-faculty-spotlight-dennis-sullivan |url-status=live }}</ref> আৰু আইএইচইএছত তেওঁৰ দায়িত্ব অৰ্ধ-সময়ৰ নিযুক্তিলৈ হ্ৰাস কৰে। তেওঁ ১৯৯৬ চনত ষ্টনি ব্ৰুক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গণিত অনুষদত যোগদান কৰে আৰু পৰৱৰ্তী বছৰত আইএইচইএছ ত্যাগ কৰে।<ref name="sbu-abel">{{cite web |url=https://news.stonybrook.edu/university/dennis-parnell-sullivan-awarded-the-2022-abel-prize-for-mathematics/ |title=Dennis Parnell Sullivan Awarded the 2022 Abel Prize for Mathematics |website=Stony Brook University |date=March 23, 2022 |access-date=March 23, 2022 |archive-date=March 24, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324003919/https://news.stonybrook.edu/university/dennis-parnell-sullivan-awarded-the-2022-abel-prize-for-mathematics/ |url-status=live }}</ref> চুলিভান চাইমন্স জ্যামিতি আৰু পদাৰ্থ বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ প্ৰতিষ্ঠাত জড়িত আছিল আৰু ইয়াৰ ট্ৰাষ্টী পৰিষদৰ সদস্য।<ref>{{cite web |url=https://scgp.stonybrook.edu/archives/36854 |title=Dennis Sullivan Awarded the 2022 Abel Prize in Mathematics |website=Simons Center for Geometry and Physics |date=March 23, 2022 |access-date=March 25, 2022}}</ref> তেওঁ গণিতজ্ঞ মইৰা চাছৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছে।<ref name="hindu"/> ==বঁটা আৰু সন্মান== * ১৯৭১: জ্যামিতিত অছৱাল্ড ভেবলেন বঁটা<ref>{{cite web|url=https://www.ams.org/prizes-awards/pabrowse.cgi?parent_id=34|title=Oswald Veblen Prize in Geometry|access-date=August 17, 2020|archive-date=January 5, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200105064133/http://www.ams.org/prizes-awards/pabrowse.cgi?parent_id=34|url-status=live}}</ref> * ১৯৮১: প্ৰিস্ক এলি কাৰ্টান, ফৰাচী বিজ্ঞান একাডেমী * ১৯৮৩: সদস্য, ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী<ref>{{cite web|url=http://www.nasonline.org/member-directory/members/49958.html|title=National Academy of Sciences|access-date=August 17, 2020|archive-date=May 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515183249/http://www.nasonline.org/member-directory/members/49958.html|url-status=live}}</ref> * ১৯৯১: সদস্য, আমেৰিকান একাডেমী অফ আৰ্টছ এণ্ড চাইন্সেছ<ref>{{cite web|url=https://www.amacad.org/person/dennis-parnell-sullivan|title=American Academy of Arts and Sciences|access-date=August 17, 2020|archive-date=March 24, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324160540/https://www.amacad.org/person/dennis-parnell-sullivan|url-status=live}}</ref> * ১৯৯৪: কিং ফয়জল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান বঁটা * ২০০৪: ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান পদক * ২০০৬: জীৱনজোৰা কৃতিত্বৰ বাবে ষ্টীল পুৰস্কাৰ[6] * ২০১০: "বীজগণিতীয় ট'প'লজী আৰু কনফৰ্মেল ডাইনামিকছত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে" গণিতত ওল্ফ পুৰস্কাৰ<ref>{{Cite web |title=Wolf Prize Winners Announced |url=https://www.israelnationalnews.com/news/135820 |access-date=March 23, 2022 |website=[[Israel National News]] |language=en |archive-date=March 24, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324160541/https://www.israelnationalnews.com/news/135820 |url-status=live }}</ref> * ২০১২: আমেৰিকান মেথমেটিকেল চছাইটিৰ সভ্য<ref>[https://www.ams.org/profession/fellows-list List of Fellows of the American Mathematical Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200204014856/http://www.ams.org/profession/fellows-list |date=February 4, 2020 }}, retrieved August 5, 2013.</ref> * ২০১৪: গণিতত বলজান বঁটা (তাত্ত্বিক বা প্ৰায়োগিক)<ref name="NYT"/><ref>{{Cite journal |date=January 2015 |title=Sullivan Awarded Balzan Prize |journal=Notices of the American Mathematical Society |volume=62 |issue=1 |pages=54–55 |doi=10.1090/noti1198 |doi-access=free|last1=Kehoe |first1=Elaine }}</ref> * ২০২২: [[এবেল বঁটা]]<ref name="NYT"/><ref name=":0">{{Cite web |title=2022: Dennis Parnell Sullivan {{!}} The Abel Prize |url=https://abelprize.no/abel-prize-laureates/2022 |access-date=March 23, 2022 |website=abelprize.no |archive-date=March 23, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220323111559/https://abelprize.no/abel-prize-laureates/2022 |url-status=live }}</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Dennis Sullivan|ডেনিছ চুলিভান}} * {{MacTutor Biography|id=Sullivan}} * {{MathGenealogy |id=1472}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:গণিতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:এবেল বঁটা বিজয়ী]] 3w6tic4xkzpny8jqcxhrch74wu8dw2d 0 81060 613498 605777 2026-06-21T18:06:21Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613498 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ত্ৰিভুৱনদাস কিশিভাই পেটেল <br />Tribhuvandas Kishibhai Patel | image = ত্ৰিভুৱনদাস কিশিভাই পেটেল.jpg | image_upright = | birth_date = {{birth date|df=yes|1903|10|22}} | birth_place = আনন্দ, বোম্বাই প্ৰেছিদেন্সী, ব্ৰিটিছ ভাৰত, বৰ্তমানৰ আনন্দ([[গুজৰাট]]), ভাৰত | death_date = {{death date and age |1994|06|03|1903|10|22|df=yes}} | death_place = [[গুজৰাট]], ভাৰত | alma_mater = | occupation = | other_names = | awards = [[পদ্মভূষণ]] (১৯৬৪) <br /> [[ৰমন মেগছেছে বঁটা]] (১৯৬৩) | homepage = }} '''ত্ৰিভুৱনদাস কিশিভাই পেটেল''' ({{lang-en|Tribhuvandas Kishibhai Patel}})(২২ অক্টোবৰ ১৯০৩ - ৩ জুন ১৯৯৪)) আছিল ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী<ref name="Tribhuvandas Reference1" /> আৰু এগৰাকী গান্ধীবাদী।<ref name="Tribhuvandas Reference1" /> ৷ কাইৰা জিলা দুগ্ধ সমবায় উৎপাদক সংঘৰ প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে ত্ৰিভুৱনদাস পেটেলক জনা যায়৷ পৰৱৰ্তী সময়ত তেখেতে ভাৰতৰ গুজৰাটৰ আনন্দ জিলাৰ [[আমূল]] দুগ্ধ সমবায় আন্দোলনৰ গুৰি ধৰিছিল৷ <ref name="TRI">{{cite web | url=https://www.thankyouindianarmy.com/tribhuvandas-kishibhai-patel/ | title=TRIBHUVANDAS KISHIBHAI PATEL | publisher=Thankyouindianarmy | accessdate=29 May 2022 | archivedate=4 July 2022 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20220704004900/https://www.thankyouindianarmy.com/tribhuvandas-kishibhai-patel/ | deadurl=yes }}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯০৩ চনৰ ২২ অক্টোবৰত গুজৰাটৰ আনন্দত<ref name="Tribhuvandas Reference1">{{cite news |title=Amul remembers Tribhuvandas on his birth anniversary |url=https://www.indiancooperative.com/co-op-news-snippets/amul-remembers-tribhuvandas-on-his-birth-anniversary/ |access-date=10 March 2021 |publisher=Indian Cooperative |date=23 October 2019}}</ref>কিশিভাই পেটেলৰ ঘৰত জন্মগ্ৰহণ কৰা ত্ৰিভুৱনদাস কিশিভাই পেটেল [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত [[মহাত্মা গান্ধী]]<ref name="Tribhuvandas Reference1" /> আৰু চৰ্দাৰ [[বল্লভভাই পেটেল]]ৰ অনুগামী হৈ পৰে৷ বিশেষকৈ নাগৰিকৰ [[আইন-অমান্য আন্দোলন]]ৰ সময়ত তেখেতে তিনিবাৰকৈ যথাক্ৰমে ১৯৩০, ১৯৩৫ আৰু ১৯৪২ চনত কাৰাৰুদ্ধ জীৱন কটায়৷ <ref name=mag/> ==সমবায়ভিত্তিক আন্দোলন== ত্ৰিভুৱনদাস কিশিভাই পেটেল ভাৰতৰ সমবায় আন্দোলনৰ জনক হিচাপে পৰিচিত। <ref name="Tribhuvandas Reference1" /> ১৯৪০ চনৰ শেষৰ ফালে তেখেতে চৰ্দাৰ বল্লভভাই পেটেলৰ নিৰ্দেশনাত খেড়া জিলাৰ কৃষকৰ সৈতে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে,<ref name="Tribhuvandas Reference1" /> আৰু ১৯৪৬ চনত<ref name="Tribhuvandas Reference1" /> তেখেতৰ অধ্যক্ষতাত কায়ৰা জিলা সমবায় গাখীৰ উৎপাদক সংঘ গঠিত হয়৷ ১৯৫০ চনত তেখেতে [[ভাৰ্গিজ কুৰিয়েন]] নামৰ যুৱ পৰিচালকজনৰ সহায়ত সমবায়ৰ কাৰিকৰী আৰু বিপণন কৌশল প্ৰস্তুত কৰে৷ এই সমবায়েই পাছলৈ [[আমূল]] বুলি জনাজাত হৈছিল। ২০০৫ চনলৈকে ভাৰ্গিজ কুৰিয়েনে আমূলৰ মুখ্য প্ৰৱন্ধক হিচাপে কাম কৰি থাকে।<ref>[http://www.icmrindia.org/casestudies/catalogue/Marketing1/MKTA011.htm Amul : Evolution of Marketing Strategy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080916154619/http://www.icmrindia.org/casestudies/catalogue/Marketing1/MKTA011.htm |date=2008-09-16 }} ''Marketing Case Studies''.</ref> ত্ৰিভুৱনদাস পেটেলৰ নেতৃত্ব তথা নিৰ্দেশনা আৰু ভাৰ্গিছ কুৰিয়েনৰ যৌথ উদ্যোগত আনন্দৰ গুজৰাট সমবায় গাখীৰ বিপণন ফেডাৰেচন, ৰাষ্ট্ৰীয় দুগ্ধ বিকাশ পৰিষদ, ইনষ্টিটিউট অৱ ৰুৰেল মেনেজমেণ্ট, আনন্দকে ধৰি বহু সংগঠনৰ জন্ম হয়৷ ত্ৰিভুৱনদাস পেটেলে ১৯৬৩ চনত 'সমুদায়ভিত্তিক নেতৃত্ব'ৰ বাবে ৰমন মেগছেচে বঁটা লাভ কৰে৷ আনহাতে ১৯৬৪ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা পদ্মভূষণ লাভ কৰে৷ <ref>[http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php Awards Official listings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090131221505/http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php |date=2009-01-31 }} ''[[Govt. of India]]'' Portal.</ref> তেখেত প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটি (পিচিচি), ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (কংগ্ৰেছ-আই)ৰ সম্পাদক/সভাপতি হৈ থাকে৷ ইয়াৰ লগতে দলৰ পৰা ১৯৬৭–১৯৬৮ আৰু ১৯৬৮ -১৯৭৪ চনত দুবাৰকৈ ৰাজ্যসভাৰ সদস্য হিচাপেও দায়িত্ব পালন কৰে৷ <ref>[http://rajyasabha.nic.in/kiosk/whoswho/prev90p.htm Previous Members Profile] ''[[Rajya Sabha]]'' Official website."21/07/1967 - 02/04/1968 and 03/04/1968 - 02/04/1974, [[Gujarat]], [[Indian National Congress|INC]]."</ref> ত্ৰিভুৱনদাস পেটেলৰ নি:স্বাৰ্থ নেতৃত্বত ১৯৭৩ চনৰ আগষ্ট মাহত আমূলে মোৰাৰজী দেশাই, মণিবেন পেটেল আৰু ভাৰ্গেজ কুৰিয়েনৰ সৈতে ২৫ বছৰীয়া জয়ন্তী উদযাপন কৰে।<ref name="Tribhuvandas Reference1" /> ১৯৭০ চনৰ আৰম্ভণিতে যেতিয়া তেখেতে স্বেচ্ছাই আমূলৰ অধ্যক্ষ পদৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰিছিল, তেতিয়া তেখেতক ছয় লাখ টকাৰ ধনৰ মোনা উপহাৰ দিয়া হয়৷ গাঁও সমবায়ৰ কৃতজ্ঞ সদস্যসকলে এটকাকৈ বৰঙণি তুলি তেখেতক এই অমূল্য উপহাৰ প্ৰদান কৰে ।<ref name="Tribhuvandas Reference1" />তেখেতে এই পুঁজি ব্যৱহাৰ কৰি এটা দাতব্য ন্যাস আৰম্ভ কৰিছিল, যাৰ নাম আছিল ত্ৰিভুৱনদাস সংস্থা৷ এই সংস্থাটো খেড়া জিলাৰ মহিলা আৰু শিশুৰ স্বাস্থ্যৰ সন্দৰ্ভত কাম কৰা এটা বেচৰকাৰী সংস্থা।<ref name="Tribhuvandas Reference1" /> তেখেত ত্ৰিভুৱনদাস সংস্থাৰ প্ৰথম অধ্যক্ষ আছিল।<ref name="Tribhuvandas Reference1" /> তেখেতে বিদেশী অনুদানৰ পৰা ধন লাভ কৰাৰ পিছত সংস্থাটোৰ দ্ৰুতগতিত বিকাশ সাধন হয় আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ভাৰ্গিজ কুৰিয়েনক সংস্থাৰ অধ্যক্ষতা অৰ্পণ কৰে৷ [[ৰাষ্ট্ৰীয় দুগ্ধ উন্নয়ন পৰিষদ]]ৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষা ড০ (শ্ৰীমতী)অমৃতা পেটেলে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কৰ্মশালাত ত্ৰিভুৱনদাস সংস্থাৰ মূল্যায়ন কৰে। [[এছিয়া]]ৰ সৰ্ববৃহৎ বেচৰকাৰী সংস্থা ত্ৰিভুৱনদাস সংস্থাই ৰাজ্যখনৰ ছশৰো অধিক গাঁৱত মাতৃ আৰু শিশুৰ যত্নৰ ক্ষেত্ৰত কাম কৰিছে। ফাউণ্ডেশ্যনৰ অনন্য কথাটো হ’ল ই সম্পূৰ্ণ দুগ্ধ-নিৰ্ভৰ। গাঁৱৰ দুগ্ধ সমবায়েই এজন গাঁৱৰ স্বাস্থ্যকৰ্মী নিযুক্তি দি গাঁৱৰ স্বাস্থ্যকৰ্মীক এটা সন্মানীয় ধন দি কামটো হাতত লয়। গতিকে ই স্বাস্থ্যৰ বাবে ধন দিয়া গাখীৰ। <ref>{{cite web |url=http://www.ilri.org/InfoServ/Webpub/fulldocs/South_South/Ch03.htm#TopOfPage |title=Opening Address |website=www.ilri.org |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081017000411/http://www.ilri.org/InfoServ/Webpub/Fulldocs/South_South/Ch03.htm |archive-date=2008-10-17 |access-date=2022-05-31 |archivedate=2009-07-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090710053245/http://www.ilri.org/InfoServ/Webpub/Fulldocs/South_South/Ch03.htm#TopOfPage |deadurl=yes }}</ref> ত্ৰিভুৱনদাস পেটেলে জীৱনৰ শেষ দিনটোলৈকে অক্লান্ত পৰিশ্ৰম কৰিছিল। তেখেতে তেলৰ দৰে কৃষি সামগ্ৰীৰ বাবে সমবায় সংগঠন স্থাপনৰ কাম কৰি আছিল। ১৯৯৪ চনৰ ৩ জুনত তেখেতৰ মৃত্যুৰ আগৰ দিনকেইটাত সমগ্ৰ কায়ৰাৰ পৰা হাজাৰ হাজাৰ কৃষকে তেখেতক সাক্ষাৎ কৰি ১৯৪৬ চনত আৰম্ভ হোৱা আন্দোলন চিৰদিন চলি থাকিব বুলি আশ্বাস দিছিল। শেষৰ দিনবোৰত তেখেতে সঘনাই কুৰিয়েনৰ বিষয়ে সুধিছিল যিয়ে তেওঁৰ জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ বতৰা পাইও তেখেতৰ মৃত্যুৰ আগমুহূৰ্তত কেতিয়াও তেখেতৰ ওচৰলৈ যোৱা নাছিল। কুৰিয়েনে তেখেতক সাক্ষাৎ নকৰাৰ বাবে একাংশই সেয়া চূড়ান্ত মাত্ৰাৰ প্ৰতাৰণা বুলি অনুভৱ কৰিছিল। ত্ৰিভুৱনদাসৰ বিষয়ে বহুতো শক্তিশালী গল্প এতিয়াও পোহৰলৈ অহা নাই৷ ইয়াৰ এটা কাৰণো থাকিব পাৰে (গল্পবোৰ গুজৰাটীত লিখা হৈছে)৷<ref name="Tribhuvandas Reference1" /> ত্ৰিভুৱনদাসৰ বিভিন্ন অৱদানৰ ভিতৰত এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান ঘটিছিল যিটো ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ সময় আৰু আগ্ৰহ কম আছিল। বলীউডে তেওঁৰ গুৰু চৰ্দাৰ বল্লভভাই পেটেলৰ ওপৰত চৰ্দাৰ নামৰ এখন জীৱনীমূলক ছবি নিৰ্মাণ কৰি আছিল। ছবিখন প্ৰায় সম্পূৰ্ণ হৈছিল যদিও কিছু আৰ্থিক অসুবিধাৰ বাবে শ্বেলফত ৰখা হৈছিল। ছবিখন সম্পূৰ্ণ কৰি মুক্তি দিবলৈ প্ৰয়োজনীয় আৰ্থিক বৰঙণি আগবঢ়াইছিল ত্ৰিভুৱনদাসে। জীৱনৰ শেষ বছৰবোৰৰ ফালে যিদৰে ছবিখন মুক্তি পাইছিল সেইদৰে তেখেতে চাইছিল নে নাই সেয়া জানিব পৰা হোৱা নাই যদিও ছবিখনৰ মুক্তিৰ ফলত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ সময়চোৱাত ঘটা বহু ঘটনা, সাধাৰণ জনতাৰ বাবে কেতিয়াও নজনা পৰিঘটনা আৰু তথ্যসমূহ পোহৰলৈ আহিল। ==বঁটা আৰু স্বীকৃতি== * ১৯৬৩: [[ৰমন মেগছেছে বঁটা]], সমুদায়ভিত্তিক নেতৃত্বৰ বাবে<ref name=mag>[http://www.rmaf.org.ph/newrmaf/main/awardees/awardee/biography/116 Biography of ''Tribhuvandas K. Patel''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151126170851/http://www.rmaf.org.ph/newrmaf/main/awardees/awardee/biography/116 |date=2015-11-26 }} ''[[Ramon Magsaysay Award|Ramon Magsaysay Award Foundation]]'' Official website.</ref> * ১৯৬৪: [[পদ্মভূষণ]]<ref name="Padma Awards">{{cite web |url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |title=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |date=2015 |access-date=21 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |archive-date=15 November 2014 |archivedate=15 October 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |deadurl=yes }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== তেখেত শ্ৰীমতী মণি লক্ষ্মীৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল৷ দম্পতীটোৰ এগৰাকী কন্যা আৰু ছয়জন পুত্ৰ আছিল। তেওঁলোকৰ কেইবাজনো নাতি, প্ৰপৌত্ৰ আৰু প্ৰপুত্ৰী আছিল। ==অতিৰিক্ত পঠন== *[https://www.rmaward.asia/awardees/patel-tribhuvandas/ Profile of ''Tribhuvandas K. Patel'' on 'Ramon Magsaysay Award Site'] *<u>[http://saumilresearch.org/Pages/MagsaysayAward.html Magsaysay Award Profile]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</u> *[[Amul|AMUL's]] <u>[http://saumilresearch.org/Pages/GujaratCalling.html 25th Anniversary Celebrations]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220927114600/http://saumilresearch.org/Pages/GujaratCalling.html |date=2022-09-27 }}</u> ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.rmaward.asia/awardees/patel-tribhuvandas/ ''Ramon Magsaysay Award'' Citation] * [http://www.thehindubusinessline.com/2006/05/07/stories/2006050701991600.htm The Making of ''Amul'', Dr. Verghese Kurien] * [https://books.google.com/books?id=VFNMAAAAYAAJ&q=%22Tribhuvandas+K.+Patel%22&dq=%22Tribhuvandas+K.+Patel%22&hl=en&ei=-14vTJveGJGhnQfb9oCMAw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CDQQ6AEwAg Mention of Tribhuvandas Kishibhai Patel's death] * [https://www.facebook.com/pages/The-Indian-Milkman-Tribhuvandas-Patel/150726868290258?v=wall The-Indian-Milkman-Tribhuvandas-Patel] ==তথ্যসংগ্ৰহ== {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ৰমন মেগছেছে বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:গুজৰাটী ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] pzj741b1uqjszhkuorpc07heffyxraf 0 96433 613477 540968 2026-06-21T16:05:36Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613477 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = ডেণ্ড্ৰবিয়াম মস্কেটাম<br />পাটমুগী ফুল | image = Dendrobium moschatum (Ecological Botanical Gardens 2015 - 05).jpg | taxon = Dendrobium moschatum | authority = ([[Joseph Banks|Banks]]) [[Olof Swartz|Sw.]]<ref>{{cite web |url= https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:628047-1 |title= Dendrobium moschatum (Banks) Sw. |author=<!--Not stated--> |date=n.d. |website=Plants of the World Online |publisher=The Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew |access-date=October 16, 2022}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/6CK8Z |title= Dendrobium moschatum (Banks) Sw. |author=<!--Not stated--> |date=n.d. |website=Catalogue of Life |publisher=Species 2000 |access-date=October 16, 2022}}</ref> | synonyms_ref =<ref name="hildegard"/> | synonyms = * ''Epidendrum moschatum'' <small>Buch.-Ham. ([[basionym]])</small> * ''Cymbidium moschatum'' <small>(Buch.-Ham.) [[Willd.]]</small> * ''Dendrobium calceolaria'' <small>Carey ex [[Hook.]]</small> * ''Dendrobium moschatum'' <small>Wall. ex [[D.Don]], illegitimate</small><ref>[http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=58451 Kew World Checklist of Selected Plant Families, 58451, ''Dendrobium moschatum'' Wall. ex D.Don 1825]{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''Dendrobium cupreum'' <small>[[Herb.]] ex [[Lindl.]]</small> * ''Thicuania moschata'' <small>(Buch.-Ham.) [[Constantine Samuel Rafinesque|Raf.]]</small> * ''Callista moschata'' <small>(Buch.-Ham.) Kuntze</small> * ''Callista calceola'' <small>(Carey ex Hook.) Kuntze</small> * ''Dendrobium moschatum'' var. ''unguipetalum'' <small>[[I.Barua]]</small> }} '''ডেণ্ড্ৰবিয়াম মস্কেটাম''' {{Scn|Dendrobium moschatum}} বা '''পাটমুগী''' '''ফুল''' ({{Lang-en|musky-smelling dendrobium}}; কস্তুৰী গোন্ধযুক্ত ডেণ্ড্ৰবিয়াম) হৈছে [[ডেণ্ড্ৰ'বিয়াম]] পৰিয়ালৰ [[অৰ্কিড|অৰ্কিডৰ]] এটা প্ৰজাতি। ই এবিধ পৰাশ্ৰয়ী অৰ্কিড। ইয়াক [[হিমালয়]] অঞ্চল অৰ্থাৎ উত্তৰ আৰু পূব [[ভাৰত]], উত্তৰ [[বাংলাদেশ]], [[নেপাল]], [[ভূটান]] আৰু ইউনানত থলুৱাভাৱে পোৱা যায়। ইয়াৰ উপৰিও পাটমুগী ফুল ইণ্ডোচাইনা, অৰ্থাৎ[[ভিয়েটনাম]], [[থাইলেণ্ড]], [[ম্যানমাৰ]], [[লাউচ|লাওছ]] আৰু [[কম্বোডিয়া|কম্বোডিয়াতো]] থলুৱাভাৱে উপলব্ধ। অসমতো ই প্ৰাকৃতিকভাৱে হয়।<ref name="hildegard">[http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=58450 Kew World Checklist of Selected Plant Families, 58450, ''Dendrobium moschatum'' (Buch.]{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>I.Barua, Orchid Fl. Kamrup Distr. </ref><ref>[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=242412901 Flora of China v 25 p 385, <big>杓唇石斛</big> shao chun shi hu, ''Dendrobium moschatum'' (Buchanan-Hamilton) Swartz, Neues J. Bot. 1: 94. 1805.]</ref><ref>Hossain, A.B.M. (2002). </ref><ref>Misra, S. (2004). </ref><ref>Lucksom, S.Z. (2007). </ref><ref>Raskoti, B.B. (2009). </ref> ==বিৱৰণ== পাটমুগী অৰ্কিডৰ ফুলসমূহৰ শেঁতা মুগা বা কমলা চানেকীয়া আভাস থকা শেঁতা হালধীয়া বৰণৰ। ভিতৰৰ ফালৰ পাহিত কজলা আভাস থাকে। এডাল পুষ্পঠানিত দহ বা ততোধিক ফুল থাকে। অন্য ডেণ্ড্ৰ'বিয়ামৰ দৰে ইয়াৰ পাতসমূহ মূল ঠাঁৰিডালৰ দুয়োফালে সমভাৱে সজ্জিত। ইয়াক ঘাইকৈ অৰণ্যৰ মাজত গছৰ ডালত পোৱা যায়। ডেণ্ড্ৰবিয়াম মস্কেটামৰ পৰা আহৰণ কৰিব পৰা দুবিধ দ্ৰৱ্য হৈছে প্লিকাটল বি আৰু ফেনান্থ্ৰিন।<ref>{{Cite web |title=Plicatol B at kanaya.naist.jp/knapsack_jsp |url=http://kanaya.naist.jp/knapsack_jsp/information.jsp?word=C00015897 |access-date=2023-06-04 |archivedate=2017-01-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170116161935/http://kanaya.naist.jp/knapsack_jsp/information.jsp?word=C00015897 |deadurl=yes }}</ref> ==চিত্ৰ সম্ভাৰ== <gallery> Dendrobium moschatum (Ecological Botanical Gardens 2015 - 04).jpg Dendrobium moschatum (Ecological Botanical Gardens 2015 - 01).jpg Dendrobium moschatum (Ecological Botanical Gardens 2015 - 02).jpg Orchid40.JPG </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অৰ্কিড]] [[শ্ৰেণী:অসমত পোৱা অৰ্কিডসমূহ]] [[শ্ৰেণী:সপুষ্পক উদ্ভিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ উদ্ভিদ]] acbt0wxu0vxmflgn6gkx2w2vlwclo7h 0 100216 613438 571414 2026-06-21T13:02:40Z Porishmita B Borah 47553 /* */ এই প্ৰবন্ধটোত বানান সমূহ শুদ্ধ কৰি দিয়া হৈছে লগতে কিছু শব্দ যোগ কৰি সালসলনি কৰা হৈছে। 613438 wikitext text/x-wiki {{Wikify}} {{under construction}} '''হাজং জনগোষ্ঠীৰ সাজপাৰ''' ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত বসবাস কৰা অতিকে চিনা-পৰিচিত জনগোষ্ঠী হ'ল হাজং জনগোষ্ঠী। প্ৰত্যেক জনগোষ্ঠীৰ দৰেই হাজংসকলৰো নিজস্ব সাজপাৰ, লোক-সংস্কৃতি আছে। হাজংসকল মুলতে খেতি-বাতি কৰা লোক । হাজংসকলৰ পুৰুষসকল খেতিত পাকৈত আছিল ।হাজং মহিলাসকলৰ প্ৰত্যেকেই একোগৰাকী পাৰ্গত শিপিনী বুলিব পাৰি। হাজংসকলে সাজপাৰ তৈয়াৰ কৰা তাঁতশালক "বানা" বুলি কয়। বানা প্ৰতিটো হাজং পৰিয়ালৰ এক সাংস্কৃতিক সম্পদ। মূলতঃ বানা তিনিপ্ৰকাৰৰ যেনেঃ ১/শিস্নী বা মাটি বানা, ২/শ্বাল বানা ৩/ তাঁত বানা আদি। বানা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ বিভিন্ন সা-সৰঞ্জামৰ প্ৰয়োজন। যেনে - বানাগাৰি, দুৰপতি, মাখু, বেও, লাটাই, চুৰখি, বোৱাসূতা, ভলডাঙৰা, শিস্নীবাৰি, যতৰ, সূতা ভৰোৱা নলী, ৰাজ, ৰাজকাতা, পুতুলবাৰি, বানাখুটা, ৰচি, হাতকাৰাবৰি, হিৰখাতি, বোৱাদাঙি, বোৱাচুঙা, ঠেৰঠেৰাবাৰি ইত্যাদি। সম্প্ৰতি শিস্নী বা মাটি বানাত কমসংখ্যক লোকে কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰে। এই বানাত কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ অধিক সময়ৰ প্ৰয়োজন আৰু কষ্টকৰ হয়। শ্বাল বা তাঁত বানাত অতি কম সময়ৰ ভিতৰত কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াব পৰা যায়। এই বানাত কাপোৰ বোৱা অতি সহজ। সম্প্ৰতি এই বানা প্ৰচুৰ প্ৰচলন। হাজং শিপিনীৰ কৰ্মনিপুণতা সাজপাৰ পাতিন, আগন, কমপেছ, গামোচা আদি ঘৰতে প্ৰস্তুত কৰি বিশ্বৰ আগত দাঙি ধৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। ==পাতিন== [[File:পৰম্পৰাগতভাৱে পোছাক পিন্ধা হাজং সংস্কৃতি গোট.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত পোছাক পিন্ধা হাজং সংস্কৃতি দল]] হাজং মহিলাসকলে বুকুৰ পৰা ভৰিৰ কলাফুল বা পতালৈকে গাত মেৰিয়াই পিন্ধা কাপোৰখনেই পাতিন বা পাঠিন। ই হাজং মহিলাৰ জাতীয় পোছাক। পাতিনে হাজং মহিলাৰ সম্ভ্ৰম, মৰ্যাদা আৰু জাতীয় ঐতিহ্যৰ চেতনা সূচিত কৰায়। পাতিন হাজং মহিলাৰ মূল পৰিধেয় বস্তু হোৱাৰ লগতে ই হাজং জনগোষ্ঠীৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় জ্ঞাপক সাজ অৰ্থাৎ জাতীয় পোছাক। হাজং মহিলাসকলে তাঁত বা তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত তাঁত 'বানা'ত পাতিন তৈয়াৰ কৰি লয়। সেয়েহে তেওঁলোকে নিজৰ শাৰীৰিক উচ্চতা অনুসৰি নিজৰ হাতৰ দীঘলকৈ ৬/৭ হাত আৰু পথালিয়ে ৩/৪ হাতৰ জোখত পাতিন তৈয়াৰ কৰি লয়। পাতিন তিনি প্ৰকাৰৰ। (১) ৰাঙা পাতিন, (২) কাণ পাতিন আৰু (৩) ধলা পাতিন অৰ্থাৎ বগা ৰঙৰ পাতিন। প্ৰতিবিধ পাতিনৰ সুকীয়া বৈশিষ্ট্য আছে। ==ৰাঙা পাতিন== বাঙা পাতিন হৈছে ৰঙা বঙৰ সৈতে বিভিন্ন বং-বিৰঙৰ কাৰুকাৰ্য খচিত কৰি তৈয়াৰ কৰা পাতিন। এই পাতিনত ৰঙা ৰঙৰ সূতাই বেছিকৈ ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়। আনহাতে এই পাতিনৰ দুয়ো কাষত বিভিন্ন ৰঙৰ ডোৰা বা চাপা ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই পাতিন চাপাৰ অনুসৰি এক চাপা, দুই চাপা, তিনি চাপা নামেৰেও নামকৰণ কৰা হয়। চাপাৰ উপৰিও পাতিনত দীঘলীয়াকৈ সানমিহলি বিভিন্ন যি ৰঙ প্ৰয়োগ কৰা হয় তাক চালা বোলে। এই চাক্লাবো নাম সুকীয়া সুকীয়া। যেনে-যোৰ ভাঙা, গৰাচামৰি, দালুছাৱা, কালাইতিলা ছাৱা, চিপ্ৰা ছাৱা, ঝাৰমণি ছাৱা, শলপোণা ছাৱা সেঙনিলী ছাৱা, কৰেবাৰী ছাৱা ইত্যাদি। ছোৱালীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সধৱা বা বৃদ্ধালৈকে সকলোৱে ৰাঙা পাতিন পৰিধান কৰে। কেৱল বৃদ্ধা বিধৱা মহিলা সকলেহে ৰাঙা পাতিন পিন্ধিব নোৱাৰে। ধৰ্মীয় সংস্কাৰ অনুসৰি বিধৱা মহিলাসকলে বগা পাতিন পিন্ধিব লাগে যদিও কম বয়সতে বিধৱা হোৱা মহিলাই ৰাঙা পাতিন পিন্ধাত সম্প্ৰতি কোনো সামাজিক প্ৰতিবন্ধক নাই। বৰ্তমান যান্ত্ৰিক যুগৰ অগ্ৰগতিত আধুনিক শিক্ষাৰে শিক্ষিতা মহিলাসকলে নিজৰ দৈনন্দিন বিভিন্ন কৰ্মক্ষেত্ৰত নিজৰ অভীৰুচি, সুবিধা অনুসৰি ভাৰতীয় পৰ্যায়ৰ বিভিন্ন সাজ-পাৰ পিন্ধিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। তাত সামাজিক কোনো বাধ্যবাধকতা নাই। কিন্তু নিজৰ স্ব-জাতীয় ধৰ্মীয়, সামাজিক অনুষ্ঠান, সভা- সমিতিত হাজং মহিলাসকলে ৰাঙা পাতিন পিন্ধি নিজৰ জনগোষ্ঠীয় জাতীয় সম্ভ্ৰম আৰু মৰ্যাদা অক্ষুণ্ণ বাখিছে। হাজং মহিলাসকলে এনেদৰে সভা-সমিতি আৰু নিজৰ জনগোষ্ঠীয় উৎসব-পাৰ্বণ আদিত ৰাঙান পাতিন, ফুলা আগণ বা আগৰুণ পৰিধান কৰি জাতীয় চিনাকি দি আহিছে। গাঁৱলীয়া হাজং মহিলাসকল প্ৰায় প্ৰত্যেকেই একো একোজনী দক্ষ শিলিনী। তেওঁলোক মানসিক, শাৰীৰিক খাটনি কৰি নিজৰ বাবে নিজেই তাঁতত বা শালত ৰাঙা পাতিন অধিক উজ্জ্বলকৈ প্ৰস্তুত কৰি আছে। আধুনিকতাৰ কচি, আৰু সৌন্দৰ্যৰ কাৰণে বৰ্তমান হাজং মহিলাই কপাহী সূতাৰ উপৰিও উজ্জ্বল ৰঙৰ বিভিন্ন সূতা ব্যৱহাৰেৰে সোণালী ৰঙৰ ৰাং আদি লগাই ৰাঙা পাতিন প্ৰস্তুত কৰিব ধৰিছে। কপাহী সূতাৰে প্ৰস্তুত কৰা পৰম্পৰাগত ৰাঙা পাতিনতকৈ আধুনিক বিভিন্ন সূতা আৰু ৰাং দি বনোৱা পাতিনৰ খাটনি বেছি। ইয়াত খৰচৰ লগতে সময়ো অধিক লাগে। ==কাণ পাতনি== কাণ পাতিন প্ৰস্তুত কৰোঁতে ৰং বিৰঙৰ সূতা কমকৈ ব্যৱহাৰ কৰাৰ লগতে ৰাঙা পাতিনতকৈ এই পাতিনত কমকৈ সূতাৰ ব্যৱহাৰ হয়। সেই বাবে কাণ পাতনি দেখাত বংচঙীয়া আৰু দেখাত উজ্জ্বল নহয়। ই ৰাঙা পাতিনতকৈ কিছু পাতল আৰু প্ৰস্তুত কৰোঁতে সময়েৰো কিছু প্ৰয়োজন নহয়। এই কাণ পাতনি বয়সিয়াল মহিলা আৰু বৃদ্ধাসকলেহে পৰিধান কৰে। ==ধলা পাতিন== ধলা বা বগা পাতিন অকল বগা ৰঙৰ সূতাৰেহে তৈয়াৰ কৰা হয়। কোনো কোনোৱে ধলা পাতিন কাষে কাষে কিছু পৰিমাণে কলা ৰঙৰ সূতাও ব্যৱহাৰ কৰে। এই পাতিন কিছু পৰিমাণে সূতা কমকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সেয়ে ই অন্য পাতিনতকৈ কিছু পাতল। ধলা অৰ্থাৎ বগা ৰঙৰ এই পাতিন কেবল বিধৱা মহিলাসকলেহে পৰিধান কৰে। হাজং মহিলাসকলে এইদৰে তেওঁলোকৰ বয়স আৰু সামাজিকস্থিতি অনুসৰি পাতিন ব্যৱহাৰ কৰে। কোনো কোনো পাতিনৰ দীঘৰ পৰিমাণ বেছিকৈ বনাই পাতিন এটি আঁচল কঁকাল মেৰিয়াই বান্ধি লয়। ==আগন বা আৰ্গন== হাজংসকল আগন দুই প্ৰকাৰ যেনে- আগন আৰু ফুলৗ আগন। ফুল নথকা আগন বুলি কয় আৰু ফুল থকা আগনক ফুলৗ আগন বুলি কয়। ৰাঙা পাতিনৰ লগতে হাজং মহিলাসকলে গাত মেৰিয়াই ব্যৱহাৰ কৰা কাপোৰ হ'ল আগন (আৰ্গন, পাৰ্ছা, আগৰুণ বুলিও জনা যায়)। অঞ্চল বিশেষে এই আগনক উৰণা বুলিও কোৱা হয়। আগন বা উৰণা গাত লোৱা চাদৰৰ দৰে। অৱশ্যে গাৰ চাদৰতকৈ এই কাপোৰৰ আকাৰত বহল কম হয়। সাধাৰণতে হাজং মহিলাসকলে এই আগন বক্ষস্থলৰ ওপৰত ইংৰাজী (U) বা (V) আখৰটোৰ দৰে ৰাখি ইয়াৰ দুই মুৰ দুই কান্ধেদি ওলমাই দি পিঠিৰ ফালে ৰাখে। আগনব আকাৰ স্বাভাবিক ভাবে দীঘলে ৪/৫ হাত আৰু পথালিয়ে প্ৰায় ১ হাত মান হয়। এই আগন বা উৰণা পুৰুষসকলওে ডিঙিত নাইবা মূৰত মেৰিয়াই লয়। এই কাপোৰ ব্যৱহাৰৰ দ্বাৰা পুৰুষজন হাজং জনগোষ্ঠীৰ লোক বুলি জানিব পাৰি। ==কমপেছ== পুৰুষ সকলে মূৰত বা ডিঙিত মেৰিয়াই লোৱা আগনৰ দৰে পোছাক। এই কমপেছ মহিলাসকলে তাঁতশালত পুৰুষৰ বাবে তৈয়াৰ কৰি লয়। ==গামোচা বা ভেঝা নিংটি== [[File:Modern Hajong dress of assam.jpg|thumb|ভেঝা নিংটি পৰিধান কৰা হাজং পুৰুষ। ]] হাজং পুৰুষসলকলে পিন্ধা কাপোৰখন বৰ্তমান গামছা (গামোছা) বুলিয়েই কোৱা হয় যদিও ইয়াক ভেঝা নিংটি বুলি পূৰ্বতে কোৱা হৈছিল। হাজং মহিলাসকলে নিজৰ বিভিন্ন কাপোৰৰ দৰে পুৰুষে পিন্ধা গামছা বা ভেঝা নিংটিটোও তাঁতত প্ৰস্তুত কৰি দিয়ে। ই আকাৰত দীঘলে ৪/৫ হাত আৰু পথালিয়ে ২/ ২১/ হাত হয়। বিবাহিত বা বয়সিয়াল পুৰুষসকলে গামোচাখনৰ এটি মূৰ দুই ভৰিৰ মাজেৰে পিছফালে লৈ কঁকালত গুজে। এনেদৰে গুজি লোৱা কাৰণে এই কাপোৰক ডেঝা নিংটি বুলি কৈ অহা হৈছে। হাজং পুৰুষসকলে পূজা-পাৰ্বণ, বিয়া-সবাহ, ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান আদিত নিংটি গুজি এই কাপোৰ পিন্ধে পুৰুষে পিন্ধা গামোচাখন সাধাৰণতে বগা ৰঙৰ হয় যদিও, হাজংসকল কৃষিজীৱি হোৱা কাৰণে নীলা, সেউজীয়া, পখৰা ৰঙৰো হয়। কাৰণ বগা বঙৰ গামোচাৰে খেতি বা কৃষি কাম কৰিলে ইয়াৰ সৌন্দৰ্য নাথাকে। গামোচা পুৰুষসকলৰ মূল পিন্ধা কাপোৰ হোৱাৰ উপৰিও হাজং তিৰোতাসকলে নিজৰ শিশুক পিঠিত বোকোচা বান্ধোতেও ব্যৱহাৰ কৰে। গাঁৱলীয়া হাজং তিৰোতাই শিশুক গামোচাৰে পিঠিত বোকোচা বান্ধি ইটো- সিটো দৈনন্দিন কাম-কাজ কৰে। হাজং তিৰোতাসকলে ইতিমধ্যে উল্লেখ কৰি অহা ৰাঙা পাতিন, ফুলা আগন, ভেঝা নিংটি বা গামোচা আদি সকলো ধৰণৰ বস্ত্ৰ নিজৰ বানা বা তাঁতত বৈ লয়। কৃষিজীবি গাঁৱলীয়া হাজং মহিলাসকল প্ৰত্যেকেই একোজনী পাৰ্গত শিপিনী। সম্প্ৰতি কিছু সংখ্যক হাজং মহিলাই নিজব তাঁত শালত ৰাঙা পাতিন, ফুলা আগন গামোচা আদি প্ৰস্তুত কৰি ব্যৱসায়ৰ বাটো মুকালি কৰিছে আৰু তেওঁলোক আৰ্থিকভাৱে সুন্দৰ উপায় হোৱাৰ লগতে হাজং সমাজৰ স্বকীয় কুটিৰ শিল্প, সংস্কৃতিক জীয়াই ৰখাৰ উত্তম পথ। e6x9bkndfcb322yo8p4xda5viw48mo4 613442 613438 2026-06-21T13:07:53Z Porishmita B Borah 47553 /* ৰাঙা পাতিন */ ইয়াত ভুল বানানৰ শুদ্ধিকৰণ কৰা হৈছে। 613442 wikitext text/x-wiki {{Wikify}} {{under construction}} '''হাজং জনগোষ্ঠীৰ সাজপাৰ''' ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত বসবাস কৰা অতিকে চিনা-পৰিচিত জনগোষ্ঠী হ'ল হাজং জনগোষ্ঠী। প্ৰত্যেক জনগোষ্ঠীৰ দৰেই হাজংসকলৰো নিজস্ব সাজপাৰ, লোক-সংস্কৃতি আছে। হাজংসকল মুলতে খেতি-বাতি কৰা লোক । হাজংসকলৰ পুৰুষসকল খেতিত পাকৈত আছিল ।হাজং মহিলাসকলৰ প্ৰত্যেকেই একোগৰাকী পাৰ্গত শিপিনী বুলিব পাৰি। হাজংসকলে সাজপাৰ তৈয়াৰ কৰা তাঁতশালক "বানা" বুলি কয়। বানা প্ৰতিটো হাজং পৰিয়ালৰ এক সাংস্কৃতিক সম্পদ। মূলতঃ বানা তিনিপ্ৰকাৰৰ যেনেঃ ১/শিস্নী বা মাটি বানা, ২/শ্বাল বানা ৩/ তাঁত বানা আদি। বানা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ বিভিন্ন সা-সৰঞ্জামৰ প্ৰয়োজন। যেনে - বানাগাৰি, দুৰপতি, মাখু, বেও, লাটাই, চুৰখি, বোৱাসূতা, ভলডাঙৰা, শিস্নীবাৰি, যতৰ, সূতা ভৰোৱা নলী, ৰাজ, ৰাজকাতা, পুতুলবাৰি, বানাখুটা, ৰচি, হাতকাৰাবৰি, হিৰখাতি, বোৱাদাঙি, বোৱাচুঙা, ঠেৰঠেৰাবাৰি ইত্যাদি। সম্প্ৰতি শিস্নী বা মাটি বানাত কমসংখ্যক লোকে কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰে। এই বানাত কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ অধিক সময়ৰ প্ৰয়োজন আৰু কষ্টকৰ হয়। শ্বাল বা তাঁত বানাত অতি কম সময়ৰ ভিতৰত কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াব পৰা যায়। এই বানাত কাপোৰ বোৱা অতি সহজ। সম্প্ৰতি এই বানা প্ৰচুৰ প্ৰচলন। হাজং শিপিনীৰ কৰ্মনিপুণতা সাজপাৰ পাতিন, আগন, কমপেছ, গামোচা আদি ঘৰতে প্ৰস্তুত কৰি বিশ্বৰ আগত দাঙি ধৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। ==পাতিন== [[File:পৰম্পৰাগতভাৱে পোছাক পিন্ধা হাজং সংস্কৃতি গোট.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত পোছাক পিন্ধা হাজং সংস্কৃতি দল]] হাজং মহিলাসকলে বুকুৰ পৰা ভৰিৰ কলাফুল বা পতালৈকে গাত মেৰিয়াই পিন্ধা কাপোৰখনেই পাতিন বা পাঠিন। ই হাজং মহিলাৰ জাতীয় পোছাক। পাতিনে হাজং মহিলাৰ সম্ভ্ৰম, মৰ্যাদা আৰু জাতীয় ঐতিহ্যৰ চেতনা সূচিত কৰায়। পাতিন হাজং মহিলাৰ মূল পৰিধেয় বস্তু হোৱাৰ লগতে ই হাজং জনগোষ্ঠীৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় জ্ঞাপক সাজ অৰ্থাৎ জাতীয় পোছাক। হাজং মহিলাসকলে তাঁত বা তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত তাঁত 'বানা'ত পাতিন তৈয়াৰ কৰি লয়। সেয়েহে তেওঁলোকে নিজৰ শাৰীৰিক উচ্চতা অনুসৰি নিজৰ হাতৰ দীঘলকৈ ৬/৭ হাত আৰু পথালিয়ে ৩/৪ হাতৰ জোখত পাতিন তৈয়াৰ কৰি লয়। পাতিন তিনি প্ৰকাৰৰ। (১) ৰাঙা পাতিন, (২) কাণ পাতিন আৰু (৩) ধলা পাতিন অৰ্থাৎ বগা ৰঙৰ পাতিন। প্ৰতিবিধ পাতিনৰ সুকীয়া বৈশিষ্ট্য আছে। ==ৰাঙা পাতিন== ৰাঙা পাতিন হৈছে ৰঙা ৰঙৰ সৈতে বিভিন্ন ৰং-বিৰঙৰ কাৰুকাৰ্য খচিত কৰি তৈয়াৰ কৰা পাতিন। এই পাতিনত ৰঙা ৰঙৰ সূতাই বেছিকৈ ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়। আনহাতে এই পাতিনৰ দুয়ো কাষত বিভিন্ন ৰঙৰ ডোৰা বা চাপা ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই পাতিন চাপাৰ অনুসৰি এক চাপা, দুই চাপা, তিনি চাপা নামেৰেও নামকৰণ কৰা হয়। চাপাৰ উপৰিও পাতিনত দীঘলীয়াকৈ সানমিহলি বিভিন্ন যি ৰঙ প্ৰয়োগ কৰা হয় তাক চালা বোলে। এই চাক্লাবো নাম সুকীয়া সুকীয়া। যেনে-যোৰ ভাঙা, গৰাচামৰি, দালুছাৱা, কালাইতিলা ছাৱা, চিপ্ৰা ছাৱা, ঝাৰমণি ছাৱা, শলপোণা ছাৱা সেঙনিলী ছাৱা, কৰেবাৰী ছাৱা ইত্যাদি। ছোৱালীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সধৱা বা বৃদ্ধালৈকে সকলোৱে ৰাঙা পাতিন পৰিধান কৰে। কেৱল বৃদ্ধা বিধৱা মহিলা সকলেহে ৰাঙা পাতিন পিন্ধিব নোৱাৰে। ধৰ্মীয় সংস্কাৰ অনুসৰি বিধৱা মহিলাসকলে বগা পাতিন পিন্ধিব লাগে যদিও কম বয়সতে বিধৱা হোৱা মহিলাই ৰাঙা পাতিন পিন্ধাত সম্প্ৰতি কোনো সামাজিক প্ৰতিবন্ধক নাই। বৰ্তমান যান্ত্ৰিক যুগৰ অগ্ৰগতিত আধুনিক শিক্ষাৰে শিক্ষিতা মহিলাসকলে নিজৰ দৈনন্দিন বিভিন্ন কৰ্মক্ষেত্ৰত নিজৰ অভীৰুচি, সুবিধা অনুসৰি ভাৰতীয় পৰ্যায়ৰ বিভিন্ন সাজ-পাৰ পিন্ধিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। তাত সামাজিক কোনো বাধ্যবাধকতা নাই। কিন্তু নিজৰ স্ব-জাতীয় ধৰ্মীয়, সামাজিক অনুষ্ঠান, সভা- সমিতিত হাজং মহিলাসকলে ৰাঙা পাতিন পিন্ধি নিজৰ জনগোষ্ঠীয় জাতীয় সম্ভ্ৰম আৰু মৰ্যাদা অক্ষুণ্ণ ৰাখিছে। হাজং মহিলাসকলে এনেদৰে সভা-সমিতি আৰু নিজৰ জনগোষ্ঠীয় উৎসব-পাৰ্বণ আদিত ৰাঙা পাতিন, ফুলা আগণ বা আগৰুণ পৰিধান কৰি জাতীয় চিনাকি দি আহিছে। গাঁৱলীয়া হাজং মহিলাসকল প্ৰায় প্ৰত্যেকেই একো একোজনী দক্ষ শিপিনী। তেওঁলোক মানসিক, শাৰীৰিক খাটনি কৰি নিজৰ বাবে নিজেই তাঁতত বা শালত ৰাঙা পাতিন অধিক উজ্জ্বলকৈ প্ৰস্তুত কৰি আছে। আধুনিকতাৰ কচি, আৰু সৌন্দৰ্যৰ কাৰণে বৰ্তমান হাজং মহিলাই কপাহী সূতাৰ উপৰিও উজ্জ্বল ৰঙৰ বিভিন্ন সূতা ব্যৱহাৰেৰে সোণালী ৰঙৰ ৰাং আদি লগাই ৰাঙা পাতিন প্ৰস্তুত কৰিব ধৰিছে। কপাহী সূতাৰে প্ৰস্তুত কৰা পৰম্পৰাগত ৰাঙা পাতিনতকৈ আধুনিক বিভিন্ন সূতা আৰু ৰাং দি বনোৱা পাতিনৰ খাটনি বেছি। ইয়াত খৰচৰ লগতে সময়ো অধিক লাগে। ==কাণ পাতনি== কাণ পাতিন প্ৰস্তুত কৰোঁতে ৰং বিৰঙৰ সূতা কমকৈ ব্যৱহাৰ কৰাৰ লগতে ৰাঙা পাতিনতকৈ এই পাতিনত কমকৈ সূতাৰ ব্যৱহাৰ হয়। সেই বাবে কাণ পাতনি দেখাত বংচঙীয়া আৰু দেখাত উজ্জ্বল নহয়। ই ৰাঙা পাতিনতকৈ কিছু পাতল আৰু প্ৰস্তুত কৰোঁতে সময়েৰো কিছু প্ৰয়োজন নহয়। এই কাণ পাতনি বয়সিয়াল মহিলা আৰু বৃদ্ধাসকলেহে পৰিধান কৰে। ==ধলা পাতিন== ধলা বা বগা পাতিন অকল বগা ৰঙৰ সূতাৰেহে তৈয়াৰ কৰা হয়। কোনো কোনোৱে ধলা পাতিন কাষে কাষে কিছু পৰিমাণে কলা ৰঙৰ সূতাও ব্যৱহাৰ কৰে। এই পাতিন কিছু পৰিমাণে সূতা কমকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সেয়ে ই অন্য পাতিনতকৈ কিছু পাতল। ধলা অৰ্থাৎ বগা ৰঙৰ এই পাতিন কেবল বিধৱা মহিলাসকলেহে পৰিধান কৰে। হাজং মহিলাসকলে এইদৰে তেওঁলোকৰ বয়স আৰু সামাজিকস্থিতি অনুসৰি পাতিন ব্যৱহাৰ কৰে। কোনো কোনো পাতিনৰ দীঘৰ পৰিমাণ বেছিকৈ বনাই পাতিন এটি আঁচল কঁকাল মেৰিয়াই বান্ধি লয়। ==আগন বা আৰ্গন== হাজংসকল আগন দুই প্ৰকাৰ যেনে- আগন আৰু ফুলৗ আগন। ফুল নথকা আগন বুলি কয় আৰু ফুল থকা আগনক ফুলৗ আগন বুলি কয়। ৰাঙা পাতিনৰ লগতে হাজং মহিলাসকলে গাত মেৰিয়াই ব্যৱহাৰ কৰা কাপোৰ হ'ল আগন (আৰ্গন, পাৰ্ছা, আগৰুণ বুলিও জনা যায়)। অঞ্চল বিশেষে এই আগনক উৰণা বুলিও কোৱা হয়। আগন বা উৰণা গাত লোৱা চাদৰৰ দৰে। অৱশ্যে গাৰ চাদৰতকৈ এই কাপোৰৰ আকাৰত বহল কম হয়। সাধাৰণতে হাজং মহিলাসকলে এই আগন বক্ষস্থলৰ ওপৰত ইংৰাজী (U) বা (V) আখৰটোৰ দৰে ৰাখি ইয়াৰ দুই মুৰ দুই কান্ধেদি ওলমাই দি পিঠিৰ ফালে ৰাখে। আগনব আকাৰ স্বাভাবিক ভাবে দীঘলে ৪/৫ হাত আৰু পথালিয়ে প্ৰায় ১ হাত মান হয়। এই আগন বা উৰণা পুৰুষসকলওে ডিঙিত নাইবা মূৰত মেৰিয়াই লয়। এই কাপোৰ ব্যৱহাৰৰ দ্বাৰা পুৰুষজন হাজং জনগোষ্ঠীৰ লোক বুলি জানিব পাৰি। ==কমপেছ== পুৰুষ সকলে মূৰত বা ডিঙিত মেৰিয়াই লোৱা আগনৰ দৰে পোছাক। এই কমপেছ মহিলাসকলে তাঁতশালত পুৰুষৰ বাবে তৈয়াৰ কৰি লয়। ==গামোচা বা ভেঝা নিংটি== [[File:Modern Hajong dress of assam.jpg|thumb|ভেঝা নিংটি পৰিধান কৰা হাজং পুৰুষ। ]] হাজং পুৰুষসলকলে পিন্ধা কাপোৰখন বৰ্তমান গামছা (গামোছা) বুলিয়েই কোৱা হয় যদিও ইয়াক ভেঝা নিংটি বুলি পূৰ্বতে কোৱা হৈছিল। হাজং মহিলাসকলে নিজৰ বিভিন্ন কাপোৰৰ দৰে পুৰুষে পিন্ধা গামছা বা ভেঝা নিংটিটোও তাঁতত প্ৰস্তুত কৰি দিয়ে। ই আকাৰত দীঘলে ৪/৫ হাত আৰু পথালিয়ে ২/ ২১/ হাত হয়। বিবাহিত বা বয়সিয়াল পুৰুষসকলে গামোচাখনৰ এটি মূৰ দুই ভৰিৰ মাজেৰে পিছফালে লৈ কঁকালত গুজে। এনেদৰে গুজি লোৱা কাৰণে এই কাপোৰক ডেঝা নিংটি বুলি কৈ অহা হৈছে। হাজং পুৰুষসকলে পূজা-পাৰ্বণ, বিয়া-সবাহ, ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান আদিত নিংটি গুজি এই কাপোৰ পিন্ধে পুৰুষে পিন্ধা গামোচাখন সাধাৰণতে বগা ৰঙৰ হয় যদিও, হাজংসকল কৃষিজীৱি হোৱা কাৰণে নীলা, সেউজীয়া, পখৰা ৰঙৰো হয়। কাৰণ বগা বঙৰ গামোচাৰে খেতি বা কৃষি কাম কৰিলে ইয়াৰ সৌন্দৰ্য নাথাকে। গামোচা পুৰুষসকলৰ মূল পিন্ধা কাপোৰ হোৱাৰ উপৰিও হাজং তিৰোতাসকলে নিজৰ শিশুক পিঠিত বোকোচা বান্ধোতেও ব্যৱহাৰ কৰে। গাঁৱলীয়া হাজং তিৰোতাই শিশুক গামোচাৰে পিঠিত বোকোচা বান্ধি ইটো- সিটো দৈনন্দিন কাম-কাজ কৰে। হাজং তিৰোতাসকলে ইতিমধ্যে উল্লেখ কৰি অহা ৰাঙা পাতিন, ফুলা আগন, ভেঝা নিংটি বা গামোচা আদি সকলো ধৰণৰ বস্ত্ৰ নিজৰ বানা বা তাঁতত বৈ লয়। কৃষিজীবি গাঁৱলীয়া হাজং মহিলাসকল প্ৰত্যেকেই একোজনী পাৰ্গত শিপিনী। সম্প্ৰতি কিছু সংখ্যক হাজং মহিলাই নিজব তাঁত শালত ৰাঙা পাতিন, ফুলা আগন গামোচা আদি প্ৰস্তুত কৰি ব্যৱসায়ৰ বাটো মুকালি কৰিছে আৰু তেওঁলোক আৰ্থিকভাৱে সুন্দৰ উপায় হোৱাৰ লগতে হাজং সমাজৰ স্বকীয় কুটিৰ শিল্প, সংস্কৃতিক জীয়াই ৰখাৰ উত্তম পথ। pswl3ds13c9bn66evb37lp7jh94fgqi 613444 613442 2026-06-21T13:10:19Z Porishmita B Borah 47553 /* কাণ পাতনি */ ইয়াত ভুল হৈ থকা বানানসমূহ শুদ্ধ কৰা হৈছে। 613444 wikitext text/x-wiki {{Wikify}} {{under construction}} '''হাজং জনগোষ্ঠীৰ সাজপাৰ''' ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত বসবাস কৰা অতিকে চিনা-পৰিচিত জনগোষ্ঠী হ'ল হাজং জনগোষ্ঠী। প্ৰত্যেক জনগোষ্ঠীৰ দৰেই হাজংসকলৰো নিজস্ব সাজপাৰ, লোক-সংস্কৃতি আছে। হাজংসকল মুলতে খেতি-বাতি কৰা লোক । হাজংসকলৰ পুৰুষসকল খেতিত পাকৈত আছিল ।হাজং মহিলাসকলৰ প্ৰত্যেকেই একোগৰাকী পাৰ্গত শিপিনী বুলিব পাৰি। হাজংসকলে সাজপাৰ তৈয়াৰ কৰা তাঁতশালক "বানা" বুলি কয়। বানা প্ৰতিটো হাজং পৰিয়ালৰ এক সাংস্কৃতিক সম্পদ। মূলতঃ বানা তিনিপ্ৰকাৰৰ যেনেঃ ১/শিস্নী বা মাটি বানা, ২/শ্বাল বানা ৩/ তাঁত বানা আদি। বানা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ বিভিন্ন সা-সৰঞ্জামৰ প্ৰয়োজন। যেনে - বানাগাৰি, দুৰপতি, মাখু, বেও, লাটাই, চুৰখি, বোৱাসূতা, ভলডাঙৰা, শিস্নীবাৰি, যতৰ, সূতা ভৰোৱা নলী, ৰাজ, ৰাজকাতা, পুতুলবাৰি, বানাখুটা, ৰচি, হাতকাৰাবৰি, হিৰখাতি, বোৱাদাঙি, বোৱাচুঙা, ঠেৰঠেৰাবাৰি ইত্যাদি। সম্প্ৰতি শিস্নী বা মাটি বানাত কমসংখ্যক লোকে কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰে। এই বানাত কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ অধিক সময়ৰ প্ৰয়োজন আৰু কষ্টকৰ হয়। শ্বাল বা তাঁত বানাত অতি কম সময়ৰ ভিতৰত কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াব পৰা যায়। এই বানাত কাপোৰ বোৱা অতি সহজ। সম্প্ৰতি এই বানা প্ৰচুৰ প্ৰচলন। হাজং শিপিনীৰ কৰ্মনিপুণতা সাজপাৰ পাতিন, আগন, কমপেছ, গামোচা আদি ঘৰতে প্ৰস্তুত কৰি বিশ্বৰ আগত দাঙি ধৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। ==পাতিন== [[File:পৰম্পৰাগতভাৱে পোছাক পিন্ধা হাজং সংস্কৃতি গোট.jpg|thumb|পৰম্পৰাগত পোছাক পিন্ধা হাজং সংস্কৃতি দল]] হাজং মহিলাসকলে বুকুৰ পৰা ভৰিৰ কলাফুল বা পতালৈকে গাত মেৰিয়াই পিন্ধা কাপোৰখনেই পাতিন বা পাঠিন। ই হাজং মহিলাৰ জাতীয় পোছাক। পাতিনে হাজং মহিলাৰ সম্ভ্ৰম, মৰ্যাদা আৰু জাতীয় ঐতিহ্যৰ চেতনা সূচিত কৰায়। পাতিন হাজং মহিলাৰ মূল পৰিধেয় বস্তু হোৱাৰ লগতে ই হাজং জনগোষ্ঠীৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় জ্ঞাপক সাজ অৰ্থাৎ জাতীয় পোছাক। হাজং মহিলাসকলে তাঁত বা তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত তাঁত 'বানা'ত পাতিন তৈয়াৰ কৰি লয়। সেয়েহে তেওঁলোকে নিজৰ শাৰীৰিক উচ্চতা অনুসৰি নিজৰ হাতৰ দীঘলকৈ ৬/৭ হাত আৰু পথালিয়ে ৩/৪ হাতৰ জোখত পাতিন তৈয়াৰ কৰি লয়। পাতিন তিনি প্ৰকাৰৰ। (১) ৰাঙা পাতিন, (২) কাণ পাতিন আৰু (৩) ধলা পাতিন অৰ্থাৎ বগা ৰঙৰ পাতিন। প্ৰতিবিধ পাতিনৰ সুকীয়া বৈশিষ্ট্য আছে। ==ৰাঙা পাতিন== ৰাঙা পাতিন হৈছে ৰঙা ৰঙৰ সৈতে বিভিন্ন ৰং-বিৰঙৰ কাৰুকাৰ্য খচিত কৰি তৈয়াৰ কৰা পাতিন। এই পাতিনত ৰঙা ৰঙৰ সূতাই বেছিকৈ ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়। আনহাতে এই পাতিনৰ দুয়ো কাষত বিভিন্ন ৰঙৰ ডোৰা বা চাপা ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই পাতিন চাপাৰ অনুসৰি এক চাপা, দুই চাপা, তিনি চাপা নামেৰেও নামকৰণ কৰা হয়। চাপাৰ উপৰিও পাতিনত দীঘলীয়াকৈ সানমিহলি বিভিন্ন যি ৰঙ প্ৰয়োগ কৰা হয় তাক চালা বোলে। এই চাক্লাবো নাম সুকীয়া সুকীয়া। যেনে-যোৰ ভাঙা, গৰাচামৰি, দালুছাৱা, কালাইতিলা ছাৱা, চিপ্ৰা ছাৱা, ঝাৰমণি ছাৱা, শলপোণা ছাৱা সেঙনিলী ছাৱা, কৰেবাৰী ছাৱা ইত্যাদি। ছোৱালীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সধৱা বা বৃদ্ধালৈকে সকলোৱে ৰাঙা পাতিন পৰিধান কৰে। কেৱল বৃদ্ধা বিধৱা মহিলা সকলেহে ৰাঙা পাতিন পিন্ধিব নোৱাৰে। ধৰ্মীয় সংস্কাৰ অনুসৰি বিধৱা মহিলাসকলে বগা পাতিন পিন্ধিব লাগে যদিও কম বয়সতে বিধৱা হোৱা মহিলাই ৰাঙা পাতিন পিন্ধাত সম্প্ৰতি কোনো সামাজিক প্ৰতিবন্ধক নাই। বৰ্তমান যান্ত্ৰিক যুগৰ অগ্ৰগতিত আধুনিক শিক্ষাৰে শিক্ষিতা মহিলাসকলে নিজৰ দৈনন্দিন বিভিন্ন কৰ্মক্ষেত্ৰত নিজৰ অভীৰুচি, সুবিধা অনুসৰি ভাৰতীয় পৰ্যায়ৰ বিভিন্ন সাজ-পাৰ পিন্ধিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। তাত সামাজিক কোনো বাধ্যবাধকতা নাই। কিন্তু নিজৰ স্ব-জাতীয় ধৰ্মীয়, সামাজিক অনুষ্ঠান, সভা- সমিতিত হাজং মহিলাসকলে ৰাঙা পাতিন পিন্ধি নিজৰ জনগোষ্ঠীয় জাতীয় সম্ভ্ৰম আৰু মৰ্যাদা অক্ষুণ্ণ ৰাখিছে। হাজং মহিলাসকলে এনেদৰে সভা-সমিতি আৰু নিজৰ জনগোষ্ঠীয় উৎসব-পাৰ্বণ আদিত ৰাঙা পাতিন, ফুলা আগণ বা আগৰুণ পৰিধান কৰি জাতীয় চিনাকি দি আহিছে। গাঁৱলীয়া হাজং মহিলাসকল প্ৰায় প্ৰত্যেকেই একো একোজনী দক্ষ শিপিনী। তেওঁলোক মানসিক, শাৰীৰিক খাটনি কৰি নিজৰ বাবে নিজেই তাঁতত বা শালত ৰাঙা পাতিন অধিক উজ্জ্বলকৈ প্ৰস্তুত কৰি আছে। আধুনিকতাৰ কচি, আৰু সৌন্দৰ্যৰ কাৰণে বৰ্তমান হাজং মহিলাই কপাহী সূতাৰ উপৰিও উজ্জ্বল ৰঙৰ বিভিন্ন সূতা ব্যৱহাৰেৰে সোণালী ৰঙৰ ৰাং আদি লগাই ৰাঙা পাতিন প্ৰস্তুত কৰিব ধৰিছে। কপাহী সূতাৰে প্ৰস্তুত কৰা পৰম্পৰাগত ৰাঙা পাতিনতকৈ আধুনিক বিভিন্ন সূতা আৰু ৰাং দি বনোৱা পাতিনৰ খাটনি বেছি। ইয়াত খৰচৰ লগতে সময়ো অধিক লাগে। ==কাণ পাতনি== কাণ পাতিন প্ৰস্তুত কৰোঁতে ৰং বিৰঙৰ সূতা কমকৈ ব্যৱহাৰ কৰাৰ লগতে ৰাঙা পাতিনতকৈ এই পাতিনত কমকৈ সূতাৰ ব্যৱহাৰ হয়। সেই বাবে কাণ পাতনি দেখাত ৰংচঙীয়া আৰু দেখাত উজ্জ্বল নহয়। ই ৰাঙা পাতিনতকৈ কিছু পাতল আৰু প্ৰস্তুত কৰোঁতে অধিক সময়ৰো প্ৰয়োজন নহয়। এই কাণ পাতনি বয়সিয়াল মহিলা আৰু বৃদ্ধাসকলেহে পৰিধান কৰে। ==ধলা পাতিন== ধলা বা বগা পাতিন অকল বগা ৰঙৰ সূতাৰেহে তৈয়াৰ কৰা হয়। কোনো কোনোৱে ধলা পাতিন কাষে কাষে কিছু পৰিমাণে কলা ৰঙৰ সূতাও ব্যৱহাৰ কৰে। এই পাতিন কিছু পৰিমাণে সূতা কমকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সেয়ে ই অন্য পাতিনতকৈ কিছু পাতল। ধলা অৰ্থাৎ বগা ৰঙৰ এই পাতিন কেবল বিধৱা মহিলাসকলেহে পৰিধান কৰে। হাজং মহিলাসকলে এইদৰে তেওঁলোকৰ বয়স আৰু সামাজিকস্থিতি অনুসৰি পাতিন ব্যৱহাৰ কৰে। কোনো কোনো পাতিনৰ দীঘৰ পৰিমাণ বেছিকৈ বনাই পাতিন এটি আঁচল কঁকাল মেৰিয়াই বান্ধি লয়। ==আগন বা আৰ্গন== হাজংসকল আগন দুই প্ৰকাৰ যেনে- আগন আৰু ফুলৗ আগন। ফুল নথকা আগন বুলি কয় আৰু ফুল থকা আগনক ফুলৗ আগন বুলি কয়। ৰাঙা পাতিনৰ লগতে হাজং মহিলাসকলে গাত মেৰিয়াই ব্যৱহাৰ কৰা কাপোৰ হ'ল আগন (আৰ্গন, পাৰ্ছা, আগৰুণ বুলিও জনা যায়)। অঞ্চল বিশেষে এই আগনক উৰণা বুলিও কোৱা হয়। আগন বা উৰণা গাত লোৱা চাদৰৰ দৰে। অৱশ্যে গাৰ চাদৰতকৈ এই কাপোৰৰ আকাৰত বহল কম হয়। সাধাৰণতে হাজং মহিলাসকলে এই আগন বক্ষস্থলৰ ওপৰত ইংৰাজী (U) বা (V) আখৰটোৰ দৰে ৰাখি ইয়াৰ দুই মুৰ দুই কান্ধেদি ওলমাই দি পিঠিৰ ফালে ৰাখে। আগনব আকাৰ স্বাভাবিক ভাবে দীঘলে ৪/৫ হাত আৰু পথালিয়ে প্ৰায় ১ হাত মান হয়। এই আগন বা উৰণা পুৰুষসকলওে ডিঙিত নাইবা মূৰত মেৰিয়াই লয়। এই কাপোৰ ব্যৱহাৰৰ দ্বাৰা পুৰুষজন হাজং জনগোষ্ঠীৰ লোক বুলি জানিব পাৰি। ==কমপেছ== পুৰুষ সকলে মূৰত বা ডিঙিত মেৰিয়াই লোৱা আগনৰ দৰে পোছাক। এই কমপেছ মহিলাসকলে তাঁতশালত পুৰুষৰ বাবে তৈয়াৰ কৰি লয়। ==গামোচা বা ভেঝা নিংটি== [[File:Modern Hajong dress of assam.jpg|thumb|ভেঝা নিংটি পৰিধান কৰা হাজং পুৰুষ। ]] হাজং পুৰুষসলকলে পিন্ধা কাপোৰখন বৰ্তমান গামছা (গামোছা) বুলিয়েই কোৱা হয় যদিও ইয়াক ভেঝা নিংটি বুলি পূৰ্বতে কোৱা হৈছিল। হাজং মহিলাসকলে নিজৰ বিভিন্ন কাপোৰৰ দৰে পুৰুষে পিন্ধা গামছা বা ভেঝা নিংটিটোও তাঁতত প্ৰস্তুত কৰি দিয়ে। ই আকাৰত দীঘলে ৪/৫ হাত আৰু পথালিয়ে ২/ ২১/ হাত হয়। বিবাহিত বা বয়সিয়াল পুৰুষসকলে গামোচাখনৰ এটি মূৰ দুই ভৰিৰ মাজেৰে পিছফালে লৈ কঁকালত গুজে। এনেদৰে গুজি লোৱা কাৰণে এই কাপোৰক ডেঝা নিংটি বুলি কৈ অহা হৈছে। হাজং পুৰুষসকলে পূজা-পাৰ্বণ, বিয়া-সবাহ, ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান আদিত নিংটি গুজি এই কাপোৰ পিন্ধে পুৰুষে পিন্ধা গামোচাখন সাধাৰণতে বগা ৰঙৰ হয় যদিও, হাজংসকল কৃষিজীৱি হোৱা কাৰণে নীলা, সেউজীয়া, পখৰা ৰঙৰো হয়। কাৰণ বগা বঙৰ গামোচাৰে খেতি বা কৃষি কাম কৰিলে ইয়াৰ সৌন্দৰ্য নাথাকে। গামোচা পুৰুষসকলৰ মূল পিন্ধা কাপোৰ হোৱাৰ উপৰিও হাজং তিৰোতাসকলে নিজৰ শিশুক পিঠিত বোকোচা বান্ধোতেও ব্যৱহাৰ কৰে। গাঁৱলীয়া হাজং তিৰোতাই শিশুক গামোচাৰে পিঠিত বোকোচা বান্ধি ইটো- সিটো দৈনন্দিন কাম-কাজ কৰে। হাজং তিৰোতাসকলে ইতিমধ্যে উল্লেখ কৰি অহা ৰাঙা পাতিন, ফুলা আগন, ভেঝা নিংটি বা গামোচা আদি সকলো ধৰণৰ বস্ত্ৰ নিজৰ বানা বা তাঁতত বৈ লয়। কৃষিজীবি গাঁৱলীয়া হাজং মহিলাসকল প্ৰত্যেকেই একোজনী পাৰ্গত শিপিনী। সম্প্ৰতি কিছু সংখ্যক হাজং মহিলাই নিজব তাঁত শালত ৰাঙা পাতিন, ফুলা আগন গামোচা আদি প্ৰস্তুত কৰি ব্যৱসায়ৰ বাটো মুকালি কৰিছে আৰু তেওঁলোক আৰ্থিকভাৱে সুন্দৰ উপায় হোৱাৰ লগতে হাজং সমাজৰ স্বকীয় কুটিৰ শিল্প, সংস্কৃতিক জীয়াই ৰখাৰ উত্তম পথ। fkwc45dsuwcito4azg8992spl4ih5yl 0 100748 613480 398171 2026-06-21T16:18:47Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613480 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = ডোমাৰী | nativename = Dōmʋārī, Dōmʋārī ǧib, Dômarî ĵib, דּוֹמָרִי ,دٛومَرِي | image = Domari.svg | states = [[আজাৰবাইজান]], মৰিটানিয়া, [[ইৰাণ]], [[ইৰাক]], [[ইজৰাইল]], [[লেবানন]], [[ইজিপ্ত]], লিবিয়া, টিউনিছিয়া, [[আলজেৰিয়া]], [[মৰক্কো]], [[পেলেষ্টাইন]], [[ছিৰিয়া]], [[তুৰস্ক]], [[জৰ্ডান]], চুডান আৰু ইয়াৰ চুবুৰীয়া দেশ<ref name=Matras>Matras (2012)</ref> | region = মধ্যপ্ৰাচ্য আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকা, ককেছাছ, মধ্য এছিয়া | ethnicity = ডোম | familycolor = Indo-European | fam2 = [[Indo-Iranian languages|Indo-Iranian]] | fam3 = [[Indo-Aryan languages|Indo-Aryan]] | fam4 = [[Central Indo-Aryan languages|Central]] (হিন্দুস্থানী)<ref>{{cite journal |last1=Herin |first1=Bruno |title=Elements of Domari Dialectology |journal=Mediterranean Language Review |date=2016 |volume=23 |pages=33–73 |doi=10.13173/medilangrevi.23.2016.0033 |url=https://www.jstor.org/stable/10.13173/medilangrevi.23.2016.0033 |issn=0724-7567}}</ref> | fam5 = ডোম | script = [[লেটিন লিপি|লেটিন]], আৰবী, হিব্ৰু | iso3 = rmt | dia1 = উত্তৰ ডোমাৰী | dia2 = দক্ষিণ ডোমাৰী | map2 = Lang Status 40-SE.svg | mapcaption2 = {{center|{{small|Domari is classified as Severely Endangered by the [[UNESCO]]<br> [[Atlas of the World's Languages in Danger]]}}}} }} '''ডোমাৰী''' হৈছে বিলুপ্তপ্ৰায় [[ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়াল|ভাৰত-আৰ্য্য ভাষা]], যিটো মধ্যপ্ৰাচ্য আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাত সিঁচৰতি হৈ থকা ডোম লোকসকলে কয়৷ এই ভাষাটো আজাৰবাইজানৰ উত্তৰ দিশত আৰু মধ্য চুডানৰ দক্ষিণলৈকে চলে। এই ভাষাৰ মানুহ তুৰস্ক, ইৰাণ, ইৰাক, পেলেষ্টাইন, ইজৰাইল, জৰ্ডান, ইজিপ্ত, চুডান, লিবিয়া, টিউনিছিয়া, আলজেৰিয়া, মৰক্কো, ছিৰিয়া আৰু লেবাননত বাস কৰে বুলি জানিব পৰা গৈছে। শব্দৰ পৰিৱৰ্তনৰ পদ্ধতিগততাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি মোটামুটি নিশ্চয়তাৰে জনা যায় যে ''ডোমাৰী'' আৰু ''ৰোমানী'' নামটো ভাৰত-আৰ্য্য শব্দ ''ডোমৰ'' পৰাই উদ্ভৱ হৈছে। <ref>{{Cite web|url=http://romani.humanities.manchester.ac.uk/whatis/language/origins.shtml|title=ROMANI Project - Manchester|work=Romani.humanities.manchester.ac.uk|accessdate=20 December 2017|archivedate=6 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221006040538/https://romani.humanities.manchester.ac.uk//whatis/language/origins.shtml|deadurl=yes}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://romani.humanities.manchester.ac.uk/whatis/language/origins.shtml "ROMANI Project - Manchester"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221006040538/https://romani.humanities.manchester.ac.uk//whatis/language/origins.shtml |date=2022-10-06 }}. </cite></ref> যদিও দুয়োটা মধ্য ভাৰত-আৰ্য্য ভাষা, ডোমাৰী আৰু ৰোমানীৰ উৎপত্তি একেজন নিকট পূৰ্বপুৰুষৰ পৰা নহয়। আৰবৰ মানুহবিলাকে ডোমসকলক ''নাৱাৰ'' বুলি কয় কাৰণ তেওঁলোক আছিল যাযাবৰী জনগোষ্ঠী যিয়ে প্ৰথমে [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ|ভাৰত উপমহাদেশৰ]] পৰা মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল ৷ <ref>{{Cite web|url=http://romani.humanities.manchester.ac.uk/downloads/2/Matras_legends.pdf|title=Two Domari Legends about the origins of the Doms|last=Matras|first=Yaron|date=2000|work=Romani.humanities.manchester.ac.uk|accessdate=20 December 2017|archivedate=25 May 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220525025043/https://romani.humanities.manchester.ac.uk/downloads/2/Matras_legends.pdf|deadurl=yes}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMatras2000">Matras, Yaron (2000). </cite></ref> ডোমাৰীক "মধ্যপ্ৰাচ্যৰ ৰোমানী", "চিগেনে", "লুটি", বা "মেহতাৰ" বুলিও জনা যায়। আৰবীয় দেশত, মাজে মাজে আৰবী লিপি ব্যৱহাৰ কৰি এই ভাষা লিখা হয় আৰু ইয়াত বহুতো [[আৰবী ভাষা|আৰবী]] আৰু [[ফাৰ্চী ভাষা|পাৰ্চী]] ঋণ শব্দ আছে। <ref>[http://www.domresearchcenter.com/journal/12/lebanon.html The Gypsies of Lebanon:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171227122106/http://www.domresearchcenter.com/journal/12/lebanon.html|date=2017-12-27}} A DRC Update, April 2000, by Dr. G. A. Williams</ref> এই ভাষাৰ ওপৰত বৰ্ণনাত্মক বিশ্লেষণ আগবঢ়াইছিল ইয়াৰন মাট্ৰাছে <ref>{{Cite encyclopedia|date=1996|url=http://romani.humanities.manchester.ac.uk/downloads/2/Matras_Domari_ELL2.pdf|location=Oxford|title=আৰ্কাইভ কপি|access-date=2023-12-17|archivedate=2013-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029200842/http://romani.humanities.manchester.ac.uk/downloads/2/Matras_Domari_ELL2.pdf|deadurl=yes}}<cite class="citation encyclopaedia cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMatras1996">Matras, Yaron (1996). </cite></ref> যিয়ে গৌণ উৎসৰ ঐতিহাসিক আৰু উপভাষাবিজ্ঞানৰ মূল্যায়নৰ লগতে ভাষাটোৰ এক বিস্তৃত ব্যাকৰণ প্ৰকাশ কৰিছিল (মাত্ৰাছ ২০১২)। ডোমাৰী ভাষা বিলুপ্তপ্ৰায়, কিয়নো বৰ্তমান নৱ প্ৰজন্মৰ মাজত ইয়াৰ পৰা আঁতৰি যোৱাৰ হেঁচা পৰিছে বুলি য়াৰন মাট্ৰাছে কয়। <ref>[https://www.jstor.org/stable/10.13173/medilangrevi.11.1999.0001 The State of Present-day Domari in Jerusalem]</ref> জেৰুজালেমৰ দৰে কিছুমান অঞ্চলত “মধ্যপ্ৰাচ্যৰ জিপ্সী” নামেৰে পৰিচিত এই ডোম লোকসকলৰ মাত্ৰ প্ৰায় ২০% লোকেহে দৈনন্দিন যোগাযোগত ডোমাৰী ভাষা কয়। এই ভাষাটো মূলতঃ জেৰুজালেম সম্প্ৰদায়ৰ বৃদ্ধসকলে কয়। নৱ প্ৰজন্ম আৰবী ভাষাৰ দ্বাৰা অধিক প্ৰভাৱিত, সেয়েহে বেছিভাগেই কেৱল মৌলিক শব্দ আৰু বাক্যাংশহে জানে। জেৰুজালেমৰ আধুনিক যুগৰ ডোমছ সম্প্ৰদায়টো ১৯৪০ চনৰ পৰা ১৯৬৭ চনত ইজৰাইলী প্ৰশাসনৰ অধীনলৈ অহালৈকে পুৰণি চহৰখনৰ ভিতৰত বসতি স্থাপন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা যাযাবৰী লোকসকলে স্থাপন কৰিছিল (মাট্ৰাছ ১৯৯৯)। বৰ্তমান এই ভাষা ক'ব পৰা মানুহৰ সংখ্যা তিনি লাখৰো কম। ডোমাৰীৰ উপভাষা সমূহ হ'ল - নবাৰী, কুৰবাটি, হেলেবি, হালাব, কৰাচী, মাৰাশী, গৰাকা, চুৰি-বালি আৰু নাৰিকুৰাবা। এই ভাষা লিখাৰ ক্ষেত্ৰত অঞ্চল বিশেষে লেটিন, হিব্ৰু আৰু আৰৱী আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==ডোমাৰী সংখ্যা== ১ য়েক / য়িকা <br/> ২ দি <br/> ৩ তিৰিন <br/> ৪ ইষ্টাৰ <br/> ৫ পাঞ্জ <br/> ৬ ছাছ <br/> ৭ হাৱ্ত / হফ্ত <br/> ৮ হায়ছ্থ / হায়তেক <br/> ৯ নু <br/> ১০ দেজ <br/> ২০ ৱিচ <br/> ১০০ ছায় <br/> ==ডোমাৰী শব্দ== মই - আমা <br/> আমি - এমে / আমিন <br/> তুমি - আতু / তো <br/> কোন - কানি / কো <br/> কি - কি / কায় <br/> ক'ত - কাতে / কেতা <br/> কেতিয়া - কাৱাস / কাচি <br/> কেনেকৈ - কেকে / কেনে‌ কাত <br/> নহয় - না <br/> সকলো - গিছ / গিছতানে <br/> বহুত - বল / বু <br/> কম - আকাম / টিকা <br/> দীঘল - দীৰ্গা / দ্ৰংগে <br/> মানুহ - মানুস / নাফাৰ <br/> সাপ - সাপ / সাব <br/> বাহু - দুদ <br/> গছ - ছাদজ়াৰ / লাউৰা <br/> ফল - ফাৱাকে <br/> ঘাঁহ - হাছিছ <br/> মাংস - মাচি <br/> কণী - আনা <br/> চুলি - ৱালভাল <br/> মূৰ - ছিৰি / ছেৰ <br/> কাণ - কান <br/> চকু - আক্কি <br/> নাক - পিৰিন <br/> দাঁত - দান্দ <br/> জিভা - ঝিভ / জিব <br/> নখ - নাইল <br/> ভৰি - পাৱ <br/> হাত - হস্ত / সস্ত <br/> পেট - পেট <br/> পিঠি - পিষ্ট <br/> পান কৰা - পি <br/> খোৱা - কোৱা <br/> জানা - ঝান / জান <br/> শুৱা - ছুছ <br/> মৰা - মাৰি / ম্ৰা <br/> মাৰা - মাৰ <br/> আহা - আও / আউ <br/> দিয়া - দে <br/> গোৱা (গানৰ ক্ষেত্ৰত) - গাক <br/> পানী - পানী <br/> বৰষুণ - ৱাৰচ <br/> নিমখ - লোন <br/> জুই - আগ <br/> কলা - কালা <br/> ৰাতি - আৰাত <br/> দিন - দিচ <br/> বছৰ - ৱাৰচ <br/> ঠাণ্ডা - সিল্দা <br/> নতুন - নাৱা <br/> আৰু - উ / ৱা <br/> নাম - নাম ==বাহ্যিক সংযোগসমূহ== * [https://iranicaonline.org/articles/gypsy-ii Windfuhr Gernot L. Gypsy ii. Gypsy Dialects] in Encyclopædia Iranica, Online Edition. 2002. *[https://web.archive.org/web/20060202163809/http://www.llc.manchester.ac.uk/Research/Projects/romani/files/21_domari.shtml Description of Domari from the Romani Project] *[http://www.domresearchcenter.com/journal/12/domari1.html Learning Domari] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927062728/http://www.domresearchcenter.com/journal/12/domari1.html |date=2007-09-27 }} - from the Dom Research Centre *[https://web.archive.org/web/20100402143158/http://www.wix.com/domarisociety/domari-society-website More Information and Official Website of the Dom People] ==Further reading== *Herin, B. (2012). "The Domari language of Aleppo (Syria)" ''Linguistic Discovery'' 10 (2), 1-52. *Herin, B. (2014). "The Northern Dialects of Domari," ''Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft'' 164 (2): 407–450. *Matras, Y. (1999). "The state of present-day Domari in Jerusalem." ''Mediterranean Language Review'' 11, 1–58. *Matras, Y. (2002). ''Romani: a linguistic introduction''. Cambridge: Cambridge University Press. *Matras, Y. (2012). ''A grammar of Domari''. Berlin: De Gruyter Mouton (Mouton Grammar Library). ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভাষা]] q9dq147r0loupjicydu2a0epu022l8l 0 104032 613459 431228 2026-06-21T15:17:25Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613459 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ডটাৰছ অৱ প'ল' গ'ড | image = ডটাৰছ_অৱ_প'ল'_গ'ড_চলচ্চিত্ৰৰ_প'ষ্টাৰ.png | caption = "ডটাৰছ অৱ প'ল' গ'ড" চলচ্চিত্ৰৰ এখন প'ষ্টাৰ | director = ৰূপা বৰুৱা | producer = ৰূপা বৰুৱা | based_on = বিপদাপন্ন মেইটেই ঘোঁৰাক (মণিপুৰী পনি) ৰক্ষা কৰা আৰু মহিলাসকলক একেসময়তে প'ল' (মেইটেই: চাগোল কাংজেই)খেলত সৱলীকৰণ কৰা | music = সুনয়না সৰকাৰ | editing = হেমন্তী চৰকাৰ | released = ২০১৮ | runtime = ৩৩ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[Meitei language|মেইটেই]] ([[Manipuri language|মণিপুৰী]]) আৰু [[English language|ইংৰাজী]] }} ডটাৰছ অৱ প'ল' গ'ড হৈছে ৰূপা বৰুৱাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু হেমন্তী চৰকাৰৰ দ্বাৰা সম্পাদিত ২০১৮ চনৰ ভাৰতীয় মেইটেই-ইংৰাজী দ্বিভাষিক তথ্যচিত্ৰ।<ref>{{Cite web|title=People Need To Know That Modern Polo Started In Northeast: Roopa Barua On Her Award-Winning Documentary|url=https://www.outlookindia.com/website/story/entertainment-news-people-need-to-know-that-modern-polo-started-in-northeast-roopa-barua-on-award-winning-documentary/331062|access-date=|website=|language=en}}</ref><ref name="Daughters of the Polo God">{{Cite web|title=Daughters of the Polo God|url=https://filmfestivalflix.com/film/daughters-of-the-polo-god/|access-date=2021-09-26|website=FILM FESTIVAL FLIX|language=en-US|archivedate=2021-09-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210915123840/https://filmfestivalflix.com/film/daughters-of-the-polo-god/|deadurl=yes}}</ref> ঘোঁৰা আৰু ছোৱালীবোৰে ইজনে সিজনক শক্তিশালী কৰাৰ কাহিনীৰ ওপৰত ছবিখন আধাৰিত। ইয়াৰ দ্বাৰা বিপদাপন্ন মেইটেই ঘোঁৰাক (মণিপুৰী পনি) ৰক্ষা কৰা আৰু মহিলাসকলক একেসময়তে প'ল' (মেইটেই: চাগোল কাংজেই) খেলত সৱলীকৰণ কৰাৰ বিষয়টোক গুৰুত্ব দিয়া হৈছে।<ref name="Daughters of the Polo God"/><ref name="outlookindia.com">{{Cite web|title=People Need To Know That Modern Polo Started In Northeast: Roopa Barua On Her Award-Winning Documentary|url=https://www.outlookindia.com/website/story/entertainment-news-people-need-to-know-that-modern-polo-started-in-northeast-roopa-barua-on-award-winning-documentary/331062|access-date=2021-09-26|website=|language=en}}</ref> প’ল’ ক্ৰীড়াৰ পুৰুষ-প্ৰধান ক্ৰীড়া সমাজত মেইটেই মহিলাসকলে আগবাঢ়ি যোৱাৰ কাহিনী চলচ্চিত্ৰখনত দেখুওৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁলোকৰ মেইটেই ঘোঁৰা (মণিপুৰী পনি)ৰ সৈতে তেওঁলোকৰ বিশেষ সম্পৰ্কৰ বিকাশৰ কথাও দেখুওৱা হৈছে। বাৰ্ষিক প'ল' প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ তেওঁলোকে সদায় নিজৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ স্তৰত চেষ্টা কৰে।<ref>{{Cite web|title=Assam filmmaker's documentary bags award at New York Indian Film Fest|url=https://nenow.in/north-east-news/assam-filmmakers-documentary-bags-award-at-new-york-indian-film-fest.html|access-date=2021-09-26|language=en-US}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন সাগল কাংজেই (পুৰণি মণিপুৰী: চাকোল কাংচেই)ৰ সৈতে আৰম্ভ হয়। তেওঁ হৈছে প্ৰাচীন কাংলেইপাক (প্ৰাচীন মণিপুৰ)ত যুদ্ধকালীন শান্তি অনুশীলন হিচাপে প'ল'ৰ প্ৰাচীন ৰূপ। এইয়া এক যুদ্ধৰ খেল আছিল। অৰ্থাৎ এই খেলবিধক শান্তিৰ সময়ত স্থাপন কৰা হৈছিল যাতে যোদ্ধাসকলে তেওঁলোকৰ যুদ্ধদক্ষতা অনুশীলন কৰিব পাৰে। বৰ্তমানৰ মণিপুৰ হৰ্চ ৰাইডিং এণ্ড প’ল’ এছ’চিয়েশ্যনৰ উন্নতিৰ লগে লগে ইয়াৰ অন্ত পৰিছিল। এই ক্ৰীড়াই, ঘোঁৰা আৰু পৃথিৱীৰ সেই অংশত বাস কৰা মানুহৰ জনগোষ্ঠীয় গোটবোৰৰ মাজত এক সাংস্কৃতিক, পাৰিপাৰ্শ্বিক, ঐতিহাসিক আৰু সামাজিক সম্পৰ্ক সৃষ্টি কৰে।<ref>{{Cite web|last=Rawat|first=Prateek|title=AWFF 2019: Sisterhood on display through documentaries Daughters of the Polo God, Roshan and Mani|url=https://www.cinestaan.com/articles/2019/mar/7/19276|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926122730/https://www.cinestaan.com/articles/2019/mar/7/19276|url-status=dead|archive-date=26 September 2021|access-date=2021-09-26|website=Cinestaan|archivedate=2021-09-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210926122730/https://www.cinestaan.com/articles/2019/mar/7/19276|deadurl=yes}}</ref> ==নেপথ্য== উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ (প্ৰাচীন মণিপুৰ)দূৰকোণত প’লো আৰম্ভ হৈছিল। তাত বহু শতিকা ধৰি ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছে। একে সময়তে, মণিপুৰৰ ইতিহাসত নাৰী সৱলীকৰণ অতি সক্ৰিয় হৈ আছিল। "ডটাৰছ অৱ প'ল' গ'ড"ৰ নিৰ্মাতা ৰূপা বৰুৱাই এই তথ্যবোৰৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। সেয়েহে, তেওঁ এই প্ৰকল্পটোৰ জৰিয়তে এই দিশত কাম কৰিবলৈ মন মেলিছিল। <ref name="outlookindia.com"/> তেওঁ কৈছিল, <blockquote>"প্ৰতিকূলতা আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ মাজতো দৃঢ়তাৰে কৰ্মৰত হৈ থকা এক যুৱ প’লো ভগ্নীত্ব মণিপুৰত বিকশিত হৈছে। তেওঁলোকে পবিত্ৰ মণিপুৰী পনিৰ (সৰু ঘোঁৰা) সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে সংযুক্ত হৈ প্ৰতি বছৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতা খেলে। মোৰ ছবিখন এই প’লো খেলুৱৈ, আধুনিক মণিপুৰী মহিলা আৰু পনি অভিযানৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাঞ্জলি। <ref name="outlookindia.com"/>" </blockquote>" সংবাদ মাধ্যমৰ সৈতে হোৱা কথা-বতৰাত তেওঁ কয় যে মেইটেই ছোৱালীবোৰ বৰ শক্তিশালী আৰু তেওঁলোকে নিজৰ বাবে খেলিবলৈ আৰু ভাল কাম কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। যাত্ৰা আৰম্ভ হোৱাৰ আগতে প'লো ছোৱালীকেইগৰাকীয়ে মেইটেই ধৰ্মৰ (চানামাহিম) "''প'ল' দেৱতা''" মাৰ্জিঙৰ প্যান্থেয়নত প্ৰাৰ্থনা জনায়। আৰু সেয়েহে, চলচ্চিত্ৰখনৰ নামটো এই অৰ্থৰ পৰা লোৱা হৈছে যে প'ল' খেলুৱৈ ছোৱালীসকলৰ নিজৰ জাতিগত ধৰ্মৰ প'ল' ঈশ্বৰৰ ৰ দৰে তেওঁলোকৰ প্ৰিয় পিতৃৰ কন্যা। লক্ষণীয়ভাৱে, চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ চাৰি বছৰতকৈও অধিক সময় লাগিছিল।<ref name="outlookindia.com"/> ==সঁহাৰি== ইকুয়াছ ফেষ্টিভেলে বিজয়ী ছবিসমূহক উত্তৰ আমেৰিকা আৰু ইউৰোপীয় দেশসমূহৰ চলচ্চিত্ৰ ভ্ৰমণলৈ লৈ যায়। "ডটাৰছ অৱ প'ল' গ'ডো" অন্যতম বিজয়ী আছিল। সেয়েহে, চলচ্চিত্ৰখন বিভিন্ন ঠাইতো দেখুওৱা হৈছিল।<ref name="General 5">{{Cite web|title=General 5|url=https://www.kahinimedia.com/daughters-of-the-polo-god|access-date=2021-09-26|website=Kahini Media|language=en-US}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এইসমূহ হৈছে: {| class="wikitable" ! স্থানসমূহ ! মাহ ! বছৰ |- | [[বাল্টিমোৰ]] [[মেৰিলেণ্ড]] | জানুৱাৰী | ২০১৯ |- | [[Camden, South Carolina|কেমডেন]] [[দক্ষিণ কেৰ'লিনা]] | ফেব্ৰুৱাৰী | ২০১৯ |- | [[চাণ্টা ফে নিউ মেক্সিকো]] | মাৰ্চ্চ | ২০১৯ |- | [[Meadville, Pennsylvania|মিডভিল]] [[পেনচিলভেনিয়া]] | এপ্ৰিল | ২০১৯ |- | [[কানাডা]] | ছেপ্টেম্বৰ | ২০১৯ |- | [[Scottsdale, Arizona|স্কটছডেল]] [[এৰিজোনা]] | ছেপ্টেম্বৰ | ২০১৯ |} ==প্ৰদৰ্শন== সমগ্ৰ বিশ্বতে আয়োজিত বহুতো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত এই চলচ্চিত্ৰখনে আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰৱেশ লাভ কৰে।<ref name="General 5"/>এইসমূহৰ ভিতৰত আছে: {| class="wikitable" ! অফিচিয়েল প্ৰৱেশ ! ঋতুবোৰ ! স্থানসমূহ |- | ইকুয়াছ নিউয়ৰ্ক চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | ডিচেম্বৰ ২০১৮ | [[New York City| নিউয়ৰ্ক]] |- | ৰাজস্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | জানুৱাৰী ২০১৯ | [[জয়পুৰ]], [[ৰাজস্থান]] |- | [[উত্তৰ-পূব চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]] [[পুনে]] [[(ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ আৰ্কাইভৰ সহযোগত)]] | ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৯ | [[পুনে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] |- | এছিয়াৰ মহিলা চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | মাৰ্চ ২০১৯ | [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] |- | ব্ৰিটেইনৰ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | মাৰ্চ ২০১৯ | [[যুক্তৰাজ্য]] |- | [[নিউয়ৰ্ক ইণ্ডিয়ান ফিল্ম ফেষ্টিভেল]] | মে’ ২০১৯ | [[New York City|New York]] |- | দক্ষিণ এছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | ২০১৯ | [[ভেংকুৱাৰ]] |- | তাছবীৰ দক্ষিণ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | ২০১৯ | [[ছিয়াটল]] |- | দক্ষিণ এছিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | ২০১৯ | [[মণ্ট্ৰিয়েল]] |- | ব্ৰহ্মপুত্ৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | ২০১৯ | [[ভাৰত]] |- | ডি চি দক্ষিণ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | ২০১৯ | - |- | ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | ২০১৯ | [[হিউষ্টন]] |- | মাষ্টাৰ্ড দক্ষিণ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | ২০১৯ | [[ফিলাডেলফিয়া]] |- | বুছান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পশু অধিকাৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | - | - |} ==বঁটা== চলচ্চিত্ৰখনে বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশত অনুষ্ঠিত ৫খন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত ৬টা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name="General 5"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত মেইটেই লোককথা]] [[শ্ৰেণী:মেইটেই সংস্কৃতিত নাৰী]] [[শ্ৰেণী:ইংৰাজী ভাষাৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ]] lxnfvja6dwilq508a63txsjw7n31d2d 0 105381 613629 422384 2026-06-22T07:20:04Z EmausBot 1983 [[গুৱাহাটী লোকসভা সমষ্টি]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 613629 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[গুৱাহাটী লোকসভা সমষ্টি]] 0onx029pjzv8ilrar82k8dxqafpdt2p 0 105931 613435 512424 2026-06-21T12:35:54Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613435 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}{{short description|English writer (born 1946)}} {{Use British English|date=August 2011}} {{Use dmy dates|date=May 2020}} {{Infobox writer | image = Julian Barnes 2019 (cropped).jpg | imagesize = | caption = বাৰ্ণছ ২০১৯ চনত | pseudonym = Dan Kavanagh (crime fiction), Edward Pygge | birth_date = {{Birth date and age|1946|1|19|df=y}} | birth_place = [[লেষ্টাৰ]], [[ইংলেণ্ড]] | death_date = | death_place = | alma_mater = [[অক্সফোৰ্ড |মেগডেলেন কলেজ]], [[অক্সফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়|অক্সফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = লেখক | genre = উপন্যাস, চুটিগল্প, প্ৰবন্ধ, স্মৃতিগ্ৰন্থ | movement = [[উত্তৰ-আধুনিক সাহিত্য|উত্তৰ-আধুনিক]] | awards = {{awd|[[Prix Femina]]|1992}} {{awd|Commandeur of L'[[Ordre des Arts et des Lettres]]|2004}} {{awd|[[Man Booker Prize]]|2011}} {{awd|[[Jerusalem Prize]]|2021}} | website = {{URL|julianbarnes.com}} }} '''জুলিয়ান বাৰ্ণছ''' (জন্ম: ১৯ জানুৱাৰী, ১৯৪৬) বিংশ শতিকাৰ শেষৰ দশকৰ এজন [[বৃটিছ]] [[ঔপন্যাসিক]]। ২০১১ চনত তেওঁ বুকাৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। [[দ্য চেন্স অৱ এণ এণ্ডিং]] নামৰ উপন্যাসখনৰ বাবে তেওঁক এই বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। <ref name="Grdn2019">{{cite news |last1=Allardice |first1=Lisa |title=Julian Barnes: 'Do you expect Europe to cut us a good deal? It's so childish |url=https://www.theguardian.com/books/2019/oct/26/julian-barnes-europe-deal-interview-man-red-coat |access-date=27 October 2019 |newspaper=[[The Guardian]]|date=26 October 2019}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ফ্ল'বাৰ্টছ পেৰ'ট, ইংলেণ্ড, ইংলেণ্ড আৰু আৰ্থাৰ এণ্ড জৰ্জৰ বাবে তিনিবাৰকৈ এই বঁটাৰ বাবে বিবেচিত হৈছিল। তেওঁ ড্যান কাভানা ছদ্মনামত অপৰাধমূলক কল্পকাহিনীও লিখে।<ref>{{cite web|url=https://www.jbookforum.com/jerusalem-prize-winner/|title=The Jerusalem Prize 2021 WINNER|website=Jbookforum.com|accessdate=June 26, 2021|archivedate=10 December 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241210223730/https://www.jbookforum.com/jerusalem-prize-winner/|deadurl=yes}}</ref> ২০০৪ চনত জুলিয়ান বাৰ্ণছে [[Arts et des Lettres]] উপাধি লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ ছামাৰচেট মম বঁটা আৰু জেফ্ৰি ফেবাৰ মেম’ৰিয়েল বঁটাও লাভ কৰে। ২০২১ চনত তেওঁ জেৰুজালেম বঁটা লাভ কৰে। ==বঁটা আৰু সন্মান== {{expand list|date=January 2017}} *1981 [[Somerset Maugham Award]], winner, ''Metroland'' *1985 [[Geoffrey Faber Memorial Prize]] *1986 [[E. M. Forster Award]] from the American Academy and Institute of Arts and Letters *1986 [[Prix Médicis Essai]], winner, ''Flaubert's Parrot''<ref>{{cite web |title="La France est mon second berceau": Biographie de Julian Barnes |url=http://evene.lefigaro.fr/celebre/biographie/julian-barnes-14880.php |website=Le Figaro |date=19 January 1946 |access-date=11 May 2023 |language=French}}</ref> *1992 [[Prix Femina Étranger]], winner, ''Talking It Over'' *1993 [[Shakespeare Prize]], [[Alfred Toepfer Foundation]] *2004 [[Austrian State Prize for European Literature]]<ref>{{cite web|url=http://www.oesterreich-bibliotheken.at/preistraegerinnen.php?preis=preise_euliteratur|title=Österreichische StaatspreisträgerInnen für Europäische Literatur|access-date=15 March 2013|archive-url=https://archive.today/20120529161211/http://www.oesterreich-bibliotheken.at/preistraegerinnen.php?preis=preise_euliteratur|archive-date=29 May 2012|url-status=dead}}</ref> *2004 Commandeur de L'Ordre des Arts et des Lettres (Chevalier, 1988). *2008 San Clemente Literary Prize *2011 [[David Cohen Prize]] for Literature *2011 [[Man Booker Prize]], winner, ''The Sense of an Ending'' *[[2011 Costa Book Awards]], shortlist, ''The Sense of an Ending'' *2012 Europese Literatuurprijs *2015 Zinklar Award at the first annual Blixen Ceremony in Copenhagen *2016 [[Siegfried Lenz Prize]]<ref>{{cite web|url=http://www.siegfriedlenz-stiftung.org/neuigkeiten/siegfried-lenz-preis-2016-geht-an-julian-barnes/|title=Siegfried Lenz Preis 2016 geht an Julian Barnes|website=Siegfriedlenz.stiftung.org|access-date=4 July 2016}}</ref> *2017 Officier in the Ordre National de la Légion d'Honneur<ref>{{Cite web |title=Julian Barnes: Biography |url=http://www.julianbarnes.com/bio/index.html |access-date=2023-06-11 |website=www.julianbarnes.com}}</ref> *2021 [[Jerusalem Prize]]<ref>{{Cite web|url=https://www.jbookforum.com/jerusalem-prize-winner/|title=2021 Winner – The Jerusalem International Book Forum|website=Jbookforum.com|access-date=26 January 2022|archivedate=10 December 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241210223730/https://www.jbookforum.com/jerusalem-prize-winner/|deadurl=yes}}</ref> *2021 Yasnaya Polyana Prize (for ''Nothing to Be Frightened Of'')<ref>{{Cite web |title=Julian Barnes: Biography |url=http://www.julianbarnes.com/bio/index.html |access-date=2023-06-11 |website=www.julianbarnes.com}}</ref> ==সাহিত্য কৰ্ম== {{অনুবাদ}} ===উপন্যাস=== * ''[[Metroland (novel)|Metroland]]'' (1980) * ''[[Before She Met Me]]'' (1982) * ''[[Flaubert's Parrot]]'' (1984) – shortlisted for the [[Booker Prize]] * ''[[Staring at the Sun (novel)|Staring at the Sun]]'' (1986) * ''[[A History of the World in 10½ Chapters]]'' (1989) * ''[[Talking It Over]]'' (1991) * ''[[The Porcupine]]'' (1992) * ''[[England, England]]'' (1998) – shortlisted for the [[Booker Prize]] * ''[[Love, etc (novel)|Love, etc]]'' (2000) – sequel to ''Talking it Over'' * ''[[Arthur & George]]'' (2005) – shortlisted for the [[Man Booker Prize]] * ''[[The Sense of an Ending]]'' (2011) – winner of the [[Man Booker Prize]] * ''[[The Noise of Time]]'' (2016) * ''[[The Only Story]]'' (2018) * ''[[Elizabeth Finch (novel)|Elizabeth Finch]]'' (2022)<ref>{{Cite web|url=https://www.scotsman.com/arts-and-culture/books/2022-arts-preview-the-year-ahead-in-books-3489586|title=2022 Arts Preview: The Year Ahead in Books|website=Scotsman.com|access-date=26 January 2022}}</ref> ====চুটিগল্প==== * "The 50p Santa. A Duffy Detective Story" (1985)<ref>page 28, ''The Fiction of Julian Barnes'' by Vanessa Guignery, {{ISBN|1-4039-9060-3}}, publ. 2006</ref> ===অনুবাদ=== * [[Alphonse Daudet]]: ''In The Land of Pain'' (2002), translation of Daudet's ''La Doulou'' * [[Volker Kriegel]]: ''The Truth About Dogs'' (1988), translation of Kriegel's ''Kleine Hunde-Kunde'' [http://explore.bl.uk/primo_library/libweb/action/display.do?tabs=moreTab&ct=display&fn=search&doc=BLL01013261263&indx=2&recIds=BLL01013261263&recIdxs=1&elementId=1&renderMode=poppedOut&displayMode=full&frbrVersion=&vl(drEndYear4)=Year&vl(drStartMonth4)=00&&dscnt=0&vl(1UIStartWith0)=contains&vl(1UIStartWith2)=contains&mode=Advanced&vid=BLVU1&vl(2084770721UI3)=all_items&vl(boolOperator1)=AND&tab=local_tab&vl(freeText1)=Kriegel&vl(drStartYear4)=Year&vl(drStartDay4)=00&dstmp=1647631282758&frbg=&vl(2084770717UI1)=creator&scp.scps=scope%3A%28BLCONTENT%29&tb=t&vl(1UIStartWith1)=contains&vl(2084770715UI0)=title&srt=rank&vl(boolOperator0)=AND&Submit=Search&vl(2084770716UI2)=any&vl(drEndMonth4)=00&vl(freeText2)=&vl(boolOperator2)=AND&dum=true&vl(freeText0)=Truth%20About%20Dogs&vl(drEndDay4)=00] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:লেখক]] qk0e7effd47ue2di16g4lqrejspiazy 0 107868 613433 516968 2026-06-21T12:07:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613433 wikitext text/x-wiki '''জীয়াৰী''', '''জীয়ৰী''' বা '''কন্যা''' ({{lang-en|:Daughter}}) এগৰাকী স্ত্ৰীলিংগৰ সন্তান; পিতৃ-মাতৃৰ সম্পৰ্কত এগৰাকী ছোৱালী বা মহিলা। কন্যা হ’বলৈ কাৰোবাৰ কন্যা সন্তান হিচাপে পৰিচিত অৱস্থা। সমকক্ষ পুৰুষবাচক শব্দ পুত্ৰ। বিভিন্ন উপাদানৰ মাজৰ সম্পৰ্ক দেখুৱাবলৈ কেইবাটাও ক্ষেত্ৰত এই নামটো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। জৈৱিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা জীয়ৰী বা কন্যা ব্যক্তিৰ আত্মীয়তাৰ প্ৰথম স্তৰ। কন্যা শব্দটোৰ লগত আন কেইবাটাও অৰ্থও জড়িত হৈ আছে, ইয়াৰে এটা স্ত্ৰী বংশ বা বংশধৰক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াক এজন বয়োজ্যেষ্ঠৰ পৰা অহা মৰমৰ শব্দ হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। কন্যা শব্দৰ সমাৰ্থক শব্দ হৈছে দুহিতা,তনয়া,নন্দিনী,আত্মজা,আপী ইত্যাদি। পিতৃতান্ত্ৰিক সমাজত পুত্ৰতকৈ কন্যাৰ পাৰিবাৰিক অধিকাৰ প্ৰায়ে বেলেগ বা কম। এটা পৰিয়ালে জীয়ৰী বা কন্যাতকৈ পুত্ৰ সন্তান জন্ম দিয়াটো পছন্দ কৰিব পাৰে আৰু কন্যাক মহিলা শিশু হত্যাৰ বলি কৰাব পাৰে।<ref>{{Cite journal |jstor = 2760461|doi = 10.2307/2760461|title = Burning Widows, Burning Brides: The Perils of Daughterhood in India|year = 1988|last1 = Stein|first1 = Dorothy|journal = Pacific Affairs|volume = 61|issue = 3|pages = 465–485}}</ref> কিছুমান সমাজত কন্যা সন্তানক স্বামীক ‘বিক্ৰী’ কৰা এটা প্ৰথা, যিয়ে কইনাৰ মূল্য দিব লাগে। এই প্ৰথাৰ ওলোটা, য’ত পিতৃ-মাতৃয়ে স্বামীক নাৰীৰ আৰ্থিক বোজাৰ ক্ষতিপূৰণৰ বাবে ধনৰ ৰাশি দিয়ে আৰু ইয়াক যৌতুক বুলি জনা যায়। যৌতুক দিয়াটো এনে সমাজত পোৱা যায় য’ত মহিলাই ঘৰৰ বাহিৰত শ্ৰম নকৰে। ==ধাৰণা== আমেৰিকাত জন্মৰ হাৰ ১০৫ পুত্ৰৰ পৰা ১০০ কন্যা, যিটো ১৮ শতিকাৰ পৰাই প্ৰাকৃতিক জন্মৰ হাৰ। আমেৰিকাত সন্তান দত্তক ল'ব বিচৰা সম্ভাৱ্য পিতৃ-মাতৃয়ে ল'ৰাতকৈ ছোৱালীক সামান্য পছন্দ কৰে।<ref>{{cite journal |last1=Baccara |first1=Mariagiovanna |last2=Collard-Wexler |first2=Allan |last3=Felli |first3=Leonardo |last4=Yariv |first4=Leeat |date=November 2013 |title=Child adoption matching: preferences for gender and race |url=http://eprints.lse.ac.uk/54258/1/__libfile_REPOSITORY_Content_Felli,%20L_Child%20adoption%20matching_Felli_Child%20adoption%20matching_2013.pdf |journal=LSE Research Online |pages=1 |access-date=23 July 2021 |archivedate=6 November 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241106201919/http://eprints.lse.ac.uk/54258/1/__libfile_REPOSITORY_Content_Felli%2C%20L_Child%20adoption%20matching_Felli_Child%20adoption%20matching_2013.pdf |deadurl=yes }}</ref> লিংগ পছন্দ সক্ষম কৰা প্ৰজনন ক্লিনিকত সাধাৰণতে পুত্ৰতকৈ কন্যাক পছন্দ কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2010/07/the-end-of-men/308135/|title=The End of Men|first=Hanna|last=Rosin|date=8 June 2010|website=theatlantic.com}}</ref> বিভিন্ন আব্ৰাহামী ধৰ্মৰ পৰম্পৰাত লুলুৱাক প্ৰথম কন্যা হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>Cole, Andrew. "Jewish Apocrypha and Christian Epistemologies of the Fall: The Dialogi of Gregory the Great and the Old Saxon Genesis." Rome and the North: The Early Reception of Gregory the Great in Germanic Europe: 157-188</ref> প্ৰতি বছৰে ছেপ্টেম্বৰৰ চতুৰ্থ দেওবাৰে কন্যা সন্তানৰ গুৰুত্ব সমাজক বুজাবলৈ ''কন্যা দিৱস'' পালন কৰা হয়৷<ref name="ক">{{cite web | url=https://www.etvbharat.com/as/!international/2024-international-daughters-day-celebrating-bond-between-parents-and-daughters-ass24092201061 | title=কন্যা দিৱস | accessdate=1 October 2024}}</ref> ২০০১ চনৰ লোকপিয়ল তথ্য অনুযায়ী, ভাৰতৰ শিশুৰ লিংগৰ অনুপাত(০-৬বছৰ) প্ৰতি ১০০০ জন ল'ৰাৰ বিপৰীতে মাত্ৰ ৯৩৩ জনী ছোৱালী।<ref name="Beti_bachao_beti_padhao_campaign_24072014">{{cite web|url=http://wcd.nic.in/tender/Beti_bachao_beti_padhao_campaign_24072014.pdf |title=Archived copy |accessdate=5 November 2014 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141105190442/http://wcd.nic.in/tender/Beti_bachao_beti_padhao_campaign_24072014.pdf |archivedate=5 November 2014 }}</ref> ভাৰত চৰকাৰে কন্যা সন্তানক সমাজত প্ৰাধান্য দিবৰ বাবে বৰ্তমান [[বেটি বচাও, বেটি পঢ়াও]] আন্দোলন গঢ়ি তুলিছে৷<ref>{{Cite web|url=https://sportscafe.in/articles/wrestling/2016/aug/24/sakshi-malik-to-be-brand-ambassador-of-beti-bachao-beti-padhao-campaign-in-haryana|title=Sakshi Malik to be brand ambassador of 'Beti Bachao, Beti Padhao' campaign in Haryana|date=2016-08-24|access-date=2016-08-24|archivedate=2016-09-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160920175633/https://sportscafe.in/articles/wrestling/2016/aug/24/sakshi-malik-to-be-brand-ambassador-of-beti-bachao-beti-padhao-campaign-in-haryana|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:নাৰীত্ব]] [[শ্ৰেণী:ব্যক্তিৰ বিকাশৰ স্তৰ]] of2m1gziytb2wryjck2jr4roqouip8y 0 112265 613635 527324 2026-06-22T07:21:04Z EmausBot 1983 [[প্ৰজেক্ট নন্‌হী কলী]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 613635 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[প্ৰজেক্ট নন্‌হী কলী]] gjwkf3k9hydpsgr1qmpngdx9wc0f0tb 0 112266 613526 471277 2026-06-21T19:13:53Z JyotiPN 22102 পৃষ্ঠা [[প্ৰজেক্ট নানহী কলী]]ৰ পৰা [[প্ৰজেক্ট নন্‌হী কলী]]লৈ JyotiPNয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: হিন্দী বানান অনুসৰণ 471277 wikitext text/x-wiki {{Short description|Girl's educational project in India}} '''প্ৰজেক্ট নানহী কলী''' হৈছে এক [[ভাৰতীয় বেচৰকাৰী সংস্থা]] যিয়ে ভাৰতবৰ্ষৰ দৰিদ্ৰ কিশোৰী সকলৰ বাবে শিক্ষাৰ অধিকাৰ আৰু অগ্ৰগতিত সমৰ্থন কৰে।<ref name="Waldie">{{cite news |title=A school trip turns into a fundraising drive |author=Waldie, Paul |url=https://www.theglobeandmail.com/report-on-business/managing/giving-back/a-school-trip-turns-into-a-fundraising-drive/article1913652/ |newspaper=[[The Globe and Mail]] |date=2011-02-18 |accessdate=2011-02-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121024093641/http://www.theglobeandmail.com/report-on-business/managing/giving-back/a-school-trip-turns-into-a-fundraising-drive/article1913652/ |url-status=dead |archivedate=2012-10-24 }}</ref><ref name="Adlabs">{{cite news |title=Adlabs Cinemas roots for girl child education via CSR initiative |url=http://www.businessofcinema.com/news.php?newsid=9894 |publisher=BusinessofCinema.com |date=2008-09-13 |accessdate=2011-02-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110708105117/http://www.businessofcinema.com/news.php?newsid=9894 |url-status=dead |archivedate=2011-07-08 }}</ref> == ইতিহাস == ১৯৯৬ চনত আনন্দ মহিন্দ্ৰাই এই প্ৰজেক্ট নানহী কলী প্ৰতিষ্ঠা কৰে, এই প্ৰকল্প নন্দী ফাউণ্ডেচন আৰু কে চি মহিন্দ্ৰা এডুকেশ্বন ট্ৰাষ্টৰ দ্বাৰা যুটীয়াভাৱে পৰিচালনা কৰা হয়, যি মহিন্দ্ৰা গোটৰ কৰ্পোৰেট সামাজিক দায়বদ্ধতা কাৰ্যকলাপৰ এক অংশ।<ref name="About">{{cite web|url=http://www.nanhikali.org/nanhikali/about_nanhi_kali.aspx |title=About Nanhi Kali |publisher=NanhiKali.org |year=2007 |accessdate=2011-02-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110727110152/http://www.nanhikali.org/nanhikali/about_nanhi_kali.aspx |url-status=dead |archivedate=2011-07-27 }}</ref> == পৃষ্ঠভূমি == প্ৰজেক্ট নানহী কলীয়ে ছোৱালী আৰু মহিলাসকলক শিক্ষিত কৰি দীৰ্ঘম্যাদীভাৱে ভাৰতক ইতিবাচকভাৱে প্ৰভাৱিত কৰাৰ উপায় হিচাপে লৈছে। অলাভজনক সংগঠনটোৰ সভাপতি শীতল মেহতাই ''ডেইলী নিউজ এণ্ড এনালাইচিছ''ক এক সাক্ষাৎকাৰত কয় যে "আমি দেশৰ যুৱতীসকলৰ দুৰ্দশাৰ বিষয়ে বিশ্বব্যাপী সজাগতা সৃষ্টি কৰিব বিচাৰিছিলো যিসকলক তেওঁলোকৰ মৌলিক অধিকাৰৰ পৰা বঞ্চিত কৰা হৈছে।"<ref name="Lobo">{{cite news |title=Donate if you want this film to take the next step |author=Lobo, Joanna |url=http://www.dnaindia.com/lifestyle/report_donate-if-you-want-this-film-to-take-the-next-step_1399610 |newspaper=[[Daily News and Analysis]] |date=2010-06-22 |accessdate=2011-02-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100728211938/http://www.dnaindia.com/lifestyle/report_donate-if-you-want-this-film-to-take-the-next-step_1399610 |url-status=live |archivedate=2010-07-28 }}</ref> নানহী কলীৰ বাবে নিৰ্বাচিত শিক্ষাৰ্থীসকলে বিত্তীয় আৰু শৈক্ষিক দুয়োধৰণৰ সমৰ্থন লাভ কৰে। তেওঁলোকক বিশেষভাৱে গণিত, বিজ্ঞান আৰু ভাষা সাহিত্য আদি শিকোৱা হয়। নানহী কলী তেওঁলোকৰ শিক্ষাৰ গোপন ব্যয়, যাৰ ভিতৰত আছে পেঞ্চিল, টোকাবহী, স্কুল বেগ, ইউনিফৰ্ম, কাপোৰ আৰু জোতা আদিও এই প্ৰকল্পৰে অন্তৰ্গত।<ref name="About"/> এই প্ৰকল্পলৈ আগবঢ়োৱা পুঁজি ব্যক্তিগত আৰু কৰ্পৰেট দাতাৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হয়, যিয়ে বিশেষ এগৰাকী নিৰ্দিষ্ট মেধাৱী কিশোৰীক পৃষ্ঠপোষকতা কৰে আৰু বিদ্যালয়ত তেওঁৰ অগ্ৰগতিৰ বিষয়ে নিয়মীয়াকৈ আপডেট লাভ কৰা হয়। পৃষ্ঠপোষকসকলে এজন শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰী ক্ৰয় কৰিবলৈ অনলাইন "গিফ্ট ষ্টোৰ"লৈও যাব পাৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2011/01/28/nanhi-kali-organization-h_n_815191.html |title=Nanhi Kali Organization Helps Girls Get an Education in India with 'A Girl Store' |publisher=[[Huffington Post]] |date=2011-01-28 |accessdate=2011-02-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110131195522/http://www.huffingtonpost.com/2011/01/28/nanhi-kali-organization-h_n_815191.html |url-status=live |archivedate=2011-01-31 }}</ref> মহিন্দ্ৰা গ্ৰুপে প্ৰকল্প নানহী কলীৰ জৰিয়তে ২২,০০০ গৰাকী কন্যা শিশুৰ শিক্ষাৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰে।<ref>{{cite web|url=http://mahindra.com/mahindra/how-we-help.page?cname=how-we-help&dname=Education&scat=Nanhi-Kali |title=Project Nanhi Kali |publisher=mahindra.com |year=2011 |accessdate=2011-02-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714021820/http://mahindra.com/mahindra/how-we-help.page?cname=how-we-help&dname=Education&scat=Nanhi-Kali |url-status=live |archivedate=2011-07-14 }}</ref> তৃতীয় পক্ষৰ মূল্যায়নে দেখুৱায় যে নানহী কলীয়ে ছোৱালীবোৰৰ জীৱনত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰভাৱিত কৰিছে। এক বছৰৰ ভিতৰত, নানহী কলীৰ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ শিক্ষণৰ উন্নত ফলাফল ছত্তীশগড়ত ৪৯ শতাংশৰ পৰা মুম্বাইত ৭৮ শতাংশলৈ বৃদ্ধি হোৱা পৰিলক্ষিত হৈছে।<ref name="About"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Official website|http://www.nanhikali.org/}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ মহিলা সংগঠন]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতত নাৰীৰ শিক্ষা]] 8e3p8b83ec5lexub7dbw0fd4y6bhrfl 1 112368 613528 471282 2026-06-21T19:13:53Z JyotiPN 22102 পৃষ্ঠা [[বাৰ্তা:প্ৰজেক্ট নানহী কলী]]ৰ পৰা [[বাৰ্তা:প্ৰজেক্ট নন্‌হী কলী]]লৈ JyotiPNয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: হিন্দী বানান অনুসৰণ 471282 wikitext text/x-wiki {{নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫}} j2g1lk98h56dh7125gc9zwql3tjlhh4 0 112855 613486 473696 2026-06-21T17:05:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613486 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = তালাক | image = | caption = | director = [[ছোহৰাব মোদী]] | producer = মিনাৰ্ভা ম’ভীটোন | writer = {{ubl|আনন্দ কুমাৰ|গজানন জাগিৰদাৰ }} | narrator = | starring = {{ubl|[[নাচিম বানু]]|প্ৰেম আবিব|গজানন জাগিৰদাৰ|নবীন য়াগনিক }} | music = {{ubl|মীৰ চাহেব |আনন্দ কুমাৰ (গীত)}} | cinematography = | editing = | distributor = | studio = মিনাৰ্ভা ম’ভীটোন | released = {{Film date|1938}} | runtime = ১২৭ মিনিট | country = ভাৰত | language = হিন্দী-উৰ্দু | budget = | gross = }} '''তালাক''' ({{lang-en|Talaq}}; অনু: বিবাহবিচ্ছেদ) ১৯৩৮ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় সামাজিক মেল’ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। ছবিখন মিনাৰ্ভ ম’ভীটোনৰ [[ছোহৰাব মোডী]]য়ে পৰিচালনা কৰিছিল। আনন্দ কুমাৰ আৰু গজানন জাগীৰদাৰে ৰচনা কৰা কাহিনীটোৰ সংলাপ আৰু গীতৰ কথা আনন্দ কুমাৰৰ। সংগীতৰ ৰচনা কৰিছিল মিৰ চাহেবে।<ref name="RajadhyakshaWillemen2014">{{cite book|author1=Ashish Rajadhyaksha|author2=Paul Willemen|author3=Professor of Critical Studies Paul Willemen|title=Encyclopedia of Indian Cinema|url=https://books.google.com/books?id=SLkABAAAQBAJ&pg=PA276|accessdate=16 December 2014|date=10 July 2014|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-94318-9|pages=276–}}</ref> ছবিখনত প্ৰেম আদিব, গজানন জাগিৰদাৰ, নবীন য়াগনিক, শীলা আৰু আবু বেকাৰৰ লগতে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল নাছিম বানুৱে।<ref>{{cite web |title=Cast Talaq 1938 |url=http://www.citwf.com/film341894.htm |accessdate=17 December 2014 |publisher=Alan Goble}}</ref> ছবিখনৰ কাহিনী ৰূপা (নাচিম বানু) নামৰ এগৰাকী বিবাহিত মহিলাৰ বিষয়ে, যিয়ে বিবাহ বিচ্ছেদৰ আইনসমূহ অধিক উন্নত হোৱাৰ বাবে যুঁজিছে আৰু তাৰ পিছত সেই আইন তেওঁ স্বামীৰ পৰা মুক্ত হ’বলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছে। কিন্তু শেষত কথাবোৰ তেওঁৰ বিৰুদ্ধেহে যায়, যেতিয়া তেওঁৰ দ্বিতীয় স্বামীয়েও একে আইন ব্যৱহাৰ কৰি তেওঁক বিবাহ বিচ্ছেদ দিয়ে।<ref>{{cite web|url=http://www.indiaheritage.org/perform/cinema/history/modi.htm|title=Pioneers in Indian Cinema Sohrab Merwanji Modi|publisher=IndiaHeritage.org|accessdate=17 December 2014|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924034314/http://www.indiaheritage.org/perform/cinema/history/modi.htm|deadurl=yes}}</ref> শ্বেক্সপেৰিয়ান ট্ৰেজেডীৰ আধাৰত নিৰ্মিত তেওঁৰ পূৰ্বৰ ছবি যেনে “খুন কা খুন” (১৯৩৫) আৰু “ছাইদ-ই-হাৱাছ”ৰ বিপৰ্যয়ৰ পিছত মোদীয়ে “তালাক”, “জেইলৰ” আৰু “মিঠা জহৰ” (১৯৩৮)ৰ দৰে সামাজিক সমসাময়িক ছবি নিৰ্মাণৰ দিশলৈ ধাবিত হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{IMDb title|id =0243596 |title = }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নাৰী সম্পৰ্কীয় চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৩৮ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:উৰ্দু ভাষাৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ]] hgmor7fzc9s3xllp8drmn7f4rv5g63f 0 117481 613549 527778 2026-06-21T22:26:57Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613549 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical person | name = নন্দিতা পি পালশ্বেটকাৰ | image = Dr Nandita Palshetkar.jpg | image_size = | alt = | caption = মুম্বাইত বঁটা বিজয়ী স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞ | birth_name = <!-- only use if different from name above --> | birth_date = {{birth date and age|1963|10|30|df=y}} | birth_place = [[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]]। | nationality = ভাৰতীয়| citizenship = | education = MBBS, MD, FCPS, FICOG | occupation = চিকিৎসা সঞ্চালক, | years_active = | known_for = আইভিএফ আৰু বন্ধ্যাত্ব, সভাপতি [[FOGSI]], মুম্বাইৰ বঁটা বিজয়ী স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞ | relations = | website = https://www.nanditapalshetkar.com/ | profession = | field = | work_institutions = | specialism = আইভিএফ আৰু বন্ধ্যাত্ব, সহায়ক প্ৰজনন কৌশল | research_field = | notable_works = | prizes = | child = }}'''নন্দিতা পি পালশ্বেটকাৰ''' {{lang-en |: Nandita P. Palshetkar}} এগৰাকী ভাৰতীয় স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞ আৰু [[ইন ভিট্ৰ' নিষেচন]] আৰু বন্ধ্যাত্বৰ বিশেষজ্ঞ।<ref>{{cite web |title=For the first time ever, Centre sounds out states on inspecting fertility clinics and banks |url=https://www.moneycontrol.com/news/trends/for-the-first-time-ever-centre-sounds-out-states-on-inspecting-fertility-clinics-and-banks-8742171.html |website=Moneycontrol |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=P. |first1=Anuradha |title=Dr. Nandita Palshetkar's Remarkable Journey: A Leading Light in Indian Fertility Care |url=https://www.brutimes.com/news/health/dr-nandita-palshetkars-remarkable-journey-a-leading-light-in-indian-fertility-care |website=Bru Times News |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Why twins are becoming more common in India - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/why-twins-are-becoming-more-common-in-india/articleshow/64757936.cms |work=The Times of India}}</ref> তেওঁ ২০১৯ চনত [[ফেডাৰেচন অৱ অব্ষ্টেট্ৰিক এণ্ড গাইনেক'লজিকেল ছ'চাইটিজ অৱ ইণ্ডিয়াৰ]] নিৰ্বাচিত সভানেত্ৰী।<ref>{{cite web |title=IVF stalwarts to deliberate future, current scenario of fertility treatment - ET HealthWorld |url=https://health.economictimes.indiatimes.com/news/industry/ivf-stalwarts-to-deliberate-future-current-scenario-of-fertility-treatment/89752474 |website=ETHealthworld.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Pal |first1=Rishma |title=Current Therapies in Obstetrics and Gynaecology |url=https://www.fogsi.org/current-therapies-in-obstetrics-and-gynaecology-editor-dr-rishma-pai/ |website=The Federation of Obstetric & Gynecological Societies of India |date=25 May 2015 |access-date=11 March 2025 |archivedate=25 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210925054644/https://www.fogsi.org/current-therapies-in-obstetrics-and-gynaecology-editor-dr-rishma-pai/ |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ [[ফেডাৰেচন অৱ অব্ষ্টেট্ৰিক এণ্ড গাইনেক'লজিকেল ছ'চাইটি অৱ ইণ্ডিয়াৰ]] প্ৰথম উপ-সভানেত্ৰী।<ref>{{cite news |last1=Reporter |first1=India-West Staff |title=Amruta Fadnavis at AAPI GHS Women's Forum: 'A Strong Woman Cannot Be Stopped' |url=https://www.indiawest.com/news/business/amruta-fadnavis-at-aapi-ghs-women-s-forum-a-strong/article_5b2d990c-19d2-11e9-b934-87e2ce4a3a6c.html |work=India West |language=en |access-date=2025-03-11 |archivedate=2021-09-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210913155750/https://www.indiawest.com/news/business/amruta-fadnavis-at-aapi-ghs-women-s-forum-a-strong/article_5b2d990c-19d2-11e9-b934-87e2ce4a3a6c.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Redraft surrogacy bill, say senior gynaecologists |url=https://www.telegraphindia.com/india/redraft-surrogacy-bill-say-senior-gynaecologists/cid/1679507 |website=www.telegraphindia.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Smile Train India and FOGSI launch protocol for diagnosis and treatment of cleft lip and palate |url=https://www.aninews.in/news/business/business/smile-train-india-and-fogsi-launch-protocol-for-diagnosis-and-treatment-of-cleft-lip-and-palate20220406184155/ |website=ANI News |language=en |access-date=2025-03-11 |archivedate=2023-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230105173421/https://www.aninews.in/news/business/business/smile-train-india-and-fogsi-launch-protocol-for-diagnosis-and-treatment-of-cleft-lip-and-palate20220406184155/ |deadurl=yes }}</ref> ==কৰ্ম জীৱন== পালশ্বেটকাৰ ভাৰতৰ এঘাৰটা ব্লুম আইভিএফ কেন্দ্ৰৰ ইন ভিট্ৰ' ফাৰ্টিলাইজেচন আৰু বন্ধ্যাত্বৰ পৰিচালক, য'ত ফৰ্টিছ ব্লুম আইভিএফ চেণ্টাৰ (নতুন দিল্লী, গুৰগাঁও, চণ্ডীগড়, আৰু মুম্বাই), লিলাৱতী হাস্পতাল আৰু গৱেষণা কেন্দ্ৰ মুম্বাই,<ref>{{cite web |title=Specialised Talent |url=https://www.forbesindia.com/article/global-indian-business-leaders/specialised-talent/53317/1 |website=Forbes India |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Butt |first1=Nahid |title=Has freezing eggs become a lifestyle choice for the modern Indian woman? |url=https://www.deccanchronicle.com/health-and-wellbeing/280116/egg-freezing-a-lifestyle-choice-for-the-modern-indian-woman.html |website=Deccan Chronicle |language=en |date=28 January 2016}}</ref> পলশ্বেটকাৰপাটিল নাৰ্চিং হোম মুম্বাই, ডি.ৱাই. পাটিল মেডিকেল কলেজ, আৰু সক্ৰ ৱৰ্ল্ড হাস্পতাল বেংগালুৰু।<ref>{{cite web |title=Nandita Palshetkar {{!}} Fortis Memorial Research Institute |url=https://www.fmri.in/doctors-profile/nandita-palshetkar |website=www.fmri.in |access-date=2025-03-11 |archivedate=2023-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230105173420/https://www.fmri.in/doctors-profile/nandita-palshetkar |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite book |last1=Mittal |first1=Suneeta |title=Threatened Miscarriage - ECAB |date=2013 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=9788131232330 |url=https://books.google.com/books?id=IF-hYuUy7j0C&q=Nandita+Palshetkar&pg=PA16-IA1 |language=en}}</ref> পলশ্বেটকাৰ ইণ্ডিয়ান ছ'চাইটি ফৰ এচিষ্টেড ৰিপ্ৰডাকচনৰ সভাপতি আৰু মুম্বাইৰ লীলাৱতী হাস্পতাল ব্লুম আইভিএফ চেণ্টাৰৰ চিকিৎসা সঞ্চালক।<ref>{{cite web |title=IVF stalwarts to deliberate future, current scenario of fertility treatment - ET HealthWorld |url=https://health.economictimes.indiatimes.com/news/industry/ivf-stalwarts-to-deliberate-future-current-scenario-of-fertility-treatment/89752474 |website=ETHealthworld.com |language=en}}</ref> ১৯৯৪ চনৰ পৰা ভাৰতৰ বিভিন্ন অনুষ্ঠান, চিকিৎসালয় আৰু চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠানৰ ওপৰত আমন্ত্ৰিত বক্তা আৰু অধ্যাপক।<ref>{{cite web |title=Akshay Kumar Calls On All The Pad Heroes Of India To Tackle Taboos Around Menstruation By Joining Run4niine |url=http://orissadiary.com/akshay-kumar-calls-pad-heroes-india-tackle-taboos-around-menstruation-joining-run4niine/ |website=OdishaDiary |date=19 February 2019 |access-date=11 March 2025 |archivedate=12 April 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250412214842/https://orissadiary.com/akshay-kumar-calls-pad-heroes-india-tackle-taboos-around-menstruation-joining-run4niine/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=ETHealthworld Fertility Conclave: Investments crucial for the growth of fertility business - ET HealthWorld |url=https://health.economictimes.indiatimes.com/news/industry/ethealthworld-fertility-conclave-investments-crucial-for-the-growth-of-fertility-business/68313897 |work=ETHealthworld.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Secondary infertility, losing weight could help improve your chances of getting pregnant |url=https://www.hindustantimes.com/fitness/secondary-infertility-losing-weight-could-help-improve-your-chances-of-getting-pregnant/story-GUoLVs7lhSszVmhKwluG8J.html |work=hindustantimes.com/ |date=20 August 2018 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Health minister announces free infertility treatment for Goans at GMC - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/health-min-announces-free-infertility-treatment-for-goans-at-gmc/articleshow/66944785.cms |work=The Times of India}}</ref> পলশ্বেটকাৰে ২০১৭ চনৰ শ্বি’ছ এম্বেছাদৰ কাৰ্যসূচীক সমৰ্থন কৰিছিল, যিটো পিভিআৰ নেষ্টৰ পদক্ষেপ যিটো নেতৃত্বৰ দক্ষতা বিকাশ আৰু ছোৱালীৰ মাজত স্বাস্থ্য সজাগতা বৃদ্ধিৰ বাবে ডিজাইন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |last1=M |first1=Csr |title=PVR Nest and Mumbai Obstetrics & Gynaecological Society Successfully Completes 'She's Ambassador' Programme {{!}} CSR Mandate |url=http://www.csrmandate.org/pvr-nest-and-mumbai-obstetrics-gynaecological-society-successfully-completes-shes-ambassador-programme/ |access-date=2025-03-11 |archivedate=2025-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250226032926/https://www.csrmandate.org/pvr-nest-and-mumbai-obstetrics-gynaecological-society-successfully-completes-shes-ambassador-programme/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=MOGS, PVR Nest reach out to 50 BMC schools to train girl students on menstrual health |url=http://www.pharmabiz.com/NewsDetails.aspx?aid=106937&sid=2 |website=www.pharmabiz.com |access-date=2025-03-11 |archivedate=2023-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230105173412/http://www.pharmabiz.com/NewsDetails.aspx?aid=106937&sid=2 |deadurl=yes }}</ref> এই কাৰ্যসূচীয়ে সমগ্ৰ মুম্বাইৰ ৫০খন বিদ্যালয়ৰ পৰা ৫০,০০০ৰো অধিক ছোৱালীক নিজৰ আৰু নিজৰ সম্প্ৰদায়ৰ ভিতৰত পৰিৱৰ্তন আনিবলৈ আৰু আনৰ বাবে "স্বাস্থ্য ৰাষ্ট্ৰদূত" হিচাপে কাম কৰিবলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰিছে।<ref>{{cite news |last1=Journal |first1=The CSR |title=Empower Children To Be Change Ambassadors |url=https://thecsrjournal.in/empower-children-to-be-change-ambassadors/ |work=The CSR Journal |date=20 April 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Bring back the smile: Tackling cleft in India, one doctor at a time |url=https://www.financialexpress.com/lifestyle/health/bring-back-the-smile-tackling-cleft-in-india-one-doctor-at-a-time/2039737/ |website=Financialexpress |language=en}}</ref> পলশ্বেটকাৰে ২০১৪ চনত হাউছ অৱ কমনছত "ভাৰত গৌৰৱ বঁটা" <ref>{{cite web |title=Bharat Gaurav Award !! Bharat Gaurav Lifetime Achievement Award !! Award Ceremony of Bharat Gaurav !! Bharat Gaurav Award Photos !! Bharat Gaurav Lifetime Achievement Award Photos !! Award Ceremony of Bharat Gaurav Video !!! |url=https://www.bharatgaurav.org/about/dr-nandita-palshetkar/bharat-gaurav-2014-lifetime-achievement-awards |archive-url=https://web.archive.org/web/20160612131535/http://bharatgaurav.org/about/dr-nandita-palshetkar/bharat-gaurav-2014-lifetime-achievement-awards |url-status=usurped |archive-date=12 June 2016 |website=LearnDash |language=English |access-date=11 March 2025 |archivedate=25 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210925191257/https://www.bharatgaurav.org/about/dr-nandita-palshetkar/bharat-gaurav-2014-lifetime-achievement-awards |deadurl=yes }}</ref> ২০১৭ চনত স্বাস্থ্যসেৱাত অসাধাৰণ অৱদানৰ বাবে টাইমছ নেটৱৰ্ক নেচনেল বঁটা আৰু ২০১৭ চনত মালয়েছিয়াৰ গোল্ডেন গ্ল'ব টাইগাৰছ বঁটাও লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Dr. Nandita Palshetkar, was one of the early visionaries who bought the now famous IVF, Infertility treatments within reach of common man and has tiredlessly worked for its awareness in India. |url=https://photogallery.indiatimes.com/celebs/celeb-themes/jewels-of-maharashtra/articleshow/19800108.cms |website=photogallery.indiatimes.com}}</ref> ২০২১ চনত [[যুক্তৰাজ্যৰ ৰয়েল কলেজ অৱ অব্ষ্টেট্ৰিচিয়ান এণ্ড গাইনেক'লজিষ্টত]] মহিলা স্বাস্থ্যসেৱা সেৱাৰ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ কৃতিত্ব আৰু সহায়ৰ বাবে পলশ্বেটকাৰক ফেল'শ্বিপ অনাৰিছ ক'জা প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Royal College of Obstetricians and Gynaecologists first in-person ceremony |url=https://twitter.com/rcobsgyn/status/1438528221121851395 |publisher=[[Royal College of Obstetricians and Gynaecologists]] |language=en}}</ref> ভাৰত চৰকাৰৰ স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ মন্ত্ৰালয়ে (MoHFW), প্ৰতিমাহৰ ৯ তাৰিখে গৰ্ভৱতী মহিলাসকলক নিৰ্দিষ্ট দিনৰ নিশ্চিত, ব্যাপক আৰু মানসম্পন্ন প্ৰসৱৰ পূৰ্বে যত্ন প্ৰদানৰ বাবে আৰম্ভ কৰা 'প্ৰধানমন্ত্ৰী সুৰক্ষা মাত্ৰিত্ব অভিযান'ত পলশ্বেটকাৰে অৰিহণা যোগাইছে।<ref>{{cite news |title=FOGSI shifting focus from academics to social outreach - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/fogsi-shifting-focus-from-academics-to-social-outreach/articleshow/65205148.cms |work=The Times of India}}</ref> ==কিতাপ আৰু প্ৰকাশন== *হিষ্টেৰস্কপিৰ পাঠ্যপুথি নন্দিতা পলশ্বেটকাৰৰ দ্বাৰা, প্ৰকাশক: জে পি মেডিকেল লিমিটেড, ২০১৩ *"FOGSI ফ'কাচ: বন্ধ্যাত্বত এডজুভেণ্টৰ ব্যৱহাৰ", ধাৰাবাহিক সম্পাদিকা: নন্দিতা পালশ্বেটকাৰ, জে পি মেডিকেল, ২০২১, আই এছ বি এন ৯৭৮-৯৩-৮৯৫৮৭-৯৭-৫ *"অ'চাইট ক্ৰাইঅ'প্ৰিজাৰ্ভেচন - বৰ্তমানৰ পৰিস্থিতি আৰু ভৱিষ্যতৰ দৃষ্টিভংগী: এটা আখ্যানমূলক পৰ্যালোচনা", ২০২১, হৃষিকেশ ডি পাই,১ ৰশ্মি বাইদ,১ নন্দিতা পি পলশ্বেটকাৰ,১ অৰ্ণৱ পাই,২ ৰিশ্ম ডি পাই<ref>{{cite journal |title=Oocyte Cryopreservation |year=2021 |pmc=8812387 |last1=Pai |first1=H. D. |last2=Baid |first2=R. |last3=Palshetkar |first3=N. P. |last4=Pai |first4=A. |last5=Pai |first5=R. D. |last6=Palshetkar |first6=R. |journal=Journal of Human Reproductive Sciences |volume=14 |issue=4 |pages=340–349 |doi=10.4103/jhrs.jhrs_173_21 |pmid=35197678 |doi-access=free }}</ref> *"প্ৰাথমিক বন্ধ্যাত্ব আৰু চেপ্টেট জৰায়ু থকা মহিলাৰ হিষ্টেৰ'স্কপিক মেট্ৰ'প্লাষ্টি: অস্ত্ৰোপচাৰৰ পিছত প্ৰজনন ক্ষমতা", ডালাল আৰ জে ১, পাই এইচ ডি, পালশ্বেটকাৰ এন পি, তাখতানি এম, পাই আৰ ডি, ছাক্সেনা এন, ২০১২<ref>{{cite journal |last1=Dalal |first1=Rutvij J |last2=Pai |first2=Hrishikesh D |last3=Palshetkar |first3=Nandita P |last4=Takhtani |first4=Manisha |last5=Pai |first5=Rishma D |last6=Saxena |first6=Nidhi |title=Hysteroscopic metroplasty in women with primary infertility and septate uterus: reproductive performance after surgery |url=https://europepmc.org/article/med/22324262 |journal=The Journal of Reproductive Medicine |pages=13–16 |date=1 January 2012|volume=57 |issue=1–2 |pmid=22324262 }}</ref> ==বঁটা== *২০১০ চনত মুম্বাইৰ মেয়ৰ শ্ৰদ্ধা জাধৱে অনুষ্ঠিত কৰা স্ত্ৰীৰোগ বিজ্ঞানত শ্ৰেষ্ঠ মহিলা অৰ্জনকাৰী *চিকিৎসা আৰু স্বাস্থ্যসেৱাত Gr8 মহিলাৰ এচিভাৰ্ছ বঁটা ২০১১<ref>{{cite web |title=GR8! TV Magazine - GR8! Women Awards, 2011 |url=http://www.gr8mag.com/posts.php?id=312 |website=www.gr8mag.com}}</ref> *লণ্ডনৰ হাউছ অৱ কমনছত ভাৰত গৌৰৱ বঁটা ২০১৪<ref>{{cite web |title=Bharat Gaurav Award !! Bharat Gaurav Lifetime Achievement Award !! Award Ceremony of Bharat Gaurav !! Bharat Gaurav Award Photos !! Bharat Gaurav Lifetime Achievement Award Photos !! Award Ceremony of Bharat Gaurav Video !!! |url=https://www.bharatgaurav.org/detail-for/bharat-gaurav-2014-lifetime-achievement-awards |archive-url=https://web.archive.org/web/20161014193636/http://bharatgaurav.org/detail-for/bharat-gaurav-2014-lifetime-achievement-awards |url-status=usurped |archive-date=14 October 2016 |website=LearnDash |language=English |access-date=11 March 2025 |archivedate=25 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210925174143/https://www.bharatgaurav.org/detail-for/bharat-gaurav-2014-lifetime-achievement-awards |deadurl=yes }}</ref> *মালয়েছিয়াত স্বাস্থ্যসেৱা - উৰ্বৰতা আৰু আইভিএফত অসাধাৰণ অৱদানৰ বাবে গোল্ডেন গ্ল'ব টাইগাৰছ বঁটা ২০১৭<ref>{{cite web |last1=Bhatia |first1=Dr R. L. |title=The Golden Globe Tigers Awards |url=http://goldenglobetigers.org/award-winners.html |access-date=2025-03-11 |archivedate=2019-03-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190324025852/http://goldenglobetigers.org/award-winners.html |deadurl=yes }}</ref> *মহিলা আৰু শিশু স্বাস্থ্য পদক্ষেপ ২০১৯ত অৱদানৰ বাবে চি এছ আৰ বঁটা লাভ কৰে। *চিএমই এক্সেলেন্স এডুকেটৰ বঁটা আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ বাবে ছামিট বঁটা ২০১৯ ==তথ্য সূত্ৰ== {{Reflist}} 1c3b9oqm93lzzsj7eb5s82f6yfu34wm 0 118188 613546 529011 2026-06-21T21:22:42Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613546 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = দৰ্শনা গুপ্তা | image = Darshana Gupta holding Nari Shakti Puraskar (cropped).jpg | caption = ২০১৯ চনত | other_names = | birth_name = | birth_date = ২০ শতিকা | birth_place = | death_date = 26 May 2023<ref>{{cite web |url=https://www.dainiktribuneonline.com/news/haryana/college-management-committee-president-darshana-gupta-passed-away-154656/ |title=कॉलेज प्रबंधक समिति की अध्यक्ष दर्शना गुप्ता का निधन |date=27 May 2023 |website=दैनिक ट्रिब्यून |access-date=22 February 2025 |archivedate=18 March 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250318072400/https://www.dainiktribuneonline.com/news/haryana/college-management-committee-president-darshana-gupta-passed-away-154656/ |deadurl=yes }}</ref> | death_place = | death_cause = | nationality = [[ভাৰতীয়]] | education = | occupation = এটা এন জি অ’ৰ সম্পাদক | employer = | known_for = গণ বিয়াৰ আয়োজন কৰা | spouse = অজয় গুপ্ত | partner = | children = | parents = | relatives = [[বানাৰসী দাস গুপ্ত]] (দেউতাক) | website = | signature = | footnotes = }} '''দৰ্শনা গুপ্তা''' {{lang-en|: Darshana Gupta}}, আছিল গণ বিবাহ আয়োজন কৰাৰ বাবে পৰিচিত এগৰাকী ভাৰতীয়। বানাৰসী দাস গুপ্ত ফাউণ্ডেশ্যনৰ সম্পাদিকা আছিল। ২০১৯ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ দিনা ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে তেওঁক নাৰী শক্তিৰ সন্মানেৰে সন্মানিত কৰিছিল আৰু তেওঁ ৩৫০০ দম্পতীৰ বিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল, যিসকলে অন্যথা হয়তো অবিবাহিত হৈ থাকিলহেঁতেন কাৰণ তেওঁলোকে পৰম্পৰাগত গ্ৰেণ্ড বিয়া আৰু যৌতুকৰ খৰচ বহন কৰিব নোৱাৰিলেহেঁতেন। ২০২৩ চনত ফৰিদাবাদৰ নিজ বাসগৃহত দৰ্শনা গুপ্তাৰ মৃত্যু হয়। জীৱন তেওঁ [[বানাৰ্সী দাস গুপ্তা]]ৰ পুত্ৰ অজয় ​​গুপ্তাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{Cite web|title=Darshana Gupta 'Nari Shakti' from Bhiwani Haryana - YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=Cj9Vxc_igAU&ab_channel=AjayGupta|access-date=2021-01-06|website=www.youtube.com}}</ref> ২০০৭ চনত ৯০ বছৰ বয়সত বানাৰ্সী দাস গুপ্তাৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite web|title=The Tribune, Chandigarh, India - Haryana|url=https://www.tribuneindia.com/2007/20070830/haryana.htm|access-date=2021-01-06|website=www.tribuneindia.com}}</ref> [[File:Darshana_Gupta_and_Nari_Shakti_Puraskar_and_the_President.jpg|left|thumb|দৰ্শনা গুপ্তক বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছে [[নাৰি শক্তিপুৰস্কাৰ]] সভাপতি হোৱা]]। সেই বছৰতে ঘোষণা কৰা হ'ল যে [[বানাৰ্সী দাস গুপ্ত ফাউণ্ডেচন]] গঠন হ'ব।<ref>{{Cite web|last=Staff|date=2007-08-20|title=Aggarwal Samaj forms Sh Banarsi Dass Gupta Foundation|url=https://www.oneindia.com/2007/08/20/aggarwal-samaj-forms-sh-banarsi-dass-gupta-foundation-1187620738.html|access-date=2021-01-06|website=www.oneindia.com|language=en}}</ref> গুপ্তা আৰু তেওঁৰ স্বামীয়ে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।<ref name=":0">{{Cite web|last=|first=|date=8 March 2019|title=Citation for award by Ministry of WMD|url=https://twitter.com/MinistryWCD/status/1104002921518120961/photo/2|archive-url=|archive-date=|access-date=6 January 2021|website=Ministry of Women (Indian Government)}}</ref> ফাউণ্ডেচনটো ফৰিদাবাদত পঞ্জীয়নভুক্ত এটা বেচৰকাৰী সংস্থা যাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে অজয় ​​গুপ্তা, আৰু সম্পাদিকা হিচাপে দৰ্শনা গুপ্তা হয়।<ref>{{Cite web|title=Banarsi Dass Gupta Foundation NGO in Faridabad Haryana Address Contact details|url=http://www.indiangoslist.com/ngo-address/banarsi-dass-gupta-foundation-in-faridabad-haryana_HR-2010-0032307|access-date=2021-01-06|website=Indian NGO list directory Database|language=en-US|archive-date=2021-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110010859/https://www.indiangoslist.com/ngo-address/banarsi-dass-gupta-foundation-in-faridabad-haryana_HR-2010-0032307|url-status=dead|archivedate=2021-01-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110010859/https://www.indiangoslist.com/ngo-address/banarsi-dass-gupta-foundation-in-faridabad-haryana_HR-2010-0032307|deadurl=yes}}</ref> ভাৰতত পৰম্পৰাগতভাৱে ব্যয়বহুল ব্যৱস্থা আৰু যৌতুক বিনিময়ৰ সৈতে জড়িত এক ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বিষয় হৈ অহা বিবাহৰ সমস্যাটো ফাউণ্ডেচনে সমাধান কৰি আহিছে। এই পৰম্পৰাৰ ফলস্বৰূপে বহুতে সংগী পোৱাৰ ইচ্ছা থাকিলেও বিয়া পাতিব নোৱাৰে। ফাউণ্ডেচনে শ শ বিয়াৰ আয়োজন কৰিছে। পঞ্চকুলাত ২৫০ জনীয়া প্ৰাৰম্ভিক গোট ইমানেই সফল হৈছিল যে আঞ্চলিক চৰকাৰে প্ৰতিটো দম্পতীক ১১,০০০ টকা অনুদান দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref name=":0" /> গুপ্তা সৰ্বভাৰতীয় বৈশ ফেডাৰেচনৰ কাৰ্যবাহী সদস্যও।<ref>{{Cite web|title=International Vaish Federation (IVF) {{!}} Home|url=https://www.vaishivf.com/authority/6/executive-committee-member|access-date=2021-01-06|website=www.vaishivf.com}}</ref> ২০১৯ চনত তেওঁৰ এই কামক স্বীকৃতি লাভ কৰে যেতিয়া তেওঁ নাৰী শক্তিৰ সন্মান প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|title=Nari Shakti Puraskar - Gallery|url=http://narishaktipuraskar.wcd.gov.in/gallery|access-date=2021-01-06|website=narishaktipuraskar.wcd.gov.in}}</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ দিনা ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে এই বঁটা প্ৰদান কৰে। উদ্ধৃতিটোত উল্লেখ কৰা হৈছে যে তাই জাতি, ধৰ্ম বা ৰঙৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখিয়েই অভাৱগ্ৰস্ত লোকৰ বাবে ৩৫০০ৰো অধিক বিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। আড়ম্বৰপূৰ্ণ বিয়া পতাৰ ফলত সঞ্চয় হোৱা ধনৰ অৰ্থ হ'ল যে অবিবাহিত হৈ থকাৰ "সামাজিক বলি" হোৱা মহিলাসকলৰ শিক্ষা বা প্ৰশিক্ষণৰ দিশত এই ধন পুনৰ নিৰ্দেশিত কৰিব পাৰি।<ref name=":0"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{ Reflist}} r7vyhe3asocvlv3kvg9lfozjfo2hdi5 0 119160 613652 496710 2026-06-22T08:43:14Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613652 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = বনৰসী দাস গুপ্ত | image = | caption = | birth_date = ৫ নবেম্বৰ ১৯১৭ | birth_place = [[ভীৱানী]], [[পঞ্জাৱ প্ৰদেশ (ব্ৰিটিছ ভাৰত)|পাঞ্জাব]], [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]<bur>(এতিয়া [[হাৰিয়ানা]], [[ভাৰত]]) | residence = | death_date = ২৯ আগষ্ট ২০০৭ <br>(বয়স ৮৯) | death_place = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | constituency = | office = 4th [[হাৰিয়ানাৰ মুখ্যমন্ত্ৰীৰ তালিকা|হাৰিয়ানাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী]] | term1 = ১ ডিচেম্বৰ ১৯৭৫-৩০ এপ্ৰিল ১৯৭৭ | predecessor1 = [[বংসী লাল]] | successor1 = [[ৰাষ্ট্ৰপতিৰ শাসন]]। | term2 = ২২ মে ১৯৯০-১২ জুলাই ১৯৯০ | predecessor2 = [[অম প্ৰকাশ চৌতলা]] | successor2 = [[[[অম প্ৰকাশ চৌতলা]] ]] | party = [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | spouse = | religion = | footnotes = }} '''বনৰসী দাস গুপ্ত''' ( {{lang-en|: Banarsi Das Gupta }}; ৫ নৱেম্বৰ ১৯১৭ – ২৯ আগষ্ট ২০০৭) ভাৰতৰ হাৰিয়ানা ৰাজ্যৰ চতুৰ্থ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। ==জীৱন== গুপ্তৰ জন্ম হৈছিল হাৰিয়ানা ৰাজ্যৰ ভিৱানীত আৰু তেওঁ ৰাজস্থানৰ পিলানীত অধ্যয়ন কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2007/08/30/stories/2007083061571600.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20081006185259/http://www.hindu.com/2007/08/30/stories/2007083061571600.htm |url-status=dead |archive-date=2008-10-06 |work=[[The Hindu]] |title=Archive News |date=2007-08-30 |access-date=2016-12-01 |archivedate=2008-10-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081006185259/http://www.hindu.com/2007/08/30/stories/2007083061571600.htm |deadurl=yes }}</ref> গুপ্ত এগৰাকী প্ৰখ্যাত স্বাধীনতা সংগ্ৰামী<ref name="Banarasi Das Reference1">{{cite news |title=VP Naidu pays tribute to Banarsi Das who fearlessly fought for people's right |url=https://www.newsbharati.com/Encyc/2017/12/19/VP-pays-tribute-Banarsi-Das.html |access-date=23 February 2021 |work=www.newsbharati.com |publisher=NewsBharati |date=19 December 2017 |language=en}}{{Unreliable source?|date=March 2023}}</ref> আছিল আৰু ইংৰাজ শাসনৰ সময়ত তেওঁ বহুবাৰ জেললৈ গৈছিল। তেওঁ পূৰ্বৰ [[জিন্দ]] ৰাজ্যত<ref name="Banarasi Das Reference1"/> পৰ্জা মণ্ডল প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু জিন্দ ৰাজ্যত দায়িত্বশীল চৰকাৰ গঠনৰ বাবে আন্দোলন আৰম্ভ কৰিছিল আৰু কেইবাবাৰো কাৰাগাৰত ভৰ্তি হৈছিল। তেওঁ কেইবাখনো পদযাত্ৰা হাতত লৈ ভূ ডান আন্দোলনৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ বিঘা মাটি সংগ্ৰহ কৰি ভূমিহীন লোকৰ মাজত বিতৰণ কৰিছিল। তেওঁ [[যৌতুক]] ব্যৱস্থা, [[অস্পৃশ্যতা]], [[বাল্যবিবাহ]] আদি পৰম্পৰাগত সামাজিক নিৰ্যাতনৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিছিল।<ref name="Banarasi Das Reference1"/> তেওঁ বিধৱা পুনৰ বিবাহৰ অধিকাৰৰ পক্ষত থিয় দি যৌতুক অবিহনে সামূহিক বিবাহৰ পৰম্পৰা আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ সৰ্বভাৰতীয় বৈশ ফেডাৰেচন (বৈশ মহা সন্মিলন)ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল; মহাৰাজ অগ্ৰসেন মেডিকেল এডুকেচন এণ্ড চাইন্টিফিক ৰিচাৰ্চ ছ’চাইটি, হাৰিয়ানাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু পৃষ্ঠপোষক, (i) বৈশ ছিনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল আৰু (ii) বৈশ মডেল স্কুল চলোৱা বৈশ মহাবিদ্যালয় ট্ৰাষ্টৰ ট্ৰাষ্টী, হাৰিয়ানাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু ট্ৰাষ্টী আৰু সদস্য প্ৰকৃতি চিকিৎশালায়া, (i) বৈশ পি.জি. বালক মহাবিদ্যালয়, (ii) আদৰ্শ মহিলা মহাবিদ্যালয় (এই প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰতিষ্ঠাপকও) আৰু (iii) আৰু সৰ্বভাৰতীয় আগৰৱালা সন্মিলনৰ মুখ্য পৃষ্ঠপোষক। ২০ বছৰতকৈও অধিক সময় সৰ্বভাৰতীয় আগৰৱালা সন্মিলনৰ সভাপতি হিচাপে কাম কৰি ব্যৱসায়ী সমাজক একত্ৰিত কৰাৰ বাবে কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰিছিল তেওঁ তিনিবাৰকৈ হাৰিয়ানা বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল<ref name="Banarasi Das Reference1"/> আৰু এবাৰ ইয়াৰ অধ্যক্ষা হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name="Banarasi Das Reference1"/> কেইবাবছৰ ধৰি মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু এবাৰ উপ-মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু দুবাৰ হাৰিয়ানাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name="Banarasi Das Reference1"/> ১৯৭৫ চনৰ পৰা ১৯৭৭ চনলৈকে কংগ্ৰেছৰ সদস্য হিচাপে আৰু ১৯৯০ চনত জনতা দলৰ সদস্য হিচাপে কেইমাহমানৰ বাবে তেওঁৰ কাৰ্যকাল আছিল।<ref>{{cite news |title=Ex-Haryana CM Banarsi Das Gupta passes away |url=https://zeenews.india.com/home/ex-haryana-cm-banarsi-das-gupta-passes-away_391649.html |access-date=23 February 2021 |work=Zee News |publisher=ZeeNews |date=29 August 2007 |language=en}}</ref> ১৯৯৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ ৰাজ্যসভালৈ নিৰ্বাচিত হয়।<ref name="Banarasi Das Reference1"/> সংসদৰ সদস্য হিচাপে (ৰাজ্য সভা) কাৰ্যকালত তেওঁক এমপিএলএডি (জনসাধাৰণৰ সুবিধাৰ বাবে সংসদৰ সদস্যৰ জৰিয়তে দিয়া সাহায্য)ৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ বাবে সংসদে প্ৰশংসা কৰিছিল। ==মৃত্যু আৰু উত্তৰাধিকাৰ== ২০০৭ চনৰ ২৯ আগষ্টত ৯০ বছৰ বয়সত গুপ্তাৰ দিল্লীৰ এখন চিকিৎসালয়ত মৃত্যু হয় ।<ref>{{Cite web|title=The Tribune, Chandigarh, India - Haryana|url=https://www.tribuneindia.com/2007/20070830/haryana.htm|access-date=2021-01-06|website=www.tribuneindia.com}}</ref> বানাৰ্ছিৰ পুত্ৰ অজয় ​​গুপ্তাই ২০০৭ চনত ঘোষণা কৰিছিল যে তেওঁৰ পিতৃৰ নামত এটা ফাউণ্ডেশ্যন সৃষ্টি কৰা হ’ব । বানাৰ্চী দাস গুপ্ত ফাউণ্ডেচনে গ্ৰাম্য অঞ্চলত কম্পিউটাৰ শিক্ষাৰ উন্নতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে।<ref>{{Cite web|last=Staff|date=2007-08-20|title=Aggarwal Samaj forms Sh Banarsi Dass Gupta Foundation|url=https://www.oneindia.com/2007/08/20/aggarwal-samaj-forms-sh-banarsi-dass-gupta-foundation-1187620738.html|access-date=2021-01-06|website=www.oneindia.com|language=en}}</ref> অজয়ৰ বিবাহ দৰ্শনা গুপ্তাৰ সৈতে হয়। দৰ্শনা, গণ বিয়াৰ আয়োজন কৰাৰ বাবে পৰিচিত।<ref>{{Cite web|title=Darshana Gupta 'Nari Shakti' from Bhiwani Haryana - YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=Cj9Vxc_igAU&ab_channel=AjayGupta |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/Cj9Vxc_igAU |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|access-date=2021-01-06|website=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> গণ বিবাহ ফাউণ্ডেচনটো ফৰিদাবাদৰ এটা পঞ্জীয়নভুক্ত বেচৰকাৰী সংস্থা আৰু অজয় তাৰ অধ্যক্ষ​​, আৰু দৰ্শনা সম্পাদিকা ।<ref>{{Cite web|title=BANARSI DASS GUPTA FOUNDATION NGO in Faridabad Haryana Address Contact details|url=http://www.indiangoslist.com/ngo-address/banarsi-dass-gupta-foundation-in-faridabad-haryana_HR-2010-0032307|access-date=2021-01-06|website=Indian NGO list directory Database|language=en-US|archivedate=2021-01-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110010859/https://www.indiangoslist.com/ngo-address/banarsi-dass-gupta-foundation-in-faridabad-haryana_HR-2010-0032307|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{ Reflist}} blscm0fvm2ewt2v6ognxyzej8lgz91t 2 120761 613479 612966 2026-06-21T16:15:04Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথন সমূহ */ 613479 wikitext text/x-wiki মই '''নৰুনা বৰুৱা'''। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মই লিখা প্ৰথম প্ৰবন্ধটো হ'ল [[প্ৰভাত চন্দ্ৰ বৰুৱা]]। {{Infobox user |name= নৰুনা বৰুৱা/Naruna Baruah |birthdate= |birthplace= [[তিনিচুকীয়া]] |location= [[গৌৰীপুৰ]] |education=স্নাতকোত্তৰ |occupation= |university= | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | email = narunabaruah@gmail.com | gtalk = | skype = | yahoo = | facebook = | google+ = }} মোৰ পুৰণি ৱিকিপিডিয়া একাউণ্টৰ পাছৱৰ্ড পাহৰি নতুন একাউণ্ট এটা খুলিলোঁ। পুৰণি একাউণ্টত লিখা লেখাবোৰ *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Naruna%20Baruah/ '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ Naruna Baruah একাউণ্টৰদ্বাৰা'''] বৰ্তমানৰ নতুন একাউণ্টৰ যোগেদি মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আগবঢ়োৱা বৰঙনি *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/নৰুনা%20বৰুৱা '''ৱিকিপিডিয়াত মই লিখা অসমীয়া প্ৰবন্ধ নৰুনা বৰুৱা একাউণ্টৰ যোগেদি'''] ==ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে মই লাভ কৰা স্বীকৃতি== [[File:Barnstar mex gold.png|100px]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৬|মে' ২০২৬]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৬|জুন ২০২৬]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ ২০২৫]] *২০২৫ চনৰ [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] ৰ প্ৰথম স্থান লাভ কৰাৰ বাবে সোণালী বঁটা [[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|130px]] *২০২৪ চনৰ [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] তৃতীয় স্থান [[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|100 px]] *২০২৫ চনৰ [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2025 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৫]] ৰ আয়োজক বঁটা [[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]] ==মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথন সমূহ== #[[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫]] #[[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> ''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' #[[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]] #[[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়ান]] #[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬]] #ৱিকিউইমেন ৰাইজিং https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiWomen_Rising eb42syhmzc95gnvhjj7jbsdvqxviqtj 613482 613479 2026-06-21T16:22:05Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথন সমূহ */ 613482 wikitext text/x-wiki মই '''নৰুনা বৰুৱা'''। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মই লিখা প্ৰথম প্ৰবন্ধটো হ'ল [[প্ৰভাত চন্দ্ৰ বৰুৱা]]। {{Infobox user |name= নৰুনা বৰুৱা/Naruna Baruah |birthdate= |birthplace= [[তিনিচুকীয়া]] |location= [[গৌৰীপুৰ]] |education=স্নাতকোত্তৰ |occupation= |university= | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | email = narunabaruah@gmail.com | gtalk = | skype = | yahoo = | facebook = | google+ = }} মোৰ পুৰণি ৱিকিপিডিয়া একাউণ্টৰ পাছৱৰ্ড পাহৰি নতুন একাউণ্ট এটা খুলিলোঁ। পুৰণি একাউণ্টত লিখা লেখাবোৰ *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Naruna%20Baruah/ '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ Naruna Baruah একাউণ্টৰদ্বাৰা'''] বৰ্তমানৰ নতুন একাউণ্টৰ যোগেদি মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আগবঢ়োৱা বৰঙনি *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/নৰুনা%20বৰুৱা '''ৱিকিপিডিয়াত মই লিখা অসমীয়া প্ৰবন্ধ নৰুনা বৰুৱা একাউণ্টৰ যোগেদি'''] ==ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে মই লাভ কৰা স্বীকৃতি== [[File:Barnstar mex gold.png|100px]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৬|মে' ২০২৬]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৬|জুন ২০২৬]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ ২০২৫]] *২০২৫ চনৰ [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] ৰ প্ৰথম স্থান লাভ কৰাৰ বাবে সোণালী বঁটা [[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|130px]] *২০২৪ চনৰ [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] তৃতীয় স্থান [[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|100 px]] *২০২৫ চনৰ [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2025 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৫]] ৰ আয়োজক বঁটা [[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px]] ==মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথন সমূহ== #[[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫]] #[[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> ''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' #[[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]] #[[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়ান]] #[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬]] #wiki women rising https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiWomen_Rising #Wiki loves Iran 2026 https://w.wiki/KgwQ ldpomq5qmqfwwtp24jjlv5fm194mazc 0 120787 613632 502244 2026-06-22T07:20:34Z EmausBot 1983 [[প্ৰজেক্ট নন্‌হী কলী]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 613632 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[প্ৰজেক্ট নন্‌হী কলী]] gjwkf3k9hydpsgr1qmpngdx9wc0f0tb 0 121797 613597 508115 2026-06-22T05:11:38Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613597 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | image = Prapanch film.jpg | image_size =200px | caption = প্ৰপঞ্চৰ এটা দৃশ্যত সুলোচনা | director =মধুকৰ পাঠক | writer = | screenplay = জি ডি মাদগুলকৰ | story = জি ডি মাদগুলকৰ | producer = গোবিন্দ ঘানেকৰ | starring = {{plainlist| * সুলোচনা (পাৰো কুম্ভৰ) * সীমা দেও (চম্পা) * শ্ৰীকান্ত মোঘে (শংকৰ কুম্ভৰ) * অমৰ শেখ (দেৱ কুম্ভৰ) }} | cinematography =কে বি কামাত ঘানেকৰ | editing =ভানুদাস দিবেকৰ | music =সুধীৰ ফাড়কে | studio = ইণ্ডিয়ান নেচনেল পিকচাৰ্ছ | released = {{Film date|df=yes|1961|08|07}} | runtime = ১০০ মিনিট | country = ভাৰত | language = মাৰাঠী }} '''প্ৰপঞ্চ''' ({{lang-en|Prapanch }}) ১৯৬১ চনৰ মধুকৰ পাঠকৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ইণ্ডিয়ান নেচনেল পিকচাৰ্ছৰ দ্বাৰা প্ৰযোজিত ভাৰতীয় মাৰাঠী ভাষাৰ এখন পাৰিবাৰিক নাট্যধৰ্মী ছবি।<ref>{{Cite web |title=प्रपंच |url=https://www.marathifilmdata.com/chitrapat/prapanch/ |access-date=2024-10-28 |website=मराठी चित्रपट सूची |language=en-US |archivedate=2024-12-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241214224311/https://www.marathifilmdata.com/chitrapat/prapanch/ |deadurl=yes }}</ref> ইয়াত সুলোচনা, শ্ৰীকান্ত মোঘে, সীমা দেও, কুসুম দেশপাণ্ডে, অমৰ শেখে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Prapanch Movie: Showtimes, Review, Songs, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/prapanch/amp_movieshow/67641870.cms?amp_gsa=1&amp_js_v=a9&usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM=#amp_tf=From%20%251$s&aoh=17301038224946&referrer=https://www.google.com&ampshare=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/prapanch/movieshow/67641870.cms |access-date=2024-10-28 |website=timesofindia.indiatimes.com |language=en}}</ref> প্ৰপঞ্চে নৱম ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত তৃতীয় শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ বাবে সৰ্বভাৰতীয় স্তৰত চাৰ্টিফিকেট অফ মেৰিট লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2016-12-02 |title=Directorate of Film Festival |url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm9thNFAAward.aspx |access-date=2024-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161202115652/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm9thNFAAward.aspx |archive-date=2 December 2016 |archivedate=2016-12-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161202115652/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm9thNFAAward.aspx |deadurl=yes }}</ref> এই ছবিখনে প্ৰথম মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটাতো শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ সন্মান পায়।<ref>{{Cite book |last=सुधीर वासुदेव नांदगावकर |first=चैतन्य कुंटे |url=https://archive.org/details/20190823_20190823_0935 |title=शिल्पकार चरित्रकोश खंड ७ – चित्रपट, संगीत |date=2014}}</ref> ==কাহিনী== দেৱ কুম্ভৰ আৰু তেওঁৰ পত্নী পাৰুৰ এগাল ল’ৰা-ছোৱালী। বৃত্তিত দেৱ এজন কুমাৰ। কিন্তু তেওঁৰ সীমিত অৰ্জনেৰে পৰিয়াল চলাব নোৱাৰে। মূৰৰ ওপৰত অজস্ৰ ধাৰ। ইতিমধ্যে দেৱৰ মৰমৰ ভায়েক শংকৰে প্ৰশিক্ষণ লৈ আহি পাত্ৰ তৈয়াৰ কৰা এটা আধুনিক কাৰখানা তৈয়াৰ কৰিবলৈ প্ৰস্তুতি চলায়। তাৰবাবে তেওঁ ভালেমান টকা-পইচাও গোটায়। শংকৰেই দেৱ আৰু পাৰুৰ আশা-ভৰষাৰ স্থল। কিন্তু গাঁওৰ ধন ধাৰে দিয়া মহাজনে শংকৰৰ পৰিকল্পনাৰ কথা গম পাই মামলা কৰি কাৰখানা স্থাপন কৰিবলৈ সংগ্ৰহ কৰা সকলো ধন হস্তগত কৰে। সেই দুখত দেৱৰো মৃত্যু হয়।<ref name="9dff" /> শংকৰে এই সমগ্ৰ পৰিস্থিতিক সাহসেৰে মোকাবিলা কৰিবলৈ প্ৰস্তুত হয়। ইতিমধ্যে গাঁৱৰে ছোৱালী চম্পাৰ সৈতে থকা প্ৰেমৰ সম্পৰ্কও সমাপ্তিৰ দিশলৈ গতি কৰে। পাৰোই উপলব্ধি কৰে যে তেওঁ শংকৰৰ ওপৰত বোজা হৈ থকাটো অন্যায়। সেয়েহে তেওঁ ল’ৰা-ছোৱালীকেইটা লৈ বোম্বাইলৈ গুছি যায়। তাতো তেওঁ এক কঠিন পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়; দুটা সন্তান অধঃপাতে যায়, দুটাৰ মৃত্যু হয়। এদিন পাৰোই এজন সমাজকৰ্মীয়ে পৰিয়াল নিয়ন্ত্ৰণৰ সুফল আৰু প্ৰয়োজনীয়তাৰ বিষয়ে কৈ থকা শুনে। তেওঁ উপলব্ধি কৰে যে এই বাৰ্তা যদি আগতেই পালেহেঁতেন, তেন্তে জীৱনত ইমানখিনি যন্ত্ৰনা নাপালেহেঁতেন। তেওঁ সংকল্প লয় যে জীৱনৰ বাকীচোৱা দিন পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ এই বাৰ্তা তেওঁ জনসাধাৰণৰ মাজলৈ কঢ়িয়াই লৈ যাব।<ref name="9dff">{{Cite web |title=State Awards for films |url=https://www.dff.nic.in/images/Documents/105_9thNfacatalogue.pdf |accessdate=13-10-2019}}{{Cite web |title=State Awards for films |url=https://www.dff.nic.in/images/Documents/105_9thNfacatalogue.pdf |accessdate=13-10-2019}}</ref> ==অভিনয় শিল্পী== {{refbegin|2}} * সুলোচনা (পাৰো কুম্ভৰ) * সীমা দেও (চম্পা) * শ্ৰীকান্ত মোঘে (শংকৰ কুম্ভৰ) * অমৰ শেখ (দেৱ কুম্ভৰ) * কুসুম দেশপাণ্ডে * আশা ভেণ্ডে * জয়ন্ত ধৰ্মধিকাৰী * প্ৰভাকৰ মজুমদাৰ * বাপু সালভি * বাবুৰাও আঠানে * বালকোবা গোখলে {{refend}} ==বঁটা== ;নৱম [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] (১৯৬১) *তৃতীয় শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবি (অল ইণ্ডিয়া চাৰ্টিফিকেট অফ মেৰিট)<ref name="9dff" /> ;প্ৰথম মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা *শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ *শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক- মধুকৰ পাঠক *শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী- সুলোচনা *শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰী- কুসুম দেশপাণ্ডে *শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক- সুধীৰ ফাড়কে *শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰ- জি ডি মদগুলকৰ ==তথ্যউৎস== {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|0323690}} {{National Film Award Third Best Feature Film}} [[শ্ৰেণী:১৯৬১ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:তৃতীয় শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] soo5aoz6fe43m6nk3quteuufus1z2il 613598 613597 2026-06-22T05:11:40Z KiranBOT 45247 AMP-Tracking URLs ৰ পৰা আঁতৰোৱা হৈছে ([[:m:User:KiranBOT/AMP|বিশদ]]) ([[User talk:Usernamekiran|ভুল প'ৰিবেশ]]) v2.2.9s 613598 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | image = Prapanch film.jpg | image_size =200px | caption = প্ৰপঞ্চৰ এটা দৃশ্যত সুলোচনা | director =মধুকৰ পাঠক | writer = | screenplay = জি ডি মাদগুলকৰ | story = জি ডি মাদগুলকৰ | producer = গোবিন্দ ঘানেকৰ | starring = {{plainlist| * সুলোচনা (পাৰো কুম্ভৰ) * সীমা দেও (চম্পা) * শ্ৰীকান্ত মোঘে (শংকৰ কুম্ভৰ) * অমৰ শেখ (দেৱ কুম্ভৰ) }} | cinematography =কে বি কামাত ঘানেকৰ | editing =ভানুদাস দিবেকৰ | music =সুধীৰ ফাড়কে | studio = ইণ্ডিয়ান নেচনেল পিকচাৰ্ছ | released = {{Film date|df=yes|1961|08|07}} | runtime = ১০০ মিনিট | country = ভাৰত | language = মাৰাঠী }} '''প্ৰপঞ্চ''' ({{lang-en|Prapanch }}) ১৯৬১ চনৰ মধুকৰ পাঠকৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ইণ্ডিয়ান নেচনেল পিকচাৰ্ছৰ দ্বাৰা প্ৰযোজিত ভাৰতীয় মাৰাঠী ভাষাৰ এখন পাৰিবাৰিক নাট্যধৰ্মী ছবি।<ref>{{Cite web |title=प्रपंच |url=https://www.marathifilmdata.com/chitrapat/prapanch/ |access-date=2024-10-28 |website=मराठी चित्रपट सूची |language=en-US |archivedate=2024-12-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241214224311/https://www.marathifilmdata.com/chitrapat/prapanch/ |deadurl=yes }}</ref> ইয়াত সুলোচনা, শ্ৰীকান্ত মোঘে, সীমা দেও, কুসুম দেশপাণ্ডে, অমৰ শেখে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Prapanch Movie: Showtimes, Review, Songs, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-details/prapanch/movieshow/67641870.cms |access-date=2024-10-28 |website=timesofindia.indiatimes.com |language=en}}</ref> প্ৰপঞ্চে নৱম ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত তৃতীয় শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ বাবে সৰ্বভাৰতীয় স্তৰত চাৰ্টিফিকেট অফ মেৰিট লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2016-12-02 |title=Directorate of Film Festival |url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm9thNFAAward.aspx |access-date=2024-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161202115652/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm9thNFAAward.aspx |archive-date=2 December 2016 |archivedate=2016-12-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161202115652/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm9thNFAAward.aspx |deadurl=yes }}</ref> এই ছবিখনে প্ৰথম মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটাতো শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ সন্মান পায়।<ref>{{Cite book |last=सुधीर वासुदेव नांदगावकर |first=चैतन्य कुंटे |url=https://archive.org/details/20190823_20190823_0935 |title=शिल्पकार चरित्रकोश खंड ७ – चित्रपट, संगीत |date=2014}}</ref> ==কাহিনী== দেৱ কুম্ভৰ আৰু তেওঁৰ পত্নী পাৰুৰ এগাল ল’ৰা-ছোৱালী। বৃত্তিত দেৱ এজন কুমাৰ। কিন্তু তেওঁৰ সীমিত অৰ্জনেৰে পৰিয়াল চলাব নোৱাৰে। মূৰৰ ওপৰত অজস্ৰ ধাৰ। ইতিমধ্যে দেৱৰ মৰমৰ ভায়েক শংকৰে প্ৰশিক্ষণ লৈ আহি পাত্ৰ তৈয়াৰ কৰা এটা আধুনিক কাৰখানা তৈয়াৰ কৰিবলৈ প্ৰস্তুতি চলায়। তাৰবাবে তেওঁ ভালেমান টকা-পইচাও গোটায়। শংকৰেই দেৱ আৰু পাৰুৰ আশা-ভৰষাৰ স্থল। কিন্তু গাঁওৰ ধন ধাৰে দিয়া মহাজনে শংকৰৰ পৰিকল্পনাৰ কথা গম পাই মামলা কৰি কাৰখানা স্থাপন কৰিবলৈ সংগ্ৰহ কৰা সকলো ধন হস্তগত কৰে। সেই দুখত দেৱৰো মৃত্যু হয়।<ref name="9dff" /> শংকৰে এই সমগ্ৰ পৰিস্থিতিক সাহসেৰে মোকাবিলা কৰিবলৈ প্ৰস্তুত হয়। ইতিমধ্যে গাঁৱৰে ছোৱালী চম্পাৰ সৈতে থকা প্ৰেমৰ সম্পৰ্কও সমাপ্তিৰ দিশলৈ গতি কৰে। পাৰোই উপলব্ধি কৰে যে তেওঁ শংকৰৰ ওপৰত বোজা হৈ থকাটো অন্যায়। সেয়েহে তেওঁ ল’ৰা-ছোৱালীকেইটা লৈ বোম্বাইলৈ গুছি যায়। তাতো তেওঁ এক কঠিন পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হয়; দুটা সন্তান অধঃপাতে যায়, দুটাৰ মৃত্যু হয়। এদিন পাৰোই এজন সমাজকৰ্মীয়ে পৰিয়াল নিয়ন্ত্ৰণৰ সুফল আৰু প্ৰয়োজনীয়তাৰ বিষয়ে কৈ থকা শুনে। তেওঁ উপলব্ধি কৰে যে এই বাৰ্তা যদি আগতেই পালেহেঁতেন, তেন্তে জীৱনত ইমানখিনি যন্ত্ৰনা নাপালেহেঁতেন। তেওঁ সংকল্প লয় যে জীৱনৰ বাকীচোৱা দিন পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ এই বাৰ্তা তেওঁ জনসাধাৰণৰ মাজলৈ কঢ়িয়াই লৈ যাব।<ref name="9dff">{{Cite web |title=State Awards for films |url=https://www.dff.nic.in/images/Documents/105_9thNfacatalogue.pdf |accessdate=13-10-2019}}{{Cite web |title=State Awards for films |url=https://www.dff.nic.in/images/Documents/105_9thNfacatalogue.pdf |accessdate=13-10-2019}}</ref> ==অভিনয় শিল্পী== {{refbegin|2}} * সুলোচনা (পাৰো কুম্ভৰ) * সীমা দেও (চম্পা) * শ্ৰীকান্ত মোঘে (শংকৰ কুম্ভৰ) * অমৰ শেখ (দেৱ কুম্ভৰ) * কুসুম দেশপাণ্ডে * আশা ভেণ্ডে * জয়ন্ত ধৰ্মধিকাৰী * প্ৰভাকৰ মজুমদাৰ * বাপু সালভি * বাবুৰাও আঠানে * বালকোবা গোখলে {{refend}} ==বঁটা== ;নৱম [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] (১৯৬১) *তৃতীয় শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবি (অল ইণ্ডিয়া চাৰ্টিফিকেট অফ মেৰিট)<ref name="9dff" /> ;প্ৰথম মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা *শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ *শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক- মধুকৰ পাঠক *শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী- সুলোচনা *শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰী- কুসুম দেশপাণ্ডে *শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক- সুধীৰ ফাড়কে *শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰ- জি ডি মদগুলকৰ ==তথ্যউৎস== {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|0323690}} {{National Film Award Third Best Feature Film}} [[শ্ৰেণী:১৯৬১ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:তৃতীয় শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] 7d1g0p9ksmhi3vb91h8qm9cl13lquf0 3 122760 613456 517896 2026-06-21T15:10:50Z ~2026-36077-08 50523 Give all details correctly about karim 613456 wikitext text/x-wiki {{AfC topic|other}} <big>কৰিম আব্দুল ৰেহান</big> '''পৰিচয়''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহান (জন্ম: ১৬-০৬-২০০৭) হৈছে এজন ভাৰতীয় ছাত্ৰ, এথিক্যাল হেকিং (ethical hacking) অনুৰাগী আৰু উদীয়মান কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰামাৰ, যিয়ে বৰ্তমান দ্বাদশ শ্ৰেণীত অধ্যয়ন কৰি আছে। শৈক্ষিক উৎকৰ্ষ আৰু উন্নত কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া কৰিমে আগশাৰীৰ প্ৰতিষ্ঠান 'আজমল চুপাৰ ৪০' (Ajmal Super 40)-ত সন্মানীয় জয়েন্ট এণ্ট্ৰেন্স এক্সাম (JEE)ৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই আছে। নগাঁৱৰ বাসিন্দা কৰিম তেওঁৰ চাইবাৰ সুৰক্ষা, কোডিং আৰু বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰ বাবে পৰিচিত।'' '''প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহানৰ জন্ম আৰু ডাঙৰ-দীঘল নগাঁৱত হৈছিল। তেওঁ তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ আৰম্ভণি কৰিছিল নগাঁৱৰ জৱাহৰ নৱোদয় বিদ্যালয়ৰ পৰা, যিটো ভাৰতৰ প্ৰতিভাৱান ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে থকা এক উৎকৃষ্ট আবাসিক বিদ্যালয়। তেওঁ ২০১৯ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈ (ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ পৰা দশম শ্ৰেণীলৈ) এই বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল, য'ত তেওঁ এক শক্তিশালী শৈক্ষিক ভেটি আৰু অনুশাসনমূলক কৰ্ম-সংস্কৃতি গঢ়ি তুলিছিল। বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ সৰুৰে পৰা স্পষ্ট আছিল আৰু তেওঁ যিকোনো ধাৰণা মুখস্থ কৰাতকৈ বুজি পোৱাত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। কৰিমৰ তৰ্কশাস্ত্ৰ, বিশ্লেষণ আৰু প্ৰয়োগমূলক বিজ্ঞানৰ প্ৰতি থকা ধাউতিয়ে তেওঁৰ ভৱিষ্যতৰ দিশ নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। বৰ্তমান তেওঁ 'আজমল চুপাৰ ৪০'ত নামভৰ্তি কৰিছে, যিটো এক অত্যন্ত প্ৰতিযোগিতামূলক প্ৰশিক্ষণ প্ৰগ্ৰাম। ই অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক ভাৰতৰ আটাইতকৈ কঠিন স্নাতক অভিযান্ত্ৰিক প্ৰৱেশ পৰীক্ষা IIT-JEE-ৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰে।'' '''প্ৰগ্ৰমিং আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ''' "কৰিমৰ এথিক্যাল হেকিংৰ সৈতে পৰিচয় অতি সোনকালে হৈছিল—২০১৯ চনত, যেতিয়া তেওঁ ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি আছিল। যি সময়ত বেছিভাগ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে স্কুলৰ বিষয়বোৰৰ মূল কথা শিকাত ব্যস্ত থাকে, সেই সময়তে তেওঁ লিনাক্স (Linux) পৰিৱেশ আৰু এণ্ড্ৰইড টাৰ্মিনেল লৈ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ তেওঁৰ হেকিং যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল 'টাৰ্মাক্স' (Termux) নামৰ এণ্ড্ৰইড ভিত্তিক টাৰ্মিনেল ইমুলেটৰৰ সহায়ত। ক্ৰমান্বয়ে আগ্ৰহ বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁ কালি লিনাক্স (Kali Linux), লিনাক্স কমাণ্ড-লাইন টুল আৰু বিভিন্ন স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাৰ জৰিয়তে নিজৰ কাৰিকৰী ভেটি শক্তিশালী কৰি তোলে। কৰিমে সাধাৰণ কমাণ্ড-লাইন কামৰ পৰা উন্নত এথিক্যাল হেকিং ধাৰণালৈ অগ্ৰসৰ হয়, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল: • নেটৱৰ্ক স্কেনিং • ভালনাৰেবলিটি এচেছমেণ্ট (Vulnerability assessment) • পাছৱৰ্ড ক্ৰেকিং • পেল'ড জেনেশ্যন (Payload generation) • পেনিট্ৰেচন টেষ্টিং (সুৰক্ষিত, অফলাইন লেবৰ ভিতৰত) তেওঁ কঠোৰভাৱে নৈতিক সীমা মানি চলে আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষা বিশেষজ্ঞ তথা মঞ্চসমূহৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ শিক্ষা আৰু সজাগতাৰ বাবে নিজৰ দক্ষতা ব্যৱহাৰ কৰে।" '''কোডিং অভিজ্ঞতা আৰু দক্ষতা''' "কৰিমে অষ্টম শ্ৰেণীৰ পৰা আনুষ্ঠানিকভাৱে কোডিং আৰম্ভ কৰে আৰু অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বিভিন্ন প্ৰগ্ৰমিং আৰু স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাত পাৰ্গত হৈ উঠে। তেওঁৰ বৰ্তমানৰ কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ভিতৰত আছে: Python: অটোমেশ্যন, বেকএণ্ড স্ক্ৰিপ্টিং আৰু মৌলিক AI-ৰ বাবে Java: অবজেক্ট-অৰিয়েন্টেড ধাৰণা আৰু এপ লজিকৰ বাবে HTML & JavaScript: ফ্ৰণ্ট-এণ্ড ডেভেলপমেণ্ট আৰু ডাইনামিক ৱেবছাইটৰ বাবে Kotlin: এণ্ড্ৰইড ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে Shell & Bash scripting: অটোমেশ্যন আৰু চিষ্টেম স্ক্ৰিপ্টিংৰ বাবে তেওঁ বিভিন্ন পৰিৱেশত কোড লিখে আৰু সম্পাদনা কৰে, য'ত আছে: • Python IDEs (Thonny, IDLE আদি) • Nano Editor আৰু Vim • Termux (মোবাইল লিনাক্স অপাৰেচনৰ বাবে) তেওঁ এথিক্যাল হেকিংৰ প্ৰয়োগ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু কামৰ বাবে নিজাকৈ স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰে। কৰিমে ব্যক্তিগত আৰু শৈক্ষিক উভয় ক্ষেত্ৰতে একাধিক প্ৰকল্প (Projects) সম্পন্ন কৰিছে।" '''ব্যৱহৃত সঁজুলি আৰু মঞ্চ (Tools and Platforms)''' "• Termux: মোবাইল ভিত্তিক এথিক্যাল হেকিংৰ বাবে • Kali Linux: উন্নত কামৰ বাবে VM বা চৰুট (chroot) পৰিৱেশত ব্যৱহাৰ কৰা হয় • VS Code / Nano / Vim: ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে টেক্সট এডিটৰ • Linux & Command Line: ইউনিক্স (Unix) পৰিৱেশত কাম কৰাত দক্ষতা" 94hdnsp97njiovykx7g0jv3ui8v8zel 613460 613456 2026-06-21T15:18:12Z ~2026-36077-08 50523 /* About */ নতুন অনুচ্ছেদ 613460 wikitext text/x-wiki {{AfC topic|other}} <big>কৰিম আব্দুল ৰেহান</big> '''পৰিচয়''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহান (জন্ম: ১৬-০৬-২০০৭) হৈছে এজন ভাৰতীয় ছাত্ৰ, এথিক্যাল হেকিং (ethical hacking) অনুৰাগী আৰু উদীয়মান কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰামাৰ, যিয়ে বৰ্তমান দ্বাদশ শ্ৰেণীত অধ্যয়ন কৰি আছে। শৈক্ষিক উৎকৰ্ষ আৰু উন্নত কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া কৰিমে আগশাৰীৰ প্ৰতিষ্ঠান 'আজমল চুপাৰ ৪০' (Ajmal Super 40)-ত সন্মানীয় জয়েন্ট এণ্ট্ৰেন্স এক্সাম (JEE)ৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই আছে। নগাঁৱৰ বাসিন্দা কৰিম তেওঁৰ চাইবাৰ সুৰক্ষা, কোডিং আৰু বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰ বাবে পৰিচিত।'' '''প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহানৰ জন্ম আৰু ডাঙৰ-দীঘল নগাঁৱত হৈছিল। তেওঁ তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ আৰম্ভণি কৰিছিল নগাঁৱৰ জৱাহৰ নৱোদয় বিদ্যালয়ৰ পৰা, যিটো ভাৰতৰ প্ৰতিভাৱান ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে থকা এক উৎকৃষ্ট আবাসিক বিদ্যালয়। তেওঁ ২০১৯ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈ (ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ পৰা দশম শ্ৰেণীলৈ) এই বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল, য'ত তেওঁ এক শক্তিশালী শৈক্ষিক ভেটি আৰু অনুশাসনমূলক কৰ্ম-সংস্কৃতি গঢ়ি তুলিছিল। বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ সৰুৰে পৰা স্পষ্ট আছিল আৰু তেওঁ যিকোনো ধাৰণা মুখস্থ কৰাতকৈ বুজি পোৱাত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। কৰিমৰ তৰ্কশাস্ত্ৰ, বিশ্লেষণ আৰু প্ৰয়োগমূলক বিজ্ঞানৰ প্ৰতি থকা ধাউতিয়ে তেওঁৰ ভৱিষ্যতৰ দিশ নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। বৰ্তমান তেওঁ 'আজমল চুপাৰ ৪০'ত নামভৰ্তি কৰিছে, যিটো এক অত্যন্ত প্ৰতিযোগিতামূলক প্ৰশিক্ষণ প্ৰগ্ৰাম। ই অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক ভাৰতৰ আটাইতকৈ কঠিন স্নাতক অভিযান্ত্ৰিক প্ৰৱেশ পৰীক্ষা IIT-JEE-ৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰে।'' '''প্ৰগ্ৰমিং আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ''' "কৰিমৰ এথিক্যাল হেকিংৰ সৈতে পৰিচয় অতি সোনকালে হৈছিল—২০১৯ চনত, যেতিয়া তেওঁ ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি আছিল। যি সময়ত বেছিভাগ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে স্কুলৰ বিষয়বোৰৰ মূল কথা শিকাত ব্যস্ত থাকে, সেই সময়তে তেওঁ লিনাক্স (Linux) পৰিৱেশ আৰু এণ্ড্ৰইড টাৰ্মিনেল লৈ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ তেওঁৰ হেকিং যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল 'টাৰ্মাক্স' (Termux) নামৰ এণ্ড্ৰইড ভিত্তিক টাৰ্মিনেল ইমুলেটৰৰ সহায়ত। ক্ৰমান্বয়ে আগ্ৰহ বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁ কালি লিনাক্স (Kali Linux), লিনাক্স কমাণ্ড-লাইন টুল আৰু বিভিন্ন স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাৰ জৰিয়তে নিজৰ কাৰিকৰী ভেটি শক্তিশালী কৰি তোলে। কৰিমে সাধাৰণ কমাণ্ড-লাইন কামৰ পৰা উন্নত এথিক্যাল হেকিং ধাৰণালৈ অগ্ৰসৰ হয়, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল: • নেটৱৰ্ক স্কেনিং • ভালনাৰেবলিটি এচেছমেণ্ট (Vulnerability assessment) • পাছৱৰ্ড ক্ৰেকিং • পেল'ড জেনেশ্যন (Payload generation) • পেনিট্ৰেচন টেষ্টিং (সুৰক্ষিত, অফলাইন লেবৰ ভিতৰত) তেওঁ কঠোৰভাৱে নৈতিক সীমা মানি চলে আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষা বিশেষজ্ঞ তথা মঞ্চসমূহৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ শিক্ষা আৰু সজাগতাৰ বাবে নিজৰ দক্ষতা ব্যৱহাৰ কৰে।" '''কোডিং অভিজ্ঞতা আৰু দক্ষতা''' "কৰিমে অষ্টম শ্ৰেণীৰ পৰা আনুষ্ঠানিকভাৱে কোডিং আৰম্ভ কৰে আৰু অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বিভিন্ন প্ৰগ্ৰমিং আৰু স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাত পাৰ্গত হৈ উঠে। তেওঁৰ বৰ্তমানৰ কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ভিতৰত আছে: Python: অটোমেশ্যন, বেকএণ্ড স্ক্ৰিপ্টিং আৰু মৌলিক AI-ৰ বাবে Java: অবজেক্ট-অৰিয়েন্টেড ধাৰণা আৰু এপ লজিকৰ বাবে HTML & JavaScript: ফ্ৰণ্ট-এণ্ড ডেভেলপমেণ্ট আৰু ডাইনামিক ৱেবছাইটৰ বাবে Kotlin: এণ্ড্ৰইড ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে Shell & Bash scripting: অটোমেশ্যন আৰু চিষ্টেম স্ক্ৰিপ্টিংৰ বাবে তেওঁ বিভিন্ন পৰিৱেশত কোড লিখে আৰু সম্পাদনা কৰে, য'ত আছে: • Python IDEs (Thonny, IDLE আদি) • Nano Editor আৰু Vim • Termux (মোবাইল লিনাক্স অপাৰেচনৰ বাবে) তেওঁ এথিক্যাল হেকিংৰ প্ৰয়োগ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু কামৰ বাবে নিজাকৈ স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰে। কৰিমে ব্যক্তিগত আৰু শৈক্ষিক উভয় ক্ষেত্ৰতে একাধিক প্ৰকল্প (Projects) সম্পন্ন কৰিছে।" '''ব্যৱহৃত সঁজুলি আৰু মঞ্চ (Tools and Platforms)''' "• Termux: মোবাইল ভিত্তিক এথিক্যাল হেকিংৰ বাবে • Kali Linux: উন্নত কামৰ বাবে VM বা চৰুট (chroot) পৰিৱেশত ব্যৱহাৰ কৰা হয় • VS Code / Nano / Vim: ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে টেক্সট এডিটৰ • Linux & Command Line: ইউনিক্স (Unix) পৰিৱেশত কাম কৰাত দক্ষতা" == About == karim Abdul Rehan [[বিশেষ:বৰঙনিসমূহ/&#126;2026-36077-08|&#126;2026-36077-08]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#126;2026-36077-08|talk]]) 15:18, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) 8dge4ndzu6v441bocth7htbfaklatg5 613461 613460 2026-06-21T15:20:02Z Karim Abdul Rehan 45534 /* About */ 613461 wikitext text/x-wiki {{AfC topic|other}} <big>কৰিম আব্দুল ৰেহান</big> '''পৰিচয়''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহান (জন্ম: ১৬-০৬-২০০৭) হৈছে এজন ভাৰতীয় ছাত্ৰ, এথিক্যাল হেকিং (ethical hacking) অনুৰাগী আৰু উদীয়মান কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰামাৰ, যিয়ে বৰ্তমান দ্বাদশ শ্ৰেণীত অধ্যয়ন কৰি আছে। শৈক্ষিক উৎকৰ্ষ আৰু উন্নত কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া কৰিমে আগশাৰীৰ প্ৰতিষ্ঠান 'আজমল চুপাৰ ৪০' (Ajmal Super 40)-ত সন্মানীয় জয়েন্ট এণ্ট্ৰেন্স এক্সাম (JEE)ৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই আছে। নগাঁৱৰ বাসিন্দা কৰিম তেওঁৰ চাইবাৰ সুৰক্ষা, কোডিং আৰু বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰ বাবে পৰিচিত।'' '''প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহানৰ জন্ম আৰু ডাঙৰ-দীঘল নগাঁৱত হৈছিল। তেওঁ তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ আৰম্ভণি কৰিছিল নগাঁৱৰ জৱাহৰ নৱোদয় বিদ্যালয়ৰ পৰা, যিটো ভাৰতৰ প্ৰতিভাৱান ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে থকা এক উৎকৃষ্ট আবাসিক বিদ্যালয়। তেওঁ ২০১৯ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈ (ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ পৰা দশম শ্ৰেণীলৈ) এই বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল, য'ত তেওঁ এক শক্তিশালী শৈক্ষিক ভেটি আৰু অনুশাসনমূলক কৰ্ম-সংস্কৃতি গঢ়ি তুলিছিল। বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ সৰুৰে পৰা স্পষ্ট আছিল আৰু তেওঁ যিকোনো ধাৰণা মুখস্থ কৰাতকৈ বুজি পোৱাত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। কৰিমৰ তৰ্কশাস্ত্ৰ, বিশ্লেষণ আৰু প্ৰয়োগমূলক বিজ্ঞানৰ প্ৰতি থকা ধাউতিয়ে তেওঁৰ ভৱিষ্যতৰ দিশ নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। বৰ্তমান তেওঁ 'আজমল চুপাৰ ৪০'ত নামভৰ্তি কৰিছে, যিটো এক অত্যন্ত প্ৰতিযোগিতামূলক প্ৰশিক্ষণ প্ৰগ্ৰাম। ই অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক ভাৰতৰ আটাইতকৈ কঠিন স্নাতক অভিযান্ত্ৰিক প্ৰৱেশ পৰীক্ষা IIT-JEE-ৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰে।'' '''প্ৰগ্ৰমিং আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ''' "কৰিমৰ এথিক্যাল হেকিংৰ সৈতে পৰিচয় অতি সোনকালে হৈছিল—২০১৯ চনত, যেতিয়া তেওঁ ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি আছিল। যি সময়ত বেছিভাগ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে স্কুলৰ বিষয়বোৰৰ মূল কথা শিকাত ব্যস্ত থাকে, সেই সময়তে তেওঁ লিনাক্স (Linux) পৰিৱেশ আৰু এণ্ড্ৰইড টাৰ্মিনেল লৈ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ তেওঁৰ হেকিং যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল 'টাৰ্মাক্স' (Termux) নামৰ এণ্ড্ৰইড ভিত্তিক টাৰ্মিনেল ইমুলেটৰৰ সহায়ত। ক্ৰমান্বয়ে আগ্ৰহ বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁ কালি লিনাক্স (Kali Linux), লিনাক্স কমাণ্ড-লাইন টুল আৰু বিভিন্ন স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাৰ জৰিয়তে নিজৰ কাৰিকৰী ভেটি শক্তিশালী কৰি তোলে। কৰিমে সাধাৰণ কমাণ্ড-লাইন কামৰ পৰা উন্নত এথিক্যাল হেকিং ধাৰণালৈ অগ্ৰসৰ হয়, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল: • নেটৱৰ্ক স্কেনিং • ভালনাৰেবলিটি এচেছমেণ্ট (Vulnerability assessment) • পাছৱৰ্ড ক্ৰেকিং • পেল'ড জেনেশ্যন (Payload generation) • পেনিট্ৰেচন টেষ্টিং (সুৰক্ষিত, অফলাইন লেবৰ ভিতৰত) তেওঁ কঠোৰভাৱে নৈতিক সীমা মানি চলে আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষা বিশেষজ্ঞ তথা মঞ্চসমূহৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ শিক্ষা আৰু সজাগতাৰ বাবে নিজৰ দক্ষতা ব্যৱহাৰ কৰে।" '''কোডিং অভিজ্ঞতা আৰু দক্ষতা''' "কৰিমে অষ্টম শ্ৰেণীৰ পৰা আনুষ্ঠানিকভাৱে কোডিং আৰম্ভ কৰে আৰু অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বিভিন্ন প্ৰগ্ৰমিং আৰু স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাত পাৰ্গত হৈ উঠে। তেওঁৰ বৰ্তমানৰ কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ভিতৰত আছে: Python: অটোমেশ্যন, বেকএণ্ড স্ক্ৰিপ্টিং আৰু মৌলিক AI-ৰ বাবে Java: অবজেক্ট-অৰিয়েন্টেড ধাৰণা আৰু এপ লজিকৰ বাবে HTML & JavaScript: ফ্ৰণ্ট-এণ্ড ডেভেলপমেণ্ট আৰু ডাইনামিক ৱেবছাইটৰ বাবে Kotlin: এণ্ড্ৰইড ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে Shell & Bash scripting: অটোমেশ্যন আৰু চিষ্টেম স্ক্ৰিপ্টিংৰ বাবে তেওঁ বিভিন্ন পৰিৱেশত কোড লিখে আৰু সম্পাদনা কৰে, য'ত আছে: • Python IDEs (Thonny, IDLE আদি) • Nano Editor আৰু Vim • Termux (মোবাইল লিনাক্স অপাৰেচনৰ বাবে) তেওঁ এথিক্যাল হেকিংৰ প্ৰয়োগ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু কামৰ বাবে নিজাকৈ স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰে। কৰিমে ব্যক্তিগত আৰু শৈক্ষিক উভয় ক্ষেত্ৰতে একাধিক প্ৰকল্প (Projects) সম্পন্ন কৰিছে।" '''ব্যৱহৃত সঁজুলি আৰু মঞ্চ (Tools and Platforms)''' "• Termux: মোবাইল ভিত্তিক এথিক্যাল হেকিংৰ বাবে • Kali Linux: উন্নত কামৰ বাবে VM বা চৰুট (chroot) পৰিৱেশত ব্যৱহাৰ কৰা হয় • VS Code / Nano / Vim: ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে টেক্সট এডিটৰ • Linux & Command Line: ইউনিক্স (Unix) পৰিৱেশত কাম কৰাত দক্ষতা" == About == Name : karim Abdul Rehan [[বিশেষ:বৰঙনিসমূহ/&#126;2026-36077-08|&#126;2026-36077-08]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#126;2026-36077-08|talk]]) 15:18, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ddafli7kgffzvtprd5d2fz2wkwgxmed 613585 613461 2026-06-22T04:52:08Z Karim Abdul Rehan 45534 /* */ Edit position 613585 wikitext text/x-wiki {{AfC topic|other}} <big>কৰিম আব্দুল ৰেহান</big> '''পৰিচয়''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহান (জন্ম: ১৬-০৬-২০০৭) হৈছে এজন ভাৰতীয় ছাত্ৰ, এথিক্যাল হেকিং (ethical hacking) অনুৰাগী আৰু উদীয়মান কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰামাৰ, যিয়ে বৰ্তমান দ্বাদশ শ্ৰেণীত অধ্যয়ন কৰি আছে। শৈক্ষিক উৎকৰ্ষ আৰু উন্নত কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া কৰিমে আগশাৰীৰ প্ৰতিষ্ঠান 'আজমল চুপাৰ ৪০' (Ajmal Super 40)-ত সন্মানীয় জয়েন্ট এণ্ট্ৰেন্স এক্সাম (JEE)ৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই আছে। নগাঁৱৰ বাসিন্দা কৰিম তেওঁৰ চাইবাৰ সুৰক্ষা, কোডিং আৰু বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰ বাবে পৰিচিত।'' '''প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহানৰ জন্ম আৰু ডাঙৰ-দীঘল নগাঁৱত হৈছিল। তেওঁ তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ আৰম্ভণি কৰিছিল নগাঁৱৰ জৱাহৰ নৱোদয় বিদ্যালয়ৰ পৰা, যিটো ভাৰতৰ প্ৰতিভাৱান ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে থকা এক উৎকৃষ্ট আবাসিক বিদ্যালয়। তেওঁ ২০১৯ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈ (ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ পৰা দশম শ্ৰেণীলৈ) এই বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল, য'ত তেওঁ এক শক্তিশালী শৈক্ষিক ভেটি আৰু অনুশাসনমূলক কৰ্ম-সংস্কৃতি গঢ়ি তুলিছিল। বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ সৰুৰে পৰা স্পষ্ট আছিল আৰু তেওঁ যিকোনো ধাৰণা মুখস্থ কৰাতকৈ বুজি পোৱাত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। কৰিমৰ তৰ্কশাস্ত্ৰ, বিশ্লেষণ আৰু প্ৰয়োগমূলক বিজ্ঞানৰ প্ৰতি থকা ধাউতিয়ে তেওঁৰ ভৱিষ্যতৰ দিশ নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। বৰ্তমান তেওঁ 'আজমল চুপাৰ ৪০'ত নামভৰ্তি কৰিছে, যিটো এক অত্যন্ত প্ৰতিযোগিতামূলক প্ৰশিক্ষণ প্ৰগ্ৰাম। ই অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক ভাৰতৰ আটাইতকৈ কঠিন স্নাতক অভিযান্ত্ৰিক প্ৰৱেশ পৰীক্ষা IIT-JEE-ৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰে।'' '''প্ৰগ্ৰমিং আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ''' "কৰিমৰ এথিক্যাল হেকিংৰ সৈতে পৰিচয় অতি সোনকালে হৈছিল—২০১৯ চনত, যেতিয়া তেওঁ ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি আছিল। যি সময়ত বেছিভাগ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে স্কুলৰ বিষয়বোৰৰ মূল কথা শিকাত ব্যস্ত থাকে, সেই সময়তে তেওঁ লিনাক্স (Linux) পৰিৱেশ আৰু এণ্ড্ৰইড টাৰ্মিনেল লৈ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ তেওঁৰ হেকিং যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল 'টাৰ্মাক্স' (Termux) নামৰ এণ্ড্ৰইড ভিত্তিক টাৰ্মিনেল ইমুলেটৰৰ সহায়ত। ক্ৰমান্বয়ে আগ্ৰহ বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁ কালি লিনাক্স (Kali Linux), লিনাক্স কমাণ্ড-লাইন টুল আৰু বিভিন্ন স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাৰ জৰিয়তে নিজৰ কাৰিকৰী ভেটি শক্তিশালী কৰি তোলে। কৰিমে সাধাৰণ কমাণ্ড-লাইন কামৰ পৰা উন্নত এথিক্যাল হেকিং ধাৰণালৈ অগ্ৰসৰ হয়, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল: • নেটৱৰ্ক স্কেনিং • ভালনাৰেবলিটি এচেছমেণ্ট (Vulnerability assessment) • পাছৱৰ্ড ক্ৰেকিং • পেল'ড জেনেশ্যন (Payload generation) • পেনিট্ৰেচন টেষ্টিং (সুৰক্ষিত, অফলাইন লেবৰ ভিতৰত) তেওঁ কঠোৰভাৱে নৈতিক সীমা মানি চলে আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষা বিশেষজ্ঞ তথা মঞ্চসমূহৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ শিক্ষা আৰু সজাগতাৰ বাবে নিজৰ দক্ষতা ব্যৱহাৰ কৰে।" '''কোডিং অভিজ্ঞতা আৰু দক্ষতা''' "কৰিমে অষ্টম শ্ৰেণীৰ পৰা আনুষ্ঠানিকভাৱে কোডিং আৰম্ভ কৰে আৰু অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বিভিন্ন প্ৰগ্ৰমিং আৰু স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাত পাৰ্গত হৈ উঠে। তেওঁৰ বৰ্তমানৰ কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ভিতৰত আছে: Python: অটোমেশ্যন, বেকএণ্ড স্ক্ৰিপ্টিং আৰু মৌলিক AI-ৰ বাবে Java: অবজেক্ট-অৰিয়েন্টেড ধাৰণা আৰু এপ লজিকৰ বাবে HTML & JavaScript: ফ্ৰণ্ট-এণ্ড ডেভেলপমেণ্ট আৰু ডাইনামিক ৱেবছাইটৰ বাবে Kotlin: এণ্ড্ৰইড ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে Shell & Bash scripting: অটোমেশ্যন আৰু চিষ্টেম স্ক্ৰিপ্টিংৰ বাবে তেওঁ বিভিন্ন পৰিৱেশত কোড লিখে আৰু সম্পাদনা কৰে, য'ত আছে: • Python IDEs (Thonny, IDLE আদি) • Nano Editor আৰু Vim • Termux (মোবাইল লিনাক্স অপাৰেচনৰ বাবে) তেওঁ এথিক্যাল হেকিংৰ প্ৰয়োগ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু কামৰ বাবে নিজাকৈ স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰে। কৰিমে ব্যক্তিগত আৰু শৈক্ষিক উভয় ক্ষেত্ৰতে একাধিক প্ৰকল্প (Projects) সম্পন্ন কৰিছে।" '''ব্যৱহৃত সঁজুলি আৰু মঞ্চ (Tools and Platforms)''' • Termux: মোবাইল ভিত্তিক এথিক্যাল হেকিংৰ বাবে • Kali Linux: উন্নত কামৰ বাবে VM বা চৰুট (chroot) পৰিৱেশত ব্যৱহাৰ কৰা হয় • VS Code / Nano / Vim: ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে টেক্সট এডিটৰ • Linux & Command Line: ইউনিক্স (Unix) পৰিৱেশত কাম কৰাত দক্ষতা" == About == Name : karim Abdul Rehan [[বিশেষ:বৰঙনিসমূহ/&#126;2026-36077-08|&#126;2026-36077-08]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#126;2026-36077-08|talk]]) 15:18, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) a1ut8zhhgvccefpi3hoat4qebyka0zv 613589 613585 2026-06-22T04:54:55Z Karim Abdul Rehan 45534 /* About */ Add yrl 613589 wikitext text/x-wiki {{AfC topic|other}} <big>কৰিম আব্দুল ৰেহান</big> '''পৰিচয়''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহান (জন্ম: ১৬-০৬-২০০৭) হৈছে এজন ভাৰতীয় ছাত্ৰ, এথিক্যাল হেকিং (ethical hacking) অনুৰাগী আৰু উদীয়মান কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰামাৰ, যিয়ে বৰ্তমান দ্বাদশ শ্ৰেণীত অধ্যয়ন কৰি আছে। শৈক্ষিক উৎকৰ্ষ আৰু উন্নত কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া কৰিমে আগশাৰীৰ প্ৰতিষ্ঠান 'আজমল চুপাৰ ৪০' (Ajmal Super 40)-ত সন্মানীয় জয়েন্ট এণ্ট্ৰেন্স এক্সাম (JEE)ৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই আছে। নগাঁৱৰ বাসিন্দা কৰিম তেওঁৰ চাইবাৰ সুৰক্ষা, কোডিং আৰু বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰ বাবে পৰিচিত।'' '''প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহানৰ জন্ম আৰু ডাঙৰ-দীঘল নগাঁৱত হৈছিল। তেওঁ তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ আৰম্ভণি কৰিছিল নগাঁৱৰ জৱাহৰ নৱোদয় বিদ্যালয়ৰ পৰা, যিটো ভাৰতৰ প্ৰতিভাৱান ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে থকা এক উৎকৃষ্ট আবাসিক বিদ্যালয়। তেওঁ ২০১৯ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈ (ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ পৰা দশম শ্ৰেণীলৈ) এই বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল, য'ত তেওঁ এক শক্তিশালী শৈক্ষিক ভেটি আৰু অনুশাসনমূলক কৰ্ম-সংস্কৃতি গঢ়ি তুলিছিল। বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ সৰুৰে পৰা স্পষ্ট আছিল আৰু তেওঁ যিকোনো ধাৰণা মুখস্থ কৰাতকৈ বুজি পোৱাত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। কৰিমৰ তৰ্কশাস্ত্ৰ, বিশ্লেষণ আৰু প্ৰয়োগমূলক বিজ্ঞানৰ প্ৰতি থকা ধাউতিয়ে তেওঁৰ ভৱিষ্যতৰ দিশ নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। বৰ্তমান তেওঁ 'আজমল চুপাৰ ৪০'ত নামভৰ্তি কৰিছে, যিটো এক অত্যন্ত প্ৰতিযোগিতামূলক প্ৰশিক্ষণ প্ৰগ্ৰাম। ই অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক ভাৰতৰ আটাইতকৈ কঠিন স্নাতক অভিযান্ত্ৰিক প্ৰৱেশ পৰীক্ষা IIT-JEE-ৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰে।'' '''প্ৰগ্ৰমিং আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ''' "কৰিমৰ এথিক্যাল হেকিংৰ সৈতে পৰিচয় অতি সোনকালে হৈছিল—২০১৯ চনত, যেতিয়া তেওঁ ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি আছিল। যি সময়ত বেছিভাগ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে স্কুলৰ বিষয়বোৰৰ মূল কথা শিকাত ব্যস্ত থাকে, সেই সময়তে তেওঁ লিনাক্স (Linux) পৰিৱেশ আৰু এণ্ড্ৰইড টাৰ্মিনেল লৈ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ তেওঁৰ হেকিং যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল 'টাৰ্মাক্স' (Termux) নামৰ এণ্ড্ৰইড ভিত্তিক টাৰ্মিনেল ইমুলেটৰৰ সহায়ত। ক্ৰমান্বয়ে আগ্ৰহ বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁ কালি লিনাক্স (Kali Linux), লিনাক্স কমাণ্ড-লাইন টুল আৰু বিভিন্ন স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাৰ জৰিয়তে নিজৰ কাৰিকৰী ভেটি শক্তিশালী কৰি তোলে। কৰিমে সাধাৰণ কমাণ্ড-লাইন কামৰ পৰা উন্নত এথিক্যাল হেকিং ধাৰণালৈ অগ্ৰসৰ হয়, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল: • নেটৱৰ্ক স্কেনিং • ভালনাৰেবলিটি এচেছমেণ্ট (Vulnerability assessment) • পাছৱৰ্ড ক্ৰেকিং • পেল'ড জেনেশ্যন (Payload generation) • পেনিট্ৰেচন টেষ্টিং (সুৰক্ষিত, অফলাইন লেবৰ ভিতৰত) তেওঁ কঠোৰভাৱে নৈতিক সীমা মানি চলে আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষা বিশেষজ্ঞ তথা মঞ্চসমূহৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ শিক্ষা আৰু সজাগতাৰ বাবে নিজৰ দক্ষতা ব্যৱহাৰ কৰে।" '''কোডিং অভিজ্ঞতা আৰু দক্ষতা''' "কৰিমে অষ্টম শ্ৰেণীৰ পৰা আনুষ্ঠানিকভাৱে কোডিং আৰম্ভ কৰে আৰু অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বিভিন্ন প্ৰগ্ৰমিং আৰু স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাত পাৰ্গত হৈ উঠে। তেওঁৰ বৰ্তমানৰ কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ভিতৰত আছে: Python: অটোমেশ্যন, বেকএণ্ড স্ক্ৰিপ্টিং আৰু মৌলিক AI-ৰ বাবে Java: অবজেক্ট-অৰিয়েন্টেড ধাৰণা আৰু এপ লজিকৰ বাবে HTML & JavaScript: ফ্ৰণ্ট-এণ্ড ডেভেলপমেণ্ট আৰু ডাইনামিক ৱেবছাইটৰ বাবে Kotlin: এণ্ড্ৰইড ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে Shell & Bash scripting: অটোমেশ্যন আৰু চিষ্টেম স্ক্ৰিপ্টিংৰ বাবে তেওঁ বিভিন্ন পৰিৱেশত কোড লিখে আৰু সম্পাদনা কৰে, য'ত আছে: • Python IDEs (Thonny, IDLE আদি) • Nano Editor আৰু Vim • Termux (মোবাইল লিনাক্স অপাৰেচনৰ বাবে) তেওঁ এথিক্যাল হেকিংৰ প্ৰয়োগ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু কামৰ বাবে নিজাকৈ স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰে। কৰিমে ব্যক্তিগত আৰু শৈক্ষিক উভয় ক্ষেত্ৰতে একাধিক প্ৰকল্প (Projects) সম্পন্ন কৰিছে।" '''ব্যৱহৃত সঁজুলি আৰু মঞ্চ (Tools and Platforms)''' • Termux: মোবাইল ভিত্তিক এথিক্যাল হেকিংৰ বাবে • Kali Linux: উন্নত কামৰ বাবে VM বা চৰুট (chroot) পৰিৱেশত ব্যৱহাৰ কৰা হয় • VS Code / Nano / Vim: ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে টেক্সট এডিটৰ • Linux & Command Line: ইউনিক্স (Unix) পৰিৱেশত কাম কৰাত দক্ষতা" == About == Name : karim Abdul Rehan GitHub : https://github.com/karim-abdul-rehan mubh76g2i4n2ew4berqxynefqh92lhr 613590 613589 2026-06-22T04:55:32Z Karim Abdul Rehan 45534 /* About */ Fix position 613590 wikitext text/x-wiki {{AfC topic|other}} <big>কৰিম আব্দুল ৰেহান</big> '''পৰিচয়''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহান (জন্ম: ১৬-০৬-২০০৭) হৈছে এজন ভাৰতীয় ছাত্ৰ, এথিক্যাল হেকিং (ethical hacking) অনুৰাগী আৰু উদীয়মান কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰামাৰ, যিয়ে বৰ্তমান দ্বাদশ শ্ৰেণীত অধ্যয়ন কৰি আছে। শৈক্ষিক উৎকৰ্ষ আৰু উন্নত কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া কৰিমে আগশাৰীৰ প্ৰতিষ্ঠান 'আজমল চুপাৰ ৪০' (Ajmal Super 40)-ত সন্মানীয় জয়েন্ট এণ্ট্ৰেন্স এক্সাম (JEE)ৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই আছে। নগাঁৱৰ বাসিন্দা কৰিম তেওঁৰ চাইবাৰ সুৰক্ষা, কোডিং আৰু বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰ বাবে পৰিচিত।'' '''প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহানৰ জন্ম আৰু ডাঙৰ-দীঘল নগাঁৱত হৈছিল। তেওঁ তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ আৰম্ভণি কৰিছিল নগাঁৱৰ জৱাহৰ নৱোদয় বিদ্যালয়ৰ পৰা, যিটো ভাৰতৰ প্ৰতিভাৱান ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে থকা এক উৎকৃষ্ট আবাসিক বিদ্যালয়। তেওঁ ২০১৯ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈ (ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ পৰা দশম শ্ৰেণীলৈ) এই বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল, য'ত তেওঁ এক শক্তিশালী শৈক্ষিক ভেটি আৰু অনুশাসনমূলক কৰ্ম-সংস্কৃতি গঢ়ি তুলিছিল। বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ সৰুৰে পৰা স্পষ্ট আছিল আৰু তেওঁ যিকোনো ধাৰণা মুখস্থ কৰাতকৈ বুজি পোৱাত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। কৰিমৰ তৰ্কশাস্ত্ৰ, বিশ্লেষণ আৰু প্ৰয়োগমূলক বিজ্ঞানৰ প্ৰতি থকা ধাউতিয়ে তেওঁৰ ভৱিষ্যতৰ দিশ নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। বৰ্তমান তেওঁ 'আজমল চুপাৰ ৪০'ত নামভৰ্তি কৰিছে, যিটো এক অত্যন্ত প্ৰতিযোগিতামূলক প্ৰশিক্ষণ প্ৰগ্ৰাম। ই অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক ভাৰতৰ আটাইতকৈ কঠিন স্নাতক অভিযান্ত্ৰিক প্ৰৱেশ পৰীক্ষা IIT-JEE-ৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰে।'' '''প্ৰগ্ৰমিং আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ''' "কৰিমৰ এথিক্যাল হেকিংৰ সৈতে পৰিচয় অতি সোনকালে হৈছিল—২০১৯ চনত, যেতিয়া তেওঁ ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি আছিল। যি সময়ত বেছিভাগ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে স্কুলৰ বিষয়বোৰৰ মূল কথা শিকাত ব্যস্ত থাকে, সেই সময়তে তেওঁ লিনাক্স (Linux) পৰিৱেশ আৰু এণ্ড্ৰইড টাৰ্মিনেল লৈ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ তেওঁৰ হেকিং যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল 'টাৰ্মাক্স' (Termux) নামৰ এণ্ড্ৰইড ভিত্তিক টাৰ্মিনেল ইমুলেটৰৰ সহায়ত। ক্ৰমান্বয়ে আগ্ৰহ বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁ কালি লিনাক্স (Kali Linux), লিনাক্স কমাণ্ড-লাইন টুল আৰু বিভিন্ন স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাৰ জৰিয়তে নিজৰ কাৰিকৰী ভেটি শক্তিশালী কৰি তোলে। কৰিমে সাধাৰণ কমাণ্ড-লাইন কামৰ পৰা উন্নত এথিক্যাল হেকিং ধাৰণালৈ অগ্ৰসৰ হয়, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল: • নেটৱৰ্ক স্কেনিং • ভালনাৰেবলিটি এচেছমেণ্ট (Vulnerability assessment) • পাছৱৰ্ড ক্ৰেকিং • পেল'ড জেনেশ্যন (Payload generation) • পেনিট্ৰেচন টেষ্টিং (সুৰক্ষিত, অফলাইন লেবৰ ভিতৰত) তেওঁ কঠোৰভাৱে নৈতিক সীমা মানি চলে আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষা বিশেষজ্ঞ তথা মঞ্চসমূহৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ শিক্ষা আৰু সজাগতাৰ বাবে নিজৰ দক্ষতা ব্যৱহাৰ কৰে।" '''কোডিং অভিজ্ঞতা আৰু দক্ষতা''' "কৰিমে অষ্টম শ্ৰেণীৰ পৰা আনুষ্ঠানিকভাৱে কোডিং আৰম্ভ কৰে আৰু অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বিভিন্ন প্ৰগ্ৰমিং আৰু স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাত পাৰ্গত হৈ উঠে। তেওঁৰ বৰ্তমানৰ কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ভিতৰত আছে: Python: অটোমেশ্যন, বেকএণ্ড স্ক্ৰিপ্টিং আৰু মৌলিক AI-ৰ বাবে Java: অবজেক্ট-অৰিয়েন্টেড ধাৰণা আৰু এপ লজিকৰ বাবে HTML & JavaScript: ফ্ৰণ্ট-এণ্ড ডেভেলপমেণ্ট আৰু ডাইনামিক ৱেবছাইটৰ বাবে Kotlin: এণ্ড্ৰইড ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে Shell & Bash scripting: অটোমেশ্যন আৰু চিষ্টেম স্ক্ৰিপ্টিংৰ বাবে তেওঁ বিভিন্ন পৰিৱেশত কোড লিখে আৰু সম্পাদনা কৰে, য'ত আছে: • Python IDEs (Thonny, IDLE আদি) • Nano Editor আৰু Vim • Termux (মোবাইল লিনাক্স অপাৰেচনৰ বাবে) তেওঁ এথিক্যাল হেকিংৰ প্ৰয়োগ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু কামৰ বাবে নিজাকৈ স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰে। কৰিমে ব্যক্তিগত আৰু শৈক্ষিক উভয় ক্ষেত্ৰতে একাধিক প্ৰকল্প (Projects) সম্পন্ন কৰিছে।" '''ব্যৱহৃত সঁজুলি আৰু মঞ্চ (Tools and Platforms)''' • Termux: মোবাইল ভিত্তিক এথিক্যাল হেকিংৰ বাবে • Kali Linux: উন্নত কামৰ বাবে VM বা চৰুট (chroot) পৰিৱেশত ব্যৱহাৰ কৰা হয় • VS Code / Nano / Vim: ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে টেক্সট এডিটৰ • Linux & Command Line: ইউনিক্স (Unix) পৰিৱেশত কাম কৰাত দক্ষতা" == About == Name : karim Abdul Rehan GitHub : https://github.com/karim-abdul-rehan doprq42m536gb4c8kvdwrek06zjkt7s 0 123259 613523 524461 2026-06-21T19:07:03Z ManjurKhan 18997 পৃষ্ঠা [[চাপাগুৰি সমষ্টি]]ৰ পৰা [[চাপাগুৰি বিধানসভা সমষ্টি]]লৈ ManjurKhanয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 524461 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = চাপাগুৰি | constituency_no = ৬৩ | type = SLA | map_image = Chapaguri Assembly constituency map.svg | state = [[অসম]] | latest_election_year = [[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২১]] | loksabha_cons = [[কোকৰাঝাৰ (লোকসভা সমষ্টি)|কোকৰাঝাৰ]] | established = ১৯৭৮ | district = [[বাক্সা জিলা|বাক্সা]] | reservation = অনুসূচীত জনজাতি | incumbent_image = | mla = | party = | alliance = | electors = }} '''চাপাগুৰি বিধানসভা সমষ্টি '''[[অসম বিধানসভা]] ৰ ১২৬টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। চাপাগুৰি [[কোকৰাঝাৰ (লোকসভা সমষ্টি) ]]ৰ অন্তৰ্গত।<ref name=delimitation2008>{{cite web |url=https://old.eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/ |title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies Order - 2008 |publisher=[[Election Commission of India]] |date=26 November 2008 |accessdate= ৩ জুলাই ২০২৫ }}</ref><ref name=ceo>{{cite web |url=http://www.ceoassam.nic.in/information/pdf/2_PC%20wise%20LAC%20breakup.pdf |title=List of Assembly constituencies showing their Parliamentary constituences wise break-up |website=www.ceoassam.nic.in| access-date=৩ জুলাই ২০২৫}}</ref><ref name=ceomap>{{cite web |url=http://www.ceoassam.nic.in/information/pdf/3_Assembly_HPC_wise_MapA1.pdf |title=Map of Assam showing District-wise assembly and Parliamentary constituencies |website=www.ceoassam.nic.in| access-date=৩ জুলাই ২০২৫}}</ref> চাপাগুৰি বিধানসভা সমষ্টি অনুসূচিত জনজাতি (ST)ৰ বাবে সংৰক্ষিত। ==সমষ্টিৰ সবিশেষ== চাপাগুৰি বিধান সভা সমষ্টিৰ সবিশেষ তলত দিয়া হ'ল।<ref name="ch ref3">{{cite news |title=Chapaguri Election 2021: Assembly Elections News, Chapaguri Constituency, Vidhan Sabha Seat |url=https://www.news18.com/assembly-elections-2021/assam/chapaguri-election-result-s03a063/ |access-date=22 November 2021 |publisher=News18 |date=2 May 2021}}</ref>- *দেশ: ভাৰত। * ৰাজ্য: অসম। * জিলা: বাক্সা জিলা ৷ * লোকসভা সমষ্টি: কোকৰাঝাৰ লোকসভা সমষ্টি। * বিধানসভাৰ শ্ৰেণীবিভাজন: গ্ৰাম্য সমষ্টি। * সাক্ষৰতাৰ হাৰ: ৭০.৫৩%। * ২০২১ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন অনুসৰি যোগ্য ভোটাৰ: ১,৫৯,২৫৭ জন। পুৰুষ ভোটাৰ: ৭৯,৩৮৪ . মহিলা ভোটাৰ: ৭৯,৮৭৩। * ভৌগোলিক অৱস্থান: ২৬°৪৩'৩৩.৬"উত্তৰ ৯১°১২'১০.৪"পূব * মুঠ আয়তন: ২৬২ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। * এলেকা অন্তৰ্ভুক্ত: বৰপেটা মহকুমাৰ পাটাছাৰকুছি থানাৰ চাপাগুৰি আৰু কাকলাবাৰী মৌজা আৰু সংৰক্ষিত বনাঞ্চল;বাক্সা জিলাৰ উত্তৰ বাস্কা আৰু দক্ষিণ বাস্কা মৌজা। * আন্তঃৰাজ্যিক সীমা: বাক্সা জিলা । * ভোটগ্ৰহণ কেন্দ্ৰৰ সংখ্যা: ২০১১চনত -১৮৪ ,২০১৬ চনত -১৮৫ ,২০২১ চনত -৬৩ টা। ==বিধানসভাৰ সদস্য== চাপাগুৰি সমষ্টিৰ পৰা অসম বিধানসভাত প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বিগত সদস্যৰ তালিকা। <ref name="ch ref1">{{cite news |title=Chapaguri Election Result 2021 LIVE: Chapaguri MLA Election Result & Vote Share - Oneindia |url=https://www.oneindia.com/chapaguri-assembly-elections-as-63/ |access-date=22 November 2021 |publisher=oneindia.com |date=2 May 2021 |language=en}}</ref> * ১৯৭৮: [[মাণিক চন্দ্ৰ দাস]], নিৰ্দলীয়। * ১৯৮৩: [[বিমল গয়াৰী]], সাধাৰণ জনজাতীয় পৰিষদ, অসম । * ১৯৮৫: [[সুৰেন স্বৰ্গিয়াৰী]], নিৰ্দলীয়। * ১৯৯১: [[সুৰেন স্বৰ্গীয়াৰী]], [[অসম গণ পৰিষদ]]। * ১৯৯৬: [[জগমোহন বসুমতাৰী]],নিৰ্দলীয় । * ২০০১: [[ট্ৰিজেন বসুমতাৰী]], নিৰ্দলীয়। * ২০০৬: [[থানেশ্বৰ বসুমতাৰী]], নিৰ্দলীয়। * ২০১১: [[হিতেশ বসুমতাৰী]],বি. পি. এফ. <ref name=election2011>{{cite web |url=https://old.eci.gov.in/files/file/4010-assam-2011/ |title=Assam General Legislative Election 2011 |publisher=[[Election Commission of India]] |accessdate=27 April 2023}}</ref> *২০১৬: [[থানেশ্বৰ বসুমতাৰী ]], বি. পি. এফ. {| class="wikitable sortable" !Election !Name ! colspan="2" |Party |- |[[২০২১ Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |উৰখাও গৌড়া ব্ৰহ্ম | {{Full party name with color|United People's Party Liberal}} |- |} ==লগতে চাওক== [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বিধানসভা সমষ্টি]] 2s1jj7js1ilj07927c3kk45g4xnsbo5 2 126116 613541 612316 2026-06-21T19:51:14Z Abhinab Pegu 43956 613541 wikitext text/x-wiki {{#babel:as-N|en-4|hi-3|mrg-N}} q77fe1dfqrmzzzpna8m0h7irwsekr9u 0 126151 613515 544922 2026-06-21T19:00:36Z JyotiPN 22102 613515 wikitext text/x-wiki '''নাৰী শিক্ষাৰ আৰ্থ সামাজিক প্ৰভাৱ''' ({{lang_en|socioeconomic impact of female education}}) মহিলা শিক্ষাৰ আৰ্থ-সামাজিক প্ৰভাৱ বিষয়-বস্তু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়নৰ গৱেষণাৰ এক উল্লেখযোগ্য ক্ষেত্ৰ।   মহিলা শিক্ষাৰ পৰিমাণ বৃদ্ধিৰ অঞ্চলসমূহত উচ্চ পৰ্যায়ৰ উন্নয়নৰ সম্পৰ্ক থকাৰ প্ৰৱণতা থকাতদেখা যায়।   ইয়াৰ কিছুমান প্ৰভাৱ অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ লগত জড়িত।   মহিলাৰ শিক্ষাই মহিলাৰ আয় বৃদ্ধি কৰে আৰু জিডিপি বৃদ্ধি কৰে।   অন্যান্য প্ৰভাৱসমূহৰ ভিতৰত সামাজিক বিকাশৰ লগত জড়িত।  সেয়েহে ছোৱালীক শিক্ষা দিয়াৰ ফলত [[নাৰী সবলীকৰণ]]ৰ সৈতে জড়িত বহুতো সুবিধাকে ধৰি কেইবাটাও সামাজিক সুবিধা পোৱা যায়। ===গৱেষণা=== মানৱ বিকাশ সম্পৰ্কীয় শেহতীয়া গৱেষণাই মহিলাৰ শিক্ষা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিকাশৰ মাজত এক সুদৃঢ় সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন হৈছে দৰিদ্ৰ অঞ্চলৰ সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অগ্ৰগতিৰ সৈতে জড়িত এক শৈক্ষিক শাখা। বিশেষকৈ গৱেষকসকলে বিকাশৰ হাৰৰ পাৰ্থক্যৰ কাৰণ কি কি কাৰকে ব্যাখ্যা কৰে সেইটো নিৰ্ণয় কৰিব বিচাৰে। মহিলা শিক্ষা সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ <ref name="Klasen2002">Klasen, Stephan. "[https://web.archive.org/web/20141115152019/http://wber.oxfordjournals.org/content/16/3/345.full.pdf+html Low Schooling for Girls, Slower Growth for All? Cross-Country Evidence on the Effect of Gender Inequality in Education on Economic Development]." The World Bank Economic Review 16, no. 3 (2002): 345-373.</ref> হাৰৰ আঁৰৰ অন্যতম প্ৰধান ব্যাখ্যামূলক চলক আৰু দুয়োটাৰে সৈতে ইতিবাচক সম্পৰ্ক থকা দেখা গৈছে।<ref name=HillKing1998>King, Elizabeth M., and M. Anne Hill. [https://books.google.com/books?id=DL8uSGzj8YIC&dq=King,+Elizabeth+M.,+and+M.+Anne+Hill.+Women%27s+education+in+developing+countries+barriers,+benefits,+and+policies&pg=PR12 Women's education in developing countries barriers, benefits, and policies]. Baltimore: Published for the World Bank [by] the Johns Hopkins University Press, 1998.</ref><ref name="DollarGatti19992">Dollar, David, and [[Roberta Gatti]]. [http://darp.lse.ac.uk/frankweb/courses/EC501/DG.pdf Gender Inequality, Income, and Growth: Are Good Times Good for Women?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140207171253/http://darp.lse.ac.uk/Frankweb/courses/EC501/DG.pdf|date=2014-02-07}}. Washington D.C.: The World Bank, 1999.</ref>উল্লেখযোগ্য অৰ্থনীতিবিদ লৰেন্স ছামাৰ্ছৰ মতে, "ছোৱালীৰ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত বিনিয়োগ [[উন্নয়নশীল]] বিশ্বত উপলব্ধ সৰ্বাধিক লাভৰ বিনিয়োগ হ'ব পাৰে।" [[লিংগ বৈষম্য]] বন্ধ কৰাটোও ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সহস্ৰাব্দৰ উন্নয়নমূলক লক্ষ্যসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম লক্ষ্য।<ref name="HillKing1998" /> <ref>UN. "United Nations Millennium Development Goals." UN News Center. http://www.un.org/millenniumgoals/gender.shtml (accessed November 24, 2013).</ref> ===পৰিমাপ=== গৱেষকসকলৰ মতে মহিলাৰ শিক্ষাৰ বিকাশৰ ওপৰত প্ৰভাৱ একাধিক উপায়েৰে জুখিব পাৰি। এই অধ্যয়নসমূহে কেৱল মহিলাৰ শিক্ষাৰ স্তৰৰ প্ৰতি নহয়, ল’ৰা-ছোৱালীৰ শিক্ষাৰ স্তৰৰ মাজৰ লিংগ ব্যৱধানৰ বিষয়ে চিন্তা কৰে।<ref name=HillKing1998 /><ref name="PsacharopoulosPatrinos20042">Psacharopoulos, George, and Harry Anthony Patrinos. "[http://www-wds.worldbank.org/external/default/WDSContentServer/IW3P/IB/2002/09/27/000094946_02091705491654/Rendered/PDF/multi0page.pdf Returns To Investment In Education: A Further Update]." Education Economics 12, no. 2 (2004): 111-134.</ref> মন কৰিবলগীয়া বিষয় যে কিছুমান অধ্যয়নে বিশেষকৈ পুৰণি অধ্যয়নত কেৱল মহিলাৰ মুঠ শিক্ষাৰ স্তৰহে চায়।<ref> https://www-wds.worldbank.org/external/default/WDSContentServer/IW3P/IB/2002/09/27/000094946_02091705491654/Rendered/PDF/multi0page.pdf</ref> শিক্ষাৰ স্তৰ জুখিব পৰা এটা উপায় হ’ল প্ৰতিটো লিংগৰ কিমান শতাংশই বিদ্যালয়ৰ প্ৰতিটো পৰ্যায়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে সেয়া চাব লাগে। একেধৰণৰ, অধিক সঠিক উপায় হ’ল প্ৰতিটো লিংগৰ এজন সদস্যই স্কুলীয়া শিক্ষাৰ গড় বছৰৰ সংখ্যাটো চাব লাগে। তৃতীয় পদ্ধতিত প্ৰতিটো লিংগৰ বাবে সাক্ষৰতাৰ হাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, কাৰণ সাক্ষৰতা শিক্ষাৰ অন্যতম প্ৰাচীন আৰু প্ৰাথমিক লক্ষ্য। ইয়াৰপৰা কেৱল কিমান শিক্ষা লাভ কৰা হৈছিল নহয়, কিমান ফলপ্ৰসূ আছিল তাৰ ধাৰণা এটা পোৱা যায়। অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন জুখিব পৰা আটাইতকৈ সাধাৰণ উপায়টো হ’ল জিডিপিৰ বৃদ্ধিৰ পৰিৱৰ্তন লক্ষ্য কৰা। এটা সংযোগ যাতে স্থায়ী হয় তাৰ বাবে বিভিন্ন দেশৰ মাজত বিভিন্ন সময়ৰ ভিতৰত সম্পৰ্ক বিশ্লেষণ কৰা হয়। সাধাৰণতে দিয়া ফলাফলটো তুলনামূলকভাৱে স্থিৰ গড় প্ৰভাৱ যদিও সময়ৰ লগে লগে হোৱা তাৰতম্যও জুখিব পাৰি। এজন ব্যক্তিৰ বাবে শিক্ষাৰ লাভৰ বিষয়েও বিশ্লেষণ কৰিব পাৰি। এই ক্ষেত্ৰত প্ৰথমে শিক্ষাৰ খৰচ আৰু বিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰা বছৰবোৰত উপাৰ্জন হ’বলগীয়া আয়ৰ পৰিমাণ হিচাপ কৰি উলিয়াওৱা হয়। এই দুটা পৰিমাণৰ যোগফল আৰু শিক্ষাৰ বাবে আয়ৰ মুঠ বৃদ্ধিৰ মাজৰ পাৰ্থক্যই হ’ল নিকা লাভ।<ref name="Patrinos2008">Patrinos, Harry. "[https://books.google.com/books?id=EL2j2dW9lCgC&pg=PA53 Returns to Education: The Gender Perspective]." In Girls' Education in the 21st Century: gender equality, empowerment, and economic growth. Washington DC: World Bank, 2008. 53-66.</ref> ===অৰ্থনৈতিক উন্নয়নত প্ৰভাৱ=== ব্যক্তি আৰু দেশ উভয়ৰ ক্ষেত্ৰত মহিলা শিক্ষাৰদ্বাৰা উপকৃত হ'ব পাৰে। শিক্ষাত বিনিয়োগ কৰা ব্যক্তিসকলে জীৱনকালত নিকা আৰ্থিক লাভ লাভ কৰে।<ref name="PsacharopoulosPatrinos20042"/> [[বিশ্ব বেংক]] <ref name="WBPatrinos">{{Cite web | url=http://www.worldbank.org/en/about/people/harry-patrinos | title=Harry Patrinos | access-date=2025-10-16 | archivedate=2018-01-08 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20180108062505/http://www.worldbank.org/en/about/people/harry-patrinos | deadurl=yes }}</ref> ৰ মুখ্য শিক্ষা অৰ্থনীতিবিদ হেৰী পেট্ৰিনোছৰ মতে, "ব্যক্তিগত লাভৰ হাৰৰ অনুমান অনুসৰি শিক্ষাৰ লাভজনকতা নিৰ্বিবাদ, সৰ্বজনীন আৰু বিশ্বব্যাপী।" এই নীতি বিশেষকৈ মহিলাসকলৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষকৈ প্ৰযোজ্য। কিয়নো শিক্ষাত বিনিয়োগ কৰা সম্পদৰপৰা পুৰুষতকৈ ১.২% অধিক লাভৰ আশা কৰিব পাৰি। এই ব্যক্তিগত আৰ্থিক লাভে এখন দেশৰ সামগ্ৰিক অৰ্থনৈতিক উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধিৰ সৃষ্টি কৰে। স্কুলীয়া শিক্ষাত ছোৱালীৰ প্ৰতিনিধিত্ব কম, অৰ্থাৎ বিশেষভাৱে মহিলাসকলক শিক্ষা দিয়াৰ লক্ষ্যৰে কৰা বিনিয়োগে ভাল লভ্যাংশ দিব পাৰে।<ref name=Schultz2002>Schultz, T. Paul. [http://www.development.wne.uw.edu.pl/uploads/Courses/DW_Schultz_girls.pdf Why governments should invest more to educate girls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304035020/http://www.development.wne.uw.edu.pl/uploads/Courses/DW_Schultz_girls.pdf |date=2016-03-04 }}. New Haven, CT: Economic Growth Center, Yale University, 2001.</ref> == তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:নাৰী শিক্ষা]] aw2h2oj5vxfwlvg3dbxssl0b3c6l677 0 126155 613522 543981 2026-06-21T19:05:52Z JyotiPN 22102 613522 wikitext text/x-wiki '''মহিলাৰ শৈক্ষিক সমতা আইন''' ({{lang_en|Women’s Educational Equity Act}}) হৈছে ১৯৭৪ চনত [[আমেৰিকা]]ৰ কংগ্ৰেছে গৃহীত কৰা কেইবাখনো উল্লেখযোগ্য আইনৰ ভিতৰত অন্যতম যিয়ে শিক্ষাত মহিলাৰ লিংগ বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে ফেডাৰেল সুৰক্ষাৰ ৰূপৰেখা দাঙি ধৰিছে (শৈক্ষিক সমতা)। WEEA ৰ ধাৰা ৫১৩ হিচাপে প্ৰণয়ন কৰা হৈছিল P.L. ৯৩-৩৮০। হাৱাইৰ কংগ্ৰেছী পেট্ ছি মিংকে আমেৰিকাৰ প্ৰতিনিধি সদনত প্ৰৱৰ্তন কৰা এই আইনখনৰ কল্পনা আৰু খচৰা প্ৰস্তুত কৰিছিল মিংকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শিক্ষা উপসমিতিৰ কৰ্মচাৰী সহায়িকা আৰ্লিন হ’ৰ’ৱিটজে। WEEA ৰ উদ্দেশ্য আছিল প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত যৌন ভূমিকাৰ কু-সংস্কাৰৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া। ===পাঠাংশ=== ১৯৭২ চনত গৃহীত হোৱা ফেডাৰেল পুঁজিৰে চলি থকা শিক্ষা কাৰ্যসূচী আৰু কাৰ্য্যকলাপত লিংগ বৈষম্য নিষিদ্ধ কৰা টাইটল IX দুৰ্বল কৰাৰ বাবে অন্যান্য বিধায়কসকলে কৰা প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই এই আইনখন প্ৰথমে ৰিপাব্লিকান মিংকে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল।<ref name=":0">{{Cite news |last=Boschert |first=Sherry |date=2022-06-22 |title=The true mother of Title IX. And why it matters now more than ever. |language=en-US |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/outlook/2022/06/22/true-mother-title-ix-why-it-matters-now-more-than-ever/ |access-date=2022-06-22 |issn=0190-8286}}</ref> বিলি জিন কিঙ নামৰ এগৰাকী মহিলা পেছাদাৰী টেনিছ খেলুৱৈয়ে নিজৰ ক্ৰীড়া চেলিব্ৰিটিক ব্যৱহাৰ কৰি ১৯৭৩ চনৰ মহিলা শিক্ষামূলক ইকুইটি আইন (WEEA) আইনত পৰিণত হোৱাৰ আগতে ইয়াৰ সপক্ষে কথা ক’লে। ১৯৭৩ চনৰ ৯ নৱেম্বৰত কিঙে আমেৰিকাৰ চেনেট কমিটী অন হেল্থ, এডুকেচন, লেবাৰ এণ্ড পেঞ্চনৰ সন্মুখত সাক্ষ্য দি মহিলা ক্ৰীড়াৰ সমস্যাৰ বিষয়ে দাঙি ধৰে। কিঙে কয় যে শৈক্ষিক কাৰ্যসূচীত মহিলাসকলক ক্ৰীড়াৰ সুবিধাৰপৰা বঞ্চিত কৰা হয়, যেনে মহিলাৰ ক্ৰীড়াৰ বাজেট পুৰুষৰ ক্ৰীড়াতকৈ কম। কিঙৰ সাক্ষ্যই মহিলা ক্ৰীড়াৰ বিষয়সমূহৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল আৰু মহিলাৰ শৈক্ষিক সমতা আইনৰ বিবেচনাত সহায় কৰিছিল। মিংকৰ বিধেয়কখন সদনত পৰাস্ত হয় যদিও চিনেটৰ ৱালটাৰ মণ্ডেলে এই বিধেয়কখন চেনেটত বিতৰ্ক চলি থকা বহল প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিক শিক্ষা আইন (H.R. 69)ৰ সৈতে সংলগ্ন কৰে আৰু মিংকে এই সংস্কৰণটো ক্ৰছ-চেম্বাৰ কনফাৰেন্স কমিটীত অনুমোদন জনোৱাৰ বাবে কাম কৰে। প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিক শিক্ষা সংশোধনীৰ অংশ হিচাপে WEEA গৃহীত কৰা হয় আৰু ১৯৭৪ চনৰ ২১ আগষ্টত ইয়াক আইনত পৰিণত কৰা হয়। <ref>{{Cite web |last=Perkins |first=Carl Dewey |date=1974-08-21 |title=All Info - H.R.69 - 93rd Congress (1973-1974): Elementary and Secondary Education Amendments |url=http://www.congress.gov/ |access-date=2022-05-30 |website=www.congress.gov}}</ref> ===ৰূপায়ণ=== ১৯৮২ চনত ৰ’নাল্ড ৰেগানক আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি পদলৈ নিৰ্বাচিত হোৱাৰ সময়ত ডব্লিউ ই এৰ সঞ্চালক লেছলি উলফক সেই পদৰপৰা বদলি কৰা হয় আৰু ফিলিছ শ্ব্লাফ্লিৰ ঈগল ফ’ৰামৰ সৈতে মিত্ৰতা কৰা লোকসকলক ডব্লিউ ই এৰ পুঁজিৰ বাবে বিবেচনা কৰা অনুদানৰ প্ৰস্তাৱসমূহ পৰ্যালোচনা কৰিবলৈ অনা হয়। ১৯৮৪ চনত কংগ্ৰেছে WEEA আইন পুনৰ লিখি নিজৰ মিছন আৰু উদ্দেশ্য অধিক স্পষ্ট কৰি দিয়ে আৰু সেয়েহে নিজৰ কাৰ্য্যক নিজৰ মূল লক্ষ্যৰ সৈতে সত্য কৰি ৰাখে। <ref>Davis, Flora. "Moving the Mountain: The Women's Movement in America Since 1960". New York, Simon & Schuster, 1991, pg. 443.</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী: আইন]] 884hp3ybc2ky2xx0838z1bojp05fzcq 0 126164 613517 544223 2026-06-21T19:02:09Z JyotiPN 22102 613517 wikitext text/x-wiki '''নাৰী শিক্ষাৰ ওপৰত ক'ভিড ১৯ মহামাৰীৰ প্ৰভাৱ''' ({{lang_en| Impact of the COVID-19 pandemic on female education}}) ক’ভিড-১৯ মহামাৰীয়ে মহিলা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলালে। নাৰী শিক্ষাৰ সৈতে অসমান সামাজিক নীতি-নিয়ম আৰু ছোৱালীয়ে সন্মুখীন হোৱা বৈষম্যৰ নিৰ্দিষ্ট ৰূপৰ সম্পৰ্ক আছে। ২০১৮ চনত বিশ্বৰ ১৩ কোটি ছোৱালীয়ে স্কুলৰপৰা আঁতৰি আছিল, আৰু তিনিগৰাকী ছোৱালীৰ ভিতৰত মাত্ৰ দুগৰাকীয়েহে মাধ্যমিক শিক্ষাত নামভৰ্তি কৰিছিল। ক’ভিড-১৯ মহামাৰীয়ে এই ব্যৱধান আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে এক কোটি ১০ লাখতকৈ অধিক ছোৱালীৰ শিক্ষাত ব্যাঘাত জন্মোৱাৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই আনিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি ছোৱালীৰ ইণ্টাৰনেট আৰু অনলাইন শিক্ষাৰ সুবিধা কম।<ref name="one">{{Cite book|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000374579?posInSet=1&queryId=50f836dd-a0d1-4d46-a4bb-df548dc294cb|title=Beijing+25: generation equality begins with adolescent girls' education|last=|first=|publisher=Plan International France, French Ministry for Europe and Foreign Affairs and UNESCO|year=2020|isbn=978-92-3-100410-0|location=France}}</ref> যেতিয়াই অৰ্থনৈতিক, ৰাজনৈতিক, নিৰাপত্তা বা স্বাস্থ্য সংকটৰ সৃষ্টি হয় আৰু গঢ় লৈ উঠে তেতিয়াই শিক্ষা, বিশেষকৈ ছোৱালীৰ শিক্ষাৰ ওপৰত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পৰে। সমাজৰ পুনৰ্গঠন আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ বাবেও এয়া সমাধানৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হে পৰে। ===বিদ্যালয় বন্ধ কৰাৰ বিৰূপ পৰিণতি=== ===ঘৰুৱা হিংসা আৰু বলপূৰ্বক বিবাহৰ তীব্ৰতা বৃদ্ধি=== লকডাউনৰ সময়ত ঘৰুৱা হিংসা আৰু অধিক ভয়াবহ কৰি তোলাৰ ফলত কিশোৰীসকল বিশেষভাৱে লকডাউনৰ সময়ত ঘৰুৱা হিংসা, চাইবাৰ অপৰাধৰ চিকাৰ আৰু যৌন হিংসাৰ আশংকাত ভোগা দেখা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে [[ফ্ৰান্স]]ত ঘৰুৱা হিংসাৰ ৰিপ’ৰ্ট কৰা গোচৰ ৩০ শতাংশ বৃদ্ধি পাইছিল। <ref name="four">{{Cite book|url=|title= COVID-19 and ending violence against women and girls|last=UN Women|publisher=|year=2020|isbn=|location=New York}}</ref>প্ৰাথমিক হিচাপত দেখা গৈছে যে ক’ভিড-১৯ সংকটৰ ফলত অহা দশকত প্ৰায় ১.৩ কোটি আগতীয়া বিবাহৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে আৰু লকডাউনৰ প্ৰতি অতিৰিক্ত তিনিমাহৰ বিপৰীতে লিংগভিত্তিক হিংসাৰ ১.৫ কোটি আৰু অধিক গোচৰ হ’ব পাৰে <ref name="five">{{Cite book|url=|title=Impact of the COVID-19 pandemic on family planning and ending gender-based violence, female genital mutilation and child marriage |publisher=FNUAP|year=2020|isbn=|location=New York}}</ref> ===বিপদত ব্যাপক যৌনতা শিক্ষা=== গিনি, লাইবেৰিয়া আৰু ছিয়েৰা লিয়নত ২০১৪ চনৰপৰা ২০১৬ চনলৈকে ইব’লা সংকটৰ ফলত মাতৃৰ মৃত্যুৰ হাৰ ৭৫ শতাংশ বৃদ্ধি পাইছে, মূলতঃ আগতীয়া আৰু অনাকাংক্ষিত গৰ্ভাৱস্থাৰ বাবে।<ref name="six">{{Cite book|url=|title=Learning with Violence and Inequality:the Prevalence, Experience and Impactof School-Related Gender-Based Violence|author=Global Working Group to End SRGBV |publisher=|year=2020|isbn=|location=}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:নাৰী শিক্ষা]] 2g6xp6iv419sgr9c6dtuqipk1gu2odz 0 128083 613559 560901 2026-06-22T02:32:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613559 wikitext text/x-wiki {{short description|National holiday in Pakistan}} {{Infobox holiday | holiday_name = পাকিস্তান দিৱস<br>{{nobold|{{nq|یومِ پاکستان}}}} | type = জাতীয় | longtype = ইছলামিক প্ৰজাতন্ত্ৰ | image = Minar-e-Pakistan-lhr.jpg | imagesize = 300px | caption = মিনাৰ-ই-পাকিস্তান, য’ত লাহোৰৰ প্ৰস্তাৱ গৃহীত হৈছিল | official_name = {{langx|ur|{{nq|یومِ پاکستان}}}}<br />lit. ''Yaum-e-Pakistan''<ref name=name group="Note">Official name is ({{langx|ur|Urdu: یومِ پاکستان}}, lit. ''Yaum-e-Pakistan'') or Pakistan Day in English. The day also commemorates '''Joint Inter-Services parade'''. Unofficially, the day is also known as 23 March</ref> | nickname = | observedby = {{Pak}} {{USA|Texas}}<ref>The Express Tribune (8 July 2024). "Texas passes resolution declaring March 23 as Pakistan Day". The Express Tribune. Retrieved 10 July 2025.</ref> | litcolor = | significance = পাকিস্তানৰ সংকল্প আৰু সংবিধানৰ স্মৃতিচাৰণ | begins = ২৩ মাৰ্চ | ends = ২৩ মাৰ্চ | date = ২৩ মাৰ্চ | scheduling = same day each year | duration = ২৪ ঘণ্টা | frequency = বাৰ্ষিক | firsttime = {{start date and age|df=yes|p=y|1940|03|23}} <!-- Use next three if holiday is the same day of the same week every year -->| week_ordinal = <!-- "first", "second", "last", etc. --> | weekday = <!-- "Sunday", "Monday", "Friday", etc. --> | month = <!-- "January", "February", "December", etc. --> <!-- Use next three if the date changes in an unusual pattern each year -->| date2014 = <!-- only for days that change each year --> | date2015 = <!-- only for days that change each year --> | date2016 = <!-- only for days that change each year --> | date2017 = <!-- only for days that change each year --> | celebrations = সম্পূৰ্ণ যৌথ আন্তঃসেৱা সামৰিক পেৰেড, পাকিস্তানী ৰাষ্ট্ৰীয় সন্মান প্ৰদান | observances = পাকিস্তান (অন্য দেশত পাকিস্তানৰ কূটনৈতিক মিছন) | relatedto = }} '''পাকিস্তান দিৱস ({{lang_en|Pakistan Day}}) '''হ'ল পাকিস্তানৰ জাতীয় বন্ধৰ এটা দিন। ইয়াৰদ্বাৰা প্ৰধানকৈ ১৯৫৬ চনৰ ২৩ মাৰ্চত পাকিস্তানৰ ডমিনিয়নৰপৰা ইছলামিক ৰিপাব্লিক অৱ পাকিস্তানলৈ পৰিৱৰ্তন হোৱাৰ সময়ত [[পাকিস্তান]]ৰ প্ৰথম সংবিধান গ্ৰহণৰ স্মৃতিচাৰণ কৰা হয়, যাৰ ফলত পাকিস্তান বিশ্বৰ প্ৰথম ইছলামিক গণৰাজ্য হিচাপে পৰিগণিত হয়, যিখন এতিয়াও [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰ।<ref name="Bowman2000">{{cite book|author=John Stewart Bowman|title=Columbia chronologies of Asian history and culture|url=https://archive.org/details/columbiachronolo00john|url-access=registration|access-date=22 March 2011|year=2000|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-11004-4|page=[https://archive.org/details/columbiachronolo00john/page/372 372]}}</ref> ১৯৪০ চনৰ ২৪ মাৰ্চত মুছলিম লীগে মিনাৰ-ই-পাকিস্তান (শব্দ অৰ্থত ‘পাকিস্তান টাৱাৰ’)ত লাহোৰ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰাৰ লগতে ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ উত্তৰ-পশ্চিম আৰু পূবত অৱস্থিত মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ প্ৰদেশ (স্বায়ত্তশাসিত ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰ বাদ দি)ৰপৰা স্বাধীন সাৰ্বভৌম ৰাষ্ট্ৰ গঠনৰ আহ্বান জনোৱাৰ উদ্‌যাপন কৰা হয়। <ref name="Capstone Press">{{cite book|last1=Olson|first1=Gillia|title=Pakistan : a question and answer book|date=2005|publisher=Capstone Press|location=Mankato, Minn.|isbn=0736837574|chapter=Holidays|url-access=registration|url=https://archive.org/details/pakistanquestion0000olso}}</ref><ref name="Lonely Planet">{{cite book |last1=Singh |first1=Sarina |last2=Brown |first2=Lindsay |last3=Clammer |first3=Paul |last4=Cocks |first4=Rodney |last5=Mock |first5=John |display-authors=1 |date=2008 |title=Pakistan & the Karakoram Highway |edition=7th |publisher=Lonely Planet |location=Footscray, Vic.}}</ref><ref name="Bowman2000"/><ref name="Express Tribune, Rizvi">{{cite news|last1=Rizvi|first1=Hasan Askari|author-link1=Hasan Askari Rizvi|title=Pakistan and March 23|url=http://tribune.com.pk/story/857380/pakistan-and-march-23/|access-date=23 March 2015|agency=Express Tribune|issue=Special works published by Dr. H.A. Rizvi|publisher=Express Tribune, Rizvi|date=23 March 2015}}</ref> এই দিৱসটো বছৰি মূলতঃ চৰকাৰী বিষয়া আৰু সেনা কৰ্মচাৰীয়ে সমগ্ৰ দেশতে পালন কৰে আৰু সাধাৰণ নাগৰিকৰ বাবে ৰাজহুৱা বন্ধৰ দিন। সাধাৰণ লোকে ৰাজহুৱা বন্ধৰ দিনটো উদ্‌যাপন নকৰাৰ বিপৰীতে পাকিস্তান সশস্ত্ৰ বাহিনীয়ে সাধাৰণতে ১৯৪০ চনৰ ২৪ মাৰ্চত লাহোৰ প্ৰস্তাৱ আৰু ১৯৫৬ চনৰ পাকিস্তানৰ সংবিধান গৃহীত হোৱা দুয়োটা উদ্‌যাপনৰ বাবে সামৰিক পেৰেড অনুষ্ঠিত কৰে। <ref name=Parade>{{cite news|last=Agencies|title=Nation celebrates Pakistan Day today|url=https://www.nation.com.pk/23-Mar-2012/nation-celebrates-pakistan-day-today|newspaper=[[The Nation (Pakistani newspaper)|The Nation]]|date=23 March 2012|access-date=23 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120425203627/http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/national/23-Mar-2012/nation-celebrates-pakistan-day-today|archive-date=25 April 2012|url-status=live}}</ref><ref name="Dawn News, 2015">{{cite news|last1=DAWN.com|title=Pakistan holds first Republic Day parade in seven years|url=http://www.dawn.com/news/1171371|access-date=23 March 2015|agency=Dawn|publisher=Dawn News, 2015|date=23 March 2015}}</ref><ref>{{Cite web |last=Tarakai |first=Waleed |date=2025-03-23 |title=March 23rd: A Legacy of Vision, Struggle, and National Responsibility - |url=https://policy-wire.com/march-23rd-a-legacy-of-vision-struggle-and-national-responsibility/ |access-date=2025-03-23 |website=Policy Wire |language=en-US}}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Muslim League leaders after a dinner party, 1940 (Photo 429-6).jpg|thumb|250px|right| লাহোৰত পাকিস্তানৰ কিছুমান প্ৰতিষ্থাপক পিতৃৰ গ্ৰুপ ফটো মহম্মদ আলী জিন্নাহ (মাজত), প্ৰায় ১৯৪০ চনত ]] ১৯৪০ চনৰ ২২ মাৰ্চৰপৰা ২৪ মাৰ্চলৈ পঞ্জাৱৰ লাহোৰৰ মিণ্টো পাৰ্কত মুছলিম লীগৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশন অনুষ্ঠিত হয় ১৯৪০ চনত ইয়াত উপমহাদেশখনত স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰ গঠন হোৱাটো নিশ্চিত কৰা হৈছিল যদিও প্ৰকৃততে ইয়াত পাকিস্তানৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল। <ref>Syed Iftikhar Ahmed (1983), ''Essays on Pakistan'', Alpha Bravo Publishers, Lahore, {{OCLC|12811079}}</ref> এই প্ৰস্তাৱটো উত্থাপন কৰিছিল এ কে ফজলুল হুক (২৬ অক্টোবৰ ১৮৭৩ – ২৭ এপ্ৰিল ১৯৬২), যাক প্ৰায়ে শ্বেৰ-ই-বাংলা বুলি কোৱা হয়। ২৪ মাৰ্চত গৃহীত হয় আৰু ইয়াত পাকিস্তানৰ প্ৰতিষ্থাপক পিতৃসকলৰ স্বাক্ষৰ আছিল। ইয়াত লিখা আছে: <ref>[https://web.archive.org/web/20060127232758/http://www.pakistan.gov.pk/Quaid/leader5.htm The Pakistan Resolution], [[Government of Pakistan]] Official website. (Retrieved on 23 April 2006)</ref> {{quote|ভৌগোলিকভাৱে সংলগ্ন অঞ্চলসমূহক প্ৰয়োজনীয় ভূ-খণ্ডৰ সালসলনি থকা অঞ্চলত ভাগ নকৰালৈকে কোনো সাংবিধানিক পৰিকল্পনা মুছলমানসকলৰ বাবে কাৰ্য্যকৰী বা গ্ৰহণযোগ্য নহ’ব। ভাৰতৰ উত্তৰ-পশ্চিম আৰু পূব অঞ্চলৰ দৰে মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠতা থকা এনে অঞ্চলসমূহক একত্ৰিত কৰি স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰ গঠন কৰিব লাগে, যাৰ এককসমূহ স্বায়ত্তশাসিত আৰু সাৰ্বভৌম হ’ব। }} ১৯৪৭ চনৰ ৩ জুনত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে [[ভাৰত]] উপমহাদেশক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা ঘোষণা কৰে – ভাৰত আৰু পাকিস্তান। লগে লগে পাকিস্তানক ৰক্তপাতৰ মাজত জন্ম হোৱা প্ৰব্ৰজিত ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়। [[পাকিস্তান]]ৰ প্ৰতিষ্থাপক মহম্মদ আলী জিন্না পাকিস্তানৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল আৰু লিয়াকুৱাট আলী খান ইয়াৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী হয়। ১৯৩৫ চনৰ ভাৰতীয় আইনখনে ১৯৫৬ চনলৈকে পাকিস্তানৰ আইনী কাঠামো হিচাপে কাম কৰিছিল, তেতিয়া ৰাজ্যখনে নিজাকৈ সংবিধান গৃহীত কৰিছিল। <ref>Cohen, Stephen P. The idea of Pakistan. Brookings Institution Press, 2004.</ref> পাকিস্তানৰ স্বাধীনতা দিৱসত ব্ৰিটিছ শাসনৰপৰা স্বাধীনতা উদ্‌যাপন কৰাৰ বিপৰীতে [[গণৰাজ্য দিৱস]]ত ইয়াৰ সংবিধান গৃহীত হোৱাৰ স্মৃতিত। মূল নীতি সমিতিখনে ১৯৪৯ চনত সংবিধানৰ মূল ৰূপৰেখাৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰে। <ref>{{Cite book|url=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0616|archive-url=https://web.archive.org/web/20081121052313/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0616|url-status=dead|archive-date=21 November 2008|title=Pakistan|last=Hussain|first=Rizwan|work=The Oxford Encyclopedia of the Islamic World|access-date=24 November 2025|archivedate=21 November 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081121052313/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0616}}</ref> বছৰ বছৰ ধৰি বহু আলোচনা আৰু কিছু পৰিৱৰ্তনৰ অন্তত ১৯৫৬ চনৰ ২৩ মাৰ্চত পাকিস্তানৰ সংবিধানৰ প্ৰথমটো গোট কাৰ্যকৰী কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত দেশখনে ডমিনিয়নৰপৰা ইছলামিক ৰিপাব্লিকলৈ সফল পৰিৱৰ্তন ঘটায়। গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলৰ ঠাইত পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। <ref>{{cite book | title=Islamic Pakistan: Illusions and Reality | first=Abdus Sattar | last=Ghazali | publisher=National Book Club | location=Islamabad | url=http://ghazali.net/book1/chapter_3.htm | chapter=The First Islamic Republic | access-date=21 March 2018}}</ref> প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াক গণতন্ত্ৰ দিৱস বুলি কোৱা হৈছিল যদিও আয়ুব খানৰ দখলৰ পিছত পাকিস্তানত গণতন্ত্ৰৰ অন্ত পৰাৰ বাবে ইয়াৰ নাম পাকিস্তান দিৱসলৈ সলনি কৰা হয়। ==উদ্‌যাপন== মূল উদ্‌যাপন পাকিস্তানৰ ৰাজধানী ইছলামাবাদত অনুষ্ঠিত হয়। <ref name="NewsTribe, 2015">{{cite news|last1=Staff work|title=Preparations complete for Pakistan Day parade on March 23|url=http://www.thenewstribe.com/2015/03/22/preparations-complete-for-pakistan-day-parade-on-march-23/|access-date=24 March 2015|agency=NewsTribe|publisher=NewsTribe, 2015|date=22 March 2015|archive-date=23 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150323034336/http://www.thenewstribe.com/2015/03/22/preparations-complete-for-pakistan-day-parade-on-march-23/|url-status=usurped}}</ref> সাধাৰণতে পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি মুখ্য অতিথি; কেবিনেট মন্ত্ৰী, সামৰিক মুৰব্বী আৰু অধ্যক্ষ যৌথ মুৰব্বীৰ লগতে পাকিস্তানৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীও উপস্থিত থাকে <ref name="Dawn Newspapers, 2015">{{cite news|last1=DAWN.com|title=Pakistan holds first Republic Day parade in seven years|url=http://www.dawn.com/news/1171371|access-date=24 March 2015|agency=Dawn Newspapers|publisher=Dawn Newspapers, 2015|date=24 March 2015}}</ref> সমগ্ৰ দেশৰ সংবাদ মাধ্যমে সম্পূৰ্ণ আন্তঃসেৱা যৌথ সামৰিক পেৰেডৰ আখৰা আৰু লাইভ সম্প্ৰচাৰ কৰে। <ref name="Dawn Newspapers, 2015"/> এই পেৰেডৰ সময়ত পাকিস্তানৰ সামৰিক আন্তঃসেৱায়ো নিজৰ শক্তি আৰু সামৰ্থ্যৰ ওপৰত এক আভাস দিয়ে। এই বন্ধৰ সন্দৰ্ভত উদ্‌যাপনৰ ভিতৰত ৰাজধানী ইছলামবাদত সম্পূৰ্ণ সামৰিক আৰু অসামৰিক পেৰেড অনুষ্ঠিত হয় <ref name=Parade /> These are এইবোৰৰ সভাপতিত্ব পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে কৰে আৰু পুৱাৰ ভাগত অনুষ্ঠিত হয়। পেৰেডৰ পিছত ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে ৰাষ্ট্ৰপতি পদত বঁটাপ্ৰাপকসকলক ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা আৰু পদক প্ৰদান কৰে। <ref name="Dawn Newspapers, 2015"/> আল্লামা ছাৰ মহম্মদ ইকবাল আৰু পাকিস্তানৰ প্ৰতিষ্থাপক কোৱাইদ-ই-আজম মহম্মদ আলী জিন্নাৰ সমাধিস্থলতো মাল্যাৰ্পণ কৰা হয়। অতি বিৰল সময়ত আৰু তাৎপৰ্য্যপূৰ্ণভাৱে বিদেশী গণ্য-মান্য ব্যক্তিসকলক সামৰিক পেৰেডত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছে।<ref name="Dawn archives, 2015">{{cite news|last1=Dawn.com|title=Relive Pakistan Day: 1940 – 2000|url=http://www.dawn.com/news/1171374/relive-pakistan-day-1940-2000|access-date=24 March 2015|agency=Dawn archives|publisher=Dawn archives, 2015|date=24 March 2015}}</ref> [[আমেৰিকা]]ত [[নিউয়ৰ্ক]] চহৰত দশক দশক ধৰি উত্তৰ আমেৰিকাৰ সৰ্ববৃহৎ পাকিস্তান দিৱসৰ পেৰেড উদ্‌যাপন কৰাৰ বিপৰীতে নিউ জাৰ্ছিৰ প্ৰথম বাৰ্ষিক পাকিস্তান দিৱসৰ পেৰেড ২০১৫ চনৰ ১৬ আগষ্টত নিউ জাৰ্ছিৰ এডিচন আৰু উডব্ৰিজত অনুষ্ঠিত হৈছিল। <ref>{{cite web|url=http://www.nj.com/middlesex/index.ssf/2015/08/pakistan_day_parade.html|title=Pakistan Day Parade a display of pride in their heritage and America|author=Ed Murray|publisher=New Jersey On-Line LLC|date=August 16, 2015|access-date=August 16, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150819231556/http://www.nj.com/middlesex/index.ssf/2015/08/pakistan_day_parade.html|archive-date=August 19, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://patch.com/new-jersey/woodbridge/icymi-pakistan-day-parade-be-held-sunday-woodbridge-edison-0|title=ICYMI: Pakistan Day Parade To Be Held Sunday In Woodbridge, Edison|author=Michelle Sahn|publisher=Woodbridge Patch|date=August 15, 2015|access-date=August 16, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150817074813/http://patch.com/new-jersey/woodbridge/icymi-pakistan-day-parade-be-held-sunday-woodbridge-edison-0|archive-date=August 17, 2015}}</ref> == তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ == *[https://www.pakistan.gov.pk/ Govt of Pakistan] *[https://pakistanforces.pk/23-march-pakistan-day/ 23rd March, Pakistan Day] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260526161237/https://pakistanforces.pk/23-march-pakistan-day/ |date=2026-05-26 }} [[শ্ৰেণী:পাকিস্তান]] 5nt3xsok92qfvzicdzn22zpbkg82vzn 0 128184 613545 602382 2026-06-21T20:07:34Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613545 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian writer, novelist}} {{Infobox person | name = দেৱকী নন্দন খাত্ৰী | image = Devaki Nandan Khatri 1.JPG | image_size = | alt = | native_name = দেৱকীনন্দন খত্ৰী | native_name_lang = hi | birth_date = {{Birth date|1861|06|18|df=y}} | birth_place = সমস্তীপুৰ জিলা,বংগ প্ৰেচিডেঞ্চি, ব্ৰিটিছ ভাৰত ,<br> <small> (বৰ্তমানৰ [[বিহাৰ]], [[ভাৰত]]) </small> | death_date = {{Death date and age|1913|08|01|1861|06|18|df=y}} | death_place = | resting_place = | occupation = লেখক, ঔপন্যাসিক, প্ৰকাশক | nationality = ভাৰতীয় | notable works = ''চন্দ্ৰকান্তা উপন্যাস'' }} '''দেৱকী নন্দন খাত্ৰী ({{lang_en|Devaki Nandan Khatri}}) '''( জন্ম ১৮ জুন ,১৮৬১–১ আগষ্ট ১৯১৩) সমস্তীপুৰত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় সাহিত্যিক আৰু ঐতিহাসিক কল্পকাহিনী উপন্যাস চন্দ্ৰকান্তাৰ লেখক।<ref>{{Cite web |title=Devaki Nandan Khatri {{!}} Notable People of Arora-Khatri Community |url=https://arorakhatri-com.translate.goog/personality.php?sno=59&_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=hi&_x_tr_hl=hi&_x_tr_pto=tc |access-date=2024-03-03 |website=arorakhatri-com.translate.goog}}</ref>চন্দ্ৰকান্ত এখন ঐতিহাসিক কল্পবিজ্ঞান/কল্পকাহিনী উপন্যাস। এশ বছৰতকৈও অধিক পূৰ্বে অৰ্থাৎ ১৮৮৮ চনত দেৱকী নন্দন খাত্ৰীয়ে এই উপন্যাসখন লিখি প্ৰকাশ কৰিছিল। ==জীৱনী== ১৮৬১ চনৰ ১৮ জুনত ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়াৰ (বৰ্তমানৰ [[বিহাৰ]], ভাৰত) বংগ প্ৰেচিডেন্সিৰ সমস্তীপুৰ জিলাৰ পুছা গাঁৱত পঞ্জাবী পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল লালা ঈশ্বৰ দাস। তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ [[পঞ্জাৱ]] (লাহোৰ)ৰ আছিল আৰু [[মোগল]] শাসনৰ সময়ত তেওঁ উচ্চ পদবীত আছিল। মহাৰাজ ৰঞ্জিত সিঙৰ পুত্ৰ শ্বেৰ সিঙৰ ৰাজত্বকালত লালা ঈশ্বৰ দাসে বানাৰসত বসতি স্থাপন কৰিছিল। খটৰীৰ প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা আছিল উৰ্দু আৰু পাৰ্চী ভাষাত। পিছলৈ তেওঁ [[হিন্দী]], [[সংস্কৃত]] আৰু [[ইংৰাজী]] অধ্যয়ন কৰে। <ref>{{Cite news |last=Kumar |first=Kuldeep |date=2019-04-26 |title=Devaki Nandan Khatri: The man who blazed a new trail for Hindi novel-writing |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/devaki-nandan-khatri-the-man-who-blazed-a-new-trail-for-hindi-novel-writing/article26941457.ece |access-date=2022-12-14 |issn=0971-751X}}</ref> প্ৰাথমিক শিক্ষা সমাপ্ত কৰি গয়াৰ টেকাৰি ৰাজলৈ গৈ তাতেই ৰজাৰ ওচৰত কৰ্মসংস্থাপন লয়। পিছলৈ তেওঁ বাৰাণসীত 'লাহৰি প্ৰেছ' নামৰ ছপাশাল আৰম্ভ কৰি ১৯০০ চনত হিন্দী মাহেকীয়া সুদৰ্শন প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=शख्सियत: ‘चंद्रकांता’ के चरित्र को गढ़ने वाले देवकी नंदन खत्री, पढ़ें जीवनी |url=https://www.jansatta.com/sunday-magazine/devaki-nandan-khatri-who-created-the-character-of-chandrakanta-read-biography/1061614/ |access-date=2022-12-14 |website=Jansatta |language=hi}}</ref> ১৯১৩ চনৰ ১ আগষ্টত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। <ref>{{Cite web |date=2022-06-29 |title=Bhojpuri में पढ़ें: ठेकेदार से उपन्यासकार कइसे बनलन बाबू देवकीनंदन खत्री? जानीं |url=https://hindi.news18.com/news/bhojpuri-news/babu-devkinandan-khatri-birth-anniversary-interesting-facts-bhojpuri-saroj-kumar-4355935.html |access-date=2022-12-14 |website=News18 हिंदी |language=hi }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == জনপ্ৰিয় কৰ্ম == দেৱকী নন্দন খাত্ৰীয়ে কিছুমান জনপ্ৰিয় উপন্যাসৰ অৱদান আগবঢ়াইছিল যি হিন্দী সাহিত্যত এক নতুন ধাৰা প্ৰৱৰ্তন কৰাত সহায় কৰাই নহয়, সামগ্ৰিকভাৱে হিন্দী ভাষাৰ সমৃদ্ধিশালীৰ দিশতো আগুৱাই লৈ গৈছিল। দেৱকী নন্দন খাত্ৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰচনা হ'ল... :<ref name=":0">{{Cite web |title=Devaki Nandan Khatri Biography - Devaki Nandan Khatri Profile, Childhood, Life Timeline |url=https://www.iloveindia.com/indian-heroes/devaki-nandan-khatri.html |access-date=2024-03-03 |website=www.iloveindia.com |archivedate=2024-03-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240303111448/https://www.iloveindia.com/indian-heroes/devaki-nandan-khatri.html |deadurl=yes }}</ref> *'' চন্দ্ৰকান্তা উপন্যাস'' * '' চন্দ্ৰকান্তা সন্ততি '' * '' ভূতনাথ (টিভি ধাৰাবাহিক) '' * '' কাজাৰ কি কোথাৰী '' * ''নৰেন্দ্ৰ মোহিনী'' * ''কুসুম কুমাৰী'' * ''বীৰেন্দ্ৰ বীৰ'' * কটোৰা ভৰ খোণ * ''গুপ্ত গডনা'' ==মৃত্যু== ১৯১৩ চনত দেৱকী নন্দন খাত্ৰীৰ মৃত্যু হয় যদিও তেওঁ এৰি থৈ যায় হিন্দী ৰহস্য উপন্যাসৰ সংকলন যিয়ে এতিয়াও যুৱ পাঠকক মোহিত কৰি ৰাখিছে। তেওঁৰ অন্যতম বিখ্যাত ৰচনা "চন্দ্ৰকান্ত"ক নব্বৈৰ দশকৰ মাজভাগত টেলিভিছন ধাৰাবাহিকলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয় যদিও কাহিনী আৰু চৰিত্ৰসমূহ টেলিভিছনৰ দৰ্শকৰ লগত খাপ খুৱাই যথেষ্ট পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। <ref>{{Citation |title=Chandrakanta |type=Fantasy |url=https://www.imdb.com/title/tt0389594/ |access-date=2024-03-03 |others=Shikha Swaroop, Shahbaaz Khan, Mukesh Khanna |publisher=Doordarshan, Prime Channel}}</ref> "চন্দ্ৰকান্ত" খাত্ৰীৰ আটাইতকৈ প্ৰিয় উপন্যাস, আৰু উৰাবাতৰিৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে অতি সোনকালে ইয়াক বলীউডৰ ছবিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হ'ব। যদি সকলো পৰিকল্পনা অনুসৰি হয়, তেন্তে আমি অমিতাভ বচ্চন, অভিষেক বচ্চন, আৰু ঐশ্বৰ্য ৰায় বচ্চনে দেৱকী নন্দন খাত্ৰীৰ "চন্দ্ৰকান্ত"ৰ চলচ্চিত্ৰ অভিযোজনত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা দেখিবলৈ পাম, যিটো ছবি নিৰ্মাতা বিধু বিনোদ চোপ্ৰাই পৰিচালনা কৰিব।<ref name=":0" /> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.gadyakosh.org/gk/index.php?title=चंद्रकांता_/_देवकीनन्दन_खत्री Complete Chandrakanta at Gadya Kosh]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241205161536/http://www.gadyakosh.org/gk/index.php?title=%E0%A4%9A%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%BE_/_%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%A8%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A4%A8_%E0%A4%96%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80 |date=2024-12-05 }} * [http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/01glossaries/busch/chandrakanta.htm Chandrakanta] at columbia.edu {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Khatri, Devaki Nandan}} [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:প্ৰকাশক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] nft6tg8zd6vhu50tgviguko9xcvjs8p 0 128359 613557 611776 2026-06-22T02:23:27Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613557 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = পশ্চিম প্ৰদেশ | native_name = {{lang|si|බස්නාහිර පළාත}}<br />{{lang|ta|மேல் மாகாணம்}} | settlement_type = প্ৰদেশ | image_skyline = Colombo City, Sri Lanka.jpg | imagesize = 250px | image_caption = [[কলম্বো]] | image_flag = Western Province Flag (SRI LANKA).png | image_map = Sri Lanka Western Province locator map.svg | map_caption = শ্ৰীলংকাৰ ভিতৰত অৱস্থান | coordinates = {{coord|06|50|N|80|05|E|region:LK_type:adm1st|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = [[শ্ৰীলংকা]] | established_title = গঠিত | established_date = ১ অক্টোবৰ ১৮৩৩ | established_title1 = [[প্ৰাদেশিক পৰিষদ (শ্ৰীলংকা)|প্ৰাদেশিক পৰিষদ]] | established_date1 = ১৪ নৱেম্বৰ ১৯৮৭ | seat_type = ৰাজধানী | seat = [[কলম্বো]] | seat1_type = বৃহত্তম চহৰ | seat1 = [[কলম্বো]] | parts_type = [[শ্ৰীলংকাৰ জিলাসমূহ|জিলা]] | parts_style = list | parts = | p1 = [[কলম্বো জিলা|কলম্বো]] | p2 = [[গাম্পাহা জিলা|গাম্পাহা]] | p3 = [[কালুতৰা জিলা|কালুতৰা]] | government_type = [[শ্ৰীলংকাৰ প্ৰাদেশিক পৰিষদসমূহ|প্ৰাদেশিক পৰিষদ]] | governing_body = পশ্চিম প্ৰাদেশিক পৰিষদ | leader_title = ৰাজ্যপাল | leader_name = হানিফ ইউছুফ | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref name=area/> | area_total_km2 = 3684 | area_land_km2 = 3593 | area_rank = নৱম (মুঠ মাটিকালিৰ ৫.৬১%) | area_water_percent = ২.৪৭ | population_footnotes = <ref name=2012eth/> | population_total = 6219000 | population_rank = প্ৰথম (মুঠ জনসংখ্যাৰ ২৮.৭৩%) | population_as_of = ২০২১ লোকপিয়ল | population_density_km2 = auto | demographics_type1 = জনগোষ্ঠী | demographics1_footnotes = (২০১২ লোকপিয়ল)<ref name=2012eth/> | demographics1_title1 = সিংহলী | demographics1_info1 = ৪৯,০৫,৪২৫ (৮৪.২৬%) | demographics1_title2 = শ্ৰীলংকান মুৰ | demographics1_info2 = ৪,৫০,৫০৫ (৭.৭৪%) | demographics1_title3 = শ্ৰীলংকান তামিল | demographics1_info3 = ৩,৩৫,৭৫১ (৫.৭৭%) | demographics1_title4 = ভাৰতীয় তামিল | demographics1_info4 = ৬১,৮২৬ (১.০৬%) | demographics1_title5 = অন্যান্য | demographics1_info5 = ৬৮,২০৩ (১.১৭%) | demographics_type2 = ধৰ্ম | demographics2_footnotes = (২০১২ লোকপিয়ল)<ref name=2012rel/> | demographics2_title1 = বৌদ্ধ ধৰ্ম | demographics2_info1 = ৪২,৮৮,৭৯৭ (৭৩.৬৭%) | demographics2_title2 = কেথলিক ধৰ্ম | demographics2_info2 = ৭,৫২,৯৯৩ (১২.৯৩%) | demographics2_title3 = ইছলাম ধৰ্ম | demographics2_info3 = ৫,০০,৯৯২ (৮.৬১%) | demographics2_title4 = হিন্দু ধৰ্ম | demographics2_info4 = ২,৭৪,৩৩৬ (৪.৭১%) | demographics2_title5 = অন্যান্য | demographics2_info5 = ৪,৫৯২ (০.০৮%) | timezone1 = শ্ৰীলংকা | utc_offset1 = +০৫:৩০ | postal_code_type = ডাক ক'ড | postal_code = 00000-19999 | area_code_type = টেলিফোন ক'ড | area_code = 011, 031, 033, 034, 036, 038 | iso_code = LK-1 | registration_plate = WP | blank_name_sec1 = চৰকাৰী ভাষা | blank_info_sec1 = [[সিংহলী ভাষা]], [[ইংৰাজী ভাষা]], [[তামিল ভাষা]] | blank1_name_sec2 = ফুল | blank1_info_sec2 = বগা পদুম (White Lotus) | blank2_name_sec2 = পখিলা | blank2_info_sec2 = চেলন ব্লু গ্লাছি টাইগাৰ (Ceylon Blue Glassy Tiger) | website = {{URL|www.wp.gov.lk}} | seat2_type = প্ৰধান চহৰসমূহ | seat2 = {{collapsible list | * [[গাম্পাহা]] | * [[নিগোম্বো]] | * [[কালুতৰা]] | * [[কাদুৱেলা]] | * [[দেহিৱালা-মাউণ্ট লাভিনিয়া|দেহিৱালা]] | * [[শ্ৰী জয়ৱৰ্ধনেপুৰা কোট্টে|কোট্টে]] | * [[কেচবেৱা]] | * [[মোৰাটুৱা]]}} }} '''পশ্চিম প্ৰদেশ''' {{en|Western Province}} [[শ্ৰীলংকা]]ৰ ৯খন প্ৰদেশৰ ভিতৰত অন্যতম, দেশৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ প্ৰশাসনিক বিভাগ। ১৯ শতিকাৰ পৰাই এই প্ৰদেশসমূহৰ অস্তিত্ব আছিল যদিও ১৯৮৭ চনত শ্ৰীলংকাৰ সংবিধানৰ ত্ৰয়োদশ সংশোধনীৰ ফলত প্ৰাদেশিক পৰিষদ গঠন হোৱালৈকে ইয়াৰ কোনো আইনী মৰ্যাদা নাছিল।<ref>{{cite web|title=Provinces of Sri Lanka|url=http://www.statoids.com/ulk.html|publisher=Statoids}}</ref><ref>{{cite web|title=Provincial Councils|url=http://www.priu.gov.lk/ProvCouncils/ProvicialCouncils.html|publisher=[[Government of Sri Lanka]]|access-date=2025-11-29|archivedate=2009-07-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090707214924/http://www.priu.gov.lk/ProvCouncils/ProvicialCouncils.html|deadurl=yes}}</ref> পশ্চিম প্ৰদেশ দেশৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ ঘন জনবসতিপূৰ্ণ প্ৰদেশ আৰু ইয়াত বিধানসভাৰ ৰাজধানী শ্ৰী জয়ৱৰ্ধনেপুৰা কোট্টেৰ লগতে দেশৰ প্ৰশাসনিক আৰু ব্যৱসায়িক কেন্দ্ৰ কলম্বো আছে। ==ইতিহাস== বৰ্তমানৰ পশ্চিম প্ৰদেশৰ কিছু অংশ প্ৰাক-ঔপনিৱেশিক কোট্টে ৰাজ্যৰ অংশ আছিল। ইয়াৰ পিছত এই প্ৰদেশখন পৰ্তুগীজ, ডাচ আৰু ব্ৰিটিছৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে। ১৮১৫ চনত ব্ৰিটিছে সমগ্ৰ চিলন দ্বীপটোৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ লাভ কৰে। তেওঁলোকে দ্বীপটোক তিনিটা জাতিভিত্তিক প্ৰশাসনিক গাঁথনিত ভাগ কৰিছিল: নিম্ন দেশ সিংহলী, কাণ্ডিয়ান সিংহলী আৰু তামিল। পশ্চিম প্ৰদেশ নিম্ন দেশ সিংহলী প্ৰশাসনৰ অংশ আছিল। ১৮৩৩ চনত কলব্ৰুক-কেমেৰন আয়োগৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি জনগোষ্ঠীয় ভিত্তিক প্ৰশাসনিক গাঁথনিসমূহক একত্ৰিত কৰি পাঁচখন ভৌগোলিক প্ৰদেশত বিভক্ত একক প্ৰশাসনত পৰিণত কৰা হয়।<ref>{{cite book|last=Mills|first=Lennox A.|title=Ceylon Under British Rule (1795 - 1932)|year=1933|publisher=[[Oxford University Press]]|location=London|pages=67–68|url=http://www.noolaham.org/wiki/index.php?title=Ceylon_Under_British_Rule_%281795_-_1932%29}}</ref> চিলাও, কলম্বো, কালুটাৰা, পুটালাম, চেভেন কোৰালেছ (বৰ্তমানৰ কুৰুনেগালা জিলা), থ্ৰী কোৰালেছ, ফোৰ কোৰালেছ আৰু লোয়াৰ বুলাটগামা (বৰ্তমানৰ কেগালে জিলা) জিলাই নতুন পশ্চিম প্ৰদেশ গঠন কৰে।<ref>{{cite book|last=Mendis|first=G. C.|title=Ceylon Under the British|year=1946|publisher=The Colombo Apothecaries Co.|location=Colombo|pages=39–40|url=http://www.noolaham.org/wiki/index.php?title=Ceylon_Under_the_British|edition=2nd (revised)}}</ref> ১৮৪৫ চনত চিলাও জিলা, পুত্তলাম জিলা আৰু সাতটা কোৰালেছক নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা উত্তৰ-পশ্চিম প্ৰদেশলৈ বদলি কৰা হয়।<ref>{{cite book|last=Medis|first=G. C.|title=Ceylon Under the British|year=1946|publisher=The Colombo Apothecaries Co.|location=Colombo|page=51|url=http://www.noolaham.org/wiki/index.php?title=Ceylon_Under_the_British|edition=2nd (revised)}}</ref> ১৮৮৯ চনত তিনিটা কোৰালে, চাৰিটা কোৰালে আৰু লোয়াৰ বুলাটগামা নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা ছাবাৰগামুৱা প্ৰদেশলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।<ref>{{cite book|last=Medis|first=G. C.|title=Ceylon Under the British|year=1946|publisher=The Colombo Apothecaries Co.|location=Colombo|page=85|url=http://www.noolaham.org/wiki/index.php?title=Ceylon_Under_the_British|edition=2nd (revised)}}</ref> চুৰবানাই ডিজাইন কৰা পশ্চিম প্ৰদেশত পশ্চিম অঞ্চল মেগাপলিছ পৰিকল্পনাৰ অধীনত এখন পৰিকল্পিত মেগাচিটি সৃষ্টি কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। মূলতঃ ২০০৪ চনত ৰানিল উইক্ৰেমচিঙে আৰম্ভ কৰা এই প্ৰকল্পটো নিৰ্বাচনী পৰাজয়ৰ পিছত বন্ধ কৰি দিয়া হয় আৰু ২০১৫ চনত ক্ষমতালৈ ঘূৰি অহাৰ পিছত পুনৰ আৰম্ভ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|title = What is the Singapore-styled Western Region Megapolis plan for Colombo? {{!}} Adaderana Biz English {{!}} Sri Lanka Business News|url = http://bizenglish.adaderana.lk/what-is-the-western-region-megapolis-plan-to-make-colombo-a-singapore/|website = bizenglish.adaderana.lk|date = 5 May 2015|access-date = 2016-01-30}}</ref><ref>{{Cite web|title = Project Megapolis explained - Colombo, Gampaha, Kalutara to merge - Newsfirst|url = http://newsfirst.lk/english/2016/01/project-megapolis-explained-colombo-gampaha-kalutara-to-merge/126380|website = Sri Lanka News - Newsfirst {{!}} News1st {{!}} newsfirst.lk {{!}} Breaking|date = 26 January 2016|access-date = 2016-01-30|language = en-US}}</ref> ==ভূগোল আৰু জলবায়ু== পশ্চিম প্ৰদেশ শ্ৰীলংকাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত অৱস্থিত। ইয়াৰ আয়তন ৩,৬৮৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১,৪২২ বৰ্গমাইল), যাৰ ফলত ই দেশৰ ৯খন প্ৰদেশৰ ভিতৰত আটাইতকৈ সৰু।<ref name=area/> প্ৰদেশখনৰ পশ্চিমে লেকাডিভ সাগৰ, উত্তৰে উত্তৰ-পশ্চিম প্ৰদেশ, পূবে সবাৰাগামুৱা প্ৰদেশ আৰু দক্ষিণে দক্ষিণ প্ৰদেশ। গড় বৰষুণৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে প্ৰচণ্ড বৰষুণৰ ফলত পশ্চিম প্ৰদেশত সঘনাই বানপানী হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ইয়াৰ ফলত প্ৰদেশখনৰ আন্তঃগাঁথনি, সেৱা যোগান আৰু নগৰীয়া অৰ্থনীতিত বিৰূপ প্ৰভাৱ পৰে। শ্ৰীলংকাৰ আটাইতকৈ নগৰীকৃত প্ৰদেশ হোৱাৰ বাবে, প্ৰদেশখনে সন্মুখীন হোৱা দ্ৰুত নগৰীয়া বৃদ্ধিয়ে এই জলবায়ুজনিত পৰিঘটনাবোৰৰ ক্ষেত্ৰত কেইবাটাও সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>[http://cdkn.org/resource/integrating-urban-agriculture-and-forestry-into-climate-change-action-plans-lessons-from-sri-lanka/ Integrating urban agriculture and forestry into climate change action plans: Lessons from Sri Lanka], Marielle Dubbeling, the [[Climate and Environment Knowledge Network]], 2014</ref> == প্ৰশাসনিক বিভাগ == === জিলাসমূহ === পশ্চিম প্ৰদেশক তিনিখন [[শ্ৰীলংকাৰ জিলাসমূহ|প্ৰশাসনিক জিলা]], ৪০টা [[শ্ৰীলংকাৰ বিভাগীয় সচিবালয়|বিভাগীয় সচিবালয়]] (DS Divisions) আৰু ২,৫০৫খন [[গ্ৰাম নীলধাৰী]] (GN Divisions) বিভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। {| class="wikitable" style="text-align:right;" |- style="vertical-align:bottom;" ! rowspan=2|[[শ্ৰীলংকাৰ জিলাসমূহ|জিলা]] ! rowspan=2|[[ৰাজধানী]] ! rowspan=2|জিলা সচিব ! rowspan=2|[[শ্ৰীলংকাৰ বিভাগীয় সচিবালয়|বিভাগীয়<br />সচিবালয়]] ! rowspan=2|[[গ্ৰাম নীলধাৰী|জি.এন.]]<br />বিভাগ<br /><ref>{{cite web|title=Grama Niladhari Divisions|url=http://www.colombo.dist.gov.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=35&Itemid=71&lang=en|publisher=Colombo District Secretariat|access-date=8 December 2013|archive-date=12 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131212071538/http://www.colombo.dist.gov.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=35&Itemid=71&lang=en|url-status=dead|archivedate=12 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131212071538/http://www.colombo.dist.gov.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=35&Itemid=71&lang=en|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Grama Niladhari Divisions|url=http://www.gampaha.dist.gov.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=35&Itemid=71&lang=en|publisher=Gampaha District Secretariat|access-date=8 December 2013|archive-date=12 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131212071123/http://www.gampaha.dist.gov.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=35&Itemid=71&lang=en|url-status=dead|archivedate=12 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131212071123/http://www.gampaha.dist.gov.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=35&Itemid=71&lang=en|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Grama Niladhari Divisions|url=http://www.kalutara.dist.gov.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=35&Itemid=71&lang=en|publisher=Kalutara District Secretariat|access-date=8 December 2013|archive-date=12 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131212071442/http://www.kalutara.dist.gov.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=35&Itemid=71&lang=en|url-status=dead|archivedate=12 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131212071442/http://www.kalutara.dist.gov.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=35&Itemid=71&lang=en|deadurl=yes}}</ref> ! rowspan=2|মুঠ<br />কালি<br />(কিমি^২)<ref name=area/> ! rowspan=2|ভূমি<br />ভাগ<br />(কিমি^২)<ref name=area/> ! colspan=6|জনসংখ্যা (২০১২ লোকপিয়ল)<ref name=2012eth/> ! rowspan=2|জনসংখ্যাৰ<br />ঘনত্ব<br />(/কিমি^২) |- style="vertical-align:bottom;" ! style="width:70px;"|সিংহলী || style="width:70px;"|শ্ৰীলংকান মুৰ || style="width:70px;"|শ্ৰীলংকান তামিল || style="width:70px;"|ভাৰতীয় তামিল|| style="width:70px;"|অন্যান্য || style="width:70px;"|মুঠ |- | align=left|[[কলম্বো জিলা|কলম্বো]] || align=left|[[কলম্বো]] || align=left|সুনীল কান্নানগাড়া || ১৩ || ৫৬৬ || ৬৯৯ || ৬৭৬ || ১,৭৭১,৩১৯ || ২৪২,৭২৮ || ২৩১,৩১৮ || ২৭,৩৩৬ || ৩৭,১০৮ || '''২,৩০৯,৮০৯''' || ৩,৩০৪ |- | align=left|[[গাম্পাহা জিলা|গাম্পাহা]] || align=left|[[গাম্পাহা]] || align=left|জে. জে. ৰত্নচিৰি || ১৩ || ১,১৭৭ || ১,৩৮৭ || ১,৩৪১ || ২,০৭৯,১১৫ || ৯৫,৫০১ || ৮০,০৭১ || ১০,৮৭৯ || ২৯,০৭৫ || '''২,২৯৪,৬৪১''' || ১,৬৫৪ |- | align=left|[[কালুতৰা জিলা|কালুতৰা]] || align=left|[[কালুতৰা]] || align=left|ইউ. ডি. চি. জয়লাল || ১৪ || ৭৬২ || ১,৫৯৮ || ১,৫৭৬ || ১,০৫৪,৯৯১ || ১১২,২৭৬ || ২৪,৩৬২ || ২৩,৬১১ || ২,০২০ || '''১,২১৭,২৬০''' || ৭৬২ |- style="font-weight:bold" | align=left colspan=3|মুঠ || ৪০ || ২,৫০৫ || ৩,৬৮৪ || ৩,৫৯৩ || ৪,৯০৫,৪২৫ || ৪৫০,৫০৫ || ৩৩৫,৭৫১ || ৬১,৮২৬ || ৬৮,২০৩ || ৫,৮২১,৭১০ || ১,৫৮০ |} ===প্ৰধান জনসংখ্যা কেন্দ্ৰসমূহ=== [[File:Colombo sunset aerial Pano (29446036634).jpg|thumb|1100px|center|{{center|[[কলম্বো]] শ্ৰীলংকাৰ আটাইতকৈ জনবহুল আৰু বৃহত্তম চহৰ}}]] {{Largest cities | country = পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা | stat_ref = ২০২৪ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি<ref name="CHAPTER XV">{{cite web|title=Area, Population, Registered voters and Employees of Municipalities, 2011 - 2012|url=http://www.statistics.gov.lk/Abstract%202013/CHAP15/15.1.pdf|website=Statistics Statistical Abstract 2013|publisher=Department of Census and Statistics Sri Lanka|access-date=5 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141213093342/http://www.statistics.gov.lk/Abstract%202013/CHAP15/15.1.pdf|archive-date=13 December 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=Table 2.4# Population of Municipal Councils and Urban Councils by sex Census, 2012 |url=http://www.statistics.gov.lk/abstract2019/CHAP2/2.4 |website=Department of Census and Statistics}}</ref> | list_by_pop = শ্ৰীলংকাৰ চহৰসমূহৰ তালিকা | div_name = জিলা | div_link = শ্ৰীলংকাৰ জিলাসমূহ{{!}}জিলা | city_1 = কলম্বো | div_1 = কলম্বো জিলা{{!}}কলম্বো | pop_1 = 639,818 | city_2 = কাদুৱেলা | div_2 = কলম্বো জিলা{{!}}কলম্বো | pop_2 = 252,041 | city_3 = দেহিৱালা-মাউণ্ট লাভিনিয়া | div_3 = কলম্বো জিলা{{!}}কলম্বো | pop_3 = 219,827 | city_4 = মহাৰাগামা | div_4 = কলম্বো জিলা{{!}}কলম্বো | pop_4 = 196,423 | city_5 = মোৰাটুৱা | div_5 = কলম্বো জিলা{{!}}কলম্বো | pop_5 = 185,031 | city_6 = কেচবেৱা | div_6 = কলম্বো জিলা{{!}}কলম্বো | pop_6 = 245,232 | city_7 = নিগোম্বো | div_7 = গাম্পাহা জিলা{{!}}গাম্পাহা | pop_7 = 137,223 | city_8 = শ্ৰী জয়ৱৰ্ধনেপুৰা কোট্টে | div_8 = কলম্বো জিলা{{!}}কলম্বো | pop_8 = 115,826 | city_9 = গাম্পাহা | div_9 = গাম্পাহা জিলা{{!}}গাম্পাহা | pop_9 = 9,350 | city_10 = কাটুনাইকে | div_10 = গাম্পাহা জিলা{{!}}গাম্পাহা | pop_10 = 84,643 }} == জনগাঁথনি == === জনসংখ্যা === ২০২৪ চনত পশ্চিম প্ৰদেশৰ জনসংখ্যা আছিল ৬,১১৭,৩৪১ জন। পশ্চিম প্ৰদেশত প্ৰতি ১০০ গৰাকী পুৰুষৰ বিপৰীতে মহিলাৰ সংখ্যা ৯৩.৮৩ গৰাকী। জনসংখ্যাৰ বেছিভাগেই সিংহলী লোক, লগতে শ্ৰীলংকান মুৰ আৰু শ্ৰীলংকান তামিলসকল সংখ্যালঘু হিচাপে আছে।<ref name="2024ethnicity">{{Cite web |date=2024 |title=Population by ethnicity according to Divisional Secretariat Divisions, 2024 |url=https://www.statistics.gov.lk/Population/StaticalInformation/CPH2024/PopulationA/A6 |website=Department of Census & Statistics, Sri Lanka}}</ref> === জনগোষ্ঠী === {{Pie chart | thumb = left | caption = পশ্চিম প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠীসমূহ (২০২৪)<ref name="2024ethnicity"/> | label1 = সিংহলী | value1 = 83.62 | color1 = maroon | label2 = শ্ৰীলংকান মুৰ | value2 = 8.91 | color2 = green | label3 = শ্ৰীলংকান তামিল | value3 = 6.26 | color3 = orange | other-label = অন্যান্য | other-color = grey | other = y }} {| class="wikitable" style="text-align:right;" |+ '''১৯৮১ চনৰ পৰা ২০১২ চনলৈ পশ্চিম প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠীয় জনসংখ্যা'''<ref name=2012eth>{{cite web|title=A2 : Population by ethnic group according to districts, 2012|url=http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop42&gp=Activities&tpl=3|work=Census of Population & Housing, 2011|publisher=Department of Census & Statistics, Sri Lanka|access-date=8 December 2013|archive-date=28 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170428063924/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop42&gp=Activities&tpl=3|url-status=dead|archivedate=28 April 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170428063924/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop42&gp=Activities&tpl=3|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Population by ethnic group and district, Census 1981, 2001|url=http://www.statistics.gov.lk/Abstract2011/CHAP2/AB2-11.pdf|work=Statistical Abstract 2011|publisher=Department of Census & Statistics, Sri Lanka}}</ref> |- style="vertical-align:bottom;" ! rowspan=2|বছৰ ! colspan=2|সিংহলী ! colspan=2|শ্ৰীলংকান মুৰ ! colspan=2|শ্ৰীলংকান তামিল ! colspan=2|ভাৰতীয় তামিল ! colspan=2|অন্যান্য ! rowspan=2|'''মুঠ'''<br />'''সংখ্যা''' |- ! style="width:60px;"|সংখ্যা || style="width:50px;"|% || style="width:60px;"|সংখ্যা || style="width:50px;"|% || style="width:60px;"|সংখ্যা || style="width:50px;"|% || style="width:60px;"|সংখ্যা || style="width:50px;"|% || style="width:60px;"|সংখ্যা || style="width:50px;"|% |- | align=left|১৯৮১ লোকপিয়ল || ৩,৩২১,৮৩০ || ৮৪.৭৪% || ২৩৮,৭২৮ || ৬.০৯% || ২২৮,৫১৬ || ৫.৮৩% || ৫৯,৪০২ || ১.৫১% || ৭১,৩৩১ || ১.৮২% || ৩,৯১৯,৮০৭ |- | align=left|২০০১ লোকপিয়ল || ৪,৫৩০,৯১৮ || ৮৪.২০% || ৩৭৪,৭২৯ || ৬.৯৬% || ৩২৫,৭০৬ || ৬.০৫% || ৬১,৩৩৭ || ১.১৪% || ৮৮,৫০৭ || ১.৬৪% || ৫,৩৮১,১৯৭ |- | align=left|২০১২ লোকপিয়ল || ৪,৯০৫,৪২৫ || ৮৪.২৬% || ৪৫০,৫০৫ || ৭.৭৪% || ৩৩৫,৭৫১ || ৫.৭৭% || ৬১,৮২৬ || ১.০৬% || ৬৮,২০৩ || ১.১৭% || ৫,৮২১,৭১০ |} সিংহলীসকল এই প্ৰদেশৰ সৰ্ববৃহৎ জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোক বিশেষকৈ কলম্বোৰ বাহিৰৰ এলেকাসমূহত ঘনীভূত হৈ থাকে। মুৰ আৰু তামিলসকল কলম্বো আৰু ইয়াৰ উপকণ্ঠ অঞ্চলত ঘনীভূত হৈ আছে।<ref name="2024ethnicity" /> === ধৰ্ম === {{Pie chart | thumb = left | caption = পশ্চিম প্ৰদেশৰ ধৰ্মসমূহ (২০২৪)<ref name="2024religion"/> | label1 = বৌদ্ধ ধৰ্ম | value1 = 73.69 | color1 = Gold | label2 = কেথলিক ধৰ্ম | value2 = 10.11 | color2 = mediumslateblue | label3 = ইছলাম ধৰ্ম | value3 = 9.34 | color3 = Green | label4 = হিন্দু ধৰ্ম | value4 = 5.06 | color4 = darkorange | label5 = অন্যান্য খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম | value5 = 1.76 | color5 = dodgerblue | other-label = অন্যান্য | other-color = grey | other = y }} {| class="wikitable" style="text-align:right;" |+ '''১৯৮১ চনৰ পৰা ২০১২ চনলৈ পশ্চিম প্ৰদেশৰ ধৰ্মীয় জনসংখ্যা'''<ref name=2012rel>{{cite web|title=A3 : Population by religion according to districts, 2012|url=http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop43&gp=Activities&tpl=3|work=Census of Population & Housing, 2011|publisher=Department of Census & Statistics, Sri Lanka|access-date=8 December 2013|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107065148/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop43&gp=Activities&tpl=3|url-status=dead|archivedate=7 January 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190107065148/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop43&gp=Activities&tpl=3|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Population by religion and district, Census 1981, 2001|url=http://www.statistics.gov.lk/Abstract2011/CHAP2/AB2-15.pdf|work=Statistical Abstract 2011|publisher=Department of Census & Statistics, Sri Lanka}}</ref> |- style="vertical-align:bottom;" ! rowspan=2|বছৰ ! colspan=2|বৌদ্ধ ! colspan=2|খ্ৰীষ্টান{{Efn|ৰোমান কেথলিক আৰু অন্যান্য খ্ৰীষ্টান।}} ! colspan=2|মুছলমান ! colspan=2|হিন্দু ! colspan=2|অন্যান্য ! rowspan=2|'''মুঠ'''<br />'''সংখ্যা''' |- ! style="width:60px;"|সংখ্যা || style="width:50px;"|% || style="width:60px;"|সংখ্যা|| style="width:50px;"|% || style="width:60px;"|সংখ্যা || style="width:50px;"|% || style="width:60px;"|সংখ্যা || style="width:50px;"|% || style="width:60px;"|সংখ্যা || style="width:50px;"|% |- | align=left|১৯৮১ লোকপিয়ল || ২,৮৮৫,৭৮৯ || ৭৩.৬২% || ৫৫৬,৫৮১ || ১৪.২০% || ২৭৯,৬৩৯ || ৭.১৩% || ১৯৪,০০০ || ৪.৯৫% || ৩,৭৯৮ || ০.১০% || ৩,৯১৯,৮০৭ |- | align=left|২০০১ লোকপিয়ল || ৩,৯৪২,১৭১ || ৭৩.২৬% || ৭২১,১১৫ || ১৩.৪০% || ৪৪১,৩৯৭ || ৮.২০% || ২৭১,৭৭৭ || ৫.০৫% || ৪,৭৩৭ || ০.০৯% || ৫,৩৮১,১৯৭ |- | align=left|২০১২ লোকপিয়ল || ৪,২৮৮,৭৯৭ || ৭৩.৬৭% || ৭৫২,৯৯৩ || ১২.৯৩% || ৫০০,৯৯২ || ৮.৬১% || ২৭৪,৩৩৬ || ৪.৭১% || ৪,৫৯২ || ০.০৮% || ৫,৮২১,৭১০ |} বৌদ্ধ ধৰ্ম হৈছে বৃহত্তম ধৰ্ম, যিটো সিংহলী গৰিষ্ঠসংখ্যক লোকে পালন কৰে। কেথলিক ধৰ্ম মূলত সিংহলীসকলে পালন কৰে, আনহাতে মুছলমানসকল মুৰ আৰু মালয় জনসংখ্যাৰ মাজত পোৱা যায়।<ref name="2024religion">{{Cite web |date=2024 |title=Population by religion according to Divisional Secretariat Divisions, 2024 |url=https://www.statistics.gov.lk/Population/StaticalInformation/CPH2024/PopulationA/A7 |website=Department of Census & Statistics, Sri Lanka}}</ref> == অৰ্থনীতি == [[File:ColomboSkyline October2016.jpg|thumb|306x306px|কলম্বো, শ্ৰীলংকাৰ বাণিজ্যিক ৰাজধানী]] পশ্চিম প্ৰদেশে দেশৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনত (GDP) সৰ্বাধিক বৰঙণি যোগায়। ২০১৫ চনলৈকে এই প্ৰদেশে প্ৰাদেশিক মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ ৪১.২% যোগান ধৰিছিল আৰু ইয়াৰ নামমাত্ৰ বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ৫.৮%। এই প্ৰদেশত কৃষিখণ্ডৰ অৱদান আছিল মাত্ৰ ১.৭%, যিটো দেশৰ ৯খন প্ৰদেশৰ ভিতৰত সৰ্বনিম্ন। আনহাতে উদ্যোগখণ্ডৰ অৱদান আছিল ৩৪.৬% (দেশৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ) আৰু সেৱাখণ্ডৰ অৱদান আছিল ৫৬.৫%।<ref>{{Cite web|url=http://www.cbsl.gov.lk/pics_n_docs/02_prs/_docs/press/press_20160805ef.pdf|title=Provincial Gross Domestic Product – 2015|website=cbsl.gov.lk|access-date=29 January 2017|archive-date=3 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170203101919/http://www.cbsl.gov.lk/pics_n_docs/02_prs/_docs/press/press_20160805ef.pdf|url-status=dead|archivedate=3 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170203101919/http://www.cbsl.gov.lk/pics_n_docs/02_prs/_docs/press/press_20160805ef.pdf|deadurl=yes}}</ref> প্ৰদেশখনত বৰ্তমান কেইবাটাও বৃহৎ আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে দ্ৰুত বিকাশ ঘটিছে। ইয়াৰ ভিতৰত কলম্বো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিত্তীয় চহৰ (CIFC) আৰু পশ্চিম অঞ্চল মেগাপলিছ পৰিকল্পনা প্ৰকল্প (WRMPP) অন্যতম।<ref>{{cite news|title=Government Signs Tripartite Agreement for Colombo International Financial City|url=http://www.news.lk/news/sri-lanka/item/14152-government-signs-tripartite-agreement-for-colombo-international-financial-city|archive-date=22 April 2019|access-date=29 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422173319/https://www.news.lk/news/sri-lanka/item/14152-government-signs-tripartite-agreement-for-colombo-international-financial-city|url-status=dead|archivedate=22 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190422173319/https://www.news.lk/news/sri-lanka/item/14152-government-signs-tripartite-agreement-for-colombo-international-financial-city|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=Sri Lanka to create international financial zone where people can also park their money|url=https://www.newindianexpress.com/world/2016/aug/12/sri-lanka-to-create-international-financial-zone-where-people-can-also-park-their-money-1508579.html}}</ref><ref>{{cite news|title=Megapolis: Part 1 ‒ What To Expect|url=http://roar.lk/reports/megapolis-part-1-%E2%80%92-expect/}}</ref><ref>{{cite news|title=The Western Region Megapolis Master Plan and the Megapolis Authority|url=http://www.cpalanka.org/the-western-region-megapolis-master-plan-and-the-megapolis-authority/|access-date=2025-11-29|archivedate=2026-01-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260106052432/https://www.cpalanka.org/the-western-region-megapolis-master-plan-and-the-megapolis-authority/|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও পশ্চিম প্ৰদেশত গৃহ নিৰ্মাণ আৰু বাণিজ্যিক অট্টালিকাৰ এক ব্যাপক উত্থান ঘটিছে, যিয়ে কলম্বো আৰু ৰাজাগিৰিয়াৰ দৰে চহৰসমূহৰ ৰূপ সলনি কৰি দিছে। কেইবাটাও বৃহৎ আৱাসিক প্ৰকল্প, কাৰ্যালয়, হোটেল আৰু শ্বপিং মলৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য বৰ্তমান চলি আছে।<ref>{{Cite web|url=http://roar.lk/srilanka-life/colombo-skyline/|title=The Colombo Skyline - Roar.lk|last=Nizar|first=Ahamed|website=roar.lk|language=en-GB|access-date=2017-01-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://roar.lk/srilanka-life/colombos-changing-skyline-part-ii/|title=Colombo's Changing Skyline (Part II) - Roar.lk|last=Haniff|first=Hakiem|website=roar.lk|language=en-GB|access-date=2017-01-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sundaytimes.lk/141214/business-times/real-estate-market-update-roaring-rajagiriya-131951.html|title=Real Estate Market Update: Roaring Rajagiriya {{!}} The Sunday Times Sri Lanka|website=www.sundaytimes.lk|access-date=2017-01-29}}</ref> দক্ষিণ এছিয়াৰ আটাইতকৈ ব্যস্ত বন্দৰ কলম্বো বন্দৰেও প্ৰদেশখনৰ অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.joc.com/port-news/asian-ports/port-colombo/colombo-breaks-through-south-asia%E2%80%99s-next-big-transshipment-port_20151020.html|title=Colombo breaks through as South Asia's next big transshipment port|website=www.joc.com|language=en|access-date=2017-01-31|archive-date=11 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170111054956/http://www.joc.com/port-news/asian-ports/port-colombo/colombo-breaks-through-south-asia%E2%80%99s-next-big-transshipment-port_20151020.html|url-status=dead|archivedate=2017-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170111054956/http://www.joc.com/port-news/asian-ports/port-colombo/colombo-breaks-through-south-asia%E2%80%99s-next-big-transshipment-port_20151020.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://hkmb.hktdc.com/en/1X0A2JRO/hktdc-research/Sri-Lanka-An-Emerging-Logistics-Hub-in-South-Asia|title=Sri Lanka: An Emerging Logistics Hub in South Asia {{!}} Hong Kong Means Business|newspaper=Hong Kong Means Business|language=en|access-date=2017-01-31}}</ref> == শিক্ষা == [[File:Faculty-of-science-maths-dept.JPG|thumb|150px|কলম্বো বিশ্ববিদ্যালয়]] দ্বীপৰাষ্ট্ৰখনৰ প্ৰায় সকলোবোৰ অগ্ৰণী শিক্ষানুষ্ঠান পশ্চিম প্ৰদেশত অৱস্থিত। এই প্ৰদেশত থকা বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত ''কলম্বো বিশ্ববিদ্যালয়'', ''কেলানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়'', ''মোৰাটুৱা বিশ্ববিদ্যালয়'', ''শ্ৰী জয়ৱৰ্ধনেপুৰা বিশ্ববিদ্যালয়'', ''শ্ৰীলংকাৰ মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়'', ''শ্ৰীলংকাৰ বৌদ্ধ আৰু পালি বিশ্ববিদ্যালয়'', ''জেনেৰেল ছাৰ জন কোটেলৱালা প্ৰতিৰক্ষা বিশ্ববিদ্যালয়'', ''নেচনেল ইনষ্টিটিউট অফ বিজনেছ মেনেজমেণ্ট'' আৰু ''শ্ৰীলংকা ইনষ্টিটিউট অফ ইনফৰ্মেশ্যন টেকন’লজী'' অন্যতম। আটাইকৈ বেছি জনসংখ্যা থকাৰ বাবে পশ্চিম প্ৰদেশত দেশৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক সংখ্যক বিদ্যালয় আছে, য’ত ৰাষ্ট্ৰীয়, প্ৰাদেশিক, ব্যক্তিগত আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিদ্যালয় অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। ==টোকা== <references group="টোকা"/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|refs= <ref name=area>{{cite web|title=Area of Sri Lanka by province and district|url=http://www.statistics.gov.lk/Abstract2011/CHAP1/AB1-1.pdf|work=Statistical Abstract 2011|publisher=Department of Census & Statistics, Sri Lanka}}</ref> <ref name=2012eth>{{cite web|title=A2 : Population by ethnic group according to districts, 2012|url=http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop42&gp=Activities&tpl=3|work=Census of Population & Housing, 2011|publisher=Department of Census & Statistics, Sri Lanka|access-date=8 December 2013|archive-date=28 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170428063924/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop42&gp=Activities&tpl=3|url-status=dead|archivedate=28 April 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170428063924/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop42&gp=Activities&tpl=3|deadurl=yes}}</ref> <ref name=2012rel>{{cite web|title=A3 : Population by religion according to districts, 2012|url=http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop43&gp=Activities&tpl=3|work=Census of Population & Housing, 2011|publisher=Department of Census & Statistics, Sri Lanka|access-date=8 December 2013|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107065148/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop43&gp=Activities&tpl=3|url-status=dead|archivedate=7 January 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190107065148/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop43&gp=Activities&tpl=3|deadurl=yes}}</ref> }} [[শ্ৰেণী:এছিয়া]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকা]] sug6ba0adhp3fhy4boa32n8lc9xkfxh 0 128963 613615 606577 2026-06-22T06:43:37Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613615 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}{{Infobox settlement | name = ফতেহপুৰ ছিক্ৰী | settlement_type = চহৰ | image_skyline = [[File:Fatehput Sikiri Buland Darwaza gate 2010.jpg|275px]] | image_caption = বুলণ্ড দৰৱাজা, ৫৪-মিটাৰ-উচ্চ (১৭৭ ফাটে) প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা ছিক্ৰিৰ জামা মছজিদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ | pushpin_map = India Uttar Pradesh#India | coordinates = {{coord|27.091|N|77.661|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[ভাৰত]] | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[আগ্ৰা]] | unit_pref = Metric | population_footnotes = <ref name="Census2011Gov">{{cite web |title=Census of India: Fatehpur Sikri |url=http://censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=144061 |website=www.censusindia.gov.in |access-date=8 December 2019 |archive-date=19 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919154352/https://censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=144061 |url-status=live }}</ref> | population_total = 32905 | population_density_km2 = Auto | demographics_type1 = [[Language]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Hindi]]<ref name="langoff">{{cite web|title=52nd Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|website=nclm.nic.in|publisher=[[Ministry of Minority Affairs]]|access-date=26 December 2018|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525141614/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|archive-date=25 May 2017}}</ref> | demographics1_title2 = Additional&nbsp;official | demographics1_info2 = [[Urdu]]<ref name="langoff"/> | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | registration_plate = UP-80 | module = {{Infobox UNESCO World Heritage Site |child = yes |Official_name = Fatehpur Sikri |ID = 255 |Year = 1986 |Criteria = Cultural: ii, iii, iv }} | founder = [[আকবৰ]] }} [[File:Kos Minar 793.jpg|thumb|২১ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ আগ্ৰা–ফতেহপুৰ ছিক্ৰী ৰোড অংশৰ ১৯ কিলোমিটাৰ পইণ্টত কোছ মিনাৰ#৭৯৩]] '''ফতেহপুৰ ছিক্ৰী''' {{en| Fatehpur Sikri}} [[ভাৰত]]ৰ [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ [[আগ্ৰা]] জিলাৰ এখন চহৰ। আগ্ৰাৰ জিলা সদৰৰ পৰা ৩৫.৭ কিলোমিটাৰ (২২.২ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত।<ref>{{cite web |title=Fatehpur Sikri |url=https://www.tajmahal.gov.in/fatehpur-sikri.aspx |website=www.tajmahal.gov.in |access-date=8 March 2022 |archive-date=8 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308114239/https://www.tajmahal.gov.in/fatehpur-sikri.aspx |url-status=live }}</ref> ফতেহপুৰ ছিক্ৰী ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু ১৫৭১ চনৰ পৰা ১৫৮৫ চনলৈকে এই ভূমিকা পালন কৰিছিল, যেতিয়া পঞ্জাৱত চলোৱা অভিযানৰ বাবে আকবৰে ইয়াক পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু পিছলৈ ১৬১০ চনত ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে পৰিত্যাগ কৰা হৈছিল।<ref name="Routlegde">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=9A-EAgAAQBAJ&pg=PA82 |title=Dictionary of Islamic Architecture |author=Andrew Petersen |publisher=Routlegde |page=82 |isbn=9781134613656 |date=11 March 2002}}</ref> পূৰ্বতে এই স্থান দখল কৰা ছিক্ৰি নামৰ গাঁওখনৰ পৰাই এই চহৰৰ নামটো উদ্ভৱ হৈছে। ১৯৯৯ চনৰ পৰা ২০০০ চনলৈ ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI)ৰ খনন কাৰ্য্যত দেখা গৈছে যে আকবৰে ৰাজধানী ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ আগতে এই স্থানত আৱাস, মন্দিৰ আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ আছিল বুলি ইংগিত পোৱা গৈছে। খ্ৰীষ্টীয় ৭ম শতিকাৰ পৰা ১৬ শতিকালৈকে এই অঞ্চলত সকাৰৱাৰ বংশৰ বসতি আৰু শাসন আছিল আৰু খানৱা যুদ্ধ (১৫২৭)লৈকে ই তেওঁলোকৰ দুৰ্গ হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite journal | last1=Downs | first1=Troy | title=Rural Insurgency During the Indian Revolt of 1857-59: Meghar Singh and the Uprising of the Sakarwars | journal=South Asia Research | date=2002 | volume=22 | issue=2 | pages=123–143 | doi=10.1177/026272800202200202 | url=https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/026272800202200202 | url-access=subscription }}</ref><ref>{{cite book |last1=Patil |first1=Devendrakumar Rajaram |title=The Antiquarian Remains in Bihar |date=1963 |publisher=Kashi Prasad Jayaswal Research Institute |page=75 |url=https://books.google.com/books?id=9xNXAAAAMAAJ&q=sakarwar+rajputs+fatehpur+sikri |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Evolution and Spatial Organization of Clan Settlements: A Case Study of (Kanyakubja Bhumihar Rajput Pathan) |url=https://books.google.co.in/books?id=dxDWbsztdVQC&q=Kanyakubja+Bhumihar+Rajput+Pathan&redir_esc=y#v=onepage&q=Kanyakubja%20Bhumihar%20Rajput%20Pathan&f=false}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Baburnama: Memoirs of Babur, Prince and Emperor |url=https://books.google.co.in/books/about/The_Baburnama.html?id=CymNEAAAQBAJ&redir_esc=y}}</ref><ref>{{Cite web |title=BRAHMINS WHO REFUSED TO BEG: BRIEF HISTORY OF BHUMIHARS, “AYACHAK” BRAHMINS ... |url=https://books.google.co.in/books?id=zVmaEAAAQBAJ&dq=Battle+of+Madarpur&pg=PT46&redir_esc=y#v=onepage&q=Battle%20of%20Madarpur&f=false}}</ref><ref>{{Cite web |title=Jagran-news/uttar-pradesh/ghazipur |url=https://www.jagran.com/uttar-pradesh/ghazipur-9765789.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=कमसारनामा |url=http://mediamorcha.com/entries/%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BE/%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%83-%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E0%A4%B5-%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%85%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B8}}</ref> এই স্থানত পূৰ্বতে শ্বেইখ চেলিম চিষ্টিৰ খানকাহ আছিল। আকবৰৰ পুত্ৰ জাহাংগীৰৰ জন্ম হৈছিল ছিক্ৰি গাঁৱত ১৫৬৯ চনত তেওঁৰ প্ৰিয় পত্নী মৰিয়াম-উজ-জামানীৰ ঘৰত,<ref>{{cite book|last1=Hindu Shah|first1=Muhammad Qasim|title=Gulshan-I-Ibrahimi|page=223}}</ref> আৰু, সেই বছৰতে আকবৰে জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা শ্বেখজনৰ স্মৃতিত এটা ধৰ্মীয় চৌহদ নিৰ্মাণ আৰম্ভ কৰে। জাহাংগীৰৰ দ্বিতীয় জন্মদিনৰ পিছত তেওঁ ইয়াত এখন দেৱালযুক্ত নগৰ আৰু ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰে। ১৫৭৩ চনত আকবৰৰ বিজয়ী গুজৰাট অভিযানৰ পিছত এই চহৰখন ফতেহপুৰ ছিক্ৰী, "বিজয় নগৰ" নামেৰে জনাজাত হয়। ১৮০৩ চনত আগ্ৰা দখল কৰাৰ পিছত ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে ইয়াত এটা প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰে আৰু ১৮৫০ চনলৈকে তেনেকৈয়ে থাকে।১৮১৫ চনত হেষ্টিংছৰ মাৰ্কুৱেছে ছিক্ৰিত কীৰ্তিচিহ্ন মেৰামতিৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী হিচাপে ইয়াৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব আৰু ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্যৰ বাবে ফতেহপুৰ ছিক্ৰীক ১৯৮৬ চনত ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Fatehpur Sikri |url=https://whc.unesco.org/en/list/255/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=15 February 2022 |language=en |archive-date=15 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215162920/https://whc.unesco.org/en/list/255/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url = https://www.makeheritagefun.com/30-years-world-heritage-site-fatehpur-sikri/ |title = 30 Years as World Heritage Site: Fatehpur Sikri|date = 22 March 2016|access-date = 13 January 2022|archive-date = 13 January 2022|archive-url = https://web.archive.org/web/20220113152418/https://www.makeheritagefun.com/30-years-world-heritage-site-fatehpur-sikri |url-status=live}}</ref> ==ইতিহাস== প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণে পেইণ্টেড গ্ৰে ৱেৰ যুগৰ পৰাই এই অঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ চৈয়দ আলী নাদীম ৰেজাৱীৰ মতে, ছুংগা শাসনৰ অধীনত আৰু তাৰ পিছত সাকাৰৱাৰ বংশৰ অধীনত এই অঞ্চলটো গঢ়ি উঠে, যিসকলে ৭ম শতিকাৰ পৰা ১৬ শতিকালৈকে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সময়ত খানৱা যুদ্ধ (১৫২৭)লৈকে এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="Zee News">{{citation |title=Fatehpur Sikri was once a Jain pilgrimage centre: Book |url=http://zeenews.india.com/news/uttar-pradesh/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre-book_831821.html |work=[[Zee News]] |date=27 February 2013 |access-date=29 March 2016 |archive-date=13 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210213220745/https://zeenews.india.com/news/uttar-pradesh/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre-book_831821.html |url-status=live }}</ref><ref name="The Free Press Journal">{{citation |title=Fatehpur Sikri was once a Jain pilgrimage centre |url=http://www.freepressjournal.in/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre/154050 |work=[[The Free Press Journal]] |date=28 February 2013 |access-date=6 December 2025 |archivedate=6 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220206132019/https://www.freepressjournal.in/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre/154050 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Evolution and Spatial Organization of Clan Settlements: A Case Study of (Kanyakubja Bhumihar Rajput Pathan) |url=https://books.google.co.in/books?id=dxDWbsztdVQC&q=Kanyakubja+Bhumihar+Rajput+Pathan&redir_esc=y#v=onepage&q=Kanyakubja%20Bhumihar%20Rajput%20Pathan&f=false}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Baburnama: Memoirs of Babur, Prince and Emperor |url=https://books.google.co.in/books/about/The_Baburnama.html?id=CymNEAAAQBAJ&redir_esc=y}}</ref><ref>{{Cite web |title=BRAHMINS WHO REFUSED TO BEG: BRIEF HISTORY OF BHUMIHARS, “AYACHAK” BRAHMINS |url=https://books.google.co.in/books?id=zVmaEAAAQBAJ&dq=Battle+of+Madarpur&pg=PT46&redir_esc=y#v=onepage&q=Battle%20of%20Madarpur&f=false}}</ref> পিছলৈ এই অঞ্চলটো দিল্লী চুলতানতাৰ শাসনৰ অধীনলৈ আহে আৰু এই ঠাইত কেইবাটাও মছজিদ নিৰ্মাণ কৰা হয়, যিবোৰৰ আকাৰ খালজী বংশৰ সময়ছোৱাত বৃদ্ধি পায়।<ref>{{cite book |last1=Rezavi |first1=Syed Ali Nadeem |title=Sikri before Akbar |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-908256-8 |url=https://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780198084037.001.0001/acprof-9780198084037-chapter-2 |access-date=13 January 2020 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113124948/https://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780198084037.001.0001/acprof-9780198084037-chapter-2 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Safvi |first1=Rana |title=The secrets about Fatehpur Sikri |url=https://www.thehindu.com/opinion/columns/the-secrets-about-fatehpur-sikri/article21381895.ece |access-date=13 January 2020 |work=The Hindu |date=10 December 2017 |language=en-IN |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113125020/https://www.thehindu.com/opinion/columns/the-secrets-about-fatehpur-sikri/article21381895.ece |url-status=live }}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] hsj99fl6krylge9rqtj6fsa3zz61i24 0 129420 613544 602381 2026-06-21T20:03:48Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613544 wikitext text/x-wiki {{অনুবাদ}}{{সম্পাদনা}} [[File:Islam percent population in each nation World Map Muslim data by Pew Research.svg|alt=|thumb|308x308px|শতাংশ অনুসৰি বিশ্ব মুছলমান জনসংখ্যা ([[Pew Research Center]], 2012)<ref>{{cite web|url=https://www.pewforum.org/2012/12/18/table-religious-composition-by-country-in-percentages/|title=Religious Composition by Country, in Percentages'|date=18 December 2012|publisher=Pew Research|access-date=17 August 2020}}</ref>]] {{ইছলাম}} [[ইছলাম]]ৰ অনুগামীসকলে ২০২২ চনত ২০১৭ চনৰ প্ৰস্তাৱিত প্ৰক্ষেপণ বজাই ৰাখি বিশ্বৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম আৰু দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পোৱা ডাঙৰ ধৰ্মীয় গোট গঠন কৰে।<ref name=":1">{{Cite web |last=Nadeem |first=Reem |date=2022-12-21 |title=Key Findings From the Global Religious Futures Project |url=https://www.pewresearch.org/religion/2022/12/21/key-findings-from-the-global-religious-futures-project/ |access-date=2024-10-28 |website=Pew Research Center |language=en-US}}</ref><ref name=":0" /> ২০২০ চনলৈকে পিউ ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰ (পিইডব্লিউ)ৰ প্ৰক্ষেপণ অনুসৰি বিশ্বজুৰি মুঠ ২ বিলিয়ন অনুগামী আছে।<ref name="pew2010–2020">{{cite web |date=June 9, 2025 |title=How the Global Religious Landscape Changed From 2010 to 2020. Muslims grew fastest; Christians lagged behind global population increase |url=https://www.pewresearch.orgreligion/2025/06/09/how-the-global-religious-landscape-changed-from-2010-to-2020/ |access-date=2025-06-28 |publisher=[[Pew Research Center]] }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite web |author=Fahmy, Conrad Hackett; Marcin Stonawski; Yunping Tong; Stephanie Kramer; Anne Shi and Dalia |date=2025-06-09 |title=How the Global Religious Landscape Changed From 2010 to 2020 |url=https://www.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/20/2025/06/PR_2025.06.09_global-religious-change_report.pdf |access-date=2025-06-10 |publisher=Pew Research Center }}</ref> অধিক অধ্যয়নে ইংগিত দিয়ে যে ইছলামৰ বিশ্বব্যাপী বিস্তাৰ আৰু শতাংশ বৃদ্ধিৰ মূল কাৰণ হৈছে তুলনামূলকভাৱে উচ্চ জন্মৰ হাৰ আৰু যৌৱনৰ বয়সৰ গাঁথনি।<ref name=":0">{{Cite web |title=Why Muslims are the world's fastest-growing religious group |url=https://www.pewresearch.org/fact-tank/2017/04/06/why-muslims-are-the-worlds-fastest-growing-religious-group/ |access-date=2022-11-05 |website=Pew Research Center |date=6 April 2017 |language=en-US}}</ref><ref name="PewIslam2011">[http://www.pewforum.org/The-Future-of-the-Global-Muslim-Population.aspx "The Future of Global Muslim Population: Projections from 2010 to 2013"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110209094904/http://www.pewforum.org/The-Future-of-the-Global-Muslim-Population.aspx |date=9 February 2011}} Accessed July 2013.</ref> ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত মুছলমান জনসংখ্যাৰ সামগ্ৰিক বৃদ্ধিত কোনো প্ৰভাৱ নপৰে, কিয়নো ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰা লোকৰ সংখ্যা বিশ্বাস এৰি যোৱা লোকৰ সংখ্যাৰ প্ৰায় সমান।<ref>{{Cite report |title=The Future of the Global Muslim Population |section=Conversion |date=27 January 2011 |publisher=Pew Research Center |section-url=https://www.pewforum.org/2011/01/27/future-of-the-global-muslim-population-related-factors/#conversion |url=http://www.pewforum.org/2011/01/27/the-future-of-the-global-muslim-population/ |quote=there is no substantial net gain or loss in the number of Muslims through conversion globally; the number of people who become Muslims through conversion seems to be roughly equal to the number of Muslims who leave the faith |access-date=12 May 2020 |archive-date=24 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224211126/http://www.pewforum.org/2011/01/27/the-future-of-the-global-muslim-population/ |url-status=live }}</ref> বেছিভাগ [[মুছলমান|মুছলমানেই]] তিনিটা মূল [[মাজহাব|শাখা]]ৰ যিকোনো এটাৰ অন্তৰ্গত: * [[ছুন্নী ইছলাম|ছুন্নী]] (৮৫–৯০%, প্ৰায় ১.৭–১.৮ বিলিয়ন মানুহ)<ref name="Sunni">*{{cite book |title=Islamic Beliefs, Practices, and Cultures |quote=Within the Muslim community, the percentage of Sunnis is generally thought to be between 85 percent, with the Shia accounting for 15.5 percent and with the wahabis controlling 5 percent, although some sources estimate their numbers at 20 percent. A common compromise figure ranks Sunnis at 90 percent and Shias at 10 percent. |publisher=Marshall Cavendish Reference |year=2010 |page=[https://archive.org/details/isbn_9780761479260/page/130 130] |isbn=978-0-7614-7926-0 |url=https://archive.org/details/isbn_9780761479260 |url-access=registration |access-date=2019-11-30 }} *{{cite web |title=Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population |work=[[Pew Research Center]] |date=2009-10-07 |access-date=2019-11-30 |url=http://www.pewforum.org/2009/10/07/mapping-the-global-muslim-population/ |quote=Of the total Muslim population, 10–13% are Shia Muslims and 87–90% are Sunni Muslims. }} *{{cite news |title=Quick guide: Sunnis and Shias |work=BBC News |date=2011-12-06 |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-16047709 |access-date=2019-11-30 |quote=The great majority of the world's more than 1.5 billion Muslims are Sunnis – estimates suggest the figure is somewhere between 85% and 90%. }} *{{cite book |author=Frederick Denny |title=Sunni Islam: Oxford Bibliographies Online Research Guide |publisher=Oxford University Press |year=2010 |page=3 |isbn=978-019980647-8 |url=https://books.google.com/books?id=D5_N97bAiJ0C&pg=PA3 |quote=Sunni Islam is the dominant division of the global Muslim community, and throughout history it has made up a substantial majority (85 to 90 percent) of that community. }} *{{cite web |title=Sunni |publisher=[[Berkley Center for Religion, Peace, and World Affairs]] |url=http://berkleycenter.georgetown.edu/essays/sunni |access-date=2019-11-30 |quote=Sunni Islam is the largest denomination of Islam, comprising about 85 percent of the world's over 1.5 billion Muslims. |archive-date=12 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141012090751/http://berkleycenter.georgetown.edu/essays/sunni |url-status=dead |archivedate=2014-10-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141012090751/http://berkleycenter.georgetown.edu/essays/sunni |deadurl=yes }} *{{cite news |title=Tension between Sunnis, Shiites emerging in USA |publisher=[[USA Today]] |date=2007-09-24 |url=http://usatoday.com/news/religion/2007-09-24-muslim-tension_N.htm |quote=Among the world's estimated 1.4 billion Muslims, about 85% are Sunni and about 15% are Shiite. |access-date=2019-11-30 |archive-date=13 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120713014245/http://www.usatoday.com/news/religion/2007-09-24-muslim-tension_N.htm |url-status=dead |archivedate=2012-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120713014245/http://www.usatoday.com/news/religion/2007-09-24-muslim-tension_N.htm |deadurl=yes }} *{{cite book |author=Riaz Hassan |title=Inside Muslim Minds |publisher=Melbourne University Press |year=2008 |page=20 |isbn=9780522854817 |url=https://books.google.com/books?id=Z4Ts0GkJBKgC&pg=PA20 |quote=Approximately 20 per cent of the world's Muslims belong to the Shi'ah sect; around 80 per cent are Sunni Muslims. }} *[https://books.google.com/books?id=3w_ngX--ji4C&q=world+muslim+80%25+sunni&pg=PA103 Who Gets To Narrate the World] "The Sunnis (approximately 80%)" *[https://books.google.com/books?id=vD2TJNc7NE4C&pg=PA265 A world theology] N. Ross Reat "80% being the Sunni" *[https://books.google.com/books?id=Q78O1mjX2tMC&q=world+muslim+80%25+sunni&pg=PA32 Islam and the Kadiyani jama'at] "The Sunni segment, accounting for at least 80% of the worlds Muslim population" *{{cite book |author=David Robertson |title=A Dictionary of Modern Politics |edition=Third |publisher=Europa Publications |year=2002 |page=[https://archive.org/details/dictionaryofmode0000robe/page/252 252] |isbn=1-85743-093-X |url=https://archive.org/details/dictionaryofmode0000robe |url-access=registration |quote=It is notable that while a large majority, probably 80%, of the world's Muslims are Sunni... }}</ref> * [[ছিয়া ইছলাম|ছিয়া]] (১০–১৫%, প্ৰায় ২০০–৩০ কোটি মানুহ)<ref name="Shia">See *{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/topic/Shii |title=Shiʿi |encyclopedia=Encyclopædia Britannica Online |date=2019-10-04 |access-date=2019-09-30 |quote=In the early 21st century some 10–13 percent of the world’s 1.6 billion Muslims were Shiʿi. }} *{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2009/10/07/mapping-the-global-muslim-population/ |title=Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population |date=7 October 2009 |access-date=24 September 2013 |work=[[Pew Research Center]] |quote=The Pew Forum's estimate of the Shia population (10–13%) is in keeping with previous estimates, which generally have been in the range of 10–15%. Some previous estimates, however, have placed the number of Shias at nearly 20% of the world's Muslim population. }} *{{cite web |url=http://berkleycenter.georgetown.edu/essays/shi-a |title=Shia |publisher=Berkley Center for Religion, Peace, and World Affairs |quote=Shi'a Islam is the second largest branch of the tradition, with up to 200 million followers who comprise around 15% of all Muslims worldwide... |access-date=5 December 2011 |archive-date=15 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121215070956/http://berkleycenter.georgetown.edu/essays/shi-a |url-status=dead |archivedate=15 December 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121215070956/http://berkleycenter.georgetown.edu/essays/shi-a |deadurl=yes }} *{{cite book |author=Jalil Roshandel |title=Iran, Israel and the United States |publisher=Praeger Security International |year=2011 |page=15 |isbn=9780313386985 |url=https://books.google.com/books?id=nVcmKRyID2EC&pg=PA15 |quote=The majority of the world's Islamic population, which is Sunni, accounts for over 75 percent of the Islamic population; the other 10 to 20 percent is Shia. }}</ref> * [[ইবাদী (ইছলাম)|ইবাদী]] (০.১৬–০.৩৭%, প্ৰায় ৩–৭ নিযুত লোক)<ref>{{cite web|last=|first=|title=Who are the Ibadis?|website=economist.com|publisher=The Economist Newspaper Limited|date=December 18, 2018|url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2018/12/18/who-are-the-ibadis|access-date=March 20, 2025}}</ref><ref>{{cite web|last=|first=|title=7 ملايين أباضي .. ما هو أسلوبهم في الدين والحياة والزواج؟|website=alarabiya.net|publisher=|date=June 2, 2005|url=https://www.alarabiya.net/articles/2005/06/02/13596|access-date=March 20, 2025}}</ref> ২০২০ চনত ৫৩খন মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ দেশ আছিল।<ref name=number>{{Cite web |last=Fahmy |first=Dalia |date=2025-07-29 |title=The number of Christian-majority countries fell between 2010 and 2020 |url=https://www.pewresearch.org/short-reads/2025/07/29/the-number-of-christian-majority-countries-fell-between-2010-and-2020/ |access-date=2025-07-30 |website=Pew Research Center |language=en-US}}</ref> [[ইছলাম]] কেইবাটাও উপ-অঞ্চলত সংখ্যাগৰিষ্ঠ ধৰ্ম: [[মধ্য এছিয়া]], [[পশ্চিম এছিয়া]], [[সামুদ্ৰিক দক্ষিণ-পূব এছিয়া]], [[উত্তৰ আফ্ৰিকা]], [[পশ্চিম আফ্ৰিকা]], চাহেল, আৰু [[মধ্যপ্ৰাচ্য]]।<ref name="pewmuslim12">{{cite web |title=Muslim Population by Country |url=http://features.pewforum.org/muslim-population/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110209094904/http://www.pewforum.org/The-Future-of-the-Global-Muslim-Population.aspx |archive-date=9 February 2011 |access-date=22 December 2011 |website=The Future of the Global Muslim Population |publisher=Pew Research Center}}</ref><ref name="pewmuslim22">{{cite web |date=27 January 2011 |title=Region: Middle East-North Africa |url=http://pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-middle-east.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130725215915/http://www.pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-middle-east.aspx |archive-date=25 July 2013 |access-date=22 December 2011 |website=The Future of the Global Muslim Population |publisher=Pew Research Center |archivedate=9 March 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130309233947/http://www.pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-middle-east.aspx |deadurl=yes }}</ref><ref name="pewmuslim32">{{cite web |date=27 January 2011 |title=Region: Sub-Saharan Africa |url=http://pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-sub-saharan-africa.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130309234009/http://www.pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-sub-saharan-africa.aspx |archive-date=9 March 2013 |access-date=22 December 2011 |website=The Future of the Global Muslim Population |publisher=Pew Research Center |archivedate=9 March 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130309234009/http://www.pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-sub-saharan-africa.aspx |deadurl=yes }}</ref><ref>Encyclopædia Britannica. Britannica Book of the Year 2003. Encyclopædia Britannica, (2003) {{ISBN|978-0-85229-956-2}} p.306 According to the Encyclopædia Britannica, as of mid-2002, there were 376,453,000 Christians, 329,869,000 Muslims and 98,734,000 people who practiced traditional religions in Africa. [http://www.bellbookandcandlepublications.com/greenwoodsvillage/gor/islam.php Ian S. Markham, (A World Religions Reader. Cambridge, MA: Blackwell Publishers, 1996.)] is cited by Morehouse University as giving the mid-1990s figure of 278,250,800 Muslims in Africa, but still as 40.8% of the total population. These numbers are estimates, and remain a matter of conjecture. See Amadu Jacky Kaba. The spread of Christianity and Islam in Africa: a survey and analysis of the numbers and percentages of Christians, Muslims and those who practice indigenous religions. The Western Journal of Black Studies, Vol 29, Number 2, June 2005. Discusses the estimations of various almanacs and encyclopedium, placing Britannica's estimate as the most agreed figure. Notes the figure presented at the [http://www.afrikaworld.net/afrel/Statistics.htm World Christian Encyclopedia, summarized here], as being an outlier. On rates of growth, Islam and Pentecostal Christianity are highest, see: [https://foreignpolicy.com/story/cms.php?story_id=3835 The List: The World's Fastest-Growing Religions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180711181533/http://www.bellbookandcandlepublications.com/greenwoodsvillage/gor/islam.php|date=11 July 2018}}, Foreign Policy, May 2007.</ref><ref>[http://media-2.web.britannica.com/eb-media/31/3731-004.gif Britannica] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081214054323/http://media-2.web.britannica.com/eb-media/31/3731-004.gif|date=14 December 2008}}, [http://library.thinkquest.org/05aug/02016/images/map_of_religions.png Think Quest] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130618223858/http://library.thinkquest.org/05aug/02016/images/map_of_religions.png|date=18 June 2013}}, [http://www.wadsworth.com/religion_d/special_features/popups/maps/matthews_world/images/w001.jpg Wadsworth.com]</ref><ref>{{cite web |last=Vellturo |first=Madeline |date=May 2021 |title=FACTSHEET: ISLAMISTS IN CENTRAL SAHEL |url=https://www.uscirf.gov/sites/default/files/2021-05/2021%20Factsheet%20-%20Sahel.pdf |access-date=26 Jul 2021 |website=UNITED STATES COMMISSION on INTERNATIONAL RELIGIOUS FREEDOM}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2011-01-27 |title=Region: Sub-Saharan Africa |url=https://www.pewresearch.org/religion/2011/01/27/future-of-the-global-muslim-population-regional-sub-saharan-africa/ |access-date=2022-11-15 |website=Pew Research Center's Religion & Public Life Project |language=en-US}}</ref> বৈচিত্ৰ্যমজ় [[এছিয়া-পেচিফিক]] অঞ্চলত বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক মুছলমান লোক আছে, যিটোৱে [[মধ্যপ্ৰাচ্য]] আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ সংযুক্ত _{(চমু: মেনা)}ক অতিক্ৰম কৰিছে।<ref>{{cite web |date=18 December 2012 |title=Muslims |url=http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-muslim/ |access-date=13 October 2016 |website=Pew Research Center's Religion & Public Life Project}}</ref> বিশ্বৰ প্ৰায় ৬২% মুছলমান এছিয়া-পেচিফিক অঞ্চলত ([[তুৰস্ক]]ৰপৰা [[ইণ্ডোনেছিয়া]]লৈকে) বাস কৰে, যাৰ অনুগামী এক বিলিয়নতকৈও অধিক।<ref name="pewmuslim6">{{cite web |date=27 January 2011 |title=Region: Asia-Pacific |url=http://pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-asia.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224211200/http://www.pewforum.org/2011/01/27/future-of-the-global-muslim-population-regional-asia/ |archive-date=24 December 2018 |access-date=22 December 2011 |website=The Future of the Global Muslim Population |publisher=Pew Research Center |archivedate=9 March 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130309233927/http://www.pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-asia.aspx |deadurl=yes }}</ref> [[এছিয়া]]ই বিশ্বৰ শীৰ্ষ ৪টা বৃহত্তম ঘৰুৱা জনসংখ্যাৰ আতিথ্য লাভ কৰিছে, বিশ্বত ইণ্ডোনেছিয়াৰ ১২.৭%, পৰা আৰম্ভ কৰি [[পাকিস্তান]]—১১.১%, তাৰ পিছত [[ভাৰত]]—১০.৯%, আৰু [[বাংলাদেশ]]—৯.২% লোক ইছলাম ধৰ্ম অনুসৰণ কৰে।<ref name="pewmuslim12" /><ref name="Islam_by_country">{{cite web |title=Number of Muslim by country |url=https://www.nationmaster.com/graph/rel_isl_num_of_mus-religion-islam-number-of-muslim |access-date=30 May 2007 |publisher=nationmaster.com}}</ref> [[নাইজেৰিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|নাইজেৰিয়া]]ত [[আফ্ৰিকা]]ত ৫ম আৰু ৬ষ্ঠ সৰ্বাধিক জনসংখ্যা—৫.৩% আৰু [[ইজিপ্তত ইছলাম ধৰ্ম|ইজিপ্ত]]—৪.৯%।<ref name="pewmuslim12" /><ref name="Islam_by_country" /> [[মধ্যপ্ৰাচ্য]]ই ৭ম আৰু ৮ম স্থানত আছে আৰু [[ইৰান|ইৰাণ]] আৰু [[তুৰস্ক]] দুয়োখন দেশৰ অনুমাণিক ৪.৬% স্থান আছে। আৰব বিশ্বত প্ৰায় ২০% মুছলমানহে বাস কৰে।<ref>See: *Esposito (2002b), p.21 *Esposito (2004), pp.2,43</ref> ==আঞ্চলিক তুলনা== বিশ্বৰ ভিতৰতে দক্ষিণ এছিয়াত মুছলমানৰ জনসংখ্যা সৰ্বাধিক, প্ৰায় এক তৃতীয়াংশ মুছলমান দক্ষিণ এছিয়াৰ।<ref name="Asian Religion">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=kaubzRxh-U0C&q=what+percent+of+muslims+live+in+south+asia&pg=PA193 |title=South Asian Religions: Tradition and Today |last1=Pechilis |first1=Karen |last2=Raj |first2=Selva J. |date=1 January 2013 |publisher=Routledge |isbn=9780415448512}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2015/04/02/muslims/pf_15-04-02_projectionstables74/ |title=10 Countries With the Largest Muslim Populations, 2010 and 2050 |date=2 April 2015 |website=Pew Research Center's Religion & Public Life Project |access-date=7 February 2017 |archive-date=7 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170207115222/http://www.pewforum.org/2015/04/02/muslims/pf_15-04-02_projectionstables74/ |url-status=dead |archivedate=4 May 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170504075835/http://www.pewforum.org/2015/04/02/muslims/pf_15-04-02_projectionstables74/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite news |url=https://thediplomat.com/2016/01/how-south-asia-will-save-global-islam/ |title=How South Asia Will Save Global Islam |last=Diplomat |first=Akhilesh Pillalamarri, The |work=The Diplomat |access-date=7 February 2017}}</ref> [[মালদ্বীপ]], [[আফগানিস্তান]], [[পাকিস্তান]], [[বাংলাদেশ]]ত [[ইছলাম|ইছলাম ধৰ্ম]] প্ৰধান। মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ দেশৰ বাহিৰত ভাৰতত সৰ্বাধিক মুছলমান জনসংখ্যা আছে আৰু ইয়াৰ অনুগামী ২০ কোটিতকৈও অধিক।<ref>{{cite web |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/world/india-invited-as-guest-of-honour-to-oic-meet-sushma-swaraj-to-attend/article26349752.ece |title=India invited as 'Guest of Honour' to OIC meet, Sushma Swaraj to attend |website=@businessline|date=23 February 2019}}</ref> মধ্যপ্ৰাচ্য-উত্তৰ আফ্ৰিকা (MENA) অঞ্চলত বিশ্বৰ ২৩% মুছলমান লোক আছে আৰু [[ইজৰাইল]]<ref name="ME-NA Overview">{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2009/10/07/mapping-the-global-muslim-population10/ |title=Middle East-North Africa Overview |date=7 October 2009}}</ref> আৰু [[চাইপ্ৰাছ]]ৰ বাহিৰেও এই অঞ্চলৰ প্ৰতিখন দেশতে<ref name="pewmuslim22" /> ইছলাম প্ৰধান ধৰ্ম। মুছলমানৰ একক সৰ্বাধিক জনসংখ্যা থকা দেশখন হৈছে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ ইণ্ডোনেছিয়া, যিয়ে নিজাববীয়াকৈ বিশ্বৰ ১৩% মুছলমানক আতিথ্য প্ৰদান কৰে।<ref name="Miller 2009, pp.8,17">{{cite web |last=Miller |first=Tracy |date=October 2009 |publisher=[[Pew Research Center]] |title=Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population |url=http://pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf |access-date=8 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091010050756/http://pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf |archive-date=October 10, 2009 |pages=8, 17 |archivedate=25 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130725120239/http://www.pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf |deadurl=yes }}</ref> দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ দেশসমূহৰ মুছলমানসকলে মিলি বিশ্বৰ তৃতীয় বৃহত্তম মুছলমান জনসংখ্যা গঠন কৰিছে। মালয় দ্বীপপুঞ্জৰ দেশসমূহত ব্ৰুনাই, ইণ্ডোনেছিয়া আৰু মালয়েছিয়াত মুছলমানসকলৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ। প্ৰায় ১৫% মুছলমান উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকাত বাস কৰে,<ref name="mgmpPRC">{{Harvtxt|Miller|2009}}</ref>{{page needed|date=April 2019}}<ref name="pewmuslim32" /><ref>Encyclopædia Britannica. Britannica Book of the Year 2003. Encyclopædia Britannica, (2003) {{ISBN|978-0-85229-956-2}} p.306 According to the Encyclopædia Britannica, as of mid-2002, there were 376,453,000 Christians, 329,869,000 Muslims and 98,734,000 people who practiced traditional religions in Africa. [http://www.bellbookandcandlepublications.com/greenwoodsvillage/gor/islam.php Ian S. Markham, (A World Religions Reader. Cambridge, MA: Blackwell Publishers, 1996.)] is cited by Morehouse University as giving the mid-1990s figure of 278,250,800 Muslims in Africa, but still as 40.8% of the total population. These numbers are estimates, and remain a matter of conjecture. See Amadu Jacky Kaba. The spread of Christianity and Islam in Africa: a survey and analysis of the numbers and percentages of Christians, Muslims and those who practice indigenous religions. The Western Journal of Black Studies, Vol 29, Number 2, June 2005. Discusses the estimations of various almanacs and encyclopedium, placing Britannica's estimate as the most agreed figure. Notes the figure presented at the [http://www.afrikaworld.net/afrel/Statistics.htm World Christian Encyclopedia, summarized here], as being an outlier. On rates of growth, Islam and Pentecostal Christianity are highest, see: [https://foreignpolicy.com/story/cms.php?story_id=3835 The List: The World's Fastest-Growing Religions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180711181533/http://www.bellbookandcandlepublications.com/greenwoodsvillage/gor/islam.php |date=11 July 2018}}, Foreign Policy, May 2007.</ref> আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা]], [[ৰাছিয়া]], [[চীন]] আৰু [[ইউৰোপ]]তো বৃহৎ পৰিমাণৰ মুছলমান সম্প্ৰদায় পোৱা যায়।<ref name="pewmuslim12" /> পশ্চিম ইউৰোপত বহুতো মুছলমান অনুপ্ৰৱেশকাৰী সম্প্ৰদায় আছে য'ত [[ইছলাম]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] ধৰ্মৰ পিছত দ্বিতীয় বৃহত্তম ধৰ্ম, য'ত ই মুঠ জনসংখ্যাৰ ৬% বা ২.৪ কোটি লোকক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref>See: * Esposito (2004) pp.2,43 * {{cite encyclopedia|title=Islamic World|encyclopedia=Encyclopædia Britannica Online}} * {{cite web |url=http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html |title=Major Religions of the World Ranked by Number of Adherents |publisher=Adherents.com |access-date=9 January 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20000816004118/http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html |archive-date=2000-08-16 |url-status=usurped |archivedate=2007-07-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070707044255/http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html |deadurl=yes }} * {{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4385768.stm |title=Muslims in Europe: Country guide |date=23 December 2005 |work=BBC News |publisher=BBC |access-date=28 September 2006 }} * {{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=293 |title=Religion In Britain |date=13 February 2003 |publisher=Office for National Statistics |work=National Statistics |access-date=27 August 2006 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070312034628/http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=293 |archive-date=12 March 2007 }}</ref> ==ধৰ্মগোষ্ঠীসমূহ== {{Main|ইছলাম ধৰ্মৰ ইতিহাস|মাজহাব}} [[ইছলাম]] [[ছুন্নী ইছলাম|ছুন্নী]] আৰু [[ছিয়া ইছলাম|ছিয়া]] নামৰ দুটা প্ৰধান ধৰ্মগোষ্ঠীত বিভক্ত। মুঠ মুছলমান জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ৮৭–৯০% ছুনী আৰু ১০–১৩% ছিয়া। বেছিভাগ শ্বিয়া (৬৮%ৰপৰা ৮০%) মূলতঃ চাৰিখন দেশত বাস কৰে: [[ইৰান|ইৰাণ]], [[আজেৰবাইজান|আজাৰবাইজান]], [[বাহৰেইন]] আৰু [[ইৰাক]]।<ref name="PEW2009">{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2009/10/07/mapping-the-global-muslim-population/ |title=Mapping the Global Muslim Population |date=7 October 2009 |access-date=10 December 2014}}</ref> ইয়াৰ উপৰি [[লেবানন]], [[ৰাছিয়া]], [[চীন]], [[পাকিস্তান]], [[বাংলাদেশ]] আৰু ১০খন উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকান দেশত ছিয়া জনসংখ্যা কেন্দ্ৰীভূত হৈ আছে।<ref name="pewWorldsMuslims">{{cite web |url=https://www.pewforum.org/2012/08/09/the-worlds-muslims-unity-and-diversity-1-religious-affiliation/#identity |title=The World's Muslims: Unity and Diversity – Chapter 1: Religious Affiliation |date=9 August 2012 |publisher=Pew Research Center |access-date=6 June 2021}}</ref> ইমামা-মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰধান জীৱিত সম্প্ৰদায়সমূহ হ'ল উচুলিজম (মুঠ মুছলমান জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৮.৫%), নিজাৰী ইছমাইলিজম (প্ৰায় ১%) আৰু আলেভিজম (০.৫%তকৈ অলপ বেছি<ref>According to David Shankland, [[Alevism#Demographics|15% of Turkey's population.]] in ''Structure and Function in Turkish Society.'' Isis Press, 2006, p. 81.</ref> কিন্তু ১%তকৈ কম<ref name="Near East">According to Krisztina Kehl-Bodrogi, ''Syncretistic Religious Communities in the Near East'' edited by her, B. Kellner-Heinkele, & A. Otter-Beaujean. Leiden: Brill, 1997.</ref>)। বৰ্তমানৰ আন আন গোটসমূহৰ ভিতৰত আছে [[য়েমেন]]ৰ জায়দী ছিয়া যাৰ জনসংখ্যা বিশ্বৰ মুছলমান জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ০.৫%, মুস্তা’লি ইছমাইলী <ref>{{cite web |url=http://archive.tehelka.com/story_main48.asp?filename=Ws220211BOHRASII.asp |title=Tehelka – India's Independent Weekly News Magazine |access-date=11 November 2015 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304071849/http://archive.tehelka.com/story_main48.asp?filename=Ws220211BOHRASII.asp |url-status=dead}}</ref> (যাৰ টাইয়াবী অনুগামীসকল [[দক্ষিণ এছিয়া]]ৰ [[সিন্ধু সভ্যতা|সিন্ধ]] আৰু [[গুজৰাট]]ত বাস কৰে জনসংখ্যা ০.১৫% ৰ তলৰ স্তৰলৈ হ্ৰাস পাইছে।<ref name="paul">{{Cite conference |last=Paul |first=Eva |year=2006 |title=Die Dawoodi Bohras – eine indische Gemeinschaft in Ostafrika |url=https://www.uni-koeln.de/phil-fak/afrikanistik/kant/data/PE1_kant1.pdf |conference=Beiträge zur 1. Kölner Afrikawissenschaftlichen Nachwuchstagung}}</ref>)<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=Q78O1mjX2tMC&pg=PA61 |title=Islam and the Ahmadiyya Jamaʻat: History, Belief, Practice |last=Simon Ross Valentine |date=6 October 2008 |publisher=Columbia University Press |isbn=978-0-231-70094-8 |page=61}}</ref> (প্ৰায় ১%),<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=dgtgGhMUgIUC&pg=PA72 |title=Asian Religions in British Columbia |last1=Larry DeVries |last2=Don Baker |last3=Dan Overmyer |date=2011-01-01 |publisher=University of Columbia Press |isbn=978-0-7748-1662-5 |quote=The community currently numbers around 15 million spread around the world |access-date=29 March 2014}}</ref>অধৰ্মীয় মুছলমান, কোৰআনবাদী মুছলমান আৰু ৱাহাবী (বিশ্বৰ মুঠ মুছলমান জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ১–২%)ও আছে।<ref>Destined Encounters – Page 203, Sury Pullat – 2014</ref> ২০১২ চনত পিউ ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰৰ এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে বহু মুছলমানে (২২খন মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ দেশৰ ভিতৰত পাঁচটাৰ ভিতৰত এজনে) অসংখ্যাগত বা "কেৱল এজন মুছলমান" বুলি পৰিচয় দিয়ে।<ref name="pewWorldsMuslims"/> এই অসংখ্যাগত সংযোগ দক্ষিণ আৰু পূব ইউৰোপৰ লগতে মধ্য এছিয়াতো বেছিকৈ দেখা যায়, দক্ষিণ-পূব এছিয়া আৰু উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকাত সংখ্যালঘু জনসংখ্যাৰ সৈতে। অধ্যয়নটোত দেখা গৈছে যে [[কাজাখাস্তান]]ৰ ৭৪%, [[আলবেনিয়া]]ৰ ৬৫%, [[কিৰগিজস্তান|কিৰ্গিস্তান]]ৰ ৬৪%, [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ ৫৬%, মালিৰ ৫৫% আৰু কেমেৰুণৰ ৪০% মুছলমানৰ মধ্যম শতাংশই এই ধৰণে চিনাক্ত কৰে।<ref name="pewWorldsMuslims"/> কিন্তু [[আফ্ৰিকা]], [[মধ্যপ্ৰাচ্য]], [[দক্ষিণ এছিয়া]]ৰ কিছু অংশত ইয়াৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ বহু কম।<ref name="pewWorldsMuslims"/> == দেশসমূহ== {{update|country references|date= March 2025}} ২০২০ চনলৈকে মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ দেশ আছিল ৫৩খন।<ref name=number /> তলত দেখুওৱা প্ৰতিখন দেশৰ মুছলমান জনসংখ্যাৰ অধিকাংশই যদি অন্য ধৰণে উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তেন্তে ইউৰোপৰ মুছলমান জনসংখ্যাৰ বিষয়ে ৫টা তথ্যৰ পিউ ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰৰ প্ৰতিৱেদন ২০১৭ৰ অধ্যয়নৰপৰা লোৱা হৈছে।<ref name="pewmuslim12" /><ref name="pewmuslim7">{{cite web |url=http://www.pewresearch.org/fact-tank/2017/11/29/5-facts-about-the-muslim-population-in-europe/ |title=5 facts about the Muslim population in Europe |last=Hackett |first=Conrade |date=2017-11-29 |publisher=Pew Research Center |access-date=2019-04-26}}</ref> ===তালিকা=== {| class="wikitable sortable col2right col3right col4center col5center" cellspacing="4" ! দেশ/অঞ্চল ! মুঠ জনসংখ্যা ! data-sort-type="number"| মুছলিম জনসংখ্যা ! data-type="number" style="max-width:10em" | দেশত শতাংশ (%) ! data-sort-type=" style="max-width:10em" | পৃথিৱীত শতাংশ (%) ! উৎস |- |{{Flagicon|AFG}} [[আফগানিস্তানত ইছলাম ধৰ্ম|আফগানিস্তান]] |৩৭,১৩৫,০০০ |৩৭,০২৫,০০০ |style="background:#228B22; " |৯৯.৭ |২.০ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/afghanistan/ |title=South Asia :: Afghanistan — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=4 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104184342/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/afghanistan/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{Flagicon|ALB}} [[আলবেনিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|আলবেনিয়া]] |২,৪০২,১১৩ |১,২১৭,৩৬২ | style="background:#3CB371; " | ৫০.৭ |০.১ |<ref>[https://shqiptarja.com/uploads/ckeditor/667eb96647c4bcens-2023.pdf Census 2023]</ref> |- |{{Flagicon|ALG}} [[আলজেৰিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|আলজেৰিয়া]] |৪৪,১৭৮,৮৮৪ |৪৩,৭৩৭,০৯৬ |style="background:#228B22; "|৯৯.০ |২.৭ |<ref>{{Citation |title=Algeria |date=2022-10-25 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/algeria/#people-and-society |work=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |language=en |access-date=2022-10-28 |archivedate=2021-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104184359/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/algeria/#people-and-society }}</ref> |- |{{Flagicon|American Samoa}} [[আমেৰিকান চমোৱাত ইছলাম ধৰ্ম|আমেৰিকান চমোৱা]] |৫০,৮২৬ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/american-samoa/ |title=Australia – Oceania :: American Samoa — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=29 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210129115310/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/american-samoa/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{Flagicon|AND}} [[আন্দৰাত ইছলাম ধৰ্ম|আন্দৰা]] |৮৫,৭০৮ |২,২২৮ |style="background:#ACE1AF; "|২.৬ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/andorra/ |title=Europe :: Andorra — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=6 July 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220706110207/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/andorra/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite news |url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2006/71365.htm |title=Andorra |work=U.S. Department of State |access-date=17 September 2018}}</ref> |- |{{Flagicon|ANG}} [[আংগোলাত ইছলাম ধৰ্ম|আংগোলা]] |৩০,৩৫৫,৮৮০ |৯০,০০০ |style="background:#D0F0C0; "| ০.৩ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/angola/ |title=Africa :: Angola — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=11 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210111204444/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/angola |deadurl=yes }}</ref><ref name="pewforum.org">{{Cite news |url=http://www.pewforum.org/2011/01/27/table-muslim-population-by-country/ |title=Table: Muslim Population by Country |date=27 January 2011 |work=Pew Research Center's Religion & Public Life Project |access-date=17 September 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Anguilla}} [[আংগুলিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|আংগুলিয়া]] |১৭,৪২২ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.৬ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/anguilla/ |title=Central America :: Anguilla — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=31 May 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220531153542/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/anguilla/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[এণ্টিগুৱা আৰু বাৰ্বুডাত ইছলাম ধৰ্ম|এণ্টিগুৱা আৰু বাৰ্বুডা]] |৮৪,৮১৬ |২০৮ |style="background:#D0F0C0; "|০.২৫ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://statistics.gov.ag/wp-content/uploads/2017/10/Census-2011-Book-of-Statistical-Tables-I.pdf |title=2011 Population and Housing Census|publisher = Statistics Division, Ministry of Finance, the Economy, Public Administration, Public Broadcasting and Information |access-date=2025-06-23}}</ref> |- |{{Flagicon|ARG}} [[আৰ্জেণ্টিনাত ইছলাম ধৰ্ম|আৰ্জেণ্টিনা]] |৪৪,৬৯৪,১৯৮ |৪০০,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.৯ |< ১.০ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/argentina/ |title=South America :: Argentina — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=17 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210417040319/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/argentina/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="pewforum.org" /> |- |{{Flagicon|ARM}} [[আৰ্মেনিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|আৰ্মেনিয়া]] |৩,০৩৮,২১৭ |১,০৩৮ |style="background:#D0F0C0; "|০.০৩ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/armenia/ |title=Middle East :: Armenia — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=4 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104184358/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/armenia/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{Flagicon|ARU}} [[আৰুবাত ইছলাম ধৰ্ম|আৰুবা]] |১১৬,৫৭৬ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.৪ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |title=Central America :: Aruba — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109084020/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://knoema.com//aqcsmlb/muslim-population-in-the-world-2010-2030?tsId=1000210 |title=Muslim Population in the World, 2010-2030 - knoema.com |website=Knoema |access-date=14 December 2018}}</ref> |- |{{Flagicon|AUS}} [[অষ্ট্ৰেলিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|অষ্ট্ৰেলিয়া]] |২৫,৭০০,০০০ |৮১৩,৩৯২ |style="background:#ACE1AF; "|৩.২ |< ০.২ |<ref>{{Cite web |url=https://explore.data.abs.gov.au/vis?tm=religion%20%202021&pg=0&df%5Bds%5D=C21_ASGS&df%5Bid%5D=C21_G14_SA2&df%5Bag%5D=ABS&df%5Bvs%5D=1.0.0&pd=2021,&dq=..AUS..&ly%5Bcl%5D=SEXP&ly%5Brw%5D=RELP |website=explore.data.abs.gov.au |title=Census 2021, G14 Religious affiliation by sex, Main Statistical Areas Level 2 and up (SA2+) |access-date=2024-10-07}}</ref> |- |{{flagicon|Austria}} [[অষ্ট্ৰিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|অষ্ট্ৰিয়া]] |৮,৯৩৫,৮০০ |৭৪৫,৬০০ |style="background:#ACE1AF; "|৮.৩ |< ০.১ |<ref>{{Cite web |title=Religionsbekenntnis |url=https://www.statistik.at/statistiken/bevoelkerung-und-soziales/bevoelkerung/weiterfuehrende-bevoelkerungsstatistiken/religionsbekenntnis |access-date=2024-08-10 |website=STATISTIK AUSTRIA |language=de-AT}}</ref> |- |{{flagicon|Azerbaijan}} [[আজেৰবাইজানত ইছলাম ধৰ্ম|আজেৰবাইজান]] |১০,৩৫৩,২৯৬ |১০,০৭৩,৭৫৮ |style="background:#228B22; "|৯৭.৩ |০.৫ |<ref>{{Citation |title=Azerbaijan |date=2022-10-19 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/azerbaijan/#people-and-society |work=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |language=en |access-date=2022-10-27 |archivedate=2021-01-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210127171042/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/azerbaijan/#people-and-society }}</ref> |- |{{Flagicon|BAH}} [[বাহামাছত ইছলাম ধৰ্ম|বাহামাছ]] |৩৩২,৬৩৪ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bahamas-the/ |title=Central America :: Bahamas, The — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=26 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210126031906/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bahamas-the/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Bahrain}} [[বাহৰেইনত ইছলাম ধৰ্ম|বাহৰেইন]] |১,৫০১,৬৩৫ |১,১১১,৫৩৩ |style="background:#00A550; "|৭৪.০ |< ০.১ |<ref>{{Cite web |title=Population by Religion, Nationality and Sex - Census 2020 |url=https://www.data.gov.bh/explore/dataset/population-by-religion-nationality-and-sex-census-2020/table/ |access-date=2025-07-11 |website=Bahrain open data portal |language=}}</ref> |- |{{flagicon|Bangladesh}} [[বাংলাদেশত ইছলাম ধৰ্ম|বাংলাদেশ]] |১৬৫,২০০,০০০ |১৫০,৮০০,০০০ |style="background:#228B22; "|৯১.০ |৯.২ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bangladesh/ |title=South Asia :: Bangladesh — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=30 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210730024842/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bangladesh/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://2009-2017.state.gov/documents/organization/256513.pdf|title=BANGLADESH 2015 INTERNATIONAL RELIGIOUS FREEDOM REPORT}}</ref> |- |{{flagicon|Barbados}} [[বাৰ্বাডোচত ইছলাম ধৰ্ম|বাৰ্বাডোচ]] |২৯৩,১৩১ |৪,৩৯৬ |style="background:#ACE1AF; "|১.৫ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/barbados/ |title=Central America :: Barbados — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=23 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210123091149/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/barbados/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Belarus}} [[বেলাৰুছত ইছলাম ধৰ্ম|বেলাৰুছ]] |৯,৫২৭,৫৪৩ |৪৫,০০০ – ১০০,০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.৫ – ১.০ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belarus/ |title=Europe :: Belarus — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109091720/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belarus/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://belarus.vneshintourist.net/?p=67&more=1&c=1 |title=BELARUS with VNESHINTOURIST Travel Agency -> MOHAMMEDANISM |date=12 March 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070312091331/http://belarus.vneshintourist.net/?p=67&more=1&c=1 |archive-date=12 March 2007 |access-date=14 December 2018 |archivedate=12 March 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070312091331/http://belarus.vneshintourist.net/?p=67&more=1&c=1 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Jt8rBgAAQBAJ&q=belarus+%22100000%22+muslims&pg=PA404|title=Islam Outside the Arab World| first1=Ingvar|last1=Svanberg|first2=David|last2=Westerlund|isbn=9781136113222|publisher=Routledge|page=404|date=1999}}</ref> |- |{{flagicon|Belgium}} [[বেলজিয়ামত ইছলাম ধৰ্ম|বেলজিয়াম]] |১১,৫৭০,৭৬২ |৮৭৯,৩৭৭ |style="background:#ACE1AF; "|৭.৬ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belgium/ |title=Europe :: Belgium — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109104644/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belgium/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="facts">{{cite web |url=http://www.pewresearch.org/fact-tank/2015/11/17/5-facts-about-the-muslim-population-in-europe/ |title=5 facts about the Muslim population in Europe |website=Pew Research Center |access-date=24 January 2016 |archivedate=7 January 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190107134627/http://www.pewresearch.org/fact-tank/2017/11/29/5-facts-about-the-muslim-population-in-europe/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Belize}} [[বেলাইজত ইছলাম ধৰ্ম|বেলাইজ]] |৩৯৭,৪৮৩ |৪৮৪ | style="background:#D0F0C0; " |০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belize/ |title=Central America :: Belize — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109132306/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belize/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Religions in Belize According to 2022 Census |url=https://sib.org.bz/wp-content/uploads/Religion_2022_web.pdf |access-date=2025-06-23 |website=Statistical Institute Belize}}</ref> |- |{{flagicon|Benin}} [[বেনিনত ইছলাম ধৰ্ম|বেনিন]] |১১,৩৪০,৫০৪ |৩,১৪১,৩১৯ |style="background:#74C365; "|২৭.৭ |০.১৪ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/benin/ |title=Africa :: Benin — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=28 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231228150152/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/benin/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Bermuda}} [[বাৰ্মুদাত ইছলাম ধৰ্ম|বাৰ্মুদা]] |৭১,১৭৬ |< ১,০০০ |style="background:#ACE1AF; "|১.০ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bermuda/ |title=North America :: Bermuda — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109202200/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bermuda |deadurl=yes }}</ref> |- | {{flagicon|Bhutan}} [[ভূটানত ইছলাম ধৰ্ম|ভূটান]] |৭৬৬,৩৯৭ |≤ ২,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.২ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bhutan/ |title=South Asia :: Bhutan — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=30 May 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220530134529/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bhutan/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="pew2010">[https://web.archive.org/web/20130805151827/http://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf Pew Research Center – Global Religious Landscape 2010 – religious composition by country].{{dead link|date=April 2019}}</ref> |- |{{flagicon|Bolivia}} [[বলিভিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|বলিভিয়া]] |১১,৩০৬,৩৪১ |২,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bolivia/ |title=South America :: Bolivia — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=27 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210927041747/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bolivia/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://almanac.afpc.org/Bolivia |title=Bolivia {{!}} The World Almanac of Islamism |website=almanac.afpc.org |access-date=14 December 2018 |archive-date=14 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181214213909/http://almanac.afpc.org/Bolivia |url-status=dead |archivedate=14 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181214213909/http://almanac.afpc.org/Bolivia |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} [[বচনিয়া আৰু হাৰজেগ'ভিনাত ইছলাম ধৰ্ম|বচনিয়া আৰু হাৰজেগ'ভিনা]] |৩,৮৪৯,৮৯১ |১,৯৫৫,০৮৪ |style="background:#3CB371; "|৫০.৭ |০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bosnia-and-herzegovina/ |title=Europe :: Bosnia and Herzegovina — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=24 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210124195757/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bosnia-and-herzegovina/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Botswana}} [[বৎচোৱানাত ইছলাম ধৰ্ম|বৎচোৱানা]] |২,২৪৯,১০৪ |৮,৯৯৬ |style="background:#D0F0C0; "|০.৪ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/botswana/ |title=Africa :: Botswana — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109202201/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/botswana |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf|title=Botswana|access-date=17 December 2016|archive-date=10 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310101254/https://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf|url-status=dead|archivedate=10 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160310101254/https://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf|deadurl=yes}}</ref> |- |{{flagicon|Brazil}} [[ব্ৰাজিলত ইছলাম ধৰ্ম|ব্ৰাজিল]] |২১০,০০০,০০০ |৩৫,১৬৭ – ১,৫০০,০০০ |style="background:#D0F0C0; "| ০.০২ – ০.৭ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil/ |title=South America :: Brazil — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=12 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210812124129/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2010/148738.htm |title=Brazil |website=U.S. Department of State |access-date=14 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|British Virgin Islands}} [[ব্ৰিটিছ ভাৰ্জিন দ্বীপসমূহত ইছলাম ধৰ্ম|ব্ৰিটিছ ভাৰ্জিন দ্বীপসমূহ]] |৩৫,৮০২ |< ১,০০০ |style="background:#ACE1AF; "|১.২ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/british-virgin-islands/ |title=Central America :: British Virgin Islands — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109103648/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/british-virgin-islands |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Brunei}} [[ব্ৰুণেইত ইছলাম ধৰ্ম|ব্ৰুণেই]] |৪৬২,৭২১ |৩৭৯,৮৯৪ |style="background:#00993A; "|৮২.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brunei/|title=Brunei — The World Factbook — Central Intelligence Agency|website=cia.gov|date=22 August 2024|access-date=14 December 2025|archivedate=21 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150721102115/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html|deadurl=yes}}</ref> |- |{{flagicon|Bulgaria}} [[বুলগেৰিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|বুলগেৰিয়া]] |৭,০৫৭,৫০৪ |৮৬১,০১৫ |style="background:#98FF98; "|১৩.৪ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bulgaria/ |title=Europe :: Bulgaria — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=22 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210422080455/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bulgaria/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2011/01/27/table-muslim-population-by-country/ |title=Table: Muslim Population by Country |work=Pew Research Center |date=27 January 2011 |access-date=15 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Burkina Faso}} [[বাৰ্কিনা ফাছোত ইছলাম ধৰ্ম|বাৰ্কিনা ফাছো]] |২১,৩৮২,৬৫৯ |১৩,৫১৩,৮৪০ |style="background:#01A368; "|৬৩.৮ |০.৬ |<ref>{{Cite web |last=Aib |first=Az |date=2022-07-01 |title=Burkina : 48,1% de la population du Sud-ouest pratique l'Animisme (officiel) |url=https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-sud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |access-date=2022-10-27 |website=AIB - Agence d'Information du Burkina |language=fr-FR |archive-date=26 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326030716/https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-sud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |url-status=dead |archivedate=2023-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230326030716/https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-sud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Burundi}} [[বুৰুণ্ডীত ইছলাম ধৰ্ম|বুৰুণ্ডী]] |১১,৮৪৪,৫২০ |১,১৮৪,৪৫২ |style="background:#98FF98; "|১০.০ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burundi/ |title=Africa :: Burundi — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=22 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210122232849/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burundi/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationsencyclopedia.com/Africa/Burundi-RELIGIONS.html |title=Religions – Burundi |website=nationsencyclopedia.com |access-date=13 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Cambodia}} [[কম্বোডিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|কম্বোডিয়া]] |১৫,৫৫২,২১১ |৩১১,০৪৪ |style="background:#ACE1AF; "|২.০ |< ০.১ |<ref>{{cite web|date=2019|title=General Population Census of the Kingdom of Cambodia 2019|url=https://nis.gov.kh/nis/Census2019/Final%20General%20Population%20Census%202019-English.pdf|website=National Institute of Statistics (Cambodia)}}</ref> |- |{{flagicon|Cameroon}} [[কেমেৰুণত ইছলাম ধৰ্ম|কেমেৰুণ]] |২৫,৬৪০,965 |7,692,289 | style="background:#7d7; "|30.0 |0.4 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cameroon/ |title=Africa :: Cameroon — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=10 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110023649/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cameroon/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://insamer.com/en/cameroon-muslims_1092.html |title=Cameroon Muslims |date=27 December 2017 |website=insamer.com |access-date=13 December 2018 |archive-date=21 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181121154025/http://insamer.com/en/cameroon-muslims_1092.html |url-status=dead |archivedate=21 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181121154025/http://insamer.com/en/cameroon-muslims_1092.html |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Canada}} [[কানাডাত ইছলাম ধৰ্ম|কানাডা]] |৩৬,৩২৮,৪৮০ |১,৭৭৫,৭১৫ |style="background:#ACE1AF; "|৪.৯ |০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/canada/ |title=North America :: Canada — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=22 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210922212931/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/canada/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Cape Verde}} [[কেপ ভাৰ্ডেত ইছলাম ধৰ্ম|কেপ ভাৰ্ডে]] |৫৬৮,৩৭৩ |১১,৩৬৭ |style="background:#ACE1AF; "|২.০ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cabo-verde/ |title=Africa :: Cabo Verde — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=14 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240114115644/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cabo-verde/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="African Muslims">{{cite web |url=https://muslimsinafrica.wordpress.com/numbers-and-percentage-of-muslims-in-african-countries/ |title=Numbers and Percentage of Muslims in African Countries |date=14 February 2013 |website=Research on Islam and Muslims in Africa |access-date=25 January 2016}}</ref> |- |{{flagicon|Cayman Islands}} [[কেমেন দ্বীপপুঞ্জত ইছলাম ধৰ্ম|কেমেন দ্বীপপুঞ্জ]] |৫৯,৬১৩ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.২ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cayman-islands/ |title=Central America :: Cayman Islands — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=13 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210113103808/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cayman-islands/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Central African Republic}} [[চেণ্ট্ৰেল আফ্ৰিকান ৰিপাব্লিকত ইছলাম ধৰ্ম|চেণ্ট্ৰেল আফ্ৰিকান ৰিপাব্লিক]] |৫,৭৪৫,০৬২ |৮৬১,৭৫৯ |style="background:#98FF98; "|১৫.০ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/central-african-republic/ |title=Africa :: Central African Republic — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=24 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181224211128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ct.html |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Chad}} [[চাদত ইছলাম ধৰ্ম|চাদ]] |১৫,৮৩৩,১১৬ |৯,১৮৩,২০৭ |style="background:#3CB371; "|৫৮.০ |০.৪ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/chad/ |title=Africa :: Chad — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=26 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210126032225/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/chad/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="African Muslims" /> |- |{{flagicon|Chile}} [[চিলিত ইছলাম ধৰ্ম|চিলি]] |১৭,৯২৫,২৬২ |৪,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/chile/ |title=South America :: Chile — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109224147/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/chile/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.vocfm.co.za/islam-alive-in-chile/ |title=Islam alive in Chile |date=13 March 2015 |website=Voice of the Cape |access-date=14 December 2018 |archive-date=2 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402015334/https://www.vocfm.co.za/islam-alive-in-chile/ |url-status=dead |archivedate=2 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190402015334/https://www.vocfm.co.za/islam-alive-in-chile/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|China}} [[চীনত ইছলাম ধৰ্ম|চীন]] |১,৩৯০,০০০,০০০ |৬,২৫৫,০০০ – ৫০০,০০০,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.৪৫ – ৩.০ |০.৪ – ২.৮ |<ref name="CFPS2014">For [[China Family Panel Studies]] 2017 survey results see [https://ww4.sinaimg.cn/orj360/b8bd941fjw1fau6hf2hv4j20jg09rwff.jpg release #1] ([https://web.archive.org/web/20170225053713/http://image101.360doc.com/DownloadImg/2016/12/0603/86161911_1 archived]) and [http://www.isss.edu.cn/cfps/EN/enNews/CFPSNews/2016news/2016-12-30/307.html release #2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170225211353/http://www.isss.edu.cn/cfps/EN/enNews/CFPSNews/2016news/2016-12-30/307.html |date=2017-02-25 }}(). The tables also contain the results of CFPS 2012 (sample 20,035) and Chinese General Social Survey (CGSS) results for 2006, 2008 and 2010 (samples ~10.000/11,000). Also see, for comparison CFPS 2012 data in {{Cite journal |last=Lu 卢 |first=Yunfeng 云峰 |year=2014 |title=卢云峰：当代中国宗教状况报告——基于CFPS（2012）调查数据 |trans-title=Report on Religions in Contemporary China – Based on CFPS (2012) Survey Data |url=http://iwr.cass.cn/zjwh/201403/W020140303370398758556.pdf |journal=World Religious Cultures |archive-url=https://web.archive.org/web/20140809051625/http://iwr.cass.cn/zjwh/201403/W020140303370398758556.pdf |archive-date=9 August 2014 |number=1 |access-date=14 December 2025 |archivedate=9 August 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140809051625/http://iwr.cass.cn/zjwh/201403/W020140303370398758556.pdf |deadurl=yes }} p. 13, reporting the results of the CGSS 2006, 2008, 2010 and 2011, and their average (fifth column of the first table).</ref><ref>Data from: Yang Zongde, ''Study on Current Muslim Population in China'', Jinan Muslim, 2, 2010.</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/china/ |title=East Asia/Southeast Asia :: China — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=20 December 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211220073104/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/china/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationmaster.com/country-info/profiles/China/Religion |title=China Religion Facts & Stats |website=nationmaster.com |access-date=14 December 2018}}</ref><ref name="Refworld 2010">{{cite web |url=http://www.unhcr.org/refworld/docid/4cf2d0a85c.html |title=Refworld – 2010 Report on International Religious Freedom – China (includes Tibet, Hong Kong, Macau) |last=United Nations High Commissioner for Refugees |website=Refworld |access-date=14 February 2015}}</ref> |- |[[File:Flag of Cocos (Keeling) Islands (WFB 2000).jpg|thump|23px]] [[ক'ক'চ (কীলিং) দ্বীপপুঞ্জত ইছলাম ধৰ্ম|ক'ক'চ (কীলিং) দ্বীপপুঞ্জ]] |৫৯৩ |৩৮৯ |style="background:#01A368; "|৬৬.০ |< ০.১ |<ref>{{cite web |title=Census All PErsons Quick Stats |url=https://www.abs.gov.au/census/find-census-data/quickstats/2021/POA6799 |website=Australian Bureau of Statistics |publisher=Commonwealth of Australia |access-date=5 February 2024}}</ref> |- |{{flagicon|Colombia}} [[কলোম্বিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|কলোম্বিয়া]] |৪৮,১৬৮,৯৯৬ |৯৬,৩৩৭ |style="background:#D0F0C0; "| ০.২ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/colombia/ |title=South America :: Colombia — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=18 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210618105825/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/colombia/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://colombiareports.co/colombias-religious-minorities-muslim-community/ |title=Colombia's religious minorities: the growing Muslim community |date=23 January 2014 |website=Colombia News – Colombia Reports |access-date=14 February 2015 |archivedate=17 February 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150217123240/http://colombiareports.co/colombias-religious-minorities-muslim-community/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Comoros}} [[কমোৰোচত ইছলাম ধৰ্ম|কমোৰোচ]] |৮২১,১৬৪ |৮০৭,২০৪ |style="background:#228B22; "|৯৮.৩ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/comoros/ |title=Africa :: Comoros — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=10 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110042946/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/comoros |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Democratic Republic of the Congo}} [[কংগো গণতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰ দেশত ইছলাম|কংগো গণতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰ]] |৮৫,২৮১,০২৪ |১২,৭৯২,১৫৩ |style="background:#98FF98; "|১০.০ |০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ |title=Africa :: Congo, Democratic Republic of the — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=22 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210222023329/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://insamer.com/en/muslims-of-the-democratic-republic-of-the-congo-drc_1090.html |title=Muslims of the Democratic Republic of the Congo (DRC) |date=27 December 2017 |website=insamer.com |access-date=13 December 2018 |archive-date=5 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181105114828/http://insamer.com/en/muslims-of-the-democratic-republic-of-the-congo-drc_1090.html |url-status=dead |archivedate=5 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181105114828/http://insamer.com/en/muslims-of-the-democratic-republic-of-the-congo-drc_1090.html |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Cook Islands}} [[কুক দ্বিপপুঞ্জত ইছলাম ধৰ্ম|কুক দ্বিপপুঞ্জ]] |৯,০৩৮ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cook-islands/ |title=Australia – Oceania :: Cook Islands — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=10 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110010827/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cook-islands |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Costa Rica}} [[কোষ্টা ৰিকাত ইছলাম ধৰ্ম|কোষ্টা ৰিকা]] |৪,৯৮৭,১৪২ |১৫০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{Cite web |date=2015-02-01 |title=El islam en la tierra del gallo pinto |url=https://www.nacion.com/el-mundo/el-islam-en-la-tierra-del-gallo-pinto/V4G7UQ2VVRCJVLDRQTO7C7V56E/story/ |access-date=2025-04-07 |website=La Nación |language=es}}</ref> |- |{{flagicon|Ivory Coast}} [[আইভৰি ক'ষ্টত ইছলাম ধৰ্ম|আইভৰি ক'ষ্ট]] |২৬,২৬০,৫৮২ |১১,২৬৫,৭৮৯ |style="background:#50C878; "|৪২.৯ |০.৫ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cote-divoire/ |title=Africa :: Cote d'Ivoire — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109221218/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cote-divoire |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Croatia}} [[কোৰাটীয়াত ইছলাম ধৰ্ম|কোৰাটীয়া]] |৩,৮৭১,৮৩৩ |৫০,৯৮১ |style="background:#ACE1AF; "|১.৩ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/croatia/ |title=Europe :: Croatia — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=16 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240216034630/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/croatia/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Cuba}} [[কিউবাত ইছলাম ধৰ্ম|কিউবা]] |১১,১১৬,৩৯৬ |১১,১১৬ |style="background:#D0F0C0; "|০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba/ |title=Central America :: Cuba — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=12 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210812170744/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Cyprus}} [[চাইপ্ৰাছত ইছলাম ধৰ্ম|চাইপ্ৰাছ]] |১,১০০,০০০ |২৭৫,০০০ |style="background:#74C365; "|২৫.৩ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=http://www.globalreligiousfutures.org/countries/cyprus/religious_demography#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2020 |title=Cyprus |website=globalreligiousfutures.org |access-date=9 January 2019}}</ref> |- |{{flagicon|Czech Republic}} [[চেক গণৰাজ্যত ইছলাম ধৰ্ম|চেক গণৰাজ্য]] |১০,৬৮৬,২৬৯ |১০,০০০ – ২০,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.১ – ০.২ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/czechia/ |title=Europe :: Czechia — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=13 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210413003102/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/czechia |deadurl=yes }}</ref><ref name=facts/> |- |{{flagicon|Denmark}} [[ডেনমাৰ্কত ইছলাম ধৰ্ম|ডেনমাৰ্ক]] |৫,৮০৯,৫০২ |৩১৩,৭১৩ |style="background:#ACE1AF; "|৫.৪ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ |title=Europe :: Denmark — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=5 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="facts" /> |- |{{flagicon|Djibouti}} [[দিজীবৌটিত ইছলাম ধৰ্ম|দিজীবৌটি]] |১,০০৩,৮০০ |৯৯৮,২৭৩ |style="background:#228B22; "|৯৯.৪ |০.১ |<ref>{{Cite report |url=https://firebasestorage.googleapis.com/v0/b/instad-dj.appspot.com/o/RGPH/0/Tome%204_Caract%C3%A9ristiques%20socioculturelles%20de%20la%20population_Rapport%20provisoire_25062025.pdf?alt=media&token=d1969346-b1a9-441f-b1ad-93177b52e8d7 |title=CARACTERISTIQUES SOCIOCULTURELLES DE LA POPULATION |trans-title=SOCIOCULTURAL CHARACTERISTICS OF THE POPULATION |date=2024 |publisher=INSTAD |language=French |archive-url=https://web.archive.org/web/20250702173805/https://firebasestorage.googleapis.com/v0/b/instad-dj.appspot.com/o/RGPH%2F0%2FTome%204_Caract%C3%A9ristiques%20socioculturelles%20de%20la%20population_Rapport%20provisoire_25062025.pdf?alt=media&token=d1969346-b1a9-441f-b1ad-93177b52e8d7#expand |archive-date=2025-07-02 |url-status=dead |access-date=2025-12-14 |archivedate=2025-07-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250702173805/https://firebasestorage.googleapis.com/v0/b/instad-dj.appspot.com/o/RGPH%2F0%2FTome%204_Caract%C3%A9ristiques%20socioculturelles%20de%20la%20population_Rapport%20provisoire_25062025.pdf?alt=media&token=d1969346-b1a9-441f-b1ad-93177b52e8d7 |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Dominica}} [[ড'মিনিকাত ইছলাম ধৰ্ম|ড'মিনিকা]] |৭৪,০২৭ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.২ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/dominica/ |title=Central America :: Dominica — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=24 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210124230138/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/dominica/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Dominican Republic}} [[ড'মিনিকান প্ৰজাতন্ত্ৰত ইছলাম ধৰ্ম|ড'মিনিকান প্ৰজাতন্ত্ৰ]] |১০,২৯৮,৭৫৬ |২,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/dominican-republic/ |title=Central America :: Dominican Republic — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=30 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210730042746/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/dominican-republic/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://dr1.com/articles/islam.shtml |title=Islam in the Dominican Republic |website=dr1.com |access-date=14 December 2018 |archive-date=18 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180618073416/http://dr1.com/articles/islam.shtml |url-status=dead }}</ref> |- |{{flagicon|Ecuador}} [[ইকুৱেডৰত ইছলাম ধৰ্ম|ইকুৱেডৰ]] |১৬,৪৯৮,৫০২ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ecuador/ |title=South America :: Ecuador — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=10 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110072816/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ecuador |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.muslimpopulation.com/America/Ecuador/Islam20in20Ecuador.php |title=Islam in Ecuador [wiki] |website=muslimpopulation.com |access-date=14 December 2018 }}{{Dead link|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Egypt}} [[ইজিপ্তত ইছলাম ধৰ্ম|ইজিপ্ত]] |৯৫,০০০,০০০ |৮৫,০০০,০০০ – ৯০,০০০,০০০ |style="background:#228B22; "|৯০.০ – ৯৪.৭ |৪.৯ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/egypt/ |title=Africa :: Egypt — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=4 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104191953/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/egypt/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2011/01/27/table-muslim-population-by-country/ |title=Table: Muslim Population by Country |work=Pew Research Center |date=27 January 2011 |access-date=13 December 2018 }}</ref> |- |{{flagicon|El Salvador}} [[এল চালভাড’ৰত ইছলাম ধৰ্ম|এল চালভাড’ৰ]] |৬,১৮৭,২৭১ |১৮,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.২৮ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/el-salvador/ |title=Central America :: El Salvador — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=7 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210507021641/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/el-salvador/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationmaster.com/country-info/profiles/El-Salvador/Religion |title=El Salvador Religion Facts & Stats |website=nationmaster.com |access-date=14 December 2018}}</ref><ref>{{cite web |last1=Orantes |first1=Diana |title="Los árabes son una raza, musulmán es el que acepta el islam" |url=https://historico.elsalvador.com/historico/642079/los-arabes-son-una-raza-musulman-es-el-que-acepta-el-islam.html |website=Elsalvador.com |date=21 September 2019 |publisher=El Diario de Hoy |access-date=16 August 2021}}</ref> |- |{{flagicon|Equatorial Guinea}}[[বিষুৱীয় গিনিত ইছলাম ধৰ্ম|বিষুৱীয় গিনি]] |৭৯৭,৪৫৭ |৭৯,৭৪৫ |style="background:#98FF98; "|১০.০ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/equatorial-guinea/ |title=Africa :: Equatorial Guinea — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109235259/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/equatorial-guinea |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://insamer.com/en/muslims-of-equatorial-guinea_1082.html |title=Muslims of Equatorial Guinea |date=22 December 2017 |website=insamer.com |access-date=14 December 2018 |archive-date=25 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181125084319/http://insamer.com/en/muslims-of-equatorial-guinea_1082.html |url-status=dead |archivedate=25 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181125084319/http://insamer.com/en/muslims-of-equatorial-guinea_1082.html |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Eritrea}} [[ইৰিত্ৰিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|ইৰিত্ৰিয়া]] |৬,০০০,০০০ |২,১৬০,০০০ – ৩,১০০,০০০ | style="background:#7d7; "|৩৬.০ – ৫১.৬ |০.১ |<ref>{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2050/percent/all/ |title=Religious Composition by Country, 2010–2050 |date=2 April 2015 |publisher=Pew Research Center |access-date=26 October 2017 |archive-date=26 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171026213925/http://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2050/percent/all/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/eritrea/ |title=Africa :: Eritrea — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=21 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210121011902/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/eritrea/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=https://acs-italia.org/wp-content/uploads/Eritrea.pdf|title=Eritrea|access-date=18 August 2018|archive-date=12 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190412083038/https://acs-italia.org/wp-content/uploads/Eritrea.pdf|url-status=dead|archivedate=12 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190412083038/https://acs-italia.org/wp-content/uploads/Eritrea.pdf|deadurl=yes}}</ref> |- |{{flagicon|Estonia}} [[এষ্ট’নিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|এষ্ট’নিয়া]] |১,২৪৪,২৮৮ |১,৫০৮ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/estonia/ |title=Europe :: Estonia — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=29 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230929053321/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/estonia/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Eswatini}} [[স্বাজিলেণ্ডত ইছলাম ধৰ্ম|স্বাজিলেণ্ড]] |৩০০,০০০ |৬,০০০ |style="background:#ACE1AF; "|২.০ |< ০.১ |<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/eswatini/|title=Eswatini|publisher=CIA World Factbook|access-date=6 May 2020|archivedate=31 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181231101755/https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/geos/wz.html|deadurl=yes}}</ref> |- |{{flagicon|Ethiopia}} [[ইথিঅ’পিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|ইথিঅ’পিয়া]] |১১০,৮৭১,০৩১ |৩৪,৭০২,৬৩২ | style="background:#7d7; "|৩১.৩ |১.৮ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/ |title=Ethiopia— The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=3 June 2021 |archivedate=21 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210421154941/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ethiopia/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Faroe Islands}} [[ফাৰো দ্বীপপুঞ্জত ইছলাম ধৰ্ম|ফাৰো দ্বীপপুঞ্জ]] |৩৭,৯৬৫ |২৩ |style="background:#D0F0C0; "|০.০৬ |< ০.১ |<ref>{{cite web|url=https://statbank.hagstova.fo/pxweb/en/H2/H2__MT__MT10__MT1001/MT321.px/|title=2011 census - MT10.1.1 Religion by age, sex and district |publisher=Statistics Faroe Islands|access-date=2025-06-23}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/faroe-islands/ |title=Europe :: Faroe Islands — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=10 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110004755/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/faroe-islands |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Falkland Islands}} [[ফাল্কলেণ্ড দ্বীপপুঞ্জত ইছলাম ধৰ্ম|ফাল্কলেণ্ড দ্বীপপুঞ্জ]] |৩,১৯৮ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/falkland-islands-islas-malvinas/ |title=South America :: Falkland Islands (Islas Malvinas) — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109093604/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/falkland-islands-islas-malvinas |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Federated States of Micronesia}} [[মাইক্ৰ’নেছিয়া যুক্তৰাজ্যত ইছলাম ধৰ্ম|মাইক্ৰ’নেছিয়া যুক্তৰাজ্য]] |১০৩,৬৪৩ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/micronesia-federated-states-of/ |title=Australia – Oceania :: Micronesia, Federated States of — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=26 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210126143854/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/micronesia-federated-states-of/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Fiji}} [[ফিজিত ইছলাম ধৰ্ম|ফিজি]] |৯২৬,২৭৬ |৫৮,৩৫৫ |style="background:#ACE1AF; "|৬.৩ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/fiji/ |title=Australia – Oceania :: Fiji — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=27 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210827055140/https://www.cia.gov/the |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Finland}} [[ফিনলেণ্ডত ইছলাম ধৰ্ম|ফিনলেণ্ড]] |৫,৬০৮,০০০ |১৪০,০০০ |style="background:#ACE1AF; "|২.৫ |< ০.১ |<ref>{{cite web|last=Joki|first=Niklas|title=Muslimeja on Vaasassa niin paljon, että tilat käyvät ahtaiksi – yhteisö haluaisi ostaa kirkon ja tehdä siitä moskeijan|website=yle.fi|publisher=Yleisradio Oy|date=October 31, 2024|url=https://yle.fi/a/74-20119795|access-date=March 20, 2025}}</ref><ref>{{cite web|last=|first=|title=Presentation at OSCE's annual conference on addressing anti-Semitism|website=piispakaisamarihintikka.fi|publisher=|date=February 11, 2025|url=https://www.piispakaisamarihintikka.fi/puheet/presentation-at-osces-annual-conference-on-addressing-anti-semitism/|access-date=March 20, 2025}}</ref> |- |{{flagicon|France}} [[ফ্ৰান্সত ইছলাম ধৰ্ম|ফ্ৰান্স]] |৬৭,০০০,০০০ |৬,৭০০,০০০ |style="background:#98FF98; "|১০.০ |০.৩ |<ref name="facts"/><ref>{{Cite web |title=Religious diversity in France: intergenerational transmissions and practices by origins − Immigrants and descendants of immigrants {{!}} Insee |url=https://www.insee.fr/en/statistiques/7342918?sommaire=7344042 |access-date=2024-04-19 |website=www.insee.fr}}</ref> |- |{{flagicon|French Guiana}} [[ফ্ৰান্স গুৱানাত ইছলাম ধৰ্ম|ফ্ৰান্স গুৱানা]] |২৮১,৬১২ |২,৪০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.৯ |< ০.১ |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagicon|French Polynesia}} [[ফ্ৰান্স পলিনেছিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|ফ্ৰান্স পলিনেছিয়া]] |২৯০,৩৭৩ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/french-polynesia/ |title=Australia – Oceania :: French Polynesia — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=15 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210415181639/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/french-polynesia/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Gabon}} [[গেবনত ইছলাম ধৰ্ম|গেবন]] |২,১১৯,০৩৬ |২১১,৯০৩ |style="background:#98FF98; "|১০.০ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gabon/ |title=Africa :: Gabon — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=18 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210318205257/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/equatorial-guinea |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2010/148690.htm |title=Gabon |website=U.S. Department of State |access-date=13 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Gambia}} [[গাম্বিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|গাম্বিয়া]] |২,৪১৩,৪০৩ |২,২৮৩,০৮০ |style="background:#228B22; "|৯৬.৪ |০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gambia-the/ |title=Africa :: Gambia, The — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=3 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210403011250/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gambia-the/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Georgia}} [[জৰ্জিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|জৰ্জিয়া]] |৩,৭১৩,৮০৪ |৩৯৮,৬৭৭ |style="background:#98FF98; "|১০.৭ |< ০.১ |<ref>{{Cite report |url=https://geostat.ge/media/44724/22_Population-by-regions-and-religion.xls |title=Population by regions and religion |date=2014 |publisher=[[National Statistics Office of Georgia|National Statistics Office]]}}</ref> |- |{{flagicon|Germany}} [[জাৰ্মানীত ইছলাম ধৰ্ম|জাৰ্মানী]] |৮৩,১০০,০০০ |<abbr>৫</abbr>,৩০০,০০০ – ৫,৬০০,০০০ |style="background:#ACE1AF; "| ৬.৪ – ৬.৭ |০.২ |<ref name="pewmuslim7" /><ref>{{cite web |url=http://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/DE/Publikationen/WorkingPapers/wp71-zahl-muslime-deutschland.pdf?__blob=publicationFile7CStudy |title=BAMF – Bundesamt für Migration und Flüchtlinge – Publikationen – Wie viele Muslime leben in Deutschland? |website=bamf.de |access-date=14 December 2018 |archive-date=18 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181218010934/http://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/DE/Publikationen/WorkingPapers/wp71-zahl-muslime-deutschland.pdf?__blob=publicationFile7CStudy |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/EN/Forschung/Forschungsberichte/fb38-muslimisches-leben.html |title=BAMF – Kurzfassung zur Studie 'Muslimisches Leben in Deutschland 2020' |website=bamf.de |access-date=3 June 2021}}</ref> |- |{{flagicon|Ghana}} [[ঘানাত ইছলাম ধৰ্ম|ঘানা]] |৩২,৩৭২,৮৮৯ |৬,৪৪২,২০৫ |style="background:#98FF98; "|১৯.৯ |০.২ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ghana/ |title=Africa :: Ghana — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109003331/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ghana/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="African Muslims" /><ref>{{cite web |url=https://statsghana.gov.gh/gsspublications.php?category=OTc2NDgyNTUzLjkzMDU=/webstats/p9r0796n5o |title=Ghana Statistical Services |publisher=Statsghana.gov.gh |date= |access-date=2022-03-02 |archivedate=2022-03-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220308080959/https://statsghana.gov.gh/gsspublications.php?category=OTc2NDgyNTUzLjkzMDU=/webstats/p9r0796n5o |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Gibraltar}} [[গিব্ৰালটাৰত ইছলাম ধৰ্ম|গিব্ৰালটাৰ]] |৩২,১৯৪ |১,১৬৬ |style="background:#ACE1AF; "|৩.৬ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gibraltar/ |title=Europe :: Gibraltar — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=12 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210612151438/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gibraltar/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gibraltar.gov.gi/new/sites/default/files/HMGoG_Documents/Full%20Census%20Report%202012%20FINAL.pdf|title=Gibraltar Full Census Report 2012}}</ref> |- |{{flagicon|Greece}} [[গ্ৰীচত ইছলাম ধৰ্ম|গ্ৰীচ]] |১০,৭৬১,৫২৩ |২১৫,২৩০ – ৩১৩,৪০৬ |style="background:#ACE1AF; "|২.০ – ৩.৭ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greece/ |title=Europe :: Greece — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109063832/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greece/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="facts" /> |- |{{flagicon|Greenland}} [[গ্ৰীনলেণ্ডত ইছলাম ধৰ্ম|গ্ৰীনলেণ্ড]] |৫৭,৬৯১ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |title=North America :: Greenland — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109162939/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Grenada}} [[গ্ৰেনেডাত ইছলাম ধৰ্ম|গ্ৰেনেডা]] |১১২,২০৭ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.৩ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/grenada/ |title=Central America :: Grenada — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=11 August 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220811231159/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/grenada/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Guadeloupe}} [[গুৱাদেলৌপত ইছলাম ধৰ্ম|গুৱাদেলৌপ]] |৪০২,১১৯ |২,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.৪ |< ০.১ |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagicon|Guam}} [[গুৱামত ইছলাম ধৰ্ম|গুৱাম]] |১৬৭,৭৭২ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guam/ |title=Australia – Oceania :: Guam — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=26 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210126164717/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guam/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Guatemala}} [[গুৱেটমালাত ইছলাম ধৰ্ম|গুৱেটমালা]] |১৬,৫৮১,২৭৩ |১,২০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guatemala/ |title=Central America :: Guatemala — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=16 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210416041152/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guatemala/ |deadurl=yes }}</ref><ref>[http://www.prensalibre.com/pl/domingo/archivo/revistad/2005/junio05/050605/dfondo.shtml prensalibre.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091101092715/http://www.prensalibre.com/pl/domingo/archivo/revistad/2005/junio05/050605/dfondo.shtml |date=1 November 2009 }} (in Spanish)</ref> |- |{{flagicon|Guinea}} [[গুইনিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|গুইনিয়া]] |১১,৮৫৫,৪১১ |১০,৫৬৩,১৭১ |style="background:#00993A; "|৮৯.১ |০.৫ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea/ |title=Africa :: Guinea — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=10 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210910203013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Guinea-Bissau}} [[গুইনিয়া-বিচ্চাওত ইছলাম ধৰ্ম|গুইনিয়া-বিচ্চাও]] |১,৯৭৬,১৮৭ |৯১১,০২৩ |style="background:#50C878; "|৪৬.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea-bissau/ |title=Africa :: Guinea-Bissau — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=10 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110022253/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guinea-bissau/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Guyana}} [[গুৱানাত ইছলাম ধৰ্ম|গুৱানা]] |৭৪০,৬৮৫ |৫৫,০০০ |style="background:#ACE1AF; "|৭.৩ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=http://www.statisticsguyana.gov.gy/pubs/CensusReport2002.pdf |title=The Republic of Guyana: The Census Road |last=Benjamin |first=Lennox |date=2002 |website=Bureau of Statistics |page=7 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170101024759/http://www.statisticsguyana.gov.gy/pubs/CensusReport2002.pdf |archive-date=1 January 2017}}</ref> |- |{{flagicon|Haiti}} [[হাইটিত ইছলাম ধৰ্ম|হাইটি]] |১০,৭৮৮,৪৪০ |৫,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/haiti/ |title=Central America :: Haiti — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210209014627/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/haiti/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.islamawareness.net/LatinAmerica/Haiti/ |title=Islam and Muslims in Haiti |website=islamawareness.net |access-date=14 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Honduras}} [[হন্দুৰাছত ইছলাম ধৰ্ম|হন্দুৰাছ]] |৯,১৮২,৭৬৬ |৩০,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.৩ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/honduras/ |title=Central America :: Honduras — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=11 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210411181209/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/honduras/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Hong Kong}} [[হংকংত ইছলাম ধৰ্ম|হংকং]] |৭,২১৩,৩৩৮ |২৯৫,৭৪৬ |style="background:#ACE1AF; "|৪.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/hong-kong/ |title=East Asia/Southeast Asia :: Hong Kong — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=16 September 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250916113919/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/hong-kong/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gov.hk/en/about/abouthk/factsheets/docs/religion.pdf|title=Hong Kong}}</ref> |- |{{flagicon|Hungary}} [[হাংগেৰীত ইছলাম ধৰ্ম|হাংগেৰী]] |৯,৮২৫,৭০৪ |৪০,০০০ – ৬০,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.৪ – ০.৬ |< ০.১ |<ref name=facts/><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/hungary/ |title=Europe :: Hungary — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=12 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210812150943/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/hungary/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationmaster.com/country-info/profiles/Hungary/Religion |title=Hungary Religion Facts & Stats |website=nationmaster.com |access-date=14 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Iceland}} [[আইচলেণ্ডত ইছলাম ধৰ্ম|আইচলেণ্ড]] |৩৪৩,৫১৮ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.২ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iceland/ |title=Europe :: Iceland — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=23 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210523194636/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iceland/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="IcelandIslam">{{cite web |url=http://www.statice.is/?PageID=1180&src=/temp_en/Dialog/varval.asp?ma=MAN1000126ti=Populations+by+religious+organizations+19982D2012+++++++26path=../Database/mannfjoldi/Trufelog/26lang=126units=Number |title=Populations by religious organizations 1998–2013 |publisher=[[Statistics Iceland]] |location=Reykjavík, Iceland}}</ref> |- |{{flagicon|India}} [[ভাৰতত ইছলাম ধৰ্ম|ভাৰত]] |১,৩৭০,০০০,০০০ |২০০,০০০,০০০ |style="background:#98FF98; "|১৪.৬ |১০.৯ |<ref>{{cite web|url=http://www.indiaonlinepages.com/population/muslim-population-in-india.html|title=Muslim Population in India – Muslims in Indian States|website=www.indiaonlinepages.com|access-date=2017-10-04|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908034112/http://www.indiaonlinepages.com/population/muslim-population-in-india.html|archive-date=8 September 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |{{flagicon|Indonesia}} [[ইণ্ডোনেছিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|ইণ্ডোনেছিয়া]] |২৮৬,৭০০,০০০ |২৪৯,৮০০,০০০ |style="background:#00993A; "|৮৭.১ |১২.২ |<ref>{{cite web|url=https://dataindonesia.id/varia/detail/data-jumlah-penduduk-indonesia-menurut-agama-pada-semester-i2025|title=data-jumlah-penduduk-indonesia-menurut-agama-pada-semester-i2025|publisher= dataindonesia|date=1 September 2025|archive-url=|archive-date=|access-date=22 October 2025|language=id|quote=}}</ref> |- |{{flagicon|Iran}} [[ইৰাণত ইছলাম ধৰ্ম|ইৰাণ]] |৮৫,৯৬১,০০০ |৮৫,৭০০,০০০ |style="background:#228B22; "|৯৯.৪ |৪.৬ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/ |title=Middle East :: Iran — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=5 May 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240505102855/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Iraq}} [[ইৰাকত ইছলাম ধৰ্ম|ইৰাক]] |৪০,৪৬২,৭০১ |৩৮,৪৩৯,৫৬৬ – ৩৯,৬৫৩,৪৪৭ |style="background:#228B22; "|৯৫.০ – ৯৮.০ |১.৯ |<ref>{{Citation |title=Iraq |date=2022-10-26 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iraq/#people-and-society |work=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |language=en |access-date=2022-10-28 |archivedate=2022-11-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221110151312/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iraq/#people-and-society }}</ref> |- |{{flagicon|Ireland}} [[আয়াৰলেণ্ডত ইছলাম ধৰ্ম|আয়াৰলেণ্ড]] |৫,০৬৮,০৫০ |৭০,৯৫২ |style="background:#ACE1AF; "|১.৪ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ireland/ |title=Europe :: Ireland — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109164445/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ireland/ |deadurl=yes }}</ref><ref name=facts/> |- |{{flagicon|Isle of Man}} [[আইল অৱ মেনত ইছলাম ধৰ্ম|আইল অৱ মেন]] |৮৪,০৬৯ |৩৯৩ | style="background:#D0F0C0; " |০.৫ |< ০.১ |<ref>{{Cite web |date=2021 |title=2021 Isle of Man Census Report Part I |url=https://www.gov.im/media/1375604/2021-01-27-census-report-part-i-final-2.pdf |access-date=2025-06-23 |website=Government of Isle of Man}}</ref> |- |{{flagicon|Israel}} [[ইজৰাইলত ইছলাম ধৰ্ম|ইজৰাইল]] |৮,৪২৪,৯০৪ |১,৫১৬,৪৮২ |style="background:#98FF98; "|১৮.০ |০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/ |title=Middle East :: Israel — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109203809/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2016/nea/268894.htm |title=Israel and The Occupied Territories |website=U.S. Department of State |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170816032708/https://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2016/nea/268894.htm |archive-date=16 August 2017 |access-date=14 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Italy}} [[ইটালীত ইছলাম ধৰ্ম|ইটালী]] |৬২,২৪৬,৬৭৪ |২,৯৮৭,৮৪০ |style="background:#ACE1AF; "|৪.৮ |০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/italy/ |title=Europe :: Italy — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=1 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210701235642/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/italy/ |deadurl=yes }}</ref><ref name=facts/> |- |{{flagicon|Jamaica}} [[জামাইকাত ইছলাম ধৰ্ম|জামাইকা]] |২,৮১২,০৯০ |৫,৬২৪ |style="background:#D0F0C0; "|০.২ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/jamaica/ |title=Central America :: Jamaica — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=11 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210111023238/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/jamaica |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationmaster.com/country-info/profiles/Jamaica/Religion |title=Jamaica Religion Facts & Stats |website=nationmaster.com |access-date=14 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Japan}} [[জাপানত ইছলাম ধৰ্ম|জাপান]] |১২৬,০০০,০০০ |১৮৫,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/japan/ |title=East Asia/Southeast Asia :: Japan — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=5 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210105105736/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/japan/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2011/01/27/table-muslim-population-by-country/ |title=Table: Muslim Population by Country |work=Pew Research Center |date=27 January 2011 |access-date=14 December 2018 }}</ref> |- |{{flagicon|Jordan}} [[জৰ্ডানত ইছলাম ধৰ্ম|জৰ্ডান]] |১০,৪৫৮,৪১৩ |১০,১৬৫,৫৭৭ |style="background:#228B22; "|৯৭.২ |০.৪ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/jordan/ |title=Middle East :: Jordan — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=3 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210603094219/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/jordan/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Kazakhstan}} [[কাজাখাস্তানত ইছলাম ধৰ্ম|কাজাখাস্তান]] |১৮,৭৪৪,৫৪৮ |১৩,১৫৮,৬৭২ |style="background:#00A550; "|৭০.২ |০.৫ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/ |title=Central Asia :: Kazakhstan — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109132304/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Kenya}} [[কেনিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|কেনিয়া]] |৪৮,৩৯৭,৫২৭ |৫,৫০০,০০০ |style="background:#98FF98; "|১১.২ |০.২ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ |title=Africa :: Kenya — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 March 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230309165257/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Kiribati}} [[কিৰিবাছত ইছলাম ধৰ্ম|কিৰিবাছ]] |১০৯,৩৬৭ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kiribati/ |title=Australia – Oceania :: Kiribati — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=4 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204143718/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kiribati/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Kosovo}} [[কচভ'ত ইছলাম ধৰ্ম|কচভ']] |১,৫৮৫,৫৬৬ |১,৪৮২,২৭৬ |style="background:#228B22; "|৯৩.৫ |০.১ |<ref>{{Cite web |title=Kosovo 2024|url=https://askapi.rks-gov.net/Custom/31bc24d2-45e4-4eb5-a567-405f4bdd197f.pdf |access-date=2025-03-04}}</ref> |- |{{flagicon|Kuwait}} [[কুৱেইটত ইছলাম ধৰ্ম|কুৱেইট]] |২,৯১৬,৪৬৭ |২,১৭৫,৬৮৫ |style="background:#00A550; "|৭৪.৬ |০.২ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kuwait/ |title=Middle East :: Kuwait — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=10 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110072824/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kuwait/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Kyrgyzstan}} [[কিৰগিজস্তানত ইছলাম ধৰ্ম|কিৰগিজস্তান]] |৬,৫০০,০০০ |৫,২০০,০০০ – ৫,৮৫০,০০০ |style="background:#00993A; "|৮০.০ – ৯০.০ |০.৩ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kyrgyzstan/ |title=Central Asia :: Kyrgyzstan — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=19 April 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250419185252/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kyrgyzstan |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2004/35464.htm |title=Kyrgyzstan |website=U.S. Department of State |access-date=14 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Laos}} [[লাউচত ইছলাম ধৰ্ম|লাউচ]] |৭,২৩৪,১৭১ |১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/laos/ |title=East Asia/Southeast Asia :: Laos — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=7 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307193820/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/laos/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationmaster.com/country-info/profiles/Laos/Religion |title=Laos Religion Facts & Stats |website=nationmaster.com |access-date=14 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Latvia}} [[লাটভিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|লাটভিয়া]] |১,৯২৩,৫৫৯ |২,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.১ – ০.২ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/latvia/ |title=Europe :: Latvia — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109203805/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/latvia |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationmaster.com/country-info/profiles/Latvia/Religion |title=Latvia Religion Facts & Stats |website=nationmaster.com |access-date=14 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Lebanon}} [[লেবাননত ইছলাম ধৰ্ম|লেবানন]] |৫,২৬১,৩৭২ |৩,৫৬৭,২১১ |style="background:#01A368; "|৬৭.৮ |০.২ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lebanon/ |title=Middle East :: Lebanon — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=11 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210111113708/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lebanon/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Lesotho}} [[লেছথ'ত ইছলাম ধৰ্ম|লেছথ']] |১,৯৬২,৪৬১ |৩,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lesotho/ |title=Africa :: Lesotho — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=2 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231102150309/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lesotho/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Liberia}} [[লাইবেৰিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|লাইবেৰিয়া]] |৪,৮০৯,৭৬৮ |৯৬১,৯৫৩ |style="background:#74C365; "|২০.০ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liberia/ |title=Africa :: Liberia — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=19 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210319020318/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liberia |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2004/35365.htm |title=Liberia |website=U.S. Department of State |access-date=13 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Libya}} [[লিবিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|লিবিয়া]] |৬,৭৫৪,৫০৭ |৬,৫৫১,৮৭১ |style="background:#228B22; "|৯৭.০ |০.৪ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/libya/ |title=Africa :: Libya — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109235257/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/libya |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2003/24457.htm |title=Libya |website=U.S. Department of State |access-date=13 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Liechtenstein}} [[লাইচটেনষ্টাইনত ইছলাম ধৰ্ম|লাইচটেনষ্টাইন]] |৩৮,০০০ |২,০৫০ |style="background:#ACE1AF; "|৫.৪ |< ০.১ |<ref name="r2">{{cite web |url=https://www.llv.li/files/as/pdf-llv-as-vz_2010_bd1 |title=Volkszählung 2010 |website=Llv.li |access-date=3 August 2017 |archivedate=24 July 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220724003645/https://www.llv.li/files/as/pdf-llv-as-vz_2010_bd1 |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Lithuania}} [[লিথুৱানীয়াত ইছলাম ধৰ্ম|লিথুৱানিয়া]] |২,৭৯৩,২৮৪ |৩,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lithuania/ |title=Europe :: Lithuania — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=22 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210622180812/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lithuania/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.truelithuania.com/sunni-islam-in-lithuania-108 |title=Sunni Islam in Lithuania {{!}} True Lithuania |website=truelithuania.com |access-date=14 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Luxembourg}} [[লাক্সেমবাৰ্গত ইছলাম ধৰ্ম|লাক্সেমবাৰ্গ]] |৬৪০,০০০ |১৫,০০০ |style="background:#ACE1AF; "|2.3 |< 0.1 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/luxembourg/ |title=Europe :: Luxembourg — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109075735/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/luxembourg |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/archives/ebs/ebs_393_en.pdf|title=Luxembourg}}</ref> |- |{{flagicon|Macau}} [[মাকাওত ইছলাম ধৰ্ম|মাকাও]] |৬০৬,৩৪০ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/macau/ |title=East Asia/Southeast Asia :: Macau — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=24 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210124190003/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/macau/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.muslim2china.com/china-mosques/list-Macau-1.html |title=Mosques in Macau |website=muslim2china.com |access-date=14 December 2018 |archive-date=26 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190326133320/https://www.muslim2china.com/china-mosques/list-Macau-1.html |url-status=dead |archivedate=26 March 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190326133320/https://www.muslim2china.com/china-mosques/list-Macau-1.html |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Madagascar}} [[মাদাগাস্কাৰত ইছলাম ধৰ্ম|মাদাগাস্কাৰ]] |২৫,৬৮৩,৬১০ |২,৫৬৮,৩৬১ |style="background:#98FF98; "|১০.০ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/madagascar/ |title=Africa :: Madagascar — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=14 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210214064652/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/madagascar/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2005/51481.htm |title=Madagascar |website=U.S. Department of State |access-date=13 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Malawi}} [[মালাৱীত ইছলাম ধৰ্ম|মালাৱী]] |১৯,৮৪২,৫৬০ |৩,৯৬৮,৫১২ |style="background:#74C365; "|২০.০ |০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malawi/ |title=Africa :: Malawi — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=4 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204143332/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malawi/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.rippleafrica.org/a-charity-in-malawi-africa/malawi-facts-and-figures |title=Malawi Facts and Figures {{!}} RIPPLE Africa |access-date=13 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Malaysia}} [[মালয়েছিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|মালয়েছিয়া]] |৩২,৭৩০,০০০ |২০,০৬৩,৫০০ |style="background:#01A368; "|৬৩.৫ |১.১ |<ref>{{cite web|url=https://www.dosm.gov.my/v1/index.php?r=column/cthemeByCat&cat=430&bul_id=aFYzVjJ3anNyQytHZGxzcUZxTG9Ydz09&menu_id=L0pheU43NWJwRWVSZklWdzQ4TlhUUT09|title=Demographic Statistics First Quarter 2020, Malaysia|publisher=Department of Statistics, Malaysia|date=14 May 2020|access-date=12 June 2020|archivedate=12 June 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190612030522/https://www.dosm.gov.my/v1/index.php?r=column/cthemeByCat&cat=430&bul_id=aFYzVjJ3anNyQytHZGxzcUZxTG9Ydz09&menu_id=L0pheU43NWJwRWVSZklWdzQ4TlhUUT09|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malaysia/ |title=East Asia/Southeast Asia :: Malaysia — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=8 November 2021 |archiveurl=https://archive.today/20211108232943/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malaysia/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Maldives}} [[মালদ্বীপত ইছলাম ধৰ্ম|মালদ্বীপ]] |৩৭৪,৭৭৫ |৩৭৪,৭৭৫ |style="background:#258d25; "|১০০.০ |< ০.১ |<ref>{{cite web | url=http://www.globalreligiousfutures.org/countries/maldives#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010&region_name=All%20Countries&restrictions_year=2016 | title=Pew-Templeton Global Religious Futures Project - Research and data from Pew Research Center | access-date=11 December 2022 | archive-date=22 May 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160522204137/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/maldives#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010&region_name=All%20Countries&restrictions_year=2016 | url-status=dead | archivedate=22 May 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160522204137/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/maldives#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010&region_name=All%20Countries&restrictions_year=2016 | deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Mali}} [[মালিত ইছলাম ধৰ্ম|মালি]] |২১,৩৪৭,৫৮৭ |২০,৫৪১,৯০৪ |style="background:#228B22; "|৯৬.২ |০.৮ |<ref>{{Cite report |url=https://www.instat-mali.org/laravel-filemanager/files/shares/rgph/rapport-caracteristiques-culturelles-population-rgph5_rpgh.pdf |title=CINQUIEME RECENSEMENT GENERAL DE LA POPULATION ET DE L'HABITAT (RGPH5) |trans-title=FIFTH GENERAL POPULATION AND HOUSING CENSUS (RGPH5) |date=2022 |language=French}}</ref> |- |{{flagicon|Malta}} [[মালটাত ইছলাম ধৰ্ম|মালটা]] |৪৪৯,০৪৩ |১১,৬৭৫ |style="background:#ACE1AF; "|২.৬ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malta/ |title=Europe :: Malta — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=2 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210402195116/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malta/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.maltatoday.com.mt/news/data_and_surveys/religion2016 |title=MaltaToday Easter survey |year=2016 |publisher=MaltaToday |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160927111420/http://www.maltatoday.com.mt/news/data_and_surveys/religion2016 |archive-date=27 September 2016 |access-date=27 September 2016 |archivedate=27 September 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160927111420/http://www.maltatoday.com.mt/news/data_and_surveys/religion2016 |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Marshall Islands}} [[মাৰ্ছাল দ্বীপপুঞ্জত ইছলাম ধৰ্ম|মাৰ্ছাল দ্বীপপুঞ্জ]] |৭৫,৬৮৪ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|< ০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/marshall-islands/ |title=Australia – Oceania :: Marshall Islands — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=4 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204143516/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/marshall-islands/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Martinique}} [[মাৰ্টিনিকত ইছলাম ধৰ্ম|মাৰ্টিনিক]] |৩৮৫,৫৫১ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.২ |< ০.১ |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagicon|Mauritania}} [[মৌৰিতানিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|মৌৰিতনিয়া]] |৪,১৬১,৯২৫ |৪,১৫৭,৪২৫ |style="background:#228B22; "|৯৯.৯ |০.২ |<ref>{{Citation |title=Mauritania |date=2022-10-20 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mauritania/#people-and-society |work=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |language=en |access-date=2022-10-28 |archivedate=2021-01-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210107034713/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mauritania/#people-and-society }}</ref><ref>{{cite book|author=Taylor & Francis Group|title=Europa World Year Book 2|url=https://books.google.com/books?id=gP_-8rXzQs8C&pg=PA2851|access-date=1 August 2012|date=September 2004|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-85743-255-8|pages=2851}}</ref> |- |{{flagicon|Mauritius}} [[মৰিছাছত ইছলাম ধৰ্ম|মৰিছাছ]] |১,৩৬৪,২৮৩ |২৩৬,০২০ |style="background:#98FF98; "|১৭.৩ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mauritius/ |title=Africa :: Mauritius — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109090348/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mauritius |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Mayotte}} [[ময়ত্তেত ইছলাম ধৰ্ম|ময়ত্তে]] |২৫৬,৫১৮ |২৫৩,৪৩৯ |style="background:#228B22; "|৯৭.০ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mf.html |title=CIA – The World Factbook |date=21 September 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120921084632/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mf.html |archive-date=21 September 2012 |access-date=14 December 2018 |archivedate=21 September 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120921084632/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mf.html |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Mexico}} [[মেক্সিকোত ইছলাম ধৰ্ম|মেক্সিকো]] |১২৭,০০০,০০০ |৫,৫০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.০১ |< ০.০১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mexico/ |title=North America :: Mexico — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=26 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210126164719/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mexico |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-americas.aspx |title=The Future of the Global Muslim Population – Pew Forum on Religion & Public Life |date=9 February 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110209170635/http://pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-americas.aspx |archive-date=9 February 2011 |access-date=14 December 2018 |archivedate=9 February 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110209170635/http://pewforum.org/future-of-the-global-muslim-population-regional-americas.aspx |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Moldova}} [[মলডভাত ইছলাম ধৰ্ম|মলডভা]] |৩,৪৩৭,৭২০ |১৫,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.৪ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/moldova/ |title=Europe :: Moldova — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=5 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210105015457/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/moldova/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationmaster.com/country-info/profiles/Moldova/Religion |title=Moldova Religion Facts & Stats |website=nationmaster.com |access-date=14 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Monaco}} [[মনাকোত ইছলাম ধৰ্ম|মনাকো]] |৩০,৭২৭ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.৮ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/monaco/ |title=Europe :: Monaco — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=30 December 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211230233800/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/monaco/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.studycountry.com/ |title=Religion in Monaco |website=Studycountry |access-date=14 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Mongolia}} [[মংগোলিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|মংগোলিয়া]] |৩,১০৩,৪২৮ |১৫০,০০০ |style="background:#ACE1AF; "|৫.০ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mongolia/ |title=East Asia/Southeast Asia :: Mongolia — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=14 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230114155343/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mongolia/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2010_5/168367.htm |title=Mongolia |website=U.S. Department of State |access-date=14 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Montenegro}} [[মণ্টেনেগ্ৰোত ইছলাম ধৰ্ম|মণ্টেনেগ্ৰো]] |৬১৪,২৪৯ |১২২,৮৪৯ |style="background:#98FF98; "|১৯.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/montenegro/ |title=Europe :: Montenegro — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=8 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210108060348/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/montenegro/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Montserrat}} [[মণ্টচেৰাটত ইছলাম ধৰ্ম|মণ্টচেৰাট]] |৫,৩১৫ |< ১,০০০ |style="background:#D0F0C0; "|০.১ |< ০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/montserrat/ |title=Central America :: Montserrat — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=14 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210314070620/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/montserrat/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Morocco}} [[মৰক্কোত ইছলাম ধৰ্ম|মৰক্কো]] |৩৬,৭৩৮,২২৯ |৩৬,৩৭০,৮৪৭ |style="background:#228B22; "|৯৯.০ |২.১ |<ref>{{Citation |title=Morocco |date=2022-10-20 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/morocco/#people-and-society |work=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |language=en |access-date=2022-10-28 |archivedate=2022-12-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221202191738/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/morocco/#people-and-society }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Mozambique}} |30,888,034 |5,837,839 |style="background:#98FF98; "|18.9 |0.3 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mozambique/ |title=Africa :: Mozambique — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=4 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204143927/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mozambique/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://mg.co.za/article/1996-07-05-mozambique-fears-growth-of-islam/ |title=Mozambique fears growth of Islam |website=The M&G Online |date=5 July 1996 |access-date=13 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Myanmar}} |55,622,506 |2,391,767 |style="background:#ACE1AF; "|4.3 |0.1 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |title=East Asia/Southeast Asia :: Burma — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=10 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210210200835/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Namibia}} |2,413,643 |9,654 |style="background:#D0F0C0; "|0.4 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Religion in|Nauru}} |10,084 |< 1,000 |style="background:#D0F0C0; "|< 0.1 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagicon|Nepal}} [[নেপালত ইছলাম ধৰ্ম|নেপাল]] |২৯,২১৮,৮৬৭ |১,২৯২,৯০৯ |style="background:#ACE1AF; "|৪.২ |০.১ |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nepal/ |title=The World Factbook |website=cia.gov |access-date=25 January 2016 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109075733/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nepal/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Netherlands}} |17,400,000 |387,000 |style="background:#ACE1AF; "|5.0 |0.1 |<ref>{{Cite web|title=CBS Religieuze betrokkenheid; persoonskenmerken|url= https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82904NED/table?dl=35BF3|date=1 August 2019|website=Het Centraal Bureau voor de Statistiek}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Demographics of the |Netherlands Antilles}} |304,759 |< 1,000 |style="background:#D0F0C0; "|0.2 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|New Caledonia}} |278,500 |7,000 |style="background:#ACE1AF; "|2.8 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|New Zealand}} |4,993,923 |75,144 | style="background:#ACE1AF; "|1.5 |< 0.1 |<ref>{{Cite web |title=Totals by topic for individuals, (NZ total), 2013, 2018, and 2023 Censuses |url=https://explore.data.stats.govt.nz/vis?tm=occupation%2C%202023%20census&pg=0&hc[Society]=2023%20Census&hc[Census%20year]=2023&snb=4&vw=tb&df[ds]=ds-nsiws-disseminate&df[id]=CEN23_TBT_004&df[ag]=STATSNZ&df[vs]=1.0&dq=raTotal%2Bra00000%2Bra10100%2Bra10101%2Bra10102%2Bra10103%2Bra10104%2Bra10105%2Bra10199%2Bra20000%2Bra20100%2Bra20102%2Bra20103%2Bra20199%2Bra20201%2Bra20301%2Bra20302%2Bra20400%2Bra20401%2Bra20402%2Bra20403%2Bra20499%2Bra20500%2Bra20502%2Bra20503%2Bra20599%2Bra20600%2Bra20601%2Bra20602%2Bra20603%2Bra20604%2Bra20605%2Bra20606%2Bra20699%2Bra20700%2Bra20701%2Bra20799%2Bra20801%2Bra20802%2Bra20803%2Bra20804%2Bra20901%2Bra21001%2Bra21101%2Bra21200%2Bra21201%2Bra21202%2Bra21203%2Bra21299%2Bra21300%2Bra21301%2Bra21302%2Bra21303%2Bra21304%2Bra21305%2Bra21399%2Bra21400%2Bra21401%2Bra21402%2Bra21403%2Bra21404%2Bra21405%2Bra21406%2Bra21407%2Bra21408%2Bra21409%2Bra21410%2Bra21411%2Bra21412%2Bra21413%2Bra21414%2Bra21415%2Bra21416%2Bra21417%2Bra21499%2Bra21501%2Bra21502%2Bra21503%2Bra21504%2Bra21505%2Bra21506%2Bra21507%2Bra21600%2Bra21701%2Bra21801%2Bra21802%2Bra29901%2Bra29902%2Bra29903%2Bra29905%2Bra29906%2Bra29908%2Bra29909%2Bra29910%2Bra29911%2Bra29999%2Bra30100%2Bra30101%2Bra30102%2Bra30103%2Bra30199%2Bra40100%2Bra40101%2Bra40102%2Bra40103%2Bra40104%2Bra40199%2Bra50100%2Bra50101%2Bra50102%2Bra50103%2Bra60000%2Bra60101%2Bra60201%2Bra60901%2Bra60999%2Bra70000%2Bra70101%2Bra70200%2Bra70201%2Bra70202%2Bra70203%2Bra70204%2Bra70205%2Bra70299%2Bra70301%2Bra70401%2Bra70901%2Bra70999%2Bra80000%2Bra80101%2Bra80200%2Bra80201%2Bra80202%2Bra80299%2Bra80301%2Bra80400%2Bra80401%2Bra80402%2Bra80403%2Bra80499%2Bra80601%2Bra80701%2Bra80702%2Bra80801%2Bra80901%2Bra81001%2Bra81101%2Bra81102%2Bra81103%2Bra81104%2Bra81105%2Bra81106%2Bra81107%2Bra81108%2Bra81109%2Bra81110%2Bra81111%2Bra81199%2Bra95555%2BraTS%2Bra94444%2Bra97777%2Bra98888%2Bra99999.2013%2B2018%2B2023&ly[rw]=CEN23_TBT_IND_001&ly[cl]=CEN23_YEAR_001&to[TIME]=false |access-date=2025-06-23 |website=Stats NZ}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Nicaragua}} |6,284,757 |1,000 |style="background:#D0F0C0; "|< 0.1 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Niger}} |21,466,863 |21,101,926 |style="background:#228B22; "|98.3 |1.0 |<ref>{{cite web |url=http://afrobarometer.org/sites/default/files/data/round-5/nig_r5_codebook.pdf |title=Nigeria Round 5 codebook (2012) |last=Dominique Lewis |date=May 2013 |website=Afrobarometer |page=62 |access-date=13 September 2015}}</ref> |- |{{flagicon|Nigeria}} |200,000,000 |95,000,000 – 97,000,000 |style="background:#50C878; "|47.0 – 49.0 |5.3 |<ref name="pewmuslim7" /><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nigeria/ |title=Africa :: Nigeria — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=2019-01-29 |archivedate=2021-01-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109223449/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nigeria |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|Niue|plink=Niue#Religion}} |1,611 |< 1,000 |style="background:#D0F0C0; "|< 0.1 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagg|pspew|al=c|North Korea|plink=Islam in Korea}} |25,610,672 |3,000 |style="background:#D0F0C0; "|0.1 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|North Macedonia}} |1,836,713 |590,878 | style="background:#7d7; "|32.2 |< 0.1 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/north-macedonia/ |title=Europe :: Macedonia — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=14 December 2018 |archivedate=21 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210121024841/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/north-macedonia/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in the |Northern Mariana Islands}} |56,200 |< 1,000 |style="background:#D0F0C0; "|0.7 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagicon|Norway}} |5,328,212 |175,507 |style="background:#ACE1AF; "|3.2 |< 0.1 |<ref>{{cite web|url=https://www.ssb.no/kultur-og-fritid/faktaside/religion|title=Religion|website=ssb.no|language=no|access-date=2020-01-04}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Oman}} |4,633,752 |2,427,000 |style="background:#00993A; "|86.0 |0.2 |<ref name="CIATONGA">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/oman/ |title=Middle East OMAN |date=14 February 2022 |publisher=CIA The World Factbook |access-date=14 December 2025 |archivedate=13 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210313050143/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/oman/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Pakistan}} |241,500,000 |233,000,000 |style="background:#228B22; "|96.5 |11.79 |<ref>{{cite web |url=https://www.pbs.gov.pk/content/final-results-census-2017-0 |title=RESULTS OF CENSUS – 2017 - Population Census – Census Tables Reports – Table 9 – Population by sex, religion and rural/urban|website=pbs.gov.pk |access-date=2019-01-15}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ahmed |first=Shakeel |date=2023-05-22 |title=Pakistan population increased by approx 25% in six years |url=https://www.samaaenglish.tv/news/40036082 |access-date=2023-05-24 |website=Samaa |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20230829145556/https://www.samaaenglish.tv/news/40036082 |archive-date=August 29, 2023 |via=[[Wayback Machine]] |archivedate=2023-08-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230829145556/https://www.samaaenglish.tv/news/40036082 |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Palau}} |17,900 |500 |style="background:#ACE1AF; "|3.8 |< 0.1 |<ref>{{cite report|title=2020 Census of Population and Housing of the Republic of Palau|page=68|volume=I Basic Tables|date=August 2022|url=https://www.palaugov.pw/wp-content/uploads/2022/09/2020-Census-of-Population-and-Housing.pdf|access-date=2023-06-21|publisher=Office of Planning and Statistics|location=Koror, Palau}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-12-06 |title=Syiar Islam di Palau Terus Berkembang |url=https://khazanah.republika.co.id/berita/dunia-islam/dunia/18/12/06/pjb5oz313-syiar-islam-di-palau-terus-berkembang? |access-date=2025-04-07 |website=Republika Online |language=id}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|plink=Islam in Palestine|Palestine}} |4,780,978 |4,298,000 |style="background:#228B22; "|97.5 |0.3 |<ref>{{Cite web |title=Palestinian Culture - Religion |url=https://culturalatlas.sbs.com.au/palestinian-culture/palestinian-culture-religion |access-date=28 January 2025}}</ref> |- |{{flagicon|Panama}} |4,158,783 |25,000 |style="background:#D0F0C0; "|0.7 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Papua New Guinea}} |8,558,800 |2,000 |style="background:#D0F0C0; "|< 0.1 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagicon|Paraguay}} |7,052,983 |1,000 |style="background:#D0F0C0; "|< 0.1 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagicon|Peru}} |31,237,385 |< 1,000 |style="background:#D0F0C0; "|< 0.1 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagicon|Philippines}} |109,000,000 |5,450,000 – 12,000,000 |style="background:#ACE1AF; "|5.0 – 11.0 |0.3 – 0.6 |<ref name="2013ifr">{{Cite report |url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2013/eap/222161.htm |title=Philippines |date=28 July 2014 |publisher=United States Department of State |quote=The 2000 survey states that Islam is the largest minority religion, constituting approximately 5 percent of the population. A 2012 estimate by the National Commission on Muslim Filipinos (NCMF), however, states that there are 10.7 million Muslims, which is approximately 11 percent of the total population. |at=SECTION I. RELIGIOUS DEMOGRAPHY |work=2013 Report on International Religious Freedom}}</ref><ref name="PSA-2015PSY">{{Cite journal |date=October 2015 |title=Table 1.10; Household Population by Religious Affiliation and by Sex; 2010 |url=https://psa.gov.ph/sites/default/files/2015%20PSY%20PDF.pdf#56 |url-status=live |journal=2015 Philippine Statistical Yearbook |location=East Avenue, Diliman, Quezon City, Philippines |publisher=[[Philippine Statistics Authority]] |pages=1–30 |issn=0118-1564 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161011010131/https://psa.gov.ph/sites/default/files/2015%20PSY%20PDF.pdf#56 |archive-date=11 October 2016 |access-date=15 August 2016}}</ref> |- |{{flagicon|Poland}} |38,430,000 |6,796 |style="background:#D0F0C0; "| 0.02 |< 0.1 |<ref>{{Cite web |title=Mały Rocznik Statystyczny Polski 2018 |url=https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5515/1/19/1/maly_rocznik_statystyczny_polski_2018.pdf |access-date=10 September 2023 |website=stat.gov.pl}}</ref> |- |{{flagicon|Portugal}} |10,343,066 |36,480 |style="background:#D0F0C0; "|0.4 |< 0.1 |<ref>{{cite web|title=Resident population with 15 and more years old (No.) by Place of residence at Census date [2021] (NUTS - 2013) and Religion|url=https://tabulador.ine.pt/indicador/?id=0011644&lang=EN|publisher=Instituto Nacional de Estatística|access-date=2025-06-23}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Puerto Rico}} |3,337,177 |1,000 |style="background:#D0F0C0; "|< 0.1 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagicon|Qatar}} |2,450,285 |1,566,786 |style="background:#00A550; "|77.5 |0.1 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/qatar/ |title=The World Factbook |access-date=14 February 2015 |archivedate=9 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210709105408/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/qatar/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Republic of Congo}} |5,399,895 |107,997 |style="background:#ACE1AF; "|2.0 |< 0.1 |<ref>{{Cite web|url=https://2009-2017.state.gov/documents/organization/256225.pdf|title=REPUBLIC OF THE CONGO 2015 INTERNATIONAL RELIGIOUS FREEDOM REPORT}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Réunion|local}} |865,826 |36,364 |style="background:#ACE1AF; "|4.2 |< 0.1 |<ref>{{cite web |url=http://www.religiousintelligence.co.uk/country/?CountryID=151 |title=Religious Intelligence – Country Profile: Reunion (Department of Reunion) |date=28 February 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080228041609/http://www.religiousintelligence.co.uk/country/?CountryID=151 |archive-date=28 February 2008 |access-date=13 December 2018 |archivedate=28 February 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080228041609/http://www.religiousintelligence.co.uk/country/?CountryID=151 |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Romania}} |19,524,000 |73,000 – 200,000 |style="background:#D0F0C0; "|0.3 – 1.0 |< 0.1 |<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=AVzFAgAAQBAJ&q=romania+%22200000%220+muslims&pg=PA166 |title=The Future of the Global Church: History, Trends and Possibilities |last=Johnstone |first=Patrick |date=17 January 2014 |publisher=InterVarsity Press |isbn=9780830856954}}</ref> |- |{{flagicon|Russia}} [[ৰাছিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|ৰাছিয়া]] |144,350,000 – 146,750,000 |14,000,000 – 16,000,000 |style="background:#98FF98; "|10.0 – 12.0 |1.7{{efn-ua|ৰাছিয়ান ফেডাৰেচনৰ নাগৰিকসকলৰ লগতে ৰাছিয়াত বাস কৰা অনুপ্ৰৱেশকাৰী আৰু প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলকো সামৰি}} |<ref>{{cite web |url=https://www.aljazeera.com/indepth/features/islam-russia-180307094248743.html |title=Islam in Russia |website=aljazeera.com |access-date=17 August 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/ |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=12 September 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109173026/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Rwanda}} |12,001,136 |576,054 |style="background:#ACE1AF; "|4.8 |< 0.1 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/rwanda/ |title=The World Factbook |website=cia.gov |access-date=25 January 2016 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109091722/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/rwanda |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|Saint Helena|plink=Saint Helena#Religion}} |3,552 |16 | style="background:#D0F0C0; " |0.5 |< 0.1 |<ref>{{Cite web |date=2021 |title=St 2021 Helena Population and Housing Census |url=https://www.sainthelena.gov.sh/wp-content/uploads/2021/08/Census-2021-Main-Report.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102223930/https://www.sainthelena.gov.sh/wp-content/uploads/2021/08/Census-2021-Main-Report.pdf |archive-date=2021-11-02 |access-date= |archivedate=2022-10-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221015022343/https://www.sainthelena.gov.sh/wp-content/uploads/2021/08/Census-2021-Main-Report.pdf |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Saint Kitts and Nevis}} |46,204 |< 1,000 |style="background:#D0F0C0; "|0.3 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Saint Lucia}} |171,834 |292 |style="background:#D0F0C0; "| 0.2 |< 0.1 |<ref>{{cite web|title=Saint Lucia Population and Housing Census 2022|url=https://stats.gov.lc/wp-content/uploads/2024/08/StLucia-Provisional-Census-Report-2022-Release-1Rev1.pdf|publisher=The Central Statistics Office of Saint Lucia|access-date=2025-06-23}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|Saint Pierre and Miquelon|plink=Saint Pierre and Miquelon#Languages and religion|local}} |6,286 |< 1,000 |style="background:#D0F0C0; "|0.2 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Saint Vincent and the Grenadines}} |109,557 |2,000 |style="background:#ACE1AF; "|1.7 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Samoa}} |205,557 |52 |style="background:#D0F0C0; "|0.03 |< 0.1 |<ref>{{cite web|title=Samoa Population and Housing Census 2021|url=https://www.sbs.gov.ws/wp-content/uploads/2022/12/CensusTablesEXCELFiles.xlsx|publisher=Samoa Bureau of Statistics|access-date=2025-06-23}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Religion in|San Marino}} |33,344 |< 1,000 |style="background:#D0F0C0; "|< 0.1 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagg|pspew|al=c|Sao Tome and Principe|plink=Islam in São Tomé and Príncipe}} |199,910 |5,931 |style="background:#ACE1AF; "|3.0 |< 0.1 |<ref>{{cite web |url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2010/148715.htm |title=Sao Tome and Principe |website=U.S. Department of State |access-date=13 December 2018}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Saudi Arabia}} |34,220,000 |31,535,000 |style="background:#228B22; "|96.2 |1.8 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagicon|Senegal}} |17,923,036 |17,421,191 |style="background:#228B22; "|97.2 |0.8 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/senegal/ |title=Africa :: Senegal — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=13 December 2018 |archivedate=4 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204143936/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/senegal/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Serbia}} |6,647,003 |278,212 |style="background:#ACE1AF; "|4.2 |< 0.1 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/serbia/ |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency |website=cia.gov |date=6 June 2022 |access-date=14 December 2025 |archivedate=4 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210204144154/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/serbia/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Seychelles}} |94,205 |1,036 |style="background:#ACE1AF; "|1.1 |< 0.1 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/seychelles/ |title=Africa :: Seychelles — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=13 December 2018 |archivedate=28 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210128072600/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/seychelles/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Sierra Leone}} |7,719,729 |6,067,706 |style="background:#00A550; "|78.6 |0.3 |<ref>{{cite web |url=https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2010/148719.htm |title=Sierra Leone |website=U.S. Department of State |access-date=13 December 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Singapore}} |5,866,139 |915,118 |style="background:#98FF98; "|15.6 |< 0.1 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/singapore/ |title=The World Factbook |website=cia.gov |access-date=25 January 2016 |archivedate=20 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210320131051/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/singapore |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web|date=2020|title=CENSUS OF POPULATION 2020 – Religion (Singapore)|url=https://www.singstat.gov.sg/-/media/files/visualising_data/infographics/c2020/c2020-religion.pdf|access-date=August 13, 2021|website=Department of Statistics Singapore|archivedate=October 22, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221022053824/http://www.singstat.gov.sg/-/media/files/visualising_data/infographics/c2020/c2020-religion.pdf|deadurl=yes}}</ref> |- |{{flagicon|Slovakia}} |5,443,120 |10,866 |style="background:#D0F0C0; "|0.1 – 0.2 |< 0.1 |<ref name="facts" /> |- |{{flagicon|Slovenia}} |2,066,880 |73,568 |style="background:#ACE1AF; "|3.6 |< 0.1 |<ref name="facts" /> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Solomon Islands}} |720,956 |1,100 |style="background:#D0F0C0; "|0.1 |< 0.1 |<ref>{{cite web|title=2019 Population and Housing Census|url=https://solomons.gov.sb/wp-content/uploads/2023/09/Solomon-Islands-2019-Population-Census-Report_Basic-Tables_Operations_Vol2.pdf |publisher=Solomon Island National Statistics Office |access-date=2025-06-23}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Somalia}} |11,000,000 |10,978,000 |style="background:#228B22; "|99.8 |0.6 |<ref>{{cite web |url=http://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-full.pdf |title=The Global Religious Landscape |publisher=Pew Research Center |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806002044/http://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-full.pdf |archive-date=6 August 2013 |access-date=27 December 2013 |archivedate=6 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130806002044/http://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-full.pdf |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|South Africa}} |57,725,600 |1,050,000 |style="background:#ACE1AF; "|1.9 |< 0.1 |<ref>{{cite web|url=https://www.statssa.gov.za/publications/P0318/P03182015.pdf |title=General Household Survey 2015|access-date=8 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ |title=Africa :: South Africa — The World Factbook – Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=13 December 2018 |archivedate=10 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110042951/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|South Korea|plink=Islam in Korea}} |51,635,256 |75,000 |style="background:#D0F0C0; "|0.1 |< 0.1 |alight=left|<ref name="pewforum.org"/> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|South Sudan}} |12,323,419 | 2,464,683 |style="background:#74C365; "|20.0 |< 0.1 |<ref>{{cite web |url=https://insamer.com/en/south-sudanese-muslims_1120.html |title=South Sudanese Muslims |website=insamer.com |access-date=13 December 2018 |archive-date=13 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190713152704/https://insamer.com/en/south-sudanese-muslims_1120.html |url-status=dead |archivedate=13 July 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190713152704/https://insamer.com/en/south-sudanese-muslims_1120.html |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Spain}} |46,659,302 |1,180,000 |style="background:#ACE1AF; "|2.6 |0.1 |<ref name=facts/> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Sri Lanka}} |21,700,000 |2,105,000 |style="background:#ACE1AF; "|9.7 |0.1 |<ref name="SLcensus12">{{cite web |url=http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop43&gp=Activities&tpl=3 |title=A3 : Population by religion according to districts, 2012 |publisher=Department of Census & Statistics, Sri Lanka |access-date=29 December 2013 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226054923/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop43&gp=Activities&tpl=3 |url-status=dead |archivedate=7 January 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190107065148/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop43&gp=Activities&tpl=3 |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Sudan}} |40,825,770 |38,585,777 |style="background: #228B22; "|96.0 |1.9 |<ref>{{cite web |url=http://www.sd.undp.org/sudan20overview.htm |title=Sudan Overview |publisher=UNDP |access-date=2 April 2013 }}{{dead link|date=May 2019|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Suriname}} |600,000 |85,800 |style="background:#98FF98; "|14.3 |< 0.1 | <ref>{{cite web|url=http://www.globalreligiousfutures.org/countries/suriname#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2020&region_name=All%20Countries&restrictions_year=2016 |title=Religions in Suriname &#124; PEW-GRF |publisher=Globalreligiousfutures.org |date= |access-date=2022-03-02}}</ref> |- |{{flagicon|Sweden}} |10,182,291 |700,000 |style="background:#ACE1AF; "|7.1 |< 0.1 |<ref name="pewmuslim7" /><ref name=facts/> |- |{{flagicon|Switzerland}} |8,492,956 |440,000 |style="background:#ACE1AF; "|5.9 |< 0.1 |<ref name="BfSreligion2016">{{cite web |url=https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/bevoelkerung/sprachen-religionen/religionen.assetdetail.4242776.html |title=Population résidante permanente âgée de 15 ans ou plus selon l'appartenance religieuse |date=31 January 2018 |publisher=Federal Statistical Office FSO |location=Neuchâtel, Switzerland |language=de, fr, it |type=official site |format=XLS |access-date=15 July 2018}}</ref> |- |{{flagicon|Syria}} |18,000,000 |15,000,000 |style="background:#00993A; "|87.0 |1.0 |<ref>{{Citation |title=Syria |date=2024-08-07 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/ |access-date=2024-08-10 |publisher=Central Intelligence Agency |language=en |archivedate=2021-02-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203054123/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/syria/ }}</ref><ref name="JDB">{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2010/number/all/ |title=The Future of World Religions: Population Growth Projections, 2010–2050 |date=2 April 2015 |publisher=Pew Research Center |access-date=22 February 2017 |archive-date=24 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224211326/http://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2010/number/all/ |url-status=dead }}</ref> |- |{{flagicon|Taiwan (Republic of China)}} |23,576,705 |60,000 |style="background:#D0F0C0; "|0.3 |< 0.1 |<ref>{{cite web |url=http://www.taiwan.gov.tw/ct.asp?xItem=13332&ctNode=1937&mp=1001 |title=- Taiwan Government Entry Point |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141223051211/http://www.taiwan.gov.tw/ct.asp?xItem=13332&ctNode=1937&mp=1001 |archive-date=23 December 2014 |access-date=14 February 2015 |archivedate=23 December 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141223051211/http://www.taiwan.gov.tw/ct.asp?xItem=13332&ctNode=1937&mp=1001 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.crescentrating.com/taiwan-city-guide-for-muslim-travelers/item/3308-halal-restaurants-food-in-taiwan.html |title=Halal Restaurants & Food in Taiwan – Crescentrating |website=Crescentrating |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131230234924/http://www.crescentrating.com/taiwan-city-guide-for-muslim-travelers/item/3308-halal-restaurants-food-in-taiwan.html |archive-date=30 December 2013 |access-date=14 February 2015 |archivedate=30 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131230234924/http://www.crescentrating.com/taiwan-city-guide-for-muslim-travelers/item/3308-halal-restaurants-food-in-taiwan.html |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Tajikistan}} |9,540,000 |9,253,000 |style="background:#228B22; "|97.9 |0.4 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tajikistan/ |title=The World Factbook |access-date=14 February 2015 |archivedate=20 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210820040637/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tajikistan/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/ |title=Religious Composition by Country, 2010–2050 |date=2 April 2015}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.globalreligiousfutures.org/countries/tajikistan#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010&region_name=All+Countries&restrictions_year=2013 |title=Religions in Tajikistan – PEW-GRF |website=globalreligiousfutures.org}}</ref> |- |{{flagicon|Tanzania}} |54,199,163 |19,426,814 | style="background:#7d7; "|35.2 |0.8 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tanzania/ |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=18 August 2018 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109103650/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tanzania/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Thailand}} |67,726,419 |3,639,232 |style="background:#ACE1AF; "|5.4 |0.2 |<ref name="2018census">{{cite web|url=http://statbbi.nso.go.th/nso/nso_center/project/table/files/S-soc-health/2561/000/00_S-soc-health_2561_000_000000_00100.xls|title=Population by religion, region and area, 2018|publisher=NSO|access-date=9 March 2021|archive-date=24 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210424172255/http://statbbi.nso.go.th/nso/nso_center/project/table/files/S-soc-health/2561/000/00_S-soc-health_2561_000_000000_00100.xls|url-status=dead|archivedate=24 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210424172255/http://statbbi.nso.go.th/nso/nso_center/project/table/files/S-soc-health/2561/000/00_S-soc-health_2561_000_000000_00100.xls|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web |url=http://web.nso.go.th/en/survey/popchan/data/2015-2016-Statistical%20tables%20PDF.pdf |title=Population by religion, region and area, 2015 |publisher=NSO |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171210020110/http://web.nso.go.th/en/survey/popchan/data/2015-2016-Statistical%20tables%20PDF.pdf |archive-date=10 December 2017 |access-date=2017-10-12 |df=dmy-all}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|Timor-Leste|plink=Religion in East Timor}} |1,341,737 |3,202 – >48,709 |style="background:#D0F0C0; "| <0.5 – 3.6 |< 0.1 |<ref name="Census2022">{{cite web |url=https://inetl-ip.gov.tl/2023/05/18/main-report-timor-leste-population-and-housing-census-2022/ |title=Main Report Timor-Leste Population and Housing Census 2022 |publisher=National Institute Of Statistics Timor-Leste |date=18 May 2023 |access-date=24 July 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=National Profiles {{!}} World Religion |url=https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?u=71c#RELADH |access-date=2025-04-07 |website=The Association of Religion Data Archives (the ARDA) |language=en-gb}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Togo}} |7,352,000 |1,593,011 |style="background:#74C365; "|20.0 |0.1 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/togo/ |title=The World Factbook |access-date=14 February 2015 |archivedate=12 October 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231012171517/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/togo/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|Tokelau|plink=Tokelau#Demographics}} |1,499 |<10 |style="background:#D0F0C0; "|< 0.1 |< 0.1 |<ref>{{Cite web |title=2016 Tokelau Census of Population and Dwellings - Kusst of tables on Social profile |url=https://www.tokelau.org.nz/site/tokelau/files/TokelauNSO/2016Census/2016%20Tokelau%20Census%20of%20Population%20and%20Dwellings%20-%20Tables%20about%20social%20profile.xlsx |publisher=Tokelau National Statistical Office}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Tonga}} |100,179 |60 |style="background:#D0F0C0; "|< 0.1 |< 0.1 |<ref>{{Cite web |date=2022 |title=Tonga 2021 Census of Population and Housing|url=https://tongastats.gov.to/download/272/census-report-and-factsheet/7647/census-report-vol1-2021.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031100406/https://tongastats.gov.to/download/272/census-report-and-factsheet/7647/census-report-vol1-2021.pdf |archive-date=2022-10-31 |access-date=2025-06-23 |publisher=Tonga Statistics Department}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Trinidad and Tobago}} |1,322,546 |65,705 |style="background:#ACE1AF; "|5.0 |< 0.1 |<ref>{{Cite web |title=2011 Population and Housing Census |url=https://cso.gov.tt/wp-content/uploads/2021/03/2011-Trinidad-and-Tobago-Individuals.xlsx |access-date=2025-06-23}}</ref> |- |{{flagicon|Tunisia}} |11,446,300 |10,190,000 |style="background:#228B22; "|97.8 |0.6 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tunisia/#people-and-society |title=The World Factbook |access-date=28 January 2025 |archivedate=10 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110024851/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tunisia/#people-and-society |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Turkey}} |86,000,000 |78,000,000 – 84,400,000 |style="background:#228B22; "|91.0 – 98.0 |4.6 |<ref>{{cite web | url=http://www.globalreligiousfutures.org/countries/turkey/religious_demography#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010 | title=Pew-Templeton Global Religious Futures Project - Research and data from Pew Research Center | access-date=19 October 2022 | archive-date=23 November 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211123164142/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/turkey/religious_demography#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010 | url-status=dead | archivedate=23 November 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123164142/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/turkey/religious_demography#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010 | deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.thearda.com/world-religion/national-profiles?u=226c | title=ARDA - Religious profile of Turkey | access-date=16 February 2025}}</ref><ref>{{cite web | url=https://interaktif.konda.com.tr/rapor/turkiye-100-kisi-olsa/1 | title=KONDA - If Turkiye was 100 people | access-date=16 February 2025 | archive-date=25 June 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220625123924/https://interaktif.konda.com.tr/turkiye-100-kisi-olsaydi | url-status=dead }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Turkmenistan}} |6,031,187 |5,610,000 |style="background:#228B22; "|93.7 |0.3 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/turkmenistan/#people-and-society |title=The World Factbook |access-date=28 January 2025 |archivedate=10 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110134553/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/turkmenistan/#people-and-society |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Religion in the |Turks and Caicos Islands}} |37,910 |< 1,000 |style="background:#D0F0C0; "|< 0.1 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Tuvalu}} |10,640 |< 1,000 |style="background:#D0F0C0; "|0.1 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagicon|Uganda}} |38,823,100 |5,435,234 |style="background:#98FF98; "|14.0 |0.3 |<ref>{{cite web |url=https://www.state.gov/documents/organization/268952.pdf |title=UGANDA |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170815171340/https://www.state.gov/documents/organization/268952.pdf |archive-date=2017-08-15}}</ref> |- |{{flagicon|Ukraine}} |42,263,873 |390,000 – 410,000 |style="background:#D0F0C0; "|0.9 – 1.2 |< 0.1 |<ref>{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2011/01/27/the-future-of-the-global-muslim-population/ |title=The Future of the Global Muslim Population |date=27 January 2011 |last4=Inquiries}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.kyivpost.com/article/content/ukraine-politics/ukrainian-muslims-root-for-ukraine-407839.html |title=The Future of the Global Muslim Population |date=27 January 2011 |last4=Inquiries}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in the |United Arab Emirates}} |9,541,615 |6,251,627 |style="background:#00A550; "|72.0 |0.2 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-arab-emirates/ |title=The World Factbook |access-date=14 February 2015 |archivedate=9 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109053052/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-arab-emirates/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="religiousfreedom">{{cite web |url=https://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148850.htm |title=United Arab Emirates International Religious Freedom Report |publisher=Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101123103428/http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148850.htm |archive-date=23 November 2010 |access-date=12 January 2011}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in the |United Kingdom}} |66,040,229 |3,998,875 |style="background:#ACE1AF; "|6.0 |0.2 |<ref name="facts" /><ref>{{Cite web |title=Religion by age and sex, England and Wales - Office for National Statistics |url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/culturalidentity/religion/articles/religionbyageandsexenglandandwales/census2021 |access-date=2024-04-19 |website=www.ons.gov.uk}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in the |United States}} |327,827,000 |3,450,000 |style="background:#ACE1AF; "|1.1 |0.2 |<ref>{{Cite news |url=http://www.pewresearch.org/fact-tank/2018/01/03/new-estimates-show-u-s-muslim-population-continues-to-grow/ |title=New estimates show U.S. Muslim population continues to grow |date=3 January 2018 |work=Pew Research Center |access-date=9 January 2018}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in the |United States Virgin Islands}} |104,914 |< 1,000 |style="background:#D0F0C0; "|0.1 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagicon|Uruguay}} |3,505,985 |700- 1,500 |style="background:#D0F0C0; "|0.1 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}}<ref>{{Cite web |title=URUGUAY-2022 |url=https://www.state.gov/wp-content/uploads/2023/05/441219-URUGUAY-2022-INTERNATIONAL-RELIGIOUS-FREEDOM-REPORT.pdf |publisher=United States}}</ref> |- |{{flagicon|Uzbekistan}} |34,036,800 |29,920,000 |style="background:#00993A; "|88.7 |1.7 |<ref>{{cite web|url=https://stat.uz/en/press-center/news-committee/8923-demographic-situation-january-march-2020|title=State Committee of the Republic of Uzbekistan: Demographic situation in Uzbekistan (March 2020)}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Vanuatu}} |304,500 |< 1,000 |style="background:#D0F0C0; "|< 0.1 |< 0.1 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagg|pspew|al=c|Vatican City|plink=Islam in Italy}} |800 |0 |style="background:#D0F0C0; "|0.0 |0.0 |{{Citation needed|date=September 2024}} |- |{{flagicon|Venezuela}} |31,304,016 |125,216 |style="background:#D0F0C0; "|0.4 |< 0.1 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/venezuela/ |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=23 September 2018 |archivedate=31 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210531110017/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/venezuela/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagicon|Vietnam}} |96,208,984 |70,934 |style="background:#D0F0C0; "|0.07 |< 0.1 |<ref>{{Cite report |url=https://www.nso.gov.vn/wp-content/uploads/2019/12/Ket-qua-toan-bo-Tong-dieu-tra-dan-so-va-nha-o-2019.pdf |title=Completed results of the 2019 Viet Nam population and housing census |date=2019 |publisher=National Statistics Office}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Demographics of |Wallis and Futuna}} |15,714 |< 1,000 |style="background:#D0F0C0; "|< 0.1 |< 0.1 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/wallis-and-futuna/ |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=23 September 2018 |archivedate=24 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210424005145/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/wallis-and-futuna |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Western Sahara}} |603,253 |599,633 |style="background:#238c23; "|99.4 |< 0.1 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/wi.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070612210735/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/wi.html |url-status=dead |archive-date=12 June 2007 |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=23 September 2018 |archivedate=12 June 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070612210735/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/wi.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.globalreligiousfutures.org/countries/western-sahara |title=Western Sahara |website=Pew-Templeton Global Religious Futures Project |publisher=Pew Research Center |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017163907/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/western-sahara |archive-date=17 October 2018 |access-date=3 April 2019}}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Yemen}} |27,036,829 |26,784,498 |style="background:#248c23; "|97.2 |1.5 |<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/yemen/ |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency |website=cia.gov |access-date=23 September 2018 |archivedate=17 December 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241217084112/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/yemen/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{flagg|pspew|al=c|pref=Islam in|Zambia}} |16,887,720 |168,877 |style="background:#ACE1AF; "|1.0 |< 0.1 |<ref name="African Muslims" /> |- |{{flagicon|Zimbabwe}} |14,000,000 |100,000 |style="background:#D0F0C0; "|0.7 |< 0.1 |<ref name="2017survey">[https://zimbabwe.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/Inter%20Censal%20Demography%20Survey%202017%20Report.pdf Inter Censal Demography Survey 2017 Report], Zimbabwe National Statistics Agency (2017)</ref> |} {{notelist-ua}}<ref>{{Cite web |title=Your name |url=https://www.state.gov/wp-content/uploads/2023/05/441219-URUGUAY-2022-INTERNATIONAL-RELIGIOUS-FREEDOM-REPORT.pdf}}</ref> ==মহাদেশ== ===Table=== {| class="wikitable sortable col3center col4center" cellspacing="4" |- ! অঞ্চল ! data-sort-type="number" | মুছলিম ! data-sort-type="number" style="max-width:10em" | মুঠ জনসংখ্যাৰ মুছলিম শতাংশ (%) হাৰ ! data-sort-type="number" style="max-width:10em" | পৃথিৱীৰ মুছলিম জনসংখ্যাৰ শতাংশ (%) |- |{{sort|Zh|[[এছিয়াত ইছলাম ধৰ্ম|এছিয়া]]}} |1,100,000,000 | style="background:#7d7; "|23.3 |66.7 |- |{{sort|Zh|''[[মধ্য এছিয়াত ইছলাম ধৰ্ম |মধ্য এছিয়া]]''}} |54,000,000<ref>{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2011/01/27/future-of-the-global-muslim-population-regional-asia/ |title=Region: Asia-Pacific |date=27 January 2011 |last4=Inquiries}}</ref> |style="background:#228B22; "|81.0<ref>{{cite web |url=http://www.iranicaonline.org/articles/central-asia-ii |title=CENTRAL ASIA ii. Demography – Encyclopaedia Iranica |last=electricpulp.com |website=iranicaonline.org |access-date=25 May 2017}}</ref> |3.0 |- |{{sort|Zi|''[[Islam in South Asia|দক্ষিণ এছিয়া]]''}} |600,000,000<ref>{{cite web |url=https://www.thenews.com.pk/print/28942-sense-and-sensibility-in-south-asia |title=Sense and sensibility in South Asia |website=thenews.com.pk |access-date=24 May 2017}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://blogs.timesofindia.indiatimes.com/strategic-insights/the-muslim-question-2/ |title=The Muslim question |work=[[The Times of India]] Blog |access-date=24 May 2017}}</ref> | style="background:#7d7; "|31.4<ref>{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2011/01/27/future-of-the-global-muslim-population-regional-asia |title=Region: South Asia |date=27 January 2011 |access-date=1 January 2017}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.cnn.com/2016/07/29/politics/muslims-moment-khan/index.html |title=The moment American Muslims were waiting for |last=Burke|first=Daniel|work=CNN |access-date=1 January 2017}}</ref> |30.6<ref name="Asian Religion" /><ref>{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2015/04/02/muslims/pf_15-04-02_projectionstables74/ |title=10 Countries With the Largest Muslim Populations, 2010 and 2050date=2015-04-02 |website=Pew Research Center's Religion & Public Life Project |access-date=7 February 2017 |archive-date=7 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170207115222/http://www.pewforum.org/2015/04/02/muslims/pf_15-04-02_projectionstables74/ |url-status=dead |archivedate=4 May 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170504075835/http://www.pewforum.org/2015/04/02/muslims/pf_15-04-02_projectionstables74/ |deadurl=yes }}</ref> |- |{{sort|Zj|''[[Islam in Southeast Asia|Southeast Asia]]''}} |240,000,000<ref>{{Cite journal |last=Yusuf |first=Imtiyaz |title=The Middle East and Muslim Southeast Asia: Implications of the Arab Spring |url=http://www.oxfordislamicstudies.com/Public/focus/essay1009_southeast_asia.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130219000515/http://www.oxfordislamicstudies.com/Public/focus/essay1009_southeast_asia.html |url-status=dead |archive-date=19 February 2013 |journal=Oxford Islamic Studies |access-date=14 December 2025 |archivedate=19 February 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130219000515/http://www.oxfordislamicstudies.com/Public/focus/essay1009_southeast_asia.html |deadurl=yes }}</ref> |style="background:#50C878; "|40.0 |13.3 |- |[[East Asia]] |50,000,000<ref name="Refworld 2010" /> |style="background:#ACE1AF; "|3.1 |2.8 |- |{{sort|Zk|''[[Religion in the Middle East|Middle East]]-[[Islam in Africa|North Africa]]''}} |315,322,000<ref name="ME-NA Overview" /> – 488,603,838 |style="background:#228B22; "|91.2 |27.1 |- |{{sort|Zh|[[Islam in Africa|Africa]]}} |550,000,000 |style="background:#50C878; "|47.0 |30.6 |- |{{sort|Zl|''[[Islam in Africa|Sub-Saharan Africa]]''}} |283,302,393 | style="background:#7d7; "|29.6 |15.7 |- |{{sort|Zh|[[Religion in North America|North America]]}} |3,500,000 – 7,000,000<ref>{{cite web |url=https://www.milligazette.com/news/15793-the-politics-of-american-muslim-demographics |title=The Politics of American Muslim demographics |last=Ghazali |first=Abdus Sattar |website=milligazette.com |access-date=2 January 2018}}</ref> |style="background:#ACE1AF; "|1.0<ref>{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2012/12/18/global-religious-landscape-muslim/ |title=THE GLOBAL RELIGIOUS LANDSCAPE: Muslims |website=pewforum |date=18 December 2012 |access-date=18 December 2012}}</ref> |0.4 |- |{{sort|Zh|[[Religion in South America|South America]]}} |791,000 |style="background:#ACE1AF; "|0.2 |0.04 |- |{{sort|Zm|[[Islam in Europe|Europe]]}} |44,138,000 |style="background:#ACE1AF; "|6.0 |2.7 |- |{{sort|Zh|[[Islam in Oceania|Oceania]]}} |650,000 |style="background:#ACE1AF; "|1.6 |0.04 |- |{{sort|Zo|World}} |1,976,000,000<ref name="World Religion">{{cite web|date=October 2022|title=Religion of the World|url=https://countrymeters.info/en/World#religion|access-date=15 October 2022|publisher=Pew Research Centre}}</ref> | style="background:#7d7; "|24.9 |100.0 |} ==Projected demographic changes== {{Main|Muslim population growth}} The [[Pew Research Center]], has established a continued trend since its 2017 report into 2022. [[Islam]] continues to close the gap between itself and Christianity, while constituting the world's [[major religious groups|second largest]] religious group it also continues to be the fastest-growing major religious grouping.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> A [[Pew Research]] Study in 2015 found that the Muslim population was expected to grow twice as fast (70%) as the world population by 2060 (1.8 billion in 2015 to 3 billion by 2060).<ref name="World Religion" /> This expected growth is much larger than any other religious group.<ref name="World Religion" /> Muslims are likely to constitute roughly 26.3% of the world's total population by 2030.<ref name="futureGlobalPop">{{cite web |url=http://features.pewforum.org/muslim-population/ |title=The Future of the Global Muslim Population: Projections fro 2010 to 2030 |website=assets.pewresearch.org/ |date=2 December 2014 |publisher=Pew Research Center |access-date=21 June 2021}}</ref> This expected growth is attributed to Muslim families generally having more children as well as the fact that the Muslim population has the youngest median age of any religion.<ref name="World Religion" /> Furthermore, increased healthcare conditions in Muslim majority countries are currently increasing life expectancy and decreasing child mortality, which, if trends continue this way, will also contribute to the growth of the Muslim population more than any other religious group.<ref name="futureGlobalPop" /> These trends are not for every region, however. In fact, Muslim population growth is expected to slow down in [[Asia]] (including the [[Middle East]]) and [[Africa]], due to lower birth rates.<ref name="futureGlobalPop" /> The largest Muslim population growths are expected to be in the [[Middle East]] and [[Africa]].<ref name="futureGlobalPop"/> Furthermore, [[Pakistan]] is projected to be the country with the largest Muslim population by 2030.<ref name="futureGlobalPop"/> Muslims are expected to grow to 8% (52.8 million) of the total population of [[Europe]], and this growth is expected to be the largest in the western European countries.<ref name="futureGlobalPop"/> [[Russia]] will have the largest total population of Muslims in Europe, however.<ref name="futureGlobalPop"/> Most of these changes are expected to come from immigration.<ref name="futureGlobalPop"/> In the [[Americas]], [[Canada]]’s Muslim population is expected to increase to 6.6% and [[United States]]' to 2% by 2030.<ref name="futureGlobalPop"/> These increases, much like Europe, are expected to be driven mainly by immigration.<ref name="futureGlobalPop"/> ==See also== {{Portal|Islam|Country||||}} {{Islam by country}} '''Islam:''' * [[মুছলিম বিশ্ব]] * [[ইছলামৰ ৰূপৰেখা]] * [[Glossary of Islam]] * [[Muslim population growth]] * [[Index of Islam-related articles]] * [[Shia Muslims in the Arab world]] * [[Organisation of Islamic Cooperation]] '''By country:''' * [[Ahmadiyya by country]] * [[Apostasy in Islam by country]] * [[Application of Sharia by country]] * [[Burqa by country]] * [[Islamic veiling practices by country]] '''General:''' * [[List of religious populations]] * [[Religions by country]] ==References== {{Reflist|30em}} ==Further reading== * ''[[United States Department of State]] [https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/ International Religious Freedom Report]'' * ''[[The World Factbook|CIA World Factbook]] [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/ The World Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130510200259/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/ |date=10 May 2013}}'' * ''[https://web.archive.org/web/20131112150057/http://religiousfreedom.lib.virginia.edu/nationprofiles/ Religious Freedom page]'' * ''[https://web.archive.org/web/20130715084239/http://www.religiousintelligence.co.uk/ Religious Intelligence]'' **''[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/ Muslim Population Percentage] from [[United States Department of State|U.S Dept. of State]]'' * ''[[The World Factbook|CIA World Factbook]] [https://web.archive.org/web/20121105005534/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html?countryName=&countryCode=&regionCode=%C2%A6 Religions]'' * ''[[BBC News]] [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4385768.stm Muslims in Europe: Country guide]'' ==External links== * [https://www.pewresearch.org/religion/2025/06/09/muslim-population-change/ Pew Research Center: How the Global Religious Landscape Changed From 2010 to 2020] {{Islam topics |state=collapsed}} {{Religions by country}} {{Religion country lists}} {{Life in OIC}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ইছলাম ধৰ্ম]] [[শ্ৰেণী:দেশ অনুসৰি ইছলাম]] tdoof98czddmiwzehn13f5s2v6jcaee 0 129803 613614 569393 2026-06-22T06:41:33Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613614 wikitext text/x-wiki {{Infobox software | name = ফটোমেথ | logo = [[File:PhotoMath Logo.png|200px]] | caption = ল’গ’ | developer = ফটোমেথ, ইন্‌ক্‌. | released = {{start date|2014}} | ver layout = stacked | programming language = জাভা (এণ্ড্ৰইড/ৱিণ্ড’জ) | operating system = [[এণ্ড্ৰইড (অপাৰেটিং ছিষ্টেম)|এণ্ড্ৰইড]], আইঅ’এছ | language = ৩২টা ভাষা | language footnote = <ref>{{Cite web |url=https://support.google.com/photomath/answer/14328126?hl=en |title=How to change app language? |website=ফটোমেথ সহায় |access-date=April 17, 2024}}</ref> | genre = শিক্ষা প্ৰযুক্তি | license = ফ্ৰীৱেৰ, মালিকানাধীন চফ্টৱেৰ | website = {{URL|https://photomath.com/}} }} '''ফটোমেথ''' হৈছে এটা শিক্ষা প্ৰযুক্তি-ভিত্তিক ম’বাইল এপ্লিকেশ্যন, যাৰ মালিক হৈছে [[গুগল]]। এই এপটোৱে এটা কম্পিউটাৰ এলজেব্ৰা ছিষ্টেম ব্যৱহাৰ কৰে, যাক উন্নত অপটিকেল কেৰেক্টাৰ ৰেকগনিশ্যন প্ৰযুক্তিৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হৈছে। স্মাৰ্টফ’নৰ কেমেৰা ব্যৱহাৰ কৰি গণিতীয় সমীকৰণ স্কেন আৰু চিনাক্ত কৰিবলৈ এই এপটো ডিজাইন কৰা হৈছে; তাৰ পাছত এপটোৱে ধাপে-ধাপে সমাধান পৰ্দাত দেখুৱায়।<ref name=":0">{{cite web|last=Wiggers|first=Kyle|title=AI-powered math tutoring app Photomath raises $23 million|url=https://venturebeat.com/2021/02/18/ai-powered-math-tutoring-app-photomath-raises-23-million/|website=ভেঞ্চাৰবিট|date=18 February 2021|access-date=24 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624204216/https://venturebeat.com/2021/02/18/ai-powered-math-tutoring-app-photomath-raises-23-million/|deadurl=yes}}</ref> এই এপটো মাইক্ৰ’ব্লিংকে উন্নয়ন কৰা এটা পাঠ চিনাক্তকৰণ ইঞ্জিনৰ ওপৰত আধাৰিত, যিটো [[লণ্ডন]] আৰু ক্ৰোৱেচিয়াত আধাৰিত কোম্পানী, আৰু ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাপক ডামিৰ সাব’লৰ নেতৃত্বত পৰিচালিত। এই কোম্পানীয়ে ফটোমেথ আৰু ফটোপে’ উভয়ৰ ডেভেলপাৰকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{cite web |url=https://techcrunch.com/2014/10/20/microblink-launches-photomath-to-solve-math-equations-with-a-phone/ |title=MicroBlink Launches PhotoMath to Solve Math Equations with a Phone |date=20 October 2014 |access-date=8 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.edsurge.com/news/2018-11-07-mobile-app-photomath-raises-6-million-in-series-a |title=Mobile App Photomath Raises $6 Million in Series A |date=7 November 2018 |access-date=7 July 2021 |archivedate=9 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210709190233/https://www.edsurge.com/news/2018-11-07-mobile-app-photomath-raises-6-million-in-series-a |deadurl=yes }}</ref> ফটোমেথ এলএলচি আইনীভাৱেচেন মেটিও, কেলিফ’ৰ্ণিয়াত পঞ্জীয়ন কৰা হৈছিল। ২০২১ চনত ফটোমেথে চিৰিজ বি ফাণ্ডিং হিচাপে ২.৩ কোটি আমেৰিকান ডলাৰ সংগ্ৰহ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে, যাৰ নেতৃত্ব দিছিল মেনলো ভেঞ্চাৰ্ছ।<ref>{{Cite web|title=Our Investment in Photomath: Changing the Future of Math Tutoring|url=https://www.menlovc.com/blog/our-investment-in-photomath|access-date=2021-06-24|website=মেনলো ভেঞ্চাৰ্ছ}}</ref> ২০২২ চনৰ মে’ মাহত গুগলে এই কোম্পানীটো অধিগ্ৰহণ কৰিব বুলি ঘোষণা কৰে। ইউৰোপীয়ান কমিশ্যনৰ পৰ্যালোচনাৰ পাছত ২০২৩ চনৰ মাৰ্চ মাহত এই চুক্তিটো অনুমোদন লাভ কৰে আৰু জুন মাহত সম্পূৰ্ণ হয়।<ref>{{Cite news |date=March 28, 2023 |title=EU regulators clear Google's maths app deal |url=https://www.reuters.com/markets/deals/eu-regulators-clear-googles-maths-app-deal-2023-03-28/ |work=[[ৰয়টাৰ্ছ]]}}</ref> এই অধিগ্ৰহণটো ক্ৰোৱেচিয়াৰ ইতিহাসত আটাইতকৈ ডাঙৰ ষ্টাৰ্টআপ অধিগ্ৰহণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। এইটো [[চেটজিপিটি]]ৰ প্ৰতি গুগলৰ এক কৌশলগত প্ৰতিক্ৰিয়া বুলিও উল্লেখ কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=June 2, 2023 |title=Google potvrdio za Jutarnji list |url=https://novac.jutarnji.hr/novac/startup-report/google-potvrdio-za-jutarnji-list-dovrsili-smo-najvecu-startup-akviziciju-u-povijesti-hrvatske-15342213 |newspaper=যুতাৰ্নজি লিষ্ট}}</ref> == বৰ্ণনা == ফটোমেথে ব্যৱহাৰকাৰীৰ স্মাৰ্টফ’ন বা টেবলেটৰ কেমেৰা ব্যৱহাৰ কৰি গণিতীয় সমস্যা স্কেন আৰু চিনাক্ত কৰে।<ref name=":0" /> সমস্যা চিনাক্ত কৰাৰ পাছত, এপটোৱে ধাপে-ধাপে সমাধান দেখুৱায়। এই সমাধানসমূহ বিভিন্ন পদ্ধতিৰে উপস্থাপন কৰা হয় যাতে শিক্ষাৰ্থীসকলে সমাধান প্ৰক্ৰিয়াটো ভালদৰে বুজিব পাৰে। ২০১৬ চনৰ পৰা এই এপটোৱে ছাপা পাঠৰ লগতে হাতেলিখা [[গণিত]]ৰ সমস্যাও চিনাক্ত কৰাৰ সুবিধা সংযোজন কৰে, যাৰ ফলত পাঠ্যপুথি আৰু হাতেলিখা টোকা দুয়ো স্কেন কৰিব পৰা হয়।<ref>{{cite web|title=Updated Photomath app can now solve handwritten math problems|date=25 September 2016|url=http://thetechnews.com/2016/09/25/updated-photomath-app-can-now-solve-handwritten-math-problems/|access-date=25 December 2025|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624211950/http://thetechnews.com/2016/09/25/updated-photomath-app-can-now-solve-handwritten-math-problems/|deadurl=yes}}</ref> ২০১৭ চনত ফটোমেথক ‘‘দা টেক এডভ’কেট’’ দ্বাৰা শ্ৰেষ্ঠ ২০টা শিক্ষা আৰু শিক্ষণ এপৰ ভিতৰত স্থান দিয়া হয়।<ref>{{cite web|title=The Tech Edvocate's List of the 20 Best Teaching and Learning Apps |date=5 January 2017|url=http://www.thetechedvocate.org/20-of-the-best-teaching-and-learning-apps/}}</ref> ফটোমেথ মূলতঃ বিনামূলীয়া যদিও, ইয়াত ‘‘ফটোমেথ প্লাছ’’ নামৰ এক সাবস্ক্ৰিপশ্যন-ভিত্তিক সেৱাও আছে, যিয়ে শব্দভিত্তিক গণিত সমস্যা সমাধান আৰু পাঠ্যপুথিৰ প্ৰশ্নৰ বিস্তৃত সমাধান আগবঢ়ায়।<ref>{{Cite web|title=Math learning app Photomath raises $23 million|url=https://techcrunch.com/2021/02/18/math-learning-app-photomath-raises-23-million-as-it-reaches-220-million-downloads/}}</ref> ২০২১ চনলৈকে ফটোমেথে বিশ্বব্যাপী ২২ কোটিৰো অধিক ডাউনলোড লাভ কৰিছিল আৰু মাহে প্ৰায় ২.২ বিলিয়ন গণিত সমস্যা সমাধান কৰা বুলি দাবী কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Photomath - Scan. Solve. Learn.|url=https://photomath.com/}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{official website|https://photomath.com}} [[শ্ৰেণী:গুগল]] q7kktt249rimjuqwgafv5xq8i6hh60f 0 130631 613547 574402 2026-06-21T21:58:29Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613547 wikitext text/x-wiki {{Infobox Mobile phone | name = ন'কিয়া ৩৫০০ ক্লাছিক | image = Nokia_3500_classic_blue.jpg | imagesize = 250 | manufacturer = [[ন'কিয়া]] | available = জুন ২০০৭ <ref>{{cite web |url=https://gsmarena.com/nokia_3500_classic-2012.php |title=Nokia 3500 classic - Full phone specifications}}</ref> | display = 1.8 ইঞ্চি 128×160 পিক্সেল TFT [[LCD]] (262,000 ৰং) <ref name="nokia.co.uk">{{cite web |url=http://www.nokia.co.uk/find-products/all-phones/nokia-3500-classic/specifications |title=Browse Nokia phones |website=www.nokia.co.uk |access-date=13 April 2018 |archivedate=2 February 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090202092958/http://www.nokia.co.uk/find-products/all-phones/nokia-3500-classic/specifications |deadurl=yes }}</ref> | rear_camera = ২.০ মেগাপিক্সেল | input = ক্যিপেড | memory = 32&nbsp;MB flash memory আৰু 16&nbsp;MB RAM (internal), 8.5&nbsp;MB ব্যৱহাৰযোগ্য মেম'ৰি <ref name="nokia.co.uk"/> | memory_card = microSD (সৰ্বাধিক 2&nbsp;GB) | networks = GPRS, EDGE, EGPRS, HSCSD, CSD, GSM 900 / 1800 / 1900 | os = Series 40 <ref>{{cite web |url=http://www.developer.nokia.com/Devices/Device_specifications/3500_classic/ |title=Device details -- Nokia 3500 classic |access-date=2012-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014012332/http://www.developer.nokia.com/Devices/Device_specifications/3500_classic/ |archive-date=2012-10-14 |url-status=dead |archivedate=2012-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121014012332/http://www.developer.nokia.com/Devices/Device_specifications/3500_classic/ |deadurl=yes }}</ref> | battery = Standard Li-Ion BL-4C 860 [[mAh]]<br /> Stand-by: সৰ্বাধিক ৩০০ ঘণ্টা<ref name="nokia.co.uk"/><br /> Talk time: সৰ্বাধিক ৩ ঘণ্টা | connectivity = [[Bluetooth 2.0]] with [[A2DP]], [[Mini USB]], Stereo [[FM radio]] (2.5&nbsp;mm) | size = 107 × 45 × 13.1 mm, 59 cc | form = কেণ্ডিবাৰ | weight = ৮১ গ্ৰাম | predecessor = Nokia 5070<br />Nokia 3100 | successor = Nokia 5220<br />Nokia 208<br />Nokia 3120 classic | related = Nokia 3110 classic | status = বন্ধ কৰা হৈছে | colors = ধূসৰ, গুলপীয়া, কমলা, আকাশী নীলা | other = গেম: আছে (ডাউনল'ডযোগ্য) }} '''ন'কিয়া ৩৫০০ ক্লাছিক''' (Nokia 3500 classic) হৈছে এটা ম'বাইল ফোন। [[ন'কিয়া]]ই নিৰ্মাণ কৰা এই ফোনটো ২০০৭ চনত বিক্ৰীৰ বাবে মুকলি কৰা হৈছিল। যিটো আছিল ২০০৭ চনৰ আৰম্ভণিতে মুকলি কৰা ন'কিয়া ৩১১০ ক্লাছিকৰ উন্নীতকৰণ। ইয়াত ২ মেগাপিক্সেল কেমেৰা আৰু অধিক ৰঙৰ বিকল্পৰ সৈতে পুনৰ ডিজাইন কৰা ফ্ৰেমৰ দৰে উন্নতিৰ বৈশিষ্ট্য আছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ম'বাইল ফোন নিৰ্মাতা]] 9d6myplhmlk0lf9yzxc4wu9u349krgj 0 130640 613536 572755 2026-06-21T19:33:03Z MS Sakib 25393 613536 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ইনশ্বৰ্টছ (Inshorts) | logo = | type = ব্যক্তিগত | industry = ডিজিটেল মিডিয়া, সংবাদ সংকলক | foundation = ২০১৩ | founders = আজাৰ ইকবাল, অনুনয় অৰুণাভ, দীপিত পূৰকায়স্থ | location_city = নয়ডা, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] | location_country = [[ভাৰত]] | area_served = ভাৰত (প্ৰধানকৈ), বিশ্বব্যাপী | key_people = দীপিত পূৰকায়স্থ (CEO) | products = Inshorts (এপ), Public App | revenue = {{Increase}} {{INR}}১৮১ কোটি (FY24)<ref name="econprofit">{{Cite news |last=Rajan |first=Jessica |date=2024-11-13 |title=InShorts posts flat revenue in FY24, net loss falls 26% to Rs 228 crore |url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/startups/inshorts-posts-flat-revenue-in-fy24-net-loss-falls-26-to-rs-228-crore/articleshow/115246640.cms |access-date=2025-05-30 |work=The Economic Times}}</ref> | operating_income = | net_income = {{Decrease}} {{INR}}-২২৮ কোটি (FY24)<ref name="econprofit"/> | num_employees = | website = {{URL|https://inshorts.com/}} }} '''ইনশ্বৰ্টছ''' ('''Inshorts''') হৈছে [[ভাৰত|ভাৰতভিত্তিক]] এটা সংবাদ সংকলক আৰু বিষয়বস্তু বিতৰণ কোম্পানী। এই কোম্পানীটোৱে এটা [[ম’বাইল ফোন|ম’বাইল]] এপ প্ৰকাশ কৰে, য’ত প্ৰতিটো বাতৰি প্ৰায় ৬০টা শব্দত সংক্ষিপ্তভাৱে উপস্থাপন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2024-04-05 |title=IIT dropout, news app CEO: Who is Shark Tank judge Azhar Iqubal? - Shark Tank is back |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/company/corporate-trends/iit-dropout-news-app-ceo-who-is-shark-tank-judge-azhar-iqubal/who-is-azhar-iqubal/slideshow/107429116.cms |access-date=2024-03-24 |website=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-02-24 |title=Nikhil Kamath, Azhar Iqubal, and 3 other Indian billionaires who thrived despite dropping out of school or college |url=https://www.financialexpress.com/lifestyle/nikhil-kamath-azhar-iqubal-and-3-other-indian-billionaires-who-thrived-despite-dropping-out-of-school-or-college/3403789/ |access-date=2024-03-24 |website=The Financial Express |language=en}}</ref> এই এপটোৱে বিশ্বজুৰি ঘটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বাতৰি, তথ্য, আপডেট আৰু উল্লেখযোগ্য ঘটনাসমূহ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰৰ পৰা সংকলন কৰি আগবঢ়ায়।<ref>{{Citation |last=Dahiya |first=Surbhi |title=Inshorts: A Success Story of Short-Form Journalism |date=2023-08-21 |work=Digital First: Entrepreneurial Journalism in India |url=https://academic.oup.com/book/46830/chapter-abstract/413489293 |access-date=2025-05-30 |publisher=Oxford University Press}}</ref> ইয়াৰ লগতে ইনশ্বৰ্টছে '''পাব্লিক এপ্''' নামৰ এটা হাইপাৰলোকেল সংবাদ আৰু ভিডিঅ’ ভাগ-বতৰা প্লেটফৰ্মো চলায়। ইনশ্বৰ্টছক ভাৰতৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় সংবাদ সংকলক এপসমূহৰ ভিতৰত এটা বুলি গণ্য কৰা হয়<ref name=":1">{{Cite news |title=In India, news aggregator apps are struggling to find a path to sustainability |url=https://www.niemanlab.org/2020/01/in-india-news-aggregator-apps-are-struggling-to-find-a-path-to-sustainability/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250320160554/https://www.niemanlab.org/2020/01/in-india-news-aggregator-apps-are-struggling-to-find-a-path-to-sustainability/ |archive-date=20 March 2025 |access-date=2025-05-30 |work=Nieman Lab |url-status=live }}</ref> আৰু ইয়াৰ ব্যৱহাৰকাৰীৰ সংখ্যা এক কোটিতকৈ অধিক।<ref name=":0" /> == ইতিহাস == ২০১৩ চনত আজাৰ ইকবাল (চেয়াৰমেন),<ref>{{Cite web |title=Azhar Iqubal |url=https://www.fortuneindia.com/40under40/azhar-iqubal?year=2016 |access-date=2024-03-24 |website=Fortune India |language=en}}</ref> অনুনয় পাণ্ডে (ডাইৰেক্টৰ) আৰু দীপিত পূৰকায়স্থ (CEO)ৰ দ্বাৰা ইনশ্বৰ্টছ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Singh Thakur |first=Angad |date=2016-02-17 |title=30 Under 30: Azhar Iqubal, Deepit Purkayastha & Anunay Pandey - Delivering News In Shorts |url=https://www.forbesindia.com/article/30-under-30/30-under-30-azhar-iqubal-deepit-purkayastha-anunay-pandey-delivering-news-in-shorts/42287/1 |access-date=2024-03-24 |website=Forbes India |language=en}}</ref> কোম্পানীটোৱে ছয়টা ভেঞ্চাৰ কেপিটেল ৰাউণ্ডৰ জৰিয়তে মুঠ ১১৯ মিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰ ধন সংগ্ৰহ কৰিছে।<ref>{{Cite web |last=Upadhyay |first=Harsh |last2=Manchanda |first2=Kunal |date=2023-02-21 |title=InShorts posts $18.9 Mn revenue in FY22, advertising costs surge to $21.6 Mn |url=https://entrackr.com/2023/02/inshorts-posts-189-mn-revenue-in-fy22-advertising-costs-surge-to-216-mn/ |access-date=2024-03-24 |website=Entrackr |language=en-US}}</ref> ইয়াৰ প্ৰথম ধনসংগ্ৰহ ৰাউণ্ড ৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৩ তাৰিখে অনুষ্ঠিত হৈছিল। শেষ ধনসংগ্ৰহ ৰাউণ্ডটো Series D আছিল, যি ১৫ জুলাই ২০২১ তাৰিখে ৬০ মিলিয়ন ডলাৰৰ বাবে সম্পন্ন হয়।<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Vishjeet |date=2021-07-15 |title=India's Inshorts raises $60 million following Public social network app growth |url=https://techcrunch.com/2021/07/15/india-inshorts-raises-60-million-to-scale-public-social-network-app/ |access-date=2024-03-24 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref> Vy Capital এই ৰাউণ্ডৰ এগৰাকী বিনিয়োগকাৰী আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=2021-07-15 |title=Inshorts raises $60 million from Vy Capital, existing investors |url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/funding/inshorts-raises-60-million-from-vy-capital-existing-investors/articleshow/84437931.cms |access-date=2024-03-24 |work=The Economic Times}}</ref> ২০১৫ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ইনশ্বৰ্টছে [[বেংগালুৰু]]স্থিত ৱেব এনালিটিক্স ষ্টাৰ্টআপ '''Betaglide''' অধিগ্ৰহণ কৰে, যিটো এপ ব্যৱহাৰকাৰী ধৰি ৰখাৰ তথ্য বিশ্লেষণৰ বাবে ব্যৱহৃত হয়।<ref name=":2">{{Cite news |last=Murali |first=Malavika |date=2015-10-15 |title=Inshorts acquires app startup BetaGlide |url=https://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/inshorts-acquires-app-startup-betaglide/articleshow/49364912.cms |access-date=2025-05-30 |work=The Economic Times}}</ref> ২০২০ চনত ইনশ্বৰ্টছে '''পাব্লিক এপ্''' আৰম্ভ কৰে, যিটো অৱস্থানভিত্তিক সংবাদ, সামাজিক নেটৱৰ্ক আৰু ভিডিঅ’ প্লেটফৰ্ম হিচাপে পৰিচিত।<ref name=":2" /> FY24 অনুসাৰে, ইনশ্বৰ্টছে {{INR}}১৮১ কোটি টকাৰ অপাৰেটিং ৰাজহ প্ৰকাশ কৰে আৰু {{INR}}২২৮ কোটি টকাৰ নেট ক্ষতি হয়, যি আগৰ বিত্তীয় বছৰৰ তুলনাত ২৬% হ্ৰাস পাইছে। এই ক্ষতি হ্ৰাসৰ মুখ্য কাৰণ আছিল বিজ্ঞাপন আৰু প্ৰচাৰ ব্যয় হ্ৰাস।<ref name="econprofit"/> ইনশ্বৰ্টছে প্ৰধানকৈ বিজ্ঞাপনভিত্তিক ৰাজহ মডেলত কাম কৰে।<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |last=Rajan |first=Jessica |date=2023-11-25 |title=Online news aggregator InShorts sees FY23 losses swell by a third to Rs 309 crore |url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/startups/online-news-aggregator-inshorts-sees-fy2023-losses-swell-by-a-third-to-rs-310-crore/articleshow/105492240.cms |access-date=2025-05-30 |work=The Economic Times}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == <references /> [[শ্ৰেণী:ডিজিটেল মিডিয়া]] [[শ্ৰেণী:ম'বাইল এপ্লিকেচন]] nqh5bc94slskg393z57jba7aeeljel3 0 131289 613647 609077 2026-06-22T08:06:34Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613647 wikitext text/x-wiki '''বক্ষ বান্ধনি''' বা স্তন বান্ধনি হৈছে কাপোৰৰ ফিটা বা উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত অন্তৰ্বাসৰ দৰে সংকুচিত পদাৰ্থৰে স্তন চেপেটা কৰি লুকুৱাই ৰখা। [[বক্ষবন্ধনী]]ৰ বিকল্প হিচাপে বা উপযুক্ততাৰ কাৰণেও বান্ধনি ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ==ইতিহাস== বহু ঐতিহাসিক প্ৰসংগত স্তন বান্ধি ৰখাৰ ব্যৱস্থা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইতিহাসৰ বিভিন্ন সময়ছোৱাত [[নাৰীৰ শৰীৰৰ আকৃতি|নাৰী ৰূপ]]ৰ ওপৰত ভিন্ন দৃষ্টিভংগী আছে, য'ত ভিক্টোৰিয়ান যুগলৈকে পশ্চিম ইউৰোপৰ ইতিহাসত কৰ্চেটৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰো আছিল।<ref name="Smith2014" /> [[File:曲阜師範大学の洙泗部の写真.jpg|thumb|upright=.8|left|চীনৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক পৰিহিত মহিলাৰ এটা দল। তলৰ কেন্দ্ৰত থকা তিনিগৰাকী মহিলাই পিন্ধিছে মক্সিয়ং বা হেজি পিন্ধিছে]] চীনৰ সাম্ৰাজ্যবাদী বংশৰ যুগত নাৰীৰ স্তনৰ ভাঁজ উন্মোচন কৰাটো অশ্লীল বুলি গণ্য কৰা হৈছিল আৰু স্তনবোৰ প্ৰায়ে [[হেজি]] বা [[ডুডৌ]]ৰে বান্ধি ৰখা হৈছিল। টাং আৰু ছং বংশৰ সময়ত এই কাপোৰৰ ব্যৱহাৰ বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয় আছিল।<ref>{{cite news|title=The ancient art of women's underwear |url=http://usa.chinadaily.com.cn/culture/2011-03/04/content_12118405_2.htm |work=[[China Daily]] |date=March 4, 2011 |access-date=5 November 2022}}</ref><ref>{{cite news|title=The little red look |url=https://www.economist.com/china/2016/04/16/the-little-red-look |newspaper=[[The Economist]] |date=April 16, 2016 |access-date=5 November 2022 |archive-url=https://archive.today/20221105100525/https://www.economist.com/china/2016/04/16/the-little-red-look |archive-date=5 November 2022}}</ref> ১৯৩০ চনলৈকে স্তন বান্ধি ৰখাটো মহিলাসকলৰ বাবে এক একচেটিয়া নান্দনিক প্ৰথাত পৰিণত হয় আৰু উচ্চ শ্ৰেণীৰ মহিলাসকলৰ মাজত ইয়াৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ অধিক।<ref>{{cite journal|last1=Lei |first1=Jun |title="Natural" Curves: Breast-Binding and Changing Aesthetics of the Female Body in China of the Early Twentieth Century |journal=[[Modern Chinese Literature and Culture]] |date=Spring 2015 |volume=27 |issue=1 |pages=163–223 |issn=1520-9857}}</ref> দীৰ্ঘদিনীয়া এই প্ৰথাৰ ফলত "বৃহৎ স্তনক কামুকতাৰ প্ৰতীক’’ বুলি বিশ্বাস কৰাৰ সংস্কতি এটা গঢ়ি উঠিছিল।<ref name=Jiao2017>{{cite thesis |last=Jiao |first=Lin |date=2017 |title=Nation, Fashion and Women's Everyday Lives: Breast-binding in China, 1910s-1970s |url=https://eprints.soas.ac.uk/24390/1/Jiao_4368.pdf |degree=PhD |publisher=[[SOAS University of London]] |doi=10.25501/SOAS.00024390 |access-date=2026-02-11 |archivedate=2025-01-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250113093725/https://eprints.soas.ac.uk/24390/1/Jiao_4368.pdf |deadurl=yes }}</ref> [[File:Hanbok Day 2016 29 (30467033136).jpg|thumb|upright=.7|হানবক পিন্ধ এগৰাকী মহিলা]] পৰম্পৰাগত [[হানবক]] পিন্ধা কোৰিয়ান মহিলাসকলে কাপোৰৰ বেণ্ডেৰে স্তন টানকৈ বান্ধি নাৰীৰ শৰীৰটো লুকুৱাই ৰাখিছিল।<ref>{{cite book|editor1-last=Shin |editor1-first=Gi-Wook |editor2-last=Robinson |editor2-first=Michael |title=Colonial Modernity in Korea |date=1999 |page=[https://books.google.com/books?id=JMVgNnkZXAQC&q=421 421] |publisher=[[Harvard University Asia Center]] |location=Cambridge, Massachusetts |isbn=978-0674005945}}</ref><ref>{{cite web |last1=Kim |first1=Julie Ju-Youn |title=Rendering the Body Present: Unwrapping the Hanbok and Villa of Veils |url=https://www.academia.edu/related-papers/10763583 |website=[[Academia.edu]] |page=13 |date=2014 }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জাপানত পৰম্পৰাগত [[কিমোনো]]ৱে স্তনৰ ৰূপ চেপেটা কৰি তোলে, স্তন বান্ধি [[ওবি]]ৰে সমতল কৰি তোলে,<ref>{{cite book|editor1-last=Tewari |editor1-first=Nita |editor2-last=Alvarez |editor2-first=Alvin |title=Asian American Psychology: Current Perspectives |date=2009 |page=[https://books.google.com/books?id=w7K4bRyidcoC&q=obi 197] |publisher=[[Psychology Press]] |location=New York |isbn=978-1841697697}}</ref> আৰু বুকুৰ পৰা কঁকাললৈকে কঁকালৰৰ চাৰিওফালে ডাটেমাকি বেল্ট মেৰিয়াই থোৱা থাকে।<ref name="Kenny-Nichols2017">{{cite book|last1=Kenny |first1=Erin |last2=Nichols |first2=Elizabeth Gackstetter |title=Beauty around the World: A Cultural Encyclopedia |date=2017 |pages=46–48 |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara, California |isbn=978-1610699440}}</ref> জাপানী মহিলাসকলে স্তন চেপেটা কৰিবলৈ এটা [[সৰশী]] ব্যৱহাৰ কৰে।{{cn}} আফ্ৰিকাত কিশোৰী ৱ’ডাবে ছোৱালীৰ স্তন টানকৈ বান্ধি ৰখা হৈছিল যাতে স্তন লৰচৰ কৰা হয়, যৌন বাঞ্ছনীয়তা কম হয় আৰু স্তন্যপান কৰাৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি পায়।<ref name="Kenny-Nichols2017" /> য'ত কুমাৰী ছোৱালীৰ স্তন ইস্ত্ৰী কৰি তেওঁলোকৰ বিকাশ দমন কৰা হয়, তেনে সংস্কৃতিত ধনী শ্ৰেণীয়ে প্ৰায়ে স্তন সংকোচন আৰু সমতল কৰিবলৈ ইলাষ্টিক বেল্ট ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ পছন্দ কৰে।<ref>{{cite web |title=Breast Ironing Fact Sheet |url=https://aho.org/fact-sheets/breast-ironing-fact-sheet |website=Africa Health Organisation |date=March 22, 2019 |access-date=10 November 2022 |archivedate=10 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221110094126/https://aho.org/fact-sheets/breast-ironing-fact-sheet |deadurl=yes }}</ref> ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে বহুতো কেথলিক সন্ন্যাসীয়ে পুৰুষ ধৰ্মগুৰুৰ মনোযোগ বিচ্যুত কৰিবলৈ আৰু পুৰুষৰ যৌন ইচ্ছা হ্ৰাস কৰিবলৈ নিজৰ অভ্যাসৰ অধীনত নিজৰ স্তন বান্ধি ৰাখিছিল।<ref name="Smith2014">{{cite book|editor1-last=Smith |editor1-first=Merril D. |title=Cultural Encyclopedia of the Breast |date=2014 |pages=45–46 |publisher=[[Rowman & Littlefield]] |location=Lanham, Maryland |isbn=978-0759123311}}</ref><ref name="Kenny-Nichols2017" /> আয়াৰলেণ্ডৰ মেগডেলিন আশ্ৰয় শিবিৰত বন্দী মহিলা কয়দীসকলৰ ওপৰত স্তন বান্ধি ৰখাটো অন্যতম শাস্তি আছিল।<ref>{{cite news|last1=Gibbons |first1=Fiachra |title=In God's Name |url=https://www.theguardian.com/culture/2003/feb/07/artsfeatures |work=[[The Guardian]] |date=6 February 2003 |access-date=4 November 2022}}</ref> প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছৰ মহিলা কাৰ্যালয়ৰ কৰ্মীসকলে মহিলাৰ ৰূপটো হ্ৰাস আৰু লুকুৱাবলৈ বান্ধি থোৱা স্তনৰ সৈতে নিজৰ শৰীৰৰ পৰিৱৰ্তন ঘটাইছিল, যাৰ ফলত পুৰুষৰ যৌন কৌতুহল কম হৈছিল।<ref>{{cite journal|last1=Yellis |first1=Kenneth A. |title=Prosperity's Child: Some Thoughts on the Flapper |journal=[[American Quarterly]] |date=Spring 1969 |volume=21 |issue=1 |page=54 |doi=10.2307/2710772 |jstor=2710772 |issn=0003-0678}}</ref> ১৯২০ চনত চেপেটা বুকুৰ [[চিলোৱাট]] মহিলাৰ মাজত আদৰ্শ ৰূপত পৰিণত হয়, বুকুৰ বেৰত স্তন বাইণ্ডাৰেৰে বান্ধি থোৱা হয়।<ref name="Farrell-Beck2002" /> ল'ৰাৰ দৰে ৰূপ উপস্থাপন কৰিবলৈ ফ্লেপাৰে নিজৰ স্তন বান্ধি ৰাখে।<ref name="Farrell-Beck2002">{{cite book|last1=Farrell-Beck |first1=Jane |last2=Gau |first2=Colleen |title=Uplift: The Bra in America |date=2002 |publisher=[[University of Pennsylvania Press]] |location=Philadelphia, Pennsylvania |isbn=0812236432 |pages=41, 49}}</ref> [[কৰ্চেট]] পিন্ধাটো আছিল স্তনৰ আকাৰ হ্ৰাস কৰাৰ এটা উপায়।<ref name="Smith2014" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:লোক-সংস্কৃতি]] bvjs8utl35i1x9f3le48nbmymh9zfha 0 131310 613553 579137 2026-06-21T23:26:20Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613553 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = নাম্গে জাম | birth_date = {{Birth year and age|1985}} | nationality = ভূটানী | education = বি.এ. ইংৰাজী সাহিত্য | alma_mater = লেডী শ্ৰীৰাম কলেজ | occupation = {{hlist|লেখিকা|সাংবাদিক}} }} '''নাম্‌গে জাম''' (জন্ম ১৯৮৫) এগৰাকী ভূটানী সাংবাদিক আৰু কৰ্মী। তেওঁ [[ভূটান]]ৰ ৰাজহুৱা ''ভূটান ব্ৰডকাষ্টিং চাৰ্ভিচ''ত প্ৰডিউচাৰ আৰু সংবাদ এনকাৰে হিচাপে খ্যাতি লাভ কৰিছিল। ২০১৯–২০২৩ চনত তেওঁ ''ভূটান সাংবাদিক সমিতি''ৰ কাৰ্যবাহী নিৰ্দেশক হিচাপে কৰ্মৰত আছিল। ২০১৬ চনৰ এটা মামলাক ভূটানৰ গণতান্ত্ৰিক পৰিৱৰ্তনৰ পাছত সংবাদ স্বাধীনতাৰ প্ৰথম পৰীক্ষা হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == নাম্‌গে জামে ১৯৮৫ চনত [[ভূটান]]ত জন্ম গ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ শৈশৱ ভূটানত পাৰ হয়।<ref name=":0">{{Cite news|last=McCarthy|first=Julie|date=2018-02-12|title=The Birthplace Of 'Gross National Happiness' Is Growing A Bit Cynical|language=en|work=NPR|url=https://www.npr.org/sections/parallels/2018/02/12/584481047/the-birthplace-of-gross-national-happiness-is-growing-a-bit-cynical|access-date=2021-09-29}}</ref><ref name=":1">{{Cite magazine|last=Chan|first=Michelle Jana|date=2019-03-19|title=Bhutan: Spatial Awareness|language=en-US|magazine=Vanity Fair|issue=|url=https://www.vanityfair.com/london/2019/02/bhutan-spatial-awareness|access-date=2021-09-29|issn=0733-8899}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|last=Gajewska|first=Ewa|date=2017-09-29|title=Namgay Zam: Bhutan pozbawiony sprawiedliwości|url=https://www.rp.pl/plus-minus/art10190161-namgay-zam-bhutan-pozbawiony-sprawiedliwosci|access-date=2021-09-29|website=Rzeczpospolita|language=pl}}</ref> তেওঁ [[ভাৰত]]ৰ লেডী শ্ৰীৰাম কলেজ, [[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ মহিলা মহাবিদ্যালয়ত ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=":3">{{Cite web|title=Namgay Zam: Journalist, Bhutan|url=https://www.salzburgglobal.org/people?userID=37269&cHash=eb973c31da4a918d0231444a55c0ce8a|access-date=2021-09-29|website=Salzburg Global Seminar|archivedate=2021-04-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210422232952/https://www.salzburgglobal.org/people?userID=37269&cHash=eb973c31da4a918d0231444a55c0ce8a|deadurl=yes}}</ref><ref name=":4">{{Cite book|last=Napoli|first=Lisa|title=Radio Shangri-La : what I discovered on my accidental journey to the happiest kingdom on earth|date=2012|publisher=Broadway Books|isbn=978-0-307-45303-7|edition=|location=New York|oclc=744286132}}</ref> == সাংবাদিকতা == নাম্গে জামৰ কৰ্মজীৱন ২০০৭ চনত ভূটানৰ প্ৰথম ৰাষ্ট্ৰীয় এফএম ৰেডিঅ’ ষ্টেচন ''কুজু এফএম''ৰপৰা আৰম্ভ হয়।<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /> তাৰ পাছত তেওঁ ''ভূটান ব্ৰডকাষ্টিং চাৰ্ভিচ''ত প্ৰডিউচাৰ আৰু [[ইংৰাজী]] সংবাদ এংকৰ হিচাপে কৰ্মৰত থাকে।<ref name=":3" /><ref name=":5">{{Cite web|last=Arora|first=Vishal|date=2017-02-10|title=Journalist Namgay Zam Leaves Bhutan: Brain Drain in Action|url=https://thediplomat.com/2017/02/journalist-namgay-zam-leaves-bhutan-brain-drain-in-action/|access-date=2021-09-29|website=The Diplomat|language=en-US}}</ref><ref name=":6">{{Cite news|last=Schultz|first=Kai|date=2016-12-05|title=Bhutan Faces an Important Test of Press Freedom|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2016/12/05/world/asia/bhutan-press-freedom.html|access-date=2021-09-29|issn=0362-4331}}</ref> তেওঁ ২০১৫ আৰু ২০১৬ চনত এৰিজোনা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৱাল্টাৰ ক্ৰংকাইট সাংবাদিকতা আৰু গণমাধ্যম বিদ্যালয়ত হামফ্ৰী ফেল’শ্বিপত ১০ মাহৰ বাবে আছিল।<ref name=":7">{{Cite web|date=2015-08-14|title=ASU welcomes international journalists for Humphrey Fellowship Program|url=https://news.asu.edu/content/asu-welcomes-international-journalists-humphrey-fellowship-program|access-date=2021-09-29|website=ASU News|language=en}}</ref> ২০১৭ চনত তেওঁ ''দ্য ডিপ্লমাট''ত ভূটানৰ টেলিভিছনৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় মুখ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল।<ref name=":5" /> তেওঁ ''গাৰ্ডিয়ান'', অষ্ট্ৰেলিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পৰেচন, আৰু ''[[হিন্দুস্তান টাইমছ]]''ৰ বাবে লিখা কৰি আহিছে।<ref name=":7" /> তেওঁৰ প্ৰকাশনা আৰু লেখা ব্যৱহাৰৰ লগতে সামাজিক মাধ্যমত সক্ৰিয় উপস্থিতিৰ বাবে জনাজাত হৈছিল।<ref>{{Cite web|last=Mazumder|first=Jayeeta|date=2014-06-05|title=Women rule Bhutan's lit fest|url=https://www.femina.in/women/women-like-you/women-rule-bhutans-lit-fest-2694-4.html|access-date=2021-09-29|website=Femina|language=en}}</ref> ২০১৬ চনত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে ভূটানৰ মুখ্য ন্যায়পতি চেৰিং ৱাংচুকৰ সহযোগী ব্যৱসায়ী সোনাম ফুন্তছোৱে মানহানিৰ অভিযোগ দায়ী কৰিছিল।<ref name=":8">{{Cite web|last=Topping|first=Alexandra|date=2016-11-18|title=Bhutan journalist hit by defamation suit for sharing Facebook post|url=http://www.theguardian.com/world/2016/nov/18/bhutan-journalist-hit-by-defamation-suit-for-sharing-facebook-post|access-date=2021-09-29|website=The Guardian|language=en}}</ref> মামলাটো তেওঁক জেল বা ২৫.৯ লাখ ভূটানী গুলট্ৰাম জৰিমনা হোৱা অৱস্থাত প্ৰকাশিত হৈছিল, যিটো প্ৰায় ১০ বছৰৰ দৰমাহৰ সমান।<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":8" /> যদিও মামলাটো ২০১৭ চনৰ জানুৱাৰীত বাতিল কৰা হৈছিল, তাৰ পাছত নাম্‌গে জাম [[নেপাল]]লৈ গৈ [[কাঠমাণ্ডু]]ভিত্তিক মিডিয়া ষ্টাৰ্টআপ ''অনৱাৰ্ড নেপাল''ত ডেপুটি সম্পাদক হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name=":5" /><ref>{{Cite book|last=Freedom House|url=https://books.google.com/books?id=O512DwAAQBAJ|title=Freedom in the World 2018: The Annual Survey of Political Rights and Civil Liberties|date=2019-01-31|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-5381-1203-8|language=en}}</ref> পাছত তেওঁ ভূটানলৈ উভতি আহে।<ref name=":9">{{Cite web|last=Johnson|first=Emily|date=2018-05-07|title=Bhutan, known for its Gross National Happiness Index, comes to terms with mental health crisis|url=https://www.pri.org/stories/2018-05-07/bhutan-known-its-gross-national-happiness-index-comes-terms-mental-health-crisis|access-date=2021-09-29|website=The World from PRX|language=en|archivedate=2021-09-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929195545/https://www.pri.org/stories/2018-05-07/bhutan-known-its-gross-national-happiness-index-comes-terms-mental-health-crisis|deadurl=yes}}</ref> অক্টোবৰ ২০১৭ চনত তেওঁ ভূটানৰ প্ৰথম মানসিক স্বাস্থ্য ৰেডিঅ’ অনুষ্ঠান ''মাইণ্ড অ'ভাৰ মেটাৰ ভূটান'' ৰেডিঅ' ভেলিত আৰম্ভ কৰে।<ref name=":0" /><ref name=":3" /><ref name=":9" /> ২০১৯ চনত দেশখনৰ প্ৰথম পডকাষ্ট ''ড্ৰেগন টেলছ'' আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite web|date=2019-12-17|title=Dragon Tales: Namgay Zam Launches Bhutan's First Podcast on Spotify|url=https://asiasociety.org/asia21-young-leaders/dragon-tales-namgay-zam-launches-bhutans-first-podcast-spotify|access-date=2021-09-29|website=Asia Society|language=en}}</ref> বৰ্তমান তেওঁ [[থিম্ফু]]ত স্বাধীন সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{Cite web|last=Pundir|first=Pallavi|date=2021-04-16|title=Bhutan Vaccinated Almost Everyone In 2 Weeks. Here's How They Did it.|url=https://www.vice.com/en/article/bhutan-covid-19-vaccine-53-doctors-success-story/|access-date=2021-09-29|website=Vice|language=en}}</ref> ২০১৯ চনত তেওঁ ভূটান সাংবাদিক সমিতিৰ কাৰ্যবাহী নিৰ্দেশক নিযুক্ত হয় আৰু ২০২৩ চনলৈ এই পদত থাকে।<ref name=":10">{{Cite web|date=2019-03-08|title=Namgay Zam: "Stories perpetuate gender stereotypes"|url=https://www.ifj.org/media-centre/news/detail/category/women-workers/article/namgay-zam-stories-perpetuate-gender-stereotypes.html|access-date=2021-09-29|website=International Federation of Journalists|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-04-03 |title=JAB appoints its new Executive Director |url=http://www.jab.bt/jab-appoints-its-new-executive-director/ |access-date=2024-04-25 |website=Journalists' Association of Bhutan}}</ref> এই পদত তেওঁ মিডিয়াত লৈঙ্গিক সমতা আৰু সাংবাদিকৰ বাবে বিনামূলীয়া আইনী সেৱা প্ৰদানৰ লক্ষ্য ৰাখে।<ref>{{Cite web|last=|date=2020-10-22|title=Bhutan: Journalism without Fear or Favour in Eastern Himalayas|url=https://en.unesco.org/news/bhutan-journalism-without-fear-favour-eastern-himalayas|access-date=2021-09-29|website=UNESCO|language=en}}</ref> == সক্ৰিয়তা == নাম্গে জাম বিভিন্ন কাৰ্য্যত জড়িত, যেনে: সমাজিক ন্যায়, লৈঙ্গিক সমতা, LGBTQ অধিকাৰ, আৰু মানসিক স্বাস্থ্য প্ৰচাৰ।<ref name=":1" /><ref name=":3" /> তেওঁ ''ভূটান নেটৱৰ্ক ফৰ এম্পাৱাৰিং উইমেন''ৰ সৈতে জড়িত আৰু বিভিন্ন এনজিঅ', যেনে ''ভূটান য়থ ডেভিলপমেণ্ট ফাণ্ড''ৰ সৈতে কাম কৰিছে।<ref name=":3" /><ref>{{Cite web|title=Namgay Zam|url=https://www.asialiteraryreview.com/users/namgay-zam|access-date=2021-09-29|website=Asia Literary Review|language=en|archive-date=2021-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210929195546/https://www.asialiteraryreview.com/users/namgay-zam|url-status=dead|archivedate=2021-09-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929195546/https://www.asialiteraryreview.com/users/namgay-zam|deadurl=yes}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == <references /> [[শ্ৰেণী:ভূটানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] 9vkmwg6uiqdh25x4zimmknybkcx23nv 0 131312 613437 578851 2026-06-21T12:55:54Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613437 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = জেন ফ্ৰেজাৰ | image = Jane Fraser (cropped).jpg | caption = Fraser in 2021 | birth_date = {{birth date and age|1967|7|13|df=y}} | birth_place = ছেইণ্ট এণ্ড্ৰুজ, স্কটলেণ্ড, ব্ৰিটেইন | death_date = | death_place = | education = গিৰ্টন কলেজ, কেম্ব্ৰিজ (এম.এ.)<br />হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় (এম বি এ) | occupation = চিটিগ্ৰুপৰ চেয়াৰমেন আৰু চিইঅ’ | predecessor = [[মাইকেল কৰ্বাট]] | children = ২ }} '''জেন ফ্ৰেজাৰ''' ({{Lang-en| Jane Fraser}}; জন্ম: ১৩ জুলাই ১৯৬৭) এগৰাকী [[ব্ৰিটিছ]]-[[আমেৰিকা]]ন বেংকিং কাৰ্যবাহী যিয়ে চিটিগ্ৰুপৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) আৰু ব'ৰ্ডৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাম কৰে। তেওঁ এই পদসমূহত ক্ৰমে ২০২১ চনৰ মাৰ্চ আৰু ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰ পৰা কাৰ্যকৰী।<ref>{{Cite web |title=Client Challenge |url=https://www.ft.com/content/e307a32a-7921-4b47-87bb-f82c4e53fc4b | work=[[Financial Times]] | date=October 23, 2025 | url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |last=Baer |first=Justin |title=The Clock Is Ticking on Jane Fraser's Citigroup Turnaround |url=https://www.wsj.com/finance/banking/citigroup-jane-fraser-turnaround-bd6b081f |website=The Wall Street Journal|date=25 June 2024 }}</ref><ref name="cnbc">{{cite web |year=2015 |title=The Next List |url=https://www.cnbc.com/2014/10/06/next.html |access-date=30 November 2015 |work=[[CNBC]]}}</ref> [[আমেৰিকা]]ৰ এটা ডাঙৰ বেংকৰ মুৰব্বী হোৱা প্ৰথমগৰাকী মহিলা।<ref>{{cite news |last1=de la Merced |first1=Michael J. |last2=Flitter |first2=Emily |title=Citigroup's Fraser to Be First Woman to Lead a Big Wall Street Bank |url=https://www.nytimes.com/2020/09/10/business/citigroup-ceo-jane-fraser.html |work=New York Times |date=10 September 2020 | url-access=limited}}</ref> ফ্ৰেজাৰে কেম্ব্ৰিজৰ গিৰ্টন কলেজ আৰু হাৰ্ভাৰ্ড বিজনেছ স্কুলত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। ২০০৪ চনত চিটিগ্ৰুপত যোগদান কৰাৰ পূৰ্বে তেওঁ মেককিনজী এণ্ড কোম্পানীত ১০ বছৰ কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last=Cosgrove |first=Elly |date=2019-10-24 |title=Citi names Jane Fraser president, positioning her as possible successor to CEO Michael Corbat |language=en |work=CNBC |url=https://www.cnbc.com/2019/10/24/citi-names-jane-fraser-president-ceo-of-global-consumer-banking.html |access-date=2020-09-10}}</ref> ২০১৪ আৰু ২০১৫ চনত ফ্ৰেজাৰক ফৰ্চুনৰ "বিজনেছৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী মহিলা" তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল আৰু আমেৰিকান বেংকাৰে তেওঁক একেৰাহে দুবছৰ ধৰি "নং ১ উইমেন টু ৱাচ" হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰিছিল। ফৰ্বছে ২০২৫ চনত তেওঁক বিশ্বৰ অষ্টম শক্তিশালী মহিলা হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=5 December 2023 |title=The World's Most Powerful Women 2025 |url=https://www.forbes.com/lists/power-women/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213010659/https://www.forbes.com/lists/power-women/ |archive-date=December 13, 2025 |access-date=January 8, 2026 |website=Forbes}}</ref> বৰ্তমান তেওঁ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ ৰপ্তানি পৰিষদৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে।<ref>{{Cite web | url=https://www.trade.gov/presidents-export-council-members | title=President's Export Council Members | work=International Trade Administration}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৬৭ চনৰ ১৩ জুলাইত স্কটলেণ্ডৰ ছেইণ্ট এণ্ড্ৰুজত জেন ফ্ৰেজাৰৰ জন্ম হৈছিল।<ref name=asia/><ref>{{Cite web |url=https://www.thetimes.com/comment/register/article/birthdays-p7c2xw6x8 |title=Birthdays |date=13 July 2024 |work=The Sunday Times}}</ref> ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৮৮ চনলৈকে কেম্ব্ৰিজৰ গিৰ্টন কলেজত পঢ়ি অৰ্থনীতিত বি এ (পৰম্পৰা অনুসৰি এম এলৈ উন্নীত) ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=linked>{{cite web|url=https://uk.linkedin.com/in/jane-fraser-3292068 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202002756/https://uk.linkedin.com/in/jane-fraser-3292068 |url-status=dead |archive-date=2 December 2024 |title=Jane Fraser |publisher=[[LinkedIn]] |year=2015 |access-date=30 November 2015 }}</ref>{{sfn|Bryan|Fraser|Oppenheim|Rall|1999|p=363}} স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পিছত তেওঁ ১৯৮৮ চনৰ জুলাইৰ পৰা ১৯৯০ চনৰ জুলাইলৈকে লণ্ডনৰ গোল্ডমেন চেক্সত একত্ৰীকৰণ আৰু অধিগ্ৰহণ বিশ্লেষক হিচাপে কাম কৰে আৰু তাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ আগষ্টৰ পৰা ১৯৯২ চনৰ জুনলৈকে মাদ্ৰিদৰ ছিকিউৰিটিজ ব্ৰোকাৰ এছেছ'ৰেছ বাৰ্ষ্টিলেছৰ দালাল সহযোগী হিচাপে কাম কৰে।<ref name=linked/><ref name=citigroup/> ১৯৯২ চনত হাৰ্ভাৰ্ড বিজনেছ স্কুলত নামভৰ্তি কৰে আৰু ১৯৯৪ চনত এম বি এ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=linked/> ==মেককিনজি এণ্ড কোম্পানী== ১৯৯৪ চনত ফ্ৰেজাৰে মেককিনজী এণ্ড কোম্পানীত যোগদান কৰে আৰু বিত্তীয় সেৱা আৰু বিশ্ব কৌশলত কাম কৰে আৰু শেষত অংশীদাৰ হিচাপে উদয় হয়।<ref name=linked/> প্ৰথম ছবছৰ তেওঁ নিউয়ৰ্কত কাম কৰিছিল আৰু শেষৰ চাৰি বছৰ লণ্ডনত কাম কৰিছিল।<ref name=asia/> ফ্ৰেজাৰে সৰু ল'ৰা-ছোৱালীক ডাঙৰ-দীঘল কৰাৰ সময়ত অংশকালীন কাম কৰিছিল।<ref name=alum/> ফ্ৰেজাৰে বিশ্বায়নৰ ওপৰত প্ৰবন্ধ লিখিছিল আৰু ১৯৯৯ চনত মেককিনজীৰ আন তিনিজন কৰ্মচাৰীৰ সৈতে ৰেচ ফৰ দ্য ৱৰ্ল্ড: ষ্ট্ৰেটেজিছ টু বিল্ড এ গ্ৰেট গ্ল'বেল ফাৰ্ম নামৰ কিতাপখনৰ সহ-লেখক আছিল।<ref name=citigroup>{{cite web |url= http://www.citigroup.com/citi/about/leaders/jane-fraser-bio.html|title=Jane Fraser|year=2015|access-date=30 November 2015|publisher=[[Citigroup]]}}</ref> Her husband, Alberto Piedra,<ref>{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Jane Fraser's ex-banker husband seems to have a pretty ideal existence |url=https://www.efinancialcareers.co.uk/news/2020/09/jane-fraser-citi-husband-bert-piedra |access-date=2023-07-03 |website=eFinancialCareers |language=en |archivedate=2023-07-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703173934/https://www.efinancialcareers.co.uk/news/2020/09/jane-fraser-citi-husband-bert-piedra |deadurl=yes }}</ref>{{sfn|Bryan|Fraser|Oppenheim|Rall|1999}} গ্ৰন্থখনে চিটিক "বিভিন্ন স্থানত উন্নত ব্যৱসায়িক-ব্যৱস্থাৰ উৎপাদনশীলতাৰ খৰচৰ লাভ উঠাবলৈ" এক আৰ্হি হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Baer |first=Justin |title=The Clock Is Ticking on Jane Fraser's Citigroup Turnaround |url=https://www.wsj.com/finance/banking/citigroup-jane-fraser-turnaround-bd6b081f |website=The Wall Street Journal|date=25 June 2024 }}</ref> কিতাপখনৰ বাবে ফ্ৰেজাৰৰ গৱেষণাৰ অংশ হিচাপে তেওঁ চীন, হংকং, ইণ্ডোনেছিয়া, ছিংগাপুৰ আৰু ভাৰতলৈ গৈ মেককিনজীৰ ক্লায়েণ্টসকলৰ বিশ্বব্যাপী প্ৰত্যাহ্বানৰ বিষয়ে সাক্ষাৎকাৰ লৈছিল।<ref name=alum/> ফ্ৰেজাৰে কিতাপখনৰ বিষয়ে কোৱা শুনি চিটিগ্ৰুপৰ কাৰ্যবাহী মাইকেল ক্লেইন, যিয়ে তেওঁৰ সৈতে কেইবাবছৰ ধৰি কাম কৰিছিল, তেওঁক চিটিগ্ৰুপলৈ স্থানান্তৰিত হ'বলৈ উৎসাহিত কৰিছিল, যিটো অৱশেষত তেওঁ ২০০৪ চনত কৰিছিল।<ref name=watch/> ==চিটিগ্ৰুপ== ২০০৪ চনৰ জুলাই মাহত ফ্ৰেজাৰক চিটিগ্ৰুপৰ বিনিয়োগ আৰু গ্ল'বেল বেংকিং বিভাগত ক্লায়েণ্ট ষ্ট্ৰেটেজিৰ মুৰব্বী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref name=asia/><ref name=watch/> ২০০৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁক গ্ল'বেল হেড অৱ ষ্ট্ৰেটেজি এণ্ড মাৰ্জাৰ্ছ এণ্ড এক্ভিজিচনলৈ পদোন্নতি দিয়া হয় আৰু ২০০৯ চনৰ মে' মাহলৈকে তেওঁ এই পদত অধিষ্ঠিত হয়।<ref name=alum>{{cite web|url=https://alumni.mckinsey.com/public_content/500168588|title=Spotlight On: Jane Fraser|date=12 June 2012|access-date=30 November 2015|publisher=[[McKinsey & Company]]|archivedate=8 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208052411/https://alumni.mckinsey.com/public_content/500168588|deadurl=yes}}</ref> গ্ল'বেল হেড হিচাপে তেওঁৰ কাৰ্যকাল ২০০৮ চনৰ বিত্তীয় সংকটৰ সৈতে মিলি গৈছিল আৰু তেওঁ কাৰ্যবাহী দলৰ অংশ আছিল যিয়ে "গোটটোৰ পুনৰ্গঠন, ইয়াৰ পুনৰ অভিযান্ত্ৰিক প্ৰচেষ্টাৰ নেতৃত্ব দিয়া, বিনিয়োগ কৰা আৰু নতুন মূলধন সংগ্ৰহৰ দায়িত্ব লোৱা হৈছিল।"<ref name=asia/> [[File:Citi Private Bank Office.jpg|150px|thumb|right|চিটি প্ৰাইভেট বেংকৰ এটা কাৰ্যালয়]] ২০০৯ চনৰ জুন মাহত তেওঁক চিটি প্ৰাইভেট বেংকৰ চিইঅ' হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref name=watch>{{cite web|url=https://www.highbeam.com/doc/1G1-208733867.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160220150638/https://www.highbeam.com/doc/1G1-208733867.html|url-status=dead|archive-date=20 February 2016|title=3) Jane Fraser (The 25 Women To Watch)(Occupation overview)|work=US Banker|date=1 October 2009|access-date=30 November 2015|last=Ring|first=Niamh|url-access=subscription|archivedate=20 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160220150638/https://www.highbeam.com/doc/1G1-208733867.html|deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ পদোন্নতিৰ সময়ত বেংকটোৰ বাৰ্ষিক লোকচান আছিল প্ৰায় ২৫ কোটি ডলাৰ; তেওঁৰ চাৰি বছৰীয়া কাৰ্যকালত ই লাভজনকতালৈ ঘূৰি আহিছিল।<ref name=ab2014>{{cite web |url=http://www.americanbanker.com/news/miscellaneous/citis-jane-fraser-the-no-1-woman-to-watch-for-2014-1070049-1.html|title=Citi's Jane Fraser: The No. 1 Woman to Watch for 2014|first=Alan|last=Kline|date=22 September 2014|access-date=30 November 2015|work=[[American Banker]]}}</ref> তেওঁ ৰূপায়ণ কৰা পৰিৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত আছিল ব্যক্তিগত বেংকাৰ আৰু ক্লায়েণ্টৰ অনুপাত হ্ৰাস কৰা, প্ৰতি ৩০ জন ক্লায়েণ্টৰ বাবে এজন বেংকাৰৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা আৰু বছৰৰ শেষত বিবেচনাধীন বোনাছৰ সপক্ষে বেংকাৰসকলৰ বাবে কমিচন আৰু বিক্ৰীৰ সূত্ৰ আঁতৰোৱা আদি।<ref name=asia>{{cite web|url=http://news.asiaone.com/print/News/The%2BBusiness%2BTimes/Story/A1Story20101102-245399.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208234214/http://news.asiaone.com/print/News/The+Business+Times/Story/A1Story20101102-245399.html|url-status=dead|archive-date=December 8, 2015|title=Earning Back Clients' Trust|date=2 November 2010|access-date=30 November 2015|work=[[Business Times (Singapore)|The Business Times]]|archivedate=8 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208234214/http://news.asiaone.com/print/News/The+Business+Times/Story/A1Story20101102-245399.html|deadurl=yes}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ফ্ৰেজাৰ বিবাহিত আৰু দুজন পুত্ৰৰ মাতৃ।<ref name=watch/><ref name=citigroup/> তেওঁৰ স্বামী আলবাৰ্টো পিয়েড্ৰা, এজন প্ৰাক্তন বেংকাৰ আৰু কিউবাৰ স্থানীয় লোক,<ref name=asia/>২০০৮ চনৰ আৰ্থিক সংকটৰ সময়ত ইউৰোপত বেংক পৰিচালকৰ চাকৰি এৰি নিজৰ সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰ যত্ন লোৱাত অধিক সময় কটায়।<ref>{{cite web |url=https://edition.cnn.com/2014/12/09/business/jane-fraser-citi/ |title=Women run banks differently: they are aware of 'collateral damage' |first=Poppy|last=Harlow|date=17 December 2014|access-date=30 November 2015|work=[[CNN]]}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুন মাহত ফ্ৰেজাৰে চিটি গ্ল'বেল কমিউনিটি ডে'ৰ বিষয়ে চিবিএছ স্থানীয় প্ৰতিবেদনত উপস্থিত হয়, য'ত তেওঁ আৰু অন্যান্য স্বেচ্ছাসেৱকসকলে মিয়ামীৰ লিবাৰ্টি স্কোৱাৰ ৰাজহুৱা গৃহ নিৰ্মাণ প্ৰকল্পটো সজাই তোলা হয়।<ref>{{cite web |url=http://miami.cbslocal.com/2015/06/13/local-community-comes-together-to-revitalize-neighborhood/ |title= Local Community Comes Together To Revitalize Neighborhood |first= Oralia |last=Ortega|date=13 June 2015|access-date=30 November 2015|work=CBS Local}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:নাৰী]] tv0ptptekcy4cc3421qnini5fcldvrw 0 131440 613454 577487 2026-06-21T15:00:34Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613454 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = টেৰেছা<br/>Teresa | image = | caption = | director = পল জেভিয়াৰ | writer = পল জেভিয়াৰ | producer = WWvK<br>কিডচ-ৰাইটচ<br>ষ্টেট অৱ য়ুথ<br>ইলিয়া ইলানো | editing = ডেভ ৰামিৰেজ | music = জেৰেকো ছানচেজ নেস্পেৰছ | distributor = SOY MNL Productions | released = {{Film date|2025}} | country = ফিলিপাইনছ | language = ফিলিপাইনো }} '''টেৰেছা''' হৈছে ২০২৫ চনৰ ফিলিপাইনছৰ [[ফিলিপাইনছ]]ৰ নাটকীয় চুটি ছবি। ছবিখনৰ পৰিচালক পাউলো জেভিয়াৰ আৰু মুখ্য অভিনেত্ৰী ইলিয়া ইলানো।<ref>{{Cite web|url=https://asianjournal.com/entertainment/my-p-e-p-people-events-places/elia-ilano-to-take-lead-role-in-the-film-teresa/ |title=Elia Ilano to take lead role in the film “Teresa” — MY P.E.P. (People, Events, Places) |access-date=2026-01-06 |website=Asian Journal News |language=en-US}}</ref><ref>{{cite news|last=Medina |first=Oggie|title=Elia Ilano Bibida sa Pelikulang “Teresa” |url=https://www.policefilestonite.net/2025/08/03/elia-ilano-bibida-sa-pelikulang-teresa/?fbclid=IwQ0xDSwL8M2lleHRuA2FlbQIxMQABHhw4WYdm3ilqdSYspEAnubzH9ad452KopbrzyR11eUGGkcYOhHKCopsYWs5w_aem_WVqqnIeRDjK1DQHLyB-6Zw#mdvng8uvy8w51m41lub| publisher= Police Files Tonite |date=August 3, 2025|access-date=August 3, 2025}}</ref> ষ্টেট অৱ ইউথ মেনিলাৰ টেৰেছা চুটি ছবি প্ৰকল্পটো আন্তৰ্জাতিক শিশু শান্তি বঁটাৰদ্বাৰা ইয়াৰ থিম ফাণ্ড প্ৰজেক্ট ইনিচিয়েটিভৰ জৰিয়তে নিৰ্বাচিত কৰা হয় আৰু পুঁজিৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.stateofyouth.org/news/online-changemakers-book-MCYH5JH5I4DJCN7OJOG2NAC5RQSI|title=13 CHAPTERS RECEIVE FUNDING THROUGH THE INTERNATIONAL CHILDREN'S PEACE PRIZE PROJECT THEME FUND! | publisher= State of Youth |date=June 30, 2025|access-date=December 28, 2025}}</ref> ==পটভূমি== এনে এখন পৃথিৱীত, য'ত দৰিদ্ৰতা আৰু কু-সংস্কাৰৰ বাবে সপোনবোৰ প্ৰায়ে সীমিত হৈ পৰে, তেনে এখন সংগ্ৰামী চুবুৰিৰ এগৰাকী দশম শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰীয়ে অভিযন্তা হোৱাৰ সপোন দেখিবলৈ সাহস কৰে। বিজ্ঞানৰ প্ৰতি প্ৰতিভাৱান আৰু আগ্ৰহী হোৱাৰ বাবে, তেওঁ লিংগভিত্তিক গতানুগতিক ধাৰণাৰ বোজাৰ সৈতে যুঁজ দিয়ে, বিশেষকৈ তেওঁৰ পৰম্পৰাগত শিক্ষক শ্ৰীযুত ৰেয়েছৰ বিৰুদ্ধে, যিয়ে জোৰ দি কয় যে অভিযান্ত্ৰিক জগতখন পুৰুষৰ বাবেহে। অনুপ্ৰাণিত আৰু অবিচলিত হৈ, তেওঁ দৃঢ় সংকল্পৰে নিজৰ পথ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, মমবাতিৰ পোহৰত ডিজাইন অংকন কৰি আৰু তেওঁক বাধা দিব বিচৰা বিশ্বাসবোৰক প্ৰত্যাহ্বান জনায়।<ref>{{cite web|url=https://mabumbe.com/movies/titles/962206/teresa#google_vignette|last=|first=|title=Teresa|publisher=Mabumbe Tanzania|date=September 1, 2025|access-date=December 30, 2025}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==উৎপাদন== ষ্টেট অৱ ইউথ মেনিলাৰ (এছ অ’ ৱাই এম এন এল প্ৰডাকচন)ৰ এই চুটি ছবিখন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিশু শান্তি বঁটা প্ৰকল্প পুঁজিৰ জৰিয়তে পুঁজিৰ বাবে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল। টেৰেছাই তৃণমূল পৰ্যায়ত লিংগ বৈষম্যৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিছে।<ref>{{cite web|url=https://www.kidsrights.org/news/international-childrens-peace-prize-project-fund-2/|title=INTERNATIONAL CHILDREN’S PEACE PRIZE PROJECT FUND| publisher= KidsRights.org |date=June 25, 2025|access-date=August 3, 2025}}</ref> এই চুটি ছবিখনৰ প্ৰিমিয়াৰ যোৱা ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ চনত ফিলিপাইনছৰ নিৰ্বাচিত স্থানীয় চিনেমা হল আৰু বিদ্যালয়ত হয়।<ref>{{cite web|url=https://asianjournal.com/entertainment/my-p-e-p-people-events-places/elia-ilano-to-take-lead-role-in-the-film-teresa/|title=Elia Ilano to take lead role in the film “Teresa”| work=Asian Journal|date=August 15, 2025|access-date=August 20, 2025}}</ref> ==প্ৰশংসা== ২০২৫ চনত ছবিখনে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্তৰত কেইবাটাও সন্মান লাভ কৰে। ব্ৰাজিলৰ কেম্পিনাছ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত পাউলো জেভিয়াৰে শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বঁটা আৰু ইলিয়া ইলানোৱে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰে। একে মহোৎসৱতে ছবিখন শ্ৰেষ্ঠ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুটি ছবি শ্ৰেণীত সন্মানজনক উল্লেখো লাভ কৰে। তদুপৰি ছেভেন কালাৰ্ছ অষ্ট্ৰেলিয়ান ফিল্ম ফেষ্টিভেল (SCAFFF) আৰু আমাদেৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (ভাৰত)ত ছবিখন অফিচিয়েল নিৰ্বাচন হিচাপে প্ৰদৰ্শনৰ বাবে বাছনি কৰা হয়। টাম্পক চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ ২০২৫ত ছবিখনে তৃতীয় শ্ৰেষ্ঠ ছবি আৰু দৰ্শকৰ পছন্দৰ বঁটা লাভ কৰে। ==অভিনয়== *টেৰেছা এডভিনকুলাৰ চৰিত্ৰত ইলিয়া ইলানো *প্ৰধান ক্ৰুজ হিচাপে বডজি পাস্কুৱা *শ্ৰীমতী জোয়ান আলভাৰেজৰ চৰিত্ৰত আটাস্কা মাৰ্কাডো *কাৰ্লোৰ চৰিত্ৰত চাইমন ডি লেনা *মিলাৰ চৰিত্ৰত মালৌ কানজানা *মিষ্টাৰ ৰেয়েছৰ চৰিত্ৰত ৰিচাৰ্ড উবাল্ডে *হেৰীৰ চৰিত্ৰত ভিনজ এচেৰেমো *ৰাফেলৰ চৰিত্ৰত ৰোমুলো গনজাগা জুনিয়ৰ *মেৰ চৰিত্ৰত কেথ ডেম’ট’ *জেচিকাৰ চৰিত্ৰত লাইকা পেপিটো ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:নাৰীবাদী]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ]] 17ioh04cpgvyv1w2i1skwwafrwr5f1n 0 131458 613530 582715 2026-06-21T19:15:37Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613530 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = দিয়া মিৰ্জা | image = Dia Mirza snapped promoting her film Dhak Dhak at JW Marriott (cropped).jpg | caption = ২০২৩ চনত মিৰ্জা | birth_name = দিয়া হেন্ড্ৰিছ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1981|12|09}} | birth_place = [[হায়দৰাবাদ]], [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] (বৰ্তমান [[তেলেংগানা]]), ভাৰত | occupation = {{hlist|অভিনেত্ৰী|প্ৰযোজক}} | height = | title = মিছ এছিয়া পেচিফিক ইণ্টাৰনেচনেল ২০০০<br />ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া এছিয়া পেছিফিক ২০০০ | spouse = {{plainlist| * {{marriage|সাহিল সিংহ|2014|2019|reason=বিবাহ বিচ্ছেদ}} * {{marriage|বৈভৱ ৰেখি|15 February 2021}} }} | children = ২ | years_active = ১৯৯৯–বৰ্তমান }} '''দিয়া মিৰ্জা ৰেখি'''<ref>{{cite news |title=Dia Mirza changes her name to Dia Mirza Rekhi, makes it official on Instagram |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dia-mirza-changes-her-surname-to-dia-mirza-rekhi-makes-it-official-on-instagram/articleshow/88917451.cms |website=Times of India|date=15 January 2022 |access-date=4 December 2022}}</ref> (জন্ম '''দিয়া হেন্ড্ৰিছ'''; ৯ ডিচেম্বৰ ১৯৮১<ref>{{Cite web |title=Turning 30 is the fabulous: Dia Mirza |work=The Indian Express |date=9 December 2011 |access-date=13 July 2016 |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/turning-30-is-fabulous-dia-mirza/ |archive-date=29 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160829045111/http://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/turning-30-is-fabulous-dia-mirza/ |url-status=live}}</ref>) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী যিয়ে মুখ্যতঃ [[হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰত কাম কৰে। তেওঁ ২০০০ চনত মিছ এছিয়া পেচিফিক ইণ্টাৰনেচনেল উপাধি লাভ কৰে, তাৰ আগতে তেওঁ ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া এছিয়া পেছিফিক ২০০০ হিচাপে মুকুট লাভ কৰিছিল। মিৰ্জাই হিন্দী চলচ্চিত্ৰ ''ৰেহনা হ্যায় তেৰে দিল মে'' (২০০১)ৰ জৰিয়তে অভিনয় জীৱনৰ আৰম্ভণি কৰে, যাৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ মহিলা অভিষেকৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰে। মিৰ্জাই পৰৱৰ্তী সময়ত ''দুস'' (২০০৫), ''লাগে ৰহো মুন্না ভাই'' (২০০৬), ''হানিমুন ট্ৰাভেলছ প্ৰাইভেট লিমিটেড'' (২০০৭), ''শুটআউট এট লোকহাণ্ডৱালা'' (২০০৭), ''কুৰবান'' (২০০৯), ''সঞ্জু'' (২০১৮) আৰু ''থাপ্পৰ'' (২০২০) আদি ছবিত অভিনয় কৰে, যাৰ ভিতৰত ''সঞ্জু'' তেওঁৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি। তেওঁ তেওঁৰ প্ৰাক্তন স্বামী সাহিল সাংঘাৰ সৈতে বৰ্ণ ফ্ৰী এণ্টাৰটেইনমেণ্ট নামৰ প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠানৰ সহ-মালিক আছিল।<ref>{{cite web|title=Dia Mirza's production Bobby Jasoos shoot postponed due to her mother's heart surgery|url=http://movies.ndtv.com/bollywood/bobby-jasoos-shoot-postponed-due-to-dia-mirza-s-mother-s-heart-surgery-444432|publisher=[[NDTV]]|accessdate=12 November 2013|archive-date=14 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114145208/http://movies.ndtv.com/bollywood/bobby-jasoos-shoot-postponed-due-to-dia-mirza-s-mother-s-heart-surgery-444432|url-status=live}}</ref><ref name="lovebreakupszindagi">{{cite web|title=Love Breakups Zindagi Review|url=http://www.rediff.com/movies/review/review-love-breakups-zindagi-is-predictable/20111007.htm |work=rediff.com|author=Preeti Arora|date=7 October 2011}}</ref> বিবাহ বিচ্ছেদৰ পিছত তেওঁ ২০১৯ চনত নিজৰ প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান ৱান ইণ্ডিয়া ষ্টোৰিজ আৰম্ভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ ষ্ট্ৰিমিং ধাৰাবাহিক ''কাফিৰ'' (২০১৯) আৰু ''আইচি ৮১৪: কান্দাহাৰ হাইজেক'' (২০২৪)ত অভিনয় কৰে।<ref name="WebDebut">{{cite news |last1=Singh |first1=Anvita |title=Kaafir first impression: Dia Mirza and Mohit Raina's web series seems promising |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/kaafir-first-impression-dia-mirza-mohit-raina-zee5-5781883/ |access-date=27 March 2021 |work=The Indian Express |date=15 June 2019 |language=en}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু কৰ্ম== মিৰ্জাৰ জন্ম ১৯৮১ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰত [[হায়দৰাবাদ]]ত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ ফ্ৰেংক হেন্ড্ৰিছ জাৰ্মানীৰ এজন গ্ৰাফিক্স আৰু ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ফেয়াৰ ডিজাইনাৰ, স্থপতি, শিল্পী আৰু ইণ্টেৰিয়ৰ ডিজাইনাৰ, যিয়ে মিউনিখত বাস কৰে। তেওঁৰ মাক দীপা এগৰাকী [[বঙালী]] ইণ্টেৰিয়ৰ ডিজাইনাৰ আৰু লেণ্ডস্কেপাৰ, যিয়ে মদ্যপান আৰু ড্ৰাগ আসক্ত লোকসকলক সহায় কৰিবলৈ স্বেচ্ছাসেৱক হিচাপেও কাম কৰে। তেওঁ সাড়ে চাৰি বছৰ বয়সত তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয়।<ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/I-took-my-surname-Mirza-from-my-step-father-Dia-Mirza/articleshow/36494630.cms |title=I took my surname Mirza from my step-father: Dia Mirza |work=The Times of India |access-date=13 June 2014 |archive-date=30 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830043310/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/I-took-my-surname-Mirza-from-my-step-father-Dia-Mirza/articleshow/36494630.cms |url-status=live}}</ref><ref name="movies.ndtv.com">{{cite web |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/dia-mirzas-wedding-to-be-a-private-affair-679137 |title=Dia Mirzas Wedding to be a Private Affair – NDTV Movies |work=NDTVMovies.com |access-date=19 October 2014 |archive-date=19 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141019143750/http://movies.ndtv.com/bollywood/dia-mirzas-wedding-to-be-a-private-affair-679137 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 September 2018 |title=Dia Mirza is tracing her German roots on a trip to her 'fatherland' and sharing family pics |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/dia-mirza-is-tracing-her-german-roots-on-a-trip-to-her-fatherland-and-sharing-family-pics/story-z7Qb2cjsalhu6FkAd3WY6N.html |access-date=16 February 2021 |work=Hindustan Times |language=en}}</ref> পিছত তেওঁৰ মাকে হায়দৰাবাদৰ এজন মুসলিম ব্যক্তি আহমেদ মিৰ্জাৰ সৈতে বিবাহ কৰে আৰু তেওঁ নিজৰ সৎ-পিতৃৰ উপাধি গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ ২০০৩ চনত মৃত্যুবৰণ কৰে।<ref name="timesofindia.indiatimes.com" /> প্ৰথমতে বিদ্যালয়াৰণ্য হাই স্কুল নামৰ এখন সহ-শিক্ষামূলক বিদ্যালয়ত পঢ়াৰ পিছত মিৰ্জাক খৈৰাতাবাদৰ ছোৱালীসকলৰ দিনীয়া বিদ্যালয় ন্যাসৰ স্কুলত নামভৰ্তি কৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ ষ্টেনলী জুনিয়ৰ কলেজত অধ্যয়ন কৰে আৰু তাৰ পিছত আম্বেদকাৰ ওপেন ইউনিভাৰ্চিটি, [[হায়দৰাবাদ]]ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী (বেচেলৰ অৱ আৰ্টছ) লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Dia Mirza – 2000-1991! – Miss India Winners 2009-1964 – Archives – Femina Miss India |url=http://feminamissindia.indiatimes.com/archives/miss-india-winners-2009-1964/2000-1991/Dia-Mirza/articleshow/7883217.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=2 June 2011 |archive-date=27 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927001012/http://feminamissindia.indiatimes.com/archives/miss-india-winners-2009-1964/2000-1991/Dia-Mirza/articleshow/7883217.cms |url-status=dead |archivedate=27 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927001012/http://feminamissindia.indiatimes.com/archives/miss-india-winners-2009-1964/2000-1991/Dia-Mirza/articleshow/7883217.cms |deadurl=yes }}</ref> কলেজত অধ্যয়নৰ সময়তে মিৰ্জাই মিডিয়া প্ৰতিষ্ঠান নীৰজ’ছ মাল্টি-মিডিয়া ষ্টুডিঅ’ত মাৰ্কেটিং এক্সিকিউটিভ হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2 September 2019 |title=Plan your expenses & trust instruments you have invested in: Dia Mirza |url=https://www.dnaindia.com/personal-finance/report-plan-your-expenses-trust-instruments-you-have-invested-in-dia-mirza-2786694 |access-date=2 July 2020 |website=DNA India |language=en |archive-date=5 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191105014847/https://www.dnaindia.com/personal-finance/report-plan-your-expenses-trust-instruments-you-have-invested-in-dia-mirza-2786694 |url-status=live}}</ref> একে সময়তে তেওঁ লিপ্টন, ৱাল’ছ আইচ ক্ৰীম, এমামি আদি বহুতো ব্ৰেণ্ডৰ বাবে প্ৰিণ্ট আৰু টেলিভিছন বিজ্ঞাপনতো মডেলিং কৰিছিল।<ref>{{Cite news |title=Dia Mirza: Lesser known facts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/dia-mirza-lesser-known-facts/photostory/46366473.cms |access-date=2 July 2020 |website=The Times of India |archive-date=12 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201012014616/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/dia-mirza-lesser-known-facts/photostory/46366473.cms |url-status=live}}</ref> ==সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতা== মিৰ্জা ২০০০ চনৰ ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়াত দ্বিতীয় ৰানাৰ-আপ হৈছিল আৰু তাৰ পিছত তেওঁক মিছ এছিয়া পেছিফিক ২০০০লৈ পঠোৱা হৈছিল, য’ত তেওঁ বিজয়ী হয়। তেওঁ মিছ বিউটিফুল স্মাইল, মিছ এভন আৰু মিছ ক্লোজ-আপ স্মাইল উপাধিও মিছ ইণ্ডিয়াত লাভ কৰে। ২০০০ চনৰ ৩ ডিচেম্বৰত ফিলিপাইনছৰ মানিলাত মিছ এছিয়া পেছিফিক উপাধি লাভ কৰাৰ পিছত তেওঁ ২৭ বছৰৰ ভিতৰত এই উপাধি লাভ কৰা প্ৰথম ভাৰতীয় হয়, তৰা এন ফনচেকাৰ পিছত।<ref>{{Cite news |title=Enduring Beauties |url=http://feminamissindia.indiatimes.com/articleshow/msid-4941257,curpg-5.cms |work=The Times of India |access-date=29 April 2010 |archive-date=25 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100425002018/http://feminamissindia.indiatimes.com/articleshow/msid-4941257,curpg-5.cms |url-status=dead |archivedate=25 April 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100425002018/http://feminamissindia.indiatimes.com/articleshow/msid-4941257,curpg-5.cms |deadurl=yes }}</ref> ২০০০ চনত আন্তৰ্জাতিক সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাত ভাৰতৰ ধাৰাবাহিক তিনিটা বিজয় সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ তেওঁ সহায় কৰে; একে বছৰতে [[লাৰা দত্ত]]য়ে মিছ ইউনিভাৰ্ছ উপাধি লাভ কৰে আৰু [[প্ৰিয়ংকা চোপ্ৰা]]য়ে মিছ ৱৰ্ল্ড উপাধি লাভ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://feminamissindia.indiatimes.com/archives/1991-2000/articleshow/5022005.cms |title=Miss India Winners 2000 – 1991 – Indiatimes.com |work=The Times of India |access-date=30 November 2011 |archive-date=29 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329100350/http://feminamissindia.indiatimes.com/archives/1991-2000/articleshow/5022005.cms |url-status=dead |archivedate=29 March 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130329100350/http://feminamissindia.indiatimes.com/archives/1991-2000/articleshow/5022005.cms |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Dia Mirza Reminisces 20 years Of Miss India Pageant Days When She Shared Stage With Lara Dutta, Priyanka Chopra |url=https://www.news18.com/news/lifestyle/dia-mirza-reminisces-20-years-of-miss-india-pageant-days-when-she-shared-stage-with-lara-dutta-priyanka-chopra-2628071.html |access-date=2 July 2020 |website=News18|date=20 May 2020 }}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == ২০১৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত মিৰ্জাই নিজৰ দীঘলীয়া সময়ৰ ব্যৱসায়িক অংশীদাৰ সাহিল সাংঘাৰ সৈতে এনগেজমেণ্ট কৰে আৰু ১৮ অক্টোবৰ ২০১৪ তাৰিখে তেওঁৰ ফাৰ্মহাউছত, ছত্তৰপুৰ, দক্ষিণ দিল্লীত তেওঁলোকৰ বিয়া অনুষ্ঠিত হয়।<ref>{{cite news |last1=Blaggan |first1=Ishita |date=19 October 2014 |title=Inside Dia Mirza, Sahil Sangha's Wedding |url=https://www.ndtv.com/entertainment/picture-perfect-couple-dia-mirza-sahil-sangha-married-681264 |work=NDTV |access-date=24 January 2024}}</ref> ২০১৯ চনৰ আগষ্ট মাহত মিৰ্জাই তেওঁলোকৰ বিচ্ছেদৰ ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Dia Mirza Announces Separation From Husband Sahil Sangha on Social Media |date=August 2019 |url=https://www.news18.com/news/movies/dia-mirza-announces-separation-with-husband-sahil-sangha-on-social-media-2254039.html |work=News 18 |access-date=1 August 2019 |archive-date=1 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801062342/https://www.news18.com/news/movies/dia-mirza-announces-separation-with-husband-sahil-sangha-on-social-media-2254039.html |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Basu |first=Nilanjana |date=August 2019 |title=Dia Mirza And Sahil Sangha Announce Separation After 11 Years Together: 'We Remain Friends' |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dia-mirza-and-sahil-sangha-announce-separation-after-11-years-together-we-remain-friends-2078600 |publisher=NDTV |access-date=1 August 2019 |archive-date=1 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801071341/https://www.ndtv.com/entertainment/dia-mirza-and-sahil-sangha-announce-separation-after-11-years-together-we-remain-friends-2078600 |url-status=live}}</ref> ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১ তাৰিখে মিৰ্জাই ব্যৱসায়ী বৈভৱ ৰেখীৰ সৈতে বান্দ্ৰা, [[মুম্বাই]]ত বিয়া কৰে।<ref>{{cite news |title=Dia Mirza-Vaibhav Rekhi wedding: First pictures of newlyweds are here |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dia-mirza-vaibhav-rekhi-wedding-first-pictures-of-actor-in-stunning-bridal-ensemble-arrive-online-101613393462796.html |date=15 February 2021 |work=Hindustan Times |access-date=15 February 2021}}</ref><ref>{{cite news |last1=Basu |first1=Nilanjana |title=Dia Mirza And Vaibhav Rekhi Are Married. See Pics Of The Newlyweds |url=https://www.ndtv.com/entertainment/dia-mirza-and-vaibhav-rekhi-are-married-see-pics-of-the-newlyweds-2371146 |access-date=15 February 2021 |publisher=NDTV |date=15 February 2021}}</ref><ref>{{cite news |title=Dia Mirza ties the knot with Vaibhav Rekhi; looks lovely in a red sari |url=https://www.indianexpress.com/article/lifestyle/fashion/dia-mirza-vaibhav-rekhi-wedding-bride-red-sari-photos-7189924 |work=The Indian Express |access-date=15 February 2021 |date=15 February 2021}}</ref> ১৪ জুলাই ২০২১ তাৰিখে মিৰ্জাই ঘোষণা কৰে যে ১৪ মে তাৰিখে তেওঁৰ পুত্ৰ অৱ্যান আজাদ ৰেখীৰ অকাল জন্ম হৈছিল আৰু তেওঁ দুমাহ ধৰি এনআইচিইউত আছিল।<ref>{{cite news |last1=IANS |title=Dia Mirza, Vaibhav Rekhi announce premature birth of son Avyaan Azaad Rekhi |url=https://www.sify.com/movies/dia-mirza-vaibhav-rekhi-announce-premature-birth-of-son-avyaan-azaad-rekhi-news-bollywood-vhokP0fibggdb.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210715081528/https://www.sify.com/movies/dia-mirza-vaibhav-rekhi-announce-premature-birth-of-son-avyaan-azaad-rekhi-news-bollywood-vhokP0fibggdb.html |url-status=dead |archive-date=15 July 2021 |access-date=14 February 2022 |work=Sify |date=15 July 2021 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=23 November 2021 |title=Inside Dia Mirza's gorgeous home that she shares with husband Vaibhav and son Avyaan: 'My sanctuary' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/inside-dia-mirza-home-husband-vaibhav-rekhi-son-avyaan-7614512/ |access-date=24 November 2021 |work=The Indian Express |language=en}}</ref> বৈভৱ ৰেখীৰ পূৰ্বৰ বিবাহৰ পৰা তেওঁৰ এজনী সতী-কন্যা সামাইৰা ৰেখী আছে।<ref>{{cite news |title=Dia Mirza and 'bestie' stepdaughter Samaira wear matching outfits for Sunday shenanigans, watch |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/dia-mirza-and-bestie-stepdaughter-samaira-wear-matching-outfits-for-sunday-shenanigans-watch-101626660084991.html |access-date=28 March 2022 |work=Hindustan Times |date=19 July 2021 |language=en}}</ref> ==মিডিয়া প্ৰতিচ্ছবি== [[File:Dia Mirza IIFA 2017 Green Carpet (36349669706) (cropped).jpg|thumb|২০১৭ চনত মিৰ্জা]] [[The Times of India|''টাইমছ'' মোষ্ট ডিজায়াৰেবল ৱিমেন]] তালিকাত মিৰ্জাক ২০০৯ চনত ১৪তম, ২০১০ চনত ২৪তম, ২০১১ চনত ২৫তম আৰু ২০১২ চনত ৩৫তম স্থান দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite web |title=2009 Most Desirable Women: Sushmita Sen - No 13 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/celebs/2009-most-desirable-women-sushmita-sen-no-13/videoshow/11836604.cms |website=Times of India |access-date=21 February 2013 |archive-date=11 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111033210/https://timesofindia.indiatimes.com/videos/celebs/2009-most-desirable-women-sushmita-sen-no-13/videoshow/11836604.cms |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=Times 50 Most Desirable Women|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-09/news-interviews/28375785_1_nicole-faria-vidya-balan-preity-zinta|archive-url=https://web.archive.org/web/20120925063854/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-09/news-interviews/28375785_1_nicole-faria-vidya-balan-preity-zinta|url-status=dead|archive-date=25 September 2012|newspaper=The Times of India|accessdate=20 June 2013|archivedate=2012-09-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120925063854/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-09/news-interviews/28375785_1_nicole-faria-vidya-balan-preity-zinta|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=Times 50 Most Desirable Women of 2011 : The Winners|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-04/news-interviews/31024491_1_video-trisha-krishnan-ankita-shorey|archive-url=https://web.archive.org/web/20120305023439/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-04/news-interviews/31024491_1_video-trisha-krishnan-ankita-shorey|url-status=dead|archive-date=5 March 2012|newspaper=The Times of India|accessdate=20 June 2013|archivedate=2012-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120305023439/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-04/news-interviews/31024491_1_video-trisha-krishnan-ankita-shorey|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Times 50 Most Desirable Women List 2012 - Results|url=http://ww.itimes.com/times-polls/times-most-desirable-women-2012|publisher=ITimes|accessdate=20 December 2013}}</ref> মিৰ্জাক ''[[Femina (India)|ফেমিনা''ৰ “৫০ মোষ্ট বিউটিফুল ৱিমেন” তালিকাতো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=50 Most Beautiful Indian Women |url=http://abhisays.com/india/top-50-most-beautiful-indian-women-part-1.html |access-date=17 August 2018 |archive-date=17 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817055952/http://abhisays.com/india/top-50-most-beautiful-indian-women-part-1.html |url-status=live }}</ref> ''টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া''ই “৫০ বিউটিফুল ফেচেছ” তালিকাত তেওঁক ১৫তম স্থানত ৰাখিছিল।<ref>{{cite web |title=Photos - 50 Beautiful Faces: 100 years of Indian Cinema |work=[[The Times of India]] |access-date=23 December 2021 |url=https://m.photos.timesofindia.com/movies/100-yrs-of-indian-cinema/50-beautiful-faces-100-years-of-indian-cinema/morphshow/19713720.cms}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> মিৰ্জাই ''[[Hindustan Times|হিন্দুস্তান টাইমছ]]'' আৰু অন্যান্য প্ৰকাশনসমূহৰ বাবে প্ৰবন্ধ লিখিছে।<ref>{{Cite web |url=https://www.hindustantimes.com/author/dia-mirza-101725343387599 |title=Articles by Dia Mirza |website=Hindustan Times |language=en |access-date=29 November 2023}}</ref> == পুৰস্কাৰ আৰু মনোনয়ন == [[File:Dia Mirza in grace the IIFA 2020 press conference (5).jpg|thumb|মিৰ্জা, আন্তৰ্জাতিক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ একাডেমী পুৰস্কাৰ (আইআইএফএ), ২০২০ত]] === চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ === ;জয়ী * ২০০৩: ''ৰেহনা হে তেৰে দিল মে'' চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ব’লিউড মুভি এৱাৰ্ড – শ্ৰেষ্ঠ মহিলা অভিষেক।<ref>{{Cite news |last=Perappadan |first=Bindu Shajan |date=16 March 2003 |title=Another mega star awards show |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-life/another-mega-star-awards-show/article28636969.ece |url-status=live |access-date=21 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210322065457/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-life/another-mega-star-awards-show/article28636969.ece |archive-date=22 March 2021}}</ref> * ২০০৩: ''ৰেহনা হে তেৰে দিল মে'' চলচ্চিত্ৰৰ বাবে জি চিনে এৱাৰ্ড – শ্ৰেষ্ঠ মহিলা অভিষেক।<ref>{{cite web |url=https://www.indiantelevision.com/mam/headlines/y2k3/jan/janmam13.htm |title=Fairglow Zee Cine awards on Saturday |date=28 January 2003 |website=Indian Television |location=Mumbai, India |access-date=24 April 2021 |archive-date=21 August 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080821220632/http://www.indiantelevision.com/mam/headlines/y2k3/jan/janmam13.htm |url-status=live }}</ref> * ২০১৯: ''কাফিৰ'' (ৱেব ধাৰাবাহিক)ৰ বাবে গ’ল্ড এৱাৰ্ড – শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী (সমালোচক, অ’টিটি)।<ref>{{Cite web |url=https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/gold-awards-2019-winners-list-shivangi-joshi-mohsin-khan-surbhi-chandna-hina-khan-and-others-win-big-479248 |title=Gold Awards 2019 Winners List: Shivangi Joshi, Mohsin Khan, Surbhi Chandna, Rhea Sharma and Others Win Big |website=Pinkvilla |language=en |access-date=12 October 2019 |archive-date=12 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191012033330/http://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/gold-awards-2019-winners-list-shivangi-joshi-mohsin-khan-surbhi-chandna-hina-khan-and-others-win-big-479248 |url-status=dead |archivedate=12 October 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191012033330/http://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/gold-awards-2019-winners-list-shivangi-joshi-mohsin-khan-surbhi-chandna-hina-khan-and-others-win-big-479248 |deadurl=yes }}</ref> ;মনোনীত * ২০০৩: ফিল্মফেয়াৰ পুৰস্কাৰ – শ্ৰেষ্ঠ মহিলা অভিষেক, ''ৰেহনা হে তেৰে দিল মে''।<ref>{{Cite news |date=23 February 2003 |title=Filmfare awards: 'Devdas' bags 11, 'Saathiya' 4 |work=The Hindu |agency=Press Trust of India |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/filmfare-awards-devdas-bags-11-saathiya-4/article27747348.ece |url-status=live |access-date=21 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210322065520/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/filmfare-awards-devdas-bags-11-saathiya-4/article27747348.ece |archive-date=22 March 2021}}</ref> * ২০০৩: স্ক্ৰীণ এৱাৰ্ড – শ্ৰেষ্ঠ মহিলা অভিষেক, ''ৰেহনা হে তেৰে দিল মে'' আৰু ''দিৱানাপন''।<ref>{{Cite news |date=24 December 2002 |title=Screen awards: Devdas tops nomination list |work=The Indian Express |publisher=Express News Service |url=https://indianexpress.com/article/news-archive/screen-awards-devdas-tops-nomination-list/ |url-status=live |access-date=22 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210322063438/https://indianexpress.com/article/news-archive/screen-awards-devdas-tops-nomination-list/ |archive-date=22 March 2021}}</ref> * ২০১১: বিআইজি ষ্টাৰ এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ড – ৰোমান্টিক ভূমিকাত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী, ''লাভ ব্ৰেকআপছ জিন্দেগী''।<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/big-star-entertainment-award-winner-2011|title=Big star entertainment award 2011 winners|website=Pinkvilla|date=3 January 2012|access-date=18 July 2020|archivedate=19 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190719111107/http://www.pinkvilla.com/entertainment/news/big-star-entertainment-award-winner-2011|deadurl=yes}}</ref> === অন্যান্য স্বীকৃতি === * ২০১২: আইআইএফএ – পৰিৱেশৰ ক্ষেত্ৰত অসামান্য অৱদান।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/arts-entertainment/film/znmd-and-ra-one-dominate-iifa-tech-awards-1.1018146 |title=13th IIFA winners |work=Gulf News |date=5 May 2012 |author=Manjusha Radhakrishnan |accessdate=7 July 2012 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120516100959/http://gulfnews.com/arts-entertainment/film/znmd-and-ra-one-dominate-iifa-tech-awards-1.1018146 |archivedate=16 May 2012 }}</ref> * ২০২২: মহাৰাষ্ট্ৰৰ ৰাজ্যপালৰ পৰা মাদাৰ তেৰেছা স্মাৰক পুৰস্কাৰে সন্মানিত।<ref>{{cite news |title=Dia Mirza honoured with 'Mother Teresa Memorial Award' by the Governor of Maharashtra |url=https://beautypageants.indiatimes.com/Dia-Mirza-honoured-with-Mother-Teresa-Memorial-Award-by-the-Governor-of-Maharashtra/eventshow/92873594.cms |access-date=6 August 2022 |work=Femina |date=14 July 2022 |archivedate=6 March 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230306153623/https://beautypageants.indiatimes.com/Dia-Mirza-honoured-with-Mother-Teresa-Memorial-Award-by-the-Governor-of-Maharashtra/eventshow/92873594.cms |deadurl=yes }}</ref> * ২০২৩: বিবিচিৰ ১০০ ৱিমেন তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত (বিশ্বৰ অনুপ্ৰেৰণাদায়ক আৰু প্ৰভাৱশালী মহিলাসকলৰ মাজৰ এজনী)।<ref name=BBC>{{Cite news |title=BBC 100 Women 2023: Who is on the list this year? |url=https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234 |work=BBC |date=23 November 2023 |access-date=24 November 2023}}</ref> * ২০২৪: আইকনিক গ’ল্ড এৱাৰ্ড – বৰ্ষৰ পৰিৱেশবাদী।<ref>{{cite web|url=https://www.freepressjournal.in/brand-focus/iconic-gold-awards-2023-celebrating-the-best-of-bollywood-and-television-on-march-18th-in-mumbai|title=Iconic Gold Awards 2023: Celebrating the Best of Bollywood and Television on March 18th in Mumbai|website=Free Press Journal|access-date= 25 February 2023}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category}} * {{IMDb name|id=1069850|name=Dia Mirza}} * {{Twitter}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] 4yb7g8trvgt0jpyuksfgnnjctxtnt2d 0 132446 613533 599929 2026-06-21T19:28:49Z MS Sakib 25393 613533 wikitext text/x-wiki [[File:Tan Ngang.JPG|thumb|টান ঙাং]] '''টান ঙাং''' (ꯇꯟ ꯉꯥꯡ) ('''টান আঙাংবা''' (ꯇꯟ ꯑꯉꯥꯡꯕ) বুলিও কোৱা হয়)<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=hRSzEQAAQBAJ&pg=PA91&dq=tan+angangba&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&ovdme=1&sa=X&sqi=2&ved=2ahUKEwia46vBieCSAxX1_aACHRskJbkQ6AF6BAgLEAM#v=onepage&q=tan%20angangba&f=false|title=The Great Indian Tiffin Box: Food, Stories and Flavours from Across the Country|last=Datta|first=Swarnavo|date=2026-01-23|publisher=Penguin Random House India Private Limited|isbn=978-93-7303-421-8|pages=91|language=en}}</ref> হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[মণিপুৰ]]ৰ [[মেইতেই জনগোষ্ঠী|মেইটেই]] খাদ্যৰ অন্তৰ্গত এবিধ পম্পৰাগত ৰুটি ভাজি। ইয়াক সাধাৰণতে ময়দা আৰু দৈৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। টান ঙাং ভাৰতীয় পুৰিৰ সৈতে মিল আছে আৰু ইয়াক প্ৰায়ে ''ছানা থংপা'' বা ''কেলি চানা''ৰ দৰে তৰকাৰীৰ সৈতে বিশেষকৈ ব্ৰেকফাষ্টত পৰিবেশন কৰা হয়।<ref name=":tan-ngang-recipe-manipuri-style-puri-recipe">{{Cite web|last=PJ|first=Padmajha|date=2018-09-23|title=Tan Ngang Recipe {{!}} Manipuri Style Puri Recipe|url=https://seduceyourtastebuds.com/2018/09/tan-ngang-recipe-manipuri-style-puri-recipe-2.html|access-date=2026-02-17|website=Seduce Your Tastebuds...|language=en-US}}</ref><ref name=":manipuri-style-tan-ngang-recipe-refined-flour-maida-indian-puri-recipe">{{Cite web|last=Doshi|first=Archana|date=2017-03-23|title=Manipuri Style Tan Ngang Recipe - Refined Flour/Maida Indian Puri Recipe Recipe - Complete Guide|url=https://www.archanaskitchen.com/recipe/manipuri-style-tan-ngang-recipe-refined-flour-maida-indian-puri-recipe|access-date=2026-02-17|website=Archana's Kitchen|language=en}}</ref> ==সামগ্ৰীসমূহ== টান ঙাঙৰ মূল উপাদানসমূহ হ’ল এক কাপ ময়দা, দুচামুচ ডাঠ দৈ, সোৱাদ অনুসৰি [[লৱণ|নিমখ]], আৰু কোমল কৰাৰ বাবে প্ৰয়োজন অনুসৰি পানী। ৰুটিখন ডিপ ফ্ৰাই কৰিবলৈ তেলৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref name=":tan-ngang-recipe-manipuri-style-puri-recipe" /><ref name=":manipuri-style-tan-ngang-recipe-refined-flour-maida-indian-puri-recipe" /> ==প্ৰস্তুতি== টান ঙাং প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰথমে এটা বাটিত ময়দা আৰু নিমখ মিহলাই লোৱা হয়। তাৰ পিছত দৈ যোগ কৰা হয়, আৰু মিশ্ৰণটো লাহে লাহে পানীৰে গুড়ি কৰি কোমল, লেপলেপীয়া নোহোৱাকৈ লডা গঠন কৰা হয়। লডাটো সৰু সৰু অংশত ভাগ কৰি হাতৰ তলুৱাত লৈ ঘিলা আকৃতিত প্ৰায় তিনি ইঞ্চি ব্যাসৰ বৃত্তৰ দৰে চেপেটা কৰি লোৱা হয়।<ref name=":tan-ngang-recipe-manipuri-style-puri-recipe" /><ref name=":manipuri-style-tan-ngang-recipe-refined-flour-maida-indian-puri-recipe" /> ডিপ ফ্ৰাইৰ বাবে কেৰাহীত তেল গৰম কৰা হয়। প্ৰতিটো চেপেটা লডা গৰম তেলৰ ভিতৰত লাহে লাহে দিয়া হয়। ফুটাযুক্ত চামুচ ব্যৱহাৰ কৰি পুৰিটো লাহে লাহে টিপি বৃত্তাকাৰ গতিৰে লৰচৰ কৰি ওপৰত গৰম তেল ঢালি দিয়া হয়। ইয়াৰ ফলত ৰুটি ফুলি উঠে। এবাৰ ফুলিলে সিটো ফালে ওলোটাই সোণালী বৰণৰ হোৱালৈকে ভাজি লোৱা হয়। পুৰি ভংগুৰ নহ’বলৈ দুমিনিটতকৈ বেছি সময় ভাজি নাথাকিব লাগে।<ref name=":tan-ngang-recipe-manipuri-style-puri-recipe" /><ref name=":manipuri-style-tan-ngang-recipe-refined-flour-maida-indian-puri-recipe" /> ভজাৰ পিছত তেলৰ পৰা টান ঙাং উলিয়াই বহল পাত্ৰত থোৱা হয়। বাকী থকা লডাৰ বাবে সকলো পুৰি হোৱালৈকে এই প্ৰক্ৰিয়াটো পুনৰাবৃত্তি কৰা হয়।<ref name=":tan-ngang-recipe-manipuri-style-puri-recipe" /><ref name=":manipuri-style-tan-ngang-recipe-refined-flour-maida-indian-puri-recipe" /> ==পৰিবেশন== পৰম্পৰাগতভাৱে টান ঙাং গৰমে গৰমে পৰিবেশন কৰা হয়। ইয়াৰ লগত সাধাৰণতে মণিপুৰী ব্যঞ্জন যেনে ''সনা থংবা'' বা আন তৰকাৰী যেনে ''কলা দেশী চানা''ও দিয়া হয়। বিশেষকৈ ব্ৰেকফাষ্টৰ খাদ্য হিচাপে ই জনপ্ৰিয়।<ref name=":tan-ngang-recipe-manipuri-style-puri-recipe" /><ref name=":manipuri-style-tan-ngang-recipe-refined-flour-maida-indian-puri-recipe" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মেইটেই সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:মণিপুৰী খাদ্য]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় খাদ্য]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশী খাদ্য]] [[শ্ৰেণী:বাৰ্মিজ খাদ্য]] [[শ্ৰেণী:ৰুটি]] 3ves9z4z2q1o79gn4ihg1nym6m24b55 0 132482 613445 583259 2026-06-21T13:23:00Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613445 wikitext text/x-wiki {{Infobox person <!--For more information, see [[:Template:Infobox Writer/doc]].-->|name=জোয়ান ফ্ৰান্সিওনি|honorific_prefix=Prof.|honorific_suffix=|image=|image_size=|alt=|caption=Joan Francioni|native_name=|native_name_lang=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=|birth_place=|death_date=|death_place=|resting_place=|era=|region=|workplaces=[[Winona State University]]|alma_mater=|thesis_url=|thesis title=|thesis_year=|doctoral_advisor=|doctoral_students=|notable_students=|school_tradition=|main_interests=|principal_ideas=|major_works=|awards=|influences=|influenced=|website=https://cs.winona.edu/Francioni/background.html|footnotes=|spouse=}} '''জোয়ান ফ্ৰান্সিওনি''' কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ এগৰাকী আমেৰিকান অধ্যাপিকা, যিয়ে মিনেছ’টাৰ উইনোনাৰ উইনোনা ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটিত কাম কৰে। ১৯৮১ চনত ফ্ল'ৰিডা ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটিৰ পৰা কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানত তেওঁ প্ৰথম পি এইচ ডি লাভ কৰে। ফ্ৰান্সিওনি বহনক্ষম খাদ্য অংশীদাৰিত্ব আৰু দৃষ্টিহীন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সৈতে কৰা তেওঁৰ কামকে ধৰি কেইবাটাও সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰকল্পৰ সৈতে কাম কৰাৰ বাবে বিখ্যাত। ==কেৰিয়াৰ== ফ্ৰান্সিওনিৰ গৱেষণা পত্ৰ আছিল ফ্ল'ৰিডা ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটিৰ অধীনত ১৯৮১ চনত, বিষয় আছিল ''ডিকম'পজিচন অৱ ফাজি চুইচিং ফাংচন''।<ref>{{Cite web|url=https://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=2090|title = Joan Francioni - the Mathematics Genealogy Project}}</ref> ফ্ৰান্সিওনিয়ে লিটন ডাটা চিষ্টেমছত নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল, য’ত তেওঁ দুবছৰ কাম কৰাৰ পিছত ফ্ল’ৰিডা ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটি, মিচিগান টেকন’লজিকেল ইউনিভাৰ্চিটি আৰু লাফায়েটৰ ইউনিভাৰ্চিটি অৱ লুইজিয়ানাকে ধৰি কেইবাটাও শিক্ষানুষ্ঠানত কাম কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ফ্ৰান্সিওনিয়ে নৰ্থ কেৰ’লিনা ছুপাৰ কম্পিউটিং চেণ্টাৰত অতিথি বিজ্ঞানী হিচাপে এবছৰ কাম কৰাৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰে। ১৯৯৮ চনত ফ্ৰান্সিওনিয়ে উইনোনা ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটিত পূৰ্ণ অধ্যাপক হিচাপে যোগদান কৰে। প্ৰথম কেৰিয়াৰত ফ্ৰান্সিওনিয়ে সমান্তৰাল কম্পিউটিং আৰু সমান্তৰাল ডিবাগিঙত গৱেষণা কৰিছিল আৰু অৱদান আগবঢ়াইছিল। পিছলৈ তেওঁৰ কেৰিয়াৰত তেওঁৰ গৱেষণাই কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ শিক্ষাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল, তেওঁ দৃষ্টিহীন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বিশেষজ্ঞ আছিল। ফ্ৰান্সিওনিয়ে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত ৩৫টা বৈজ্ঞানিক প্ৰকাশনত সহযোগিতা আগবঢ়াইছে আৰু ১০ বছৰ ধৰি বিভাগীয় অধ্যক্ষ হিচাপে কাম কৰাকে ধৰি বহুতো কাৰ্যসূচী সমিতিত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। তেওঁ উইনোনা ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটিৰ মহিলা আৰু লিংগ অধ্যয়ন কাৰ্যসূচীৰ পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ সদস্য আৰু চেণ্টাৰ ফৰ এংগেজড টিচিং এণ্ড বৃত্তিৰ অনুষদৰ যোগাযোগকাৰী।<ref>{{Cite web|url=https://cs.winona.edu/cs-website/faculty/facpages/template2.php?username=jfrancioni|title=WSU:Computer Science|website=cs.winona.edu|language=en|access-date=2018-10-09}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://cs.winona.edu/Francioni/background.html|title=Joan Francioni - Background|website=cs.winona.edu|language=en|access-date=2018-10-09|archivedate=2018-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181010060740/https://cs.winona.edu/Francioni/background.html|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী]] kncz49j9in261xcze7xu8hsi9wcze6g 0 133020 613657 603817 2026-06-22T09:06:34Z Dipankar Das 36094 613657 wikitext text/x-wiki {{Merge|কমৰবন্ধ}} [[File:Raja Ravi Varma, Yasoda Adorning Krishna.jpg|thumb|upright|কমৰবন্ধ পিন্ধা কৃষ্ণৰ মূৰ্তি]] [[File:Bharat natyam 2010.jpg|thumb|কমৰবন্ধ পিন্ধা ভাৰতনাট্যম শিল্পী]] [[File:Pomegranate Studio Belly Dance.jpg|thumb|left|বেলী নৃত্যৰ শিল্পী]] '''কমৰবন্ধ''' বা কমৰধনি<ref>{{cite book | title=অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা | publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ ,পাণবজাৰ ,গুৱাহাটী -১ | author=দাস,ড°নাৰায়ণ আৰু ৰাজবংশী, ড°পৰমানন্দ (সম্পাদক) | year=২৭মে,১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৩২৬}}</ref> হৈছে কঁকালত পিন্ধা এক প্ৰকাৰৰ শিকলি সদৃশ গহনা।<ref>{{Cite book |last=Gupta |first=Hari Ram |url=https://books.google.com/books?id=BF0wAQAAIAAJ |title=History of the Sikhs: Sikh Lion of Lahore/Maharaja Ranjit Singh |date=1991-01-01 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-0515-4 |page=385 |language=en |quote=A shirt of white muslin, a belt or ''kamarband'' tied over the shirt round his waist, a ''kachchha'', a pair of tight trousers, yellow or pea-green, of ''Daryai'' silk, a pair of slippers, completed his dress. In winter he wore woollen pa jama, single or double ...}}</ref> বা সূতাৰ জৰী। কমৰবন্ধক ইংৰাজীত বেলী চেইন বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite book |last=Schaefer |first=Richard T. |url=https://books.google.com/books?id=STR1AwAAQBAJ |title=Encyclopedia of Race, Ethnicity, and Society |date=2008-03-20 |publisher=SAGE Publications |isbn=978-1-4522-6586-5 |page=713 |language=en |quote=Indeed, in recent years, thanks to celebrities such as Madonna and Goldie Hawn, Indian fashions (saris and churidars), jewelry (belly chains), and body art (mendhi), have found a market with both U.S. and Indian American youths. Beyond this ...}}</ref> কিছুমান কমৰবন্ধ নাভি বিন্ধাৰ লগত সংলগ্ন হৈ থাকে। ইয়াক প্ৰায়ে ৰূপ বা সোণেৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। কেতিয়াবা শিকলিৰ সলনি কঁকালৰ চাৰিওফালে সূতা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শিকলিডাল সুক্ষ্ম আৰু পাতল হ’ব পাৰে, বা গধুৰ আৰু ডাঠ হ’ব পাৰে। ভাৰতীয় সংস্কৃতিত কমৰবন্ধ মহিলাৰ বাবে শুভ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{Cite news |last=Gupta |first=Apoorva |date=2019-10-16 |title=Karva (Karwa) Chauth 2019: 'Solah Sringar' and its significance in Indian culture |language=en |url=https://www.indiatvnews.com/lifestyle/books-culture-karva-chauth-2019-solah-sringar-and-importance-556375 |access-date=2020-10-03}}</ref> ==ইতিহাস== কমৰবন্ধৰ ব্যৱহাৰ ভাৰত উপমহাদেশৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা আৰু ৪০০০ বছৰ বা তাতোকৈ অধিক সময়ৰ পৰাই অনুমান কৰিব পাৰি। ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰতত পুৰুষ আৰু মহিলাই কঁকালৰ শিকলি অলংকাৰ হিচাপে আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ অংশ হিচাপে, আনুষংগিক সামগ্ৰী হিচাপে আৰু ধন-সম্পত্তি দেখুৱাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি আহিছে।<ref>{{Cite news |title=Rocked the body chain yet? - Times of India |language=en |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/fashion/buzz/Rocked-the-body-chain-yet/articleshow/47513898.cms |access-date=2020-10-03}}</ref> ভাৰতৰ বিভিন্ন স্থানৰ পৰা অহা বহুতো প্ৰাচীন ভাস্কৰ্য্য আৰু চিত্ৰকল্প, সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতাৰ পৰাই কঁকালৰ শিকলি অতি জনপ্ৰিয় গহনা আছিল বুলি ইংগিত দিয়ে। হিন্দু ধৰ্মৰ বহুতো দেৱতাই কঁকালৰ শিকলি পিন্ধিছিল, যেনে ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণ।<ref>{{cite web |url=http://tamilartsacademy.com/journals/volume4/articles/article8.xml |title=Vedic Approach to Vaiṣhṇava Āḻvārs |website=Tamilartsacademy.com |access-date=2016-07-15 |archive-date=2016-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160806125439/http://tamilartsacademy.com/journals/volume4/articles/article8.xml |url-status=dead |archivedate=2016-08-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160806125439/http://tamilartsacademy.com/journals/volume4/articles/article8.xml |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.nirwankutiasabha.org/itehaas.htm |title=NIRWAN |access-date=2011-05-17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110424141753/http://www.nirwankutiasabha.org/itehaas.htm |archive-date=2011-04-24 |archivedate=2011-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110424141753/http://www.nirwankutiasabha.org/itehaas.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sanathanadharma.com/glory/index.htm |title=Archived copy |access-date=2011-05-17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928005306/http://www.sanathanadharma.com/glory/index.htm |archive-date=2011-09-28 }}</ref> কমৰবন্ধ বা পাটকা নামৰ কঁকালৰ বান্ধনী এটা ৰাজস্থানীসকলৰ মধ্যযুগীয় উচ্চ শ্ৰেণীৰ সাজ-পোছাকৰ এটা অংশ আছিল। <ref>{{cite web |url=http://tribes.tribe.net/rajasthan/thread/d680ec99-ff8a-435a-b608-15909eea14d2 |title=Traditional clothing/jewelry of Rajas... - Rajasthan - tribe.net |website=Tribes.tribe.net |date=2008-05-16 |access-date=2016-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160813220340/http://tribes.tribe.net/rajasthan/thread/d680ec99-ff8a-435a-b608-15909eea14d2 |archive-date=2016-08-13 |url-status=dead |archivedate=2016-08-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160813220340/http://tribes.tribe.net/rajasthan/thread/d680ec99-ff8a-435a-b608-15909eea14d2 |deadurl=yes }}</ref> চতুৰ্দশ শতিকাৰ এটা কবিতাই ইংগিত দিয়ে যে দক্ষিণ ভাৰতৰ কিছুমান ঠাইত কমৰবন্ধ পুৰুষৰ বাবে এটা ফেশ্বন হৈ আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://www.alchemywebsite.com/vinayaga.html |title=Avaiyar's Vinayagar Agaval |website=Alchemywebsite.com |access-date=2016-07-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://africanwritershq.com/waist-beads-importance-orgin/|title=Answered: Your Most Burning Questions About Waist Beads|website=African Writers Hq}}</ref> ==বৰ্তমান সময়ত== ভাৰতত মহিলাৰ মাজত সাধাৰণতে কমৰবন্ধৰ প্ৰচলন দেখা যায়।<ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=xP8OAAAAQAAJ&q=waist+chain |title=Art-manufactures of India: Specially Compiled for the Glasgow International ... |website=Books.google.com |access-date=2016-07-15|last1=Mukhopādhyāya |first1=Trailokyanātha |year=1888 }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত কঁকালৰ শিকলি পুৰুষৰ মাজতো সাধাৰণ। দক্ষিণ ভাৰতৰ ৰাজ্য তামিলনাডুত প্ৰতিটো নৱজাতককে সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে কমৰবন্ধ দিয়া হয়। নামবুথ্ৰি পুৰুষে সাধাৰণতে প্ৰাপ্তবয়স্ক অৱস্থাতো কঁকালৰ পেটী পিন্ধে। কিছুমান অভিজাত পৰিয়ালত নামবুথ্ৰি পুৰুষে কঁকালত চেপেটা ত্ৰিগুণ সোণৰ পেটী পিন্ধিছিল।<ref>{{cite web|author=Namboothiri Websites Calicut |url=http://www.namboothiri.com/articles/ornaments.htm |title=Namboothiri Ornaments |website=Namboothiri.com |date=2001-08-16 |access-date=2016-07-15}}</ref> হিন্দুৰ প্ৰথা অনুসৰি নৱজাতকে জন্মৰ ২৮ তাৰিখে কঁকালৰ শিকলি (আৰঞ্জনাম) পায়। কেৰালাত ধৰ্মীয় সম্পৰ্ক নিৰ্বিশেষে প্ৰায় সকলো নৱজাতকে কঁকালৰ শিকলি পায়। যদিও বহু ল'ৰাই সাধাৰণতে কিশোৰ বয়সত কঁকালৰ শিকলি পৰিত্যাগ কৰে, বেছিভাগ ছোৱালী আৰু যথেষ্ট সংখ্যক ল'ৰাই প্ৰাপ্তবয়স্ক অৱস্থাত কঁকালৰ শিকলি পিন্ধি থাকে।{{citation needed|date=October 2015}} ভগৱান শিৱৰ অনুগামী এজনে শিকলি পিন্ধিব বুলি আশা কৰা হয়, য'ত কঁকালত এশটা গুটি থকা বগা শিকলিৰে ৰুদ্ৰাক্ষ বান্ধি থোৱা থাকে।<ref>{{cite web |url=http://www.celextel.org/108upanishads/rudrakshajabala.html |title=Celextel's Online Spiritual Library &#124; Rudraksha Jabala Upanishad |website=www.celextel.org |access-date=17 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060612214456/http://www.celextel.org/108upanishads/rudrakshajabala.html |archive-date=12 June 2006 |url-status=dead |archivedate=12 June 2006 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060612214456/http://www.celextel.org/108upanishads/rudrakshajabala.html |deadurl=yes }}</ref> লক্ষদ্বীপত পুৰুষ আৰু মহিলা উভয়ে ৰূপৰ সূতা পিন্ধে।<ref>{{cite web |url=http://ignca.nic.in/cd_08012.htm |title=Island Ecology and Cultural Perceptions |website=Ignca.nic.in |access-date=2016-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160610005824/http://ignca.nic.in/cd_08012.htm |archive-date=2016-06-10 |url-status=dead }}</ref> ধোদিয়া আৰু কথোদী বা কটকৰী পুৰুষে কঁকালত অলংকাৰ ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.silvassa-tourism.com/pdf/tribes_of_dnh.pdf |title=Archived copy |access-date=2011-05-17 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20120324044401/http://www.silvassa-tourism.com/pdf/tribes_of_dnh.pdf |archive-date=2012-03-24 |archivedate=2012-03-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120324044401/http://www.silvassa-tourism.com/pdf/tribes_of_dnh.pdf |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://india.mrdonn.org/gupta.html |title=Ancient India, Gupta Empire for Kids and Teachers - Ancient India for Kids |website=India.mrdonn.org |access-date=2016-07-15}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Nasik/006%20ThePeople/011%20DressAndOrnaments.htm |title=NASIK DISTRICT GAZETTEERs |access-date=2011-05-17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110426135520/http://www.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Nasik/006%20ThePeople/011%20DressAndOrnaments.htm |archive-date=2011-04-26 }}</ref> সাংস্কৃতিক কাৰণত কঁকালৰ শিকলি পৃথিৱীৰ বহু ঠাইত মহিলা আৰু পুৰুষৰ বাবে ফেশ্বন এক্সেচৰিজ হৈ পৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://solapur.gov.in/htmldocs/1977/people_ornaments.html |title=The Gazetteers Department |publisher=Solapur |access-date=2016-07-15}}</ref> কঁকালত পিন্ধা গুটিৰ একেধৰণৰ কাপোৰ আফ্ৰিকান সংস্কৃতিৰ কেইবাটাও দিশ যেনে সাজ-পোছাক, শিশুৰ যত্ন, সম্পৰ্ক আদিত দেখা গৈছে বিশেষকৈ ঘানা আৰু নাইজেৰিয়াৰ সংস্কৃতিত এই কঁকালৰ গুটিবোৰে কঁকালৰ কাপোৰৰ বাবে স্লিং হিচাপে কাম কৰি আহিছে, আৰু শিশুক পিঠিত কঢ়িয়াই নিলে সহায় হিচাপে কাম কৰি আহিছে। শিশুৰ যত্নত ইহঁতক নামকৰণ অনুষ্ঠানৰ অংশ হিচাপে আৰু যৌৱনকাললৈকে বৃদ্ধি জুখিবলৈ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |last=Ashe |first=Jordan |title=Progression of Aesthetic: a Study of Beads and Adornment in Contemporary Krobo Society |journal=Independent Study Project (ISP) Collection |date=1 April 2012 |url=https://digitalcollections.sit.edu/isp_collection/1248/ |access-date=8 January 2022}}</ref> এই প্ৰথা সমগ্ৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ মাজত বিয়পি পৰাৰ লগে লগে ইহঁত নাৰীত্ব প্ৰকাশৰ আনুষংগিক বস্তু হৈ পৰিছে, নিতম্বৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি যৌনতা বৃদ্ধি কৰে আৰু উৰ্বৰতাৰ প্ৰতীক হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{cite journal |last=Nzoiwu |first=Azuka Abigail |title=Aesthetics, Typology and Functionality of Beads Among the Peoples of Nigeria |journal=Tropical Built Environment Journal |date=7 September 2015 |volume=1 |issue=4 |url=http://www.tbejournal.com/index.php/tbej/article/view/14/8 |access-date=8 January 2022 |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অলংকাৰ]] gl836fuuw22e2bsyeib0gs0xweo9mf2 0 136611 613556 610076 2026-06-22T00:56:29Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613556 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Nethmi Roshel Rogers | image = Nethmi roshel in 2021.jpg | caption = ২০২১ চনত ৰোচেল | native_name = නෙත්මි රොශෙල් | birth_name = Nethmi Nisheka Roshel Rogers | birth_date = {{Birth date and age|1998|11|06|df=y}} | birth_place = কলম্বো, [[শ্ৰীলংকা]] | education = ইউনিভাৰ্চিটি অৱ শ্ৰী জয়ৱৰ্ধনেপুৰা | occupation = অভিনেত্ৰী, মডেল, টিভি প্ৰেজেণ্টাৰ | years_active = ২০১৯–বৰ্তমান | known_for = ''দেৱেণী ইনিমা''<br> ''আদৰণীয়া প্ৰাৰ্থনা'', ''পাৰাদৈচে'' }} '''নেথমী নিষেকা ৰোচেল ৰজাৰ্ছ''' ([[ইংৰাজী]]: Nethmi Nisheka Roshel Rogers; জন্ম: ৬ নৱেম্বৰ ১৯৯৮), জনপ্ৰিয়ভাৱে '''নেথমী ৰোচেল''' নামেৰে পৰিচিত, এগৰাকী [[শ্ৰীলংকা]]ন অভিনেত্ৰী আৰু মডেল।<ref>{{Cite web|title=Mxtube.net :: sri lankan acterss nethmi roshel Mp4 3GP Video & Mp3 Download unlimited Videos Download|url=http://mxtube.net/videos/search/sri%20lankan%20acterss%20nethmi%20roshel|access-date=2021-06-25|website=mxtube.net|archive-date=25 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625171401/http://mxtube.net/videos/search/sri%20lankan%20acterss%20nethmi%20roshel|url-status=dead|archivedate=2021-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210625171401/http://mxtube.net/videos/search/sri%20lankan%20acterss%20nethmi%20roshel|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news|title=මම ඇත්තටම අහිංසක නැහැ හැබැයි මම නපුරුත් නැහැ|work=Aruna.lk|url=http://www.aruna.lk/%e0%b6%b8%e0%b6%b8-%e0%b6%87%e0%b6%ad%e0%b7%8a%e0%b6%ad%e0%b6%a7%e0%b6%b8-%e0%b6%85%e0%b7%84%e0%b7%92%e0%b6%82%e0%b7%83%e0%b6%9a-%e0%b6%b1%e0%b7%90%e0%b7%84%e0%b7%90-%e0%b7%84%e0%b7%90%e0%b6%b6/}}</ref><ref>{{Cite news|title=Heartbeat|work=Mawbima|url=https://mawbima.lk/backend/uploads/e_paper/2019-11-10-Hadagesma1.pdf|archive-date=25 June 2021|access-date=25 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625171400/https://mawbima.lk/backend/uploads/e_paper/2019-11-10-Hadagesma1.pdf|url-status=dead|archivedate=2021-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210625171400/https://mawbima.lk/backend/uploads/e_paper/2019-11-10-Hadagesma1.pdf|deadurl=yes}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|date=30 November 2020|title=මුල් පිටුව|url=http://www.tharunie.lk/%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%8A/2020/12/02/3832/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80|website=তৰুণী|access-date=31 March 2026|archivedate=21 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230321140234/https://www.tharunie.lk/%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%8A/2020/12/02/3832/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80|deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম টেলিভিছনত উপস্থিতি আছিল টেলিড্ৰামা ''সাক্কাৰণ''ত, ইয়াৰ পিছত ''দেৱেণী ইনিমা''ত আকশাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ ৰাইজৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{Cite news|title=Adaraneeya Prarthana|work=Sarasaviya.lk|url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2020/12/03/19430/%E0%B6%BB%E0%B7%96%E0%B6%B4-%E0%B6%BB%E0%B6%A0%E0%B6%B1%E0%B7%8F-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%AB%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B7%94-%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B6%A7-%E0%B6%9C%E0%B7%99%E0%B6%B1-%E0%B6%91%E0%B6%B1-%E0%B6%86%E0%B6%AF%E0%B6%BB-%E0%B6%9A%E0%B6%AD%E0%B7%8F%E0%B7%80}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰত উপস্থিতি আছিল ''আদৰণীয়া প্ৰাৰ্থনা''ত পাৰামী হিচাপে, যিখন ছবি ২০২২ চনত আন্তৰ্জাতিক আৰু ঘৰুৱা উভয়তে মুক্তি পাইছিল আৰু সমালোচকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Ceylon-Watchdog-205150653262748|date=2021-03-07|title=Ceylon Watchdog {{!}} Most Reliable News Web In Sri Lanka {{!}} ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනයේ නිරුවත|url=https://ceylonwatchdog.com/2021/03/07/nethmi-roshel-rogers-champion-stars-unlimited/|access-date=2021-06-25|website=Ceylon Watchdog|language=en-US|archive-date=25 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625171401/https://ceylonwatchdog.com/2021/03/07/nethmi-roshel-rogers-champion-stars-unlimited/|url-status=dead|archivedate=2021-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210625171401/https://ceylonwatchdog.com/2021/03/07/nethmi-roshel-rogers-champion-stars-unlimited/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-11-30|title=මුල් පිටුව|url=http://www.tharunie.lk/%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%8A/2020/12/02/3832/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80|access-date=2021-06-25|website=তৰুণী|archivedate=2023-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230321140234/https://www.tharunie.lk/%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%8A/2020/12/02/3832/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A-%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|last=admin|date=2021-03-13|title=ආක්ෂාගෙ පවුලේ කවුරුත් නොටුදු ඡායාරුප 20ක්|url=https://news40times.com/2021/03/13/%E0%B6%86%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%9C%E0%B7%99-%E0%B6%B4%E0%B7%80%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%9A-%E0%B6%9A%E0%B7%80%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%B1%E0%B7%9C/|access-date=2021-06-25|website=News 40 Times|language=en-US|archive-date=25 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625171401/https://news40times.com/2021/03/13/%E0%B6%86%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%9C%E0%B7%99-%E0%B6%B4%E0%B7%80%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%9A-%E0%B6%9A%E0%B7%80%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%B1%E0%B7%9C/|url-status=dead|archivedate=2021-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210625171401/https://news40times.com/2021/03/13/%E0%B6%86%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%9C%E0%B7%99-%E0%B6%B4%E0%B7%80%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%9A-%E0%B6%9A%E0%B7%80%E0%B7%94%E0%B6%BB%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%B1%E0%B7%9C/|deadurl=yes}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == নেথমী নিষেকা ৰোচেল ৰজাৰ্ছৰ জন্ম ১৯৯৮ চনৰ ৬ নৱেম্বৰত শ্ৰীলংকাৰ কলম্বোত হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Adaraneeya Prarthana - - Sinhala Cinema Database|url=https://films.lk/adaraneeya-prarthana-sinhala-film-2399.html|access-date=2021-06-25|website=films.lk}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তিনিজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আটাইতকৈ ডাঙৰ আছিল। তেওঁ বোমিৰিয়া চেণ্ট্ৰেল কলেজত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ইউনিভাৰ্চিটি অৱ শ্ৰী জয়ৱৰ্ধনেপুৰাত নামভৰ্তি কৰে।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.trendceylon.com/nethmi-roshel-rogers/|title=NETHMI ROSHEL ROGERS WIKI|accessdate=30 January 2024}}</ref><ref>{{Cite journal|title=මම ආඩම්බර කෙනෙක් කියලා හුඟක් අය හිතන් ඉන්නවා – Nethmi Roshel Rogers|url=https://sinhala.lakvahini.lk/2020/09/%E0%B6%B8%E0%B6%B8-%E0%B6%86%E0%B6%A9%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B6%E0%B6%BB-%E0%B6%9A%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%99%E0%B6%9A%E0%B7%8A-%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B6%BD%E0%B7%8F-%E0%B7%84%E0%B7%94/|journal=Sinhala.lakvahini.lk}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০১৯ চনত তেওঁ ‘জাতিকা ৰূপবাহিনী অউৰুডু কুমাৰী’ত প্ৰথম স্থান দখল কৰে,<ref>{{Cite web|date=2021-05-26|title=Nethmi Roshel Rogers Profile {{!}} Wiki {{!}} Gallery {{!}} News {{!}} Movies {{!}} Awards|url=https://www.trendceylon.com/nethmi-roshel-rogers/|access-date=2021-06-29|website=Trendceylon.com|language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Adaraneeya Prarthana (Film) Official Website|url=https://adaraneeyaprarthana.com/|access-date=2021-06-25|language=en-US|archivedate=2020-11-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201119184351/https://adaraneeyaprarthana.com/|deadurl=yes}}</ref> আৰু "মিছ ফটোজেনিক ২০১৯" খিতাপ লাভ কৰে। বৰ্তমান উচ্চশিক্ষা গ্ৰহণ কৰাৰ সমান্তৰালভাৱে তেওঁ অভিনেত্ৰী, মডেল আৰু ব্ৰেণ্ড এম্বেচেডৰ হিচাপে কাম কৰি আছে। == কৰ্মজীৱন == টেলিভিছন আৰু চলচ্চিত্ৰৰ উপৰি ৰজাৰ্ছে কেইবাটাও প্ৰচাৰমূলক ফটোশ্বুটৰ বাবে মডেল হিচাপে কাম কৰিছে। তেওঁ ‘টেকনো কেমন’ আৰু ‘নেচকাফে’ৰ দৰে ব্ৰেণ্ডৰ এগৰাকী ব্ৰেণ্ড এম্বেচেডৰ। === টেলিভিছন === ছিৰাচা টিভিত সম্প্ৰচাৰিত টেলিড্ৰামা ''সাক্কাৰণ''ত ‘জয়ৱতী’ৰ চৰিত্ৰত তেওঁ টেলিভিছনত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.deshaya.lk/article/52/%E0%B7%84%E0%B6%AF%E0%B7%83%E0%B6%BB/17144/%E0%B6%B8%E0%B6%B8-%E0%B6%85%E0%B6%AC%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%BB%E0%B7%92-%E0%B6%B6%E0%B6%BA%E0%B6%BA%E0%B7%92 | title=මම අඬන්න හරි බයයි | access-date=2026-03-31 | archivedate=2025-04-09 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20250409203717/https://www.deshaya.lk/article/52/%E0%B7%84%E0%B6%AF%E0%B7%83%E0%B6%BB/17144/%E0%B6%B8%E0%B6%B8-%E0%B6%85%E0%B6%AC%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1-%E0%B7%84%E0%B6%BB%E0%B7%92-%E0%B6%B6%E0%B6%BA%E0%B6%BA%E0%B7%92 | deadurl=yes }}</ref> লাহে লাহে লাভ কৰা জনপ্ৰিয়তাই তেওঁক টেলিভিছন ধাৰাবাহিক ''দেৱেণী ইনিমা''ত ‘আকশা’ৰ চৰিত্ৰলৈ লৈ যায়। একেদৰে তেওঁ ''হিৰু আৱিদিন'' আৰু ''ৰাৱণা'' (দ্বিতীয় ছিজন) আদি টেলিড্ৰামাতো অভিনয় কৰিছে। ২০২৩ চনৰ মে’ মাহত ৰজাৰ্ছে ৰণ্ডিকা গুণতিলকৰ বিপৰীতে টিভি দেৰাণাত সম্প্ৰচাৰিত ৰোমাণ্টিক মেলোড্ৰামা ধাৰাবাহিক ''ৰোচা''ত ‘ গৌৰী’ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। === চলচ্চিত্ৰ === ২০২২ চনত [[শ্ৰীলংকা]], [[আমেৰিকা]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[কানাডা]], [[ইউ এ ই]] আৰু [[জাপান]]ত মুক্তি পোৱা শ্ৰীলংকান ৰোমাণ্টিক চিনেমা ''আদৰণীয়া প্ৰাৰ্থনা''ত ‘পাৰামী’ হিচাপে তেওঁ মূলসুঁতিৰ চলচ্চিত্ৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.trendceylon.com/celebrities/nethmi-roshel-rogers/|title=Nethmi Roshel Rogers | Biography | Wiki | Age | Birthday | News | 2024|website=Trendceylon|accessdate=30 January 2024}}</ref> ছবিখনত আধুনিক যুৱ প্ৰেমৰ এক সতেজ উপস্থাপনৰ বাবে সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=gVuPYV9ScZU|title=Adaraneeya Prarthana - Experience | නොවැම්බර් 4 සිට දිවයින පුරා‍‍... ආදරණීය ප්‍රාර්ථනා 🥰|accessdate=30 January 2024|via=www.youtube.com}}</ref> সমালোচকসকলে ছবিখনৰ অভিনয়, সংগীত আৰু চিনেমাটোগ্ৰাফীক উচ্চ প্ৰশংসা কৰিছিল। তদুপৰি ২০২১ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁ জো ডিচানায়েকৰ নিৰ্দেশনাত নিৰ্মিত ''চেৰী ব্লচম''ৰ জৰিয়তে চুটি ছবিৰ জগতত ভৰি দিয়ে।<ref>{{cite web |title=Cherry Blossom 2021 sinhala short film sinhala article |url=https://gmwwcine.com/cherry-blossom-2021-sinhala-short-film-sinhala-article/ |website=gmwwcine |date=25 December 2021 |access-date=27 April 2022 |archive-date=7 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207071244/https://gmwwcine.com/cherry-blossom-2021-sinhala-short-film-sinhala-article/ |url-status=dead |archivedate=7 December 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221207071244/https://gmwwcine.com/cherry-blossom-2021-sinhala-short-film-sinhala-article/ |deadurl=yes }}</ref> একেদৰে ২০২২ চনৰ এপ্ৰিল মাহত টিভি দেৰাণাত সম্প্ৰচাৰিত আউৰুডু টেলিফিল্ম ''বসন্তে''ত তেওঁ ‘কটা-মালী’ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ৰজাৰ্ছে ২০২৩ চনৰ নৱবৰ্ষৰ প্ৰাকক্ষণত মুক্তি পোৱা টেলিফিল্ম ''আদৰ বসন্তে''ত লাভন অভিষেক আৰু অকিলা ধনুদ্দৰাৰ বিপৰীতে ‘বৰ্ষা’ৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি ২০২৩ চনৰ ২৮ মাৰ্চত তেওঁৰ পৰৱৰ্তী মূলসুঁতিৰ চিনেমা ''কাম্বিলি''ৰ মুহুৰত অনুষ্ঠান সম্পন্ন হয়। ২০২৩ চনৰ ৯ ছেপ্টেম্বৰত অনুষ্ঠিত দেৰাণা লাক্স ফিল্ম এৱাৰ্ডছ ২০২৩ত ৰোচেলে ''আদৰণীয়া প্ৰাৰ্থনা''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ (মুখ্য চৰিত্ৰ) প্ৰথমটো মনোনয়ন লাভ কৰাৰ লগতে ‘পপুলাৰ এক্ট্ৰেচ’ বঁটাৰ বাবেও মনোনয়ন লাভ কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category}} * {{IMDb name|12060910|Nethmi Roshel}} *[https://youtube.com/@nethmiroshelrogersofficial? Nethmi Roshel] at [[YouTube]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] jp0lhhwgjxlcptzlgr07fv56uvjq1rj 0 136924 613487 610409 2026-06-21T17:13:48Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613487 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = তাৰানেহ আলিদুস্তি | image = Taraneh Alidoosti, The Salesman news conference (13950311005853135).jpg | caption = ২০১৬ বৰ্ষত আলিদুস্তি | native_name = ترانه عليدوستی | native_name_lang = Fa | birth_date = {{birth date and age|1984|01|12|df=yes}} | birth_place = তেহৰাণ, [[ইৰান]] | occupation = অভিনেত্ৰী | years active = ২০০২–বৰ্তমান | agent = | education = | spouse = {{marriage|আলি মনচুৰ|2011}} | children = ১ | father = হামিদ আলিদুস্তি | known_for = }} '''তাৰানেহ আলিদুস্তি''' ([[ফাৰ্চী]]:ترانه عليدوستی; জন্ম: ১২ জানুৱাৰী, ১৯৮৪) এগৰাকী ইৰানী অভিনেত্ৰী। ২০১৬ চনৰ ''দ্য চেলছমেন'' চলচ্চিত্ৰখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত বিশেষভাৱে পৰিচিত। এই ছবিখনে ৮৯সংখ্যক অস্কাৰ বঁটাত শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। ''সানাতে চিনেমা'' আলোচনীয়ে ১৩০ গৰাকী চলচ্চিত্ৰ সমালোচকৰ মাজত চলোৱা এক সমীক্ষাত তেওঁ দশকটোৰ শ্ৰেষ্ঠ ইৰানী চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল। ২০১২ চনত ''ফিল্ম'' আলোচনীয়ে চলোৱা অনুৰূপ এক সমীক্ষাতো তেওঁক দশকটোৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী হিচাপে বাছনি কৰা হৈছিল। == কৰ্মজীৱন == ২০০০ চনৰপৰা অমিন তাৰোখৰ অভিনয় বিদ্যালয়ত প্ৰশিক্ষণ লোৱাৰ পাছত,<ref name=":0">{{Cite web |last=Shreshthi |first=Abhilasha |date=2023-01-04 |title=Iranian Actress Taraneh Alidoosti Released After Being Jailed For Backing Protests |url=https://www.thetealmango.com/news/iranian-actress-taraneh-alidoosti-released-after-being-jailed-for-backing-protests/ |access-date=2023-01-04 |website=The Teal Mango |language=en-US |archive-date=4 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104223057/https://www.thetealmango.com/news/iranian-actress-taraneh-alidoosti-released-after-being-jailed-for-backing-protests/ |url-status=live |archivedate=2023-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104223057/https://www.thetealmango.com/news/iranian-actress-taraneh-alidoosti-released-after-being-jailed-for-backing-protests/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ ৰচুল চদৰ আমেলী পৰিচালিত ''আই এম তাৰানেহ, ১৫'' (২০০২) নামৰ চলচ্চিত্ৰখনত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref name=":0" /> দাৰিদ্ৰ্য আৰু সমাজৰ অসন্মতিৰ সৈته যুঁজি এগৰাকী ১৫বছৰীয়া ছোৱালীয়ে বিফল সম্পৰ্কৰ পিছত অকলে সন্তান ডাঙৰ-দীঘল কৰাৰ কৰুণ কাহিনীটোক তেওঁ কৰা অনৱদ্য অভিনয়ৰ বাবে সমালোচকে প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ ২০০২ চনত লোকাৰ্নো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰপৰা শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ব্ৰঞ্জ লিপাৰ্ড বঁটা লাভ কৰে।<ref name=":1">{{cite web |title=Locarno holds up a mirror to the Middle East |date=11 August 2006 |url=http://www.swissinfo.ch/eng/index/Locarno_holds_up_a_mirror_to_the_Middle_East.html?cid=5373196 |accessdate=2010-11-01 |publisher=Swissinfo |archive-date=16 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216183228/http://www.swissinfo.ch/eng/index/Locarno_holds_up_a_mirror_to_the_Middle_East.html?cid=5373196 |url-status=live |archivedate=16 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216183228/http://www.swissinfo.ch/eng/index/Locarno_holds_up_a_mirror_to_the_Middle_East.html?cid=5373196 |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ২০সংখ্যক ফাজৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ক্ৰিষ্টাল চিমৰ্ঘ বঁটা লাভ কৰি এই সন্মান লাভ কৰা আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে তেওঁ নিজৰ প্ৰথম তিনিখন ছবিৰ বাবে ফাজৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত একেৰাহে তিনিবাৰকৈ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটাৰ বাবে মনোনীত হৈ আন এক অভিলেখ গঢ়ি তোলে। তেতিয়াৰেপৰা তেওঁ থিয়েটাৰ আৰু চিনেমা উভয়তে এক স্থিৰ কিন্তু নিৰ্বাচিত ধাৰাত কাম কৰি আহিছে। তেওঁ ২০০৬ চনত আছগৰ ফাৰহাদীৰ ''ফায়াৰৱৰ্কছ ৱেনছডে'' ছবিখনৰ মুখ্য অভিনেত্ৰী আছিল, যিখন লোকাৰ্নো চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱতো প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref name=":1" /> আলিদুস্তি মূলতঃ নাট্যধৰ্মী চৰিত্ৰ গ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ নিৰ্বাচিত গুণৰ বাবে জনাজাত। ইয়াৰ এককন উদাৰহণ হৈছে অস্কাৰ বিজয়ী আছগৰ ফাৰহাদীৰ সৈতে তেওঁৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সহযোগিতা, যাৰ বাবে তেওঁ নিজৰ প্ৰজন্মৰ আটাইতকৈ প্ৰশংসিত অভিনেত্ৰীসকলৰ এগৰাকী হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। তেওঁ ''দ্য চেলছমেন'' ছবিখনত মুখ্য অভিনেত্ৰী হিচাপে অভিনয় কৰিছিল, যিখন ছবিয়ে ২০১৭ চনত অস্কাৰ লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-01-04 |title=Taraneh Alidoosti: Iran releases top actress held for supporting protests |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-64163189 |access-date=2023-01-04 |archive-date=4 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104220050/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-64163189 |url-status=live }}</ref> ইৰানৰ এগৰাকী প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰী হিচাপে তেওঁ বহু বঁটা আৰু সন্মান বুটলিছে।<ref>{{Cite web|title=بیوگرافی "ترانه علیدوستی" و همسرش به همراه عکس دخترش|url=https://namnak.com/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C.p2767|access-date=2021-12-28|website=نمناک|language=fa|archive-date=6 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206202932/https://namnak.com/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C.p2767|url-status=live|archivedate=2023-02-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230206202932/https://namnak.com/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C.p2767|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-01-28|title=بیوگرافی ترانه علیدوستی و همسرش و دخترش +عکسهای اینستاگرامی و گفتگو|url=https://ariapix.net/taraneh-alioosti/|access-date=2021-12-28|website=آریا پیکس|language=fa-IR|archive-date=17 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221217214910/https://ariapix.net/taraneh-alioosti/|url-status=live|archivedate=2022-12-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221217214910/https://ariapix.net/taraneh-alioosti/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|title=ترانه علیدوستی {{!}} بیوگرافی + عکس‌های ترانه علیدوستی {{!}} سلام‌سینما|url=https://www.salamcinama.ir/profile/1b7afiy8sime1k0/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C|access-date=2021-12-28|website=www.salamcinama.ir|archive-date=28 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211228140912/https://www.salamcinama.ir/profile/1b7afiy8sime1k0/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C|url-status=live|archivedate=2021-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211228140912/https://www.salamcinama.ir/profile/1b7afiy8sime1k0/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C|deadurl=yes}}</ref> ইৰানৰ অতি জনপ্ৰিয় ভিঅ’ডি ধাৰাবাহিক ''শ্বাহৰজাদ''ৰ তিনিটা সংস্কৰণতে আলিদুস্তিয়ে নাম ভূমিকাত অভিনয় কৰিছিল। ডেইলী কচ আলোচনীবীয়ে আলিদুস্তিক ইতিহাসৰ কেইগৰাকীমান পথ-প্ৰদৰ্শক মহিলাৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্বীকৃতি দিছে। এই তালিকাত তেওঁৰ লগতে আন তিনিগৰাকী ইৰানী মহিলা কিমিয়া আলিজাদেহ, ক্ৰীষ্টিয়ান আমানপুৰ আৰু নাদিয়া মাফটুনীৰ নামো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Taraneh Alidoosti Among Trailblazing Women of History |url=https://www.dailykos.com/stories/2022/1/15/2074719/-WOW2-January-s-Trailblazing-Women-and-Events-in-Our-History-January-9-through-16-2022 |access-date=4 December 2022 |archive-date=2 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221202123753/https://www.dailykos.com/stories/2022/1/15/2074719/-WOW2-January-s-Trailblazing-Women-and-Events-in-Our-History-January-9-through-16-2022 |url-status=bot: unknown }}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == আলিদুস্তিৰ পিতৃ হামিদ আলিদুস্তিয়ে ইৰানৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ফুটবল দলৰ হৈ খেলিছিল আৰু তেওঁ কোনো বিদেশী দলৰ (জাৰ্মান দ্বিতীয় বুন্দেশ্বলিগাৰ এফএছভি ছালমহৰ) হৈ খেলা প্ৰথমগৰাকী ইৰানী খেলুৱৈ আছিল। পিছলৈ তেওঁ এজন পেছাদাৰী ফুটবল প্ৰশিক্ষক হৈ পৰে। আলিদুস্তিৰ মাতৃ নাদেৰেহ হাকিম-এলাহী এগৰাকী ভাস্কৰ আৰু কলা প্ৰশিক্ষক। ২০০৫ চনত ইৰানৰ বাৰ্ষিক অগ্নি মহোৎসৱৰ (চাহাৰশ্বানবে চুৰী) সময়ত হোৱা এক দুৰ্ঘটনাত তেওঁৰ একমাত্ৰ ভাতৃ পোয়ানৰ ১৬ বছৰ বয়সত মৃত্যু হয়।<ref>{{cite web|title=Charshanbe-Souri celebrations turn deadly again|url=http://www.persianleague.com/news/morenews.cfm?news=2285|publisher=PersianLeague|access-date=2 March 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20061102014501/http://www.persianleague.com/news/morenews.cfm?news=2285|archive-date=2 November 2006|archivedate=2 November 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061102014501/http://www.persianleague.com/news/morenews.cfm?news=2285|deadurl=yes}}</ref> আলিদুস্তিয়ে ২০১১ চনত আলি মনচুৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু ২০১৩ চনত হান্নাহ নামৰ তেওঁলোকৰ এজনী কন্যা সন্তানৰ জন্ম হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category}} *{{IMDb name|1267552}} *{{in lang|fa}} [https://web.archive.org/web/20020803094353/http://www.iranactor.com/artists/actors/Taraneh-Alidoosti.htm Taraneh Alidoosti] at ''''Iranactor.com'''' *{{in lang|fa}} [http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?id=138112040052 Taraneh Alidoosti] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101116103546/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112040052 |date=2010-11-16 }} at ''''SourehCinema.com'''' *{{in lang|fa}} [https://web.archive.org/web/20111005003844/http://www.cinetmag.com/ShowArtist.asp?MSG=ADDDONE&ArtistID=28 Taraneh Alidoosti] at ''''Cinetmag.com'''' * {{Twitter|t_alidoosti}} * {{Instagram|taraneh_alidoosti}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] 6v6aese2vyjrvwhdkark7amgcr7iimy 0 137014 613612 611836 2026-06-22T06:34:15Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613612 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = পৰ্দীছ পৌৰাবেদীনি | caption = ২০২২ চনৰ ফাজৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত পৌৰাবেদীনি | native_name = پردیس پورعابدینی | native_name_lang = Fa | image = پردیس پورعابدینی.jpg | image_upright = | birth_date = {{birth date and age|2000|04|10|df=y}} | spouse = আমিৰ হোছেইন মৌচাভি | birth_place = [[তেহৰাণ]], [[ইৰাণ]] | height = | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ২০১৯–বৰ্তমান }} '''পৰ্দীছ পৌৰাবেদীনি''' ([[ফাৰ্চী]]: پردیس پورعابدینی; জন্ম ১০ এপ্ৰিল ২০০০) এগৰাকী ইৰানী অভিনেত্ৰী। ''আঘাজাদেহ'' (ব্লু ব্লাড; ২০২০–২০২১) ধাৰাবাহিকত ''ৰাজিয়ে মোগাদ্দাম'' আৰু ''ফেৰেশতেহছ চিন'' (২০২৩–২০২৪) ধাৰাবাহিকত ''ফেৰেশতেহ খাদেম'' চৰিত্ৰত কৰা মুখ্য অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ বিশেষভাৱে পৰিচিত। এই অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ দুবাৰকৈ হাফেজ বঁটাৰ বাবে মনোনীত হৈছিল। ২০২৩ চনৰ যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ ''ঘৰিব'' (আননোন)ত আগবঢ়োৱা অনৱদ্য অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ ৪১সংখ্যক ফাজৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ক্ৰিষ্টেল চিমৰ্ঘ বঁটা লাভ কৰে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == পৰ্দীছ পৌৰাবেদীনিৰ জন্ম ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ইৰানৰ তেহৰাণত হৈছিল। তেওঁৰ দুগৰাকী ভগ্নী আছে আৰু তেওঁ পৰিয়ালটোৰ দ্বিতীয় সন্তান। তেওঁৰ ডাঙৰ ভগ্নী এগৰাকী চিকিৎসক। তেওঁৰ মাতৃ এগৰাকী হেয়াৰড্ৰেছাৰ আৰু পিতৃ বাবাক পৌৰাবেদীনি চ’ফাৰ কোম্পানীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO)।<ref>{{Cite web|title=بیوگرافی پردیس پورعابدینی بازیگر و همسرش + زندگینامه|url=https://namnamak.com/فرهنگ-و-هنر/بیوگرافی-بازیگران/بیوگرافی-پردیس-پورعابدینی|access-date=2021-11-26|website=نم نمک|language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-07-28|title=بیوگرافی پردیس پورعابدینی بازیگر نقش راضیه (مانلی) در سریال آقازاده + اینستاگرام|url=https://pendarmovie.com/4480/biography-pardis-pourabedini/|access-date=2021-11-26|website=پندار مووی|language=fa-IR|archivedate=2021-11-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211126205144/https://pendarmovie.com/4480/biography-pardis-pourabedini/|deadurl=yes}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == তেওঁ এক অজ্ঞাত তাৰিখত অভিনেতা আমিৰ হোছেইন মৌচাভিৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। বিবাহৰ পিছত ২০২৪ চনৰ ২৫ জুলাইত ''৬ ইন দ্য মৰ্নিং'' চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিমিয়াৰত তেওঁলোকক প্ৰথমবাৰৰ বাবে একেলগে দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite web |date=2024-07-26 |title=عکس {{!}} رونمایی پردیس پورعابدینی از همسرش در یک مراسم! |url=https://www.khabaronline.ir/photo/1936783/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85 |access-date=2024-09-22 |website=www.khabaronline.ir |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |title=عکسی از همسر پردیس پور عابدینی که پربازدید شد |url=https://namnak.com/pardis-pourabedini-husband.p94767 |access-date=2024-09-22 |website=نمناک |language=fa |archivedate=2024-09-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240922135218/https://namnak.com/pardis-pourabedini-husband.p94767 |deadurl=yes }}</ref> == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == === চলচ্চিত্ৰ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | শিৰোনাম ! scope="col" | চৰিত্ৰ ! scope="col" | পৰিচালক ! টোকা ! scope="col" class="unsortable" | তথ্যসূত্ৰ |- ! scope=row rowspan="2" | ২০২২ | কিলিং এ ট্ৰেইটৰ | ''টুডেজ ৱেষ্ট''ৰ সাংবাদিক | মাছৌদ কিমিয়াই | কেমিঅ’ (অতিথি শিল্পী) |<ref>{{Cite web|last=Behnegarsoft.com|date=2021-01-18|title=اختصاصی "سینماایدهآل"/ پردیس پورعابدینی بازیگر جدید "خائن کشی" مسعود کیمیایی {{!}} سینماایدهآل|url=http://www.cinemaideal.ir/news/57/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%B5%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D9%84-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D8%A6%D9%86-%DA%A9%D8%B4%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF-%DA%A9%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C|access-date=2021-11-26|website=سینماایدهآل {{!}} پایگاه خبری تحلیلی سینماایدهآل|language=fa|archivedate=2021-11-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211126205142/http://www.cinemaideal.ir/news/57/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%B5%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D9%84-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D8%A6%D9%86-%DA%A9%D8%B4%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF-%DA%A9%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C|deadurl=yes}}</ref> |- | মাদাৰলেছ | মাহৰুজ | মৰ্তেজা ফাতেমি | |<ref>{{Cite web|date=2021-09-15|title=پردیس پورعابدینی بازیگر "بیمادر" شد|url=https://www.khabaronline.ir/news/1555055/پردیس-پورعابدینی-بازیگر-بی-مادر-شد|access-date=2021-10-10|website=خبرآنلاین|language=fa}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" | ২০২৩ | ঘৰিব (আননোন) | কাজল | মহম্মদ হোছেইন লাতিফি | |<ref>{{Cite web |last=فیلیمو‌شات |date=2023-01-27 |title=اطلاعات کامل فیلم غریب |url=https://www.filimo.com/shot/141797/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%BA%D8%B1%DB%8C%D8%A8/ |access-date=2023-02-07 |website=فیلیموشات |language=fa-IR |archivedate=2023-02-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207234336/https://www.filimo.com/shot/141797/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%BA%D8%B1%DB%8C%D8%A8/ |deadurl=yes }}</ref> |- | ইন দ্য ফৰ্ম অৱ লাভ | | চিয়াভাশ আছ'আদি | |<ref>{{Cite web|date=2021-03-21|title=سه بازیگر زن فیلم "غریزه" معرفی شدند|url=https://www.khabaronline.ir/news/1497654/سه-بازیگر-زن-فیلم-غریزه-معرفی-شدند|access-date=2021-10-10|website=خبرآنلاین|language=fa}}</ref> |- | ঘোষণা হ’বলগীয়া | গ্ৰেপ চিড্ছ | | ইব্ৰাহিম ইব্ৰাহিমিয়ান | চিত্ৰগ্ৰহণ চলি আছে |<ref>{{Cite web |date=2025-12-07 |title=پانته‌آ پناهی‌ها و پردیس پورعابدینی به «دانه‌های انگور» پیوستند |url=https://www.mehrnews.com/news/6681127/%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87-%D8%A2-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%8... |access-date=2025-12-07 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |} === ৱেব / ওটিটি === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | শিৰোনাম ! scope="col" | চৰিত্ৰ ! scope="col" | পৰিচালক ! scope="col" class="unsortable" | প্লেটফৰ্ম ! scope="col" | টোকা ! scope="col" class="unsortable" | তথ্যসূত্ৰ |- ! scope=row rowspan="2" | ২০২০–২০২১ | আঘাজাদেহ (ব্লু ব্লাড) | ৰাজিয়ে মোগাদ্দাম / মানেলি | বেহৰাং তোফিঘী | ফিলিমো, নামাভা | মুখ্য চৰিত্ৰ; ২৯টা খণ্ড |<ref>{{Cite web|title=سریال آقازاده ،خلاصه داستان، بازیگران و تعداد قسمت ها|url=https://davatonline.ir/content/179646/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D9%87%D8%A7|access-date=2021-11-26|website=دوات آنلاین - پایگاه خبری و تحلیلی {{!}} DavatOnline News Agency|language=fa|archivedate=2021-11-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211126210828/https://davatonline.ir/content/179646/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D9%87%D8%A7|deadurl=yes}}</ref> |- | দ্য স্মেল অৱ ব্লাড | নিজে | ৱাহিদ ছায়েদী | ফিলিমো, নামাভা | তথ্যচিত্ৰ; ১১টা খণ্ড |<ref>{{Cite web|title=بوی خون|url=https://www.filimo.com/m/40359|access-date=2021-10-10|website=فیلیمو|language=fa|archivedate=2021-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211010154107/https://www.filimo.com/m/40359|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope=row| ২০২১ | দ্য ৰেষ্টলেছ হাৰ্ট | কথক (ন্যেৰেটৰ) | আমিৰ হোছেইন আৰ্চিন | ফিলিমো | বিশেষ অনুষ্ঠান; ১০টা খণ্ড |<ref>{{Citation|title=دل بی تاب|url=https://www.filimo.com/m/93568|language=fa|access-date=2021-10-10|archivedate=2021-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211010154104/https://www.filimo.com/m/93568}}</ref> |- ! scope=row| ২০২৩–২০২৪ | ফেৰেশতেহছ চিন | ফেৰেশতেহ খাদেম | হামিদ আন্ঘা | ফিলিমো | মুখ্য চৰিত্ৰ; ১৮টা খণ্ড |<ref>{{Cite web |date=2023-12-02 |title=سریال گناه فرشته شهاب حسینی سریال گناه فرشته شهاب حسینی؛ زمان پخش، داستان و بازیگران |url=http://sahebkhabar.ir/news/63809898/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86 |access-date=2023-12-02 |website=صاحب‌خبر |language=fa |archivedate=2025-01-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250121231841/https://sahebkhabar.ir/news/63809898/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86 |deadurl=yes }}</ref> |- | ঘোষণা হ’বলগীয়া | ৱাইট মেজিক | | আইদা পানাহান্দেহ | ফিলিমো | মুখ্য চৰিত্ৰ |<ref>{{Cite web |title=بازیگران سریال جادوی سفید آیدا پناهنده + زمان پخش |url=https://namnak.com/jadoye-sefid-serial.p95548 |access-date=2024-09-22 |website=نمناک |language=fa |archivedate=2024-09-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240922133211/https://namnak.com/jadoye-sefid-serial.p95548 |deadurl=yes }}</ref> |} === দূৰদৰ্শন === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | শিৰোনাম ! scope="col" | চৰিত্ৰ ! scope="col" | পৰিচালক ! scope="col" class="unsortable" | চেনেল ! scope="col" | টোকা ! scope="col" class="unsortable" | তথ্যসূত্ৰ |- ! scope=row| ২০২২ | চেভেন | নিজে | মুজতবা আমিনী | আইআৰআইবি টিভি৩ (IRIB TV3) | খণ্ড° "৬.১৭" |<ref>{{Cite web |last=Behnegarsoft.com |date=2022-02-05 |title=ناگفته‌های میترا حجار و پردیس پورعابدینی درباره "بی مادر" {{!}} مردم فردا |url=https://www.mardomefarda.ir/news/3680/ناگفته-های-میترا-حجار-پردیس-پورعابدینی-درباره-بی-مادر |access-date=2022-04-27 |website=مردم فردا {{!}} اخبار اجتماعی ، تحلیلی و سیاسی |language=fa}}</ref> |} == থিয়েটাৰ == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style=font-size:100% ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | শিৰোনাম ! scope="col" | চৰিত্ৰ ! scope="col" | নাট্যকাৰ ! scope="col" | পৰিচালক ! scope="col" class="unsortable" | মঞ্চ ! scope="col" class="unsortable" | তথ্যসূত্ৰ |- ! scope=row rowspan="2" | ২০১৯ | ইট মাইট হেপেন টু ইউ টু | | ছাঈদ নাঈমিপুৰ | মৰিয়ম বৰজেগাৰ | নোফেল লোশাতো থিয়েটাৰ | |- | ফ্ৰাইডে নুন ষ্ট’ৰী | আজাদেহ | মহম্মদ মোছাভাট | নাচিম অদবী | ছেপান্দ থিয়েটাৰ, নোফেল লোশাতো থিয়েটাৰ |<ref>{{Cite web |date=2019-06-20 |title=نمايش "قصه ظهر جمعه" با حضور مسعود کیمیایی، گلاب آدينه، لعيا زنگنه و بابک صحرایی |url=https://tribunehonar.com/?p=32737 |access-date=2022-04-27 |website=تریبون هنر |language=en |archivedate=2022-06-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220628031451/https://tribunehonar.com/?p=32737 |deadurl=yes }}</ref> |} == বঁটা আৰু মনোনয়ন == [[File:پردیس پورعابدینی در چهل و یکمین جشنواره فجر.jpg|thumb|২০২৩ চনৰ ১১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ৪১সংখ্যক ফাজৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত 'ঘৰিব' (আননোন) চলচ্চিত্ৰত আগবঢ়োৱা অভিনয়ৰ বাবে লাভ কৰা শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ক্ৰিষ্টেল চিমৰ্ঘ বঁটাটো হাতত লৈ পৌৰাবেদীনি। ]] {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানৰ নাম, প্ৰদান কৰা বৰ্ষ, বিভাগ, মনোনীত কৰ্ম আৰু মনোনয়নৰ ফলাফল |- ! scope="col" | বঁটা ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | বিভাগ ! scope="col" | মনোনীত কৰ্ম ! scope="col" | ফলাফল ! scope="col" class="unsortable"| তথ্যসূত্ৰ |- ! scope="row" |ফাজৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ |২০২৩ |শ্ৰেষ্ঠ মুখ্য অভিনেত্ৰী |ঘৰিব (আননোন) |{{won}} |<ref>{{Cite web |date=2023-02-10 |title=اعلام اسامی داوران و نامزدهای جشنواره فیلم فجر |url=https://www.isna.ir/news/1401112116572/اعلام-اسامی-داوران-و-نامزدهای-جشنواره-فیلم-فجر |access-date=2023-02-11 |website=ایسنا |language=fa}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |হাফেজ বঁটা |২০২১ | rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী – নাট্যধৰ্মী দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক |আঘাজাদেহ (ব্লু ব্লাড) |{{Nom}} |<ref>{{Cite web|title=نامزدهای بخش تلویزیون بیست و یکمین جشن حافظ چه کسانی هستند؟|url=https://borna.news|access-date=2021-11-14|website=خبرگزاری برنا|language=fa}}</ref> |- |২০২৪ |ফেৰেশতেহছ চিন |{{nom}} |<ref>{{Cite web |title=بازیگران و سریال‌های نامزد دریافت تندیس حافظ را بشناسید - خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |url=https://www.mehrnews.com/news/6291653/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%8... |access-date=2024-11-18 |website=www.mehrnews.com}}</ref> |- ! scope="row" |ৰেজিষ্টেন্স আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ |২০২৩ |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী |ঘৰিব (আননোন) |{{nom}} |<ref>{{Cite web |date=2023-03-07 |title=اعلام نامزدهای جشنواره فیلم مقاومت |url=https://www.isna.ir/news/1401121611922/اعلام-نامزدهای-جشنواره-فیلم-مقاومت |access-date=2023-03-13 |website=ایسنا |language=fa}}</ref> |} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{IMDb name|13057806}} *[https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=140111220011 Pardis Pourabedini]{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} On [[:fa:سوره‌سینما|SourehCinema]] (in Persian) *[https://instagram.com/pardis.pourabedini Pardis Pourabedini] on [[Instagram]] [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] el3vznnua0pt0q6vs6ks42e9fzcms0z 0 137107 613644 612831 2026-06-22T07:43:00Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613644 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ফেৰেষ্টেহ হোছেইনী | image = Fereshteh_Hosseini_20190207_04.jpg | caption = ২০১৯ চনৰ ফজৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত হোছেইনী | native_name = فرشته حسینی | native_name_lang = fa | birth_name = | birth_date = ২৬ এপ্ৰিল, ১৯৯৭ | birth_place = [[তেহৰাণ]], [[ইৰান]] | citizenship = [[আফগানিস্তান]], [[ইৰান]] | alma_mater = | height = | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ২০০৯–বৰ্তমান | agent = Greensmith Artists | relatives = | death_date = | death_place = | awards = | spouse = নবীদ মোহম্মদজাদেহ (বিবাহ ২০২১) }} '''ফেৰেষ্টেহ হোছেইনী''' ([[ফাৰ্চী]]: فرشته حسینی; জন্ম ২৬ এপ্ৰিল, ১৯৯৭) এগৰাকী আফগান-ইৰানীয় অভিনেত্ৰী। ফাৰ্চী ভাষাত তেওঁৰ নামটো ''ফ্ৰেশ্বটেহ হোছেইনী'' বুলি উচ্চাৰণ কৰা হয়। তেওঁ মুখ্যত ''পাৰ্টিং'' (২০১৬), ''দ্য ফ্ৰগ'' (২০২০-২০২১) আৰু ''ডুৱেলিং এমং দ্য গডছ'' (২০২৪) চলচ্চিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ বাবে পৰিচিত। ''পাৰ্টিং'' চলচ্চিত্ৰখনত আগবঢ়োৱা উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবে হোছেইনীয়ে ১৬ সংখ্যক মাৰাকেচ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Full List Of Marrakech International Film Festival Award Winners |url=https://theplaylist.net |access-date=2022-12-25 |website=theplaylist.net}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ফেৰেষ্টেহ হোছেইনীৰ জন্ম ১৯৯৭ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত ইৰানৰ তেহৰাণত হৈছিল।<ref>{{Cite web|date=2021-04-27|title=مصاحبه تماشایی فرشته حسینی با تلویزیون افغانستان + ویدئو|url=https://rooziato.com|access-date=2021-12-28|website=روزیاتو|language=fa-IR}}</ref><ref name="fars">{{Cite web |title=بازیگر افغانستانی فیلم رفتن: الگوی دختران افغانستان هستم |url=http://farsnews.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180407053905/http://farsnews.com |archive-date=7 April 2018 |access-date=4 March 2021 |publisher=Fars News Agency |language=fa |archivedate=20 August 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090820140128/http://farsnews.com/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web|title=فرشته حسینی بازیگر سریال قورباغه کیست|url=https://namnak.com/|access-date=2021-12-28|website=نمناک|language=fa|archivedate=2021-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211219224539/https://namnak.com/|deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ আছিল আফগানিস্তানৰ যুদ্ধৰ বাবে তেওঁৰ জন্মৰ পূৰ্বেই ইৰানলৈ প্ৰব্ৰজন কৰা দুজন আফগান হাজাৰা শৰণাৰ্থী। হোছেইনীৰ মাছুমেহ, মৰিয়ম, হানিয়েহ আৰু জাহ্ৰা নামেৰে চাৰিগৰাকী ভগ্নী আৰু মহম্মদ নামেৰে এজন ভাতৃ আছে। তেওঁৰ ভগ্নী মৰিয়মও এগৰাকী অভিনেত্ৰী। == ব্যক্তিগত জীৱন == [[File:فرشته حسینی و نوید محمدزاده.jpg|thumb|২০২২ চনৰ ''ফজৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ''ত হোছেইনী আৰু নবীদ মোহম্মদজাদেহ।|215x215px]] ২০২০ চনত হোছেইনী আৰু ইৰানৰ অভিনেতা নবীদ মোহম্মদজাদেহৰ মাজত প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠা বুলি উৰাবাতৰি ওলাইছিল। ২০২১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত মোহম্মদজাদেহে ইনষ্টাগ্ৰামত এটা পোষ্ট শ্বেয়াৰ কৰি এই বাতৰি সঁচা বুলি নিশ্চিত কৰে।<ref>{{Cite web |title=تبریک تولد متفاوت "نوید محمدزاده" به "فرشته حسینی" در اینستاگرام |url=https://shahraranews.ir... |website=shahraranews.ir |language=fa}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ২০২১ চনৰ জুলাই মাহত এই যুগল বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।<ref>{{Cite web|date=2021-08-02|title=نوید محمدزاده از ابد و یک روز تا ازدواج با فرشته حسینی + بیوگرافی و عکس|url=https://imna.ir|access-date=2021-12-28|website=ایمنا|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-07-10|title=بیوگرافی فرشته حسینی بازیگر و همسرش نوید محمدزاده|url=https://photokade.com/|access-date=2021-12-28|language=fa-IR|archivedate=2021-11-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211129225230/https://photokade.com/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|last=Janković|first=Zoran|title=PRODUCTION: Vuk Ršumović Shoots His Sophomore Feature Dwelling Among Gods - FilmNewEurope.com|url=https://filmneweurope.com|access-date=2021-12-26|website=://filmneweurope.com|language=en-gb}}</ref> == থিয়েটাৰ == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | নাম (শীৰ্ষক) ! scope="col" | নাট্যকাৰ ! scope="col" | পৰিচালক ! scope="col" | মঞ্চলৈ ! scope="col" | টোকা ! scope="col" class="unsortable" | তথ্যসূত্ৰ |- ! scope="row" | — | ''আই এম এ ছালভাডৰ'' | | | | | rowspan="6" |<ref>{{Cite web|title=بیوگرافی فرشته حسینی بازیگر افغانی و ماجرای ازدواجش با نوید محمدزاده|url=https://delgarm.com|access-date=2021-12-28|website=دلگرم|date=22 April 2019 |language=fa}}</ref> |- ! scope="row" | ২০১৫ | ''মাই চিনেমাছ'' | colspan="2" | মহম্মদ ৰহমানিয়ান | চাৰছৌ চিনেপ্লেক্স | |- ! scope="row" rowspan="2" | ২০১৬ | ''এ মেমৰি, এ মনলগ, এ ৰেণ্ট, এণ্ড এ প্ৰেয়াৰ'' | বিভিন্ন | rowspan="4" | মেহৰদাদ খামেনেই | rowspan="4" | এন্তেজামি মিউজিয়াম | |- | ''দ্য লিটল ব্লেক ফিশ্ব'' | সামাদ বেহৰাংগি | |- ! scope="row" | ২০১৭ | ''দ্য লিটল প্ৰিন্স'' | আন্তোৱান দ্য ছেইণ্ট-এক্সুপেৰী | | |- ! scope="row" | ২০১৭–২০১৮ | ''আই এম এন ইম'শ্বনেল ক্ৰিয়েচাৰ: দ্য ছিক্ৰেট লাইফ অৱ গাৰ্লছ এৰাউণ্ড দ্য ৱৰ্ল্ড'' | ইভ এন্সলাৰ | | |- ! scope="row" | ২০২৪–২০২৫ | ''ফান্ফেয়াৰ'' | colspan="2" | নবীদ মোহম্মদজাদেহ | লাবখান্দ থিয়েটাৰ কমপ্লেক্স | পোছাক সজ্জাকাৰী হিচাপে |<ref>{{Cite web |date=2024-12-12 |title=سانس ویژه «شهر بازی» برای دانشجویان |url=https://mehrnews.com%... |access-date=2025-02-19 |website=Mehr News Agency |language=fa}}</ref> |} == বঁটা আৰু মনোনয়ন == [[File:Fereshteh Hosseini.jpg|thumb|২০১৮ চনত হোছেইনী|215x215px]] {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানৰ নাম, প্ৰদান কৰা বৰ্ষ, বিভাগ, মনোনীত কৰ্ম আৰু ফলাফলৰ তালিকা |- ! scope="col" | বঁটা ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | বিভাগ ! scope="col" | মনোনীত কৰ্ম ! scope="col" | ফলাফল ! scope="col" class="unsortable" | তথ্যসূত্ৰ |- ! rowspan="2" scope="row" | ইউৰো-বালকান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | rowspan="2" | ২০২৫ | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | rowspan="2" | ''ডুৱেলিং এমং দ্য গডছ'' | {{won}} | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=2025-11-07 |title=Afterwar crowned Best Film at the Euro Balkan Film Festival in Rome |url=https://cineuropa.org |access-date=2025-11-07 |website=Cineuropa |language=en}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা বা অভিনেত্ৰীৰ বিশেষ উল্লেখ | {{won}} |- ! scope="row"| ফজৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | ২০২২ | শ্ৰেষ্ঠ পাৰ্শ্ব অভিনেত্ৰী | ''স্কোয়াড অৱ গাৰ্লছ'' | {{draw|Honorary Diploma}} |<ref>{{Cite news|title=نامزدهای سیمرغ بلورین چهلمین جشنواره فیلم فجر معرفی شدند/ پیشتازی "موقعیت مهدی"|url=https://ilna.news... |access-date=2022-02-10|website=ILNA|language=fa}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" | হাফেজ বঁটা | ২০২১ | rowspan="2" | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী – টেলিভিছন ধাৰাবাহিক ড্ৰামা | ''দ্য ফ্ৰগ'' | {{draw|Resigned}} |<ref>{{Cite web|title=نامزدهای بخش تلویزیون بیست و یکمین جشن حافظ چه کسانی هستند؟|url=https://borna.news... |access-date=2021-11-14|website=Borna News|language=fa}}</ref> |- | ২০২৪ | ''The Asphalt Jungle'' | {{nom}} |<ref>{{Cite web |title=بازیگران و سریال‌های نامزد دریافت تندیس حافظ را بشناسید |url=https://mehrnews.com‌... |access-date=2024-11-18 |website=Mehr News Agency}}</ref> |- ! scope="row"|ইৰান চিনেমা চেলিব্ৰেশ্যন | ২০১৮ | শ্ৰেষ্ঠ মুখ্য অভিনেত্ৰী | ''পাৰ্টিং'' | {{nom}} |<ref>{{Cite web|date=2018-09-01|title=پایان جشن سینما با رکوردداری "بدون تاریخ، بدون امضاء"|url=https://isna.ir|access-date=2021-12-28|website=ISNA|language=fa}}</ref> |- ! scope="row"|হংকং লাইটছ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | ২০২৫ | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | ''ডুৱেলিং এমং দ্য গডছ'' | {{won}} | |- ! scope="row"|মাৰাকেচ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | ২০১৬ | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | ''পাৰ্টিং'' | {{won}} |<ref>{{Cite web |title=Full List Of Marrakech International Film Festival Award Winners |url=https://theplaylist.net |access-date=2022-12-25 |website=theplaylist.net}}</ref> |- ! scope="row"|ওট্ৰাণ্টো চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | ২০২৪ | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | ''ডুৱেলিং এমং দ্য গডছ'' | {{won}} |<ref>{{Cite web |date=2024-09-30 |title=فرشته حسینی در نقش یک دختر افغان جایزه برد |url=https://khabaronline.ir... |access-date=2024-09-30 |website=Khabaronline|language=fa}}</ref> |- ! scope="row"|পুলা চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | ২০২৫ | ক্ৰৱেচিয়ান মাইনৰিটী ক'-প্ৰডাকচনৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | ''ডুৱেলিং এমং দ্য গডছ'' | {{won}} |<ref>{{Cite web |title=Here Are the Winners of the 72nd Pula Film Festival |url=https://pulafilmfestival.hr |access-date=2025-10-19 |language=en-US}}</ref> |} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Fereshteh Hosseini}} * {{IMDb name|8160621}} * [https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=140011220005 Fereshteh Hosseini] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250924053722/https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=140011220005 |date=2025-09-24 }} On [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 SourehCinema] (in Persian) *{{Instagram|id=_fereshtehosseini}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] oj4fi08jq2dmrsvrckcx7yaunxf6wja 0 137201 613680 612893 2026-06-22T11:00:41Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613680 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিতা ইলাহিয়ান | image = | caption = | native_name = بیتا الهیان | native_name_lang = Fa | birth_place = [[তেহৰান]], [[ইৰান]] | occupation = চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা, অভিনেত্ৰী | years_active = ২০০৯–বৰ্তমান | education = নিউয়ৰ্ক ফিল্ম একাডেমী (বিএফএ) }} '''বিতা ইলাহিয়ান''' ([[ফাৰ্চী]]: بیتا الهیان) এগৰাকী ইৰানী-আমেৰিকান চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা আৰু অভিনেত্ৰী, যিয়ে কেলিফৰ্ণিয়াৰ লছ এঞ্জেলছত বসবাস কৰে।<ref name=":0">[https://uniquedirecting.com/about-1 Bita Elahian Biography]</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Bita Elahian, Author at Cinema Without Borders|url=https://www.cinemawithoutborders.com/author/bita-elahian/|access-date=2020-06-09|website=Cinema Without Borders|date=March 2018 |language=en-US}}</ref> তেওঁ নিউয়ৰ্ক ফিল্ম একাডেমীৰপৰা চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। ইলাহিয়ানে ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পৰিচালনাৰ বাবে বিভিন্ন বঁটা লাভ কৰিছে।<ref name=":1" /> তেওঁ ‘ৱমেন ইন ফিল্ম এলএ’ আৰু ‘নিউয়ৰ্ক ৱমেন ইন ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছন’ৰ এগৰাকী সদস্য।<ref name=":1" /><ref>[https://cineequal.org/author/bita-elahian Bita Elahian Bio in cineequal.org]</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == বিতা ইলাহিয়ানৰ জন্ম তেহৰানত হৈছিল, য’ত তেওঁ নিজৰ শৈশৱৰ বেছিভাগ সময় কটাইছিল।<ref name=":0" /> == কৰ্মজীৱন == বিতা ইলাহিয়ানে মধ্য প্ৰাচ্যত নিজৰ চলচ্চিত্ৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। এগৰাকী অভিনেত্ৰী আৰু থিয়েটাৰ পৰিচালক হিচাপে তেওঁ জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে। তেওঁ ''ক্ৰাইমছ অৱ দ্য হাৰ্ট'' নাটখনিৰ এটা প্ৰদৰ্শন পৰিচালনা কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ইৰানত অনুষ্ঠিত ফাজৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় থিয়েটাৰ ফেষ্টিভেলত প্ৰদৰ্শিত হোৱা ''লবী'' নামৰ এটা নাট্য অভিযোজনো পৰিচালনা কৰে।<ref>{{Cite web|date=December 14, 2011|title=گفت‌وگو با "بیتا الهیان" کارگردان نمایش "لابی" .|url=https://theater.ir/fa/26279|access-date=2020-06-09|website=ایران تئاتر|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2009-11-29|title=Bita Elahian wins best director at Women's Theater Festival|url=https://en.mehrnews.com/news/37204/Bita-Elahian-wins-best-director-at-Women-s-Theater-Festival|access-date=2020-06-09|website=Mehr News Agency|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=زندگی یک تکواندوکار زن در لابی هتل - خبرآنلاین|url=https://khabolineline.ir|access-date=2020-06-09|website=www.khabaronline.ir}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|date=2009-11-29|title=Bita Elahian wins best director at Women's Theater Festival|url=https://www.tehrantimes.com/news/209006/Bita-Elahian-wins-best-director-at-Women-s-Theater-Festival|access-date=2020-06-09|website=Tehran Times|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=www.fhnews.ir|first=رسانه خبری سازمان فرهنگی هنری{{!}}|title=برگزيدگان هشتمين جشنواره سراسري تئاتر بانوان معرفي شدند|url=http://fhnews.ir/fa/news/5426|access-date=|website=fa|language=fa|archivedate=2023-04-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230407023112/http://fhnews.ir/fa/news/5426|deadurl=yes}}</ref> কৰ্মজীৱনৰ পৰৱৰ্তী সময়ত, ইলাহিয়ানে থিয়েটাৰৰপৰা চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁ ''দ্য চেভেণ্ট ডে'' নামৰ এখন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰে, যিখন ২০খনতকৈও অধিক চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite web|url=http://voyagela.com/interview/meet-bita-elahian-director-producer-north-hollywood/|title=Meet Bita Elahian - Voyage LA Magazine {{!}} LA City Guide|last=|first=|date=March 19, 2019|website=|language=en-US|access-date=|archivedate=April 17, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250417031556/https://voyagela.com/interview/meet-bita-elahian-director-producer-north-hollywood/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013-09-17|title=رحمانیان و نصیرپور "هفتمین روز" را کلید ‌زدند|url=https://www.isna.ir/news/92062616899/رحمانیان-و-نصیرپور-هفتمین-روز-را-کلید-زدند|access-date=2020-06-09|website=ایسنا|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013-09-17|title=محمد رحمانیان و مهتاب نصیرپور "هفتمین روز" را کلید ‌زدند|url=https://www.khabaronline.ir/news/313460/محمد-رحمانیان-و-مهتاب-نصیرپور-هفتمین-روز-را-کلید-زدند|access-date=2020-06-09|website=خبرآنلاین|language=fa}}</ref><ref>{{Cite web|title="هفتمین روز" امروز در فرمانیه کلید می‌خورد - خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|url=https://www.mehrnews.com/news/2136643/%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF/|access-date=2020-06-11|website=www.mehrnews.com}}</ref> চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক হিচাপে নিজৰ কৰ্মজীৱনক আগবঢ়াই নিবলৈ ইলাহিয়ান আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ যায়। নিউয়ৰ্ক ফিল্ম একাডেমীৰ শিক্ষাৰ্থী হিচাপে তেওঁ পাঠ্যক্ৰমৰ অংশ হিচাপে ''বিউটিফুল ড্ৰিম'' আৰু ''ব্লেম'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ দুখন পৰিচালনা কৰিছিল।<ref name=":0" /><ref name=":6">{{Cite web|title=January 2018 Selects and winners|url=http://www.calwomensfest.com/January_2018_Selects_and_winners.html|last=|first=|date=|website=www.calwomensfest.com}}</ref><ref>{{Cite web|last=|first=|title=فیلم کوتاه "Blame" به کارگردانی بیتا الهیان برنده جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران جشنواره فیلم زنان کالیفرنیا|url=http://24framesnews.com/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-blame-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%87%DB%8C%D8%A7/|access-date=2020-06-09|website=24framesnews|language=fa-IR}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|title=Spotlight Horror Film Awards : Filmmakers in the Spotlight|url=http://spotlighthorrorawards.com/2016filmmakers.html|access-date=2020-06-09|website=Spotlight Horror Film Awards|language=en|archivedate=2020-06-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200609205942/http://www.spotlighthorrorawards.com/2016filmmakers.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news|title=فیلم کوتاه "بیتا الهیان" از اندونزی سه جایزه گرفت|language=fa|url=https://shortfilmnews.com/news/2146470313|access-date=2020-06-09|archivedate=2020-06-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200609213033/https://shortfilmnews.com/news/2146470313|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-09-27|title=Bita Elahian receives Honorable Mention at Los Angeles Movie Awards|url=https://www.cinemawithoutborders.com/bita-elahian-receives-honorable-mention-los-angeles-movie-awards/|access-date=2020-06-09|website=Cinema Without Borders|language=en-US}}</ref> ''ভিডা'' তেওঁৰ শেহতীয়া চুটি চলচ্চিত্ৰ, যিখন তেওঁ পৰিচালনা কৰাৰ লগতে তাত অভিনয়ো কৰিছে।<ref name=":3">{{Cite web|title=VFF: Film Profile: VIDA|url=http://www.valleyfilmfest.com/valleyfilmfest/app/films/2751/|access-date=2020-06-09|website=www.valleyfilmfest.com|archivedate=2020-06-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200609205939/http://www.valleyfilmfest.com/valleyfilmfest/app/films/2751/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|title='Vida' to vie at American short film event|url=https://en.ifilmtv.com/Iran/Content/27536|access-date=2020-06-09|website=ifilm-آیفیلم|language=en}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|title=فیلم کوتاه ویدا جایزه Indie & Foreign film Festival را دریافت کرد|url=http://www.iycs.ir/portal/newsview/4249/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87-indie-foreign-film-festival-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/|access-date=2020-06-11|website=www.iycs.ir|language=fa|archive-date=June 8, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200608165505/http://www.iycs.ir/portal/newsview/4249/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87-indie-foreign-film-festival-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/|url-status=dead|archivedate=2020-06-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200608165505/http://www.iycs.ir/portal/newsview/4249/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87-indie-foreign-film-festival-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ‘উইণ্টাৰ ফিল্ম এৱাৰ্ডছ’ৰ বাছনি সমিতিৰ এগৰাকী সদস্য আছিল।<ref>{{Cite web|date=2018-01-06|title=WFA 2018 Awards Ceremony, Gala Red Carpet + After Party {{!}} Winter Film Awards|url=https://winterfilmawards.com/event/wfa-2018-awards/|access-date=2020-06-10|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=فیدان - اخبار - بیتا الهیان جزو هیات انتخاب جوایز winter film آمریکا شد|url=http://www.fidanfilm.ir/بیتا-الهیان-جزو-هیات-انتخاب-جوایز-winter-film-آم/|last=|first=|date=2017-07-20|website=فیدان|language=fa-IR}}</ref> == প্ৰভাৱ == তেওঁৰ কৰ্মৰাজিয়ে মূলতঃ মহিলাৰ সবলীকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।<ref>{{Cite web|date=2013-11-19|title=نمایشنامه "از بیت المقدس تا اریحا" خوانش می‌شود|url=http://cinemapress.ir/news/45808/نمایشنامه-از-بیت-المقدس-تا-اریحا-خوانش-می-شود|access-date=2020-06-09|website=اخبار سینمای ایران ও جهان - سینماپرس|language=fa}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> বৰ্তমান তেওঁ ‘নিউয়ৰ্ক ৱমেন ইন ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছন’ আৰু ‘ৱমেন ইন ফিল্ম এলএ’ৰ এগৰাকী সদস্য।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|date=2017-09-27|title=Bita Elahian receives Honorable Mention at Los Angeles Movie Awards|url=https://cineequal.org/bita-elahian-receives-honorable-mention-los-angeles-movie-awards/|access-date=2020-06-09|website=CineEqual|language=en-US}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{Official website|https://uniquedirecting.com/}} *{{IMDb name|nm8121594|name=Bita Elahian}} *{{Instagram|id=bitaelahian|name=Bita Elahian}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] q93hokk3m6bbc1y2y2o34ki7k3hyuxg 0 137206 613580 610038 2026-06-22T04:45:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613580 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Pouran Derakhshandeh, Hush! Girls Don't Scream film screening and press conference (13911122025851574).jpg | caption = ২০১৩ চনত পৌৰাণ ডেৰাখশান্দেহ | native_name = پوران درخشنده | native_name_lang = Fa | birth_date = {{birth date and age|1951|3|27}} | birth_place = কেৰমানশ্বাহ, [[ইৰান]] | birth_name = পৌৰাণ ডেৰাখশান্দেহ | spouse = | children = | occupation = চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, গৱেষক | notable_works = | relatives = | alma_mater = ইৰান ব্ৰডকাষ্টিং ইউনিভাৰ্ছিটি | years_active = ১৯৮৬–বৰ্তমান }} '''পৌৰাণ ডেৰাখশান্দেহ''' ([[ফাৰ্চী]]: پوران درخشنده; জন্ম ২৭ মাৰ্চ, ১৯৫১) এগৰাকী ইৰানী চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু গৱেষক। == কৰ্মজীৱন == ডেৰাখশান্দেহে ১৯৭৫ চনত তেহৰানৰ এডভান্সড স্কুল অৱ টেলিভিছন এণ্ড চিনেমাৰপৰা চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Pouran Derakhshandeh Biography |url=https://www.imdb.com/name/nm0220204/ |website=IMDb |access-date=30 May 2026}}</ref> তেওঁ কেৰমানশ্বাহ টেলিভিছন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত তেহৰাণ টেলিভিছনৰ বাবে তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰি নিজৰ পেছাদাৰী কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত ''ৰিলেচনশ্বিপ'' (১৯৮৬), ''এ লিটল বাৰ্ড অৱ হেপিনেছ'' (১৯৮৭), ''পাছিং থ্ৰু দ্য ডাষ্ট'' (১৯৮৮), ''লষ্ট টাইম'' (১৯৮৯), ''এ লাভ উইদাউট ফ্ৰণ্টিয়াৰ'' (১৯৯৮), ''কেণ্ডেল ইন দ্য উইণ্ড'' (২০০৩), ''ৱেট ড্ৰিম'' (২০০৫), ''ইটাৰ্নেল চিলড্ৰেন'' (২০০৬) আৰু ''হুচ! গাৰ্লছ ডণ্ট স্ক্ৰীম'' (২০১৩) অন্যতম। সেই সময়ছোৱাত তেওঁ এনআইআৰটিত কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু কুৰ্দিস্তান প্ৰদেশৰ প্লেগ ৰোগৰ ওপৰত আধাৰিত এখন তথ্যচিত্ৰ ''প্লেগ'' প্ৰযোজনা কৰে। পিছৰ বছৰত তেওঁ ইৰানৰ বহু ঠাইত প্ৰচলিত বছৰৰ শেষ বুধবাৰৰ পৰম্পৰাৰ ওপৰত আধাৰিত তথ্যচিত্ৰ ''এণ্ড ৱেডনেচডে'' (১৯৭৬) নিৰ্মাণ কৰে। ১৯৭৮ চনত তেওঁ ''মিনেৰেল স্প্ৰিংছ অৱ ৰাহ হাৰাজ'' পৰিচালনা কৰে। ইয়াৰ লগতে কুৰ্দিস্তানৰ হস্তশিল্পৰ ওপৰত আধাৰিত তিনিটা খণ্ডৰ তথ্যচিত্ৰ ধাৰাবাহিক ''মোজ, জানামাজ এণ্ড সাজাদেহ'', ''নাজোক কাৰি'' আৰু ''শৰ্ট-নেপড কোৰ্চ কাৰ্পেট'' নিৰ্মাণ কৰে। চাৰিটা খণ্ডৰ ''চিহ্নেটিক এণ্ড নেচাৰেল ফাইবাৰ'' আছিল সূতা, কঁপাহ, পাট আৰু কৃত্ৰিম সূতাৰ ওপৰত আধাৰিত এক গৱেষণামূলক তথ্যচিত্ৰ। ১৯৭৯-১৯৮০ চনৰ ভিতৰত ডেৰাখশান্দেহে ''দ্য হুইলছ হুৱৰ্ল'' প্ৰযোজনা কৰে। ইয়াত অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক মন্দাৱস্থা আৰু ইৰান নেচনেলৰ দৰে বন্ধ হৈ পৰা উদ্যোগসমূহৰ পৰিস্থিতি পৰীক্ষা কৰা হৈছিল। ''শোকৰান'' নামৰ ১৭টা খণ্ডৰ তথ্যচিত্ৰখনে ড্ৰাগছ আসক্তি, ড্ৰাগছ সৰবৰাহ আৰু ড্ৰাগছৰ অপব্যৱহাৰ প্ৰতিৰোধৰ উপায়ৰ লগতে ইয়াৰ ফলত আসক্ত হোৱা মহিলা, পুৰুষ আৰু শিশুৰ সমস্যাসমূহৰ ওপৰত আলোকপাত কৰিছিল। ইয়াৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য ১৯৮০ চনৰপৰা ১৯৮২ চনলৈ চলিছিল। === সদস্যপদ === * ডব্লিউআইএফ ৱমেন ইন ফিল্ম। * আইএফপি ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট ফিচাৰ প্ৰজেক্ট। * চিআইএফইজে চেণ্টাৰ ইণ্টাৰনেচনেল ডু ফিল্ম পৰ ই'নফেন্স এট লা জুনেচ (শিশু আৰু যুৱক-যুৱতীৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ)। * ডিজি অৱ ইৰানিয়ান চিনেমা। * ডব্লিউজি অৱ ইৰানিয়ান চিনেমা। === শৈক্ষিক অভিজ্ঞতা === * ভিজুৱেল কমিউনিকেচন, ছচিয়েল চাইন্স কলেজ, ইছলামিক আজাদ ইউনিভাৰ্ছিটি, ১৯৯১-১৯৯৯ * ফিল্ম প্ৰডাকচন, চাইক’লজী এণ্ড এডুকেচনেল চাইন্স কলেজ, তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয়, ১৯৯৯ ডেৰাখশান্দেহে কেইবাটাও কলেজীয়া গৱেষণা কাৰ্যৰো নেতৃত্ব দিছে। === আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অংশগ্ৰহণ === ফাৰাবী চিনেমা ফাউণ্ডেচনৰ সহযোগত ডেৰাখশান্দেহে কেইবাটাও স্থানীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছে: {{div col|colwidth=30em}} * চুটি চলচ্চিত্ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ জুৰী সদস্য (২০১১) * আভা হেণ্ডিকেপ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০১১) * আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফাজৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ জুৰী সদস্য (২০১১) * আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফাজৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ বাছনি জুৰী (২০১১) * আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিশু চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৯) * আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিশু চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৮) * আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কোচাৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০active) * ২৩সংখ্যক ফাজৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ বাছনি জুৰী সদস্য (২০০৫)। * থাৰ্ড আই ৪সংখ্যক এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ, মুম্বাই (২০০৫)। * ৩য় পুনে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৫)। * ১৯সংখ্যক ইচফাহান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিশু চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৪)। * ৩৪সংখ্যক ৰোচড আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৪)। * ১৮সংখ্যক ইচফাহান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিশু চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৩)। * ভাৰেশ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ বাছনি জুৰী সদস্য (২০০৩)। * ৩য় অলিম্পিক স্পৰ্টছ এণ্ড টিভি চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৩)। * আইআৰআইবি কলেজ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ। * মিলাদ কোচাৰ তথ্যচিত্ৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ। * ১২সংখ্যক প্ৰডাকচন অৱ প্ৰভিন্সিয়াল চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৩)। * অইল চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০৩)। * ভাৰতত অনুষ্ঠিত চতুৰ্থ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০১)। * কায়ৰো শিশু চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০১)। * ১৬সংখ্যক ইচফাহান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিশু চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত চিআইএফইজে (২০০১)। * ওজৰা মহিলা গ্ৰাম্য চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০০)। * চাবছ পৰিৱেশ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (২০০০)। {{div col end}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * Pouran Derakhshandeh's Official Website: [https://web.archive.org/web/20111003164003/http://www.derakhshandeh.ir/] &mdash; [http://www.derakhshandeh.ir/EN/Home_En.htm English], [http://www.derakhshandeh.ir/Home_Fa.htm Persian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211227171514/http://derakhshandeh.ir/Home_Fa.htm |date=2021-12-27 }}. * {{IMDb name|nm0220204}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক]] [[শ্ৰেণী:গৱেষক]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] h8i7oql1t1ti99azfxuy1ev5lh9w1ud 2 137212 613655 611940 2026-06-22T08:59:15Z দিব্য দত্ত 9244 613655 wikitext text/x-wiki অঁকা অঁকা অঁকৰা অংক অংকন অংকীয়া অংগ অংগক্ষত অংগাংগীভাৱে অংগী অংগৰাজ্যত অংশ অংশগ্ৰহণ অংশগ্ৰহণৰ অংশত অংশসমূহৰ অংশীদাৰ অংশীদাৰিত্ব অংশৰ অইনফালে অকণ অকণমান অকণমানি অকণিৰ অকণো অকপট অকপটভাৱে অকল অকলশৰীয়া অকলশৰীয়াকৈ অকলে অকলেই অকস্মাতে অকাডেমিৰ অকাডেমীৰ অকাল অকালপক্ব অকুণ্ঠ অকোৱা অক্টোবৰ অক্টোবৰত অক্লান্ত অক্ষমণীয় অক্ষুণ্ণ অখণ্ডতাৰ অগণন অগস্ত্য অগা অগ্নি অগ্ৰণী অঘাইতং অঙহী অঙ্কীয়া অঙ্গদ অচমাখৰ অচলায়তন অচিন অচিনা অচিনাকি অচিলা অচিলাত অচীন অচেতন অচৰপ অজস্ৰ অজান অজানা অজ্ঞলি অজ্ঞানতা অঞ্চল অঞ্চলটোত অঞ্চলটোৰ অঞ্চলত অঞ্চললৈকে অঞ্চলসমূহ অঞ্চলসমূহত অঞ্চলসমূহৰৰ অঞ্চলসমূ্হ অঞ্চলে অঞ্চলৰ অঞ্জন অঞ্জলি অটুট অট্টহাস্য অট্টোমান অডিটৰ অণুজীৱ অণুবীক্ষণ অণ্ঠ অতবছৰ অতি অতিকৈ অতিক্ৰমি অতিথি অতিথিক অতিথিপৰায়ণতা অতিপাত অতিষ্ঠ অতিৰিক্ত অতীজৰ অতীৱ অত্যধিক অত্যন্ত অত্যাচাৰ অত্যাচাৰত অত্যাচাৰৰ অথচ অথবা অথাই অদি অদৃশ্য অদৃষ্টয়েই অদ্বৈতবাদৰ অদ্ভুত অদ্যাপি অধিক অধিকাংশ অধিকাৰ অধিকাৰিক অধিকাৰিকসকলৰ অধিকাৰিনী অধিকাৰী অধিনায়কত্ব অধিপতিসকলক অধিবাসীসকলক অধিষ্ঠিত অধিসূচনাৰ অধিৰাজ্যৰ অধিৱেশন অধিৱেশনত অধিৱেশনৰ অধীক্ষক অধীন অধীনত অধীনস্থ অধীনৰ অধীৰ অধীৰাজ্যআৰু অধোগতি অধ্যক্ষ অধ্যয়ন অধ্যয়নচক্ৰ অধ্যয়নৰত অধ্যাপক অধ্যাপকগৰাকী অধ্যায় অধ্যায়বোৰ অধ্যায়সমূহ অধ্যায়ৰ অধ্যুষিত অনতিপলমে অনধিকাৰ অনধিকাৰিক অনন্য অনলাইন অনশন অনসূয়া অনা অনাই অনাকাংক্ষিতভাৱে অনাখৰী অনাটন অনাথ অনাথবন্ধু অনাদৰ অনাহাৰ অনাৰ অনাৱিষ্কৃত অনিচ্ছা অনিচ্ছাকৃতভাৱে অনিচ্ছুক অনিদ্ৰা অনিন্দ্য অনিৰুদ্ধ অনীহা অনুকূল অনুগামী অনুগামীসকলে অনুগামীসকলৰ অনুগামীসকলৰপৰা অনুগ্ৰহ অনুচ্চ অনুচ্ছেদ অনুজ অনুত্তীৰ্ণ অনুদান অনুধাৱন অনুনয় অনুপ অনুপম অনুপল অনুপস্থিতিত অনুপ্ৰাণিত অনুপ্ৰৱেশকাৰী অনুবাদ অনুবাদমূলক অনুবাদো অনুবাদৰ অনুভূতি অনুভৱ অনুভৱটো অনুভৱেই অনুমতি অনুমাণিক অনুমান অনুমোদন অনুমোদনৰ অনুমোদিত অনুযায়ী অনুযায়ীহে অনুষ্ঠান অনুষ্ঠানত অনুষ্ঠানতে অনুষ্ঠানৰ অনুষ্ঠিত অনুসন্ধান অনুসাৰে অনুসূচী অনুসূচীত অনুসূচীমূহত অনুসৰণ অনুসৰি অনুসৰিয়েই অনুসৰিহে অনুৰাগ অনুৰাধা অনুৰোধ অনুৰোধত অনূদিত অনূৰ্ধ্ব অনেক অনেকে অন্ত অন্তঃসত্ত্বা অন্তত অন্ততঃ অন্তহীন অন্তিম অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া অন্তৰংগ অন্তৰখন অন্তৰা অন্তৰ্গত অন্তৰ্দ্বন্দ্ব অন্তৰ্ধান অন্তৰ্ভুক্ত অন্নপ্ৰাশন অন্বেষণ অন্য অন্যতম অন্যথা অন্যান্য অন্যান্যৰ অন্যায় অনৱদ্য অনৱৰত অপকাৰ অপকাৰিতা অপকাৰী অপদস্থ অপমান অপমানে অপাৰগ অপাৰেছনৰ অপুত্ৰক অপেক্ষা অপেক্ষাৰ অপেছাদাৰী অপেশ্বৰী অপৈণত অপ্ৰত্যাশিতভাৱে অপ্ৰীতি অপৰাধত অপৰাধমূলক অপৰাহ্ণ অপৰিপক্ব অপৰিসীম অপৰিহাৰ্য অপৰূপ অফিছিয়েল অববাহিকা অবিচ্ছেদ্য অবিবাহিত অবিস্মৰণীয় অবিহনে অবিহনেই অবিৰতভাৱে অব্যাহত অব্যাৱহাৰিক অভয় অভাৱ অভাৱনীয়ভাৱে অভাৱৰ অভিজ্ঞতাই অভিজ্ঞতাক অভিজ্ঞতামূলক অভিনন্দন অভিনয় অভিনয়ৰ অভিনেতা অভিন্ন অভিনৱ অভিব্যক্তিয়ে অভিভূত অভিমুখ অভিযন্তা অভিযানত অভিযোগ অভিলাষ অভিলাষী অভিশাপ অভিহিত অভীষ্ট অভীৰুচি অভূতপূৰ্ব অভ্যন্তৰীণ অভ্যাসত অভ্যুত্থান অভ্যৰ্থনা অমান্য অমাৱস্যা অমূল্য অমৃত অম্বিকাগিৰী অম্লীয় অমৰ অযথাকৈ অযুক্তিকৰভাৱে অযোধ্যা অযোধ্যালৈ অযৌক্তিকভাৱে অলগৰ্দ্ধ অলপ অলপমান অলসভাৱে অলৌকিকভাৱে অশান্তিত অশালীনভাৱে অশিক্ষিত অশ্বত্থামা অশ্লীল অশৰীৰী অষ্টভুজ অষ্টম অষ্টাদশ অসংখ্য অসংশোধিত অসন্মতি অসম অসমক অসমকে অসমখনক অসমত অসমবাসীক অসময় অসমাখৰ অসমী অসমীয়া অসমীয়াত্ব অসমীয়ালৈ অসমীয়াসকলৰো অসমৰ অসহজভাৱে অসহযোগ অসহযোগকে অসহযোগিতা অসহযোগেই অসাংবিধানিক অসামৰিক অসীম অসুখ অসুখী অসুখীয়া অসুখে অসুবিধা অসুস্থ অসুস্থতাৰ অসূয়া অসূৰ্যম্পশ্যা অস্ত্ৰ অস্ত্ৰোপচাৰ অস্থায়ী অস্থায়ীভাৱে অস্থিৰতাৰ অস্পষ্ট অস্পৃশ্য অস্পৃশ্যতা অস্বাভাৱিক অস্বাভাৱিকভাৱে অস্বীকাৰ অহা অহাত অহাৰ অহিংস অহিংসা অহিংসাৰ অহুকাণে অহোপুৰুষাৰ্থ অহোৰাত্ৰ অহৰহ অহৰ্নিশ অৰঙ অৰঙে অৰণ্য অৰাজকতা অৰাজকতাতকৈ অৰি অৰিহণা অৰুণাচল অৰুণাচলৰ অৰূপ অৰূপৰতন অৰ্গ অৰ্চনা অৰ্জন অৰ্জনৰ অৰ্থ অৰ্থত অৰ্থনিম্নভূমি অৰ্থনীতি অৰ্থনীতিবিদ অৰ্থনৈতিক অৰ্থনৈতিকভাৱে অৰ্থপূৰ্ণ অৰ্থাৎ অৰ্থে অৰ্থৰ অৰ্ধ অৰ্পণ অৱগত অৱতাৰ অৱতাৰণা অৱতাৰলৈ অৱতীৰ্ণ অৱতোষ অৱদান অৱদানৰ অৱনতি অৱয়ব অৱলম্বন অৱলম্বনতে অৱশ অৱশিষ্ট অৱশেষত অৱশ্য অৱশ্যম্ভাৱী অৱশ্যে অৱসান অৱস্থা অৱস্থাত অৱস্থাতে অৱস্থান অৱস্থাৰ অৱস্থিত অৱস্থিতি অৱহেলা আঁউজি আঁকি আঁকোৱালি আঁকৰী আঁচনি আঁচুৰিব আঁচুৰিলে আঁজুৰি আঁঠু আঁঠুটো আঁঠুদুটা আঁতি আঁতৰ আঁতৰত আঁতৰলৈ আঁতৰা আঁতৰাই আঁতৰাব আঁতৰি আঁহত আঁৰ আঁৰত আঁৰৰ আংলং আইগৰাকীতো আইতাকক আইতাকে আইতাকৰ আইন আইনক আইনবিভাগ আইনবিভাগীয় আইনশৃঙ্খলা আইনসভা আইনী আইনৰ আইৰিচ আউতলাইন আউনীআটি আউল আউলী আওকাণ আওহতীয়া আওৰা আকবৰী আকস্মিকভাৱে আকাংক্ষা আকাশ আকাশখন আকাশে আকাশৰ আকাৰ আকাৰে আকাৰৰ আকৃতিত আকৃতিৰ আকৃতিৰে আকৌ আক্ষৰিক আক্ৰমণ আক্ৰমণকাৰীক আক্ৰমণে আক্ৰান্ত আকৰ্ষণ আকৰ্ষণীয় আকৰ্ষণৰ আকৰ্ষম আকৰ্ষিত আখৈ আখ্যা আখ্যান আখৰ আগচোতাল আগছোৱা আগছোৱাত আগত আগতকৈ আগতীয়া আগতে আগতেই আগদিনা আগদিনাখনক আগন্তুক আগবঢ়াই আগবঢ়াইছিল আগবঢ়াইছে আগবঢ়াইহি আগবঢ়ায় আগবঢ়াৰ আগবঢ়োৱা আগবাঢ়িবলৈ আগবেলা আগভাগত আগভাগলৈকে আগমুহূৰ্ত আগমুহূৰ্তৰ আগলৈ আগলৈও আগলৈকে আগশাৰীৰ আগষ্ট আগষ্টত আগস্থান আগুৱাই আগে আগেয়েই আগ্ৰহান্বিত আগৰ আগৰচাম আগৰটো আগৰৱাল আগৰৱালা আঘাত আঘোণ আঘোন আঙঠি আঙুল আঙুলি আঙুলিত আঙুলিমূৰ আঙ্গিক আচল আচলতে আচাৰ আচাৰ্যই আচ্ছন্ন আচৰণ আচৰণৰ আচৰিত আছাম আছিল আছিলা আছিলাতে আছিলেই আছিলোঁ আছুতীয়া আছে আছেই আছেগৈ আজাৰ আজি আজিকালি আজিকালিনো আজিলৈকে আজিৰ আজীৱন আজোককা আজৰি আটকধুনীয়া আটাইকেইখন আটাইকেইটা আটাইতকৈ আটাইবোৰ আটাইবোৰলৈকে আটায়ে আটিত আটোম আঠখন আঠটা আঠা আঠাইশ আঠুৱা আঠোঁটা আড্ডা আঢ়ৈ আঢ্যৱন্ত আণৱিক আতা আতাক আতাকক আতাকলৈ আতাকে আতাকেই আতাকেও আতাকৰ আতাকৰো আতিশয্য আত্ম আত্মঘাতী আত্মজীৱনী আত্মজীৱনীত আত্মপ্ৰকাশ আত্মসমৰ্পণ আত্মহত্যাৰ আত্মহাৰা আত্মিক আত্মীয় আথে আদান আদায় আদায়ৰ আদালত আদালতলৈ আদি আদিও আদিকাণ্ডৰ আদিত আদিবাসী আদিয়ে আদিৰ আদৰ আদৰণি আদৰণী আদৰি আদৰ্শ আদৰ্শৰ আদৰৰ আধলী আধা আধাসংখ্যক আধাৰ আধাৰতে আধাৰিত আধি আধিক্য আধুনিক আধুনিকতা আধ্যত্মিক আধ্যাত্মিক আধৰুৱা আনকি আনঘৰৰ আনজন আনজনী আনন্দ আনন্দই আনপিনে আনফাললৈ আনফালে আনহাতে আনাহাতে আনি আনিব আনিবলৈ আনিবা আনিমেই আনু আনুগত্য আনুষংগিক আনুষ্ঠানিক আনে আন্তঃ আন্তঃগাঁথনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আন্তৰিক আন্তৰ্জাতিক আন্দোলন আন্দোলনক আন্দোলনকে আন্দোলনকো আন্দোলনটোক আন্দোলনত আন্দোলনতে আন্দোলনবোৰৰ আন্দোলনে আন্দোলনৰ আন্ধাৰ আন্ধাৰে আন্ধাৰৰ আপডাল আপত্তি আপদ আপদে আপল আপি আপুনি আপোচকামী আপোন আপোনঘাতী আপোনাক আপোনালৈ আপোনালোকো আপোনাৰ আপ্যায়ন আপ্লুত আফ্ৰিকান আবণ্টন আবণ্টনৰ আবতৰীয়া আবদাৰ আবদ্ধ আবিৰ্ভাৱ আবৃত্ত আবেদন আবেলি আবেলিৰ আবোল আভস আভাস আভিজাত্য আভিধানিক আভ্যন্তৰিক আমদানি আমন আমনি আমন্ত্ৰণ আমন্ত্ৰিত আমবাৰী আমবাৰীত আমলাতান্ত্ৰিক আমাক আমাকো আমাৰ আমি আমিওতো আমিতো আমিবোৰ আমূল আমেৰিকা আমেৰিকাত আমেৰিকান আমেৰিকাৰ আমোলাপট্টিত আম্বানি আম্বেদকাৰ আম্বেদকাৰৰ আয়তনৰ আয়ত্ত আয়াৰচলৈ আয়ুক্তক আয়ুক্তৰ আয়ুস আয়েক আয়েকলৈ আয়েকৰ আয়োজন আলতীয়া আলপৈচান আলমত আলমাৰী আলহী আলাপ আলি আলিংগন আলিপুখুৰী আলিপুখুৰীৰ আলু আলুগুটি আলেখ আলোকচিত্ৰ আলোচনা আলোচনাত আলোচনাৰ আলোচনী আলোচনীৰ আলোচিত আশা আশাকৰোঁ আশাবাদী আশিস আশীৰ্বাদ আশীৰ্বাদৰ আশু আশে আশ্চৰ্য আশ্চৰ্য্য আশ্বাস আশ্ৰম আশ্ৰমত আশ্ৰয়দাতা আসক্ত আসন আসনত আসম আসাম আসোঁৱাহ আস্থা আস্থাৰ আস্ফালন আহবান আহমেদ আহমেদে আহল আহাৰ আহাৰসাঁজ আহি আহিছা আহিছিল আহিছে আহিন আহিনৰ আহিব আহিবগৈচোন আহিবলৈ আহিল আহু আহুকাল আহে আহোঁ আহোঁতা আহোঁতে আহোম আহোমৰ আহ্নিক আহ্বান আহৰণ আৰম্ভ আৰম্ভণি আৰম্ভণিতে আৰম্ভণিৰ আৰম্ভণিৰে আৰম্ভৰ আৰাধ্য আৰামী আৰিমত্ত আৰিমত্তৰ আৰু আৰোগ্য আৰোহণ আৰ্কাইভ আৰ্জি আৰ্জেণ্টিনাৰ আৰ্ট আৰ্টিষ্ট্ আৰ্থসামাজিক আৰ্থিক আৰ্থিকভাৱে আৰ্দ্ৰ আৰ্দ্ৰতাত আৰ্দ্ৰতাৰ আৰ্নষ্ট আৰ্য আৰ্হি আৱণ্টন আৱত আৱহ আৱাস আৱাহন আৱিষ্কাৰ আৱেগ আৱেগিক আৱেগৰ আৱেদনসম্পন্ন আৱেশ আৱেশে আৱৰণ আৱৰি আৱৰ্জনা ইংগিত ইংগিতে ইংলেণ্ডত ইংলেণ্ডলৈ ইংলেণ্ডে ইংৰাজ ইংৰাজসকলেই ইংৰাজী ইংৰাজীক ইংৰাজীলৈ ইংৰাজে ইংৰাজৰ ইউনিভাৰ্চিটি ইউনিয়ন ইউৰোপীয় ইউৰোপৰ ইকাতি ইকাষে ইকৰানি ইগজ ইঙ্গিত ইচা ইচাট ইচিআইৰ ইচ্ছা ইচ্ছাকৃতভাৱে ইচ্ছামতে ইছলাম ইজন ইজ্জৎ ইঞ্চি ইটো ইণ্ডাষ্টিজ ইণ্ডিয়া ইণ্ডিয়ান ইণ্ডিয়াৰ ইতস্ততঃ ইতস্ততঃবোধ ইতি ইতিমধ্যে ইতিমধ্যেই ইতিহাস ইতিহাসক ইতিহাসত ইতিহাসবিদ ইতিহাসমূলক ইতো ইত্যাদি ইত্যাদিৰ ইনষ্টিটিউটৰ ইনাই ইন্দ্ৰনাৰায়ণ ইন্দ্ৰপাল ইপাৰ ইপিঠি ইফাল ইফালে ইমান ইমানকেইটা ইমানদিন ইমানবছৰে ইমানবোৰ ইমানো ইমূৰ ইমূৰে ইয়াক ইয়াণ্ডাবু ইয়াণ্ডাবুত ইয়াত ইয়াতে ইয়াতেই ইয়াতো ইয়ালৈ ইয়াৰ ইয়াৰেই ইলতুতমিছৰ ইলিয়াছ ইষ্টদেৱতা ইষ্টদেৱী ইষ্টাৰ্ণ ইস্তাফা ইহঁত ইহঁতৰ ইহলীলা ইহুদী ইহে ঈয়াৰোপৰি ঈশ্বৰ ঈশ্বৰৰ ঈষৎ ঈৰ্ষা ঈৰ্ষান্বিত উঁইচিৰিঙা উইলিয়াম উকট উকীল উক্ত উখনা উখনি উখল উগুল উগ্ৰ উগ্ৰপন্থী উচটনি উচটা উচাট উচিত উচ্চ উচ্চকক্ষ উচ্চতালৈ উচ্চতাৰ উচ্চপদস্থ উচ্চভূমি উচ্চমানৰ উচ্চাকাংখাক উচ্চাঙ্গ উচ্চাৰণ উচ্চাৰিত উচ্ছন্ন উচ্ছৃঙ্খল উচ্ছেদ উচ্ছ্বসন উচ্ছ্বসিত উচ্ছ্বাস উচৰি উচৰিকৈ উছৰ্গা উছৰ্গি উজনি উজনিৰ উজলি উজাগৰী উজুটি উজ্জীৱিত উজ্জ্বল উজ্জ্বলতা উটি উঠা উঠাই উঠাত উঠাতো উঠাব উঠাৰ উঠি উঠিও উঠিছিল উঠিছে উঠিব উঠিয়েই উঠিল উঠিলে উঠে উঠোঁতা উঠোঁতাৰো উঠোঁতে উঠোৱাৰো উতনুৱা উতল উত্তপ্ত উত্তম উত্তীৰ্ণ উত্তৰ উত্তৰত উত্তৰপাৰৰ উত্তৰফাল উত্তৰে উত্তৰৰ উত্তৰৰপৰা উত্থান উত্ৰাবল উদং উদ্‌যাপন উদক উদগনি উদণ্ড উদয় উদয়গিৰি উদাসীনতা উদাহৰণ উদীয়মান উদুলি উদ্ উদ্দীপনা উদ্দেশ্য উদ্দেশ্যি উদ্দেশ্যে উদ্ধতালি উদ্ধাৰ উদ্ধৃত উদ্ধৃতি উদ্বাউল উদ্বিগ্ন উদ্বিত উদ্বুদ্ধ উদ্বোধন উদ্ভাৱন উদ্ভাৱনী উদ্ভিদ উদ্ভিদৰ উদ্ভিদৰদ্বাৰা উদ্ভুত উদ্ভৱ উদ্ভৱো উদ্যমিতা উদ্যান উদ্যোগ উদ্যোগত উধানকেইটাৰ উনুকিয়ালে উন্নতি উন্নতিত উন্নতিৰ উন্নয়ন উন্নীত উন্মুক্ত উন্মেষ উন্মোচন উন্মোচিত উপকণ্ঠ উপকাৰিতা উপকাৰী উপকূল উপকূলত উপকূলৰ উপকৰণত উপচি উপজাতি উপজাতিৰ উপজিছে উপজীৱ্য উপত্যকাজোৰা উপত্যকাত উপত্যকাৰ উপদেশ উপদ্বাৰকা উপদ্ৰৱ উপদ্ৰৱলৈ উপনদী উপনিষদ উপনিষদসমূহ উপনিষদৰ উপনিষদৰপৰা উপনিৱেশত উপনীত উপনৈ উপনৈসমূহ উপন্যাসসমূহ উপন্যাসৰ উপপ্ৰজাতি উপবাসে উপভোগ উপমহাদেশৰ উপযুক্ত উপযোগী উপলক্ষ্যে উপলক্ষ্য্য উপলব্ধ উপলুঙা উপশম উপসাগৰৰ উপসিৰা উপস্থাপন উপস্থিত উপস্থিতি উপহাৰ উপহাৰস্বৰূপে উপহাৰৰূপে উপাদানবোৰ উপাধি উপাধিটো উপাধিৰ উপায় উপায়সমূহ উপায়ান্তৰ উপায়ে উপায়েৰে উপাসনা উপেন্দ্ৰ উপৰি উপৰুৱা উপৰ্যুক্ত উফৰি উবুৰি উভতি উভতিব উভয় উভয়ই উভয়তে উভয়লিংগী উভয়েই উভৈনদী উমলি উমান উমানত উমৈহতীয়া উলংগ উলংঘন উলহ উলিওৱা উলিয়াই উলিয়াইছ উলিয়াব উলিয়াবলৈও উলিয়ায় উলিয়ালে উল্লসিত উল্লিখিত উল্লেখ উল্লেখনীয় উল্লেখযোগ্য উল্লেখ্য উল্লেখ্যযোগ্য উশাহ উৎকট উৎক্ষেপণ উৎকৰ্ষ উৎপতীয়া উৎপত্তি উৎপন্ন উৎপাতত উৎপাদন উৎপাদনকাৰী উৎপাদনৰ উৎফুল্ল উৎযাপন উৎস উৎসাহ উৎসৰ্গা উৎসৰ্গিত উৎসৱ উৎসৱত উৎসৱমুখৰ উৎসৱৰ উৰণ উৰণীয়া উৰা উৰাই উৰালত উৰিষ্যা উৰিষ্যাত উৰিষ্যাৰ উৰুকা উৰুখ উৰুমি উৰ্দু উৰ্দ্ধতন উৱলি উৱাদিহ ঊনবিংশ ঊনষাঠিতম ঊনৈছ ঊহ্য ঋণশোধ ঋতুত ঋতুতো ঋতুস্ৰাৱ ঋষ্যমূক এংলো এইকণ এইকেইঘৰেই এইখন এইখিনি এইগৰাকী এইচ এইচৰ এইছ এইছোৱা এইট এইটো এইটোৱেই এইদৰে এইফালে এইফালৰ এইবিলাক এইবোৰ এইলানি এইসকল এইসকলৰ এইসময়ত এওঁলোক এওঁলোকৰ একক একগোট একঘেয়ামি একচ্ছত্ৰী একত্ৰিত একত্ৰীকৰণ একদেৱ একপক্ষীয় একপ্ৰকাৰ একপ্ৰকাৰৰ একবিংশ একমাত্ৰ একলা একশৰণ একসতৰি একসদনীয় একসেৱ একা একাঁজলি একাঁঠু একাংশত একাকাৰ একাকিত্ব একাডেমী একাডেমীও একাডেমীৰ একাণপতীয়া একাদশ একাধাৰে একাধিক একান্তমন একান্তমনে একে একেই একেখন একেছাটে একেজন একেজাঁপে একেজোপা একেটা একেধাৰ একেধৰণৰ একেবাৰে একেলগ একেলগে একেলেথাৰি একেলেথাৰিয়ে একেষাৰ একেৰাহে একৈছ একো একোজনী একোটা একোটি একোবছৰ একোৱেই এক্ এক্সিকিউটিভ এক্ৰোবেটিক এখন এখনকে এখনত এখনি এখনো এখনৰ এখলপীয়া এগছি এগিলাছ এগৰাকী এঘৰ এঘৰীয়া এঘৰেও এঘৰৰ এঙামুৰি এছটা এছাটি এছিয়া এছিয়াত এছিয়াৰ এছোৱা এজন এজনক এজনী এজনীকে এজনীৰ এজনে এজনেও এজনো এজনৰ এজাক এটকা এটলিয়ে এটা এটাই এটাও এটাক এটাকৈ এটাত এটাৰ এটি এটিং এটুকুৰাৰে এটুপি এটোপ এঠোপা এডাল এণ্টনি এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এণ্ড এণ্ড্ৰুজ এণ্ড্ৰুজে এতিয়া এতিয়াও এতিয়াতো এথোকা এদিন এদিনতে এদিনতো এদিনো এদিনৰ এদোণ এনিশা এনে এনেই এনেকুৱা এনেকৈ এনেকৈয়ে এনেতে এনেদৰে এনেদৰেই এনেয়ে এনেয়ো এপইচা এপদ এপাক এপেণ্ডিচাইটিছ এপেলেট এপ্ৰিল এপ্ৰিললৈ এফাকি এফাকিও এফালে এফালৰপৰা এফুটমান এবছৰ এবছৰৰ এবাকচ এবাটি এবাৰ এবাৰেই এবিধ এবুৰি এবেলাতে এমাহ এমাহৰ এমুঠি এমূৰে এম্বেঁকা এম্বেচেদৰ এয়া এয়াক এয়ে এযোৰ এলুমিনিয়ামৰ এলেকা এলেকাত এলেকাসমূহ এলেকাৰ এশটা এশিঙীয়া এসপ্তাহৰ এসময়ৰ এসাঁজ এহাজাৰ এহাতমান এৰা এৰাই এৰাতিৰ এৰি এৰিবৰ এৰিম এৱাৰ্ড্ এৱেঁ এৱেঁই এৱোঁ ঐকতান ঐক্য ঐতিহাসিক ঐতিহ্য ঐতিহ্যবাহী ঐতিহ্যৰ ঐতৰেয় ঐশ্বৰিক ঐশ্বৰ্য ওঁঠ ওঁঠটো ওঁঠত ওঁঠদুটা ওঁঠদুটি ওঁঠযুৰি ওঁঠৰো ওকালতি ওকুমাৰ ওখনা ওখোৰা ওচৰ ওচৰত ওচৰতে ওচৰলৈ ওচৰা ওচৰে ওচৰৰ ওচৰৰে ওজা ওজৰ ওড়িয়া ওড়িয়াত ওড়িশাত ওড়িশাৰ ওড়িশী ওড়ীচীক ওড়ীশী ওডিচি ওডিচিৰ ওডিচী ওডিশী ওডিসি ওতপ্ৰোত ওতপ্ৰোতভাৱে ওদালগুৰি ওপঙা ওপঙি ওপচাই ওপৰ ওপৰঞ্চি ওপৰত ওপৰমুৱা ওপৰলৈ ওপৰা ওপৰেৰে ওপৰৰ ওপৰৱালা ওফন্দি ওফাইডাং ওফৰাই ওভত ওভতনি ওভতা ওভতাই ওভোত ওভোতাই ওমল ওমলা ওম্ ওলট ওলমি ওলাই ওলাওঁতে ওলাবলৈ ওলাল ওলালেও ওলোটা ওলোৱা ওস্তাদ ওৰণিখন ওৰেদিন ওৰেনিশা ওৰেৰাতি ঔপনিৱেশতাবাদৰ ঔপনিৱেশিক ঔপন্যাসিক ঔষধ ঔষধি ঔষধিয়া ঔৎসুকতা ঔৎসুক্য ঔৰস কঁকাল কঁকালখন কঁঠাল কঁপনি কঁপাই কঁপাব কঁপি কঁপিব কংকণ কংগো কংগ্ৰছকৰ্মী কংগ্ৰছৰ কংগ্ৰেছ কংগ্ৰেছে কংগ্ৰেছেও কংগ্ৰেছৰ কংগ্ৰেছৰপৰা কইনা কওঁতা কওঁতে কওক ককাই ককাক ককাকৰ ককাদেউতাক ককায়েক ককায়েকে ককায়েকৰ কক্ষ কক্ষৰ কঙালী কছাৰী কছাৰীসকলে কছাৰীসকলৰ কছৰী কটক কটন কটা কটাওঁ কটাৰী কটূক্তি কটোৱা কঠিন কঠীয়া কঠীয়াতলি কঢ়িয়াই কণদাহঁতে কণমানি কণা কণিকা কণ্ট্ৰলাৰ কণ্ঠ কণ্ঠদান কণ্ঠশিল্পী কণ্ঠৰ কতনা কথা কথাই কথাও কথাকে কথাখিনি কথাটো কথাটোত কথাটোৱে কথাত কথাবোৰ কথাবোৰৰ কথাষাৰ কথাৰ কথাৰে কথাৰেই কথিত কথোপকথন কদলি কদা কদৰ্য কদৰ্য্য কনিষ্ঠ কন্দনামুৱা কন্দল কন্দলিকে কন্দলিয়ে কন্দলিৰ কন্দলৰ কন্দা কন্নড় কন্যা কন্যাটিৰ কপট কপটভাৱে কপাহী কপিল কপিলিমুখৰ কপিলী কপিলীৰ কপৌবোৰৰ কবি কবিকাহিনী কবিগুৰু কবিতা কবিতাটি কবিতাটো কবিতাবোৰ কবিতাবোৰৰ কবিতাৰ কবিতাৰে কবিয়ে কবিসকলক কবিসকলৰ কমখন কমতা কমতাত কমতাপুৰলৈ কমতাৰ কমতাৰাজৰ কমতেশ্বৰ কমন্সত কমনৱেলথ কমল কমলবৰুৱাই কমা কমাব কমি কমিউনিষ্ট কমিটি কমিটিও কমিটিৰ কমিটী কম্বল কয় কলং কলকাতা কলকাতাৰ কলঙৰ কলডিলীয়া কলপাতত কলম কলম্বিয়া কলা কলাক্ষেত্ৰৰ কলাগুৰু কলাপ কলাৰ কলিকতা কলিকতাত কলিতা কলুষিত কলেজ কলেজিয়েট কলেৱৰ কল্প কল্পনা কল্পনাৰ কল্যাণ কল্যাণীয়বৰ কষ্ট কষ্টত কস্তুৰবা কহে কাঁইটীয়া কাঁচলি কাঁটা কাঁড় কাঁড়ে কাইলৈ কাউঞ্চিল কাউঞ্চিলে কাউণ্ট কাউনঞ্চিল কাউৰী কাক কাকডোঙা কাকত কাকতালীয়ভাৱে কাকতি কাকতী কাকূতি কাকেই কাকেইনো কাকোৱেই কাগজ কাচি কাচিৎ কাচোন কাছ কাছাৰ কাজ কাজল কাজিয়া কাজিৰঙাত কাজে কাটল কাটি কাটিবা কাঠ কাঠি কাঠিৰে কাঠী কাঠৰ কাঢ়ি কাঢ়োঁতা কাঢ়োঁতে কাণ কাণখন কাণত কাণতলীয়া কাণসাৰ কাণি কাণে কাণ্ড কাণ্ডক কাণ্ডৰ কাণ্ডৰপৰা কাতি কাতিৰ কাতৰি কাননি কানি কানীয়া কানুন কানুপাৰ কান্ত কান্দি কান্দোন কান্ধত কান্ধেই কাপোৰ কাপোৰৰ কাবেৰী কাবৌ কাব্য কাব্যগ্ৰন্থ কাব্যগ্ৰন্থখন কাব্যগ্ৰন্থত কাব্যগ্ৰন্থৰ কাব্যগ্ৰন্থৰে কাব্যপুথি কাব্যপুথিৰ কাব্যৰ কাব্যৰচনাৰ কাম কামটোও কামত কামনা কামনাৰে কামাখ্যা কামি কামুৰি কামুৰিব কামুৰিলে কামে কামেশ্বৰ কামো কামোৰা কামৰ কামৰূপ কামৰূপত কামৰূপী কামৰূপৰ কায়মনো কায়স্থ কায়স্থও কাল কালক্ৰমত কালছোৱা কালছোৱাত কালত কালতে কালতেই কালতো কালমৃগয়া কালা কালি কালিউৱাচ কালিকা কালিদাস কালিদাসৰ কালিন্দীক কালিয়দমন কালীন কালেৰ কাশী কাশ্মীৰ কাশ্যপ কাষ কাষত কাষলৈ কাষে কাষৰ কাষৰীয়া কাহ কাহিনী কাহিনীভাগকেই কাহিলিপুৱা কাৰ কাৰকসমূহ কাৰখানা কাৰণ কাৰণত কাৰণতে কাৰণসমূহ কাৰণে কাৰণেই কাৰদণ্ড কাৰাগাৰত কাৰাবন্দী কাৰাবাস কাৰাবাসৰ কাৰাবাসৰপৰা কাৰুকাৰ্য কাৰুকাৰ্যবোৰে কাৰুণ্য কাৰো কাৰোবাক কাৰোবাৰ কাৰ্তিক কাৰ্তিকৰ কাৰ্পণ্য কাৰ্বি কাৰ্বিপাহৰ কাৰ্য কাৰ্যই কাৰ্যকলাপ কাৰ্যকলাপে কাৰ্যকলাপৰ কাৰ্যকাৰিতাত কাৰ্যক্ৰমৰ কাৰ্যকৰী কাৰ্যত কাৰ্যনিবাহ কাৰ্যনিৰ্বাহ কাৰ্যনিৰ্বাহী কাৰ্যপদ্ধতি কাৰ্যবাহী কাৰ্যসূচী কাৰ্যসূচীত কাৰ্যসূচীৰে কাৰ্যালয়ত কাৰ্যালয়সমূহ কাৰ্যালয়ৰ কাৰ্যাৱলীক কাৰ্য্যসূচী কাৰ্যৰ কাৰ্ল কাৱ কিঁ কিংকৰ্তব্যবিমূঢ় কিংবদন্তি কিছু কিছুদিন কিছুদূৰ কিছুদূৰৰ কিছুমান কিছুমানে কিছুসময় কিজানি কিঞ্চিৎ কিতাপ কিতাপকেইখন কিতাপবোৰে কিতাপো কিদৰে কিনকিনীয়া কিনা কিনিছিল কিনিবলৈ কিনিবলৈও কিনিবা কিন্তু কিবা কিবাকিবি কিমি কিম্দে কিয় কিয়দংশ কিল কিলাকুটি কিলেগ্ৰাম কিলোমিটাৰ কিলোমিটাৰত কিলোমিটাৰমান কিশোৰ কিশোৰী কিষ্কিন্ধ্যা কিহবাৰ কীট কীটাণু কীৰ্তন কুঁচি কুঁজা কুঁজী কুঁহিপাত কুঁহিয়াৰ কুঁৱলী কুই কুইন কুকি কুকুৰা কুটি কুটিল কুঠাৰ কুঠৰী কুণ্ডিল্য কুতুৰি কুমলীয়া কুমাৰ কুলকমল কুলসি কুলসী কুলেই কুশলী কুশলে কুশান কুসুমতলিতঘৰ কুসুম্বৰ কুসুম্বৰৰ কুৰা কুৰিজন কুৰ্ম কূট কূটনৈতিক কূটাই কূটাঘাতমূলক কূৰ্চুট কৃচ্ছ্ৰসাধন কৃতজ্ঞতা কৃতিত্ব কৃত্যক কৃত্ৰিম কৃপণালি কৃপাত কৃষকসকলক কৃষকসকলে কৃষকসকলৰপৰা কৃষকে কৃষি কৃষ্ট কৃষ্টি কৃষ্ণই কৃষ্ণক কৃষ্ণতেই কৃষ্ণভক্তিৰ কৃষ্ণলৈ কৃষ্ণাই কৃষ্ণৰ কেঁকনি কেঁকাই কেঁকাব কেঁকুৰি কেঁচা কেঁচাই কেঁচাত কেঁচুৱা কেই কেইখনমান কেইগৰাকী কেইছটামান কেইজনক কেইজনমান কেইজনমানে কেইজনীক কেইটা কেইটাই কেইটাও কেইটাক কেইটামান কেইটায়ো কেইটাৰ কেইটাৰে কেইদিন কেইবা কেইবাখনো কেইবাজনো কেইবাটাও কেইবাদিন কেইবাদিনো কেইবাদিনৰ কেইবাপ্ৰকাৰ কেইবাপ্ৰকাৰৰ কেইবাবছৰ কেইবাবাৰো কেইবামাহ কেইবামাহো কেইষাৰ কেইষাৰে কেও কেখেতৰ কেচুমুৰিয়া কেটেৰা কেণ্ডিস্থিত কেতিয়াও কেতিয়াবা কেতিয়াবাই কেথা কেন কেনভাচ কেনভাচত কেনেকুৱা কেনেকৈ কেনেধৰণৰ কেনেবাকৈ কেন্দাৰা কেন্দ্ৰ কেন্দ্ৰত কেন্দ্ৰবিন্দু কেন্দ্ৰিক কেন্দ্ৰীয় কেন্দ্ৰীয়শাসিত কেবাখনো কেবাহাজাৰ কেবিনেট কেবিনেটে কেয়ূৰ কেলা কেলি কেলিগোপাল কেলেণ্ডাৰ কেশৰী কেসৰ কেহে কেহেৰাজ কেৰাছিন কেৰ্কেটুৱাবোৰ কেৱ কেৱল কৈকেয় কৈছিল কৈছিলোঁ কৈছোঁ কৈয়েই কৈলাস কৈলে কৈশিক কৈৱৰ্ত কোঁচাই কোঁহ কোঁৱা কোকালি কোকিলাবেন কোক্ কোকৰাঝাৰ কোচ কোচবিহাৰত কোছীৰ কোটোৰা কোঠা কোঠাত কোঠালি কোড কোণটিত কোণত কোণাৰ্ক কোণীয়া কোণে কোন কোনফালে কোনে কোনেও কোনেনো কোনো কোনোখনেই কোনোতো কোনোদিন কোনোধৰণৰ কোনোপধ্যেই কোনোবা কোনোবাই কোনোবাইতো কোনোবাজনে কোনোৰ কোপ কোমোৰা কোমোৰাকটাত কোম্পানীত কোশল কোৰান কোৰেৰে কোৰৰ কোৱা কোৱাৰ কৌতূহল কৌশল ক্লিমেণ্ট ক্লে ক্ষণ ক্ষণিক ক্ষত ক্ষতি ক্ষতিকাৰক ক্ষতিগ্ৰস্ত ক্ষতিপূৰণ ক্ষমণীয় ক্ষমতা ক্ষমতাত ক্ষমতাসমূহক ক্ষমতাৰ ক্ষমতাৰে ক্ষমা ক্ষয় ক্ষাৰীয় ক্ষিপ্ৰ ক্ষীণ ক্ষুণ্ণ ক্ষুদ্ৰ ক্ষেত্ৰ ক্ষেত্ৰত ক্ষেত্ৰতে ক্ষেত্ৰলৈও ক্ষেত্ৰৰ ক্ৰম ক্ৰমণিকা ক্ৰমত ক্ৰমান্বয়ে ক্ৰমাৎ ক্ৰমে ক্ৰাফ্ট ক্ৰিয়া ক্ৰিয়াকাণ্ডৰ ক্ৰীড়া ক্ৰীড়ামূলক ক্ৰীতদাস ক্ৰোধোন্মত্ত কৰক কৰণ কৰত কৰতল কৰতেৰে কৰতোৱা কৰতোৱালৈকে কৰদানৰ কৰব্যৱস্থা কৰা কৰাই কৰাইছিল কৰাটো কৰাত কৰাতো কৰাব কৰাবলৈ কৰায় কৰায়ত্ত কৰাল কৰাসকল কৰাৰ কৰি কৰিও কৰিচকু কৰিছল কৰিছিল কৰিছিলোঁ কৰিছে কৰিছোঁ কৰিত কৰিব কৰিবলগীয়া কৰিবলৈ কৰিবলৈও কৰিবলৈকো কৰিবা কৰিবৰ কৰিম কৰিমগঞ্জ কৰিয়েই কৰিলে কৰিলেই কৰিলেও কৰিলেহে কৰুণ কৰে কৰোঁ কৰোঁতা কৰোঁতে কৰোঁহো কৰোৱা কৰ্কশ কৰ্ণ কৰ্তব্য কৰ্তৃকাৰক কৰ্তৃত্ব কৰ্তৃত্বত কৰ্তৃপক্ষ কৰ্প কৰ্ম কৰ্মচাৰী কৰ্মত কৰ্মনাশা কৰ্মী কৰ্মৰ কৰ্মৰাজি কৰ্মৰাজিক কৰ্মৰাজিয়ে কৰ্মৰাজিৰে কৰ্ষণ কৱচ খকা খচৰা খজুৱাব খটখটী খটী খণ্ড খণ্ডক খণ্ডত খণ্ডাব খণ্ডৰ খতম খতিয়ান খনক খনকে খনকো খনত খনতে খনতো খনন খননৰ খনলৈ খনলৈকে খনলৈকো খনলৈয়ো খনে খনেই খনেও খনেদি খনেৰে খনো খনৰ খনৰে খবৰ খলপীয়া খলা খহনীয়া খহনীয়াই খহনীয়াক খহনীয়াৰ খহাই খহাৰ খহি খাঁ খাই খাইছিল খাইটি খাইহে খাওঁতা খাওঁতে খাওক খাটনি খাটাং খাটাংকৈ খাটাৰে খাতিৰ খাদ্য খান খানা খান্দিবলৈ খান্দু খান্দোতে খাব খাবলৈ খাবা খাম খামুচি খামোচ খায় খায়ো খাল খালি খালিফ খালী খাৰাভেলাৰ খাৱনে খিংখিঙীয়া খিকিন্দালি খিনি খিলা খিলাফত খিৰ খিৰিকী খিৰিকীৰ খীণ খীণাই খুঁচি খুঁচৰি খুঁচৰিয়ে খুঁটা খুঁটাবোৰ খুঁটাবোৰৰো খুঁটাসমূহত খুঁটি খুঁটিলে খুউব খুওৱা খুচি খুজি খুজিলেই খুটখাট খুটুৰ খুন্দা খুলি খুৰা খুৱাই খুৱাইছিল খুৱাব খুৱাবলৈ খুৱায় খুৱায়ে খুৱালে খেকাৰি খেচখেচাই খেড়া খেড়াত খেড়াৰ খেতি খেতিপথাৰত খেতিয়কসকলক খেতিয়কসকলে খেতিৰ খেদা খেদি খেয়া খেয়াল খেয়ালি খেল খেলপথাৰ খেলা খেলাগৈ খেলি খেলিবলৈ খেলিমেলি খেলুৱৈগৰাকী খেলে খেৰ খেৰী খোঁচ খোঁচটি খোঁচটো খোঁচাৰ খোঁটালীয়া খোকা খোজ খোজে খোজোঁতা খোজোঁতে খোটা খোটালি খোদিত খোপনি খোল খোলা খোলাৰে খোৱা খোৱাত খোৱাবস্তু খোৱাৰ খ্যাত খ্যাতনামা খ্যাতি খ্ৰী খ্ৰীষ্টপূৰ্ব খ্ৰীষ্টান খ্ৰীষ্টানসকলৰ খ্ৰীষ্টাব্দ খ্ৰীষ্টাব্দত খ্ৰীষ্টিয়ান খ্ৰীষ্টীয় খৰচ খৰচি খৰতকীয়াকৈ খৰাহি খৰি গঁড় গঁথা গংগা গংগাধৰ গংগাৰ গগন গগৈ গচকত গছজোপা গছতে গছনি গছবোৰ গছাটোত গছি গছিক গছিয়ে গছৰ গজা গজাল গজালি গঞ্জনা গঞ্জাম গঠন গঠনো গঠনৰ গঠিত গড়ে গঢ়াইছিল গঢ়াৰ গঢ়ি গণতন্ত্ৰ গণতান্ত্ৰিক গণনা গণপৰিষদত গণপৰিষসকলৰ গণভোটৰ গণহত্যাৰ গণিত গণেশ গণ্ডকী গণ্ডগোল গণ্ডা গণ্য গণৰাজ্য গতা গতানুগতিকভাৱে গতি গতিকে গতিত গতিয়া গতিশীল গত্যন্তৰ গদাধৰ গধুৰ গধূলি গধূলিৰ গধূলী গন্ধৰ্ব গবা গব্য গভীৰ গভীৰভাৱে গমন গমি গম্ভীৰ গয়াপাল গলহেকাৰি গলি গল্প গল্পই গল্পকাৰ গল্পকেইটা গল্পগুচ্ছ গল্পটি গল্পত গল্পসমূহত গল্পসল্প গল্পৰ গহনা গহীন গহীনভাৱে গাঁও গাঁওকেইখন গাঁওখন গাঁওখনহে গাঁওখনো গাঁওখনৰ গাঁওবাসী গাঁওবাসীৰ গাঁওবুঢ়া গাঁওবোৰ গাঁওবোৰত গাঁওবোৰৰ গাঁওমুৱা গাঁওসমূহ গাঁঠি গাঁঠৰি গাঁথনি গাঁৱত গাঁৱতো গাঁৱলীয়া গাঁৱলৈ গাঁৱৰ গাই গাইছে গাইমুৱা গাজনি গাড়ী গাড়ীতে গাঢ় গাণনিক গাত গাতে গাথা গান গানটো গান্ধী গান্ধীক গান্ধীজীৰ গান্ধীয়ে গান্ধীয়েই গান্ধীৰ গানৰ গাফিলতি গাভৰু গাভৰুহাল গামোচা গামোচাৰ গামোচাৰে গাম্ভীৰ্য গাম্ভীৰ্য্য গায়ক গায়ন গায়িকা গায়ে গাল গালাজ গালি গালে গাহৰি গাৰাপ গাৰো গাৰ্গী গিৰি গিৰিপ গিৰীয়েক গিৰ্ গীত গীতটি গীতটো গীতটোৰ গীতত গীতা গীতাঞ্জলি গীতাঞ্জলীৰ গীতাত গীতাভূষণ গীতাৰ গীতি গীতিকাৰ গীতিধৰ্মী গীতিনাত্য গীতে গীতো গীতৰ গুঁজি গুগলে গুচাই গুচি গুচৰীয়া গুজৰাটী গুজৰাটৰ গুজৰি গুজৱ গুটি গুণ গুণগত গুণগুণা গুণগুণাই গুণটো গুণমালা গুণা গুণাগুণ গুণি গুণে গুণোতা গুণোতে গুণ্ডামি গুণৰাশি গুনী গুমৰি গুলপীয়া গুল্ম গুৰি গুৰিত গুৰিৰ গুৰু গুৰুং গুৰুক গুৰুগৃহত গুৰুগৃহৰ গুৰুচৰিতৰ গুৰুজানে গুৰুত্ব গুৰুত্বপূৰ্ণ গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে গুৰুত্বৰ গুৰুতৰ গুৰুদেৱ গুৰুভটিমা গুৰুল গুৰুলা গুৰুৰ গুৱা গুৱাল গুৱাহাটী গুৱাহাটীৰ গূঢ়াৰ্থ গৃহ গৃহপ্ৰৱেশ গৃহলৈ গৃহসজ্জা গৃহস্থালি গৃহস্থী গৃহীত গেঁৰো গেইটৰ গেঙেৰি গেটৰ গেবাৰি গেলা গেলাৰী গেলি গেৰোৱাত গৈছ গৈছিল গৈছে গৈয়ো গোঁজৰণি গোঁড়া গোঁফ গোঁফে গোঁহায়ে গোকাট গোচৰ গোটত গোটা গোটাই গোটাব গোটালে গোটিপুয়া গোটেই গোটেইকেইটা গোটেইখনে গোটেইবোৰ গোড়া গোড়ামি গোড়ায় গোত্ৰ গোদাবৰী গোনা গোনাম গোন্ধ গোন্ধে গোপবালক গোপবালককে গোপাল গোপীনি গোপীসকলে গোপীসকলৰ গোবিন্দ গোবিন্দা গোবৰ গোমতী গোল গোলকীয় গোলাকাৰ গোলাঘাট গোলাপী গোলামি গোষ্ঠী গোষ্ঠীৰ গোসাঁই গোসাঁইক গোসাঁইঘৰ গোসাঁইচাকি গোসাঁইনো গোসাঁইসেৱা গোসাঁইৰ গোসাঁনী গোসাঁনীলৈ গোসাঁয়ে গোস্বামী গোস্বামীবোৰতো গোস্বামীয়ে গোস্বামীৰ গোহাঁই গোহালিলৈ গোহাৰি গোৰ্খা গোৱালপাৰা গোৱালিয়া গৌড় গৌড়ৰ গৌণ গৌতম গৌৰী গৌৰৱময় গৌৰৱান্বিত গ্ৰন্থ গ্ৰন্থক গ্ৰন্থখন গ্ৰন্থখনক গ্ৰন্থত গ্ৰন্থসমূহক গ্ৰন্থসমূহৰ গ্ৰন্থাগাৰ গ্ৰন্থি গ্ৰন্থৰ গ্ৰন্থৰাজি গ্ৰন্থৰে গ্ৰপ্তাৰ গ্ৰস্ত গ্ৰহ গ্ৰহণ গ্ৰহণৰ গ্ৰাফিক গ্ৰামাঞ্চল গ্ৰামীণ গ্ৰাম্য গ্ৰাস গ্ৰাসে গ্ৰেপ্তাৰ গ্ৰেমিঙত গৰকা গৰখীয়াৰ গৰগৰাই গৰম গৰমৰ গৰমৰপৰা গৰা গৰাকী গৰাকীমান গৰাখহনীয়া গৰাখহনীয়াৰ গৰাটো গৰাৰ গৰিষ্ঠ গৰীব গৰীয়সী গৰু গৰুড় গৰুৰ গৰুৱে গৰ্জন গৰ্ভ গৰ্ভত গৰ্ভস্থ গৱেষক গৱেষকসকলৰ গৱেষণা গৱৰ্নৰ ঘঁহ ঘঁহনি ঘঁহাই ঘঁহি ঘঁৰিয়াল ঘটকাসুৰক ঘটনা ঘটনাৰাজি ঘটনাৱলীকে ঘটনাৱলীয়ে ঘটাইছে ঘটাত ঘটায় ঘটিছিল ঘটিল ঘটে ঘণ্টা ঘণ্টামান ঘনত্ব ঘনবদ্ধ ঘনমিটাৰত ঘনিষ্ঠ ঘনীভূত ঘনে ঘাঁঠনিত ঘাঁহ ঘাঁহনি ঘাই ঘাইকৈ ঘাইপথত ঘাট ঘাটে ঘাত ঘাতক ঘানাক ঘাম ঘামি ঘিউ ঘিণ ঘিণভাব ঘিলা ঘিলাধাৰী ঘুণাক্ষৰ ঘুনুক ঘুমুৰা ঘূণীয়া ঘূৰণি ঘূৰণীয়া ঘূৰা ঘূৰাই ঘূৰাব ঘূৰাল ঘূৰাৰ ঘূৰি ঘূৰোৱা ঘৃণনীয় ঘৃণা ঘৃণিত ঘৈণী ঘৈণীয়ে ঘৈণীয়েক ঘোঁৰা ঘোং ঘোঙে ঘোড়া ঘোল ঘোলনি ঘোলনী ঘোষক ঘোষণা ঘোষণাৰ ঘোষা ঘোষিকা ঘোষিত ঘ্ৰাণ ঘৰখন ঘৰখনক ঘৰখনত ঘৰখনলৈকে ঘৰখনহে ঘৰখনে ঘৰখনো ঘৰখনৰ ঘৰচিৰিকা ঘৰটোতে ঘৰত ঘৰততো ঘৰতে ঘৰলৈ ঘৰা ঘৰি ঘৰুৱা ঘৰে ঘৰো ঘৰ্ষণ ঘৰৰ ঘৰৰপৰা ঘৰৰে ঙ্ক ঙ্কা ঙ্কি ঙ্কী ঙ্কু ঙ্কূ ঙ্কে ঙ্কৈ ঙ্কো ঙ্কৌ চঁক চকল চকলা চকা চকাই চকাত চকী চকু চকুত চকুপানীৰ চকুলো চকুলোৰ চকুহাল চকুৰ চকুৰে চকুৱে চক্ৰ চক্ৰৱৰ্তী চকৰি চখবোৰো চছমা চঞ্চল চণ্ডাল চণ্ডালিকা চতুহেশ্বৰী চতু্ৰ্থাশত চতুৰঙ্গ চতুৰালি চতুৰ্থ চতুৰ্থখন চতুৰ্দশ চতুৰ্বিংশ চতুৰ্ভুজ চনত চনলৈকে চন্তৰী চন্দন চন্দনে চন্দ্ৰ চন্দ্ৰকান্ত চন্দ্ৰাতপ চনৰ চনৰপৰা চপাই চপাবৰ চপৰ চপৰা চপৰে চমু চম্পা চম্পাৰন চম্পাৰনত চম্পাৰনৰ চম্পাৱতী চমৎকৃত চমৰখন্দ চলচ্চিত্ৰ চলচ্চিত্ৰখনৰ চলচ্চিত্ৰত চলচ্চিত্ৰৰ চলন চলনত চলন্ত চলাই চলাচল চলাচলৰ চলাব চলাবলৈ চলাবৰ চলাৰ চলি চলিছিল চলিব চলিবলৈ চলে চলেৰে চলোৱাত চলোৱাৰ চল্লিছ চহকী চহৰ চহৰসমূহ চহৰসমূহৰ চহৰে চাঁওতাল চাঁওতালি চাংপো চাই চাইকেলত চাইছনে চাইটী চাউডাঙ চাউল চাউলৰ চাওঁতা চাওঁতে চাওক চাওলুং চাকি চাকিগছ চাকৰি চাকৰিজীৱী চাকৰিটো চাকৰিটোলৈ চাকৰিবোৰ চাকৰিসূত্ৰে চাকৰী চাগে চাগৈ চাচোন চাজ চাণু চাতুৰী চাদ্ৰী চাদৰ চান্দোগ্য চাপ চাপি চাপে চাপৰ চাপৰি চাপৰিতো চাফ চাফাই চাব চাবত চাবলৈ চাবা চাবি চামাক চামেলী চামৰা চায় চায়ে চায়েই চাল চালত চালনী চালি চালে চাহ চাহকণ চাহগছ চাহবাগিছা চাহাব চাহাবৰ চাহৰ চাৰ চাৰি চাৰিও চাৰিওদিশে চাৰিওফালে চাৰিখন চাৰিখিলামানৰ চাৰিচকীয়া চাৰিজনী চাৰিটা চাৰিদণ্ড চাৰিদিন চাৰিভাগত চাৰিসীমাত চাৰু চাৰ্লচ চাৰ্লছ চাৱলীয়া চিংগাৰী চিকাৰৰ চিকিৎসক চিকিৎসা চিকিৎসালয়ত চিকুণ চিঙা চিচি চিঞৰ চিঞৰি চিঠি চিঠিত চিতা চিতি চিত্ৰ চিত্ৰকলাবোৰ চিত্ৰকাৰাছৰ চিত্ৰকুট চিত্ৰকৰ চিত্ৰণত চিত্ৰত চিত্ৰনাট্য চিত্ৰব্ৰহ্মপুত্ৰ চিত্ৰসমূহ চিত্ৰসমূহত চিত্ৰাংগদা চিত্ৰাঙ্গদা চিত্ৰায়নৰ চিত্ৰৰ চিধা চিধি চিন চিনা চিনাকি চিনাকিৰ চিনিব চিনিবা চিন্তা চিন্তাটো চিন্তাধাৰা চিন্তাধাৰাক চিন্তান্বিত চিন্তি চিপাহী চিয়াৰে চিলাই চিল্ড্ৰেঞ্চ চিহ্ন চিহ্নযাত্ৰাৰ চিহ্নিত চিৰ চিৰকুমাৰ চিৰসেউজ চিৰসেউজীয়া চিৰা চিৰাং চিৰাজ চিৰিকটি চিৰিকতি চিৰিলুইত চীংহুৱা চীনৰ চুঁচৰি চুকা চুকাফা চুকাফাই চুকীয়া চুকে চুক্তি চুক্তিৰ চুখ চুঙাৰ চুচুক চুটি চুটিগল্প চুটিগল্পৰ চুতীয়া চুতীয়াসকলে চুতীয়াসকলেই চুদূৰ্ভাই চুনি চুপ চুপে চুব চুবলৈ চুবুৰি চুবুৰিটো চুবুৰিটোতে চুবুৰিত চুবুৰিবোৰ চুবুৰিৰ চুবুৰীয়া চুলতান চুলাত চুলি চুৰ্চুৰীয়া চুৱা চূড়া চূড়াকৰণ চূড়ান্ত চূড়ান্তকৰণ চূণ চূৰমাৰ চূৰ্চুমৈ চেঁচা চেও চেকনি চেকা চেগুন চেঞ্চৰ্ছ চেণ্ট্ৰেল চেতনা চেত্ৰী চেনি চেনেলত চেনেহ চেনেহী চেনেহেৰে চেনোলা চেপা চেপি চেয়াৰমেন চেলকাল চেলপুৰ চেলু চেষ্টা চেষ্টাত চেহেৰা চেৰেঙা চৈধ্য চৈনিক চোঁ চোঁচোৱা চোঁচৰাই চোঁৱনী চোঁৱায়েই চোখেৰ চোট চোতাল চোতালত চোতালতে চোতালৰ চোৰ চোৰক চোৰোকা চোৱা চৌকাৰ চৌখিন চৌত্ৰিছজন চৌদিশে চৌধুৰী চৌপাশ চৌপাশে চৌব্বিছ চৌহদটোৰ চৌহদতে চৌৱন্ন চৰকাৰ চৰকাৰক চৰকাৰখনে চৰকাৰসমূহৰৰ চৰকাৰী চৰকাৰে চৰকাৰেৰ চৰকাৰৰ চৰণত চৰণহি চৰাই চৰাইদেউ চৰাইদেউত চৰাইদেও চৰাইবোৰ চৰাইৰ চৰাব চৰি চৰিত চৰিতকাৰ চৰিত্ৰ চৰিত্ৰটো চৰিত্ৰৰ চৰিতৰ চৰিব চৰৈৱেতি চৰ্চা চৰ্চিবলৈ চৰ্ত চৰ্দি চৰ্যাপদ চৰ্যাপদত ছটফট ছটা ছটাই ছটিয়াই ছটিয়াব ছত্তীশগড় ছদ্মনামেৰে ছন্দ ছন্দঃ ছন্দময় ছন্দৰ ছফ্টৱেৰ ছবছৰ ছবি ছবিখন ছবিখনে ছবিখনৰ ছবিত ছবিসমূহ ছবিৰ ছয় ছয়খন ছয়চকীয়া ছয়া ছলাহী ছাই ছাইনচ্ ছাউনী ছাগলী ছাট ছাটি ছাত্ৰ ছাত্ৰী ছান ছানি ছান্দসিক ছাব্বিছ ছাম ছায়া ছাল ছালৰ ছিক্কিমৰ ছিগা ছিগি ছিঙি ছিটিক ছিটিকা ছিয়াং ছিৰাজ ছুটী ছুৰী ছুৰীকাঘাত ছুৰীখন ছুৰীখনেৰে ছুৰীখনৰ ছেইজ ছেক্ৰেটেৰী ছেগ ছেগতে ছেগা ছেদ ছেদীৰাজ ছেদেলি ছেপ্টেম্বৰত ছেপ্তেম্বৰ ছোঁ ছোচিয়েল ছোৱা ছোৱালী ছোৱালীক ছোৱালীকেইটাৰ ছোৱালীবিলাকে ছোৱালীবোৰ ছোৱালীবোৰে ছোৱালীয়ে ছোৱালীসমূহ ছোৱালীহাল ছোৱালীৰ ছ্যুকাফা জঁট জঁটাধৰ জঁপিওৱা জঁপিয়াই জঁপিয়াওঁ জঁপিয়াব জঁপিয়ালে জংঘল জংঘলী জংঘলে জকাই জগতত জগতৰ জগন্নাথ জগন্নাথক জগাই জঘন্য জজফিল্ড জটিল জটিলতাত জঠৰ জড়িত জধে জনকো জনগণৰ জনগাষ্ঠীৰ জনগোষ্ঠী জনগোষ্ঠীয় জনগোষ্ঠীসমূহ জনগোষ্ঠীৰ জনজাতি জনজাতিৰ জনজাতিৰে জনজাতীয় জনতাই জনপ্ৰিয় জনপ্ৰিয়তা জনপ্ৰিয়তাই জনপ্ৰিয়তাও জনবসতি জনবসতিপূৰ্ণ জনমান জনশূন্য জনসংখ্য জনসংখ্যা জনসংখ্যাৰ জনসাধাৰণ জনসাধাৰণক জনসাধাৰণেও জনসাধাৰণৰ জনা জনাই জনাজাত জনাবলৈ জনায় জনালোঁ জনাৰ জনিত জনী জনীক জনীয়ে জনীৰ জনে জনেই জনোৱা জনোৱাৰ জন্তু জন্তুৰ জন্ম জন্মগ্ৰহণ জন্মদিন জন্মাত জন্মিব জন্মে জন্মৰ জন্য জনৰ জনৰো জপটিয়াই জপিয়ায়ো জবাবদিহি জবৰদস্তি জমক জমা জমিদাৰ জম্ফ জম্মু জয় জয়দেৱ জয়দ্বাৰ জয়ন্ত জয়পাল জয়পালৰ জয়মতী জয়লাভ জলক জলক্ৰীড়া জলজল জলপান জলপ্ৰপাত জলবায়ু জলবায়ুক জলবায়ুত জলবায়ুৰ জলীয় জল্পনা জহি জহে জাঁজিবোৰ জাঁজী জাঁপ জাউৰি জাক জাকত জাগতিক জাগি জাগৰণ জাগৰণৰ জাগৰিত জাত জাতত জাতসমূহক জাতসমূহৰ জাতি জাতিষ্কাৰ জাতিৰ জাতীয় জাতীয়তাবাদ জাতীয়তাবাদী জাতীয়তাবাদৰ জাতে জাত্যভিমান জাতৰ জান জাননী জানি জানিছিল জানিব জানিবলৈ জানুৱাৰী জানুৱাৰীত জানুৱাৰীৰ জানে জানো জানোৱাৰ জাপানী জাপানৰ জাপি জাপিটোৰ জাভীয়া জামলি জামি জামিদাৰক জালিয়ানৱালা জালুকবাৰী জালুকবাৰীত জালুকবাৰীৰ জাহ জাহজোপাৰ জাহাজ জাৰি জাৰে জাৰ্মান জাৰ্মানীৰ জাৰৰ জিকিউটীভ জিঞ্জিৰাম জিত জিনাৰী জিন্না জিন্নাই জিন্নাৰ জিনৰী জিভালৈ জিমন জিলা জিলাই জিলাক জিলাকেইখন জিলাত জিলালৈ জিলাসমূহ জিলাসমূহত জিলাৰ জিলিকা জিলিকাব জিলিকি জিলী জিৰণি জিৰাই জীয়া জীয়াঢল জীয়েক জীয়ৰী জীৱ জীৱন জীৱনক জীৱনকে জীৱনটো জীৱনত জীৱনদৰ্শন জীৱনধাৰা জীৱনী জীৱনৰ জীৱবিজ্ঞান জীৱাণু জীৱাণুমুক্ত জীৱাণুযুক্ত জীৱিকা জীৱিত জুই জুইশলা জুখি জুগৰি জুগৰে জুন জুনা জুপি জুপুৰি জুলাই জুলি জুলী জুলুম জুলুমকৈ জুৰি জুৰী জুৰুলা জুৰুলি জেঙাা জেঙেৰা জেঠ জেনেৰেলৰ জেলৰপৰা জৈন জৈনসকলে জৈৱ জৈৱিক জৈৱিকভাৱে জোঁট জোঁপাই জোঁৰ জোঁৰডাল জোঁৱাই জোঁৱায় জোঁৱায়েক জোং জোকাইছিলেও জোকাৰ জোকাৰণি জোকাৰি জোখ জোখৰ জোঙ জোঙা জোড়াসাঁকোৰ জোড়াসাঁকোৰজোপাৰ জোতা জোপা জোপাই জোপাক জোপাত জোপালৈ জোপাৰ জোলোঙা জোশী জোৰ জোৰা জোৰাসাঁকোৰ জোৱাৰ জ্ঞাতি জ্ঞাতিও জ্ঞান জ্ঞানগত জ্ঞানাৰ্থে জ্ঞানী জ্ঞানে জ্বলন্ত জ্বলা জ্বলাই জ্বলায় জ্বলি জ্বলোৱা জ্বৰত জ্যেষ্ঠ জ্যোতি জ্যোতিপ্ৰসাদ জ্যোতিষ জ্যোতিষক জ্যোতিৰিন্দ্ৰনাথ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান জৰিমনা জৰিয়তে জৰীপত জৰুৰী জৱাহৰলাল ঝংকাৰ টকা টকাবোৰ টকাৰে টকীয়া টনকিয়াল টনা টনি টপৰাই টহল টাঁৰ টাঁৰি টাই টান টানি টাপলি টামান টালি টাহে টিং টিকটত টিপেই টিলিকা টীকা টীকাত টুকুৰ টুকুৰা টুকুৰাত টুনি টুমজাং টুলুং টেঁটু টেংকিকে টেগালগ টেঙৰ টেবুল টেম্বুৱানীত টেলিভিছন টেলিভিছনৰ টোঁৱা টোকাৰি টোপনি টোপা টোপোলা টোপোলাটো টোলত টোলৰ টোৱে ট্ৰাষ্টীজ ট্ৰিবিউট ট্ৰিবিউনেলৰ ট্ৰেক ট্ৰেড ট্ৰেভাৰনিয়াৰ টৱাত ঠগা ঠাঁৰে ঠাই ঠাইকণ ঠাইকণো ঠাইটুকুৰা ঠাইডোখৰ ঠাইত ঠাইলৈ ঠাইসমূহ ঠাইসমূহৰ ঠাইৰ ঠাক ঠাকুৰ ঠাকুৰাণীৰ ঠাকুৰে ঠাকুৰৰ ঠাকে ঠাট্টা ঠাণ্ডা ঠায়ে ঠাহৰ ঠাৰে ঠিক ঠিকে ঠিকেই ঠিয়াৰে ঠুঁটি ঠেঁটুৱৈ ঠেলা ঠেলি ঠেলিব ঠোঁট ডংডঙীয়া ডকা ডকাইত ডক্টৰ ডঙুৱা ডনী ডফলাৰ ডবকা ডবিয়া ডম্বৰু ডাঁহ ডাং ডাইনা ডাইনী ডাইৰেক্টৰ ডাইৰেক্টৰ্ছ ডাক ডাকঘৰ ডাকটিকট ডাকেও ডাক্টৰ ডাঙৰ ডাঙৰক ডাঙৰকৈ ডাঙৰজনী ডাঙৰহালো ডাঙৰি ডাঙৰীয়া ডাঙৰে ডাঙৰৰ ডাঠ ডাবি ডামন ডাল ডাললৈ ডালে ডালৰ ডিক্ৰং ডিক্ৰঙৰ ডিগাৰু ডিগ্ৰী ডিঙি ডিচেম্বৰ ডিচেম্বৰত ডিজাইন ডিজাইনাৰ ডিজিটেল ডিব্ৰু ডিব্ৰুগড় ডিমা ডিমাচা ডিমাচাত ডিমাচাসকলে ডিমাচাৰ ডিমাছা ডিম্বাশয় ডুডল ডুডলটো ডুডলটোৰ ডেউকা ডেকা ডেকাগিৰি ডেকেৰী ডেডাউৰি ডেভেলপমেণ্ট ডেলহাউচি ডেস্ক ডৰা ঢপলিয়া ঢপলিয়াই ঢপৰা ঢলং ঢলি ঢাক ঢাকনি ঢাকুৰি ঢাকোন ঢাপ ঢাপকেইটাৰ ঢাপলি ঢামাক ঢাল ঢালি ঢাহি ঢিমিক ঢিলাই ঢুকি ঢুকোৱাৰ ঢুলঢুলীয়া ঢেঁকীয়া ঢেৰেকনি ঢোল ঢৌৱাই ঢৌৱে ণ্ট ণ্ঠ ণ্ড ণ্ঢ তঙাই তজবজীয়া ততোধিক তত্ত্ব তত্ত্বকথাৰে তত্ত্বজ্ঞ তত্ত্বদৰ্শী তত্ত্ববিদ তত্ত্বসমূহ তত্ত্বাবধানত তত্ত্বাৱধানত তথা তথাপি তথ্য তদানীন্তন তদুপৰি তধা তন্দ্ৰাগ্ৰস্ত তন্দ্ৰালস তন্ন তপিনাৰ তফছিল তফছিলি তফছিলৰ তফাৎ তবক তয়েই তয়ো তলত তলতদাৰ তলতীয়া তলমুৱা তলমূৰ তললৈও তলা তলি তলিতো তলৰ তহঁত তহঁতে তহিলং তাঁত তাঁৰ তাই তাইক তাইৰ তাক তাকে তাকো তাচ্ছিল্য তাণ্ডৱ তাত তাতটো তাতে তাতো তাতোকৈও তাত্ত্বিক তাবোল তামাচা তামিল তামোল তামোলগুৰি তামোলপুৰ তামোলপুৰক তায়ে তায়েই তায়ো তাল তালাচী তালি তালিকা তালিকাখন তালিকাত তালিকাভুক্ত তালিকাসমূহৰ তালিকাৰ তালৈ তালৰ তাসেৰ তাৎক্ষণিক তাৰ তাৰকা তাৰপাছততো তাৰপাছতো তাৰপিছত তাৰপিছতহে তাৰপিছতো তাৰপৰা তাৰিখ তাৰিখটো তাৰিখটোতে তাৰিখে তাৰিখৰ তাৰে তাৰো তিতি তিথি তিথিত তিথিৰ তিনসংগী তিনি তিনিওটা তিনিখন তিনিঘৰ তিনিঘৰে তিনিঘৰৰ তিনিচকীয়া তিনিচুকীয়া তিনিজন তিনিটা তিনিদিন তিনিবাৰ তিনিবিধ তিয়নী তিল তিষ্ঠি তিহকে তিৰস্কাৰ তিৰোতাগৰাকী তীক্ষ্ণ তীব্ৰ তীৰ্থ তীৰ্থক্ষেত্ৰ তীৰ্থভ্ৰমণ তীৰ্থভ্ৰমণৰ তীৰ্থযাত্ৰাৰ তীৰ্থযাত্ৰী তীৰ্থলৈ তীৰ্থস্থন তুঙ্গত তুচ্ছ তুমি তুমিও তুমিওতো তুমিতো তুমূল তুমৰলি তুলনা তুলনাত তুলনাবিহীন তুলনামূলক তুলনামূলকভাৱে তুলসী তুলসীৰ তুলা তুলি তুলিকা তুলিছিল তুলিছে তুলিব তুলিবলৈ তুলিবৰ তুলিলে তৃক তৃতীয় তৃতীয়বাৰ তৃত্বীয় তেইছ তেওঁ তেওঁক তেওঁকতো তেওঁতো তেওঁবিলাকে তেওঁলৈ তেওঁলোক তেওঁলোকক তেওঁলোকে তেওঁলোকেই তেওঁলোকেও তেওঁলোকো তেওঁলোকৰ তেওঁৰ তেওঁৰেই তেওঁৰো তেখেত তেখেতক তেখেতকো তেখেতলোকৰ তেখেতসকলৰ তেখেতসকলৰৰ তেখেতে তেখেতৰ তেচল্লিছ তেজ তেজপুৰ তেজপুৰত তেজস্ক্ৰিয় তেজাল তেতিক্ষণেই তেতিয়া তেতিয়াতো তেতিয়ালৈ তেতিয়াৰ তেনি তেনে তেনেই তেনেকুৱাখন তেনেকৈ তেনেহ তেন্তে তেল তেলৰ তেহে তেৰ তেৰখন তেৰখনক তেৰশ তেৰাউচি তেৱেঁ তেৱেঁই তেৱোঁ তৈত্তিৰিয় তৈয়াৰ তোক তোমালোকো তোলপাৰ তোলা তোলাৰ ত্বৰান্বিত ত্যাগ ত্যাগৰ ত্যাজ্য ত্ৰয়োদশ ত্ৰয়োবিংশ ত্ৰাণ ত্ৰিছ ত্ৰিছখনৰো ত্ৰিছ্বৰী ত্ৰিপুৰা ত্ৰিপূৰা ত্ৰিভুজ ত্ৰিলিয়ন ত্ৰুটি তৎকালীন তৎক্ষণাত তৎক্ষণাৎ তৰফৰ তৰহৰ তৰা তৰাং তৰিব তৰ্ক তৰ্কযুদ্ধ তৰ্জন থওঁতা থওঁতে থওক থকা থকাকৈ থকাতকৈ থকাবোৰ থকালৈকে থকাহে থকাৰ থপা থমকি থলথলাই থলুৱা থলে থাই থাউকতে থাক থাকি থাকিছিল থাকিব থাকিবগৈ থাকিবা থাকিল থাকিলহেঁতেন থাকিলেও থাকে থাকোঁ থাকোঁতা থাকোঁতে থাকোঁতেই থান থানাক থাপ থাপি থিত থিয় থিয়েটাৰৰ থিৰাং থুঁতৰি থুগুল থুনবাৰ্গে থুনুক থুপি থূলমূল থেছীগাৰে থেৰো থোকাথুকি থোপা থোৱা থোৱাৰ থৌকি থৰক দক্ষতাৰে দক্ষিণ দক্ষিণলৈ দক্ষিণা দক্ষিণে দক্ষিণৰ দখল দণ্ড দণ্ডকা দণ্ডনীয় দণ্ডা দত্ত দত্তক দফা দবা দবৰা দবৰি দমন দম্পতী দয়া দয়াল দলত্যাগ দলসমূহে দলিচা দলিতসকলক দলিল দলীয় দলে দলৈয়ে দলৰ দশকতকৈ দশকতো দশকথা দশম দশমী দহখন দহজন দহটকাবোৰৰ দহটা দহবছৰীয়া দহোটা দাঁত দাঁতদিনাই দাঁতযুক্ত দাঁতি দাঁতিত দাইল দাক্ষিণাত্যৰ দাঙি দাড়ি দাঢ়ি দাঢ়িয়ে দাণ্ডী দাদৰা দান দানা দানৱ দাবীও দাবীত দাবীৰ দাবীৰে দাম দামোদৰ দায় দায়বদ্ধ দায়িত্ব দায়িত্বত দায়িত্বভাৰ দালি দাস দাসে দাসেই দাসো দাসৰ দাৰিদ্ৰ দাৰিদ্ৰ্য দাৰ্শনিক দিউ দিওঁ দিওঁতা দিওঁতে দিকদৰ্শক দিকাৰাই দিখৌ দিগদাৰি দিগন্ত দিচাং দিছপুৰ দিছিল দিছে দিঠকে দিন দিনকেইটা দিনটেই দিনটোক দিনটোলৈ দিনটোৰ দিনটোৱেই দিনত দিনতেদিনাই দিনমান দিনমানতে দিনমানৰ দিনা দিনাই দিনাও দিনাক্ৰুস্না দিনাখন দিনাখনেই দিনাৰ দিনে দিনেৰ দিনৰ দিপাঙে দিব দিবং দিবলৈ দিবৰ দিম দিয়ক দিয়া দিয়াটো দিয়াটোৱেই দিয়াৰ দিয়াৰহে দিয়ুং দিয়ে দিলে দিলেও দিলেহি দিলৌ দিল্লীত দিল্লীৰ দিশলৈ দিশে দিহা দিহিং দিহিঙে দিহিঙ্গীয়া দিৱস দীক্ষা দীঘল দীঘলীয়া দীঘলে দীপকজ্যোতি দীপজ্যোতি দীৰ্ঘ দীৰ্ঘজীৱী দুঃখবৰ দুঃখিত দুঃস্থ দুই দুকলা দুকুৰি দুকূল দুখ দুখন দুখনকৈ দুখনমান দুখনৰ দুখলপীয়া দুখী দুখীয়া দুখে দুগুণ দুঘৰ দুঘৰমান দুঘৰে দুচকীয়া দুছেও দুজন দুজনমানে দুজনী দুজনীক দুজনীয়ে দুজনীৰ দুজনৰ দুটকা দুটা দুটাত দুটামান দুটামানে দুটামানৰ দুটাৰ দুটি দুদিনমানৰ দুধনৈ দুধাৰি দুনি দুনুহ দুপৰ দুপৰীয়া দুপৰীয়াৰ দুবছৰত দুবছৰৰ দুবাৰ দুমুঠি দুয়ো দুয়োঘৰ দুয়োজন দুয়োজনীৰ দুয়োজনে দুয়োজনৰ দুয়োটা দুয়োটাৰে দুয়োৰে দুয়োৱে দুলহী দুলহীৰে দুলাল দুলি দুশ দুশ্চিন্তা দুশ্চৰিত্ৰ দুষ্কৃতি দুষ্ট দুষ্টামি দুষ্প্ৰাপ্য দুৰ দুৰন্ত দুৰাশা দুৰাৰোগ্য দুৰূহ দুৰূহতাৰ দুৰ্গ দুৰ্গতি দুৰ্গম দুৰ্গা দুৰ্ঘটনা দুৰ্ঘোৰ দুৰ্দশা দুৰ্দান্ত দুৰ্ধৰ্ষ দুৰ্নাম দুৰ্নীতি দুৰ্বল দুৰ্বাৰ দুৰ্বিষহ দুৰ্বৃত্ত দুৰ্ভগীয়া দুৰ্ভাগ্য দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে দুৰ্ভাগ্যবশতঃ দুৰ্ভাবনা দুৰ্ভিক্ষ দুৰ্যোগ দুৰ্যোগৰপৰা দুৰ্লভ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ দুৰৱস্থা দুৱনি দুৱা দুৱাই দুৱাৰ দুৱাৰমুখ দুৱৰা দূবৰি দূষণীয় দূষিব দূৰ দূৰণি দূৰণিৰ দূৰত দূৰত্ব দূৰদৰ্শন দূৰদৰ্শিতা দূৰদৰ্শী দূৰবীণ দূৰলৈ দূৰহে দূৰীকৰণ দূৰৈত দূৰৈৰ দূৰৰ দৃঢ় দৃশ্য দৃশ্যত দৃশ্যমান দৃষ্টিভংগীক দেই দেউতা দেউতাই দেউতাক দেউতাকক দেউতাকগৰাকী দেউতাকে দেউতাকৰ দেও দেওধাই দেওপাহাৰ দেওবাৰ দেখনিয়াৰ দেখা দেখাওতো দেখাত দেখাৰ দেখি দেখিও দেখিছিল দেখিছে দেখিছোঁ দেখিবলৈ দেখিম দেখিয়েই দেখিলে দেখিলেই দেখিলোঁ দেখুওৱা দেখুওৱাই দেখুৱাই দেখুৱাইছে দেখুৱাব দেখুৱায় দেখুৱালেই দেখোঁতা দেখোঁতে দেখোন দেচোন দেবীৰ দেবেন্দ্ৰনাথ দেশ দেশক দেশজুৰি দেশত দেশলৈ দেশসমূহৰ দেশাই দেশায়ে দেশৰ দেশৰে দেশৰো দেহ দেহংৰ দেহা দেহে দেৰি দেৱ দেৱজিৎ দেৱতা দেৱতাৰ দেৱদাস দেৱদূত দেৱভটিমা দেৱা দেৱালয় দেৱালয়ৰ দেৱাশিস দেৱী দেৱীৰ দেৱেন দেৱেনে দেৱেশ্বৰ দৈত্যকায় দৈত্যাকাৰ দৈত্যাৰি দৈনন্দিন দৈন্য দৈয়াং দৈৰ্ঘ্য দৈৰ্ঘ্যৰ দোঁৱা দোকান দোকানত দোকানীয়ে দোদুল্যমান দোধোৰ দোপাল দোলা দোলাখন দোলাটো দোলাত দোলাতেই দোষ দোষাৰোপ দোষে দোৱান দৌলত দৌৰা দৌৰাত্ম্য দৌৰাত্ম্যদ্বাৰা দৌৰি দৌৰোঁতা দৌৰোঁতে দ্ধ দ্বন্দ্ব দ্বাদশ দ্বাবিংশ দ্বাৰকা দ্বাৰস্থ দ্বাৰা দ্বাৰাহে দ্বিকক্ষীয় দ্বিখণ্ডিত দ্বিজ দ্বিজই দ্বিতীয় দ্বিতীয়া দ্বিধা দ্বিধাবোধ দ্বিমুখী দ্বীপ দ্বেষ দ্বৈতবাদ দ্ব্যাৰ্থতাৰে দ্য দ্ৰব্যৰ দ্ৰৱ্য দৰং দৰকাৰ দৰকাৰী দৰঙ দৰঙে দৰদী দৰব দৰবাৰৰ দৰমিয়া দৰা দৰিকা দৰিদ্ৰতা দৰিদ্ৰতাৰ দৰে দৰেই দৰ্পণ দৰ্শন দৰ্শনেৰে দৰ্শনৰ ধনশিৰি ধনী ধনু ধন্যবাদ ধনৰ ধপাই ধপ্ ধবনি ধমকি ধমকিৰে ধমনী ধলটো ধাউতি ধাতুৰে ধান ধানো ধাম ধামে ধামৰ ধাৰণ ধাৰণা ধাৰণাটো ধাৰণাসমূহ ধাৰা ধাৰাত ধাৰাবাহিক ধাৰাবাহিকখনত ধাৰাবাহিকৰ ধাৰাসমূহৰ ধাৰাৰ ধাৰ্মিক ধাৰৰ ধীৰ ধীৰুভাই ধীৰে ধুঁৱলী ধুই ধুতি ধুদুকি ধুনা ধুনীয়া ধুবুৰী ধুম ধুমুহা ধুমুহাজাক ধুলে ধুৰন্ধৰ ধুৱাই ধূপকাঠি ধূপৰ ধূম্ৰপান ধূলা ধূলাৰ ধূলি ধূলিসাৎ ধূসৰ ধেমাজি ধেমাজী ধেমালি ধেমালিতে ধৈৰ্য্য ধোঁৱা ধোঁৱাৰ ধোৱা ধোৱাৰ ধ্ব ধ্বংস ধ্যান ধ্ৰুপদী ধৰণ ধৰণেৰেই ধৰণৰ ধৰম ধৰা ধৰাটো ধৰাশায়ী ধৰাৰ ধৰি ধৰিছিল ধৰিছে ধৰিব ধৰিবলৈ ধৰিয়ে ধৰিলে ধৰিলেও ধৰিলেহি ধৰে ধৰেহি ধৰোঁতা ধৰোঁতে ধৰ্ম ধৰ্মই ধৰ্মকথাও ধৰ্মত ধৰ্মতত্ত্বৰ ধৰ্মনাৰায়ণ ধৰ্মনিৰপেক্ষ ধৰ্মপাল ধৰ্মপালৰ ধৰ্মমত ধৰ্মমতত ধৰ্মমতৰ ধৰ্মাৱলম্বী ধৰ্মী ধৰ্মীয় ধৰ্মৰ নকবি নকল নকৈছিল নক্ষত্ৰ নকৰা নকৰাকৈ নকৰাৰ নকৰি নকৰিছিল নকৰিলেও নকৰে নগণ্য নগদ নগাঁও নগাঁৱৰ নগাপাহাৰ নগাৰাজ্যৰ নগুৰ নগৈ নগৰ নগৰে নঘটিলেও নজনা নজনাকৈয়ে নজিৰ নজ্বলাই নজ্বলায় নঞৰ্থক নটকা নটসূৰ্য নটা নটৰাজ নতুন নতুনকৈ নথওঁ নথকা নথকাৰ নথি নদন নদিয়াদ নদী নদীখন নদীত নদীদ্বীপ নদীলৈ নদীৰ নদৰ নদৰাজ নধৰ নন্দিনী নন্দিনীয়ে নপঠিয়ালে নপঢ়া নপুংসক নপৰিবলগীয়া নবওঁ নবাগত নবীন নবেম্বৰত নবৌয়েক নবৌয়েকজনীয়ে নবৌয়েকে নবৌয়েকৰ নভবা নমস্কাৰ নমস্তুতে নমা নমাই নমাবলৈ নমামী নম্বৰজন নমৰাকৈ নয়নাভিৰাম নলওঁ নলগা নলবাৰী নলা নলিনী নশ্বৰদেহ নহওঁতে নহওঁতেই নহয় নহয়ো নহলে নহা নহৈছিল নাই নাইকিয়া নাইতো নাইবা নাও নাওখন নাওখনৰ নাওবৈচা নাক নাকচ নাকনি নাকাই নাকাঢ় নাকে নাখাই নাখাওঁ নাখাব নাখায় নাখাল নাখালা নাখালে নাখালোঁ নাগ নাগক নাগকেশৰ নাগকেসৰ নাগচফা নাগচম্পকম নাগচম্পিগে নাগচাফা নাগতি নাগপুষ্প নাগাক্ষ নাগাচাৰি নাগে নাগেশ্বৰ নাগৰিক নাগৰিকসকলৰ নাগৰিকৰ নাঙঠ নাঙলৰ নাচ নাচা নাচাই নাচাওঁ নাচাব নাচায় নাচাল নাচি নাচোৰবান্দা নাছিল নাছিলোঁনে নাছীল নাজল নাজানি নাজানিছিল নাজানে নাজানো নাজীবাদৰ নাট নাটক নাটকখনিৰ নাটকবোৰত নাটকসমূহ নাটকৰ নাটখন নাটত নাটনিৰ নাটসমূহক নাট্য নাট্যকলাৰ নাট্যকাৰ নাট্যশালা নাট্যশৈলী নাট্যাভিনয় নাট্যাভিনয়ক নাট্যাভিনয়ৰ নাট্যামোদী নাট্যৰ নাটৰ নাড়ী নাতাকিবি নাতি নাতিনীয়েক নাথ নাথল নাথাক নাথাকিলে নাথাকে নাথাকোঁ নানা নানাচ নানাচোঁ নানান নানে নান্দনিক নাপাই নাপাওঁ নাপাওঁতেই নাপাত নাপাব নাপায় নাপালে নাপাহৰ নাপাহৰি নাপাৰি নাপাৱ নাবাওঁ নাবাচে নাবান্ধ নাভাব নাভাবে নাভাবোঁ নাম নামকৰণ নামঘোষা নামঘোষাখন নামঘোষাখনো নামঘৰ নামঘৰটো নামঘৰটোত নামঘৰটোৰ নামঘৰত নামঘৰৰ নামটো নামটোৰ নামটোৱে নামত নামতে নামভৰ্তি নামসৰ্বস্ব নামা নামাত নামাতা নামাতো নামাতোঁ নামান নামানি নামাৰ নামি নামিবলৈহে নামে নামেৰে নামৰ নামৰূপ নায়ক নায়িকা নাযাওঁ নাযাব নাযায় নালাগি নালাগিলে নালাগে নাশক নাহাঁহ নাহিবা নাহিলহেঁতেন নাহে নাহৰ নাহৰক নাহৰৰ নাৰদী নাৰাখ নাৰায়ণ নাৰায়াণে নাৰিকল নাৰী নাৰীক নাৰীগৰাকী নাৰীসকলৰ নাৰীৰ নাৱে নাৱেৰে নাৱৰ নাৱৰপৰা নাৱৰীয়া নাৱৰে নিঃশেষ নিঃসংকোচ নিঃসংগ নিঃসন্তান নিঃসন্দেহ নিঃস্বাৰ্থ নিঃস্বাৰ্থভাৱে নিঃসৰণ নিউ নিউক্লীয় নিউয়ৰ্কত নিওঁতা নিওঁতে নিকটভাৱে নিকটৱৰ্তী নিকতৱৰ্তী নিকা নিকাচ নিকাম নিকাৰ নিকেতনত নিক্কণ নিখুঁত নিখুঁতভাৱে নিগাজি নিচা নিচাগ্ৰস্ত নিচাদেৱে নিচিনা নিচিনাকৈ নিচেই নিছলা নিছিল নিজ নিজক নিজকে নিজচকু নিজহাতে নিজা নিজাববীয়াকৈ নিজে নিজেই নিজেও নিজেতো নিজেৰ নিজৰ নিজৰাপাৰৰ নিঠৰুৱা নিতান্ত নিতাল নিত্য নিদিওঁ নিদিয়াকৈ নিদিয়াটো নিদিয়াত নিদিয়াৰ নিদিয়ে নিদিলে নিদিলেও নিদ্ৰা নিদৰ্শন নিন্দা নিন্দোৱাৰ নিপীড়িত নিপুণ নিপুণভাৱে নিব নিবদ্ধ নিবনুৱা নিবাস নিবাৰণ নিবৃত্তি নিভাঁজ নিমখ নিমখৰ নিমন্ত্ৰণ নিমন্ত্ৰণী নিমাওমাও নিমাৰ্ণ নিমিত্তে নিম্নকক্ষ নিম্নপ্ৰদত্ত নিম্নলিখিত নিম্বাৰ্কাচাৰ্যই নিয়ন্ত্ৰণ নিয়ন্ত্ৰণৰ নিয়ন্ত্ৰিত নিয়ম নিয়মটো নিয়মটোতো নিয়মাধীন নিয়মানুৱৰ্তিতা নিয়মানুৱৰ্তী নিয়মিত নিয়মীয়াকৈ নিয়মৰ নিয়া নিয়াইছিল নিয়াম নিয়াৰি নিয়াৰিকৈ নিয়ে নিয়োগ নিয়োজন নিযুক্ত নিযুক্তি নিযুত নিলে নিশা নিশাই নিশাটি নিশাতে নিশাহ নিশ্চয় নিশ্চিত নিশ্চিতভাৱে নিশ্চিতমনে নিশ্চিহ্ন নিশ্চুপ নিশ্ছিদ্ৰ নিশ্বাস নিষধ নিষিদ্ধ নিষেধ নিষেধাজ্ঞামূলক নিষ্ক্ৰিয় নিষ্ঠাৱান নিষ্পত্তি নিষ্পাপ নিস্তব্ধ নিস্বাৰ্থ নিৰঞ্জন নিৰন্তৰ নিৰপেক্ষ নিৰল নিৰহংকাৰ নিৰাপত্তা নিৰালস্য নিৰীক্ষণ নিৰীক্ষা নিৰীহ নিৰুক্ত নিৰুত্তাপভাবে নিৰুদ্বেগ নিৰুপায় নিৰূপণ নিৰোগ নিৰ্ঘাত নিৰ্ঝৰেৰ নিৰ্ণায়ক নিৰ্দয়ভাৱে নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশক নিৰ্দেশনা নিৰ্দেশমূলক নিৰ্দেশিকা নিৰ্দোষিতা নিৰ্দ্ধাৰণ নিৰ্ধাৰণ নিৰ্বন্ধ নিৰ্বাচন নিৰ্বাচিত নিৰ্বাহ নিৰ্বিশেষে নিৰ্ভীকভাৱে নিৰ্ভৰ নিৰ্ভৰযোগ্য নিৰ্ভৰশীল নিৰ্মম নিৰ্মাণ নিৰ্মাণৰ নিৰ্মাতা নিৰ্মিত নিৰ্মূল নিৰ্মূলকৰণ নিৰ্লজ্জ্জ নিৰ্লিপ্ত নিৰৱচ্ছিন্ন নিৱেশ নীচ নীচলৈ নীচাত্মিকা নীচৰ নীতি নীতিগত নীতিত নীতিবোৰ নীতিয়ে নীতিসমূহৰৰ নীতিৰ নীতিৰে নীলকান্ত নীলগ্ৰীব নীলধ্বজ নীলা নীলাবিলাকৰ নীৰস নীৰৱ নীৰৱতাৰ নুঘলোৱাকৈ নুজুৰিলেও নুঠাবি নুঠে নুদূষিব নুপুৱায় নুবুজা নুমুৱাই নুশুনা নূপুৰ নৃত্য নৃত্যগীতৰ নৃত্যটো নৃত্যনাট্য নৃত্যপ্ৰকাৰে নৃত্যপ্ৰধান নৃত্যশিল্পীসকলে নৃত্যৰ নৃত্যৰূপ নৃপেন নৃশংস নেওতা নেকি নেখালে নেগুৰ নেচেপোঁ নেজা নেজানি নেজে নেতাই নেতাক নেতাসকল নেতাসকলক নেতাসকলে নেতাসকলৰ নেতাৰ নেতৃত্ব নেতৃত্বক নেতৃত্বত নেতৃত্বাধীন নেতৃত্বৰে নেতৃবৰ্গৰ নেদেখা নেদেখাজনৰ নেদেখি নেদেখে নেপথ্য নেপাল নেপালী নেপেলায় নেমেলা নেলাগে নেশ্যনেল নেস্ত নেহোঁ নেহৰু নেহৰুৰ নেহৰুৱে নেৰানেপেৰা নেৰানেপেৰাকৈ নৈঃশব্দ্য নৈখন নৈতিক নৈপুণ্য নৈমিত্তিক নৈশ নৈসৰ্গিক নৈৰ নৈৱেদ্য নোই নোক্তে নোখোলোঁতেই নোখোৱা নোতোলে নোদোকা নোধোৱা নোপোৱা নোপোৱাৰ নোবেল নোম নোযোৱা নোলাব নোলায় নোলাল নোলোৱাকৈ নোহোৱা নোহোৱায়েও নোৱাৰি নোৱাৰিছিল নোৱাৰিলে নোৱাৰিলোঁ নোৱাৰিলোঁহেঁতেন নোৱাৰে নোৱাৰেনে নোৱাৰোঁ নোৱাৰোতেই নোৱৰা নৌকা নৌকাস্থ ন্যস্ত ন্যায় ন্যায়পালৰ ন্যায়প্ৰস্থান ন্যায়বিচাৰ ন্যায়াধীশ ন্যায়ালয় ন্যায়ালয়ত ন্যায্য ন্যূনতম নৰকাসুৰ নৰকাসুৰক নৰকাসুৰৰ নৰকৰ নৰনাৰায়ণে নৰনাৰায়ণৰ নৰবলি নৰা নৰিয়া নৰেন্দ্ৰ নৰ্তক নৰ্দমা নৰ্মদা নৰ্মিত নৰৱেৰ নৱবৈষ্ণৱ নৱম নৱেম্বৰ নৱেম্বৰত নৱেম্বৰৰ পঁইত্ৰিছ পঁচপন পঁচা পঁচিছ পঁজা পংকজে পইচা পকনীয়া পকনীয়াই পকনীয়াৰ পকা পকাই পকামাটিৰ পকি পকোৱা পক্ব পক্বান্ন পক্ষ পক্ষই পক্ষপাতমূলক পক্ষপাতিতা পক্ষপাতিত্ব পক্ষপাতী পক্ষৰ পখলাই পচা পচি পছন্দ পছোৱাজাক পঞ্চ পঞ্চদশ পঞ্চবটী পঞ্চম পঞ্চলিছ পঞ্চলিছডাল পঞ্চলিছদিন পঞ্চায়ত পঞ্চেশ্বৰীৰ পঞ্জাব পঞ্জাবৰ পঞ্জীয়ন পটত পটপট পটভূমি পট্টভি পট্টাচিত্ৰ পট্টাচিত্ৰা পট্টাচিত্ৰাৰ পট্টিত্ৰা পঠা পঠাই পঠাওঁ পঠাব পঠাম পঠায় পঠালে পঠালোঁ পঠিওৱা পঠিওৱাৰ পঠিয়া পঠিয়াইছিল পঠিয়ালে পঠোৱা পঢ়া পঢ়াশলীয়া পঢ়াশালি পঢ়াৰ পঢ়ি পঢ়িছিল পঢ়িব পঢ়িবলৈ পঢ়িল পঢ়িলেই পঢ়ুৱাওক পঢ়ুৱাম পঢ়ুৱৈ পঢ়ুৱৈসকলৰ পঢ়োঁতা পঢ়োঁতে পণে পণ্ডিত পণ্ডিতে পতংগ পতন পতাকা পতি পতিৰ পত্নী পত্ৰ পত্ৰঝৰা পত্ৰত পত্ৰিকাৰ পথছোৱা পথটোৰ পথটোৰে পথালি পথাৰ পথাৰখন পথাৰখনৰ পথাৰবোৰৰ পথে পথৰ পদক পদটো পদটোৱো পদত পদত্যাগ পদবোৰলৈকো পদব্ৰজে পদসমূহ পদাধিকাৰী পদাধিকাৰীসকলৰ পদাৰ্থবিজ্ঞান পদাৰ্পণ পদূলি পদূলিয়ে পদ্ধতি পদ্ধতিগত পদ্ম পদৰ পদৰপৰা পনা পন্থা পন্থাও পন্থাৰো পন্থী পন্থীয়ে পলং পলাই পলায়ন পলিচী পলুৱাই পল্লী পশু পশ্চিম পশ্চিমলৈ পশ্চিমীয়া পশ্চিমে পশ্চিমৰ পষেক পষেকীয়া পষেকে পহিলা পহু পহুকাণে পাঁচ পাঁচখন পাঁচজন পাঁচটা পাঁচটি পাঁচদিন পাঁচবছৰ পাঁচশ পাঁজি পাঁজৰ পাঁজৰে পাই পাইকাছৰ পাইছিল পাইছে পাইছোঁ পাউডাৰ পাওঁতা পাওঁতে পাওক পাক পাকঘৰটো পাকট পাকিস্তান পাকিস্তানৰ পাকে পাখ পাগলাদিয়া পাগলামি পাচনি পাচলি পাচলৈ পাছ পাছত পাছতে পাছতেই পাছতো পাছদিনা পাছবেলা পাছমুহূৰ্ত পাছলৈ পাছে পাছৰ পাছৰচোৱাত পাছৰে পাজৰ পাজৰে পাঞ্চাল পাটিলৰ পাট্টা পাঠ পাঠক পাঠিকা পাঠ্যক্ৰমৰ পাণ পাণকেইটি পাণটো পাণ্ডিত্য পাণ্ডুলিপি পাণ্ডৱ পাত পাতত পাতনি পাতবোৰ পাতল পাতাল পাতাললৈকে পাতি পাতিছিল পাতিব পাতিৰ পাতে পাতেগৈ পাত্ৰ পাত্ৰতো পাত্ৰপুট পাত্ৰী পাতৰ পাথৰেৰে পাধিৰ পান পানী পানীগছাবোৰ পানীগ্ৰহী পানীত পানীমূৰ পানীৰ পাপ পাপিষ্ঠ পাপৰিৰ পাব পাবলৈ পাব্লিক পায় পায়খানা পায়হি পালট পালন পালবংশৰ পালা পালাং পালি পালিত পালে পালেও পালেগৈ পালোঁ পাশকটা পাশত পাশে পাষাণ পাহ পাহাৰ পাহাৰত পাহাৰসমূহ পাহাৰীয়া পাহে পাহোৱাল পাহৰণি পাহৰাই পাহৰিও পাহৰিব পাৰ পাৰতে পাৰদৰ্শিতা পাৰদৰ্শী পাৰমাণৱিক পাৰাক পাৰি পাৰিছিল পাৰিছে পাৰিব পাৰিবনে পাৰিবাৰিক পাৰিলোঁ পাৰে পাৰ্গত পাৰ্চী পাৰ্টি পাৰ্থক্য পাৰ্থক্যৰ পাৰ্বণ পাৰ্লিয়ামেণ্টত পাৰ্লিয়ামেণ্টে পাৰ্শ্বক্ৰিয়া পাৰৰ পাৱে পিঁয়াজ পিছ পিছত পিছতে পিছতেই পিছতো পিছপিন পিছফাল পিছফালে পিছল পিছলৈ পিছহুঁহকি পিছা পিছাকৈ পিছুৱা পিছুৱাই পিছে পিছৰ পিছৰচাম পিছৰটোত পিছৰে পিট পিটনি পিটা পিটিকি পিঠা পিডিএফ পিতাই পিতাক পিতাকে পিতাকৰ পিতি পিতৃ পিতৃগৰাকী পিতৃৰ পিনা পিনে পিন্ধা পিন্ধায় পিনৰ পিয়লা পিয়লি পিয়াহ পিয়াহত পিয়াহে পিল পিলকৈ পিলিং পিহি পিৰপিৰণি পিৰামিড পিৰালিত পিৰালিতে পিৰিক পিৰিচ পীকৰ পীৰিত পুঁজি পুংকেশৰবোৰ পুখুৰী পুঙ্খানুপুঙ্খ পুঠিমাৰী পুডিং পুণ্য পুতি পুতুৰি পুতেক পুতেকক পুতেককহে পুতেকেতো পুতেকৰ পুত্ৰ পুত্ৰৰ পুথি পুথিসমূহত পুথিসমূহে পুনশ্চ পুন্নাগ পুনৰ পুনৰপি পুনৰভিনয় পুনৰাই পুনৰুজ্জীৱিত পুনৰুজ্জীৱিতকৰণৰ পুনৰুদ্ধাৰ পুনৰ্নিমাণ পুলি পুলিচ পুলুং পুষ্কৰাৱতী পুষ্কৰিণী পুষ্প পুষ্পভদ্ৰা পুষ্পৱন্ত পুষ্য পুহ পুহত পুৰণা পুৰণি পুৰস্কাৰ পুৰাণৰ পুৰাতত্ত্ব পুৰাতন পুৰি পুৰী পুৰীক পুৰীৰ পুৰু পুৰুষ পুৰুষগৰাকী পুৰুষলৈকে পুৰুষসমূহ পুৰুষোত্তম পুৰোধা পুৰোনো পুৰোহিতৰ পুৰ্বেই পুৱা পুৱাবেলা পুৱৰ পূজন পূজনীয় পূজা পূজাত পূজাৰ পূজাৰীয়ে পূতিগন্ধ পূব পূবকোণত পূবত পূবে পূবৰ পূবৰপৰা পূ্ৱে পূৰ পূৰঠ পূৰণ পূৰা পূৰাই পূৰাওঁ পূৰাকৈ পূৰাদমে পূৰাব পূৰামাত্ৰা পূৰ্ণ পূৰ্ণাংগ পূৰ্ণানন্দ পূৰ্ণিমা পূৰ্তি পূৰ্ন পূৰ্ব পূৰ্বতে পূৰ্বপুৰুষ পূৰ্বপুৰুষসকল পূৰ্বপ্ৰচলিত পূৰ্বসূৰী পূৰ্বাঞ্চল পূৰ্বাহ্ণ পূৰ্বৰ পূৰ্বৰঙ্গ পূৱ পূৱত পৃথক পৃথক্কৰণ পৃথিৱী পৃথিৱীখনত পৃথিৱীৰ পৃথু পৃথুৰ পৃষ্ঠপোষকতা পৃষ্ঠা পেঁচাল পেঁপা পেঁপুৱা পেইণ্টিং পেছা পেছাদাৰী পেটমোচাজনী পেটি পেটেল পেটেলে পেনাগা পেমা পেলাই পেলাইছিল পেলাওঁ পেলাওক পেলাব পেলায় পেলালে পেলোৱাৰ পেৰয়ে পেৰামবুলেটৰ পেৰিয়ে পৈণত পৈতৃক পোক পোছ পোছা পোছাক পোট পোত পোদ্দাৰ পোনছাটে পোনপটীয়া পোনপ্ৰথম পোনাই পোনাইছিল পোলোকা পোষকতা পোষণ পোহনীয়া পোহাৰ পোহৰে পোৰা পোৱা পোৱাকৈ পোৱাটো পোৱাত পোৱাপ্ৰকাৰৰ পোৱালি পোৱালিটোৰ পোৱালিটোৰপৰা পোৱাৰ পৌৰশাসন পৌৰসভা পৌৰাণিক পৌৰোহিত্য প্ৰ প্ৰকল্পলৈ প্ৰকাণ্ড প্ৰকাশ প্ৰকাশন প্ৰকাশহোৱা প্ৰকাশিত প্ৰকাশিতপ্ৰকাৰৰ প্ৰকাশ্যে প্ৰকাশৰ প্ৰকাৰটোত প্ৰকাৰান্তৰে প্ৰকাৰে প্ৰকাৰৰ প্ৰকৃত প্ৰকৃতি প্ৰকৃতিবাদ প্ৰকৃতিস্থ প্ৰকৃতিৰ প্ৰক্ষেপণ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰক্ৰিয়াক প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰখ্যাত প্ৰখৰ প্ৰচণ্ড প্ৰচলন প্ৰচলনৰ প্ৰচলিত প্ৰচাৰ প্ৰচাৰক প্ৰচাৰপুস্তিকাত প্ৰচাৰৰ প্ৰচুৰ প্ৰজা প্ৰজাতন্ত্ৰ প্ৰজাতন্ত্ৰৰ প্ৰজাতি প্ৰজাতিত প্ৰজাতিৰ প্ৰজাপতি প্ৰজাপতিৰ প্ৰজাসকলক প্ৰজ্বলন প্ৰজ্বালক প্ৰডাক্ট প্ৰণ প্ৰণয়ন প্ৰণয়নমূলক প্ৰণাম প্ৰণালী প্ৰণিপাত প্ৰতাপধ্বজ প্ৰতাপধ্বজৰ প্ৰতাৰণা প্ৰতি প্ৰতিও প্ৰতিক প্ৰতিকী প্ৰতিকূল প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰতিক্ৰিয়াত প্ৰতিখন প্ৰতিগৰাকী প্ৰতিঘাত প্ৰতিঘাতে প্ৰতিঘৰতে প্ৰতিজ্ঞ প্ৰতিটো প্ৰতিটোৰ প্ৰতিদান প্ৰতিদিনে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা প্ৰতিদ্বন্দ্বী প্ৰতিদ্বন্দ্বীক প্ৰতিধ্বনি প্ৰতিধ্বনিবোৰ প্ৰতিনিধি প্ৰতিনিধিসকলক প্ৰতিনিধিৰ প্ৰতিফলিত প্ৰতিবন্ধকতাৰ প্ৰতিবাদ প্ৰতিবাদক প্ৰতিবাদত প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিবিধান প্ৰতিবিম্ব প্ৰতিভা প্ৰতিভাবান প্ৰতিভাৰ প্ৰতিভাৱান প্ৰতিম প্ৰতিমাহে প্ৰতিমূৰ্তি প্ৰতিযোগিতা প্ৰতিযোগী প্ৰতিযোগীজন প্ৰতিযোগীবোৰ প্ৰতিযোগীয়ে প্ৰতিযোগীসকল প্ৰতিলিপি প্ৰতিশোধ প্ৰতিষ্ঠা প্ৰতিষ্ঠাই প্ৰতিষ্ঠাতা প্ৰতিষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠানটোৰ প্ৰতিষ্ঠানত প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰতিষ্ঠাপক প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰতিষ্ঠিত প্ৰতিহত প্ৰতিৰক্ষা প্ৰতিৱেদন প্ৰতীক প্ৰতীকাত্মক প্ৰতীকী প্ৰতীক্ষা প্ৰতীয়মান প্ৰত্যংগ প্ৰত্যক্ষ প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰত্যয় প্ৰত্যহাৰ প্ৰত্যাখ্যান প্ৰত্যাশা প্ৰত্যাশিত প্ৰত্যাহাৰসমূহ প্ৰত্যাহৃত প্ৰত্যাহ্বানটো প্ৰত্যাৱৰ্তন প্ৰত্যেক প্ৰত্যেকখন প্ৰত্যেকটো প্ৰত্যেকৰে প্ৰত্যৰ্পণ প্ৰথন প্ৰথম প্ৰথমখন প্ৰথমগৰাকী প্ৰথমজন প্ৰথমটো প্ৰথমতে প্ৰথমবাৰ প্ৰথমবাৰৰ প্ৰথমে প্ৰথমেই প্ৰথা প্ৰথাত প্ৰথাবিৰুদ্ধ প্ৰদান প্ৰদানৰ প্ৰদূষণ প্ৰদূষিত প্ৰদেশ প্ৰদেশতে প্ৰদেশসমূহৰৰ প্ৰদেশৰ প্ৰদৰ্শক প্ৰদৰ্শন প্ৰদৰ্শনকাৰী প্ৰদৰ্শনী প্ৰদৰ্শনীৰ প্ৰদৰ্শনেৰে প্ৰদৰ্শনৰ প্ৰদৰ্শিত প্ৰধান প্ৰধানকৈ প্ৰধানমন্ত্ৰী প্ৰধানমন্ত্ৰীক প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে প্ৰফুল্ল প্ৰফুল্লহঁতৰ প্ৰফুল্লহঁতৰপৰা প্ৰবন্ধ প্ৰবন্ধকাৰ প্ৰবন্ধত প্ৰবল প্ৰবহমান প্ৰবীণ প্ৰবৃত্তি প্ৰব্ৰজন প্ৰব্ৰজনৰ প্ৰবৰ্তিত প্ৰভাবিত প্ৰভাৱ প্ৰভাৱশালী প্ৰভাৱহীন প্ৰভাৱান্বিত প্ৰভু প্ৰভুক প্ৰভুৰ প্ৰভুৱে প্ৰমাণ প্ৰমাণস্বৰূপে প্ৰমাণিত প্ৰমুখ্যে প্ৰমূল্য প্ৰমূল্যবোধ প্ৰমূল্যৰে প্ৰয়াগ প্ৰয়াত প্ৰয়াস প্ৰয়োগ প্ৰয়োগবাদী প্ৰয়োজন প্ৰয়োজনবোধ প্ৰয়োজনীয় প্ৰয়োজনীয়তা প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰযোজক প্ৰযোজনা প্ৰযোজিত প্ৰলয় প্ৰলয়ংকৰী প্ৰশংসা প্ৰশস্ত প্ৰশান্ত প্ৰশাসকৰ প্ৰশাসন প্ৰশাসনিক প্ৰশাসনীয় প্ৰশাসনে প্ৰশাসনৰ প্ৰশাসিনক প্ৰশিক্ষণ প্ৰশ্ন প্ৰসংগ প্ৰসংগও প্ৰসংগত প্ৰসঙ্গত প্ৰসঙ্গৰ প্ৰসাদ প্ৰসাৰিত প্ৰসিদ্ধ প্ৰসিদ্ধি প্ৰসূতি প্ৰসূতিগৰাকী প্ৰস্তাৱ প্ৰস্তাৱনা প্ৰস্তাৱৰ প্ৰস্তুত প্ৰস্তৰ প্ৰস্থান প্ৰস্থানত্ৰয়ী প্ৰস্ফুটিত প্ৰস্ৰাৱ প্ৰস্ৰাৱঘৰ প্ৰস্ৰাৱাগাৰ প্ৰসৱ প্ৰহল্লাদা প্ৰাংগন প্ৰাইভেট প্ৰাইমেৰী প্ৰাক প্ৰাকৃতত প্ৰাকৃতিক প্ৰাকৃতিকভাৱে প্ৰাক্ প্ৰাগজ্যোতিষ প্ৰাগজ্যোতিষত প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ প্ৰাগজ্যোতিষপুৰৰ প্ৰাগজ্যোতিষৰ প্ৰাগ্তন প্ৰাচীন প্ৰাচুৰ্য্য প্ৰাঞ্জল প্ৰাণ প্ৰাণকেন্দ্ৰ প্ৰাণখোলা প্ৰাণটাকি প্ৰাণটো প্ৰাণত্যাগ প্ৰাণহানি প্ৰাণায়াম প্ৰাণী প্ৰাণীকেইটাৰপৰা প্ৰাণে প্ৰাণৰ প্ৰাতঃকৃত্য প্ৰাতিপদিক প্ৰাথমিক প্ৰাদুৰ্ভাৱ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ প্ৰাদেশিক প্ৰাধান্য প্ৰান্তত প্ৰান্তৰ প্ৰাপ্ত প্ৰাবল্য প্ৰাভাৱ প্ৰামাণ্য প্ৰায় প্ৰায়বোৰ প্ৰায়ভাগৰেপৰা প্ৰায়শ্চিত্ত প্ৰায়েই প্ৰাসংগিক প্ৰাহ্ণ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰাৰ্থনা প্ৰাৰ্থিত্ব প্ৰাৰ্থী প্ৰাৰ্থীবোৰেই প্ৰিয় প্ৰিয়তম প্ৰিয়ম্বদা প্ৰীতি প্ৰেক্ষাপটত প্ৰেত প্ৰেতে প্ৰেমিক প্ৰেমিকা প্ৰেৰণ প্ৰেৰণা প্ৰেৰিত প্ৰোৎসাহ প্ৰৱণতা প্ৰৱণতাৰ প্ৰৱহমান প্ৰৱাহ প্ৰৱেশ প্ৰৱেশাধিকাৰ প্ৰৱৰ্তন প্ৰৱৰ্তনৰ পৰক পৰজীৱী পৰম পৰমানন্দ পৰম্পৰা পৰম্পৰাগত পৰম্পৰাগতভাৱে পৰম্পৰাহে পৰম্পৰাৰ পৰলোকপ্ৰাপ্তি পৰশা পৰশুৰামক পৰস্পৰ পৰস্পৰৰ পৰা পৰাই পৰাকৈ পৰাজয় পৰাজিত পৰাদি পৰামৰ্শ পৰামৰ্শও পৰামৰ্শমতে পৰায়ণ পৰাস্ত পৰাহ্ণ পৰাৰ পৰি পৰিকল্পনা পৰিক্ৰমা পৰিক্ৰমাৰ পৰিকৰ পৰিগণিত পৰিচয় পৰিচয়ৰ পৰিচালক পৰিচালকৰ পৰিচালকৰূপে পৰিচালনা পৰিচালনাৰ পৰিচালিকা পৰিচালিত পৰিচিত পৰিচ্ছদ পৰিচ্ছন্ন পৰিছিল পৰিছেহি পৰিজন পৰিণত পৰিণাম পৰিণীত পৰিণীতা পৰিত্ৰাণ পৰিদৰ্শক পৰিদৰ্শন পৰিধান পৰিধি পৰিধিত পৰিপক্ব পৰিপন্থী পৰিপাটি পৰিপূৰক পৰিপ্ৰেক্ষিতত পৰিব পৰিবলৈ পৰিবহণ পৰিবেষ্টিত পৰিমাণ পৰিমাণে পৰিয়াল পৰিয়ালত পৰিয়ালৰ পৰিয়ালৰফালেমূৰফালৰ পৰিয়েই পৰিল পৰিলক্ষিত পৰিলোঁ পৰিশিষ্ট পৰিশোধ পৰিষদ পৰিষদসকলৰ পৰিষদো পৰিষসকলৰ পৰিষ্কাৰ পৰিষৰ পৰিসমাপ্তি পৰিস্থিতিতে পৰিস্থিতিৰ পৰিস্থিতৰ পৰিস্ফুট পৰিস্মিতা পৰিসৰে পৰিহাসৰ পৰিহৰি পৰিৱহণ পৰিৱেশ পৰিৱেশন পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন পৰিৱৰ্তনশীল পৰিৱৰ্তনৰ পৰিৱৰ্তে পৰীক্ষা পৰীক্ষাগাৰ পৰীক্ষানিৰীক্ষা পৰীক্ষামূলক পৰুৱা পৰুৱাৰ পৰে পৰোঁ পৰোঁতে পৰোৱা পৰ্ব পৰ্বত পৰ্বতক পৰ্বতমালা পৰ্বতাৰোহণ পৰ্বতীয়া পৰ্বৰ পৰ্মানন্দ পৰ্যন্ত পৰ্যাপ্ত পৰ্যায়ত পৰ্যায়ৰ পৰ্যালোচনা পৰ্যালোচনাত পৰ্যালোচিত পৰ্য্যটক পৰ্য্যটন পৰ্য্যটনৰ পৰ্য্যটনৰফালে পৰ্য্যবেক্ষণ পৰ্য্যালোচনা পৰৰাষ্ট্ৰই পৰৱৰ্তী পৰৱৰ্তীকালত পৰৱৰ্তীসময়ত পৱিত্ৰ ফঁহিয়া ফণি ফলত ফলপ্ৰসূ ফলশ্ৰুতিত ফলস্বৰূপে ফলে ফল্গূৎসৱ ফষ্টি ফাঁকি ফাঁকিদাৰ ফাঁকিবাজ ফাঁকে ফাঁচি ফাইলা ফাইলাৰ ফাউণ্ডেচনে ফাগুন ফাগুনৰ ফাট ফাণ্ড ফান্দ ফাল ফালিব ফালে ফালেমূৰ ফাল্গুনী ফালৰ ফালৰপৰা ফাৰ্লংমান ফিকা ফিচিঙা ফিচিঙি ফিছিয়েল ফিট ফিতা ফিল্ম ফিৰিঙতি ফুকন ফুকা ফুচুলনিৰ ফুচুৰিলৈ ফুট ফুটা ফুটাই ফুটাব ফুটি ফুটিছিল ফুটিছিলবছৰীয়া ফুল ফুলজাৰি ফুলবোৰ ফুলা ফুলে ফুলেৰে ফুলৰ ফুৰ ফুৰা ফুৰাই ফুৰাইছিল ফুৰাবলৈ ফুৰি ফুৰিছ ফুৰিব ফুৰে ফুৰোঁতা ফুৰোঁতে ফুৰোৱা ফেঁটী ফেচবুকত ফেনে ফেনৰ ফেপেৰি ফেব্ৰুৱাৰী ফেব্ৰুৱাৰীত ফেল ফেলোশ্বিপ ফোঁট ফোঁপাই ফোঁপোলা ফোঁহা ফোটোকাৰে ফোন ফ্ৰাঞ্চৰ ফ্ৰেঙ্ক ফ্ৰেঞ্চ ফ্ৰেডেৰিক ফৰক ফৰিং ফৰ্মুটি বঁটা বঁটাৰ বংগ বংগলৈ বংগৰ বংশ বংশত বংশতে বংশতেই বংশধৰ বংশাৱলী বংশৰ বংশৰে বওঁতা বওঁতে বওক বওজ বকনি বক্তব্য বক্তৃতা বক্তৃতাত বক্তৃতাবোৰত বক্তৃতাৰ বগলী বগা বগৈ বগৰী বঙহী বঙাইগাঁও বঙালী বঙালীভাষীসকলৰ বঙালীৰ বঙ্গাব্দ বঙ্গীয় বঙ্গৰ বচনফাকি বচনে বচনৰ বচা বচাব বচোৱাৰ বছৰ বছৰজোৰা বছৰটোৰ বছৰতে বছৰতেবছৰীয়া বছৰবছৰীয়া বছৰবোৰত বছৰমান বছৰি বছৰিবছৰীয়া বছৰীয়া বছৰেকীয়া বছৰৰ বজা বজাই বজাইছিল বজাত বজালী বজাৰ বজাৰসমূহ বজ্ৰপাত বটা বটাত বটালি বড়া বড়ো বড়োলেণ্ড বডী বঢ়া বঢ়াই বঢ়াবলৈ বণিজ বতাহ বতাহছাটি বতাহজাক বতাহে বতৰা বতৰাত বদন বদনাম বদমাচ বদান্য বদ্ধ বদ্ধমূল বদৰিকাশ্ৰম বদৰিকাশ্ৰমত বধা বধূ বননি বননিয়ে বনফুল বনাই বনানি বনিতা বনুং বনে বন্তি বন্দনা বন্দিত্ব বন্দী বন্দীক বন্দীকে বন্দীজন বন্দীসকল বন্দুক বন্ধন বন্ধা বন্ধু বন্ধুত্ব বপাই বমা বয় বয়স বয়সত বয়সতে বয়সিয়াল বয়সীয়া বয়স্ক বলদেৱ বলা বলি বলিছলন বলিয়া বলে বলেন বলেৰে বলৈ বলৈও বলোভদ্ৰ বলোৰাম বল্লভ বল্লভদেৱ বল্লমাকৃতি বল্লাভাচাৰ্য বশতঃ বশীভূত বসতি বসতিৰ বসন্ত বসবাস বসুৱে বস্তু বস্তুকেই বস্তুৰ বস্তুৰে বস্ত্ৰহৰণ বসৱৰ্তী বহঁতপুৰ বহঁতপুৰতো বহঁতপুৰহে বহন বহল বহা বহাগ বহি বহিব বহিল বহিষ্কাৰ বহিষ্কৰণ বহিৰ্গমন বহিৰ্প্ৰকাশ বহিৰ্বিভাগ বহিৰ্বিশ্বত বহিৰ্ভূত বহু বহুকেইখন বহুকেইজন বহুকেইজনী বহুকেইটা বহুগুণ বহুতকে বহুতবাৰ বহুতে বহুতেই বহুতো বহুতৰ বহুপ্ৰকাৰে বহুবাৰ বহুমূলীয়া বহুল বহুলভাৱে বহুৱাবলৈ বহুৱালি বহে বহোঁতা বহোঁতে বাঁওকাষ বাঁওখন বাঁওদিশ বাঁওপন্থী বাঁওপিনে বাঁওফাল বাঁওভৰি বাঁওহতীয়া বাঁওহাত বাঁশৰি বাঁহ বাঁহী বাঁহীৰ বাঁহৰ বাংলা বাংলাদেশ বাংলাদেশতো বাংলাৰ বাইছ বাইছে বাইদেউ বাইদেৱে বাইহাটা বাইৰে বাউল বাউলী বাওঁ বাওঁতে বাওৱে বাক বাকচ বাকলি বাকি বাকী বাকীছোৱা বাকীবোৰে বাক্য বাক্যবাণ বাক্যশাৰী বাক্সা বাক্সাৰ বাখৰ বাখৰি বাগি বাগিচাৰ বাগিছা বাগিছাবোৰত বাগিছাৰ বাগী বাগৰ বাগৰি বাঘ বাঘে বাচ বাচন বাচি বাছখন বাছনি বাছি বাজনা বাঞ্ছনীয় বাঞ্ছিত বাট বাটকটীয়া বাটছোৱা বাটত বাটতে বাটলাৰ বাটে বাটোৱাৰা বাঢ়ি বাঢ়িব বাঢ়িল বাণিজ্য বাণিজ্যিকীকৰণ বাণী বাণীকান্ত বাণীবদ্ধ বাত বাতাৱৰণ বাতি বাতিলৈ বাতৰি বাথৌ বাদ বাদিয়া বাদুলী বাদে বাদেই বাদেও বাদ্য বাধা বাধাৰ বাধ্য বাধ্যতামূলক বান বানপানী বানপানীয়ে বান্দৰজাক বান্ধ বান্ধি বান্ধিলে বান্ধৱ বান্ধৱী বাপেক বাপেকী বাব বাবা বাবাঁহতৰ বাবাক বাবাকণ বাবাটো বাবাৰ বাবুল বাবে বাবেই বাবেও বামন বামলৈ বামুণ বায়ন বায়েক বালকৃষ্ণ বালি বাল্মীকি বাল্মীকিপ্ৰতিভা বাল্য বাষ্প বাস বাসনা বাসস্থান বাসী বাসুদেৱ বাস্তৱ বাস্তৱতাবোধৰ বাস্তৱায়িত বাহক বাহন বাহাদুৰ বাহানি বাহিনী বাহিৰ বাহিৰত বাহিৰে বাহিৰেই বাহিৰেও বাহিৰৰ বাহুল্য বাৰ বাৰজন বাৰত বাৰমান বাৰাণ্ডা বাৰাণ্ডাত বাৰানসী বাৰী বাৰীৰ বাৰু বাৰুদ বাৰে বাৰ্তা বাৰ্ষিকী বাৰৰ বিংকৰা বিংশ বিকট বিকল্প বিকশিত বিকাশ বিকিৰণ বিক্ষত বিক্ৰিয়া বিক্ৰী বিখ্যাত বিগলিফ বিগ্ৰহ বিগ্ৰহৰ বিঘিনি বিচাট বিচাপে বিচাৰ বিচাৰপতি বিচাৰপতিসকলৰ বিচাৰবিভাগ বিচাৰবিভাগীয় বিচাৰবিভাগে বিচাৰি বিচাৰিছিল বিচাৰিছে বিচাৰিবও বিচাৰে বিচ্ছিন্ন বিচ্ছুৰণ বিচ্ছুৰিত বিচ্ছেদ বিচৰা বিছ বিছনা বিজয় বিজয়লক্ষ্মী বিজয়ৰ বিজুতি বিজুলী বিজ্ঞান বিজ্ঞানসন্মতভাৱে বিজ্ঞানৰ বিটোৱিন বিত বিতণ্ডা বিতাৰণ বিতুষ্ট বিতৰণ বিতৰ্ক বিতৰ্কৰ বিদায় বিদাৰি বিদিশা বিদীৰ্ণ বিদুষী বিদেশ বিদেশত বিদেশতো বিদেশনীতি বিদেশী বিদেশে বিদেশৰ বিদেহ বিদ্বান বিদ্যমান বিদ্যা বিদ্যাভূষণে বিদ্যালয় বিদ্যালয়খনত বিদ্যালয়ত বিদ্যালয়লৈ বিদ্যালয়সমূহৰ বিদ্যালয়ৰ বিদ্যাৰম্ভ বিদ্যুত বিদ্যুৎ বিদ্ৰূপ বিদ্ৰোহ বিদৰ্ভ বিধ বিধাতা বিধান বিধানসভা বিধানসভাসমূহৰৰ বিধানসভাৰ বিধায়ক বিধায়কসকল বিধায়কসকলৰ বিধায়িনী বিধি বিধিবোৰ বিধেয়কখন বিধ্বস্ত বিধৱা বিনয় বিনয়াৱনত বিনাই বিনামূলীয়া বিনিময় বিনিময়ত বিনিময়ৰ বিনে বিন্দু বিন্দুকাশী বিন্দুৰ বিন্যাস বিপণি বিপদ বিপদগ্ৰস্ত বিপদে বিপুল বিপুলক বিপুললৈ বিপুলহঁত বিপুলহঁতে বিপুলহঁতৰ বিপুলে বিপুলেও বিপুলেনো বিপুলৰ বিপ্ৰৰ বিপৰীত বিপৰীতে বিবদমান বিবাদ বিবাদবোৰৰ বিবাহ বিবাহাৰ বিবাহৰ বিবিচি বিবিধ বিবিধাতা বিবিধাতাময় বিবেচনা বিবেচনালৈ বিভক্ত বিভাগত বিভাগে বিভাগৰ বিভাজন বিভাজনৰ বিভিন্ন বিভীষিকা বিভূষিত বিভেদ বিভোৰ বিভ্ৰান্ত বিমল বিমূঢ় বিমূৰ্ত বিমৰ্ষ বিমৰ্ষিতভাৱে বিয়লি বিয়া বিয়াখন বিয়াৰ বিয়ৈ বিয়ৈনী বিয়োগ বিয়োগৰ বিল বিলাক বিলাকে বিলাকেও বিলাকো বিলাকৰ বিলাস বিলাসিতা বিলাহ বিলীন বিলুপ্তি বিলোচনা বিশদ বিশাল বিশিষ্ট বিশেষ বিশেষকৈ বিশেষজ্ঞসকলে বিশেষভাৱে বিশ্ব বিশ্বকবি বিশ্বজনীন বিশ্বজিৎ বিশ্বজুৰি বিশ্বদৰবাৰত বিশ্বনাথ বিশ্বনাথৰ বিশ্বফৰ বিশ্ববন্দিত বিশ্ববিখ্যাত বিশ্ববিদ্যালয় বিশ্ববিদ্যালয়ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিশ্বভাৰতীলৈ বিশ্বভাৰতীৰ বিশ্বযুদ্ধ বিশ্বযুদ্ধত বিশ্বযুদ্ধৰ বিশ্বস্ত বিশ্বাস বিশ্বাসঘাত বিশ্বাসীসকলে বিশ্বাসৰ বিশ্বৰ বিশ্লেষণ বিষ বিষণ্ণ বিষয় বিষয়ক বিষয়ত বিষয়ভাৰ বিষয়সমূহ বিষয়সমূহৰ বিষয়া বিষয়াই বিষয়াসকল বিষয়াসকলকো বিষয়ে বিষয়েও বিষয়েহে বিষয়ৰ বিষাক্ত বিষুবত বিষুবন বিষ্ণু বিষ্ণুমূৰ্তি বিষ্ণুমূৰ্তিটোকে বিসংবাদী বিসুখ বিসুখে বিস্তাৰ বিস্তাৰতকৈ বিস্তীৰ্ণ বিস্তৃত বিস্ফোৰক বিস্ফোৰণ বিস্ময় বিসৰ্জন বিহ বিহকে বিহপুৰীয়া বিহাৰ বিহাৰীলাল বিহাৰীলালৰ বিহীন বিহু বিহুক বিহুটিৰ বিহুত বিহুৰ বিহুৰূপেও বিহুৱানৰ বিহুৱে বিৰং বিৰক্ত বিৰক্তও বিৰঙ বিৰল বিৰলা বিৰাগ বিৰাট বিৰুদ্ধ বিৰুদ্ধে বিৰূপ বিৰোধ বিৰোধিতা বিৰোধিতাত বিৰোধী বিৱৰণ বিৱৰি বিৱৰ্তন বীজ বীজাণু বীতশ্ৰদ্ধ বীভৎস বীৰত্বৰে বীৰপাল বীৰপালৰ বীৰবৰে বুকুত বুকুৱেদি বুজনি বুজা বুজাই বুজাবলৈ বুজায় বুজালে বুজি বুজিছ বুজিছেনে বুজিব বুজোৱা বুজৰবৰুৱা বুটলি বুঢ়া বুঢ়াগোহাঁইৰ বুঢ়াগোহাঁয়ে বুঢ়ী বুঢ়ীগোসাঁনী বুঢ়ীদিহিং বুঢ়ীমাক বুঢ়ীমাকে বুদ্ধি বুদ্ধিজীৱী বুদ্ধিমান বুধিয়ক বুনিয়াদ বুয়েনচ বুলি বুলিও বুলিব বুলিলে বুলিহে বুৰঞ্জী বুৰঞ্জীবিদ বুৰঞ্জীবিদসকলে বুৰঞ্জীমূলক বুৰঞ্জীৰ বুৰি বুৰৈ বুৰ্জোৱা বুৰ্বক বুৱাই বৃক্ষ বৃটিছসকলে বৃত্তি বৃত্তিৰ বৃদ্ধ বৃদ্ধকালত বৃদ্ধা বৃদ্ধি বৃদ্ধিৰ বৃন্দ বৃন্দই বৃন্দও বৃন্দক বৃন্দকে বৃন্দকো বৃন্দাবন বৃন্দাবনলৈ বৃষ্টি বৃহত্ বৃহত্তম বৃহত্ত্ব বৃহদাৰণ্যক বৃহস্পতিবাৰ বৃহস্পতিবাৰে বৃহৎ বেঁকা বেঁকাকৈ বেংকে বেকী বেকেটা বেঙা বেঙাটো বেঙেনা বেচা বেচিবলৈ বেছাল্ট বেছি বেছিকৈ বেছিখিনি বেছিভাগ বেছিভাগেই বেছিহে বেঞা বেণু বেত বেতন বেতনৰ বেতেৰে বেথে বেদ বেদনাৰ বেদনিধি বেদান্ত বেদান্তৰ বেদী বেনাৰত বেপাৰ বেপাৰৰ বেপ্টিষ্ট বেপৰোৱা বেপৰোৱাভাৱে বেমাৰ বেমাৰী বেয়া বেলগাঁৱত বেলগুৰিত বেলা বেলি বেলিটো বেলিটোৰ বেলেগ বেশ বেৰ বেৰত বেৰিষ্টাৰ বেৰে বেৱছাইটত বৈকুণ্ঠেৰ বৈকুণ্ঠৰ বৈচিত্ৰ্য বৈজ্ঞানিক বৈঠকত বৈঠকলৈ বৈদিক বৈদ্যদেৱ বৈনায়েক বৈমাণিক বৈয়াকৰণ বৈশিষ্ট্য বৈশিষ্ট্যযুক্ত বৈশিষ্ট্যসূচক বৈশিষ্ট্যৰ বৈশ্য বৈষম্য বৈষ্ণৱ বৈষ্ণৱসকলৰ বৈৰিত্ব বৈৱৰ্ত বোকা বোকাগাঁও বোজাই বোধগম্যতা বোধশক্তি বোধহয় বোপাই বোপায়ে বোমাৰ বোম্বে বোলছবি বোলছবিখন বোলা বোলে বোলেবোৰ বোলো বোৰ বোৰক বোৰকো বোৰত বোৰলৈ বোৰে বোৰেই বোৰেও বোৰৰ বোৰৰো বোৱঁতী বোৱা বোৱাৰ বোৱাৰী বোৱাৰীয়ে বোৱাৰীয়েক বৌদ্ধ বৌৱেক ব্যংগ ব্যক্ত ব্যক্তি ব্যক্তিক ব্যক্তিগত ব্যক্তিত্ব ব্যক্তিসকলক ব্যক্তিসকলে ব্যক্তিৰ ব্যঙ্গ ব্যঙ্গকৌতুক ব্যঞ্জন ব্যতিক্ৰমী ব্যতীত ব্যভিচাৰ ব্যয় ব্যস্ত ব্যাকুল ব্যাখ্যা ব্যাখ্যাকৰ্তাই ব্যাঘাত ব্যাধি ব্যাপক ব্যাপকভাৱে ব্যাপী ব্যায়বহুলতা ব্যাস ব্যাৱসায়িক ব্যাৱহাৰিক ব্যূহ ব্যৱধান ব্যৱসায় ব্যৱসায়ীসকল ব্যৱসায়ীসকলৰ ব্যৱস্থা ব্যৱস্থাত ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থাৰ ব্যৱস্থাৰে ব্যৱহাৰ ব্যৱহাৰক ব্যৱহাৰটো ব্যৱহাৰত ব্যৱহাৰপাতি ব্যৱহাৰৰ ব্যৱহৃত ব্সতু ব্ৰহ্ম ব্ৰহ্মকুণ্ড ব্ৰহ্মচৰ্য্য ব্ৰহ্মপালে ব্ৰহ্মপুত্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰক ব্ৰহ্মপুত্ৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ব্ৰহ্মপুৱা ব্ৰহ্মবাদ ব্ৰহ্মসূত্ৰ ব্ৰহ্মসূত্ৰসমূহে ব্ৰহ্মাণ্ড ব্ৰাইটনৰ ব্ৰাহ্মণ ব্ৰাহ্মণসকলৰ ব্ৰিজেছ ব্ৰিটিছ ব্ৰিটিছক ব্ৰিটিছসকলে ব্ৰিটিছে ব্ৰিটিছৰ ব্ৰিটিশ ব্ৰিটেইনত বৰক বৰককৈ বৰগছ বৰগাং বৰগীত বৰগীতৰ বৰঙনি বৰঙনিসমূহ বৰচিৰাম বৰজাপি বৰঞ্চ বৰণ বৰণীয়া বৰত বৰতালৰ বৰদৈচিলা বৰদৈচিলাজাক বৰদোৱা বৰদোৱাত বৰদোৱাৰ বৰপুত্ৰ বৰপেটা বৰপেটাৰ বৰভেটি বৰমুখা বৰলা বৰলুইত বৰশ্ৰীৰাম বৰষুণ বৰষুণজাক বৰষুণে বৰসবাহ বৰা বৰাও বৰাক বৰায়ে বৰাহ বৰাহক্ষেত্ৰ বৰাহী বৰাৰ বৰুৱা বৰুৱাই বৰুৱায়ো বৰুৱালৈ বৰুৱাৰ বৰ্গ বৰ্গবিভাজন বৰ্গমাইল বৰ্জন বৰ্জনৰ বৰ্জিত বৰ্ড বৰ্ডিং বৰ্ডিংটো বৰ্ডিঙৰ বৰ্ণ বৰ্ণনা বৰ্ণবিভেদৰ বৰ্ণালী বৰ্ণে বৰ্তন বৰ্তমান বৰ্তমানৰ বৰ্তী বৰ্ধক বৰ্নোৱা বৰ্মন বৰ্মনেই বৰ্ষ বৰ্ষটোত বৰ্ষণ বৰ্ষা বৰ্ষৰ বৰ্হিভূত ভঁড়াল ভঁৰাল ভঁৰালঘৰ ভংগিমা ভংগী ভকত ভকতক ভকতঘৰ ভকতবোৰে ভকতে ভকতেই ভকতেও ভকতো ভকতৰ ভক্তি ভক্তিক ভক্তিতত্ত্বপ্ৰকাশক ভক্তিভাব ভক্তিভাৱে ভক্তিমাৰ্গৰ ভক্তিমূলক ভক্তিৰসেৰে ভক্ষণ ভগদত্তৰ ভগন ভগা ভগাই ভগাব ভগ্ন ভগ্নহৃদয় ভগৱন্ত ভগৱান ভগৱানক ভগৱানৰ ভঙ্গৰ ভচহু ভজন ভজা ভটিমাৰে ভটিয়াই ভণিতা ভণ্টাগুটি ভণ্টি ভণ্ড ভণ্ডামি ভতিজাক ভদ্ৰ ভদ্ৰলোকগৰাকী ভদ্ৰেশেন ভনী ভনীয়েক ভনীয়েকে ভবা ভবাটো ভবাতো ভবাৰ ভবেন ভব্য ভয়ত ভয়াবহ ভয়ৰ ভস্ম ভাঁজ ভাঁজটো ভাঁজতো ভাঁজবোৰ ভাং ভাই ভাইচৰয় ভাইচৰয়ে ভাইচৰয়ৰ ভাইটি ভাইৰাছ ভাওনা ভাগ ভাগত ভাগলৈকে ভাগি ভাগীৰথী ভাগে ভাগেই ভাগ্যৱান ভাগৰি ভাগৰুৱা ভাগৰে ভাগৱত ভাগৱতী ভাগৱতৰ ভাঙনি ভাঙি ভাঞ্জা ভাটা ভাটিমা ভাটিৰ ভাণ্ডাৰত ভাত ভাতসাঁজ ভাতৃ ভাতৃভাৱ ভাতৰ ভাদ ভান ভানুসিংহ ভানুসিংহৰ ভাপ ভাপৰ ভাব ভাবটো ভাবটোৰ ভাবত ভাবধাৰা ভাবনা ভাবলেশ ভাবা ভাবি ভাবিছ ভাবিছিল ভাবিছে ভাবিছোঁ ভাবিব ভাবিবলৈ ভাবিল ভাবিলে ভাবে ভাবেৰে ভাবোঁতা ভাবোঁতে ভায় ভায়েক ভায়েকে ভাল ভালদৰে ভালপোৱা ভালে ভালেই ভালেকেইজন ভালেমান ভাষণ ভাষণত ভাষণেৰে ভাষণৰ ভাষা ভাষাই ভাষাক ভাষাত ভাষাতত্ত্ব ভাষাতাত্ত্বিক ভাষাবিশেষেই ভাষাবোৰ ভাষাবোৰো ভাষালৈ ভাষাসমূহ ভাষাৰ ভাষাৰে ভাষিক ভাষী ভাষ্য ভাষ্যত ভাস্কৰ ভাস্কৰাব্দ ভাহি ভাৰত ভাৰতক ভাৰতকো ভাৰতত ভাৰততে ভাৰতবাসীক ভাৰতবৰ্ষ ভাৰতবৰ্ষক ভাৰতবৰ্ষত ভাৰতবৰ্ষৰ ভাৰতভুক্তি ভাৰতলৈ ভাৰতীয় ভাৰতীয়ই ভাৰতীয়ক ভাৰতীয়লৈ ভাৰতীয়সকলে ভাৰতীয়সকলৰ ভাৰতে ভাৰতৰ ভাৰতৰপৰা ভাৰাক্ৰান্ত ভাৰি ভাৰ্চুৱেল ভাৰ্যা ভাৱে ভাৱেই ভিংগদেৱ ভিকটিম ভিক্টোৰ ভিক্ষাৰিনী ভিডিঅ ভিত্তি ভিত্তিত ভিতৰ ভিতৰত ভিতৰতে ভিতৰতো ভিতৰলৈ ভিতৰৰ ভিন্ন ভিন্নতা ভিয়েট ভিলেজত ভিৰ ভীতিগ্ৰস্ত ভীমৰাও ভীষণ ভীষ্ম ভীষ্মই ভীষ্মক ভীৰু ভুক্ত ভুক্তভোগী ভুগি ভুগিব ভুটুং ভুল ভুলে ভুৰি ভুৱন ভুৱা ভূঁইকঁপ ভূঁৰু ভূঞা ভূঞাই ভূঞাসকলে ভূঞাসকলৰ ভূঞাৰ ভূটান ভূত ভূতত্ত্ব ভূপেন ভূপেনক ভূপেন্দ্ৰ ভূমি ভূমিকম্প ভূমিকা ভূমিকাও ভূমিষ্ঠ ভূমিসাৎ ভূমিৰ ভূমুকি ভূয়সী ভূষণ ভূষা ভূস্বামী ভেঁকোভাওনা ভেঁজা ভেঁটা ভেঁটি ভেকেট ভেকেটা ভেজালটোতো ভেটা ভেটি ভেটিটো ভেটিটোত ভেটিটোৰ ভেটিত ভেদ ভেদে ভেদেলি ভেবা ভেলাঘৰ ভৈয়াম ভোক ভোকত ভোকে ভোকৰ ভোগদৈ ভোগা ভোগালী ভোজ ভোজন ভোজপূৰী ভোটৰ ভোল ভৌগোলিক ভৌগোলিকভাৱে ভ্ৰমণ ভ্ৰমণকাহিনী ভ্ৰমণলৈ ভ্ৰমণসূচী ভ্ৰমণৰ ভ্ৰাতৃভাৱ ভ্ৰান্তি ভ্ৰাম্যমাণ ভ্ৰুণ ভ্ৰূক্ষেপ ভৰণ ভৰদ্বাৰ ভৰলু ভৰলুমুখৰ ভৰষা ভৰসা ভৰসাম্য ভৰায় ভৰালী ভৰালীয়ে ভৰি ভৰিয়ে ভৰ্ৎসনা ভৱতাৰিণী ভৱপ্ৰিয়া ভৱিষ্য ভৱিষ্যত ভৱিষ্যতে ভৱিষ্যতৰ ভৱিষ্যৎ মংগল মইতো মইনা মগজু মগু মগৰাকী মঙহ মচগুল মচলা মচি মজপুত মজলীয়া মজা মজিয়া মজুৰি মঞ্চত মঞ্চতে মটৰ মঠত মঠাউৰি মণি মণিকূট মণিপুৰ মণিপুৰী মণ্ডল মণ্ডলী মতটো মতবাদ মতবাদসমূহ মতবাদে মতবাদৰ মতা মতাদৰ্শত মতানৈক্য মতান্তৰ মতামত মতি মতে মতৰ মথাউৰিটোত মথাউৰিৰ মথুৰা মধুৰ মধে মধ্য মধ্যবিত্ত মধ্যম মধ্যযুগৰ মধ্যস্থতাকাৰীৰ মধ্যৱৰ্তী মনঃপুত মনটো মনত মনতহে মনতে মনবোৰ মনলৈ মনস্কাম মনস্তত্ত্ব মনিচ মনিব মনীষা মনু মনুৰ মনে মনোজ মনোনয়ন মনোনিৱেশ মনোনীত মনোভাব মনোমোহা মনোযোগ মনোলোভা মনোৰঞ্জনৰ মনোৰম মনোৰোগ মন্ত মন্তব্য মন্তব্যৰ মন্ত্ৰ মন্ত্ৰটি মন্ত্ৰণা মন্ত্ৰিত্ব মন্ত্ৰিত্বৰ মন্ত্ৰী মন্ত্ৰীক মন্ত্ৰীপৰিষদে মন্ত্ৰীয়ে মন্ত্ৰীসকল মন্ত্ৰীসভাৰ মন্ত্ৰ্যালয় মন্ত্ৰ্যালয়লৈ মন্ত্ৰ্যালয়ে মন্ত্ৰ্যালয়ৰ মন্থন মন্থনৰ মন্দিৰ মন্দিৰক মন্দিৰত মন্দিৰসমূহ মন্দিৰৰ মনৰ মপহেড মফচলীয় মমতাৰ মমলতদাৰ ময়া ময়ূৰ ময়ূৰভঞ্জ ময়ূৰেশ ময়ে ময়েই ময়ো ময্যদা মলিয়ন মল্ল মলৱাৰ মষিমূৰ মসৃণ মস্কৰা মহকুমাক মহকুমালৈ মহকুমাৰপৰা মহড়া মহত্ত্ব মহন্ত মহন্ততকৈ মহন্তবোৰহে মহম্মদ মহল মহলাৰ মহলীয়া মহাকাব্য মহাতান্ত্ৰিক মহাত্মা মহাদেশ মহাদেশৰ মহাদেৱ মহান মহানগৰ মহানগৰৰ মহানন্দা মহাপুৰুষ মহাবাহু মহাবিদ্যালয় মহাবিদ্ৰোহৰ মহাভাৰত মহাভাৰতৰ মহামিলনক মহাযান মহাসভাত মহাসভাৰ মহাসাগৰৰ মহাৰজা মহাৰাজ মহাৰাষ্ট্ৰৰ মহাৰ্ষ্টৰ মহিমা মহিলা মহিলাগৰাকী মহিলাসকলকো মহিলাসকলে মহিলাসমূহ মহিলাৰ মহীয়সী মহীৰংগ মহীৰুহ মহুৱা মহেন্দ্ৰ মহোৎসবলৈ মহোৎসৱতো মহৰ্ষি মাংস মাংসপেশী মাইকী মাইবঙত মাইল মাইলমান মাউৰা মাওৰ মাক মাকগৰাকী মাকতি মাকৰ মাখ মাখল মাখি মাগি মাগিবা মাগুৰী মাঘ মাঘৰ মাচাক মাছ মাছখোৱা মাছমৰীয়া মাছে মাছৰ মাজ মাজত মাজতে মাজতো মাজনিশা মাজভাগত মাজভাগলৈ মাজভাগলৈকে মাজভাগৰ মাজু মাজুলী মাজুলীক মাজুলীৰে মাজে মাজেদি মাজেৰে মাজৰ মাজৰজন মাজৰে মাট মাটি মাটিকণ মাটিত মাটিৰ মাটিৰে মাণিক মাণ্ডুক্য মাত মাতটো মাতটোও মাতবোৰ মাতষাৰ মাতাল মাতি মাতিম মাতৃ মাতৃগৰাকী মাতৃভূমিত মাতৃৰ মাতে মাতেৰে মাত্ৰ মাত্ৰা মাথা মাথোঁ মাধবৰ মাধুৰ্য্য মাধ্যমত মাধ্যমেদি মাধ্যমেৰে মাধৱ মাধৱক মাধৱদেৱ মাধৱদেৱে মাধৱাচাৰ্যই মাধৱৰ মান মানকাচৰ মানকুৰ মানচিত্ৰ মানদেশৰ মাননি মাননী মাননীয় মানস মানসিক মানসিকভাৱে মানসেৰে মানাহ মানি মানিব মানিবলৈকে মানুষ মানুষেৰ মানুহ মানুহক মানুহকেইগৰাকী মানুহকেইজন মানুহকেইজনী মানুহখিনিয়ে মানুহখিনিৰ মানুহগৰাকী মানুহঘৰ মানুহঘৰৰ মানুহতো মানুহবোৰ মানুহবোৰে মানুহবোৰৰ মানুহসমূহ মানুহে মানুহেই মানুহেও মানুহৰ মানুহৰে মানে মান্তি মান্য মানৰ মানৱ মানৱতাবাদী মানৱীয় মামাৰ মায়া মায়াবিনী মায়াৰ মাল মালঞ্চ মালয় মালয়েছিয়া মালহ মালাও মালায়ালম মালিনী মালিয়ে মালে মাহ মাহত মাহতে মাহমান মাহীয়েক মাহুত মাহেকীয়া মাহেকে মাহৰ মাৰ মাৰলি মাৰাঠী মাৰি মাৰিব মাৰ্কণ্ডেয় মাৰ্গ মাৰ্গকাশী মাৰ্গৰ মাৰ্চ মাৰ্চৰপৰা মাৰ্জনা মাৰ্বল মিউজিকেল মিচনেৰী মিচা মিচিং মিচিংগাঁওখনহে মিচিংগাঁৱৰ মিচিক মিচিকিয়া মিচিঙক মিচিঙে মিচিঙেই মিচিঙৰ মিছা মিজো মিজোৰাম মিট মিটাৰ মিটাৰমান মিঠা মিঠাইবোৰৰ মিঠাকৈ মিত্ৰাক্ষৰ মিত্ৰৰ মিথ্যা মিনতি মিনিটমান মিল মিলা মিলালে মিলি মিলিত মিশ্যন মিশ্যনে মিশ্যনৰ মিশ্ৰণ মিশ্ৰাৰ মিস্ত্ৰীয়ে মিস্ত্ৰীৰ মিহিকৈ মীন মীমাংসা মীমাংসাৰ মুকলি মুকলিমূৰীয়া মুকুট মুকুণ্ড মুকুতা মুকুন্দ মুক্ত মুক্তধাৰা মুক্তি মুক্তিেশ্বৰ মুক্তিৰ মুখ মুখখন মুখখনেৰে মুখত মুখপাত্ৰ মুখস্থ মুখা মুখাবোৰ মুখাবোৰৰ মুখাশিল্প মুখাসমূহ মুখাৱয়ব মুখি মুখিতা মুখিয়াল মুখিহে মুখে মুখ্য মুখ্যতঃ মুখ্যমন্ত্ৰী মুখৰোচক মুগা মুগ্ধ মুচি মুছলমান মুছলমানে মুছলমানৰ মুছলিম মুছলীম মুছলীয় মুঠ মুঠি মুঠিত মুণ্ড মুণ্ডক মুণ্ডন মুদুলি মুদ্ৰণ মুদ্ৰা মুদ্ৰাব্যৱস্থাৰ মুনি মুনিকৈ মুন্ধাৰ মুন্ধাৰে মুন্না মুমূৰ্ষু মুম্বাইত মুম্বাইৰ মুলুক মুষলধাৰ মুষ্টিমেয় মুষ্টিমেয়কেইজনৰ মুহি মুহূৰ্ত মুহূৰ্তত মুহূৰ্ততে মুৰব্বী মুৰাৰি মুৰ্গী মূক মূকাভিনয় মূছকঁছ মূধা মূল মূলক মূলত মূলতঃ মূলধন মূলীয়া মূলে মূলো মূল্য মূল্যতে মূল্যবান মূল্যাঙ্কন মূল্যৰ মূল্যৱান মূষিক মূৰ মূৰকত মূৰটো মূৰত মূৰে মূৰ্খ মূৰ্খামি মূৰ্খালি মূৰ্ছনা মূৰ্ছা মূৰ্তি মূৰ্ধন্য মূৰৰ মৃগাংগ মৃণালিনী মৃণালিনীৰ মৃণ্ময় মৃতকৰ মৃত্যু মৃত্যুদণ্ড মৃত্যুবৰণ মৃত্যুমুখত মৃত্যুৰ মৃৎশিল্প মেইতেই মেইল মেকিং মেকুৰী মেকুৰীয়ে মেক্ৰ মেখেলা মেঘাচ্ছন্ন মেঘালয়ে মেঘালয়ৰ মেঘালয়ৰপৰা মেঘে মেচিনৰ মেজ মেজমেলৰপৰা মেজি মেজিক মেজৰ মেট মেটাৱিকিত মেটেকা মেট্ৰ মেট্ৰিক মেথা মেমচা মেম্বাৰ মেল মেলা মেলি মেলিবলৈ মেলে মেলেৰিয়া মেৰা মেৰি মেৰিটেল মৈত মৈথিলি মৈদান মোকলা মোকলাই মোকলাব মোকাবিলা মোখোৰা মোগাল মোটা মোটামুটি মোদী মোদীয়ে মোধোৰ মোনোভাৱ মোহ মোহন মোহনদাস মোহনীয় মোহাচ্ছন্ন মোৰ মোৰো মৌচুমী মৌনতা মৌলিক ম্যাদী ম্ৰিয়মাণ মৎস্য মৰণ মৰণশীল মৰণোত্তৰ মৰণোত্তৰভাবে মৰণোত্তৰভাৱে মৰম মৰমতে মৰমিয়াল মৰলী মৰহি মৰা মৰাণ মৰাপাট মৰাৰ মৰি মৰিগাঁও মৰিষণ মৰীচিকা মৰুভূমিৰ মৰূদ্যান মৰোণত্তৰ মৰ্মে মৰ্যাদা মৰ্য্যাদা যঁতৰত যজ্ঞ যত্ন যথা যথাসময়ত যথেষ্ট যদি যদিও যদুমণি যদ্যপি যন্ত্ৰ যন্ত্ৰণা যমজ যমুনা য়গৰাকী য়াৰলুংগ য়ে য়েই য়েটচ য়েটচে য়ো যাওঁতা যাওঁতে যাওঁতেই যাওক যাক যাগ যাচ যাচিছিল যাচিলোঁ যাচে যাঠি যাতনা যাতায়াত যাতে যাত্ৰা যাত্ৰাই যাত্ৰাত যাত্ৰাৰ যাত্ৰী যাত্ৰীগৰাকী যাত্ৰীসকল যাদু যান যাপন যাপনত যাব যাবগৈ যাবলৈ যাবলৈহে যাবা যাম যায় যায়ো যাযাবৰ যাহ যাৰ যিকেইখন যিকোনো যিখনে যিটো যিটোৱে যিবোৰ যিমান যিমানকেইটা যিয়ে যিসকল যিহকে যিহেতু যুঁজ যুঁজত যুঁৱলি যুকিয়াই যুক্ত যুক্তি যুক্তিকৰ যুক্তিকৰভাৱে যুক্তিপ্ৰস্থান যুক্তিৰ যুক্তিৰে যুক্তৰাষ্ট্ৰত যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ যুগ যুগমীয়া যুগল যুগান্তকাৰী যুগান্তৰ যুগ্ম যুগৰ যুটীয়া যুটীয়াভাৱে যুদ্ধ যুদ্ধক্ষেত্ৰত যুদ্ধত যুদ্ধৰ যুৰি যুৱ যুৱক যুৱকগৰাকী যুৱতী যুৱতীগৰাকী যেতিয়া যেতিয়াই যেন যেনি যেনে যোগ যোগদান যোগদানৰ যোগনিয়াৰ যোগান যোগাযোগ যোগাৰ যোগী যোগেদি যোগেদিয়ে যোগ্য যোগ্যতাটো যোগ্যতাৰ যোগ্যতাৰেই যোদ্ধা যোৰ যোৰহাট যোৰহাটক যোৰহাটত যোৰে যোৱা যোৱাই যোৱাটো যোৱাত যোৱাৰ যৌন যৌৱনা যৱনিকা লওঁ লওঁতা লওঁতে লওঁতেই লওক লক্ষণ লক্ষণসমূহ লক্ষণীয় লক্ষীমপুৰ লক্ষ্মণ লক্ষ্মী লক্ষ্মীৱন্ত লক্ষ্য লখিমপুৰ লখিমপুৰলগীয়া লগত লগততো লগতে লগা লগাই লগাইছ লগাইছিল লগাইছিললগীয়া লগাইছিলহি লগাওঁ লগাব লগাৰ লগি লগীয়া লগুণদিয়নী লগুৱা লগে লঘু লঘুক্তি লঘুকৰণ লঘোন লঘোনে লঙ্ঘিত লজ্জা লজ্জাহৰণ লজ্জিত লণ্ড লণ্ডনত লণ্ডনলৈ লতা লপা লবেজান লম্ফ লয় লহকৰ লহিয়াবলৈ লহেঁতেন লাও লাকটু লাখ লাখুটি লাগ লাগতিয়াল লাগি লাগিছিল লাগিছে লাগিব লাগিবলৈ লাগিল লাগিলে লাগু লাগে লাগেনো লাচনি লাজ লাজমী লাজমীয়ে লাজমীৰ লাজে লাঞ্ছনা লাডু লাভ লাভৱান লাভৱান্বিত লাম লালন লালিত লাহ লাহি লাহে লাহোৰত লাৱণ্য লিওনাৰ্ড লিকচৌ লিখা লিখাৰ লিখি লিখিছিল লিখিছে লিখিত লিখে লিখোঁতা লিখোঁতে লিঙ্গ লিঙ্গৰাজ লিজেণ্ড লিনান লিপি লিপিকা লিপ্ত লিপ্যন্তৰ লিমিটেডৰ লিৰিকি লীলা লীলাৰ লুইত লুইতৰ লুইপা লুক লুকাই লুকাভাকু লুকুওৱাৰ লুট লুটি লুণীয়া লুণ্ঠন লুতুৰি লুুতুৰ লুৰি লেইচকেপ লেও লেখ লেখক লেখনী লেখাৰ লেখিকা লেখীয়া লেজিছলেটিভ লেঞ্চ লেটি লেঠা লেতেৰা লেনিয়াই লেভেল লেলাউটি লেশমান লেহে লেহেমী লেৰাইট লৈকে লৈছিল লোঁ লোঁচন লোক লোকক লোকগীত লোকচক্ষুৰপৰা লোকনৃত্য লোকপিয়ল লোকপ্ৰিয়ল লোকবিশ্বাস লোকসংগীত লোকসংগীততে লোকসংগীতসমূহৰ লোকসংগীতৰ লোকসংগীতৰো লোকসকলক লোকসকলৰ লোকসভাৰ লোকসলক লোকাৰণ্য লোকে লোকেনাথ লোকৰ লোটে লোটোকৰী লোতে লোলুপ লোহাবৰ লোহিত লোৱা লোৱাৰ লৌহিত্য ল্লিছ লৰক লৰফৰ লৰা লৰাব লৰিব লৱণ শঁতাই শংকু শংকৰ শংকৰদেৱ শংকৰদেৱে শংকৰদেৱৰ শংকৰবৰ শংকৰাচাৰ্যই শংকৰাচাৰ্য্ই শংকৰৰ শংখ শইকীয়া শইকীয়াই শইকীয়াইক শইকীয়াও শইকীয়ায়ো শকত শকুন্তলা শক্তি শক্তিমান শক্তিশালী শক্তিৰে শকৰ শঙ্কৰ শঙ্কৰক শঙ্কৰদেৱ শঙ্কৰদেৱক শঙ্কৰদেৱে শঙ্কৰদেৱেে শঙ্কৰদেৱৰ শঙ্কৰে শঙ্কৰৰ শতকৰা শতবাৰ্ষিকী শতবৰ্ষ শতবৰ্ষৰ শতাংশ শতাব্দী শতাব্দীৰ শতিকা শতিকাত শতিকামানত শতিকামানতে শতিকাৰ শত্ৰু শদিয়া শদিয়াক শদিয়াত শনিবাৰটোলৈ শনিবাৰে শপত শপনি শব্দ শব্দও শব্দটো শব্দবোৰ শব্দসংখ্যা শব্দৰ শব্দৰে শয়ন শয়নে শয্যাশায়ী শলাগ শলাগণী শলিতা শল্য শষ্য শস্ত্ৰ শস্য শহুৰ শাওণ শাক শাক্ত শাক্তপন্থী শাকৰ শাণিত শান্ত শান্তভাৱে শান্তি শান্তিছায়া শান্তিনিকেতনত শান্তিনিকেতনলৈ শান্তিনিকেতনৰ শান্তিপূৰ্ণ শান্তিপ্ৰিয়া শান্তিপ্ৰিয়াক শান্তিপ্ৰিয়াৰ শান্তিবাদত শান্তিৰ শাপমোচন শালমাৰা শালস্তম্ভ শালি শালিকী শাশ্বত শাসক শাসকসকলৰ শাসন শাসনকালত শাসনকাৰ্য শাসনবিভাগ শাসনবিভাগক শাসনবিভাগৰ শাসনভাৰ শাসনাধীন শাসনে শাসনৰ শাসিত শাস্তি শাস্ত্ৰ শাস্ত্ৰই শাস্ত্ৰীয় শাহু শাহুৱে শাৰদোৎসব শাৰীৰ শাৰীৰিক শাৰীৰিকভাৱে শিকলি শিকাই শিকাইছিল শিকালে শিকি শিকিছিলোঁ শিকিয়েই শিকিলোঁ শিকোৱা শিক্ষক শিক্ষকগৰাকী শিক্ষকতা শিক্ষকতাৰ শিক্ষকে শিক্ষকৰ শিক্ষণ শিক্ষয়িত্ৰী শিক্ষয়িত্ৰীগৰাকী শিক্ষা শিক্ষাগুৰু শিক্ষাত শিক্ষানুষ্ঠান শিক্ষাবিদসকলৰ শিক্ষামূলক শিক্ষিত শিঙত শিঙা শিতান শিথিল শিথিলতা শিপা শিয়াল শিয়ৰ শিল শিলঘাটৰ শিলত শিলনি শিলাইদহ শিলাইদহত শিলাইদহৰ শিলিখা শিল্প শিল্পকলা শিল্পকৰ্ম শিল্পী শিল্পীগৰাকীৰ শিল্পীজন শিল্পীয়ে শিল্পীৰূপে শিলৰ শিশু শিশুকালতেই শিশুপালক শিশুপাললৈ শিশুশিল্পী শিশুসকলৰৰ শিশুৰ শিশুৱে শিষ্ট শিষ্য শিষ্যক শিষ্যৰ শিহৰ শিৰ শিৰশ্ছেদ শিৰাভৰণ শিৰোধাৰ্য্য শিৰোনাম শিৰোমণি শিৱ শিৱক শিৱদ শিৱসাগৰ শিৱসাগৰত শিৱাজী শীঘ্ৰে শীত শীতকালতো শীতল শীতাতপ শীৰ্ষক শুং শুংগ শুকাই শুকান শুকুৰবাৰ শুকুৱাই শুক্লা শুদ্ধ শুদ্ধই শুধৰাই শুনা শুনাইছিল শুনাইছিলনে শুনাইছে শুনানি শুনি শুনিও শুনিছে শুনিয়েই শুনিহে শুনোতা শুনোতে শুভকামনা শুভলগ্ন শুভাকাংক্ষী শুভাশিস শুভেচ্ছা শুভ্ৰপুষ্পৰ শুভৰাত্ৰি শুশ্ৰূষা শুৱনি শুৱলা শূন্য শৃংখলা শৃংগ শৃঙ্খলা শৃঙ্খলাবোধ শৃতৰংগ শেঁতা শেতেলি শেষ শেষত শেষলৈ শেষেই শেষেৰ শেষৰ শেষৰক্ষা শেষৰফালে শেহতীয়া শেহতীয়াভাৱে শেৱালি শৈলনগৰী শৈলী শৈলীত শৈলীলৈ শৈলীৰ শৈল্পিক শৈশৱতে শোওঁতা শোওঁতে শোক শোকবাণী শোকবাৰ্তা শোকবাৰ্তাৰ শোকে শোচনীয় শোণিতপুৰ শোণিতপুৰৰ শোধনাগাৰ শোধবোধ শোভা শোভাবৰ্ধক শোষণ শোষণৰ শোহা শোৱক শোৱনি শোৱনে শোৱা শোৱাপাটী শোৱাৰ শোৱে শৌচালয় শ্বান্ শ্বাস শ্বেতদ্বীপ শ্যামল শ্যামলা শ্যামা শ্লীপাৰ শ্লুইচ শ্লেষ্মা শ্লোক শ্লোকটি শ্ৰদ্ধাঞ্জলি শ্ৰদ্ধাৰে শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰাৱণগাথা শ্ৰী শ্ৰীকৃষ্ণ শ্ৰীকৃষ্ণৰ শ্ৰীনিকেতন শ্ৰীপতি শ্ৰীমন্ত শ্ৰীলংকা শ্ৰীলংকাত শ্ৰীলংকাৰ শ্ৰীশ্ৰী শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱ শ্ৰুতি শ্ৰুতিপ্ৰস্থান শ্ৰেণী শ্ৰেণীকোঠাত শ্ৰেণীত শ্ৰেণীবিভক্ত শ্ৰেণীলৈকে শ্ৰেণীসমূহৰ শ্ৰেণীৰ শ্ৰেয়াছ শ্ৰেষ্ঠ শ্ৰেষ্ঠতা শ্ৰোতা শ্ৰোতাসকলক শ্ৰৱণ শ্ৰৱণা শৰণ শৰণাৰ্থী শৰতৰ শৰীৰ শৰীৰৰ শৰ্মা শৰ্মাই শৰ্মাৰ শৰৎকালত ষড়যন্ত্ৰৰ ষড়্ ষষ্ঠ ষাঁড় ষাঠি ষাণ্মাসিক ষাৰ ষাৰি ষোড়শ ষোল্ল ষ্টিলত ষ্টুডিঅ ষ্টেট ষ্টেটক ষ্ঠ ষ্ণ সঁচ সঁচা সঁচাই সঁচাকৈয়ে সঁজাতী সঁজুলি সঁপি সঁহাৰি সংকট সংকটৰ সংকলন সংকলনত সংকলনৰ সংকীৰ্তনা সংকেত সংকোচ সংকোচে সংক্ষিপ্ত সংক্ষিপ্তভাৱে সংক্ষিপ্তসংক্ৰান্তীয় সংক্ৰমণ সংক্ৰান্ত সংক্ৰান্তি সংক্ৰান্তিৰ সংক্ৰান্তিৰসংখ্যকে সংক্ৰান্তীয় সংকৰদেৱে সংখ্যক সংখ্যা সংখ্যাগৰিষ্ঠ সংখ্যালঘু সংখ্যালঘুসকলৰ সংখ্যাৰ সংগ সংগঠক সংগঠন সংগঠিত সংগতি সংগমত সংগহিত সংগী সংগীত সংগীতজ্ঞ সংগীতপ্ৰাণ সংগীতসমূহ সংগীতসমূহক সংগীতসমূহত সংগীতসমূহৰ সংগীতা সংগীতো সংগীতৰ সংগীনি সংগীসকল সংগীসকলৰ সংগীৰে সংগ্ৰম সংগ্ৰহ সংগ্ৰহত সংগ্ৰহালয় সংগ্ৰহালয়ো সংগ্ৰহৰ সংগ্ৰাম সংগ্ৰামত সংগ্ৰামৰ সংঘই সংঘটিত সংঘবদ্ধ সংঘাত সংঘাতো সংঘৰ্যলৈ সংঘৰ্ষ সংঘৰ্ষই সংঘৰ্ষত সংঘৰ্ষপীড়িত সংজ্ঞা সংবাদ সংবিধান সংবিধানখন সংবিধানত সংবিধানে সংবিধানৰ সংবেদনশীল সংযম সংযমী সংযোগ সংযোগী সংযোগৰ সংলাপহীন সংলাপৰ সংশয় সংশোধন সংশোধনী সংশোধনীৰ সংশ্লিষ্ট সংশ্লেষণ সংসদ সংসদকলৰ সংসদত সংসদসকলৰ সংসদীয় সংসাৰ সংসাৰৰ সংস্কাৰ সংস্কৃত সংস্কৃতত সংস্কৃতি সংস্কৃতিক সংস্কৃতিত সংস্কৃতিৰ সংস্কৃতিৰসকলসকলে সংস্কৰণ সংস্কৰণৰ সংস্থা সংস্থান সংস্থাৰ সংস্পৰ্শলৈ সংহত সংহতি সংহতিত সংহতিয়ে সংহতিয়েহে সংহতিলৈ সংহতিৰ সংহতিৰে সংৰক্ষণ সংৰচনসকলকো সংৰচনসকলসকলকোসকলে সকল সকলক সকলকো সকললৈ সকলে সকলেই সকলেও সকলেহে সকলো সকলোকে সকলোতকৈ সকলোপ্ৰকাৰ সকলোপ্ৰকাৰে সকলোফালে সকলোবোৰ সকলোৰে সকলোৰেসকলৰ সকলোৱে সকলোৱেতো সকলৰ সকলৰো সকাম সকামে সকাহ সকীয়নি সকীয়া সকীয়াই সক্ষম সক্ৰিয় সক্ৰিয়ভাৱে সঘন সঘনাই সঙ্গী সঙ্গীতা সঙ্ঘ সচিবলৈ সচেতন সচ্ছল সচৰাচৰ সজা সজাই সজাগতাৰ সজোৱা সজ্জা সজ্জাৰ সঞ্জীৱ সঞ্জীৱনী সঠিক সঠিকভাৱে সতি সতী সতীদাহ সত্তা সত্ত্ব সত্ত্বে সত্ত্বেও সত্য সত্যসন্ধা সত্যাগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ সত্যৰ সত্ৰ সত্ৰাধিকাৰ সত্ৰাধিকাৰে সত্ৰাধিকাৰৰ সত্ৰৰ সতৰ্ক সতৰ্কতামূলক সতৰ্কবাণী সদনাম সদস্য সদস্যকে সদস্যপদ সদস্যবৃন্দ সদস্যয়েই সদস্যসকল সদস্যসকলে সদস্যসকলৰ সদস্যৰ সদা সদানন্দ সদায় সদিচ্ছা সদ্ সদ্ভাৱনা সদ্যোজাত সদৰ সদৰি সন্ততি সন্তান সন্তানটিৰ সন্তানৰ সন্তুলন সন্তুলিত সন্তুষ্ট সন্তুষ্টিৰ সন্তোষ সন্তোষে সন্তৰ্পণ সন্তৰ্পণে সন্দেহ সন্দেহত সন্দৰ্ভত সন্ধানী সন্ধি সন্ধিক্ষণ সন্ধিয়া সন্ধ্যা সন্ধ্যাবেলা সন্ধ্যায় সন্ধ্যাসংগীত সন্ধ্যাৰ সন্নিৱিষ্ট সন্ন্যাস সন্ন্যাসী সন্মত সন্মতি সন্মতিৰে সন্মনীয় সন্মান সন্মানবোধ সন্মানবোধেৰে সন্মানসহকাৰে সন্মানিত সন্মানীয় সন্মানেৰে সন্মানৰ সন্মুখ সন্মুখত সন্মুখতেই সন্মুখীন সপক্ষে সপত্নীক সপোনে সপ্ত সপ্তক সপ্তদশ সপ্তম সপ্তাহ সপ্তাহমান সপ্তাহে সফতাৰে সফলতা সফলতাৰ সবল সবাহ সবাহত সবাহে সবিশেষ সবৰমতী সভা সভাই সভাত সভাপতি সভাপতিত্ব সভাপতিত্বত সভাপতিৰ সভাৰ সভ্যতা সভ্যতাৰ সমকালিক সমকালীন সমগ্ৰ সমতল সমতলখনত সমতলখনেদি সমতলখনৰ সমতলৰ সমতা সমনীয়া সমন্বয় সমন্বয়ত সমন্বিতে সমভাগী সমভূমি সময় সময়কণত সময়খিনি সময়খিনিত সময়ছোৱা সময়ছোৱাত সময়ছোৱাতে সময়ত সময়তে সময়তেই সময়নহ সময়ানুৱৰ্তিতা সময়ানুৱৰ্তী সময়ে সময়েই সময়ৰ সময়ৰে সমল সমষ্টি সমষ্টিৰপৰা সমসাময়িক সমস্ত সমস্বৰে সমস্যা সমস্যায় সমস্যাসমূহ সমস্যাসমূহৰ সমস্যাৰ সমাজ সমাজত সমাজতান্ত্ৰিক সমাজনীতি সমাজবাদক সমাজবাদী সমাজৰ সমাদৃত সমাদৰ সমাধানকল্পে সমাধি সমাধিক্ষেত্ৰ সমাধিক্ষেত্ৰখনত সমাধিক্ষেত্ৰত সমান সমাপ্ত সমাপ্তি সমালোচনা সমালোচিকা সমাহিত সমাহৰণ সমাৰ সমাৱেশ সমাৱেশক সমাৱেশেৰে সমাৱৰ্তনে সমাৱৰ্তনৰ সমিতি সমিতিক সমিতিত সমিতিয়ে সমীচীন সমীপত সমীৰণ সমুখ সমুখত সমুখতে সমুখলৈকে সমুখৰ সমুদ্ৰ সমূলি সমূহ সমূহক সমূহত সমূহলৈ সমূহীয়াভাৱে সমূহে সমূহৰ সমূহৰো সমৃদ্ধ সমৃদ্ধিশালী সম্পত্তি সম্পদ সম্পদেৰে সম্পদো সম্পদৰ সম্পন্ন সম্পাদক সম্পাদনা সম্পাদনাৰ সম্পাদনাৰে সম্পাদিত সম্পূৰ্ণ সম্পূৰ্ণকৈ সম্পূৰ্ণভাৱে সম্পূৰ্ণৰূপে সম্প্ৰচাৰিত সম্প্ৰদায়তে সম্প্ৰদায়ৰ সম্প্ৰসাৰণ সম্প্ৰসাৰিত সম্প্ৰীতি সম্প্ৰীতিৰ সম্পৰ্ক সম্পৰ্কটো সম্পৰ্কিত সম্পৰ্কে সম্বন্ধীয় সম্বন্ধে সম্বৰণ সম্বৰ্দ্ধনা সম্ভাষণ সম্ভাৱনা সম্ভাৱ্য সম্ভেদ সম্ভ্ৰান্ত সম্ভৱ সম্ভৱতঃ সম্ভৱা সম্যক সমৰ সমৰ্থক সমৰ্থন সমৰ্থনত সমৰ্থনৰ সমৰ্থিত সমৰ্পণ সযতনে সলনা সলনি সলনিত সলসলীয়াকৈ সলিল সশস্ত্ৰসহকাৰে সস্তীয়া সহকাৰী সহকাৰে সহজ সহজভাৱে সহজে সহজেই সহমত সহমৰ্মিতা সহমৰ্মী সহযোগ সহযোগত সহযোগিতা সহযোগিতাৰ সহযোগী সহানুভূতি সহায় সহায়ত সহায়তা সাঁকো সাঁচতীয়া সাঁচিপাত সাঁতুৰি সাঁতুৰিলোঁ সাঁতোৰ সাঁথৰ সাংঘাতিক সাংঘাতিকভাৱে সাংবিধানিক সাংসদ সাংস্কৃতিক সাক্ষাৎ সাক্ষাৎৰত সাক্ষৰ সাক্ষৰতা সাগৰ সাগৰতীৰত সাগৰপৃষ্ঠৰ সাগৰৰ সাজ সাজি সাজিব সাজোন সাত সাতখন সাতখলপীয়া সাতঘৰ সাতদিন সাতভনীৰ সাতাইছ সাতৰাতি সাদৃশ্য সাদৰ সাধন সাধনৰ সাধাৰণ সাধাৰণতে সাধাৰণভাৱে সাধু সান্ত্বনা সান্দহ সান্নিধ্য সান্নিধ্যৰে সাপে সাপেক্ষে সাপ্তাহিক সাফল্য সাবট সাবটি সামগ্ৰিকভাৱে সামগ্ৰী সামঞ্জস্য সামন্ত সাময়িক সাময়িকভাৱে সামাজিক সামাজিকভাৱে সামান্তাৰিক সামান্য সামান্যভাৱে সামূহিক সাম্প্ৰদায়িক সাম্প্ৰদায়িকতা সাম্পৰ্দায়িক সাম্য সাম্ৰাজ্যৰ সাম্ৰাজ্যৰো সামৰণি সামৰি সামৰ্থ্য সালসনিৰ সাহ সাহস সাহসিকতা সাহায্য সাহিত্য সাহিত্যকৰ্ম সাহিত্যকৰ্মই সাহিত্যকৰ্মৰ সাহিত্যখন সাহিত্যচাৰ্য সাহিত্যত সাহিত্যাচাৰ্য সাহিত্যানুৰাগী সাহিত্যিক সাহিত্যেৰ সাহিত্যৰ সাহিত্যৰথী সাহিত্যৰাজিৰ সাহিত্যৰাজীত সাৰ সাৰণিকৰণ সাৰথি সাৰদা সাৰোগত সাৰ্ব সাৰ্বজনিক সাৰ্বভৌম সাৱধান সাৱধানবাণী সিঁচ সিঁচৰতি সিংহ সিংহক সিংহধ্বজ সিংহল সিংহাসন সিংহাসনত সিংহাসনৰ সিকটি সিকা সিকাতি সিকাষে সিগজ সিজন সিটো সিদিনা সিদ্ধহস্ত সিদ্ধান্ত সিধৱা সিন্ধুৰায় সিপাৰ সিপাৰত সিপিঠি সিফাল সিফালে সিফালৰ সিফালৰজন সিমান সিমানখিনি সিমানেই সিমানৰ সিমূৰ সিমূৰে সিহঁত সিহঁতক সিহঁতকেইটা সিহঁতে সিহঁতেতো সিহঁতেনো সিহঁতো সিহঁতৰ সিৰা সীতা সীতাক সীতাকুণ্ড সীতাৰামায়াৰ সীমনা সীমা সীমাত সীমানা সীমান্ত সীমান্তত সীমাৰে সীমিত সুঁচৰি সুঁচৰিব সুঁতি সুঁতিটো সুঁৱৰি সুঁৱৰিব সুকন্যা সুকন্যায় সুকন্যাৰ সুকীয়া সুখ সুখী সুখে সুগন্ধ সুগন্ধি সুচল সুচলভাৱে সুচাৰুভাৱে সুচাৰুৰূপে সুজিত সুতৰি সুদক্ষ সুদীৰ্ঘ সুদূৰ সুদে সুদৰ্শন সুধাকণ্ঠ সুধাকণ্ঠৰ সুধাকৰ সুধিছ সুধিব সুধিবলৈ সুধিম সুধিলে সুধীৰ সুনন্দা সুনিশ্চিত সুন্দৰ সুন্দৰী সুপুৰুষনে সুপ্ত সুপ্ৰভাত সুপৰিচিত সুবাহু সুবিধা সুবিধাজনক সুবিধাৰ সুভাষ সুমিষ্ট সুমুৱাই সুযোগ সুযোগো সুলভ সুশোভিত সুষমা সুসংগত সুস্থ সুস্থিৰ সুস্থিৰে সুস্পষ্ট সুৰ সুৰকাৰ সুৰক্ষাৰ সুৰক্ষিত সুৰত সুৰা সুৰুল সুৱগা সুৱদি সুৱৰ্ণ সূক্ষ্ম সূচক সূচনা সূচাইছে সূচী সূতা সূত্ৰ সূত্ৰধাৰ সূত্ৰধাৰৰ সূত্ৰপাত সূত্ৰপ্ৰস্থান সূত্ৰে সূৰুয সূৰ্য সূৰ্যাস্ত সূৰ্য্যদেৱতাক সূৰ্যৱতীৰ সৃজন সৃজনমূলক সৃজনশীল সৃজনশীলতা সৃষ্টি সৃষ্টিকৰ্তা সৃষ্টিৰাজি সেই সেইকণত সেইকথা সেইকাৰণে সেইকেইখন সেইকেইটা সেইকেইদিন সেইখন সেইখনটো সেইখিনি সেইগৰাকী সেইঘৰ সেইজোপাও সেইটো সেইটোৱে সেইটোৱো সেইদিনা সেইদিনাহে সেইদিনাৰ সেইদৰে সেইফালে সেইবাবে সেইবাবেই সেইবাৰ সেইবোৰ সেইবোৰলৈ সেইবোৰৰ সেইমৰ্মে সেইসময়ত সেইসোপা সেইহেন সেউজ সেউজীয়া সেওঁতা সেতু সেতুখণ্ড সেন সেনগুপ্তৰ সেনাৰ সেন্দূৰ সেমেকা সেমেনা সেমেনি সেয়া সেয়ে সেয়েহে সেৱকীয়া সেৱন সেৱা সেৱামূলক সেৱাৰ সৈতে সৈতেও সৈনিক সৈনিকৰ সৈন্য সৈমান সোঁ সোঁচৰ সোঁত সোঁতত সোঁতৰ সোঁফাল সোঁফালৰপৰা সোঁৱণশিৰি সোঁৱৰ সোঁৱৰণি সোঁৱৰাই সোণ সোণজনী সোণটো সোণসেৰীয়া সোণাগিৰি সোণামুৱা সোণালী সোণাৰাম সোণাৰু সোণোৱাল সোণোৱালী সোণোৱালে সোণৰ সোতোৰা সোতৰ সোতৰখন সোতৰজন সোধ সোধা সোধে সোধোঁতা সোধোঁতে সোনকাল সোনকালে সোনকালেই সোপায়ো সোমবাৰে সোমাই সোমাইছিলোঁ সোমায় সোমাল সোমালে সোৱণশিৰি সোৱণশিৰিৰ সৌজন্য সৌন্দৰ্য সৌন্দৰ্য্য সৌন্দৰ্য্যত সৌন্দৰ্য্যতো সৌন্দৰ্য্যৰে সৌভাগ্য সৌভাগ্যৱান সৌমাৰপীঠত সৌম্য সৌষ্ঠৱ সৌহাৰ্দ্যপূৰ্ণ স্কটিছ স্কন্দ স্কন্ধ স্কন্ধৰ স্কুল স্কুলত স্ক্ৰীপ্ট স্তনযুগল স্তুতি স্তুপীকৃত স্তূপ স্ত্ৰী স্ত্ৰীসকলো স্থ স্থগিত স্থপতি স্থবিৰ স্থলীত স্থান স্থানত স্থানতকেতিয়াও স্থানতকৈ স্থানসমূহৰ স্থানীয় স্থানীয়ভাৱে স্থানৰ স্থাপন স্থাপনৰ স্থাপিত স্থায়িত্ব স্থায়ী স্থায়ীকৈ স্থায়ীভাৱে স্থিতি স্থিতিক স্থিৰ স্থূল স্নান স্নায়ুত স্নিগ্ধ স্নেহাশিস স্পন্দন স্পষ্ট স্পষ্টবাদিতা স্পষ্টবাদী স্পষ্টভাৱে স্পেইনী স্পৰ্শ স্পৰ্শকাতৰ স্ফূৰ্তি স্ব স্বকীয় স্বগতোক্তি স্বচ্ছ স্বচ্ছন্দ স্বজন স্বতঃস্ফূৰ্ত স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে স্বতন্ত্ৰ স্বতন্ত্ৰতা স্বত্ব স্বত্বাধিকাৰ স্বদেশী স্বপ্নভঙ্গ স্বভাৱ স্বভাৱজাত স্বয়ংবৰ স্বাক্ষৰ স্বাচ্ছন্দ্য স্বাধীন স্বাধীনচিতীয়া স্বাধীনতা স্বাধীনতাৰ স্বাভাৱিক স্বাভাৱিকভাৱে স্বামী স্বামীনাৰায়ণ স্বামীৰ স্বায়ত্তশাসন স্বায়ত্তশাসিত স্বায়ত্ত্ব স্বায়ত্ত্বশাসন স্বায়ত্ত্বশাসিত স্বাস্থ্য স্বাস্থ্যকৰ স্বাস্থ্যজনিত স্বাস্থ্যৱান স্বাৱলম্বিতা স্বাৱলম্বী স্বীকাৰোক্তি স্বীকৃত স্বীকৃতি স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত স্বেচ্ছাসেৱক স্বৰাজ স্বৰাজৰ স্বৰিতী স্বৰূপ স্বৰূপে স্বৰ্গদেউ স্মাৰক স্মৃত স্মৃতি স্মৃতিচিহ্নৰ স্মৃতিত স্মৃতিতেই স্মৃতিপ্ৰস্থান স্মৰণ স্মৰণীয় স্ৰষ্টা সৎকাৰ সৰকা সৰকি সৰঞ্জাম সৰল সৰলতা সৰলভাগা সৰি সৰীসৃপ সৰীসৃপৰ সৰু সৰুকৈ সৰুঘৰত সৰুটো সৰুতে সৰুতেই সৰুদৈয়া সৰুপোনাচোন সৰুবোপা সৰুবোৰ সৰুৱে সৰ্প সৰ্বকালৰ সৰ্বগুণাকৰ সৰ্বজই সৰ্বজনীন সৰ্বজয় সৰ্ববৃহৎ সৰ্বভাৰতীয় সৰ্বমুঠ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সৰ্বসত্তা সৰ্বসাধাৰণে সৰ্বসাধাৰণৰ সৰ্বস্বান্ত সৰ্বাংগীণ সৰ্বাঙ্গীণ সৰ্বাধিক সৰ্বানন্দ সৰ্বোচ্চ সৰ্বোৎকৃষ্ট সৱেই সৱৰে হঁত হঁতৰ হওঁ হওঁতে হওঁতেই হওক হকা হকী হকে হঠকাৰিতা হঠকাৰী হঠাতে হঠাৎ হতভাগা হতাশ হতাশা হতুৱাই হত্যা হয় হয়তো হয়ভৰ হয়হি হয়েই হলি হস্ত হস্তাক্ষৰত হস্তান্তৰিত হস্তিনাপুৰ হাঁকোটা হাঁহ হাঁহি হাঁহিছিল হাঁহিটো হাঁহিৰেহে হাই হাইড্ৰেঞ্জিয়া হাইড্ৰেঞ্জিয়াচিয়া হাইলাকান্দি হাইস্কুলখন হাইস্কুলত হাইস্কুলৰ হাওলি হাকিম হাগ হাগত হাগিবা হাঙ্গেৰিত হাচাও হাছাও হাছাওৰ হাজাৰ হাজি হাজিৰা হাজো হাজৰিকা হাজৰিকাই হাজৰিকাক হাজৰিকালৈ হাজৰিকাৰ হাট হাড় হাড়ে হাত হাতত হাতপুস্তিকা হাতযোৰ হাতলৈ হাতিটো হাতী হাতীত হাতীৰ হাতুৰী হাতে হাতৰ হানি হাফলং হাফলঙৰ হাবি হাবিয়াহ হাবিয়ে হাভেলী হামখুৰি হায়ৰাণ হালধি হালধীয়া হালোৱা হালোৱাৰ হাল্লা হাস্যকৌতুক হাস্যাস্পদ হাহাকাৰ হাৰ হাৰম হিংসা হিংসাই হিংসাক হিংসাত্মক হিচাপ হিচাপে হিচাপেও হিতেশ হিন্দী হিন্দু হিন্দুস্তানী হিন্দুৱেই হিবিজিবি হিম হিমজু হিমজুৱে হিমন্ত হিমাচল হিমাদ্ৰী হিষ্ট হিষ্ট্ৰী হীন হীনমন্যতা হীৰেন হুঁচৰি হুম হুলস্থূল হুলস্থূলীয়া হুৰমূৰ হুৱা হৃদয় হৃদয়ংগম হেঁচা হেঁচাত হেঁচাৰ হেঁচি হেঁচুকি হেঁতেন হেঁপাহ হেঁপাহৰ হেকাৰি হেক্টৰ হেঙুল হেঙুলীয়া হেতা হেনো হেমিল্টন হেম্বেলনি হেস্ত হেহোঁ হেৰাই হেৰাল হেৰিটেজ হেৰুওৱা হেৰুৱায় হৈও হৈছিল হৈছে হৈছোঁ হৈয়ে হোজাই হোতা হোৰোহ হোৱনি হোৱা হোৱাই হোৱাটো হোৱাত হোৱাৰ হ্ৰদ হ্ৰদত হ্ৰদৰ হৰংদেৱ হৰণ হৰধনু হৰিচৰণ হৰিণধৰা হৰিণধৰাত হৰিণধৰাবাসীয়ে হৰিণধৰাৰ হৰিদাস হৰিদ্বাৰ হৰিধ্বনি হৰিপ্ৰিয়া হৰিৰ হৰ্টেনচিয়া হৰ্ষপাল ৰংগৰামনুজে ৰওঁতা ৰওঁতে ৰওক ৰক্তকৰবী ৰক্ষণশীলতা ৰক্ষা ৰক্ষাৰ ৰখা ৰখাৰ ৰখীয়া ৰগৰ ৰঘুনাথ ৰঘুৰাজপুৰৰ ৰঙা ৰঙালী ৰঙিয়া ৰঙীন ৰঙে ৰঙৰ ৰচদ ৰচদৰ ৰচনা ৰচনাকাল ৰচনাকাৰ ৰচনাতো ৰচনাসমূহ ৰচনাৰ ৰচয়িতাই ৰচয়িতাসকলে ৰচিত ৰচোন ৰছীডাল ৰছীৰে ৰজত ৰজনীপাম ৰজা ৰজাই ৰজাক ৰজাৰ ৰণুৱা ৰতিকান্ত ৰত্নধ্বজপালে ৰত্নপাল ৰত্নপালৰ ৰত্নসিংহ ৰত্নাকৰে ৰদিনা ৰদিনাই ৰদিনাও ৰদিনাখন ৰদিনাৰ ৰদ্বাৰা ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ ৰন্ধনৰ ৰন্ধা ৰপ্তানি ৰপৰা ৰপৰাই ৰপৰাও ৰপৰানো ৰপৰাহে ৰফা ৰফালে ৰফালৰ ৰবাত ৰবাততো ৰবাৰ্ট ৰবীন্দ্ৰনাথ ৰবীন্দ্ৰনাথে ৰবোৰ ৰমক ৰয় ৰসগোল্লা ৰসায়ন ৰসাস্বাদন ৰসোত্তীৰ্ণ ৰহইচ ৰহণ ৰহণীয়া ৰহস্যজনক ৰহস্যমজ় ৰাংঢালী ৰাইজ ৰাইজক ৰাইজে ৰাইজৰ ৰাউতকুছি ৰাওনা ৰাক্ষস ৰাক্ষসী ৰাখি ৰাখিছিল ৰাখিব ৰাগ ৰাঘৰত ৰাজ ৰাজকুমাৰী ৰাজকোঁৱৰ ৰাজত্ব ৰাজদ্বীপ ৰাজদ্ৰোহৰ ৰাজধানী ৰাজধানীৰ ৰাজনীতি ৰাজনীতিত ৰাজনীতিতো ৰাজনীতিৰ ৰাজনীতিৰপৰা ৰাজনৈতিক ৰাজনৈতিকভাৱে ৰাজপুত্ৰ ৰাজপ্ৰাসাদ ৰাজবংশ ৰাজভটিমা ৰাজশক্তিৰ ৰাজশ্ৰী ৰাজহ ৰাজহুৱা ৰাজীৱ ৰাজীৱক ৰাজীৱে ৰাজীৱেই ৰাজীৱৰ ৰাজেন ৰাজ্য ৰাজ্যখন ৰাজ্যখনত ৰাজ্যখনৰ ৰাজ্যত ৰাজ্যপাল ৰাজ্যসংঘক ৰাজ্যসভাৰ ৰাজ্যসমূহ ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজ্যৰ ৰাজৰ্ষি ৰাঝাৰ ৰাটো ৰাটোক ৰাটোৰ ৰাণাপ্পা ৰাণী ৰাতি ৰাতিত ৰাতিপুৱা ৰাতিয়ে ৰাতিলৈ ৰাতিৰ ৰান্ধনীয়ে ৰান্ধি ৰাবোৰ ৰাবোৰে ৰাভা ৰাম ৰামচৰণ ৰামজী ৰামদাসে ৰামনুজাচাৰ্যই ৰামানন্দ ৰামানন্দৰ ৰামানুজ ৰামানুজে ৰামানুজৰ ৰামায়ণ ৰামায়ণৰ ৰামে ৰামেশ্বৰ ৰামৰাই ৰামৰাজ্যৰ ৰামৰাম ৰায়ৰীদেৱ ৰালি ৰালৈকে ৰাষ্ট্ৰ ৰাষ্ট্ৰদূত ৰাষ্ট্ৰপতি ৰাষ্ট্ৰপতিজনে ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে ৰাষ্ট্ৰপৰিচালনাৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাষ্ট্ৰৰ ৰাস ৰাসমূহ ৰাসলীলাই ৰাসায়নিক ৰাস্তা ৰাহি ৰাহে ৰাৰ ৰিংটোৰ ৰিক্ত ৰিক্সা ৰিজাৰ্ভ ৰিণিকি ৰিপু ৰীডম ৰীতি ৰুই ৰুক্মবীৰে ৰুক্মিণী ৰুক্মীণী ৰুক্মীণীক ৰুক্মীণীয়ে ৰুগীয়া ৰুচি ৰুচিনাথ ৰুতুজা ৰুদ্ধ ৰুদ্ৰচণ্ড ৰুদ্ৰমূৰ্তিৰে ৰুবা ৰুলছ ৰুলেট ৰূপ ৰূপক ৰূপকটোৱে ৰূপকাৰ ৰূপকে ৰূপকোঁৱৰ ৰূপজ্যোতি ৰূপটো ৰূপত ৰূপনাৰায়ণ ৰূপম ৰূপহী ৰূপান্তৰ ৰূপান্তৰিত ৰূপায়ণ ৰূপায়ণৰ ৰূপে ৰূপেহে ৰূপৰেখাটি ৰূপৰেখাৰ ৰেকৰ্ড ৰেখা ৰেঙনি ৰেপৰা ৰেপৰাই ৰেপৰাও ৰেলপথৰ ৰেশ্যন ৰেহ ৰেহাই ৰৈছিল ৰোগ ৰোগজনিত ৰোগত ৰোগৰপৰা ৰোধ ৰোপণ ৰোপৰা ৰোপৰাই ৰোমন্থন ৰোমান ৰোল ৰোলনী ৰোৱা ৰোৱাৰ ৰৌদ্ৰোজ্জ্বল ৰৌমাৰী ৱিকিউৎস ৱিকিউৎসত ৱিকিডাটাত ৱিকিত ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়াক ৱিকিপিডিয়াত ৱিকিপিডিয়ান ৱিকিপিডিয়ালৈ ৱিকিপিডিয়াৰ ৱিকিসমূহৰ ৱেবছাইট অংগ অংশ অংশগ্ৰহণ অংশৰ অংশৰপৰা অইন অকণ অকণক অকণৰ অকলটো অকস্মাৎ অক্টোবৰ অক্টোবৰলৈ অক্টোবৰৰপৰা অগানুগতিক অচিনাকি অচেতন অজস্ৰ অঞ্চল অঞ্চলত অঞ্চলতে অঞ্চলতো অঞ্চলৰ অটল অট্টালিকাৰ অতপৰ অতি অতিক্ৰম অতিথি অতিষ্ঠ অতীজৰেপৰা অত্যন্ত অত্যাৱশ্যকীয় অথবা অদ্ভুত অধিক অধিকাৰ অধিকাৰী অধিকাৰো অধীনতো অধ্যয়ন অধ্যাপক অধ্যাপিকা অনথ্যা অনলাইন অনা অনাগত অনাবিল অনিমা অনিশ্চিত অনুকৰণ অনুকৰণৰ অনুজ্ঞাপত্ৰ অনুজ্ঞাপত্ৰৰ অনুপ্ৰেৰণা অনুবাদ অনুভূতি অনুভৱ অনুমতি অনুমাণিক অনুমান অনুমোদন অনুযায়ী অনুষ্ঠান অনুষ্ঠানত অনুষ্ঠানৰ অনুষ্ঠিত অনুসূচিত অনুসৰি অনুৰোধ অনেক অনেকে অন্ত অন্ততঃ অন্তলৈকে অন্তৰ অন্তৰত অন্তৰলৈ অন্তৰালৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰে অন্তৰৰ অন্ধ অন্ধভক্তিৰে অন্য অন্যতম অন্যসকলেও অপমান অপসাৰিত অপাৰ অপাৰগ অপ্সৰা অপৰাধ অফিছৰ অফুৰন্ত অবাণিজ্যিক অবান্তৰ অবাৱত অবিচ্ছেদ্য অবিহনে অবিহনেই অবৈধ অব্যাৱসায়িক অভাৱ অভাৱত অভূতপূৰ্ব অমলেন্দু অমিয়া অমূল্য অলঙ্কাৰে অলপ অলপমান অলপো অলেখ অশেষ অশ্লীল অশ্লীলতাৰ অষ্টভুজাকৃতি অষ্টম অষ্ট্ৰেলিয়া অসংখ্য অসম অসমত অসমতে অসমভূমিৰপৰা অসমী অসমীয়া অসমীয়াই অসমীয়াত অসমীয়াৰ অসম্পূৰ্ণ অসমৰ অসাৰ অসুখ অসুবিধা অসুস্থতাৰ অসুৰ অস্তিত্ব অস্তিত্বৰ অহা অহাৰ অহৰহ অৰবিন্দ অৰ্জি অৰ্থত অৰ্থনৈতিক অৰ্থাৎ অৰ্পণ অৱগত অৱদান অৱদানেৰে অৱনতি অৱনতিৰ অৱশেষত অৱস্থা অৱস্থাও অৱস্থাৰ অৱস্থিত অৱহেলা আঁচনি আঁত আঁতৰত আঁতৰাই আঁহা আঁৰত আইকন আইটেম আইতা আইতাই আইদেও আইন আইনগত আইৰ আউনীআটি আউনীআটী আওতাভুক্ত আওতালৈ আকাশত আকাশৰ আকাৰত আকোৱালী আকৌ আক্ৰমণৰ আকৰ্ষণ আখ্যা আখৰ আগত আগতে আগতেও আগন্তুক আগবঢ়াই আগবঢ়াইছে আগবঢ়াবলৈ আগবঢ়োৱা আগবাঢ়ি আগবাঢ়িছোঁ আগমন আগমুহূৰ্ততো আগলৈ আগষ্ট আগস্থান আগুৰি আগে আগ্ৰহী আগ্ৰহীসকলে আগৰ আগৰেপৰাই আঘাত আঙুলি আঙুলিয়াই আচল আচলতে আচৰিত আছা আছিল আছিলোঁ আছুতীয়া আছুৰ আছে আজি আজিয়েই আজিলৈ আজিলৈকে আজিৰ আজৰি আঞ্চলিক আটাইতকৈ আঠাযুক্ত আত্মীয় আদি আদিও আদিত আদিৰ আদেশত আদৰ আদৰি আদৰ্শ আদৰ্শখিনি আদৰ্শগত আধা আধাসংখ্যক আনক আনকি আনজনীৰ আনজনৰ আনন্দ আনফ্ৰেইণ্ডহে আনহাতে আনিছিলোঁ আনিছে আনিছোঁ আনুষ্ঠানিকভাৱে আনেএ আনো আনোগই আন্তঃৱিকি আন্তৰিক আন্তৰিকতাবোৰ আন্তৰ্জাতিক আন্দোলন আনৰ আপচোচ আপুনি আপুনিও আপোচহীন আপোচহীনতাৰে আপোন আপোনাক আপোনাকহে আপোনালোক আপোনালোকক আপোনালোকে আপোনালোকৰ আপোনাসবলৈ আপোনাৰ আপ্তেৰ আপ্ৰাণ আফ্ৰিকাৰ আব্দাৰ আবৰি আমাক আমাকে আমাকেহে আমাৰ আমাৰদায়িত্ব আমাৰো আমি আমিও আমিয়েই আমিয়েও আমূল আমৃত্যু আমেৰিকা আমোলা আমৰ আয়ুক্তগৰাকী আয়ে আয়োজন আলহীৰ আলাসত আলি আলিয়েদি আলিৰে আলেখ আলোকচিত্ৰ আলোচনা আশা আশাবাদী আশাবোৰত আশীৰ্বাদ আশে আশ্চৰ্য্যকৰ আসন আস্থাত আহক আহা আহাঁ আহাঁচোন আহাৰ আহি আহিছিল আহিছে আহিছোঁ আহিব আহিবলৈ আহিম আহিয়েই আহিল আহিলোঁ আহিহে আহে আহোঁ আহোম আহোমসকলে আহোমেসকলেও আহ্বান আৰক্ষীয়ে আৰম্ভ আৰম্ভণি আৰম্ভতে আৰাম আৰামদায়ক আৰু আৰোপ আৰ্ণিং আৰ্থিক আৱণ্টনৰ আৱেগিক আৱেগৰ আৱেদন আৱৰি ইংৰাজী ইংৰাজীত ইউএই ইউকো ইউটিউবৰ ইখনে ইজনীৰ ইজনে ইটাৰে ইঠাই ইডাল ইণ্টাৰনেটত ইণ্টাৰনেটৰ ইণ্ডিক ইতি ইতিমধ্যে ইতিহাসে ইত্যাদি ইন্ ইফতাৰ ইফাল ইমান ইমানতে ইম্প্ৰভাইজো ইয়াক ইয়াকে ইয়াত ইয়াতে ইয়াতেই ইয়ালে ইয়ালৈ ইয়াৰ ইয়াৰদ্বাৰা ইয়াৰপৰা ইয়াৰে ইষ্ট ইহঁতবোৰ ঈদত ঈদৰ ঈশ্বৰ ঈশ্বৰে ঈশ্বৰৰ উকলি উকিয়াই উচিত উচ্চ উচ্চখাপৰ উচ্চতৰ উছাহ উছৰ্গা উজনি উজলি উজাৰি উটা উটি উটুৱাই উঠা উঠাৰ উঠি উঠিছিল উঠিছে উত্তৰ উত্থানবৰ্তমান উত্থানে উদাহৰণ উদীয়মান উদ্ উদ্দেশ্য উদ্দেশ্যে উদ্ধৃতি উদ্ভিদ উদ্ভিদে উদ্ভিদৰ উদ্যোগ উদ্যোগত উন্নয়ন উন্নয়নমুখী উপকাৰ উপছি উপদেশ উপন্যাস উপন্যাসখন উপন্যাসে উপন্যাসৰ উপযুক্ত উপলক্ষ্যে উপলব্ধি উপলভ্য উপলুঙা উপস্থাপনৰ উপস্থিত উপহাস উপহাৰ উপাদানৰ উপায় উপায়েৰে উপাৰ্জন উপৰিও উপৰ্যুক্ত উমলি উমলিম উমায় উমৈহতীয়া উলতি উলাহ উলাহত উলিয়াই উলিয়াইছে উলিয়াওঁতা উলিয়াব উলিয়াম উলিয়ালে উল্টা উল্লাস উল্লেখ উল্লেখ্য উশাহটো উশাহবোৰৰ উৎকৰ্ষ উৎপাদন উৎপাদিত উৎযাপন উৎসস্থল উৎসাহ উৎসাহত উৎসাহভৰা উৎসৰ্গ উৎসৰ্গা উৰি উৰুলি এইকেইদিন এইখন এইজনা এইজোপাত এইটো এইবাৰ এইবোৰ এইবোৰত এইবোৰৰপৰা একক একতাৰ একত্ৰিত একদম একপ্ৰকাৰৰ একমন একাংশ একাউণ্টত একাধাৰে একে একেখন একেখিনি একেগৰাকী একেটা একেবাৰে একেবোৰ একেমনে একেলগ একেলগে একো একোকেই একোজন একোজনী একোটা একোটোকে এখন এখনত এখনি এখেতৰ এগৰাকী এচামক এচামে এচাৰি এছিয়ান এছিয়াৰ এছীয় এজন এজনকৈ এজনহে এজনী এজনীক এজনীয়েই এজনে এটা এটাই এটাও এটাৰ এটি এটিৰহে এডাল এডিটাথন এতিয়া এতিয়াও এতিয়াহে এতিয়াৰ এতিয়াৰপৰাই এতেকতে এতেকে এদিন এদিনতে এনে এনেকুৱা এনেকৈ এনেখন এনেটি এনেদৰে এনেদৰেই এনেধৰণৰ এনেনো এনেয়ো এপাক এপ্ৰিললৈ এপ্ৰিলৰপৰা এফেৰি এবাৰ এবিধ এবেলি এমহীয়া এয়া এলাইক এলেকা এলেহুৱা এশজন এশজনৰ এশবাৰ এষাৰো এহাজাৰ এৰা এৰি ঐতিহাসিক ঐতিহাসিকভাবে ঐতিহ্যসমূহৰ ঐতিহ্যৰ ওচৰত ওচৰলৈ ওচৰৰ ওন্দোলাই ওপজা ওপৰত ওপৰেদি ওভোতাই ওলমি ওলমিছে ওলাই ওলাব ওলায় ওলাল ওলালেই ওলোমাই ঔষধৰ কঁঠাল কঁঠালৰ কঁপি কংগ্ৰেছ কংগ্ৰেছক কংগ্ৰেছৰ কইনাৰ কওঁ কওকচোন ককাই ককৃতজ্ঞতা কটকী কটাকটি কটায় কটু কঢ়িয়াই কণমানি কণা কণি কণ্ঠ কণ্ঠশিল্পীৰ কণ্ঠসহ কণ্ঠৰ কণ্ঠৰদ্বাৰা কতনো কতলোকে কতো কথন কথনৰ কথা কথাই কথাও কথাখিনি কথাটো কথাবোৰ কথাবোৰত কথাবোৰতেই কথাষাৰ কথাহে কথাৰ কনটেণ্ট কন্দুৱাইছে কন্দোৱাব কন্যা কপালৰ কপাহ কপিৰাইট কপৌ কবা কবিতা কবিতাৰো কমন্স কমন্সত কমল কমলানন্দ কমলাবাৰী কমলেশ্বৰ কমিউনিষ্ট কমিচন কমিচনৰ কমেণ্ট কয় কলত কলা কলালোৰ কলি কলিকতাৰ কলিকাতা কলিতা কলীয়া কলেজত কলেজৰ কল্যাণৰ কলৰ কষ্ট কাঁইট্ কাঁজিয়া কাঁজিয়াতে কাঁহী কাউৰী কাউৰীয়ে কাউৰীৰ কাকত কাকুমণি কাকো কাগজ কাগতে কাছি কাজিয়াৰ কাটি কাঢ়ি কাণ্ড কানাড়া কানাডা কানাডাত কানাডাৰ কান্দিও কাপুৰুষ কাম কামত কামতাপুৰী কামনা কামনাৰে কামেই কামৰ কায়িকভাৱে কাল কালতেই কালি কালিলৈ কালিৰ কাষত কাষতে কাষতেই কাহিনীও কাহৰ কাৰ কাৰণ কাৰণত কাৰণে কাৰে কাৰো কাৰোবাৰ কাৰোৰে কাৰ্যসূচী কাৰ্যসূচীৰ কাৰ্যসূচীৰে কাৰ্যালয় কাৰ্যালয়ৰপৰা কিউবেটৰলৈ কিছু কিছুদিন কিছুদিনৰপৰা কিছুদূৰ কিছুমান কিছুমানে কিছুলোক কিছুলোকৰ কিতাপ কিতাপখনে কিতাপখনৰ কিতাপে কিতাপৰ কিদৰে কিনি কিনো কিন্তু কিবা কিবাকিবি কিবি কিমান কিমানবাৰ কিযনো কিয় কিয়নো কিলোমিটাৰ কিহত কিৰণ কীটনাশক কীবৰ্ডখনত কীৰ্তিচিহ্ন কুঁজা কুউ কুকুৰ কুকুৰবোৰক কুকুৰাচোৱা কুটুম্বক কুমাৰ কুম্ভকৰ্ণ কুল কুলি কুলিটিয়ে কুলিয়ে কুশলে কুসুম কুসুমৰ কুৰুৱাবাহী কুৰূপ কুৰ্টা কৃতজ্ঞ কৃতজ্ঞতা কৃতজ্ঞতাৰে কৃত্ৰিম কৃষি কৃষিডৰা কৃষিৰ কেইছেকেণ্ডমানতে কেইজনমান কেইটা কেইটাতকৈও কেইটামান কেইটিয়েয়ো কেইদিন কেইদিনমান কেইবছৰমান কেইবাখনো কেইবাটাও কেউ কেউপিনে কেজ কেটাৰ কেতিয়া কেতিয়াও কেতিয়াবা কেতেকী কেতেকীলৈ কেতেকীৰ কেনিবাদি কেনে কেনেকই কেনেকুৱা কেনেকৈ কেনেদৰে কেনেধৰণৰ কেনেনো কেন্দ্ৰবিন্দু কেন্দ্ৰস্থল কেন্দ্ৰীয় কেম্পেইন কেলগেৰী কেলেহুৱা কেশবনাথ কেৱল কেৱে কৈছিল কৈছে কৈছোঁ কোঁৱৰে কোচ কোচসকলে কোচসকলেও কোঢ়াল কোণে কোন কোনটো কোনে কোনেও কোনো কোনোবা কোনোবাই কোনোৱে কোবত কোমল কোলাত কোহাঁ কোৱা কোৱাঁ কোৱাঁগই কোৱাঁচোন কোৱাঁহি ক্লাছ ক্লিক ক্ষতি ক্ষমতালোভী ক্ষয় ক্ষুদ্ৰ ক্ষেত্ৰখনৰ ক্ষেত্ৰত ক্ষেত্ৰতেই ক্ষেত্ৰতো ক্ষোভৰ ক্ৰমে ক্ৰিয়েটিভ ক্ৰিয়েটৰ কৰক কৰকছোন কৰমী কৰা কৰাই কৰাইছিল কৰাচিতো কৰাটো কৰাতকৈ কৰাবোৰক কৰাসকলক কৰাসকলৰ কৰাৰ কৰি কৰিও কৰিছিল কৰিছিলোঁ কৰিছে কৰিছোঁ কৰিছোঁনে কৰিব কৰিবই কৰিবচোন কৰিবলগীয়া কৰিবলৈ কৰিবা কৰিম কৰিলে কৰিলেও কৰিলোঁ কৰে কৰেনে কৰোঁ কৰোঁতে কৰোৱা কৰোৱাইছিল কৰ্তব্যৰ কৰ্তৃপক্ষলৈ কৰ্ম কৰ্মঠ কৰ্মপটুতাৰ কৰ্মশালা কৰ্মশালাখন কৰ্মশালাখনিৰ কৰ্মশালাখনৰ কৰ্মশালাত কৰ্মশালাৰ কৰ্মী কৰ্মৰত কৰৱী খঙতে খঙতেই খঙাল খঙ্ খঙৰ খটুৱাই খণ্ডত খণ্ডলৈ খণ্ডৰ খনি খনিকৰৰ খনিৰ খবৰ খহি খহুৰেই খাই খাইছে খাদ্যৰ খাবলৈ খায় খালী খালে খিলঞ্জীয়া খুউৱ খুড়াক খুব খুবেই খুলি খুৰাক খুৰাৰ খুৱাই খেতি খেদা খেদি খেদিলে খেল খেলাসকলৰ খেলি খেলিছিল খেলিলে খোঁড়া খোজ খোজত খোজাঁ খোজোঁ খোদ খোপাত খোৱা খোৱাং খোৱাংবাসীয়ে খোৱাঙৰপৰা গগৈ গগৈদেৱৰ গগৈৰ গঙাটোপ গছত গছপুলি গছবোৰ গছলতা গছৰ গজা গজিলে গঠন গঠনমূলক গঠনৰ গঠিত গড়মূৰ গড়ৰ গঢ় গঢ়াৰ গঢ়ি গণতন্ত্ৰ গণতন্ত্ৰত গণতন্ত্ৰৰ গণ্য গতিকে গতিৰে গধূলি গপ্ গলগৈ গলে গল্পৰ গাঁও গাঁওখনে গাঁৱৰ গাঁৱৰো গাই গাইছিল গাইছে গাওঁ গাড়ী গাড়ীখনত গাত গাদী গান গানবোৰ গান্ধী গাব গাবও গাভৰু গাম গায় গায়কে গাল গাৰ্গ গাৰ্গেও গাৰ্গৰ গিনি গিনিপিগ গিৰিহঁতে গিৰ্ গীত গীতক গীতত গীতসমূহ গীতাশ্ৰী গীতাশ্ৰীয়ে গীতো গীতৰ গুচাই গুচি গুছি গুছিলে গুজৰি গুড়ি গুণ গুণবান গুণহীন গুণে গুণেৰে গুণৰ গুপ্তা গুমৰি গুহ গুৰুজন গুৰুত্ব গুৰুত্বপূৰ্ণ গুৰুতৰ গুৱাহাটী গুৱাহাটীত গুৱাহাটীলৈ গুৱাহাটীস্থ গুৱাহাটীৰ গৃহকাৰ্য গৃহকাৰ্যৰ গেনভেলিয়া গেনভেলিয়াৰ গেৰেলা গৈছিল গৈছে গৈছোঁ গোচৰো গোট গোটাই গোটেই গোটৰ গোন্ধ গোন্ধৰ গোপনীয়তা গোসাঁই গোস্বামী গোস্বামীৰ গোহাঞিবৰুৱা গোৱা গৌৰৱ গৌৰৱস্বৰূপ গ্লেব্ৰা গ্লেম গ্ৰন্থ গ্ৰন্থপ্ৰেমী গ্ৰন্থযাত্ৰা গ্ৰন্থসমূহৰ গ্ৰন্থৰ গ্ৰহণ গ্ৰহণৰ গ্ৰেপ্তাৰ গৰকা গৰভত গৰাকী গৰাকীয়ে গৰিমা গৰিহণা গৰ্ভগৃহ ঘঁহি ঘনে ঘাট ঘাত ঘিণ ঘূনে ঘূৰণীয়া ঘূৰাই ঘূৰি ঘূৰিয়েই ঘৃণা ঘৃণাৰ ঘোষণা ঘৰখনত ঘৰখনলৈ ঘৰখনে ঘৰখনৰ ঘৰত ঘৰতে ঘৰলই ঘৰা ঘৰি ঘৰৰ চকু চকুত চকুলো চকুৰ চকুৰে চক্ৰ চক্ৰৰে চচিয়েল চট্ চতুৰ্থ চনত চন্দন চন্দনৰ চন্দ্ৰ চন্দ্ৰধৰ চনৰ চপোৱা চপ্ চমু চম্ভালিবলৈ চলচ্চিত্ৰ চলাই চলালেই চলি চলিহা চহকী চহাই চহী চহৰৰ চাঁত চাং চাই চাইছিল চাইছে চাইনীজ চাউল চাউলসমূহৰ চাওঁহঁক্ চাওক চাওকচকু চাওকচোন চাওলুং চাকিটিৰ চাকৰ চাকৰি চাকৰিয়াল চাগে চাপৰি চাব চাবচোন চাবলৈ চামগুৰি চায় চালেও চাহাব চাৰ চাৰি চাৰিআলিৰপৰা চাৰিওকাষে চাৰিওফালে চাৰিখন চিকমিক্ চিকিৎসা চিকিৎসাৰ চিকুটি চিকুণি চিঙি চিঞৰ চিঞৰি চিটিজেন চিঠি চিধা চিন চিনাকি চিনি চিনিলোঁ চিনে চিন্তনীয় চিন্তা চিন্তাই চিন্তাত চিন্তাবোৰ চিন্তাৰে চিন্তিত চিলচিলি চিলাৰায় চিষ্টেম চিষ্টেমৰ চিৰ চিৰদিন চিৰসেউজ চিৰিং চিৰিঙক চীফ্ চুই চুকত চুকাফাই চুকে চুমা চুমাৰ চুৰ চুৰুকাকৈ চেইনো চেণ্ডেল চেতিয়াই চেনচাছ চেনচাছত চেনিচম্পা চেনেহ চেনেহৰ চেলুট চেলেকি চেলেকিয়ে চেষ্টা চোন চোলা চোৰে চোৱচোঁন চোৱা চোৱাঁ চোৱাঁচোন চোৱাচোন চোৱাৰ চৌপাশৰ চৰকাৰ চৰকাৰী চৰকাৰে চৰকাৰৰ চৰকাৰৰেই চৰবাসীক চৰবাসীয়ে চৰবাসীয়েহে চৰবাসীৰ চৰাই চৰাইবোৰে চৰায়ে চৰিত্ৰ চৰিত্ৰত চৰ্চা চৰ্তাৱলীত ছটিয়াই ছপা ছবি ছাগলী ছালানি ছাৰ ছাৰে ছাৰ্ণিং ছাৰৰ ছিংকি ছিঙিলেই ছুহুংমুং ছেকেণ্ড ছেগা ছেপ্টেম্বৰত ছেপ্টেম্বৰৰ ছেপ্তেম্বৰত ছোৱালী ছোৱালীকে ছোৱালীকেইজনী ছোৱালীকেইজনীয়ে ছোৱালীকেইটাই ছোৱালীকেইটাও ছোৱালীজনীক ছোৱালীবোৰ ছোৱালীবোৰক ছোৱালীবোৰে ছোৱালীয়ে ছোৱালীয়েহে ছোৱালীৰ জঁপিয়াই জঁয় জংঘলী জংঘলে জক্ জগত জগতক জগতত জগতে জগতৰ জগন্নাথদত্তেৰ জগৰ জগৰৰ জটীয়া জড়িত জনক জনগোষ্ঠীয়ে জনজাতি জনজাতিৰ জনতা জনতাৰ জনপ্ৰিয় জনমেটো জনসংখ্যা জনসংখ্যায় জনসাধাৰণ জনসাধাৰণকে জনা জনাই জনাইছে জনাইছোঁ জনাও জনাওকচোন জনাজাত জনাব জনায় জনালোঁ জনালোঁহেঁতেন জনে জনোৱাৰ জন্ম জন্মিছিল জন্মৰেপৰা জপাই জয় জয়ন্তী জয়ী জয়ীত জলজ জলপান জলপানি জলা জলি জল্ জাগৰণৰ জাণ্ডা জাতি জাতিক জাতিটো জাতিদ্ৰোহী জাতিলৈ জাতিৰ জাতীয় জাতীয়তাবাদী জাতীয়তাবাদৰ জাননী জানি জানিব জানিবলৈ জানিবা জানিলেহেঁতেন জানিলোঁ জানুৱাৰী জানুৱাৰীত জানুৱাৰীৰপৰা জানে জানো জাহ জাৰ জাৰ্মানী জিকিবা জিকিল জিক্ জিলা জিলাখন জিলাখনৰ জিলাত জিলাৰ জিলিকনি জিলিকি জিলিকিছে জিলিকিব জীয়াই জীয়াতু জীয়ৰী জীৱন জীৱনটো জীৱনটোৰ জীৱনত জীৱনলৈ জীৱনৰ জীৱবোৰ জুই জুটি জুন জুনত জুপি জুবিন জুবিনদাৰ জুলাই জুলাইত জুৰ জুৰণি জুৰি জেঠুৱা জেৰা জোতা জোন জোনবাই জোপাই জোপোহা জোৰ জ্ঞান জ্ঞানকে জ্ঞানত জ্ঞানৰ জ্ঞাপন জ্বলন্ত জ্বলি জ্বৰ জ্যোতি জৰাজীৰ্ণ জৰিয়তে টকা টকাৰ টনকিয়াল টপিনাত টাই টাইপাৰ টাঙোন টান টিংখাং টিউবাৰসকলে টুইটাৰত টুকুৰা টুটু টেক্সৰ টোপ টোম টোলগেটকেইখনত ঠগি ঠাই ঠাইত ঠিক ঠেও ঠেক ডমেইন ডমেইনৰ ডলাৰকৈ ডাউনলোড ডাকত ডাঙ্গৰীয়াৰ ডাঙৰ ডাঠ ডাবল ডাম ডায়েৰিয়া ডালত ডিচেম্বৰ ডিচেম্বৰত ডিচেম্বৰলৈ ডিচেম্বৰৰপৰা ডিজিটাইজেছন ডিব্ৰুগড ডিব্ৰুগড় ডিব্ৰুগড়ত ডিমৌৰপৰা ডিম্বেশ্বৰ ডেকাই তথা তথাপি তথ্য তথ্যসূত্ৰৰ তনু তবলা তলত তলতীয়া তলাবন্ধৰ তলৰ তাঁতশাল তাই তাইৰ তাক তাকে তাজা তাতকৈও তাতোকই তাত্ তায়ো তাল তালিকা তালুকদাৰ তাৎপৰ্য তাৰ তাৰপৰা তাৰিখ তাৰিখে তাৰিখৰপৰা তাৰে তাৰেই তিতিলে তিনি তিনিচুকীয়াৰ তিনিটা তিনিটামান তিয়াব তিস্তিব তীব্ৰতৰ তুমি তুমিও তুমিয়েহে তুলনাত তুলনামূলকভাৱে তুলনী তুলি তুলিবলৈ তৃতীয় তেই তেওঁ তেওঁক তেওঁলোক তেওঁলোকক তেওঁলোকে তেওঁলোকেও তেওঁলোকৰ তেওঁৰ তেওঁৰে তেখেত তেখেতক তেখেতলোকে তেখেতে তেখেতো তেখেতৰ তেজপুৰ তেজেৰে তেজৰ তেতিয়া তেতিয়াই তেতিয়াও তেতিয়াৰ তেতিয়াৰপৰা তেতিয়াৰেপৰা তেনে তেনেই তেনেকুৱা তেনেকৈ তেনেদৰে তেনেদৰেই তেনেধৰণৰ তেনেহ তেন্তে তেমোৰ তেৱে তোমাক তোমালোক তোমালোকে তোমাৰ তোমাৰো তোলাৰ ত্যাগ ত্যাগৰ তৰক তৰফৰপৰা তৰহৰ তৰা তৰাটিৰ তৰাবোৰ তৰাবোৰে তৰাৰে থকা থকাই থক্ থমকি থাক থাকক থাকা থাকি থাকিছিল থাকিব থাকিবই থাকিবলৈ থাকিম থাকিল থাকিলে থাকিলেও থাকিলেহে থাকিলো থাকিলোঁ থাকে থাকোঁ থাকোঁতে থান থানখন থানখনৰ থানালই থাপিলে থিয় থিয়হই থিৰ থিৰহই থুনপাকটিৰ থুপি থৈছোঁ থোৱা থোৱাটো দক্ষ দক্ষতা দক্ষিণ দক্ষিণপাট দখল দঘাই দণ্ডীনাথ দত্ত দত্তই দত্তক দত্তবৰুৱা দফাত দলং দলংখন দলংখনৰ দলক দলটোৱে দলৰ দলৰে দশা দহজনী দহটা দহ্ দাই দাক দাঙি দাত্ৰী দাদা দাদাক দাদালৈ দান দানৱ দাবী দামৰ দায়বদ্ধতা দায়িত্ব দায়িত্বশীল দায়ী দালাল দাস দাসত্ব দাৰ দিওঁ দিওঁনে দিছিল দিছে দিছেছি দিছোঁ দিন দিনকেইটা দিনকেইটাত দিনকেইটাতো দিনকেইটাৰ দিনজোৰা দিনটো দিনটোত দিনত দিনতে দিনে দিনো দিনৰ দিনৰপৰা দিনৰেপৰা দিব দিবলৈ দিবা দিব্য দিব্যজ্যোতি দিম দিয়ক দিয়কচোন দিয়া দিয়াটো দিয়াহেঁতেন দিয়াৰ দিয়ে দিল দিলে দিলেও দিলোঁ দিলোঁহেঁতেন দিল্লী দিশটো দিশসমূহ দিশ্ দিহিঙীয়া দিহিঙীয়াই দিহিঙেদি দিৱস দিৱসৰ দীঘলীয়া দীৰ্ঘজীৱী দীৰ্ঘদিনৰ দীৰ্ঘায়ু দুআষাৰ দুই দুইজনীৰে দুখ দুখখিনি দুখন দুখনকৈ দুখীয়া দুখীয়াৰ দুগ্ধ দুজন দুজনী দুটা দুটামান দুটাৰ দুটি দুটিমান দুতলীয়া দুদিনমানৰ দুদিনীয়া দুদিনৰ দুধ দুয়ো দুয়োটা দুশতকৈও দুৰ্গতি দুৰ্গা দুৰ্গাপ্ৰসাদ দুৰ্গেশ্বৰ দুৰ্নীতি দুৰ্বল দুৰ্যোগ দুৰ্য্যোগতে দুৰ্লভ দুৰৱস্থা দুৱাৰ দূবৰি দূৰ দূৰত্ব দূৰৈত দৃশ্য দেই দেউতা দেউতাই দেউতাইটো দেউতাক দেউতালৈ দেউতাৰ দেওৰী দেখা দেখাই দেখাত দেখাপোৱা দেখালে দেখি দেখিছানে দেখিছিলোঁ দেখিছোঁ দেখিবলৈ দেখিবলৈও দেখিলে দেখিলোঁ দেখিহে দেখুওবলৈ দেখুওবালৈ দেখুৱাই দেখুৱাইছে দেখুৱাবলৈ দেখোঁ দেখোন দেশ দেশৰ দেহ দেহি দেহৰ দেহৰক্ষক দেৰিকৈ দেৰে দেৱ দেৱক দেৱতুল্য দেৱে দোকান দোকানলৈ দোকানী দোকানৰ দোষ দৌকা দৌল দৌলটো দৌলটোৰ দৌলসমূহতকৈ দৌৰি দ্বাৰা দ্বিতীয় দ্বীপ দ্বীপটোত দ্বীপটোৰ দ্ৰব্য দ্ৰব্যৰ দ্ৰুতগতিত দৰিদ্ৰ দৰে দৰেই দৰ্শকক ধন্যবাদ ধান ধানৰ ধাবাবোৰক ধাৰণ ধাৰাটো ধাৰাবাহিক ধাৰে ধাৱমান ধিক ধুনীয়া ধুম ধুমফুকনৰ ধুমুলা ধুৱাই ধেমালি ধেমালিত ধেমালিতো ধেমেচী ধৈৰ্য্য ধ্বনি ধ্বনিৰ ধৰক ধৰণেৰে ধৰণৰ ধৰা ধৰি ধৰিছিল ধৰিছে ধৰিব ধৰিবলৈ ধৰিবা ধৰিলই ধৰিলে ধৰিলোঁ ধৰে ধৰ্ম ধৰ্মীয় ধৰ্মেৰে নকওঁ নকটাবা নকবা নকয় নকল নকৈ নকৰা নকৰাকৈ নকৰি নকৰিব নকৰিবা নকৰিবাঁ নকৰিবি নকৰে নকৰেই নকৰোঁ নগৰ নজনা নতুন নতুনকৈ নতুনত্ব নথকা নথিকৰণৰ নথৈ নদী নদীদ্বীপ নদীৰ নধৰোঁ ননদ নন্দ নপৰা নপৰে নবম নবীকৰণ নবীকৰন নবীন নমনে নমস্কাৰ নয়ন নলগাবাঁ নলয় নষ্টালজিয়া নহওঁ নহওক নহয় নহয়নে নহল নহলে নাই নাইকিয়া নাইচোন নাইবা নাও নাওবৈচাৰ নাকান্দে নাগৰিকে নাচাব নাচায় নাচি নাচিবলৈ নাছিল নাছিলোঁ নাজানে নাজানো নাটক নাথ নাথাকিবা নাথাকে নানা নাপাবা নাপায় নাপালে নাপালোঁ নাপাহৰিব নাভাবিবি নাভাবোঁ নাম নামত নামাতিবা নামেৰে নামৰ নাযায় নালাগিব নালাগে নাশ নাহিল নাহে নাৰায়ণ নাৰী নাৰীক নাৰীবাদ নাৰীসকল নাৰীৰ নিঃসংকোচে নিউ নিউজিলেণ্ড নিউম নিকা নিচিনা নিচিনি নিছিগাকৈ নিছে নিজ নিজক নিজকে নিজা নিজাকৈ নিজীয়ে নিজে নিজেই নিজেও নিজৰ নিজৰজনীৰ নিতউ নিতিতিবা নিতে নিদি নিদিছিল নিদিব নিদিয়াকৈ নিদিয়ে নিদিলে নিদ্ৰা নিদৰ্শন নিপিন্ধো নিব নিবনুৱা নিবিচাৰোঁ নিমখ নিমাতী নিমিষতে নিম্ন নিয়ঁতী নিয়মীয়া নিয়া নিয়ে নিযে নিল নিলগতে নিলগতেই নিলগৰ নিলে নিশা নিশ্চয় নিষ্ক্ৰিয়তাৰ নিষ্ঠা নিষ্ঠাৰে নিৰপেক্ষ নিৰ্দিষ্ট নিৰ্বাচন নিৰ্বাচনত নিৰ্বাচনী নিৰ্ভৰযোগ্য নিৰ্মাণ নিৰ্মিত নিৰ্লজ্জ্জভাৱে নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে নীচেই নীতি নীতিশ নীতিৱিকিউৎসৰ নুগুণি নুফুটাই নৃত্য নৃত্যৰ নেওঁচি নেওগ নেকি নেখাকিও নেজানি নেতা নেতাজাতীয় নেতাসকলে নেতাৰে নেতৃত্ব নেতৃত্বৰ নেদাৰলেণ্ড নেদেখা নেপায় নেপালী নেভাবি নেভাবিবা নেলেখে নেহাঁহিবা নেহেৰুৱাব নেৰে নেৰেটিভ নোপোৱা নোপোৱাঁ নোপোৱালৈকে নোপোৱাৰ নোলোৱাকৈ নোহোৱা নোৱাৰি নোৱাৰিম নোৱাৰিলে নোৱাৰিলোঁ নোৱাৰে ন্যায় ন্যায়ালয়ত ন্যায়ালয়লৈ ন্যায়ৰ ন্যাস ন্যাসৰ নৰীয়া নৰ্থ নৰৱে নৱবৈষ্ণৱী নৱবৰ্ষ নৱবৰ্ষৰ নৱম নৱেম্বৰত নৱেম্বৰলৈ নৱেম্বৰৰপৰা পইচা পকি পকিলে পকী পকেট পচাৰতে পচি পচোৱাই পছন্দও পছন্দত পছন্দসমূহ পঞ্চম পটকে পটত পটতো পঠন পঠাই পঢ়কসম্পাদনাইতিহাস পঢ়া পঢ়ি পঢ়িছোঁ পঢ়িব পঢ়িবলৈ পঢ়িবা পঢ়িলে পঢ়ে পঢ়োঁ পতনো পতাৰ পত্নীলৈ পত্নীৰ পথাৰ পদতেই পদবী পদাতিক পদুম পদো পদ্মনাথ পদ্মেশ্বৰ পমি পলাই পলোৱা পহুৱে পাঁচ পাই পাইছা পাইছিলোঁ পাইছে পাইছেহি পাইছোঁ পাওঁ পাওক পাক্ পাখি পাছত পাছতে পাছতেই পাছতো পাছদিনা পাছে পাছৰ পাছৰখিনি পাঠকে পাঠত পাঠ্য পাঠ্যপুথি পাণ পাত পাতনি পাতি পাতিছিল পাতিবলৈ পাতিলে পাতৰ পানীতোলা পানীবোৰ পানীয়ে পানীলগা পানীৰ পাপ পাপে পাপৰি পাব পাবলিক পাবলৈ পাবাঁ পাব্লিক পাম পায় পাল পালকৰ পালন পালে পালোঁ পাশে পাহি পাহৰি পাহৰিবলৈ পাৰ পাৰি পাৰিছে পাৰিছোঁ পাৰিব পাৰিলেহেঁতেন পাৰে পাৰোঁ পাৰ্টিৰ পাৰ্থক্য পাৰ্বতী পিংকু পিগ পিছত পিছতেই পিছফালে পিছমুখী পিছলৈ পিছুৱাইছোঁ পিছৰ পিঠা পিঠি পিতা পিতাসকলক পিতৃ পিনে পিন্ধাটোতকৈ পিন্ধি পিন্ধিবা পিন্ধিবৰ পিন্ধিলে পিয়াহ পিৰালি পুঁজি পুঁৱতীয়া পুখুৰী পুখুৰীও পুখুৰীটো পুতউ পুতলা পুথি পুথিখন পুথিখনিৰে পুথিসমূহ পুনৰ পুলিচে পুল্টা পুৰণি পুৰিব পুৰুষ পুৰুষে পুৰুষৰ পুৱাই পুৱাতে পুৱালেই পূজা পূব পূৰণ পূৰাবলৈ পূৰ্ণ পূৰ্ণিমা পূৰ্ণিমাৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে পূৰ্বাঞ্চলৰ পূৰ্বে পূৰ্বৰ পূৰ্ৱতে পূৱ পৃথক পৃথিৱী পৃথিৱীত পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠপোষকতাতেই পৃষ্ঠপোষকতাৰ পৃষ্ঠা পৃষ্ঠাউৎসআলোচনা পৃষ্ঠাটো পৃষ্ঠাটোৰ পৃষ্ঠাৰ পেট পেটত পেটুৱা পেটৰ পেপাৰফ্লাৱাৰ পেলাইছে পেলাওঁ পেলাব পেলাবছোন পেলালে পোখালি পোলেণ্ড পোষণ পোষণৰ পোষ্টটো পোষ্টত পোষ্টবোৰত পোহা পোহাৰত পোহাৰী পোহৰ পোহৰাই পোহৰে পোৱা পোৱালি পোৱালিটি পোৱালিটিয়ে পোৱালেহি প্ল প্ৰকল্প প্ৰকল্পটো প্ৰকল্পটোত প্ৰকল্পত প্ৰকল্পসমূহত প্ৰকল্পসমূহে প্ৰকল্পৰ প্ৰকাশ প্ৰকাশন প্ৰকাশিত প্ৰকাৰে প্ৰকৃত প্ৰকৃততে প্ৰকৃতি প্ৰকৃতিক প্ৰকৃতিৰ প্ৰচাৰ প্ৰচেষ্টা প্ৰচেষ্টাত প্ৰজন্মই প্ৰজন্মলৈ প্ৰজন্মৰ প্ৰণালীবদ্ধ প্ৰতি প্ৰতিঘাতবোৰ প্ৰতিঘাতবোৰৰ প্ৰতিজন প্ৰতিদিনে প্ৰতিনিধিক প্ৰতিনিধিজনে প্ৰতিবছৰে প্ৰতিবাদ প্ৰতিযোগিতা প্ৰতিযোগিতাৰ প্ৰতিলিপি প্ৰতিশোধ প্ৰতিষ্ঠা প্ৰতিষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰতিষ্ঠিত প্ৰত্নত্তাত্ত্বিক প্ৰত্যাহ্বান প্ৰত্যেক প্ৰত্যেকজন প্ৰত্যেকজনী প্ৰত্যেকটো প্ৰথম প্ৰথমখন প্ৰদান প্ৰদেশত প্ৰদেশৰ প্ৰদৰ্শন প্ৰদৰ্শনৰ প্ৰধান প্ৰপাগণ্ডা প্ৰফাইলটোত প্ৰফাইলৰ প্ৰবন্ধ প্ৰবন্ধটি প্ৰবন্ধটো প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰবাসত প্ৰভাবিত প্ৰভাৱ প্ৰভাৱত প্ৰভাৱেই প্ৰভু প্ৰমাণ প্ৰমোদ প্ৰমোদচন্দ্ৰ প্ৰয়াত প্ৰয়াস প্ৰয়োজন প্ৰয়োজনীয় প্ৰয়োজনো প্ৰযুক্তিক প্ৰযুক্তিৰ প্ৰযোজ্য প্ৰলোভন প্ৰলোভনৰ প্ৰশংসা প্ৰশ্ন প্ৰশ্নটো প্ৰশ্বাসজনিত প্ৰসাদ প্ৰসাৰ প্ৰসাৰৰ প্ৰস্তাৱ প্ৰস্তুত প্ৰস্থান প্ৰাংগনত প্ৰাইমেৰি প্ৰাক্ প্ৰাক্তন প্ৰাচীন প্ৰাণ প্ৰাণজ্যোতি প্ৰাণটিও প্ৰাণী প্ৰাণৰ প্ৰাথমিক প্ৰান্তত প্ৰান্তৰ প্ৰাপ্ত প্ৰাপ্তবয়স্কই প্ৰায় প্ৰাসংগিক প্ৰাৰ্থনা প্ৰাৰ্থী প্ৰাৰ্থীৰ প্ৰিয় প্ৰিয়জনৰ প্ৰিয়া প্ৰীতিমেল প্ৰেছত প্ৰেমত প্ৰেমৰসে প্ৰেৰণা প্ৰৰোচনাত প্ৰৱাসত পৰত পৰম্পৰা পৰম্পৰাগতভাৱে পৰম্পৰাৰ পৰা পৰাই পৰাকৈ পৰাজয় পৰাজয়ে পৰাণ পৰামৰ্শ পৰি পৰিকল্পনা পৰিকল্পিত পৰিগণিত পৰিচয় পৰিচালনা পৰিচালিত পৰিচৰ্চাৰ পৰিছে পৰিছোঁ পৰিব পৰিমাণে পৰিমাণৰ পৰিয়াল পৰিয়ালৰ পৰিয়ালৰপৰা পৰিল পৰিলে পৰিষদত পৰিষদৰ পৰিস্থিতিৰ পৰিহাৰ পৰিৱেশ পৰিৱেশত পৰিৱেশন পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন পৰিৱৰ্তনবোৰ পৰিৱৰ্তিত পৰিৱৰ্তে পৰী পৰীক্ষা পৰে পৰেও পৰোঁ পৰ্যাপ্ত পৰ্যায়ত পৰ্য্যবেক্ষণ পৰ্য্যায়ত পৰৱৰ্তী পৱন পৱিত্ৰ ফকীৰ ফচল ফটাই ফটো ফটোকেইখন ফটোখন ফটোৱাক ফলটোৰ ফলত ফলাফল ফলৌ ফলৌৱাৰ ফাইল ফাউণ্ডেছনৰ ফাউণ্ডেছনৰদ্বাৰা ফাটকতে ফাটকলৈ ফালিচালে ফালে ফিৰিঙতি ফুকন ফুকনৰ ফুটেৰেই ফুল ফুলক ফুলটিৰ ফুলপাহি ফুলবোৰ ফুলি ফুলিছা ফুলিছাঁ ফুলিছে ফুলে ফুলেৰে ফুৰাই ফুৰি ফুৰিম ফুৰে ফুৰোঁতে ফেইচবুকত ফেচবুক ফেচবুককে ফেচবুকত ফেব্ৰুয়াৰি ফেব্ৰুৱাৰীত ফেব্ৰুৱাৰীলৈ ফেব্ৰুৱাৰীৰপৰা ফেৰি ফোঁপাই ফ্লিপবুক ফ্ৰক ফ্ৰান্স ফ্ৰান্সৰ ফ্ৰি ফ্ৰী ফৰকাল ফৰমেট বঁটা বংগমূলীয় বংগমূলীয়সকলৰ বউটীক বওটো বক্তব্য বক্তব্যৰ বক্তাৰ বখলা বখলে বগাই বঙাইগাঁও বছৰ বছৰত বছৰসমূহৰ বছৰি বছৰে বছৰৰ বজাত বজালে বজ্ৰকণ্ঠৰ বড়ো বড়োসকলক বড়োসকলে বড়োৱেই বঢ়াই বঢ়ায় বতাহ বতাহত বনাই বনাবলৈ বনালোঁ বনে বন্তি বন্ধকত বন্ধা বন্ধু বন্ধুত্বসুলভ বন্ধুসকল বনৰ বপুৰা বপুৰাৰ বয়ন বয়স বয়সত বয়েই বলত বলতে বলিছে বলৈ বসন্ত বসন্তকাল বসন্তকালে বসন্তৰ বস্তু বস্তুকো বস্তুবিধো বহঁত বহলাই বহালই বহি বহু বহুকেইখন বহুত বহুতক বহুতে বহুতো বহুবাৰ বহুভাষিক বহুমুখী বহুমূলীয়া বহুলাংশে বহুলোক বহুসংখ্যক বাঁহত বাঁহী বাঁহেৰে বাংলা বাংলাদেশ বাংলাদেশীক বাঃ বাইদেউ বাইদেউক বাও বাক বাকপটুতাত বাকলিৰ বাকী বাগানবিলাস বাজলৈ বাট বাটচ বাটত বাটতে বাঢ়ি বাঢ়িহে বাণী বাণীবদ্ধ বাতৰি বাতৰিকেইটাৰ বাদকে বাদামী বাদুৰ বাদে বাদ্যবোৰ বাদ্যযন্ত্ৰ বাদ্যৰ বাধ্য বানপানীয়ে বান্ধিছে বান্ধৱীক বান্ধৱীসকল বান্ধৱীসকলৰ বাবুল বাবে বাবেহে বাম বায়ু বাল্যকালছোৱাৰ বাস বাসকৰা বাসিন্দা বাসিন্দাৰ বাস্তৱ বাহাদুৰ বাহিৰ বাহিৰত বাহিৰলৈ বাহিৰে বাহিৰৰ বাহ্ বাহৰ বাৰ বাৰু বাৰে বাৰ্তা বাৰ্ষিক বাৰৰ বিকল্প বিকাশ বিকাশৰ বিকৃত বিকৃতকৰণো বিক্ৰী বিখ্যাত বিগত বিচাৰ বিচাৰি বিচাৰিছে বিচাৰে বিচৰাৰ বিজপি বিজুলি বিজুলী বিজুলীটি বিজেপি বিজ্ঞাপন বিটা বিতাৰণ বিতোপণ বিতোপন বিত্তীয় বিতৰ্ক বিতৰ্কৰ বিদায় বিদেশী বিদেশীক বিদ্যা বিদ্যায় বিদ্যালয় বিদ্যালয়ত বিদ্যালয়ে বিদ্যালয়ৰ বিদ্যালয়ৰদ্বাৰা বিদ্যালয়ৰপৰা বিদ্যাহীন বিদ্যাৰ বিদ্ৰ বিধান বিধানসভা বিধানসভাত বিধানসভাৰ বিধায়ক বিধায়কজনক বিধায়কজনলৈ বিধায়কজনে বিধায়কজনেই বিধায়কজনো বিধায়কৰ বিধিউন্নয়নকাৰীপৰিসংখ্যাকুকিৰ বিনা বিনাচৰ্তে বিনামূলীয়া বিন্যাস বিপৰীতে বিফলে বিবাহ বিবৃতিমোবাইল বিবেক বিবেচনা বিভাগীয় বিভাগৰ বিভাগৰদ্বাৰা বিভিন্ন বিভেদ বিমল বিয়া বিয়াখন বিলই বিলাই বিলাওঁ বিলাক বিলাকৰ বিলাতী বিলোৱা বিশাল বিশেষ বিশেষকৈ বিশেষজ্ঞৰ বিশ্ব বিশ্বকোষ বিশ্বজুৰি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিশ্বব্যাপী বিশ্বমাৰীৰ বিশ্বাস বিশ্বৰ বিশ্লেষক বিষ বিষত বিষবাষ্প বিষয় বিষয়ক বিষয়বোৰ বিষয়া বিষয়াসকলৰ বিষয়াৰ বিষয়ে বিষয়েই বিষয়েও বিষয়েদায়লুপ্তিআচৰণ বিষয়ৰ বিষ্ণু বিসংগতি বিস্তাৰ বিস্তাৰিত বিহাৰৰ বিহু বিহুটি বিহুৰ বিৰক্তি বিৰক্তিৰ বিৰিঞ্চিকুমাৰ বিৰুদ্ধে বিৰোধ বীৰ বুকত বুকু বুকুত বুকুৰ বুজন বুজা বুজাই বুজি বুজিছোঁ বুজিব বুজে বুঢ়া বুদ্ধিমত্তা বুদ্ধিৰ বুধি বুধিয়ক বুলি বুলিও বুলিয়েই বুৰ বুৰঞ্জী বুৰঞ্জীপ্ৰসিদ্ধ বুৰঞ্জীবিদ বৃত্তি বৃথাই বৃদ্ধা বৃদ্ধি বৃদ্ধিৰ বৃহৎ বেংক বেংকত বেংকৰ বেগতে বেগধৰি বেঙেনাআটী বেচি বেচ্ বেছি বেছিকৈ বেজপথাৰতেই বেজপথাৰলৈ বেজবৰুৱা বেজবৰুৱাৰ বেজে বেজৰ বেজৰপথাৰ বেটুপাত বেঢ়ি বেত বেততেই বেথাৰে বেয়া বেয়াও বেয়াকৈ বেয়াখিনিত বেলি বেলিকা বেলিবিহীন বেলেগ বেলেগকৈ বেলেগৰ বেৰজুমি বেৰবোৰ বেৰেৰে বৈচিত্ৰ্য বৈচিত্ৰ্যময় বৈজ্ঞানিক বৈধ বৈশ্যক বৈষম্য বোকোছাত বোজা বোজাখিনিয়ে বোপা বোপাই বোপাহঁত বোলে বোৰ বোৰহে বোৰে বোৱাই বোৱাৰী বোৱাৰীজনীয়েও বৌজনীয়ে বৌদ্ধিক ব্যক্তি ব্যক্তিক ব্যক্তিগত ব্যক্তিগৰাকীয়ে ব্যক্তিত্ব ব্যক্তিত্বসম্পন্ন ব্যক্তিত্বৰ ব্যক্তিয়ে ব্যক্তিয়েও ব্যক্তিৰ ব্যস্ত ব্যাখ্যা ব্যাখ্যাত ব্যাপক ব্যাৱহাৰিক ব্যৱস্থা ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থাৰ ব্যৱহাৰ ব্যৱহাৰকাৰী ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ ব্যৱহাৰৰ ব্ৰংকাইটিছ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ব্ৰিটেইন বৰকাকতি বৰকৈ বৰঙনি বৰঙনিসমূহ বৰঠাকুৰ বৰঠাকুৰৰ বৰণীয়া বৰণে বৰণেৰে বৰদলৈ বৰপীৰা বৰপুখুৰী বৰফুকন বৰষুণ বৰা বৰাৰ বৰুৱা বৰুৱাই বৰুৱাৰ বৰেণ্য বৰ্ণা বৰ্ণালী বৰ্তমান বৰ্তমানলৈকে বৰ্তমানো বৰ্তমানৰ বৰ্মন বৰ্ষ বৰ্ষটোত বৰ্ষটোৱে বৰ্ষত বৰ্ষতো বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ বৰ্ষৰ বৰ্হিঃপ্ৰকাশ ভঁৰাল ভইচ ভকত ভকতি ভক্তি ভক্তিত ভক্তিৰে ভগ্নপ্ৰায় ভগ্নী ভগৱান ভগৱানস্বৰূপ ভগৱানেও ভটিয়াই ভট্টাচাৰ্য ভণ্টি ভনীহঁতৰ ভবা ভমকাই ভয় ভয়ংকৰ ভয়াবহতাৰ ভাই ভাইহঁত ভাগ ভাগ্যত ভাগ্যৱান ভাগৰ ভাগৰি ভাঙিবহি ভাতৃসম ভাপ ভাবক ভাবকচোন ভাবতে ভাবি ভাবিছে ভাবিব ভাবিবলৈ ভাবিলে ভাবিলোঁ ভাবুকি ভাবে ভাবোঁ ভাল ভালকৈ ভালপায় ভালে ভালেই ভালৰ ভাষা ভাষাক ভাষাটো ভাষাত ভাষাপ্ৰেমী ভাষাভিত্তিক ভাষাসমূহ ভাষাহে ভাষাৰ ভাস্কৰ ভাৰত ভাৰতীয় ভাৰতীয়ৰ ভাৰতৰ ভাৱক ভাৱত ভাৱমূৰ্তি ভিউজ ভিড ভিডিঅ ভিত্তিক ভিতৰ ভিতৰত ভিতৰলৈ ভিতৰুৱা ভিতৰৰ ভিন্ন ভুগি ভুগিছে ভুগিয়েই ভুল ভুলখিনি ভুলটোক ভূঞা ভূঞাই ভূপহী ভূবন ভূমিকা ভূমিকাই ভূমুকি ভূষিত ভেঙচালি ভেজায় ভেটি ভেবা ভোক ভোগ ভোগপুৰ ভোগা ভোজনৰ ভোট ভোটটো ভোটাৰ ভোটৰ ভ্লগাৰ ভ্ৰষ্টাচাৰৰ ভৰণ ভৰষা ভৰা ভৰি ভৰ্তি ভৱিষ্যত ভৱিষ্যতে ভৱিষ্যৎ মংগল মইনা মক্ মগজু মগন মঙহ মজলীয়া মজিন্দাৰ মঞ্চ মঞ্চত মঞ্চৰ মণি মতত মতামত মতাৰ মতিৰ মতে মদাৰ মধুৰ মধ্য মধ্যযুগৰ মধ্যাহ্ন মনটো মনত মনবোৰ মনবোৰতো মনলৈ মনিক মনিবই মনিয়ে মনে মনেৰে মনোমোহা মনোহৰ মন্তব্য মন্তব্যই মন্তব্যত মন্তব্যৰ মন্ত্ৰী মন্দিৰ মবাইল মবাইলটোৰ ময়ো মল্ মহলক মহাত্মা মহান মহাবিদ্যালয় মহাবিদ্যালয়ৰ মহাভাৰত মহামুনি মহামুলীয়া মহিমা মহিলা মহিলাই মহিলাক মহিলাকো মহিলাগৰাকীয়ে মহিলায়ো মহিলাৰ মহোদয়ে মাক মাকৰ মাছ মাজত মাজতে মাজুলী মাজুলীক মাজুলীত মাজুলীৰ মাজে মাজেৰে মাজৰ মাজৰপৰা মাটি মাটিত মাটিৰ মাত মাতত মাতা মাতাল মাতি মাতিছে মাতিছেনে মাতিব মাতৃ মাতৃভাষা মাতৃভাষাত মাতৃভাষাৰ মাতৃভূমিৰপৰা মাতৃৰ মাতে মাত্ৰ মাথোঁ মাদক মাধ মাধমাৰ মাধুৰি মাধ্যম মাধ্যমত মাধ্যমেৰে মাধ্যমৰ মাধৰাম মান মানত মাননীয় মানসিকতা মানসিকভাৱে মানি মানিবই মানুহ মানুহক মানুহখিনিক মানুহখিনৰ মানুহজন মানুহজনক মানুহজনী মানুহজনে মানুহজনৰ মানুহবোৰ মানুহবোৰো মানুহবোৰৰ মানুহে মানুহেই মানুহেও মানুহৰ মানে মানেই মানৰ মানৱ মানৱীয় মানৱীয়তাৰ মায়ে মালবস্তু মালভোগ মালয়েছিয়া মাহ মাহত মাহতেই মাহৰ মাহৰপৰা মাৰ মাৰি মাৰিছে মাৰে মাৰেগই মাৰ্চ মাৰ্চলৈ মিক্ মিচিং মিচিংসকলে মিচিঙে মিছলীয়া মিছা মিছাই মিছাতে মিছাতেই মিছি মিঠাই মিঠাতেল মিডিয়াত মিত্ৰতা মিল মিলাই মিলি মিহলি মুকলি মুকুতাই মুকুতাৰ মুক্ত মুক্তভাৱে মুখ মুখকেইখন মুখখনি মুখত মুখতেই মুখলৈ মুখা মুখ্য মুখৰ মুগা মুছলিম মুঠ মুদি মুদ্ৰণ মুদ্ৰণযোগ্য মুনীন্দ্ৰ মুম্বাইৰ মুহিছে মুহিব মুৰব্বী মুৱা মূল মূলাগাঁওত মূল্যবৃদ্ধি মূল্যবোধ মূৰত মূৰতেই মৃত্যু মৃত্যুবৰণ মৃত্যুবৰ্ষ মৃত্যুৰ মৃৎশিল্প মেইনৰ মেটাৱিকি মেণ্টৰশ্বিপ মেফি মেলা মেলাত মেলাৰ মেলাৰপৰা মেলি মেৰাই মেৰামতি মৈদাম মৈদামটোও মোক মোবাইলত মোল মোহায় মোৰ মৌজাদাৰ মৰম মৰমত মৰমতে মৰমলগা মৰমেৰে মৰমো মৰমৰ মৰা মৰাণ মৰাণস্থিত মৰামৰি মৰি মৰ্মে যতন যতনাই যতনেৰে যথেষ্ট যথেষ্টসংখ্যক যদি যদিও যদিওবা যদিহে যদু যদুয়ে যন্ত্ৰই য়ে যাওঁ যাওঁতে যাওক যাতে যাত্ৰা যাত্ৰাত যাত্ৰাৰ যাপন যাব যাবই যাবগই যাবগৈ যাম যায় যাৰ যাৱতীয় যিকোনো যিজন যিজনে যিটো যিটোজনে যিদিনা যিপিনেই যিবোৰ যিমান যিমানেই যিসকল যিসকলে যিহেতু যুঁজ যুঁজি যুক্তি যুগ যুগত যুগতো যুগমীয়া যুগান্তকাৰী যুগুত যুগৰ যুদ্ধত যুদ্ধা যুৱক যুৱকৰ যুৱতী যেতিয়া যেতিয়াহে যেতিয়াৰপৰা যেন যেনে যেনেকৈ যেনেদৰে যোগ যোগদান যোগাই যোগাত্মক যোগাব যোগাযোগ যোগেদি যোগ্য যোজন যোৰহাট যোৰহাটৰ যোৱা যোৱাঁ যোৱাৰ যৌথ লওঁ লওক লক্ষেৰে লক্ষ্মীবিলাস লক্ষ্য লক্ষ্যটো লক্ষ্যৰে লখিমপুৰ লগত লগতহে লগতে লগা লগালে লগে লভিবাঁ লভিলে লয় লাইক লাইব্ৰেৰীত লাইভ লাগি লাগিছিল লাগিছে লাগিব লাগিবও লাগিবনে লাগিলহেঁতেন লাগে লাগেনে লাজ লানি লানীৰ লাভ লাভৱান্বিত লাহে লিংক লিংকত লিখকলৈ লিখন লিখনি লিখনিসমূহ লিখনৰ লিখা লিখাৰ লিখিছিল লিখিছোঁ লিখিত লিখিব লিখিবলৈ লিখিম লিখিলেহেঁতেন লিগিৰী লিপিবদ্ধ লিপিৰে লুকা লুকাই লুকি লুকুমাই লুকুমাইবাসী লুকুৱাওক লুটিয়াই লুভীয়া লুৰিণ লুৰিণজ্যোতি লুৰিণদাই লুৰিণে লেই লেও লেখক লেখকৰ লেখন লেখা লেখাৰ লেখি লেখিব লেন লেনদেনৰ লেনাদেনা লৈংগিক লৈছে লোঁ লোক লোকগাথা লোকপিয়ল লোকপিয়লত লোকবিশ্বাস লোকসকল লোকসকলক লোকসকলে লোকসকলৰ লোকসভা লোকে লোকো লোকৰ লোন লোভ লোভতেই লোভে লোভৰ লোৱা লোৱাৰ লৰমাৰি লৰা লৰাকাল লৰাহঁত লৰাৰ লৰি শংকিত শক্তি শক্তিক শক্তিশালী শতাংশ শতাধিক শতিকাজুৰি শত্ৰু শব্দ শব্দটোকে শব্দৰ শয্যাগত শস্য শহুৰ শহুৰদেউতাৰ শহুৰৰ শান্তি শাসকীয়পক্ষৰ শাসন শাহু শাহুবোৰ শাৰীত শাৰীৰিক শিকক শিকন শিকলি শিকাই শিকাইছিল শিকাব শিকাৰ শিকি শিকিব শিকিবলৈ শিকিবা শিকোঁ শিক্ষক শিক্ষকক শিক্ষকৰ শিক্ষয়িত্ৰী শিক্ষা শিক্ষাদান শিক্ষানুষ্ঠান শিক্ষাৰ্থীক শিক্ষিত শিখা শিল শিল্পী শিল্পীজনৰ শিল্পীয়ে শিল্পীসকলে শিল্পীসকলৰ শিল্পীৰ শিল্পৰ শিলৰ শিশু শিৰণত শিৰনত শিৱসাগৰ শীৰ্ষ শীৰ্ষক শীৰ্ষত শুই শুকান শুক্ৰবাৰে শুদ্ধ শুদ্ধকৈ শুদ্ধি শুধৰাই শুনাত শুনি শুনিবলৈ শুনো শুভ শুভকামনা শুভেচ্ছা শুৱনি শুৱনিৰ শুৱলা শূন্য শেষ শেষত শেষবাৰৰ শেষৰখন শেহতীয়া শেহতীয়াকৈ শৈক্ষিক শৈলী শৈলীৰ শোণিতপুৰৰ শোভা শোৱে শ্ব শ্বাস শ্বেয়াৰ শ্লোভাকিয়া শ্ৰদ্ধা শ্ৰদ্ধাৰ শ্ৰম শ্ৰমদান শ্ৰমিক শ্ৰাব্য শ্ৰী শ্ৰীপ্ৰমোদচন্দ্ৰ শ্ৰীবিজয়কৃষ্ণ শ্ৰীমতী শ্ৰীযুক্ত শ্ৰীযুত শ্ৰীল শ্ৰীশ্ৰী শ্ৰেণীত শ্ৰেণীলৈ শ্ৰেণীসমূহ শ্ৰেষ্ঠতাৰ শ্ৰোতাই শ্ৰোতাক শৰণাপন্ন শৰত শৰীৰ শৰ্মা শৰৎ ষষ্ঠ ষ্ট ষ্টাৰ সঁচা সঁচাকৈ সঁচাকৈয়ে সঁজুলি সঁজুলিসমূহ সঁজূলি সঁজূলিহে সঁহাৰি সংকতত সংকল্প সংকোচ সংক্ষিপ্ত সংক্ৰান্তীয় সংখ্যা সংগঠনৰ সংগঠিত সংগতি সংগীত সংগীতটো সংগীতৰ সংগ্ৰহ সংগ্ৰামেই সংবাদ সংযুক্ত সংযোগ সংযোগসমূহ সংযোজন সংশোধন সংশোধনৰ সংসাৰ সংসাৰত সংসাৰৰ সংস্কাৰ সংস্কৃতি সংস্কৃতিৰ সংস্কৰণ সংস্থা সংস্থাপিত সংৰক্ষণ সংৰক্ষিত সউৱা সকলো সকলোকে সকলোতে সকলোবোৰ সকলোলৈ সকলোলৈকে সকলোৰে সকলোৱে সক্ষম সক্ৰিয় সচিব সচিবক সচিবে সচিবৰ সচেতন সচেতনতা সজাই সজালে সতত সততে সত্ সত্ৰ সত্ৰক সত্ৰসমূহ সত্ৰৰ সদস্য সদস্যা সদায় সদায়ে সদ্ভাৱ সন্তান সন্তানক সন্তানৰ সন্দেহ সন্ধান সন্ধানত সন্ধিয়া সন্মান সন্মানীয় সন্মিলন সন্মিলনত সন্মুখলৈ সপোন সপোনৰ সপ্তম সফল সফলতা সফলতাৰে সবল সবাকে সবে সভা সভাখন সভাখনৰ সভাত সভাতে সভাপতি সভাপতিক সভাপতিত্ব সভাপতিত্বত সভাপতিয়ে সভাপতিৰ সভাৰ সমগ্ৰ সমজুৱা সমতাৰ সমন্বয়ক সময় সময়খিনি সময়ছোৱাত সময়ত সময়তহে সময়বোৰ সময়ে সময়ো সময়ৰ সমল সমলসমূহৰ সমলেৰে সমলৰ সমষ্টি সমষ্টিৰ সমস্যা সমস্যাত সমস্যাতো সমস্যাবোৰ সমস্যায় সমস্যাসমূহ সমস্যাসমূহক সমস্যাৰ সমাজ সমাজখন সমাজখনত সমাজত সমাজলৈ সমাজসেৱক সমাজহিতৈষী সমাজে সমাজৰ সমাজৰদ্বাৰা সমাদৰ সমাধান সমাধানৰ সমান সমান্তৰালকৈ সমাপ্ত সমালোচনা সমিতিক সমিতিখন সমিতিয়ে সমিতিৰ সমিতিৰদ্বাৰা সমূহ সমূহো সমূহৰ সমৃদ্ধ সম্পত্তি সম্পন্ন সম্পাদনা সম্পাদনাৰ সম্পূৰ্ণ সম্প্ৰদায়সমূহৰ সম্পৰ্ক সম্ভাৱনা সম্ভাৱনাও সম্ভৱ সম্মান সমৰ্থন সমৰ্থনত সলনি সস্তাত সহজ সহজে সহধৰা সহনশীলতা সহমত সহযাত্ৰী সহযোগ সহযোগত সহযোগিতামূলক সহস্ৰাধিক সহায় সহায়ক সহায়ত সহায়িকা সহিলে সাঁজ সাংঘাতিক সাংবিধানিক সাংস্কৃতিক সাউৎ সাকাৰ সাগৰত সাজ সাজি সাতসৰী সাদৰ সাদৰি সাদৰী সাধন সাধাৰণ সাধাৰণতে সাধিছাঁ সাধিত সাধু সাধ্য সাধ্যানুসাৰে সাপক সাপেক্ষে সামগ্ৰী সামগ্ৰীৰ সামাজিক সাম্প্ৰদায়িক সাম্প্ৰদায়িকতা সাম্ৰাজ্যৰ সামৰণি সামৰিছোঁ সাল সালসলনি সালসলনিসমূহ সাহস সাহসী সাহিত্য সাহিত্যকৰ্ম সাহিত্যকৰ্মপ্ৰমোদচন্দ্ৰ সাহিত্যিক সাহিত্যিককে সাহিত্যিকসকলেও সাহিত্যৰ সাৰ সাৰি সাৰ্থক সাৰ্থকতা সাৱধান সিঁচে সিঁচৰতি সিংঘলহঁত সিংঘলহঁতৰ সিংহই সিখনে সিজনী সিটো সিঠাই সিডাল সিদিনা সিদিনাৰে সিদ্ধান্ত সিদ্ধান্তসমূহ সিফাল সিমান সিমানেই সিহঁত সিহঁতক সিহঁতবোৰ সিহঁতে সিহঁতৰ সীমা সীমাবদ্ধ সুকীয়া সুখ সুখী সুখেৰে সুধক সুধিছোঁ সুনিশ্চিত সুন্দৰ সুন্দৰকৈ সুপ্ৰভাত সুপ্ৰয়োগ সুফলা সুবিধা সুবিধাবাদী সুবিধাসমূহ সুবিধাৰ সুমধুৰ সুমুৱাই সুযোগ সুযোগতে সুললিত সুস্থ সুৰ সুৰক্ষিত সুৰটোৱে সুৰাৰ সুৰুঙা সুৰৰ সুৱলা সুৱলি সূচী সূচীপত্ৰ সূত্ৰ সূৰ্যকুমাৰ সৃজনশীলতাৰ সৃষ্ট সৃষ্টি সৃষ্টিৰ সেই সেইকাৰণেই সেইখন সেইখিনি সেইগৰাকী সেইজনা সেইজনী সেইজনে সেইজোপা সেইজোপাক সেইটো সেইটোৱেই সেইদিনা সেইদৰে সেইবোৰ সেউজ সেউজীয়া সেয়া সেয়াই সেয়ে সেয়েহে সৈতে সোঁতত সোঁৱৰণত সোঁৱৰণী সোণ সোণাই সোণোৱাল সোণোৱালী সোণোৱালে সোধৰাইছে সোনকালে সোমাই সোমায় সোমোৱাঁ সোৱাদ সৌন্দৰ্য্য সৌৱা স্কুল স্থল স্থান স্থানতেই স্থানান্তৰ স্থানীয় স্থাপত্য স্থায়ী স্নেহ স্নেহৰ স্পষ্ট স্পৰ্শ স্ফূৰ্তি স্ফূৰ্তিকে স্ব স্বকীয়তা স্বত্বাধিকাৰীসকলক স্বভাৱ স্বয়ংক্ৰিয় স্বাগতম স্বাধীনতা স্বাধীনভাৱে স্বাভাৱিক স্বামীহাৰা স্বায়ত্তশাসিত স্বাস্থ্য স্বাস্থ্যৰ স্বাৰ্থত স্বাৰ্থসমূহত স্বীকাৰ স্বীকৃতি স্বীকৃতিয়ে স্বেচ্ছাসেৱকৰ স্বৰ স্বৰগত স্বৰ্গদেউ স্বৰৰ্গত স্মৃতি স্ৰজিছে সৰগৰ সৰজিলে সৰসৰকৈ সৰি সৰু সৰুতে সৰুৰপৰা সৰ্ববৃহৎ সৰ্বভক্ষী সৰ্বানন্দ সৰ্বোচ্চ হঁক হইছে হওঁ হওক হঠাতে হঠাৎ হত্যা হনন হবা হয় হয়টো হয়তো হয়নে হয়ো হলে হলেই হস্ত হস্ততাঁত হস্তে হাঁপানি হাঁহি হাঁহিছে হাঁহে হাঁহো হাই হাজাৰ হাজৰিকা হাত হাতখনি হাতত হাতৰ হানিফ হাবি হাবিত হায় হায়দৰাবাদ হালক হালধিবাৰী হালধিবাৰীত হালধিবাৰীতেই হালধিৰ হাৰ হাৰমনিয়াম হাৰি হাৰিল হিচাপ হিচাপে হিচাপেই হিচাপেও হিচাপেহে হিতাধিকাৰীৰ হিন্দু হিয়া হিয়াত হীৰা হুই হুধিলে হুপিং হৃদয় হৃদয়ত হেঁপাহ হেঁপাহত হেঁপাহেৰে হেঁপাহৰ হেতালি হেতু হেতুকে হেন হেনো হেলা হেৰা হেৰাই হেৰায় হেৰুৱাব হৈও হৈছিল হৈছে হৈছোঁ হৈহে হোটেল হোটেলত হোৱা হোৱাঁ হোৱাও হোৱাটো হোৱাত হোৱাতকৈ হোৱাসকলে হোৱাৰ হ্ৰাস হৰষিত হৰি হৰিনাৰায়ণ হৰিষ ৰক্ষাৰ ৰক্ষাৰ্থে ৰখা ৰঘুমলাৰ ৰঙমনে ৰঙা ৰঙীন ৰঙে ৰঙেৰে ৰঙৰ ৰঙৰে ৰচনা ৰচনাৰ ৰচোঁতা ৰজা ৰজাই ৰজাঘৰৰ ৰজাদিনীয়া ৰজাসকলৰ ৰজাৰ ৰঞ্জু ৰত্নকান্ত ৰত্নেশ্বৰ ৰদ্বাৰা ৰপ্তানি ৰপৰা ৰবাত ৰশ্মিৰেখা ৰসেৰে ৰহঘৰা ৰহস্যমজ় ৰাইজ ৰাইজে ৰাইজেই ৰাইজৰ ৰাইটিং ৰাক্ষস ৰাখাঁ ৰাখি ৰাখিছিল ৰাখিছেনে ৰাখিব ৰাখিবা ৰাখিম ৰাখিলোঁ ৰাখে ৰাঙলী ৰাজ ৰাজকীয় ৰাজখুৱাই ৰাজত্ব ৰাজত্বকালৰ ৰাজনীতি ৰাজনীতিকসকলৰ ৰাজনীতিত ৰাজনীতিলৈ ৰাজনীতিৰ ৰাজনৈতিক ৰাজবিষয়াৰ ৰাজ্য ৰাজ্যখনত ৰাজ্যখনৰ ৰাজ্যৰ ৰাটোক ৰাণী ৰাণীৰ ৰাতি ৰাতিপুৱা ৰাতিপুৱাৰপৰা ৰাতিলৈকে ৰাধানাথ ৰাবোৰক ৰাবোৰে ৰামায়ণৰ ৰালি ৰাস্তা ৰাস্তাটো ৰাস্না ৰাৰ ৰিণিকি ৰিব্ ৰীতি ৰুদ্ৰ ৰুম ৰুমী ৰুৱলি ৰূপ ৰূপত ৰূপবান ৰূপহী ৰূপে ৰূপো ৰূপোৱালি ৰেকৰ্ডিং ৰেচমৰ ৰেট ৰেল ৰেষ্টুৰেণ্ট ৰৈছে ৰোগী ৰোধিব ৰোপণ ৱিকি ৱিকিউক্তি ৱিকিউদ্ধৃতি ৱিকিউদ্ধৃতিত ৱিকিউদ্ধৃতিয়ে ৱিকিউদ্ধৃতিৰ ৱিকিউৎস ৱিকিউৎসত ৱিকিউৎসৰ ৱিকিকমন্স ৱিকিডাটা ৱিকিত ৱিকিতথ্য ৱিকিপত্ৰিকা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়াই ৱিকিপিডিয়াত ৱিকিপিডিয়ায়ো ৱিকিপিডিয়াৰ ৱিকিপ্ৰজেক্ট ৱিকিমিডিয়া ৱিকিমিডিয়াই ৱিকিমিডিয়ান ৱিকিমিডিয়ানক ৱিকিমিডিয়ানেৰে ৱিকিমিডিয়াৰ ৱিকিযোদ্ধাসকললৈ ৱিকিসংযোগ ৱিকিৰ ৱেব ৱৰ্কশ্বীট অঁৰা অংশ অংশগ্ৰহণ অংশৰ অকণমান অকলে অকাটন অকাডেমি অকৃত্ৰিম অক্টোবৰ অক্টোবৰলৈ অক্টোবৰৰ অক্টোবৰৰপৰা অক্ৰুৰৰ অগতানুগতিক অগভীৰ অগানুগতিক অগ্নি অগ্নিৰ অগ্ৰগতি অগ্ৰণী অগ্ৰসৰ অঙহী অঙ্কীয়কৰণ অচিনাকী অজয় অজানিতে অজ্ঞাতে অজ্ঞানতা অজ্ঞানী অজ্ঞানীক অজ্ঞানীয়ে অঞ্চল অঞ্চলত অঞ্চলৰ অটুত অতি অতিকে অতিকৈ অতিক্ৰম অতিক্ৰমি অতিথি অতিপাত অতিশয় অতুল অত্যাচাৰি অথবা অদ্বৈতলৈ অধম অধিক অধিকবাৰ অধিকাৰ অধিকাৰী অধিকাৰীয়ে অধিনায়ক অধিবক্তা অধীনত অধ্যক্ষ অধ্যয়ন অধ্যয়নৰ অধ্যাপক অধ্যয়ন অধ্যৱসায়ৰ অনন্য অনলাইন অনা অনাগত অনাময় অনুকৰণ অনুজহঁতকো অনুতাপ অনুন্নত অনুপ্রাণিত অনুবাদ অনুবাদক অনুভূত অনুভৱ অনুমান অনুশোচনাই অনুষ্ঠান অনুষ্ঠানত অনুষ্ঠিত অনুসন্ধিৎসু অনুসৰি অনুৰোধ অনেক অনেকে অন্ত অন্তত অন্তিম অন্তৰত অন্তৰত৷ অন্তৰ্গত অন্তৰ্ভুক্ত অন্তৰ্ভুক্তিৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰে অন্ধ অন্ধকাৰ অন্ধকাৰক অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ অন্ন অন্য অন্যতম অন্যধৰণৰ অন্যায় অনৰ্থ অপৰাণী অপৰাধউত্তৰ অপৰাধী অপৰিহাৰ্য অফিচাৰে অবিচ্ছেদ্য অবিহনে অবৈধ অব্যাৱসায়িক অবৰোধৰ অভাৰ অভাৱ অভাৱত অভিজিতদা অভিনন্দন অভিনয় অভিনেতা অভিনেত্ৰী অভিভাৱকসকল অভিভাৱকৰ অভিযানৰ অভিশাপ অভিষিক্ত অভূত অভ্যাস অভ্যাসৰ অমানিশা অমানিশাৰ অমিতা অমিয় অমৃত অম্বিকাগিৰি অলংকাৰ অলপ অলপমান অলপো অলিম্পিক অলিম্পিকত অলিম্পিয়া অলেখ অল্প অশ্বাৰোহীচাৰি অশ্লীল অষ্টম অষ্টিন অষ্ট্ৰিয়াৰ অষ্ট্ৰীয়াৰ অষ্ট্ৰেলিয়ান অষ্ট্ৰেলিয়াত অসংখ্য অসতীৰ অসম অসমত অসমলৈ অসমীয়া অসমীয়াকুমাৰিল অসমীয়াৰ অসমীয়া অসম্পূৰ্ণ অসমৰ অসহিষ্ণুতা অসাধ্য অসাৰুৱা অসীম অস্তিত্ব অস্ত্ৰ অস্থিৰ অহা অহাৰ অহিংসা অহৰহ অৰণ্য অৰণ্যত অৰবিন্দ অৰুণাভ অৰুণোদয় অৰ্গ অৰ্চ্চন অৰ্জন অৰ্জ্জন অৰ্থ অৰ্থত অৰ্থনীতি অৰ্থনৈতিক অৰ্থাৎ অৰ্থে অৰ্হতা অৱতৰণ অৱদান অৱদানেৰে অৱদানৰ অৱলোহিত অৱশ্য অৱসাদ অৱস্থাত অৱস্থান অৱস্থিত অৱসৰ অৱহেলা অৱৰূদ্ধ আঁউসীৰ আঁওসী আঁক আঁকি আঁখল আঁচনি আঁচনিবোৰ আঁঠুৱা আঁত আঁৰত আঁৰি আঁৰিছ আইজকাৰ আইটী আইন আইনষ্টাইন আইনা আইনৰ আইফেল আইলেছ আইসে আইৰ আই৷ আউল আউসী আকাঙ্খা আকাশ আকাশত আকাশলৈ আকাশৰ আকাৰ আকাৰত আকে আকৌ আক্ৰান্ত আকৰ্ষণীয় আখাৰ আখ্যা আখৰ আখৰে আগত আগতে আগবঢ়াব আগবঢ়াবলৈ আগবঢ়োৱা আগবাঢ়ি আগবঢ়ালে আগমন আগলৈ আগলৈকে আগশাৰী আগষ্ট আগষ্টাইন আগুৱাই আগে আগেয়ে আগ্ৰহী আগৰাতি আগৰৱালা আঘোণৰ আঘোনীয়া আঘোনৰ আঙুল আঙুলিত আঙুলিৰ আচৰা আচৰিত আছি আছিল আছিলো আছে আছে৷ আছোঁ আছোক আজন্ম আজান আজি আজিও আজিৰ আজৰি আঞ্চলিক আঞ্জু আটলাণ্টিক আটাইতকৈ আঠা আঠীয়াত আঠুৱা আঠুৱাৰ আঢ্যৱন্ত আত্মজীৱনীকাৰ আত্মসহায়ক আত্মসাৎ আত্মহত্যা আত্মাই আত্মাৰাম আদা আদায় আদি আদিত্য আদিৰ আদৰণি আধা আধাভগা আধাৰশিলাতেই আধুনিক আধুনিকীকৰণ আধ্যাত্মিক আনক আনকো আনজন আনজয় আনটো আনটোও আনন্দ আনন্দচন্দ্ৰ আনন্দময় আনহাতে আনি আনিছোঁ আনিবলৈ আনিলে আনুষ্ঠানিকভাৱে আনুস্থানিক আনে আনোৱাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আন্তঃৱিকি আন্তৰিক আন্তৰিকতাৰে আন্তৰ্জাতিক আন্দোলনৰ আন্ধাৰ আন্ধাৰৰ আনৰ আপত্তি আপদ আপল আপলোড আপুনি আপুৰুগীয়া আপোন আপোনাক আপোনালোক আপোনালোকলৈ আপোনালোকে আপোনালোকৰ আপ্যায়ন আপ্যায়িত আফালিয়ালেও আফ্ৰচিয়াৰআদলাখ আফ্ৰিকা আফ্ৰিকাত আফ্ৰিকাৰ আবাস আবিষ্কাৰ আবেদন আবেলিৰ আব্দুল আব্ৰাহাম আভ্যন্তৰিণ আমউত্তৰ আমদালি আমনি আমনিদায়ক আমলখি আমাক আমাৰ আমি আমিয়েই আমেৰিকা আমেৰিকাই আমেৰিকাত আমেৰিকান আমেৰিকাৰ আমোদৰ আম্পায়াৰ আমৰ আমৰলি আয় আয়াৰলেণ্ডৰ আয়ুস আয়োজক আয়োজন আয়োজিত আলফ্ৰেড আলহি আলহী আলি আলিবাট আলিলৈ আলীৰ আলু আলোক আলোকচিত্ৰ আলোচনা আলোচনীখনৰ আলোচনীৰ আশা আশাৰ আশিস আশ্ৰয় আশ্ৰয় আশ৷নিস্ফল আসে আহক আহাম্মক আহাৰ আহি আহিছ আহিছিল আহিছিলহে আহিছে আহিছোঁ আহিন আহিনৰ আহিব আহিম আহিল আহিলে আহিলো আহু আহে আহোঁ আহোম আহোমসকল আহোমসকলে আহোমসকলৰ আহোমৰ আহ্বান আহ্বানত আহৰণ আয়োজন আৰম্ভ আৰম্ভণি আৰম্ভনি আৰা আৰু আৰুনো আৰু২১ আৰোপ আৰোহণ আৰ্ক আৰ্কৰ আৰ্জন আৰ্জেণ্টিনাৰ আৰ্জ্জন আৰ্তনাদে আৰ্থাৰ আৰ্যভট্ট আৰ্হি আৰ্হিৰ আৱণ্টনৰ আৱশ্যক৷ আৱাস আৱাসিক আৱিষ্কাৰক আৱিস্কাৰ আৱেদন আৱৰণ আৱৰণযুক্ত ইংলেণ্ড ইংলেণ্ডৰ ইংৰাজ ইংৰাজী ইংৰাজীৰ ইংৰাজৰ ইউটিউবৰ ইউনাইটেড ইউনিক ইউনিকোডলৈ ইউৰোপ ইউৰোপীয় ইউৰোপীয়ান ইউৰোপীয় ইউৰোপীয়ান ইচ্ছা ইঞ্চি ইটাই ইণ্টাৰনেট ইণ্টাৰনেটত ইণ্টাৰনেটৰ ইণ্ডিক ইণ্ডিয়া ইণ্ডিয়াৰ ইতিহাস ইতিহাসসাহিত্যখেলভূগোলবিবিধ ইতিহাসৰ ইত্যাদি ইতৰ ইনছেট ইনষ্ক্ৰিপ্ট ইনষ্টল ইনো ইন্দিৰা ইফালেও ইবন ইভানবুনিন ইমানুৱেল ইয়াক ইয়াত ইয়াতে ইয়াৰ ইয়াৰোপৰি ইয়েল্ম্ ইলাচী ইলাচীকেইটাও ইলিহি ইষ্ট ইহঁতে ইহঁতৰ ইহাক ইয়াক ইয়াত ইয়ান্দাবু ইয়ালৈ ইয়াৰ ইয়াৰে ঈপ্সিত ঈশান ঈশ্বৰ উইঠ্যা উইন উইল উইলিয়াম উচিত উচ্চ উচ্চতম উচ্চতৰ উচ্চাৰণ উছমানী উছমানীয় উছৰ্গা উজুটি উজ্জ্বল উটি উঠঙ্গা উঠা উঠাই উঠাজনত উঠি উঠিছে উঠিল উঠিলে উঠে উঠে৷ উতপ্ত উত্তম উত্তৰ উত্তৰটো উত্তৰণ উত্তৰে উত্তৰোত্তৰ উত্থান উদগতি উদফাই উদয় উদযাপনৰ উদাৰ উদ্ উদ্দেশ্য উদ্দেশ্যহীন উদ্দেশ্যে উদ্ধাৰ উদ্বোধন উদ্ভিদ উদ্ভিদক উদ্ভিদকুলৰ উদ্ভিদৰ উদ্যমী উদ্যোগত উদ্যোগপতি উদ্যোগী উদয় উদয়দা উধান উন্নত উন্নতি উন্নতিৰ উন্নয়ন উন্মন উপকাৰ উপকৃত উপকৰণ উপগ্ৰহ উপগ্ৰহটোৰ উপজিয়েই উপজিয়ে উপদেশ উপদেশবোৰেই উপন্যাস উপবাস উপভোগ উপযোগী উপলক্ষে উপলক্ষ্যে উপলব্ধ উপলব্ধি উপলভ্য উপসংহাৰঃ উপস্থিত উপহাৰ উপাই উপাখ্যান উপাদানৰ উপাধি উপাধিপ্ৰাপ্ত উপায় উপায়ৰ উপাসনা উপায় উপাৰ্জনৰ উপি উপিবাটত উপেন্দ্ৰচন্দ্ৰ উমান উমৈহতীয়া উলট উলিয়াব উলিয়াই উলুৱনিত উলুৱনিৰ উল্টা উল্লেখনীয় উল্লেখযোগ্য উল্লেখ্য উষ্ণতা উৎকল উৎপলদা উৎপাদন উৎস উৎসাহিত উৎসৰ্গা উৰণৰ উৰহ উৰি উৰুলি উৰ্ব্বৰা ঋণৰ ঋতুস্ৰাৱ ঋষিও ঋষিৰ এইকেইটা এইখন এইখিনি এইচ এইছ এইটো এইটোনো এইবছৰৰ এইবোৰ এইবোৰে এইবোৰৰ এইসমূহৰ এককভাবে একঝাক একতাৰ একপ্ৰকাৰৰ একমাত্ৰ একাংশ একাউণ্ট একাউণ্টসমূহৰ একাগ্ৰতা একাদশ একাধিক একান্ত একুশে একে একেই একেখনেই একেজোপা একেটা একেটাই একেডালি একেলগে একেসকলেই একেৰাহে একো একোডাল একোৰে এখন এখনকৈ এখনত এখনহে এখনি এখনৰ এখানি এখেতৰ এগালমান এগৰাকী এঘাৰটা এঙেনাতে এচিয়া এচিয়ান এছিয়াত এছিয়ান এছিয়াৰ এছিয়াত এছিয়ান এছীয় এজন এজনক এজনে এজাৰ এজেন্সিৰ এঞ্জেলো এঞ্জেলোৰ এটা এটাই এটাইও এটাকৈ এটালৈ এটাৰ এটি এটুকুৰা এটোপাল এঠাইৰ এঠেঙীয়া এঠেঙীয়া এডলাৰ এডলাৰৰ এড়ি এডাল এডালো এডিটাথন এড্ৰেছ এডৱিন এণ্ট এণ্ডমান এণ্ডেভাৰে এণ্ড্ৰিউ এণ্ডৰইডৰ এতিয়া এতিয়াও এতিয়া এথলেট এদিন এদিনীয়া এনথ্ৰাক্স এনে এনেতে এনেদৰে এনেদৰেই এনেধৰণৰ এনেয়ে এন্দুৰ এন্ধাৰ এন্ধাৰতো এন্ধাৰে এন্ধাৰেই এনৰেগা এপইণ্টমেণ্ট এপটো এপাত এপিএল এপোলো এপ্ এপ্ৰিল এপ্ৰিলত এপ্ৰিললৈ এপ্ৰিলৰপৰা এবট এবাৰ এবাৰত এবাৰহে এবিধ এভাৰিষ্ট এভাৰেষ্ট এমএলএ এমহীয়া এমাজনৰ এমাৰছন এম্বেৰাল্ড এয়া এয়াই এযোৰ এলপিজিৰ এলবাৰ্ট এলবিনো এলানি এলাহে এলুমিনিয়ামৰ এলেন এশ্বিভমেণ্ট এসপ্তাহ এসাজ এসোপা এয়া এয়াই এ২কে এৰি এৰিলে এৰিষ্ট ঐতিহ্য ওঁঠ ওকনি ওচেনিয়া ওচৰত ওচৰৰ ওছেইন ওজন ওঠৰ ওপৰত ওপৰতে ওপৰলৈ ওপৰে ওপৰৰ ওফোন্দা ওলাই ওলাব ওলায় ওলাল ওলালেই ওলোৱাৰ ওহাৰ ওৰণিৰ ওৰে ওৱা ওৱৰ্ট ঔটেঙা ঔষধ কঁকালটো কঁকালতে কঁঠা কঁঠাল কঁঠালওপৰৰ কঁঠালকোনে কঁপাব কঁপি কইনাজনী কইৰ কউত্তৰ কওঁ ককা ককালটি ককায়েক কক্ষপথত কচি কচু কটকীৰ কটা কটাৰিত কটাৰী কটিৰ কটোৱাৰ কঠাত কঠিনক কঠিয়া কঠোৰ কণা কণামুছৰি কণা৷ই কণী কণীবোৰ কণ্টকময় কতৃপক্ষৰ কথা কথাই কথাটো কথাত কথানো কথাবোৰ কথাবোৰেই কথাবোৰো কথাষাৰৰ কথাৰ কথা৷ কনফুচিয়াছ কনফুচিয়াছধন্যবাদ কনফুচিয়াচ কনষ্টাণ্টিনোপল কন্দল কন্দলী কন্দৰ্পজিৎ কন্যাত কন্যাৰ কপাল কপাহ কপাহৰ কপাৰনিকাচ কপি কপিব কপিৰাইট কপিৰাইটমুক্ত কপৌ কপৌটো কবি কবিগুৰু কবিতাৰ কবীৰ কমন্সত কমল কমলাকান্ত কমাৰৰ কম্পাল৷সুখে কম্বল কয় কয়৷ কয়৷২ কলংকহীন কলকলতে কলগছ কলগছৰ কলডিলঅলনিৰ কলডিলউপি কলপাতএঠেঙীয়া কলমলৈ কলমৌ কলহ কলা কলাফুলত কলি কলিংগৰ কলিজা কলিজাত কলিতাঅনলাইন কলিৰ কলুষিত কলে কলেৰা কলৈ কল্পনাত কল্মষহীন কল্যাণ কল্যাণকামী কল্যাণমূলক কল্যাণৰ কল্লোল কষ্ট কষ্টবোৰেই কষ্টেৰে কহিনুৰ কহিব কহুৱা কাঁইট কাঁচি কাঁচিৰ কাঁহ কাঁহীখন কাঁহে কাঁৰশলা কাইল্কাৰ কাউৰী কাক কাকত কাকনো কাকো কাকৰ কাগজ কাগজেই কাগজৰ কাচিৎহে কাছ কাজ কাজাখাস্তানৰ কাজে কাটাই কাটি কাটিবি কাটিমউত্তৰ কাঠ কাঠি কাঠীৰে কাঠে কাঠৰ কাঢ়িনিয়ে কাঢ়ে কাণ কাণউত্তৰ কাণত কাণতউত্তৰ কাণপাতি কাণসাৰ কাণে কাণেৰে কাণ্ড কাতি কাতৰ কানাডিয়ান কানাডীয় কান্তি কান্দিলে কান্ধত কান্ধৰ কাপ কাপুৰৰ কাপ্টনেৰে কাবাডী কাম কামটো কামত কামতহে কামতো কামনা কামনাৰে কামে কামৰ কামৰূপ কামৰূপাধিপতি কামৰূপৰ কাম৷ কায় কাল কালউত্তৰ কালজিৰা কালত কালা কালাম কালিয়া কালিৰ কালিৰাম কালে কালো কাল্পনিক কালৰাত্ৰিৰ কাষ কাষত কাষতে কাষৰজন কাহাত কাহে কাৰ কাৰখানা কাৰণ কাৰণত কাৰণে কাৰণেই কাৰণেহে কাৰনো কাৰিকৰী কাৰো কাৰ্তিক কাৰ্নেগী কাৰ্নেগীধন্যবাদ কাৰ্বন কাৰ্য কাৰ্যকলাপ কাৰ্যকলাপত কাৰ্যকালত কাৰ্যকালৰ কাৰ্যকৰী কাৰ্যবোৰো কাৰ্যসূচী কাৰ্যসূচীত কাৰ্যসূচীৰ কাৰ্যসূচীৰে কাৰ্যালয় কাৰ্যালয়ত কাৰ্যালয়তো কাৰ্যালয়লৈ কাৰ্যালয়ৰ কাৰ্যালয়ৰ কাৰ্য্যত কাৰ্শলা কাৱৈ কিং কিংছ কিকৰে কিঙ্কৰৰ কিছ কিছু কিছুদিন কিছুদিনৰ কিছুমান কিছুমানৰ কিছুলোক কিজানি কিজানে কিটিপ কিতাপ কিতাপখন কিতাপত কিতাপসমূহ কিদৰে কিন কিনি কিনিবলৈ কিনিবা কিন্ত কিন্তু কিবা কিমতে কিমাত কিমান কিমানজন কিমানজনী কিমানজাক কিমানটা কিম্বা কিয়নো কিযে কিল কিলা কিলায় কিলোগ্ৰাম কিলোমিটাৰ কিশিভাই কিহেউত্তৰ কিহৰ কিয় কিয়নো কিৰিষি কিৰিষিত কীলবেক কীৰিতি কীৰ্ত্তন কীৰ্ত্তনখনো কীৰ্ত্তি কুঁজটোৱেও কুঁজত কুঁজা কুঁজাই কুঁজীৰ কুঁহিয়াৰ কুঁহিয়াৰআই কুঁৱলীত কুঁৱৰী কুকুৰ কুকুৰা কুকুৰি কুকুৰে কুজা কুটি কুটিয়া কুঠাৰ কুমাৰ কুমাৰৰ কুলৰ কুহিয়াঁৰ কুৰি কুৰুৱা কৃতজ্ঞতা কৃতজ্ঞতা৷ কৃতিত্ব কৃত্ৰিম কৃপাত কৃষক কৃষকসকলে কৃষকে কৃষি কৃষিক কৃষিত কৃষিতে কৃষিবিদ কৃষিৰ কৃষ্টি কৃষ্টিৰ কৃষ্ণ কৃষ্ণকান্ত কৃষ্ণগহ্বৰ কৃষ্ণচুড়া কৃষ্ণৰাও কেঁকুৰাক কেঁকোৰা কেঁচা কেঁচাতে কেইখন কেইজন কেইজনমান কেইটা কেইটাই কেইটামান কেইটামান৫ কেইডালত কেইন্স কেইপদ কেইবাখনো কেইবাজনো কেইবাটাও কেইবাবাৰো কেচাঁপাতত কেচাই কেচু কেচুঁৱাৰ কেজি৩ কেজি৪ কেতিয়া কেতিয়াও কেতিয়াবা কেথ কেদাৰ কেন কেনে কেনেকৈ কেনেডিৰ কেনেডীয়ে কেনেবাকৈ কেন্দ্ৰ কেন্দ্ৰীয় কেন্দ্ৰৰ কেম্পেইন কেলছিয়াম কেলাৰৰ কেলেই কেলেইউত্তৰ কেশ কেশৱ কেশৱদাক কেৰম কেৰাহীত কেৰেলুৱা কেৰেলুৱাঅকণমান কেৰ্কেটুৱা কেৰ্কেটুৱাৰ কেৱল কৈছে কোঁচ কোঁচসকলৰ কোঁৱৰ কোচ কোঠটো কোঠাটো কোঠাত কোঠালৈ কোণত কোন কোনআনলৈ কোনউত্তৰ কোনখিনি কোনখিনিৰ কোনে কোনেও কোনো কোনোদিনে কোনোবা কোনোবাই কোনোৱে কোবাই কোভিদ কোমল কোয়েটা কোৰিয়া কোৰিয়াৰ কোৱা কোৱাই কোৱাচোন কোৱেলহো কৌশল কৌৰে ক্লক ক্লকভেইন ক্লাচ ক্লাবে ক্লাৰ্ক ক্লিক ক্লেশ ক্ষতিকাৰক ক্ষমতা ক্ষমতাই ক্ষমতাকহে ক্ষমা ক্ষমাই ক্ষয় ক্ষান্ত ক্ষীণ ক্ষীপ্ৰতৰ ক্ষীৰে ক্ষুদ্ৰ ক্ষুধাৰ ক্ষেত্ৰত ক্ষেত্ৰিয় ক্ৰমবিকাশৰ ক্ৰমশ ক্ৰমশঃ ক্ৰমাগতভাৱে ক্ৰিকেট ক্ৰিকেটাৰ ক্ৰিটনএখন ক্ৰিটাছ ক্ৰিয়াকলাপ ক্ৰুৰতাৰ ক্ৰেইট ক্ৰোধিত কঢ়িয়াই কয়নে কৰক কৰন্ত কৰবী কৰয় কৰহ কৰা কৰাই কৰাইক কৰাটো কৰাত কৰাতকৈ কৰাহে কৰাৰ কৰাৱে কৰা৷ কৰি কৰিছা কৰিছিল কৰিছিলোঁ কৰিছিল৷ কৰিছে কৰিছেবৰ্তমানলৈকে কৰিছোঁ কৰিব কৰিবলগীয়া কৰিবলৈ কৰিবলৈও কৰিবা কৰিবা৷ কৰিম কৰিমেই কৰিয়া কৰিলে কৰিলেই কৰিলেও কৰিলো কৰিলোঁ কৰিহে কৰুণ কৰে কৰেউত্তৰ কৰোঁ কৰোৱা কৰোৱাই কৰ্ণপথে কৰ্ণম কৰ্তব্য কৰ্তব্যজ্ঞানে কৰ্তব্যত কৰ্ম কৰ্মই কৰ্মচাৰীও কৰ্মচাৰীয়ে কৰ্মপটুজনেহে কৰ্মপাচৰ কৰ্মশালা কৰ্মশালাখন কৰ্মশালাখনত কৰ্মশালাখনিৰ কৰ্মশালাত কৰ্মী কৰ্ম্ম কৰ্মৰ খঙক খঙ্গ খঙৰ খচকৈ খচ্ খড়ি খণ্ড খনত খনতে খন্তেক খন্দাইছিল খনৰ খনৰে খপজপায়উত্তৰ খলিফা খলুৱায়ো খল৷ খহি খাই খাইউত্তৰ খাইছিলোঁ খাউত্তৰ খাওঁউত্তৰ খাওঁতে খাওক খাটিব খাটে খাদ্য খাব খাবলৈ খামে খামোচ খায় খায়উত্তৰ খায়ঔটো খায়সখীয়তী খায়া খায়৷ খায়৷উত্তৰ খাল খালদুনৰ খালে খালেই খালোঁউত্তৰ খায় খায়উত্তৰ খাৰ খাৰুউত্তৰ খাৱঐৰাৱতো খাৱে খিনিয়েই খুঁটিত খুঁটিৰ খুচৰি খুজি খুজিলে খুতি খুন্দনা খুন্দি খুন্দিয়াব খুব খুলি খুৰ খুৱালে খেতি খেতিয়কৰ খেতিয়কেই খেদি খেপিওৱা খেল খেলবিধ খেলা খেলি খেলুৱৈ খেলৰ খেৰে খেৰো খেৰৰ খেৱালি খোঁচাৰ খোঁচেনে খোজ খোজত খোল খোৰ খোৰাই খোৱা খোৱাৰ খ্যাতনামা খ্যাতি খ্ৰীষ্টাব্দত খৰছ খৰম খৰাং খৰিও খৰিকাত গংগাউচ্ছল গগনচন্দ্ৰ গগৈ গগৈৰ গঙ্গা গঙ্গাস্নান গঙ্গাৰ গছত গছতে গছৰ গজলীয়া গজা গজালিকৈ গঠন গঠিত গড় গড়গাঁও গড়ে গঢ় গঢ়ি গঢ়িব গঢ়িলেহেকমাৰ গণতন্ত্ৰ গণনাট্য গণিত গণিতবিদ গণিতা গণ্ড গণ্য গণৰ গতি গতিকে গদা গদাধৰ গধুলিউত্তৰ গধুলিৰ গধুৰ গধূলিউত্তৰ গধূলি৷উত্তৰ গধূলী গভীৰ গমনতে গলগ্ৰহ গলি গলেই গলো গলোঁ গল্প গাঁওৰ গাঁঠিৰে গাঁথিত গাঁৱলীয়া গাঁৱৰ গাই গাইগৰু গাও গাখীৰ গাছ গাজ গাজিলে গাটো গাঠিউত্তৰ গাডকাৰীৰ গাঢ় গাত গাতে গানে গান্ধী গান্ধীবাদী গান্ধীৰ গাভিনী গাম গামোছা গায় গায়িকা গালওচৰৰ গালি গালোৱাৰ গাহে গাহৰী গােবৰ গাড়ী গাঢ় গাৰ গাৰু গিঞ্চবাৰ্গৰ গিলাছে গিলি গীত গীতসমূহ গীতাৰ্থ গীতিকাৰ গীতেৰে গুঁঠিলে গুই গুগলত গুচাবৰ গুচালে গুছাই গুজৰাট গুঞ্জানন গুটি গুটিতাকে গুটিতাকো গুটিৰ গুড়িউত্তৰ গুণ গুণীৰ গুনাভি গুলপীয়া গুলীবৰ্ষণ গুলীয়াই গুহা গুহাবাসী গুয়ানাৰ গুৰ গুৰি গুৰু গুৰুত্ব গুৰুত্বপূৰ্ণ গুৰুতৰ গুৰুৰোগুৰু গুৱা গুৱাহাটী গুৱাহাটীত গুৱাহাটীস্থ গুৱাহাটীৰ গৃহস্থক গৃহস্থালী গৃহিণীক গৃহিনীৰ গেঞ্জি গেমছত গেৰু গৈছ গৈছিল গৈছিলোঁ গৈছে গৈয়া গৈল গৈলে গৈহে গোঁ গোছ গোট গোটা গোটাউত্তৰ গোটেই গোটৰ গোথা গোনা গোপীৰ গোবৰতহে গোম গোলাপ গোস্বামী গোস্বামীৰ গোহাঞিবৰুৱাঅনলাইন গোৰে গোৱাই গৌতম গৌৰ গৌৰৱ গ্যেটে গ্লেম গ্ৰন্থ গ্ৰন্থখনৰ গ্ৰন্থযাত্ৰা গ্ৰন্থসমূহৰ গ্ৰন্থাগাৰৰ গ্ৰন্থৰ গ্ৰহ গ্ৰহণ গ্ৰহলৈ গ্ৰহানু গ্ৰহৰ গ্ৰাম্যাঞ্চলত গ্ৰাম্যাঞ্চলৰ গ্ৰাস গঢ়ি গঢ়িব গৰকিলে গৰখীয়া গৰজি গৰমে গৰাকী গৰিয়া গৰিহিত গৰু গৰুউত্তৰ গৰুৰ গৰৈ গৰ্বিত গৰ্ভৰ গৱেষক গৱেষণা গৱেষণাত ঘঁহিলে ঘটক ঘটনাঃ ঘটনাৱলী ঘটাব ঘটায় ঘটিছিল ঘটিবলৈ ঘটে ঘড়ী ঘড়ীটো ঘড়ীৰ ঘণ্টা ঘণ্টাৰ ঘনশ্যাম ঘনি ঘনে ঘাঁহ ঘাঁহীক ঘাই ঘাট ঘাটবোৰৰ ঘাটে ঘাটৰ ঘাট৷ ঘাত ঘিউ ঘিউ৬ ঘিণ ঘুণীয়াও ঘুৰি ঘূৰাই ঘূৰালেই ঘূৰি ঘৃণা ঘৃণাৰ ঘৃণাৰে ঘৃণিত ঘৃণ্য ঘৃত ঘেঁহু ঘৈণী ঘোঁৰা ঘোঁৰাক ঘোঁৰাহাট ঘোচা ঘোষক ঘোষণা ঘোষৰ ঘোৰ ঘোৰা ঘোৰাক ঘড়ীৰ ঘৰউত্তৰ ঘৰটোত ঘৰণীৰ ঘৰত ঘৰতে ঘৰলৈ ঘৰিয়ালৰ ঘৰুৱা ঘৰুৱাভাবে ঘৰে ঘৰে৷উত্তৰ ঘৰৰ চকু চকুটেলেকাৰ চকুত চকুৰ চকুৰে চক্ষু চক্ৰ চক্ৰেটিছ চক্ৰৱৰ্তী চছমা চঞ্চল চট্টোপাধ্যায়ৰ চতিয়না চতুৰ্থ চনত চনলৈ চনেট চন্দন চন্দ্ৰ চন্দ্ৰকান্ত চন্দ্ৰনেত্ৰে চন্দ্ৰপ্ৰায় চন্দ্ৰলৈ চন্দ্ৰৰ চনৰ চফগুটি চলকা চলচ্চিত্ৰ চলাই চলাইছে চলাব চলি চলিব চলিবলৈ চলিহাৰ চশমা চহা চহিবা চহী চহৰ চহ৷ চাং চাই চাইউত্তৰ চাইকেল চাউল চাউলৰ চাওলুং চাকচিক্যতা৷ চাকি চাকিৰ চাগে চাণক্য চাধা চানশ্বিল্ডে চান্দ চান্দা চাপৰি চাফ চাব চাবলৈ চাবা চাবি চামৰ চায়উত্তৰ চায়মনিছে চাল চালনবন্ধাকৈ চালে চালো চালৰ চাষ চাহ চাহাবৰ চাহেব চাৰি চাৰিওফালে চাৰিজুপি চাৰিঠেং চাৰিয়ে চাৰ্ট চাৰ্টফিকেট চাৰ্টিফিকেট চাৰ্ভিচ চাৰ্লচৰ চিংগাপুৰে চিআইএছ চিউং চিউলত চিকণ চিকাৰ চিকি চিকিৎসক চিকুণ চিকুন চিকুনাবা চিঙিলেও চিচাৰু চিচেৰো চিঞা চিডনী চিত চিতা চিত্ৰ চিত্ৰশিল্পী চিত্ৰৰ চিন চিনসোণৰ চিনাকি চিনি চিনিবা চিনিয়ৰ চিনিয়ৰহে চিনিয়ৰেই চিন্তা চিন্তাত চিন্তাৰ চিন্তি চিন্তিউত্তৰঃ চিন৷ চিয়েন চিলমিলকৈ চিলাৰায় চিলিকন চিষ্টেম চিষ্টেমৰ চিয়াহীয়ে চিৰ চিৰকুটিয়া চিৰাল চিৰিং চিৰিঙক চীনা চুই চুইমিংপুল চুকত৷ চুকাফা চুট চুটি চুটিকৈ চুপিউত্তৰ চুব্বাৰ চুমাই চুমাচুমিয়েই চুম্বকীয় চুলি চুলিবোৰ চুলে চুৱনিত চূড়ান্ত চূণ চেতিয়া চেনী চেনীখিনি চেনেহক চেনেহিয়াল চেনেহৰ চেপা চেপেটা চেপ্তাৰ চেভিন চেলচিয়াছৰ চেলিব্ৰেট চেলুত চেষ্টা চেষ্টাৰ চৈত্ৰ চোকা চোটা চোতাল চোতালত চোন চোলা চোলাউত্তৰ চোৰ চোৰকো চোৰে চোৰৰ চোৱাসংস্কৃত চৌপাশৰ চ্যুকাফা চৰকাৰ চৰকাৰক চৰকাৰী চৰকাৰে চৰকাৰেতো চৰকাৰৰ চৰণ চৰণজিৎ চৰাই চৰাইটি চৰাইৰ চৰায়ে চৰি চৰিত চৰিত্ৰ চৰিত্ৰবান চৰিত্ৰৰ চৰু চৰুৰ চৰে চৰেনেজত ছকুৰি ছক্ৰেটিছ ছত্ৰ ছন্দত ছপা ছবি ছবিখন ছবিখনৰ ছবিৰ ছমাহলৈ ছয় ছয়ত ছয়ে ছহিদ ছাঁ ছাঁওপৰত ছাঁত ছাই ছাইটটোও ছাইটত ছাইত ছাইৰাছ ছাগলী ছাতি ছাত্র ছাত্ৰ ছাত্ৰশক্তি ছাত্ৰাবাসলৈ ছাত্ৰী ছাত্ৰীক ছাত্ৰীৰ ছায়াতেই ছাল ছালখন ছাৰ ছাৰ্ভিছ ছাৰ্ভেৰ ছিয়েচন ছিৰলা ছিৰলী ছুজি ছুজিখিনি ছুতি ছুয়েডীয় ছুলতান ছুৱায় ছেইণ্ট ছেপা৷ ছেপ্টেম্বৰ ছেপ্টেম্বৰৰ ছেমিয়েল ছৈয়দ ছোট ছোৱালী ছোৱালীবোৰ ছোৱালীৰ জঁপিয়ায় জইনিং জখলা জগত জগতখনত জগতখনলৈ জগতত জগততো জগতসভালৈ জগতীৰ জগতে জগতৰ জগদীশ জগন্নাথ জগাব জগৰ জটায়ুনকৈ জটিল জড়িত জনক জনগণ জনজাতি জনজাতিৰ জনজাতিৰে জনপ্ৰিয় জনম জনসংখ্যাই জনহে জনা জনাই জনাইছোঁ জনাজনৰ জনাজাত জনাটোৱেই জনালোঁ জনাৰ জনী জনে জনো জনোৱাৰ জন্ম জন্মলাভ জন্মে জন্মৰ জনৰ জপাই জপাব জমা জমাইছিল জম্বুদ্বীপ জয় জয়গাথা জয়দ্বীপ জয়ন্তী জয়মতী জয়সিংহৰ জয়াবৰ্ধনেৰ জয়ৰাম জলকীয়া জলকীয়া জলজ জলত জলতো জলধি জলপানেৰে জলফাই জলৰ জহৰ জাঁপ জাকে জাকৰুৱা জাগে জাতউত্তৰ জাতি জাতিক জাতিটোক জাতিসংঘ জাতিস্কাৰ জাতিৰ জাতীয় জাতীয়তাবাদৰ জাতীয়তাৰ জাতীয় জাতীয়তা জান জাননী জানন্তা জানা জানি জানিব জানিবা জানুৱাৰী জানুৱাৰীত জানুৱাৰীৰ জানুৱাৰীৰপৰা জানে জাপান জাপানৰ জাপি জাবৰ জামাইকাৰ জামুক জাল জালিয়ানাৱালাবাগৰ জালি৷ জালি৷দুই জালুক জাহাঙ্গীৰৰ জাহাজ জাহানৰ জাৰ্মান জাৱৰ জিঅ জিগায় জিজিটাইজ জিনিব জিনে জিভা জিভাৰ জিয়াউৰ জিলমিল জিলা জিলাৰ জিলিয়ে জিহ্বা জিৰা জীয়ে জীয়েক জীয়াই জীয়ৰী জীৱ জীৱকুলৰ জীৱন জীৱনটো জীৱনটোও জীৱনটোক জীৱনবোধৰ জীৱনেই জীৱন্ত জীৱনৰ জীৱৰ জুই জুইক জুইত জুইশলা জুইৰ জুকিয়াই জুখিবা জুটুলী জুতি জুন জুনত জুনমাহ জুনিয়ৰ জুনুকা জুন১৫ জুন২৩ জুন৭ জুপুৰি জুলাই জুলাইত জুলাই৭ জেউতি জেকেট জেঙাউত্তৰ জেঠ জেঠত জেঠী জেতুকা জেফাৰচন জেমচ্ জেমছ জেষ্ঠ জেৰক্স জেৰাডৰ জেৰোৱা জৈন জৈৱ জোঁৱাই জোক জোকউলুৱনিৰ জোকাৰি জোখ জোখতকৈ জোখা জোন জোনাকত জোনাকী জোপা জোলোঙা জোৰ জোৰা জোৱলা জোৱান জ্ঞাতি জ্ঞাতে জ্ঞান জ্ঞানত জ্ঞানপীঠ জ্ঞানবৰ্ধক জ্ঞানানন্দ জ্ঞানী জ্ঞানৰ জ্ঞাপন জ্বলাই জ্বলাওঁতে জ্বলি জ্বলে জ্বলেলগাঁৱতে জ্যেষ্ঠজনৰ জ্যোতি জ্যোতিঃপদাৰ্থবিজ্ঞানী জ্যোতিৰূপা জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী জয়লাভ জয়সাগৰ জয়সাগৰৰ জয়া জৰিয়তে জৰিয়তে জৰ্জ জৰ্জিয়া জৱা জৱাহৰলাল ঝাপত ঝাৰু ঝুণুক ঝোল ঝৰি টংলতি টকা টকিঅ টঙনা টঙা টঙালি টজেৰ টনকিয়াল টনা টনা৷ টপৰাই টমাছ টাং টাইগাৰ টাইটানিকৰ টাইপ টান টানউঃ টানা টানি টালৈকে টা২ টাৱাৰ টাৱাৰৰ টাৱিকিপিডিয়াৰ টিক টিকট টিকটৰ টিকনী টিকা টিকাত টিকায়ো টিকৈ টিঙত টিঞা টিপ টিপা টিপি টিপিলোঁ টিলিকি টিলিস্কোপ টিয়াঁ টুকি টুটা টুটিউত্তৰ টুপ টুপলি টুপলিপানী টুপি টুলিয়াছ টুলুঙা টেকটেকী টেকেলাউত্তৰ টেকেলীতাৰ টেঙা টেঙৰ টেঙৰতকৈ টেঙৰালি টেঙৰালিক টেঙৰী টেছিটাছ টেনজিং টেনিছ টেলিভিছন টেলিস্কোপ টেয়াৰ টেৰেছা টোকাৰী টোত টোপনি টোপনিটো টোপনিৰ টোপনী ট্ৰফি ট্ৰি ট্ৰেক্টৰ ট্ৰেফিক ঠাই ঠাইত ঠাইৰ ঠাকুৰ ঠাকুৰজন ঠাকুৰে ঠাণ্ডা ঠিক ঠিকনা ঠিৰাং ঠুটৰী ডকুমেণ্টেচন ডনা ডমেইন ডাঁঙৰি ডাইৰেক্ট ডাউক ডাউনলোড ডাক ডাকক ডাকে ডাকেয়া ডাকৰ ডাঙিব ডাঙৰ ডাঙৰকৈ ডাঙৰীয়াই ডাঠি ডাল ডালিম ডাৱৰ ডিগ্ৰী ডিঙিত ডিচেম্বৰ ডিচেম্বৰত ডিচেম্বৰলৈ ডিচেম্বৰৰ ডিচেম্বৰৰপৰা ডিজিটাইজ ডিজিটাইজিং ডিজিটাইজেছন ডিজিটেল ডিজিটেলাইজ ডিজিটেলাইজেছনত ডিপাৰ্টমেণ্টৰ ডিব্ৰুগড়ৰ ডিমৰু ডিলউত্তৰ ডুব ডুবিয়াই ডুৰাণ্ট ডেকা ডেকাই ডেকাকালৰ ডেকাত ডেনমাৰ্কৰ ডেনিয়েল ডেভি ডেভিড ডেভিদ ডেভিৰ ডেম ডেল ডেৰ ডেৰেকাত ডোলেৰে ড্ৰেকৰ ড্ৰেগন ড্ৰেগনৰ ঢাপ ঢাপলিকা ঢাপে ঢিল ঢেঁকী ঢেঁকীএদিন ঢেকিয়াল ঢেকীয়া ঢেকীয়া ঢেপেচী ঢোকা ঢোল ঢোলডা তকৈ তগৰ তণ্ডুল তত্ত্ব তত্ত্বাত্মক তথা তথাত তথাপি তথ্য তথ্যবোৰোতো তথ্যয়োতো তথ্যসমূহ তথ্যাত্মক তথ্যৰ তন্ন তন্নকৈ তপনি তপস্যাৰ তপ্ তপৰাই তবলা তমনপ্ৰীত তলত তলতউত্তৰ তলমুকৈ তললৈ তলাতল তলৰ তহিতে তাঁৰ তাঁৰৰ তাইৰ তাও তাক তাকে তাকেই তাকো তাক্ তাকৰ তাত তাতে তাতেই তাতো তাতোকৈ তামােল তামুল তামুলী তামোল তামোলপোহৰেই তালজুৰিয়া তালুকদাৰ তাহাকে তাহাৰ তাৎপৰ্য তাৰ তাৰকাৰাজ্য তাৰিখ তাৰিখতে তাৰিখে তাৰিখৰ তাৰিখৰপৰা তাৰে তাৰ্কিক তিতা তিনি তিনিও তিনিটা তিনিটি তিনিবৰণীয়া তিনিয়ে তিনিশ তিনিৰ তিয়াব তিলপিঠা তিলিকতে তিৰস্কাৰ তিৰী তিৰীক তিৰীত তিৰীৰ তিৰোতা তিৰোতাৰ তীৰ্থ তীৰ্থনাথ তুমি তুমিও তুল তুলনাত তুলনাবিহীন তুলসী তুলসীদাস তুলা তুলাতে তুল্য তুৰ্কি তৃতীয়টো তৃতীয়া তৃতীয় তৃপ্তিকৰ তেঁও তেঁওক তেঁওলোকৰ তেঁওৰ তেও তেওঁ তেওঁলোকক তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ তেওঁৰ তেওঁৱেই তেখনে তেজ তেজপাত তেজপিয়া তেজপুৰ তেজস্ক্ৰিয়তাৰ তেজেৰে তেজেৰেঅসমী তেতিক্ষণ তেতিয়া তেতিয়ালৈকে তেতিয়াহে তেতিয়াৰেপৰা তেতিয়া তেতিয়ালৈ তেতিয়ালৈকে তেতেক তেনে তেনেই তেনেকৈ তেনেতে তেনেদৰেই তেনেলোকক তেন্তে তেবে তেবেসে তেল তেলঙ্গানা তেলিয়া তেলে তেলেৰে তেলৰ তেহে তেৰটা তেৰাং তেৰি তেৱে তেৱেঁই তৈলে তোক তোকউত্তৰ তোমাক তোমাতকৈ তোমালোকেও তোমাৰ তোমাৰে তোল তোলা তোলাৰ তোলে তোলৈ তোৰ তোৰেই তোৰো ত্যাগ ত্রুটিবােৰ ত্ৰিকটু ত্ৰিদিপ ত্ৰিভুজাকৃতিৰ ত্ৰৈলোক্য তৰঙ্গতৱ তৰঙ্গৰ তৰফৰ তৰফৰপৰা তৰা তৰি তৰিবৰ তৰুণ তৰুণৰাম তৰ্জ্জুতুল থকা থকাৰ থবা থম্ থয় থলী থলুৱা থাইৰয়ড থাক থাকি থাকিও থাকিব থাকিবলৈ থাকিবা থাকিম থাকিল থাকিলে থাকিলেও থাকে থাকেউত্তৰ থাকোঁতেই থাকোঁতেও থাকোতেই থাপ থাপাক থাৰ্ম থিয় থিয়েটাৰ থিয় থুন্ থেংকিউ থৈছিলো থৈছিলোঁ থৈবাহা থোনাকল থোপা থোৰাই থোৱা থয়উত্তৰ থৰো থৱে দংশন দক্ষিণ দক্ষিণে দখল দণ্ড দণ্ডিনাথ দণ্ডিবে দণ্ডিলে দত্ত দত্তৰ দধি দন্ত দন্তক দন্তহীন দন্তীক দন্তীয়া দন্দৰ দবা দমকল দমন দমাবা দমৰ দয়া৷ দয়ে দলংখন দলঘাঁহ দলত দলনিত দলবোৰে দলিয়াই দলৰ দহখন দাঁত দাঁতকদমৰ দাইল দাঢ়ি দাতা দাদা দাদাহঁতে দাদাহঁতৰ দান দানত দাপোনখনৰ দাবাৰি দাম দামুৰী দামোদৰ দায় দায়িত্ব দায়িত্বশীল দালচেনি দাস দাসৰ দাৰিদ্ৰ্য দাৰ্শনিক দিক্ দিক্ষা দিখৌমুখত দিচাংমুখত দিছিলোঁ দিছে দিছো দিন দিনজোৰা দিনটোত দিনটোৰ দিনত দিনতে দিনা দিনাৰ দিনে দিনেউত্তৰ দিনৰ দিপাংকৰ দিপানজিত দিব দিবলৈ দিবসে দিবা দিবে দিব্যজ্যোতি দিম দিম৷ দিয়া দিয়াচোন দিয়াটোহে দিয়াতকৈ দিয়াৰ দিয়ে দিলাউত্তৰ দিলীপ দিলে দিলেই দিলেও দিলো দিলোঁ দিলোগৈ দিশে দিহিঙীয়া দিয়ক দিয়া দিয়াৰেই দিয়ে দিৱস দিৱসধন্যবাদ দীঘল দীঘলকৈ দীঘলীয়া দীঘলীয়া দীননাথ দীনেশ দীপেন্দ্ৰই দীপ্তি দীপৰাজ দীৰ্ঘস্থায়ী দীৰ্ঘে দুই দুইহাতে দুইৰো দুখ দুখন দুখনকৈ দুখনি দুখানি দুখীয়া দুখীয়াকিহৰ দুগুণে দুগ্ধ দুগ্ধত দুচৰ দুজন দুটা দুটাৰ দুতে দুদিন দুদু দুনা দুপিয়াই দুপৰীয়াবোৰত দুমাহ দুষ্টা দুষ্টৰ দুষ্প্ৰাপ্য দুহাত দুয়োটাই দুৰা দুৰ্গেশ্বৰ দুৰ্ঘটনাৰ দুৰ্নীতি দুৰ্নীতিগ্ৰস্থ দুৰ্বলতা দুৰ্বলতাৰ দুৰ্ভগীয়াৰ দুৰ্ভাগ্যৰ দুৰ্লংঘ্য দুৱাৰ দুৱৰা দূখ দূখিয়াৰ দূখে দূৰতে দূৰত্ব দূৰত্বৰ দূৰদৰ্শন দূৰবীক্ষণ দূৰবীন দূৰবীনক দূৰবীনটো দূৰবীনটোকে দূৰবীনটোৰ দূৰবীনৰ দূৰলৈ দূৰ্ঘটনা দূৰ্লভ দূৰৰ দৃঢ় দৃশ্য দৃষ্টি দেই দেউতাই দেও দেওবাৰ দেওয়া দেওৰ দেখা দেখাত দেখাতহে দেখালে দেখি দেখিছে দেখিব দেখিবলৈ দেখিবা দেখিয়া দেখুৱাই দেখুৱাম দেখুৱালে দেখে দেখো দেবেগৌড়া দেবেন্দ্ৰ দেশ দেশখনৰ দেশত দেশতএৰাগছেই দেশতকৈ দেশবাসীৰ দেশভক্ত দেশহিতকৰ দেশীয় দেশে দেশৰ দেহত দেহী দেহৰ দেৱ দেৱতা দেৱদাৰু দেৱী দোঁৱাব দোকান দোকানী দোপ দোপা দোষ দোষে দোহে দৌৰে দ্বাৰা দ্বিজক দ্বিজেন দ্বিতীয় দ্বিতীয়জন দ্বিতীয়টো দ্বিতীয় দ্বৈতৰ দ্ৰব্যক দ্ৰুততম দৰং দৰবাৰ দৰিদ্ৰতা দৰিদ্ৰৰ দৰে দৰেই দৰ্শন দৰ্শাবলৈ দৰৱতো ধঁপাতবিৰোধী ধকীয়া ধক্ ধনবোৰ ধনিয়া ধনী ধনীও ধনীৰ ধনু ধন্যবাদ ধনৰ ধপলাধপল ধমকি ধলা ধাও ধান ধানত ধানেসে ধান্যসে ধানৰ ধাপ ধাৰ ধাৰণা ধাৰণাটো ধাৰণাৰ ধাৰাষাৰে ধাৰ্মিকে ধাৱমান ধিনা ধিন্ ধুকাইল ধুনীয়া ধুনীয়া৷৫ ধুন্দুলী ধুবা ধুমকেতু ধুলি ধূসৰহে ধেমালিৰ ধেমেলীয়া ধেল ধেৎ ধৈৰ্য ধৈৰ্যশীল ধৈৰ্য্য ধোঁৱা ধোঁৱাৰ ধোবা ধোবাৰ ধোৱা ধ্বংস ধ্যান ধ্ৰুপদী ধ্ৰুৱদা ধৰণ ধৰণী ধৰম ধৰা ধৰাটো ধৰাৰ ধৰি ধৰিয়ো ধৰিলে ধৰিলেই ধৰিলো ধৰিলোঁ ধৰুৱা ধৰে ধৰেউত্তৰ ধৰ্ম ধৰ্মউজত ধৰ্মঘট ধৰ্মপুস্তক ধৰ্মীয় ধৰ্ম্ম ধৰ্ম্মত ধৰ্ম্মে ধৰ্মৰদ্বাৰা নকওঁ নকবা নকমে নকহে নকৈ নক্ষত্ৰ নকৰা নকৰাকৈ নকৰিবা নকৰে নকৰে৷ নকৰ৷ নকৱে নগাঁৱৰ নগৰৰ নচাৱে নজনা নজনাকৈ নটিচ নতুন নতুনকৈ নতুবা নথকা নথিকৰণ নথিকৰণৰ নথিভুক্তিকৰণৰ নদন নদী নদীঔৰ নদীৰ নন্দ নন্দনে নপঠাইবা নপাই নপৰিল নপৰে নফলে নবন্দে নবাগত নভবা নভৈল নমতাকৈ নমস্কাৰ নমাই নমাতি নমামী নম্বৰ নমৰা নয় নয়ন নয়নউত্তৰ নলওঁ নলীনাদ নষ্ট নসৰে নসৰে৷উত্তৰ নহওঁ নহওক নহবা নহয় নহয়উত্তৰ নহয়৷ নহলে নহলেই নহাকৈ নহৈব নহয় নহয়উত্তৰ নহৰু নাই নাইউত্তৰ নাইকিয়া নাইকিয়া নাইজেৰিয়াৰ নাইট নাইত নাইবা নাইমৰণ নাইমৰা নাইসু নাই৷ নাই৷উত্তৰ নাও নাওগড়গঞা নাক নাকটো নাকত নাকাটি নাখাই নাখাবা নাখায় নাগৰাজ নাগৰিক নাঙল নাঙলৰ নাঙ্গল নাঙ্গলে৷ নাচনীতাতে নাচনী৷উত্তৰ নাচপতি নাচি নাচিবলৈ নাচে নাছা নাছাই নাছাৰ নাছিল নাছিলো নাছিলোঁ নাজানি নাজানে নাজানো নাজাবা নাজিম নাট নাটক নাডালৰ নাতি নাতিনীয়েকৰ নাতে নাথ নাথলৈ নাথাকি নাথাকিব নাথাকিলো নাথাকে নাথে নাদৰ নানক নানা নানান নানি নাপই নাপাই নাপাইবা নাপালো নাপাহৰি নাবান্ধিবা নাভাঙেউত্তৰ নাভি নাম নামকৰণ নামটো নামটোৰ নামত নামতে নামানা নামানে নামাৰে নামি নামে নামেৰে নামো নাম১ নামৰ নামৰূপ নাযাবা নাযায় নাযায় নালা নালাগিলে নালাগে নাশ নাসাজিব নাহিকন্ত নাহিকে নাহে নাহে৷উত্তৰ নাহৰ নােৱাৰি নাড়ীডাল নাৰায়ণী নাৰিকল নাৰিকলখিনি নাৰী নাৰীক নাৰীত নাৰীবাদ নাৰীবাদী নাৰ্গিছ নাৰ্জাৰীৰ নাৰ্জি নাৱৰ নিঃশেষ নিঅ নিউ নিউট্ৰেলিটিৰ নিকটে নিকটৰ নিকামে নিকাৰাগুয়াৰ নিকোলাচ নিক্ষেপ নিগনি নিগিলি নিচিনা নিচিনে নিচিন্তাকৈ নিচিন্তে নিচেই নিছিল নিছে নিজ নিজক নিজকে নিজা নিজাকৈ নিজাপি নিজীয়া নিজে নিজেই নিজেও নিজৰ নিটিপা নিতে নিতৌ নিদিবা নিদিলে নিদিয়া নিদিয়াকৈ নিদ্ৰা নিদ্ৰাক নিধনী নিধনীৰ নিন্দা নিব নিবহে নিম নিমখ নিমাখিত নিমাতী নিমাতীঘাট নিমিলে নিম্নতম নিয়ন্ত্ৰিত নিয়মীয়া নিয়া নিয়াই নিয়ে নিয়োগৰ নিযুত নিলে নিলেহি নিশা নিশাৰ নিশ্চয় নিশ্চিত নিশ্চিতউত্তৰ নিশ্চয় নিষেধ নিষ্ঠুৰক নিষ্প্ৰাণ নিসন্দেহে নিসিজে নিস্ফল নিহাৰিকা নিহাৰীকা নিয়ন্ত্ৰণ নিয়মবোৰ নিয়ৰত নিয়ৰমালতী নিৰলে নিৰস নিৰাপত্তা নিৰাময় নিৰামহি নিৰীক্ষণ নিৰীহ নিৰ্ণয় নিৰ্ণয় নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশক নিৰ্দেশনা নিৰ্দোষী নিৰ্বাচন নিৰ্বাচিত নিৰ্ভৰ নিৰ্মলপ্ৰভা নিৰ্মাণ নিৰ্মাণৰ নিৰ্মাতা নিৰ্মান নিৰ্মানহৈ নিৰ্মানৰ নিৰ্মিত নিৱাস নীচ নীচৰ নীতি নীতিন নীতিবাক্য নীপিড়ীতৰ নীলঘণ্ট নীলপৱন নীলম নীলমণি নীলা নীৰৱ নুজুখিবা নুঠে নুপুজে নুবুজে নুবুজোঁ নুযুৰি নুশুনি নুহিকে নুৰ নুৰুইবা নৃত্য নৃপতি নৃপতিৰ নেউল নেওগ নেকি নেখালে নেখেদি নেচনেল নেজ নেজা নেট নেতা নেতৃত্ব নেতৃত্বত নেদেখা নেদেখাজনক নেদেখি নেদেখিলো নেদেখিলোঁউত্তৰ নেদেখুৱা নেদেখে নেদেখেউত্তৰ নেপায় নেপালী নেপালেহে নেপালৰ নেপায় নেপাৰে নেপেলাই নেপেলায় নেপোলিয়ন নেপোলিয়ন নেলছন নেলাগে নেহেৰুৱাবলৈ নেহৰু নেহৰুৰ নেৰয় নেৰাইলো নেৰাখিবা নেৰানেপেৰা নেৰিবা নেৰে নৈতিক নৈৰ নোচোবাই নোপোৱাকৈ নোপোৱালৈ নোপোৱাৰসমাৰ্থক নোবেল নোসোমাবলৈহে নোহে নোহোৱা নোহোৱাকৈয়ে নোহোৱালৈকে নোৱাৰা নোৱাৰিউত্তৰ নোৱাৰিলে নোৱাৰিলোঁউত্তৰ নোৱাৰি৷ নোৱাৰে নোৱাৰে৷ নোৱাৰোঁ নোৱৰা ন্যায় ন্যায়ত ন্যায়ে ন্যায়ৰ ন্যাসৰ নৰা নৰাই নৰানিত নৰিয়াত নৰে নৰেন্দ্ৰ নৰ্কত নৰ্গে নৰ্থ নৰ্মাল নৰৰ নৱেম্বৰলৈ নৱেম্বৰৰ নৱেম্বৰৰপৰা পঁইতাচোৰা পইচা পইছা পইছাউত্তৰ পকা পকাই পকাকথাত পকিউত্তৰ পকিলে পকিলেও পকী পকে পক্ষী পক্ষে পখিলা পখিলাক পখী পচলাৰ পছলা পছোৱা পঞ্চ পঞ্চম পঞ্চাশ পঞ্জাবী পঞ্জীয়ন পটন্তৰ পটেছিয়ামৰ পটেট পঠিয়াই পঠিয়াব পঠিয়াম পড়ি পড়িলে পঢ়নৰপৰা পঢ়া৷ পঢ়ি পঢ়িব পঢ়িবি পঢ়িম পঢ়িলে পঢ়ে পণ্ডিত পতং পতন পতা পতি পত্নীৰ পত্ৰ পথত পথতজয় পথপ্ৰদৰ্শক পথাৰক পথাৰত পথাৰে পথাৰৰ পথে পথেই পথেৰে পথৰুঘাট পথৰুঘাটৰ পদক পদক্ষেপ পদত পদাতি পদাতিক পদাৰ্থবিজ্ঞানী পদাৰ্থবিদ পদুম পদ্ধতিত পদ্ম পদ্মনাথ পদ্মশ্ৰী পদ্মাৱতী পদ্যাৱলী পদৰ পয়াৰ পলাই পলাবলৈ পলায় পলে পশ্চিম পশ্চিমে পষেকে পাঁচ পাঁচত পাই পাইছিল পাইথন পাইব পাইলে পাও পাওঁতা পাওঁ৷ পাওলো পাক পাখি পাখৰ পাগ পাচি পাচিউত্তৰ পাচি৷উত্তৰ পাছত পাছতহে পাছতো পাছপৰ্ট পাছে পাছৱৰ্ড পাটিলৰ পাঠকে পাঠদানেৰে পাঠাৰ পাঠ্যক্ৰমো পাঠ্যবিষয় পাণ পাণএই পাণ্ডৱ পাত পাতউত্তৰ পাতক পাতত পাততাতো পাতবাহাৰ পাতল পাতলি পাতাল পাতি পানী পানীখিনি পানীত পানীৰ পাপ পাপীক পাপৰি পাব পাবলৈ পাবা পাম পামিৰ পায় পায়উত্তৰ পায়লোহাকো পায়৷ পালক পালট পালন পালনীয় পালনৰ পালিত পালিনেতাও পালিনেতাৰ পালে পালেং পালেই পালেগৈ পালো পালোঁ পালোহি পাশ পাহাৰ পাহুৱাল পায় পাৰ পাৰত পাৰবীনঅনলাইন পাৰস্যবিজেতা পাৰি পাৰিছে পাৰিছোঁ পাৰিব পাৰিব৷ পাৰিব৷প্লে পাৰিভট্টই পাৰিম৷ পাৰিলে পাৰিলোঁ পাৰিৰুদ্ৰসিংহে পাৰি৷ পাৰে পাৰে৷ পাৰো পাৰোঁ পাৱ পাৱেল পিকফোৰ্ডৰ পিছত পিছতহে পিছফাল পিছফালে পিছল পিছলা পিছলে পিছলৈ পিছলৈকে পিটাৰ পিটিকিলেই পিঠ পিঠি পিঠিটো পিঠিৰে পিডব্লিউডি পিডিএফ পিতাই পিতাইৰ পিতৃ পিতৃৰ পিনাকী পিন্ধি পিন্ধিহে পিন্ধে পিন্ধোতা পিয়াঁজ পিয়ে পিয়েৰ্চী পিয়ন পিয়াজ পীড়া পীপলি পীৰা পুঁজি পুখুৰী পুখুৰীৰ পুছি পুটিলো পুঠি পুণী পুতি পুতুলী পুতেক পুতেকে পুত্ৰ পুত্ৰক পুত্ৰত পুত্ৰহীনাৰ পুথি পুথিখনৰ পুথিচিত্ৰ পুথিভঁৰালৰ পুথিসমূহক পুনৰ পুলি পুলিৰ পুল্টা পুহত পুৰণা পুৰণি পুৰন্দৰ পুৰাত পুৰি পুৰুষ পুৰুষসকলৰ পুৰোহিত পুৰৰ পুৱা পুৱা৷ পূজন পূজা পূজাৰ পূণ্য পূবে পূৰ পূৰ্ণ পূৰ্ণকাম পূৰ্ণতা পূৰ্ণিমা পূৰ্বৰ পূৱ পূৱত পৃথিৱী পৃথিৱীখন পৃথিৱীত পৃথিৱীলৈ পৃথিৱীৰ পৃথ্বীৰাজ পৃষ্ঠ পৃষ্ঠা পেঁপাৰ পেক্স পেঞ্চন পেঞ্চনৰ পেট পেটটো পেটত পেটু পেটেলী পেটেলৰ পেট্ৰলিয়াম পেণ্ট পেলাই পেশাদাৰী পেৰিচৰ পোঁৱাটীৰ পোকৰ পোখা পোখালি পোন পোপ পোলেণ্ড পোলেণ্ডৰ পোষ্টৰ পোহৰ পোহৰউত্তৰ পোহৰত পোহৰেই পোহৰৰ পোৰে পোৱা পোৱালী পোৱাৰ পোৱা৷ পোৱে প্রকৃত প্লে প্লেটো প্লেষ্ট প্লেষ্টৰত প্ৰ প্ৰকল্প প্ৰকল্পত প্ৰকল্পসমূহত প্ৰকল্পসমূহে প্ৰকল্পৰ প্ৰকাণ্ড প্ৰকাশ প্ৰকাশত প্ৰকাশিত প্ৰকাশেই প্ৰকাৰে প্ৰকাৰৰ প্ৰকৃত প্ৰকৃততেই প্ৰকৃতাৰ্থত প্ৰকৃতি প্ৰকৃতিবিদ প্ৰকৃতিৰ প্ৰখ্যাত প্ৰগতিৰ প্ৰচলিত প্ৰচাৰ প্ৰচাৰৰ প্ৰচেষ্টা প্ৰচেষ্টাত প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰজননৰ প্ৰজন্মও প্ৰজা প্ৰজাক প্ৰজাতি প্ৰজাতিৰ প্ৰণামিকা প্ৰণালী প্ৰণালীবদ্ধ প্ৰতাৰণা প্ৰতি প্ৰতিখন প্ৰতিঘাত প্ৰতিজন প্ৰতিটো প্ৰতিদিনে প্ৰতিফলন প্ৰতিবছৰে প্ৰতিবাদ প্ৰতিবাদত প্ৰতিভাৰ প্ৰতিমা প্ৰতিযোগিতা প্ৰতিযোগিতাখনত প্ৰতিযোগিতাখনিত প্ৰতিযোগিতাখনিৰ প্ৰতিযোগীয়ে প্ৰতিষ্ঠাতা প্ৰতিষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰতিষ্ঠাপন প্ৰতিষ্ঠিত প্ৰতিস্থা প্ৰতিস্থাপন প্ৰতীক প্ৰতীকটো প্ৰত্যাশা প্ৰত্যেক প্ৰথম প্ৰথমখন প্ৰথমজন প্ৰথমতে প্ৰথমবাৰৰ প্ৰথমে প্ৰথমেই প্ৰদান প্ৰদৰ্শন প্ৰদৰ্শনৰ প্ৰধান প্ৰধানমন্ত্ৰী প্ৰবন্ধ প্ৰবন্ধকাৰ প্ৰবন্ধত প্ৰবন্ধবোৰ প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰবন্ধসমূহৰ প্ৰবন্ধৰ প্ৰবন্ধৰে প্ৰবল প্ৰবাস প্ৰবাসত প্ৰবীন প্ৰবৃত্তি প্ৰবৰ্ত্তে প্ৰভাত প্ৰভু প্ৰয়াস প্ৰয়োগ প্ৰয়োজক প্ৰয়োজন প্ৰযুক্তিৰ প্ৰযোজক প্ৰলেপ প্ৰশস্ত প্ৰশান্ত প্ৰশাসক প্ৰশাসনে প্ৰশিক্ষণ প্ৰশ্ন প্ৰশ্নকাকত প্ৰশ্নকাকতৰ প্ৰসাদ প্ৰসান্তদা প্ৰসাৰ প্ৰসাৰহীনতাৰ প্ৰসাৰৰ প্ৰসিদ্ধি প্ৰস্তুত প্ৰস্তুতকৰণৰ প্ৰসৱ প্ৰাক্তন প্ৰাণ প্ৰাণকেন্দ্ৰ প্ৰাণজ্যোতি প্ৰাণত প্ৰাণহীন প্ৰাণী প্ৰাণীকুলৰ প্ৰাণৰ প্ৰাথমিক প্ৰান্তত প্ৰান্তৰ প্ৰাপ্ত প্ৰাপ্তি প্ৰায় প্ৰায়বিলাক প্ৰায় প্ৰাৰ্থনা প্ৰেম প্ৰেমত প্ৰেমৰ প্ৰেৰণ প্ৰেৰণা প্ৰৌঢ়ত্বৰ প্ৰয়োজন প্ৰৱক্তা প্ৰৱচন প্ৰৱন্ধবোৰ প্ৰৱল প্ৰৱেশ প্ৰৱৰ্তন পঢ়ক পঢ়িব পঢ়িবলৈ পঢ়িবা পৰকঘৰ পৰচৰ্চা পৰত পৰনিন্দা পৰমহংস পৰলোকে পৰশত পৰা পৰাই পৰাকৈ পৰাজয়ৰ পৰাহে পৰায়ন পৰি পৰিকল্পনা পৰিকল্পিত পৰিগণিত পৰিচয় পৰিচালক পৰিচালনা পৰিচালিত পৰিচ্ছন্ন পৰিচ্ছন্নতা পৰিচয় পৰিছ পৰিধান পৰিপাটিকৈ পৰিবহন পৰিমানে পৰিমাৰ্জনা পৰিয়ালৰ পৰিল পৰিলে পৰিলোঁ পৰিশ্ৰম পৰিষ্কাৰ পৰিস্কাৰ পৰিস্থিতিত পৰিহৰ পৰিয়াল পৰিৱেশৰ পৰী পৰীক্ষণ পৰুৱা পৰুৱাআগ পৰুৱাৰ পৰে পৰেউত্তৰ পৰেকত পৰেশ পৰোপকাৰী পৰ্বত পৰ্বতে পৰ্বতৰ পৰ্ব্বততকীৰ্ত্তি পৰ্যন্ত পৰ্যবেক্ষণ পৰ্যায়ত পৰ্যায়ৰ পৰ্যায়ত পৰ্যায়লৈ পৰ্যায়ৰ পৰ্য্যন্ত পৰৰ পৰৱৰ্তী পৱন পৱিত্ৰ ফকীৰৰ ফকৰা ফকৰাৰ ফটা ফটিক ফটো ফটোগ্ৰাফিক ফটোগ্ৰাফী ফটোৱাক ফণিধৰ ফলত ফলমূলৰ ফলে ফলৰ ফলৱতী ফাঁকে ফাঁট ফাইনেলৰ ফাইল ফাইলটো ফাইলত ফাইলসমূহ ফাইলৰ ফাউণ্ডেচন ফাউণ্ডেছনৰ ফাউণ্ডেছনৰদ্বাৰা ফাগুণৰ ফাটা ফাটেকলৈ ফাণ্ড ফাদিল ফালি ফাল্কে ফাৰ্নাণ্ডেজৰ ফাৰ্ষ্ট ফিফাৰ ফিলিপে ফুই ফুকন ফুকননীঅনলাইন ফুকনেউনত্ৰিশ ফুচুলনিৰ ফুট ফুটবল ফুটবলাৰ ফুটাত ফুটি ফুটীয়া ফুটে ফুল ফুলক ফুলি ফুলে ফুলৰ ফুৰা ফুৰালোঁ ফুৰিব ফুৰিবা ফুৰে ফেঁচা ফেঁটী ফেচবুক ফেচবুককো ফেব্ৰুৱাৰী ফেব্ৰুৱাৰীলৈ ফেব্ৰুৱাৰীৰ ফেব্ৰুৱাৰীৰপৰা ফেৰী ফেৰীত ফেৰীবোৰ ফেৰীসমূহক ফেৰীসেৱা ফেৰেষ্টাই ফ্লেগশ্বিপ ফ্লেপ্স ফ্ৰাঙ্ক ফ্ৰান্সৰ ফ্ৰেংকলিন ফ্ৰেচাৰ্চ ফ্ৰেচাৰ্চলৈ ফ্ৰেচাৰ্চৰ ফৰক ফৰকৈ ফৰাচী ফৰিং ফৰ্ম বঁটা বঁটাৰে বংগ বংগবিন্ধ্য বংগৰ বংশাৱলী বকতা বকুল বক্তা বক্সিং বগলী বগলীটো বগলীনিতৌ বগা বগী বগে বগৰী বঙলালৈ বঙহীয়ে বঙাইগাঁও বঙালী বঙ্গৰদুহাজাৰ বচন বচনঃ বচনঃআদাৰে বচনঃউশাস বচনঃঋণৰ বচনঃএক বচনঃখোৰাই বচনঃগৰু বচনঃচক্ষু বচনঃছয়ে বচনঃজালুক বচনঃজ্ঞানীক বচনঃটিক বচনঃটুলুঙা বচনঃদেশ বচনঃধনৰ বচনঃনিস্ফল বচনঃবৈশ্যৰ বচনঃভূমিক বচনঃভোজনৰ বচনঃশীত বচনঃশৰণ বচনকাৱৈ বচনবোৰত বচোৱা বছৰ বছৰত বছৰমানৰ বছৰসমূহৰ বছৰি বছৰীয়া বছৰে বজাই বজাত বড় বড়সীবাণ বড়া বড়াৰি বড়োলেণ্ড বঢ়া বঢ়াব বণ্ড বতা বতাহে বত্ৰিশ বতৰা বদন বধিব বধে বনজ বনাই বনাব বনােৱাৰিলে বনি বনিজ বনোৱা বন্দী বন্দে বন্ধ বন্ধাকবি বন্ধু বন্ধুক বন্ধুত্ব বয়েডৰ বলঅধিক বলত বলদ বলদত বলধে বলিউড বলিউডৰ বলে বলেৰে বলৈ বল্ট বশীভূত বশ্যতা বসতি বসতিআধা বসন বসনসদাশিৱ বসন্ত বসবাস বসবাসযোগ্য বসিয়া বসু বসুৰ বস্তু বস্তুকে বস্তুটো বস্তুৰহে বস্ত্ৰ বহল বহাৰ বহি বহিব বহিয়া বহিল বহিলোহি বহী বহু বহুকেইখন বহুকেইজন বহুখিনি বহুজন বহুত বহুতে বহুতো বহুতৰ বহুবৰ্ষজীৱী বহুভাষিক বহুভাষিতাৰ বহুলোকক বহুলোকে বহুসংখ্যক বহে বহেউত্তৰ বাঁক বাঁহ বাঁহপাতেই বাঁহী বাঁহে৷ বাঁহৰ বাংলা বাংলাদেশ বাংলাদেশী বাংলাদেশৰ বাই বাইছখন বাইজেণ্টাইন বাইলত বাইৰন বাউল বাও বাওঁ বাওঁপন্থী বাকনৰৰ বাকলি বাকলিটো বাকী বাগিচাত বাগিছা বাঘ বাঘিনী বাঘৰ বাচি বাছে৷ বাজক বাজে বাজ৷ বাজ৷যদি বাঝে বাট বাটউত্তৰ বাটলাৰ বাড়ীৰ বাঢ়ি বাঢ়িলে বাঢ়ে বাণিজ্য বাণিজ্যৰ বাণী বাণৰ বাতৰি বাদ বাদুলি বাধা বান বানি বানে বান্দৰ বান্ধবীৰ বান্ধি বান্ধিব বান্ধিলোঁ বাপু বাপে বাবুল বাবুৱে বাবে বাবেও বাবেহে বাবৰি বাম বামুণ বামুণটি বামুণ বামে বায় বালিত বালীবধ বাল্ব বাল্বৰ বাস বাসস্থানৰ বাস্তৱত বাস্তৱায়িত বাহ বাহত বাহিৰলৈ বাহিৰৰ বাহুত বাহুৰি বাহো বাহ্যিক বাঢ়ে বাৰ বাৰটা বাৰণ বাৰণীয়ে বাৰা বাৰাংগণাৰ বাৰাণ্ডাত বাৰাণ্ডাতে বাৰিষা বাৰী বাৰীখন বাৰীত বাৰীলৈ বাৰু বাৰুকৈয়ে বাৰ্ডছ বাৰ্ণাৰ্ড বাৰ্নছৰ বাৰ্ষিক বাৱে বিকল্প বিকশিত বিকাশ বিকাশৰ বিক্ৰমৰ ভাৰত বিখ্যাত বিগ বিগত বিচনী বিচনী এদঁতীয়া বিচাৰক বিচাৰি বিচাৰিছে বিচাৰিবলৈ বিচাৰে বিচাৰে বিচাৰোঁ বিচিত্ৰ বিচ্ছেদলৈ বিচৰাৰ বিছনা বিছনাতে বিছনাৰ বিজয় বিজয়া বিজয়ী বিজ্ঞান বিজ্ঞানী বিজ্ঞানৰ বিজ্ঞাপন বিট বিড়ম্বনা বিতৰ্কিত৷ বিতৰ্কৰ বিদিত বিদুৰ বিদ্ধ বিদ্যমান বিদ্যা বিদ্যাধন বিদ্যালয় বিদ্যালয়খন বিদ্যালয়খনৰ বিদ্যালয়লৈ বিদ্যালয়খন বিদ্যালয়তো বিদ্যালয়ৰ বিদ্যুৎ বিদ্ৰোহক বিধ বিধাতা পঞ্জাব বিধান বিধায়ক বিনন্দ বিনা বিনাদোষে বিনামূলীয়া বিনামূলীয়াকৈ বিনায়ক বিনালে বিনিময়ত বিন্দু বিপক্ষে বিপদৰ বিপিএল বিপিএলৰ বিপুল বিপ্লৱদা বিপ্লৱৰ বিপ্ৰক বিপ্ৰে বিপৰীত বিপৰীতে বিফল বিবস্ত্ৰ বিবিধ বিবেকানন্দ বিভাগৰ বিভিন্ন বিভুক বিভ্ৰান্তিকৰ বিয়পা বিয়া বিয়াএনেই বিয়াৰ বিল বিলাই বিলাকে বিলাহী বিলি বিলুপ্তপ্ৰায় বিলোৱাই বিশাল বিশাৰদ বিশিষ্ট বিশুদ্ধ বিশুদ্ধতাৰ বিশৃংখলিত বিশেষ বিশেষকৈ বিশেষত্ব বিশেষভাবে বিশেষভাৱে বিশ্ব বিশ্বকাপ বিশ্বকোষ বিশ্বকোষখনি বিশ্ববিখ্যাত বিশ্ববিদ্যালয়ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিশ্বযাত্ৰাৰ বিশ্বাস বিশ্বাসীৰ বিশ্বৰ বিষ বিষম বিষময় বিষয় বিষয়ক বিষয়টো বিষয়সমূহ বিষয়ে বিষাক্ত বিষ্ঠাক বিষ্ণু বিষ্ণুপ্ৰসাদ বিষয় বিষয়ে বিষয়েও বিসংগতি বিস্তাৰ বিস্তাৰৰ বিহ বিহে বিৰচতি বিৰাজমান বিৰিয়াই বিৰুদ্ধে বিৰোধ বিৰোধী বীজ বীণা বীৰ বীৰাংগনা বীৰেন্দ্ৰ বীৰ্য্য বীৰৰ বুক বুকনুক বুকু বুকুত বুকুতে বুকুৱেদি বুছ বুজা বুজাবুজি বুজি বুজিছোঁ বুজিয়া বুঝিবন্ত বুঝিয়া বুটলা বুটাম বুটামত বুঢ়া বুঢ়াকালৰ বুঢ়াত বুঢ়ী বুদ্ধ বুদ্ধঈশ্বৰ বুদ্ধদেৱ বুদ্ধিজীৱীৰ বুদ্ধিমানৰ বুধ বুধবাৰ বুধি বুলি বুলিব বুলিবা বুলি বিনাদোষত বুলিলে বুলিলেই বুলিহে বুলে বুঢ়ীৰ বুৰঞ্জী বুৰঞ্জীত বুৰঞ্জী সাহিত্যখেল ভূগোল বিবিধ বুৰঞ্জীৰ বুৰ্বক বৃক্ষ বৃক্ষতে বৃত্তি বৃদ্ধ বৃদ্ধসৱে বৃদ্ধা বৃদ্ধি বৃদ্ধিৰ বৃষ্টি বৃহস্পতিবাৰ বৃহৎ বেঁকা বেং বেংক বেই বেক বেক্টেৰিয়াৰ বেগত বেগমৰ বেঙেনা বেঙেনা উত্তৰ বেঙ্গেনাৰ বেঙ্গৰ বেছি বেছিব বেছিভাগ বেজবৰুৱা বেজবৰুৱা অনলাইন বেজবৰুৱাৰ বেজাৰে বেজী বেঞ্জামিন বেটা বেটায় বেটি বেড়ি বেডায় বেণুধৰ বেত বেথা বেদনা বেদনাৰ বেদৰ বেয়া বেয়াই বেলফাষ্টত বেলি বেলিকোনেও বেলুচিস্তানৰ বেলেগ বেশ বেশউত্তৰ বেশুৱাৰ বেশ্যা বেহা বেহাই বেহাৰ বেয়া বেয়াটো বেৰ বেৰিলিয়ামেৰে বেৰীম বেৰে বেৰোৱা বৈকানুৰ বৈচিত্ৰ্য বৈচিত্ৰ্যক বৈচিত্ৰ্যৰ বৈজ্ঞানিক বৈধ বৈপ্লৱিক বৈশাখত বৈশ্যক বৈশ্যৰ বৈষ্ণব বোকাই বোকাজান বোজা বোজাই বোট বোনাপাৰ্ট বোন্দাকে বোপাই বোল বোলছবি বোলছবিৰ বোলন্ত বোলয় বোলা বোলে খুটি বোলো বোৰ বোৰকো বোৱা বৌউত্তৰ ব্যক্তি ব্যক্তিক ব্যক্তিগত ব্যক্তিজনক ব্যক্তিতকৈ ব্যক্তিয়ে ব্যক্তিসত্ত্বাৰ ব্যক্তিৰ ব্যয় ব্যর্থ ব্যস্ত ব্যাখ্যা ব্যাধি ব্যাধিক ব্যাপক ব্যাস ব্যৰ্থতা ব্যৱসায় ব্যৱসায়ী ব্যৱস্থা ব্যৱস্থাই ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থাৰ ব্যৱহাৰ ব্যৱহাৰকাৰী ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ ব্যৱহাৰিক ব্যৱহাৰে ব্যৱহৃত ব্লাডাৰ ব্লেক ব্ৰজধামৰ ব্ৰডকাষ্টিং ব্ৰহ্মপুত্ৰ ব্ৰহ্মাণ্ডত ব্ৰহ্মৰদৰে ব্ৰাহ্মণ মহাবলৱন্ত ব্ৰাহ্মণৰ ব্ৰিটিছ ব্ৰেক বৎসৰত বঢ়াই বঢ়োৱা বয়স বৰং বৰকাকতী বৰখুণে বৰগছগৰুৰ বৰগোহাঞি বৰঙণি বৰঙণিৰ বৰঙনি বৰণ বৰণীয়াক বৰণৰ বৰণৰো বৰদলৈ বৰদলৈ অনলাইন বৰদলৈৰ বৰপেটা বৰফ বৰফুকন বৰল বৰলাৰ বৰলুইতৰ বৰশী বৰষুণ বৰষুণৰ বৰষে বৰসাপ বৰা বৰা অনলাইন বৰাৰ বৰিষয় বৰিষে বৰুৱা বৰুৱাই বৰুৱা বুৰঞ্জী বৰুৱাৰ বৰ্গই বৰ্ড বৰ্ডখন বৰ্ডত বৰ্ড৷ বৰ্ণ বৰ্ণাই বৰ্তমান বৰ্তমানলৈ বৰ্তমানৰ বৰ্বৰোচিত বৰ্মন বৰ্ষ বৰ্ষটোত বৰ্ষত বৰ্ষতো বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ বৰ্ষা বৰ্ষাত বৰ্ষৰ ভঁৰাল ভকতৰ ভক্ত ভক্তি ভগা ভগ্নী ভগৱানক ভগৱানৰ ভঙ্গ ভঙ্গক ভজা ভট্ট ভট্টাচাৰ্য ভট্টাচাৰ্য্য ভণ্ডামি ভনীৰ ভবাতকৈ ভয় ভয়ক ভলটেয়াৰৰ ভাঁহি ভাঁহে ভাই ভাইউত্তৰ ভাইটিয়ে ভাইপাৰ ভাওমুখে ভাগ ভাগিলে ভাগ্য ভাগ্যেসে ভাগ্যৰ ভাগৰি ভাঙিলে ভাঙিলে ওচৰতে ভাঙে ভাঙ্গি ভাজা ভাজি ভাজিব ভাজিয়া ভাঠি ভাত ভাত নজনাৰ ভাতৃ ভাতে ভানুমতী ভান্নি ভাপত ভাব ভাবনা ভাবসমূহৰ ভাবি ভাবিচিন্তি ভাবিছেনে ভাবিবলৈ ভাবিলো ভাবুকি৷ ভাবুলী ভাবে ভাযাৰ ভাল ভাল ওৰণী ভালকৈ ভালটো ভালদৰে ভালপাওঁ ভালপোৱাজনক ভালি ভালে ভালেই ভালেহে ভাষা ভাষাই ভাষাক ভাষাটো ভাষাটোক ভাষাটোৰ ভাষাটোৱে ভাষাত ভাষাতাত্ত্বিক ভাষাতেই ভাষাবিজ্ঞানী ভাষাভিত্তিক ভাষাক ভাষাৰ ভাষাৰূপে ভাসে ভাস্কৰ ভাস্কৰবৰ্ম্মা প্ৰাগজ্যোতিষৰ ভাস্কৰাব্দৰ ভাহে ভাৰ ভাৰত ভাৰতত ভাৰতবৰ্ষৰ ভাৰতীয় ভাৰতীয় ভাৰতৰ ভাৰাক্ৰান্ত ভাৰোত্তোলক ভাৱ ভাৱিলো ভাৱে ভিক্ষা ভিজা ভিত্তিক ভিত্তিত ভিতৰ ভিতৰত ভিতৰতহে ভিতৰতে ভিতৰৰ ভিন ভিনিহি ভিন্ন ভিন্নতা ভীৰুক ভুঁই ভুঞ্জি ভুঞ্জিয়ো ভুটান ভুমি ভুমিকম্পইহে ভুমুকি ভুল ভুলৰ ভূঁই৷ ভূগোল ভূঞা ভূপেন ভূমণ্ডলে উত্তৰ ভূমি ভূমিক ভূমিকম্পত ভূমিকা ভূমিত ভূমিষ্ঠ ভূমি৷ ভেঁটি ভেকুলী ভেকুলী উত্তৰ ভেটফুল ভেটি ভেটিকান ভেদ ভৈৰৱী ভোকতে ভোকে ভোগতকৈ ভোগেশ্বৰ ভোজন ভোমোৰা ভোমোৰাৰ ভোলা উপজিয়ে ভোলানাথ ভৌগোলিক ভৌম ভ্ৰম ভ্ৰমণ ভ্ৰমে ভ্ৰষ্ট ভ্ৰান্তিৰ ভয়লগা ভয়াতুৰ ভৰা ভৰাই ভৰি ভৰিয়ে ভৰিল ভৰিৰ ভৰিৰে ভৰে নিতৌ ভৱানন্দ ভৱিষ্যত মংগল মংগলদায়ক মংগলবাৰ মইও মইনাহঁত মকৰ মগজুৱে মগ্ন মঙল মঙহৰ মঙ্গল মঙ্গলবাৰ মঙ্গলমন্দিৰৰ মচুৰ মচোৱা মছলেম মজা মজিদৰ মজুমদাৰৰ মজে মঞ্চস্থ মটিয়া মটৰ মডেল মণি মণীষ মণ্ডপ মতা মতামত মতে মথন মথি মধু মধুৰ মধুৰিআম মধ্য মধ্যত মধ্যস্থ মধ্যে মনক মনত মনতে মনলৈ মনােহৰত মনিচে মনিষী মনুষ্যই মনুষ্যত্বৰ মনে মনে৷ মনোবিজ্ঞানী মনোমতী মনোৰম মন মন্ত্ৰী মন্থৰ মন্দিৰ মন্দিৰৰ মন্দোদৰী মনৰ মমতা মমতাৰ মমবাতি ময়ো মল্লযোদ্ধা মহন্ত অনলাইন মহম্মদ মহা মহাকাশ মহাকাশত মহাকাশযান মহাকাশলৈ মহাত্মা মহাদেশ মহাদেশখনৰ মহাধন মহান মহানামাৰ মহাপাপ মহাপুৰুষ মহাবিদ্যালয় মহাবিদ্যালয়ৰ মহাবিদ্যালয় মহাবিদ্যালয়ৰ মহাবীৰ মহামিত্ৰ মহাসভাৰ মহাসাগৰ মহাসাগৰখনৰ মহাৰথী মহাৰাজ ধৈৰ্য্যৰ মহিলা মহিলা বৰ্তমান মহিলা মুঠ মহিলাসকলে মহিলাসকলৰ মহিলা মহৎ মহৰকি মাংগলিক মাংগে মাউণ্ট মাও মাক মাকে মাকো মাকৰ মাখি মাগুৰ মাঘত মাঘৰ মাছ মাছক মাছধন্যবাদ মাছৰ মাছৰোকা মাজ মাজত মাজতো মাজুলি মাজুলিৰ মাজুলী মাজুলীলৈ মাজে মাজেদি মাজৰ মাজৰটো মাটি মাটিকঁঠাল মাটিমাহ মাটিৰ মাটি মাণিক মাত মাতকে মাতা মাতি মাতিলে মাতৃ মাতৃক মাতৃকে মাতৃভাষা মাতৃভাষাই মাতৃভাষাৰ মাতৃভাষা৷ মাতৃভূমি মাতৃৰ মাতে মাত্ৰ মাত্ৰাধিক মাথাটো মাথো মাথোন মাদকতা মাদাৰ মাধুৰী মাধ্যম মাধ্যমত মাধ্যমিক মাধ্যমেদি মাধ্যমেৰে মাধ্যমৰ মাধৱদেৱ মাধৱদেৱৰ মাধৱৰ মান মানকৈ মানচিত্ৰ মানচেষ্টাৰ মানধনৰ মানসিক মানি মানিবা মানিবেক মানী মানুহ মানুহক মানুহমুৱা মানুহে মানুহেই মানুহেহে মানুহৰ মানে মানেই মান্য মান্যতা মানৱ মানৱতাবাদী মানৱৰ মামনি মামাহঁতৰ মামাৰ মামৈ মাম্বা মামৰে মালচ মালতী মালভােগত মালভূমি মালিচ মালিতা মালেশ্বৰীৰ মাস মাহ মাহক মাহত মাহে মাহেকীয়া মাহেকে মাহেলা মাহৰ মাহ৷ মায়া মায়ে মাৰ মাৰবোৰ মাৰলি মাৰাঠা দ্ৰাৱিড় মাৰাঠী মাৰি মাৰিঅ মাৰিছে মাৰিবা মাৰিলো মাৰে মাৰ্ক মাৰ্কাছ মাৰ্কিন মাৰ্চ মাৰ্চত মাৰ্চলৈ মাৰ্জ মাৰ্জ্জনা মাৰ্টিন মাৰ্থা মাৱ মিক্সাৰত মিছন মিছা মিছামাছ মিটাৰ মিটাৰলৈকে মিঠা মিত মিতিৰৰ মিনিটৰ মিলন মিলনৰ মিলাই মিলাপ্ৰীতিৰে মিলি মিলিছে মিলিব মিল্টন মিশলাই মিষ্ট মিষ্ঠ মিহলাই মিৰি মীত মীন মুই মুকলি মুকলিউঃ মুকলিউত্তৰ মুক্ত মুক্তভাৱে মুক্তিযোদ্ধা মুখ মুখত মুখস্থ মুখাৰ্জীৰ মুখে মুখেৰে মুখ্যমন্ত্ৰী মুখৰ মুচৰ মুঠ মুঠতে মুঠি মুঠেও মুদিলে মুদ্ৰণ মুদ্ৰা মুদ্ৰাক মুধচ মুল মুহাম্মদৰ মুৰব্বী মুৰ্খ মুৰ্খই মুৰ্খও মূঢ়া মূঢ়ি মূল মূলগাভৰু মূলত মূলাঈশ্বৰে মূলাগাঁওত মূল্য মূল্যবান মূল্যৰ মূহুৰ্তবোৰত মূৰ মূৰটো মূৰত মূৰলী মূৰ্খক মূৰৰ মৃত্যু মৃত্যুও মৃত্যুতকৈ মৃত্যুলৈ মৃদং মেইনাৰ্ড মেকুৰী মেঘ মেঘক মেঘত মেজি মেজৰ মেটাৱিকি মেটেকা মেডাম মেণ্টেল মেণ্টৰশ্বিপ মেণ্ডেল মেণ্ডেলা মেথিউছৰ মেথীগুটি মেধি মেল মেলা মেলাৰ মেলি মেলিব মেলিবা মেলিলে মেলে মেলেঙত মেষ মেৰিলিন মেৰী মেৰুত মেৰুদণ্ড মৈত মোক মোকো মোগল মোটা মোডীদেৱে মোদী মোদীয়ে মোমাই মোমাইদেউৰ মোমায়ে মোল মোলৈ মোল্ডৰ মোহন মোহনভোগ মোহাৰ মোৰ মোৰে মোৰেই মোৰো মৌখিক মৌচুমী ম্যানমাৰৰ ময়েই মৰউত্তৰ মৰণ মৰণউত্তৰ মৰণা মৰণে মৰম মৰমতে মৰমৰ মৰমৰউত্তৰ মৰা মৰাণ মৰাতকৈ মৰাৰ মৰি মৰিচ মৰিছোঁ মৰিতেও মৰিব মৰিবই মৰিল মৰিলউত্তৰ মৰিলে মৰিশালীৰ মৰে মৰেউত্তৰ যঁতৰ যক্ষ্মা যতন যতনে যতি যতিইনো যতীন্দ্ৰনাথ যথাত যথেষ্ট যথেষ্টসৎখ্যক যদি যদিও যদিহে যন্ত্ৰ যন্ত্ৰটো যন্ত্ৰটোক যন্ত্ৰটোৰ যন্ত্ৰটোৱে যন্ত্ৰণা যন্ত্ৰণাদায়ক যন্ত্ৰণাদায়ক যমদুতে যমভাবি যমুনা যমুনাৰ যমৰ যশস্যা যাই যাইগ্গা যাইবা যাইবেক যাওঁতে যাওতে যাচি যাতনা যাতায়াতৰ যাতে যাত্ৰা যাত্ৰাও যাত্ৰাত যাত্ৰাৰ যাত্ৰী যাদুকৰ যাপন যাব যাবলৈ যাবা যাম যামেমা যায় যায় উত্তৰ যায় যাচি যায় যায়৷উত্তৰ যাহাৰ যায় যায়উত্তৰ যাৰ যাৱ যাৱ গালখন যিকি যিকোনো যিখিনি যিজনে যিটো যিতোৱে যিদৰে যিবোৰৰ যিমত যিমান যিমানখিনি যিমানে যিমানেই যিহকে যিহেতু যিয়ে যুঁজিলে যুক্তি যুক্তিসংগত যুক্তিয়ে যুক্তৰাষ্ট্ৰ যুক্তৰাষ্ট্ৰত যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ যুগ যুগত যুগান্তৰলৈ যুদ্ধ যুদ্ধত যুৰিয়ো যুৱ যুৱাৰ যেই যেখনে যেতিয়া যেতিয়ালৈকে যেতিয়া যেতেক যেন যেনে যেনেকৈ যেনেদৰে যেবে যেবে৷ যৈতে যোগ যোগত যোগদান যোগান যোগেদি যোগেদিও যোগেশ্বৰহৈ যোগ্যৱান যোজনা যোজনাৰ যোৰহাট যোৰহাটৰ যোৰা যোৱা যোৱাউত্তৰ যোৱাকে যোৱাৰ যৌথ যৌথভাবে যৌনগন্ধী যৌৱন যৌৱনৰ লংকাৰ লংকেশ্বৰে লউঃ লউত্তৰ লওক লকাই লক্ লক্ষী লক্ষ্মণ লক্ষ্মণাৱতী লক্ষ্মী লক্ষ্মীনন্দন লক্ষ্মীনাথ লক্ষ্মীৰ লক্ষ্য লক্ষ্যৰ লক্ষ্যৰে লখিমপুৰ লখিমী লগত লগতহে লগতে লগা লগাঁৱতে লগাই লগালে লগাৰ লগুণ লগুণ উত্তৰ লগোৱা লগ্নৰ লগৰ লগৰটো লগৰটোক লগৰবোৰৰ লঘু লঘোনে লটংপটং লড়ি লণ্ডনৰ লতা লফা লবংগৰ লবলৈ লভিবা লম্বোদৰ লয় লয়া ললে ললোঁ লহেঁতেন লাই লাইগ্গা লাইফ লাও লাওচে লাওপানীক লাওপানীৰে লাখ লাগিব লাগিলে লাগে লাগে লাগ্ৰেঞ্জ লাচিত লাচিতে লাছে লাজ লাজকুৰীয়া লাজুকা লাটিমতাক লাঠি লাদে লাভ লাভক লাভচ্ লাভছ লাভছ্ লাভত লাভৰ লালসাহীন লালসাৰ লাহে লাহৰী লাড়ু লাৰু গোটেই লিংক লিংকটোত লিংকন লিংকৰ লিংগ লিংগসমতা লিও লিক লিকি লিখনিৰে লিখনে লিখা লিখি লিখিছিলোঁ লিখিছে লিখিছোঁ লিখিত লিখিব লিখিবলৈ লিখিলেই লিপ লিয়ে লিষ্ট লিৰ লীয়া লীলা লীলা আমি লুকাই লুকুৱাই লুডু লুথাৰ লুপথুপ লেও লেখক লেখকৰ লেখন লেখা লেখাটো লেখাৰুৰ লেখিকা লেখেৰে লেছেৰি লেজতো লেজাৰ লেজাৰৰ লেটাৰ লেঠাউত্তৰ লেডি লেনিনকৰো লেপ লেপোৱা লেম্প লেহে লৈংগিক লৈছে লৈছোঁ লৈয়া লোঁ লোক লোকক লোককৃষ্টি লোকগাথা লোকজনে লোকত লোকপাল লোকবিশ্বাস লোকে লোকৰ লোড লোণ লোন লোপ লোমা লোমে লোহমেনৰ লোহি লোহিডঙৰা লোহিত লোৰ লোৰে লোৱা লোৱাকে লোৱাত লোৱাৰ লৰক লৰমাৰে লৰেঞ্চ শংকিত শংকৰদেৱ শংকৰদেৱে শংকৰদেৱৰ শংখবাজক শকত শক্তি শক্তিশালী শক্তিৰ শঙ্কলাদিত ঘটুৱালে শঙ্কলাদিবৰ শঙ্কলে শঙ্কৰাচাৰ্য্যৰ শঙ্কৰে শঙ্খবাজক শতফুল শতফুলৰ শতাধিক শতিকাত শত্ৰু শত্ৰুক শত্ৰুৰ শদিয়া শদিয়াক শদিয়াত শদিয়ালৈ শদিয়াৰ শদিয়া শদিয়াবাসীৰ শদিয়ালৈ শনিবাৰ শনিৰ শনিৰে শপত শব্দ শব্দকোষ ভাৰতত শব্দটো শলাগণি শলাদি শস্য শাওণত শাওনৰ শাক শাকৰ শান্তিৰক্ষী শাপত শালত শালি শালিকা শালী শাশুৰীত শাস শাসক শাসন শাসনৰ শাস্ত্ৰীৰ শাহটো শাৰীৰিক শিকাই শিকাম শিকালে শিকি শিকিব শিকিলোঁ শিকে শিকোৱাতো শিকোৱাৰ শিকোৱা৷ শিক্ষকৰ শিক্ষা শিক্ষাগত শিক্ষাগুৰু শিক্ষাদান শিক্ষাবিদ শিক্ষাৰ শিক্ষাৰ্থী শিক্ষাৰ্থীক শিক্ষাৰ্থীসকলে শিক্ষাৰ্থীসকলৰ শিক্ষা৷ শিক্ষিত শিঙ্গ শিঙ্গেই শিঙৰি শিতলী শিতানসমূহ শিথিলতা শিপা শিপিনী শিবৰাম শিমলু শিয়ে শিল শিলক শিলগুটি শিলাবৃষ্টিৰ শিলিখা শিলিখাৰে শিল্পই শিল্পী শিল্পীজন শিল্পৰ শিশু শিশুকে শিশুসকল শিশুসকলক শিৰে শিৰোনামাৰ শিৱসাগৰ শিৱসিংহই শীত শীতকালে শীৰে শীৰ্ষক শীৰ্ষত শুই শুকলতি শুকাই শুকান শুকুলা শুকুৱাব শুক্ল শুক্ৰবাৰ শুদ্ধ শুদ্ধি শুধৰাই শুন শুনা শুনিছিলো শুনিবা শুনিলো শুনে শুবলৈ শুভ শুৱনি শূদ্ৰ শূদ্ৰক শূদ্ৰৰ শৃংখলৰ শৃংগ শৃংগটোৰ শৃংগত শৃঙ্গ শেষ শেষত শেষলৈকে শেষে শেষৰ শেষৰটো শেহতীয়া শৈক্ষিক শোওতা শোকে শোভন শোভন৷ধান শোষক শৌচাগাৰ শ্বাহ শ্বেইকছপীয়েৰ শ্রেষ্ঠ শ্লীল শ্ৰদ্ধাভাজন শ্ৰমিক শ্ৰাব্য শ্ৰী শ্ৰীকৃষ্ণকান্ত শ্ৰীক্ষেত্ৰ শ্ৰীবিষয়চন্দ্ৰ শ্ৰীমতী শ্ৰীযুত শ্ৰীলংকান শ্ৰীলংকাৰ শ্ৰীলঙ্কাৰ শ্ৰেণীৰ শ্ৰেষ্ঠ শৰণ শৰণত শৰাইঘাটৰ শৰাধ শৰ্মা শৰ্মাৰ শৱদ শৱদে ষষ্ঠ ষষ্ঠগৰাকী ষাঠি ষাঠী ষাঠীজোপা ষ্টিভ ষ্টিভেন ষ্ট্ৰিকলেণ্ডৰ ষ্টৰৰ সঁচ সঁচায়ে সঁজুলি সঁজুলিবোৰৰ সঁজুলিসমূহ সঁজুলিৰ সংকট সংকটৰ সংকল্প সংকোচ সংখ্যা সংখ্যাই সংগঠন সংগঠিত সংগতি সংগাতটোৰ সংগী সংগীত সংগীতা সংগোপনে সংগ্ৰহ সংগ্ৰহক সংগ্ৰাম সংগ্ৰামত সংগ্ৰামী সংগ্ৰামৰ সংগ্ৰাম৷ সংঘৰ সংজ্ঞা সংবিধান সংমিশ্ৰণত সংযত সংযম সংযুক্ত সংযোগ সংযোগী সংযোগৰ সংশোধন সংশোধনৰ সংসাৰ সংসাৰত সংসাৰে সংস্কাৰক সংস্কাৰেই সংস্কৃতকে সংস্কৃতত সংস্কৃতি সংস্কৃতিয়ে সংস্কৃতিৰ সংস্কৰণৰ সংস্থা সংস্থাই সংৰক্ষণ সংৰক্ষণৰ সংৰক্ষিত সকল সকলক সকলে সকলো সকলোকে সকলোতকৈ সকলোতে সকলোৰে সকলোৱে সকলোৱেই সকামে সকীয়ায় সক্ষম সক্ৰিয় সক্ৰিয় সগৌৰৱেৰে সঙ্গত সঙ্গীতশিল্পী সঙ্ঘৰ সচিদানন্দনৰ সজা সজাৰ সজ্জনে সজ্জাবোৰ সঞ্জীৱ সঞ্জীৱিত সঠিক সঠিকভাবে সতত সততে সতী সতীত্ব সত্য সত্যই সত্যক সত্যজিত সত্যজিৎ সত্যতাও সত্যনাথ সদস্য সদস্যক সদস্যসকলৰ সদস্যৰ সদা সদাই সদায় সদায়ে সদাশিৱ সদায় সদ্ভাৱ সন্তানক সন্তুষ্ট সন্তৰ সন্থা সন্থাই সন্দিকৈ সন্দেহ সন্দৰ্ভত সন্ধান সন্ধি সন্ধিয়া সন্মান সন্মানিত সন্মিলন সন্মিলনত সন্মিলিত সন্মুখীন সন্যাসী সপোন সপোনৰ সপ্তকাণ্ড সফল সফলতা সফলতাৰে সবাকে সবাৰে সবাৰো সবে সবৰ সভা সভাত সভাপতি সভাৰ সভ্য সভ্যতা সভ্যতাৰ সমকোণত সমগ্ৰ সমজুৱা সমতাৰ সমন্ধত সমন্বয়ৰ সমবেদনা সময় সময়চোৱাত সময়ছোৱাত সময়ত সময়ো সময়ৰ সমল সমলটোত সমলসমূহৰ সমলেই সমলেৰে সমষ্টিৰ সমস্ত সমস্বৰে সমস্যা সমাজ সমাজক সমাজত সমাজবিজ্ঞান সমাজসেৱাই সমাজে সমাজৰ সমাজৰদ্বাৰা সমাজৰো সমান সমানভাবে সমান্তৰালকৈ সমাপ্ত সমাপ্তি সমালোচক সমালোচনা সমালোচনাৰ সমাহাৰ সমিতিৰ সমুদ্ৰত সমূহ সমূহৰ সমৃদ্ধ সমৃদ্ধি সমৃদ্ধিশালী সমৃদ্ধৰ সমে সম্পদ সম্পদৰ সম্পন্ন সম্পাদক সম্পাদকৰ সম্পাদনা সম্পাদনাৰ সম্পাদিত সম্পূৰ্ণ সম্প্ৰচাৰ সম্প্ৰদায়ক সম্প্ৰদায়সমূহৰ সম্পৰ্কে সম্বন্ধে সম্বোধন সম্ভাৰেৰে সম্ভাৰৰ সম্ভাৱনাই সম্ভাৱনাও সম্ভাৱনাৰ সম্ভাৱনাৰে সম্ভৱ সম্ৰাট সময় সময়ত সময়ৰ সমৰ্থন সমৰ্থনত সলনি সলাব সহজ সহজতে সহযাত্ৰী সহযাত্ৰীস্বৰূপ সহযোগত সহযোগিতামূলক সহযোগিতাৰে সহায় সহায়ক সহায়ত সহালে সহায়ত সহাৰি সাঁকো সাঁচ সাঁচিপাতৰ সাঁথৰ আই উৰি ঋষিও ধপলাধপল সাঁথৰ হাতীৰ সাঁথৰপ্ৰ সাংবাদিক সাংস্কৃতিক সাক্ষী সাক্ষৰিত সাগৰ সাজ সাজিবলৈ সাত সাতে সাতোৰা পুখুৰী সাধকক সাধন সাধনত সাধনা সাধাৰণ সাধাৰণতে সাধিব সাধু সাধুকথা সাপ সাপউত্তৰ সাপটো সাপটোৰ সাপ পৃথিৱীত সাপবিধ সাপবিধে সাপবিধো সাপবিধৰ সাপবেৰৰ সাপবোৰ সাপবোৰৰ সাপে সাপো সাপৰ সাফল্যৰ সাফল৷ সাবতি সাবে সাভাৰকাৰৰ সামগ্ৰিকভাবে সামাজিক সামান্য সাম্য সাম্ৰাজ্যৰ সামৰণি সামৰ্থ্যৰে সালসলনিত সাস্কৃতিক সাহটো সাহস সাহসী সাহসৰ সাহাৰ্য সাহিত্য সাহিত্যক সাহিত্যিক সাহিত্যিকে সাহিত্যৰ সাহিত্যৰথী সাহিয়াল সাৰ সাৰমৰ্ম সাৰিলে সাৰুৱা সাৰ্থক সাৰ্বজনীনকৰণ সিং সিংহ সিংহদুৱাৰ সিও সিজনী সিজিবে সিজু সিটো সিতো সিদিনা সিদ্ধান্ত সিদ্ধাৰ্থ সিদ্ধি সিদ্ধৰ সিনহাৰ সিন্ধু সিপাৰৰ সিফালেও সিমান সিমানে সিমানেই সিহঁতৰ সিহে সীতাক সীমাৰেখা সুঁৱৰিলা সুউজ্জ্বল সুকবি সুখ সুখে সুগম সুতিকা সুতিকাৰ সুদূৰ সুদৃঢ়ে সুধিছোঁ সুধিব সুধিবা সুধিলে সুধিলোঁ সুধৰ্ম্মাৰ সুনাম সুনিশ্চিত সুনীতি কুমাৰ সুনীল সুন্দৰ সুন্দৰতাৰ সুপ্ৰতিস্থিত সুফল সুবৃক্ষক সুব্যৱস্থা সুভাষ সুভিয়া সুমন সুমিষ্ট সুশীল সুশৃঙ্খল সুৰ সুৰক্ষা সুৰক্ষিত সুৰভি সুৰা সুৰীয়া সুৱদী সূতা সূলভ সূৰুয সূৰুযমুখে সূৰ্য সূৰ্যহে সূৰ্য্য সূৰ্য্যক সৃষ্টি সৃষ্টিহে সৃষ্টিৰ সেই সেইখন সেইখিনি সেইটো সেইটোনো সেইদিনা সেইদৰে সেইবাবে সেইবোৰ সেউজীয়া সেতু সেনাই সেনাঘটুৱাই সেনাপ্ৰধান সেনাবাহিনী সেবাত সেবিবে সেয়েহে সেহিসে সেয়া সেয়ে সেয়েহে সেৱন সেৱা সেৱাতো সেৱাৰ সেৱিবা সৈতে সৈতেও সৈনিক সোঁৱৰণ সোকোতাৰ সোণা সোণাক্ষী সোণাৰ সোণৰ সোদৰ সোদৰৰ সোধন্ত সোধোতা সোনোৱালৰ সোমবাৰ সোমাই সোমাব সোমালে সোমোৱা সোমোৱাৰ সৌন্দৰ্য্য সৌন্দৰ্য্যই সৌৰজগতৰ সৌৰভ সৌৱা স্কটলেণ্ড স্কাৰলেট স্কুলৰ স্কেন স্কোপ স্ত্ৰী স্ত্ৰীৰ স্ত্ৰী স্থবিৰ স্থল স্থলত স্থলতো স্থলি স্থান স্থানত স্থানীয় স্থাপন স্থায়িত্বক স্থিৰ স্নান স্নেক স্পষ্টকৈ স্পেইনৰ স্পেচ স্পেছ স্বজাতিৰ স্বত্বাধিকাৰীসকলক স্বদেশ স্বধৰ্ম্ম স্বভাৱ স্বাদ স্বাধীন স্বাধীনতা স্বাধীনতাৰ স্বামী স্বামীয়ে স্বামীৰ স্বায়ত্তশাসিত স্বাস্থ্য স্বাৰ্থপৰক স্বীকাৰ স্বীকৃতি স্বীকৃতিয়ে স্বেচ্ছাসেৱকক স্বেচ্ছাসেৱকৰ স্বৰ স্বৰূপ স্বৰ্গদেউ স্বৰ্গেসে স্বৰ্ণ স্মিথ স্মৰি৷ স্লেভৰ সৎকথাৰ সৰকাৰৰ সৰকে সৰগলৈ সৰজা সৰল সৰলীকৰণ সৰহ সৰহকাল সৰাপাতৰ সৰিয়হ সৰিয়হ সৰু সৰুসাজে সৰুৰে সৰ্ব সৰ্বতি সৰ্বনাশ সৰ্বভাৰতীয় সৰ্বমন্মতি সৰ্বশিক্ষা সৰ্বশেষ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সৰ্বাংগসুন্দৰ সৰ্বানন্দ সৰ্বেপল্লী সৰ্বেশ্বৰ সৰ্বোচ্চ সৰ্বোপৰি সৰ্ব্বতি সৰ্ব্বতিকাল সৰ্ব্বোদয় হঁহুৱালে হংকং হওক হকীৰ হকে হজৰত হঠাৎ হত্যা হত্যাকাণ্ডৰ হত্যাকাৰী হনুমন্ত হবা হয় হয়কাণত হয়তামুলী হয়তো হয় হলে হলেও হলোঁ হাঁহ হাঁহি হাঁহিবলৈ হাঁহিয়ে হাঁহিলে হাঁহে হাগে হাজাৰ হাজাৰৰো হাজে হাজৰিকা হাট হাড় হাড়ত হাত হাততে হাতী হাতীকো হাতীধান হাতে হাতোৰা হানিফ হাবল হাবলৰ হাবিত হাবিৰ হামফ্ৰে হাল হালধি হালধী হালধীয়া হালস্ত্ৰোমৰ হালে হাড় হাৰাম হাৰিছনৰ হাৰিলে হিংসা হিঃ হিউৱেন হিকমতৰ হিঙ্গক হিচাপ হিচাপে হিততজগন্নাথ হিন্দী হিন্দু হিমাচল হিয়াৰ হিলাৰীয়ে হীৰাৰ হুই হুদুম হুনলো হুবহু হুমুনীয়াহ হুল হৃদয়ত হেঁচা হেঁচুকে হেইডাৰে হেজাৰ হেজাৰতকৈ হেজাৰেক হেডেড হেন হেনৰী হেভাৰত হেম হেমকোষ হেমচন্দ্ৰ হেয়াৰৰ হেলা হেলেন হেৰা হেৰাই হেৰাভাষা হেৰুৱা হেৰুৱাই হেৰুৱাইএন্ধাৰত হেৰুৱাৰ হেৰৌ হৈছিল হৈছিলোঁ হৈছে হৈছে হৈয়ে হৈল হৈলে হোটেলত হোমাৰ হোমেন হোলোং হোল্ডাৰটোৰ হোষ্টলত হোষ্টেল হোষ্টেলত হোষ্টেলতে হোষ্টেললৈ হোষ্টেলৰ হোৱা হোৱাও হোৱাটো হোৱাতকৈ হোৱাৰ হোৱে হৰমোহন হৰি হৰিক হৰিণৰ হৰিপ্ৰিয়াৰ হৰে হৰ্ণ হৱে আৰম্ভনিতে নৱেম্বৰৰপৰা ৰংউত্তৰ ৰংবং ৰকমে ৰকেটৰ ৰক্তপাত ৰক্ষাৰ ৰখা ৰখাজনহে ৰঙা ৰঙাকৈ ৰঙাচৰণ তুমি ৰঙীণ ৰঙেৰে ৰঙ্গ ৰঙ্গা ৰঙৰ ৰচক ৰচনা ৰচি ৰচিত ৰচিলে ৰছী ৰজনীকান্ত ৰজা ৰজাজনৰ ৰজাফেঁটী ৰজাৰ ৰজাৰ আমাৰ ৰঞ্জী ৰতি ৰত্ন ৰত্নধ্বজ ৰত্নধৰ ৰত্নাকৰ ৰত্নাৱলী ৰথী ধন্যবাদ ৰন্ধন ৰপৰা ৰবাত ৰবাব ৰবাৰ্ট ৰবি ৰবিসুত ৰবীন্দ্ৰনাথ ৰবীন্দ্ৰনাথক ৰভা ৰভাতল ৰমাকান্ত ৰশ্মি ৰশ্মিৰ ৰসাতল ৰসাত্মক ৰসায়নবিদ ৰহমানৰ ৰহিম ৰাই ৰাইজ ৰাইজে ৰাইজৰ ৰাইটিং ৰাইত ৰাও ৰাওৰ ৰাক্ষসৰ ৰাখা ৰাখি ৰাখিছে ৰাখিব ৰাখিবলৈ ৰাখিবা ৰাখিম ৰাখিলে ৰাখে ৰাখে উত্তৰ ৰাগ ৰাগৰ ৰাঙল ৰাঙলী ৰাছিয়াৰ ৰাছিয়া ৰাজ ৰাজকুমাৰ ৰাজখোৱাই ৰাজখোৱাৰ ৰাজত্ব ৰাজধানী ৰাজন ৰাজনীতি ৰাজনীতিবিদ ৰাজনৈতিক ৰাজবংশী ৰাজমুকুট ৰাজহ ৰাজহাঁহ ৰাজা ৰাজাক ৰাজেন্দ্ৰ ৰাজ্য ৰাজ্য ৰাজ্যিক ৰাজ্যৰ ৰাটো ৰাণী ৰাতি ৰাতিহে ৰাতিৰ ৰাধাকৃষ্ণণ ৰান্ধনী ৰান্ধে ৰাফেল ৰাভা ৰাম ৰামকাইৰ ৰামকৃষ্ণ ৰামধনু ৰামধনুৰ ৰামমোহন ৰামা ৰামায়ণ পঢ়ি ৰামায়ণ ৰামুৱে ৰামে ৰামৰাও ৰায় ৰায়চৌধুৰী ৰায়ৰ ৰাল ৰালি ৰাশি ৰাষ্ট্ৰপতি ৰাষ্ট্ৰী ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাস্কিন ৰাস্তা ৰাস্তাটো ৰায় ৰাৰ ৰাৱ ৰাৱণ ৰাৱালৰ ৰিঙিয়াই ৰিপৰ্ট ৰিফাইন ৰিফাইন প্ৰস্তুত ৰীতি ৰুকি ৰুগীয়াৰ ৰুচো ৰুছোধৈৰ্য্য ৰুণুক ৰুদ্ধতাত ৰুদ্ৰসিংহই ৰুব ৰুবা ৰুমত ৰুমতে ৰুমলৈ ৰুমৰ ৰূপ ৰূপত ৰূপভান ৰূপা ৰূপান্তৰ ৰূপায়ণ ৰূপে ৰূপেৰে ৰূপৰ ৰেইনৱাটাৰৰ ৰেকেচ ৰেক্স ৰেগিং ৰেড ৰেডিঅ ৰেড্ডীৰ ৰেণু ৰেল ৰোগত ৰোগৰ ৰোচন ৰোপণত ৰোমাঞ্চকৰ ৰোমান ৰোৱা ৰোৱে ৰৌদ্ৰ ৰৌদ্ৰত ৰয়চম ৱাক ৱাচিংটনৰ ৱাহৰ ৱিকি ৱিকিউদ্ধৃতি ৱিকিউদ্ধৃতিত ৱিকিউদ্ধৃতিৰ ৱিকিউৎস ৱিকিউৎস ইনকিউবেটৰত ৱিকিউৎসত ৱিকিউৎসসমূহৰ ৱিকিউৎসৰ ৱিকিকমন্স ৱিকিডাটা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়াই ৱিকিপিডিয়াও ৱিকিপিডিয়াক ৱিকিপিডিয়াত ৱিকিপিডিয়াতকৈ ৱিকিপিডিয়ান ৱিকিপিডিয়ানৰ ৱিকিপিডিয়ায়ো ৱিকিপিডিয়াৰ ৱিকিপিডিয়াৰ ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপ্ৰজেক্ট ৱিকিমিডিয়া ৱিকিমিডিয়াই ৱিকিমিডিয়ান ৱিকিমিডিয়ানক ৱিকিমিডিয়ানেৰে ৱিকিমিডিয়ানৰ ৱিকিমিডিয়ানৰদ্বাৰা ৱিকিমিডিয়াৰ ৱিকিযোদ্ধাসকললৈ ৱিকিসংযোগ ৱিকিৰ ৱিধাতা ৱুমেন ৱেইটিং ৱেব ৱেবছাইটত ৱেবৰ ৱেলছ কোনো ৱেষ্ট অঁকৰা অংক অংকন অংকীয়া অংগ অংগক্ষত অংগাংগীভাৱে অংগী অংগৰাজ্যত অংশ অংশগ্ৰহণ অংশগ্ৰহণৰ অংশত অংশসমূহৰ অংশীদাৰ অংশীদাৰিত্ব অংশৰ অইনফালে অকণ অকণমান অকণমানি অকণিৰ অকণো অকণ্টকা অকপট অকপটভাৱে অকবি অকল অকলশৰীয়া অকলশৰীয়াকৈ অকলে অকলেই অকলৈ অকস্মাতে অকা অকাডেমিৰ অকাডেমীৰ অকামিলা অকাল অকালত অকালপক্ব অকুণ্ঠ অকোৱা অকোৱালি অকৌ অক্টোবৰ অক্টোবৰত অক্লান্ত অক্ষম অক্ষমণীয় অক্ষুণ্ণ অকৰ্তব্য অখণ্ডতাৰ অখ্যাতি অগণন অগতে অগদিনা অগস্ত্য অগা অগাধ অগুৰুত্বপূৰ্ণ অগেয়ে অগেয়েই অগ্নি অগ্নিত অগ্ৰণী অঘাইতং অঙহী অঙ্কীয়া অঙ্গ অঙ্গঠা অঙ্গদ অঙ্গহীন অঙ্গুলিটো অচমাখৰ অচলায়তন অচান্সোললৈকে অচামীৰ অচিআৰৰ অচিন অচিনা অচিনাকি অচিলা অচিলাত অচিৰতে অচীন অচেতন অচৰপ অছিল অছে অজগৰ অজলা অজস্ৰ অজান অজানা অজি অজ্ঞলি অজ্ঞান অজ্ঞানতা অঞ্চল অঞ্চলটোত অঞ্চলটোৰ অঞ্চলত অঞ্চললৈকে অঞ্চলসমূহ অঞ্চলসমূহত অঞ্চলসমূহৰৰ অঞ্চলসমূ্হ অঞ্চলে অঞ্চলৰ অঞ্জন অঞ্জলি অটুট অট্টহাস্য অট্টোমান অডিটৰ অণুজীৱ অণুবীক্ষণ অণ্ঠ অতবছৰ অতি অতিকায় অতিকৈ অতিক্ৰমি অতিথি অতিথিক অতিথিপৰায়ণতা অতিপাত অতিষ্ঠ অতিৰিক্ত অতীজৰ অতীৱ অতোলতোলকৈ অত্যধিক অত্যন্ত অত্যাচাৰ অত্যাচাৰত অত্যাচাৰৰ অতৰি অথচ অথবা অথাই অথান্তৰ অথাৰ্ৎ অদি অদিবাস অদৃশ্য অদৃষ্টত অদৃষ্টয়েই অদৃষ্টৰ অদ্বৈতবাদৰ অদ্ভুত অদ্যাপি অধম অধিক অধিকাংশ অধিকাৰ অধিকাৰিক অধিকাৰিকসকলৰ অধিকাৰিনী অধিকাৰী অধিকৃত অধিনায়কত্ব অধিপতিসকলক অধিবাসীসকলক অধিষ্ঠিত অধিসূচনাৰ অধিৰাজ্যৰ অধিৱেশন অধিৱেশনত অধিৱেশনৰ অধীক্ষক অধীন অধীনত অধীনস্থ অধীনৰ অধীৰ অধীৰাজ্যআৰু অধোগতি অধ্যক্ষ অধ্যপক অধ্যয়ন অধ্যয়নচক্ৰ অধ্যয়নৰত অধ্যাপক অধ্যাপকগৰাকী অধ্যাপকৰো অধ্যায় অধ্যায়বোৰ অধ্যায়সমূহ অধ্যায়ৰ অধ্যুষিত অনতিপলমে অনধিকাৰ অনধিকাৰিক অনন্ত অনন্য অনলাইন অনশন অনসূয়া অনা অনাই অনাইবনাই অনাকাংক্ষিতভাৱে অনাখৰী অনাটন অনাথ অনাথবন্ধু অনাদৰ অনাহকতে অনাহাৰ অনাৰ অনাৱিষ্কৃত অনিচ্ছা অনিচ্ছাকৃতভাৱে অনিচ্ছাসত্ত্বেও অনিচ্ছুক অনিদ্ৰা অনিন্দ্য অনিম অনিষ্ট অনিৰুদ্ধ অনীহা অনুকূল অনুগত অনুগামী অনুগামীসকলে অনুগামীসকলৰ অনুগামীসকলৰপৰা অনুগ্ৰহ অনুগ্ৰহকৈ অনুগ্ৰহত অনুচ্চ অনুচ্ছেদ অনুজ অনুজ্ঞাপত্ৰ অনুত্তীৰ্ণ অনুদান অনুধাৱন অনুনয় অনুপ অনুপম অনুপল অনুপস্থিতিত অনুপ্ৰাণিত অনুপ্ৰৱেশকাৰী অনুবাদ অনুবাদমূলক অনুবাদো অনুবাদৰ অনুভূতি অনুভৱ অনুভৱটো অনুভৱেই অনুমতি অনুমাণিক অনুমান অনুমোদন অনুমোদনৰ অনুমোদিত অনুযায়ী অনুযায়ীহে অনুষ্টুপীয়া অনুষ্ঠান অনুষ্ঠানত অনুষ্ঠানতে অনুষ্ঠানৰ অনুষ্ঠিত অনুসন্ধান অনুসাৰে অনুসূচী অনুসূচীত অনুসূচীমূহত অনুসৰণ অনুসৰি অনুসৰিয়েই অনুসৰিহে অনুৎসাহ অনুৰক্ত অনুৰাগ অনুৰাগৰ অনুৰাধা অনুৰোধ অনুৰোধত অনূদিত অনূৰ্ধ্ব অনেক অনেকে অনেকৰ অন্ত অন্তঃসত্ত্বা অন্তত অন্ততঃ অন্তহীন অন্তিম অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া অন্তৰংগ অন্তৰখন অন্তৰা অন্তৰে অন্তৰ্গত অন্তৰ্দ্বন্দ্ব অন্তৰ্ধান অন্তৰ্ভুক্ত অন্তৰ্হিত অন্নদাতা অন্নপ্ৰাশন অন্বেষণ অন্বেষণকাৰী অন্য অন্যতম অন্যথা অন্যান্য অন্যান্যৰ অন্যায় অনৱদ্য অনৱৰত অপকাৰ অপকাৰিতা অপকাৰী অপত্যস্নেহেই অপদস্থ অপমান অপমানত অপমানে অপযশ অপযশে অপাৰগ অপাৰেছনৰ অপুত্ৰক অপুনি অপেক্ষা অপেক্ষাত অপেক্ষাৰ অপেছাদাৰী অপেশ্বৰী অপৈণত অপোন অপোনাৰ অপোনাৰো অপ্ৰত্যাশিতভাৱে অপ্ৰয়াসে অপ্ৰস্তুত অপ্ৰিয় অপ্ৰীতি অপৰাধত অপৰাধমূলক অপৰাহ্ণ অপৰিপক্ব অপৰিসীম অপৰিহাৰ্য অপৰিহাৰ্য্য অপৰূপ অফিচ অফিছিয়েল অবজ্ঞা অববাহিকা অবাক অবাচ্য অবাঞ্ছনীয় অবিচ্ছেদ্য অবিদিত অবিবাহিত অবিশ্যি অবিস্মৰণীয় অবিহনে অবিহনেই অবিৰতভাৱে অবুজন অবুজনক অব্যাহত অব্যাৱহাৰিক অব্যৰ্থ অভদ্ৰ অভয় অভাগিনীক অভাৱ অভাৱত অভাৱনীয়ভাৱে অভাৱৰ অভিজ্ঞতাই অভিজ্ঞতাক অভিজ্ঞতামূলক অভিনন্দন অভিনয় অভিনয়ৰ অভিনেতা অভিন্ন অভিনৱ অভিপ্ৰায়ে অভিব্যক্তিয়ে অভিভাবক অভিভাবকৰ অভিভূত অভিমুখ অভিযন্তা অভিযানত অভিযোগ অভিলাষ অভিলাষী অভিলাষো অভিশাপ অভিহিত অভীষ্ট অভীৰুচি অভূতপূৰ্ব অভ্যন্তৰীণ অভ্যস্তা অভ্যাগতসকলে অভ্যাস অভ্যাসটো অভ্যাসত অভ্যুত্থান অভ্যৰ্থনা অমত অমনি অমাক অমান্তি অমান্য অমাৰ অমাৱস্যা অমুক অমুকত অমুকা অমুকী অমুকৰ অমূল্য অমৃত অমৃতক্ষণ অমৃতত অমৃতা অমোলাপটি অম্বিকা অম্বিকাগিৰী অম্লীয় অমৰ অযত্ন অযথাকৈ অযুক্তিকৰভাৱে অযুক্তিসঙ্গত অযুগুত অযোধ্যা অযোধ্যাপুৰীও অযোধ্যালৈ অযৌক্তিকভাৱে অলগৰ্দ্ধ অলঙ্কাৰ অলঙ্কাৰপতি অলঙ্কাৰপাতি অলঙ্কিত অলপ অলপকালৰ অলপকৈ অলপতে অলপবুধীয়া অলপমান অলপহে অলপো অলসভাৱে অলৌকিক অলৌকিকভাৱে অশান্তিত অশালীনভাৱে অশিক্ষিত অশোভন অশ্বক্ৰান্ত অশ্বত্থামা অশ্বস্ত অশ্লীল অশৰীৰী অষ্টভুজ অষ্টম অষ্টাদশ অসংখ্য অসংশোধিত অসঙ্গত অসজ অসতী অসদ্ৱ্যৱহাৰ অসন্মতি অসম অসমক অসমকে অসমখনক অসমত অসমবাসীক অসময় অসময়ৰ অসমাখৰ অসমী অসমীয়া অসমীয়াই অসমীয়াত্ব অসমীয়ালৈ অসমীয়াসকলৰো অসমীয়াৰ অসম্ভৱ অসমৰ অসহজভাৱে অসহযোগ অসহযোগকে অসহযোগিতা অসহযোগেই অসহ্য অসাংবিধানিক অসামৰিক অসীম অসুখ অসুখী অসুখীয়া অসুখে অসুবিধা অসুস্থ অসুস্থতাৰ অসূয়া অসূৰ্যম্পশ্যা অস্ত অস্ত্ৰ অস্ত্ৰধাৰী অস্ত্ৰেৰে অস্ত্ৰোপচাৰ অস্থায়ী অস্থায়ীভাৱে অস্থিৰতা অস্থিৰতাৰ অস্পষ্ট অস্পৃশ্য অস্পৃশ্যতা অস্বাভাৱিক অস্বাভাৱিকভাৱে অস্বীকাৰ অহা অহাত অহাদি অহাহেঁতেন অহাৰ অহি অহিংস অহিংসা অহিংসাৰ অহিন্দু অহিবলৈ অহিলত অহুকাণে অহে অহোপুৰুষাৰ্থ অহোম অহোৰাত্ৰ অহ্লাদসূচক অহৰহ অহৰ্নিশ অৰঙ অৰঙে অৰণ্য অৰণ্যত অৰা অৰাঁ অৰাজকতা অৰাজকতাতকৈ অৰি অৰিহণা অৰু অৰুণাচল অৰুণাচলৰ অৰুন্ধতীৰ অৰূপ অৰূপৰতন অৰ্গ অৰ্ঘা অৰ্চনা অৰ্জন অৰ্জনৰ অৰ্থ অৰ্থত অৰ্থনিম্নভূমি অৰ্থনীতি অৰ্থনীতিবিদ অৰ্থনৈতিক অৰ্থনৈতিকভাৱে অৰ্থপূৰ্ণ অৰ্থপ্ৰাপ্তিৰ অৰ্থাৎ অৰ্থে অৰ্থৰ অৰ্দ্ধ অৰ্দ্ধং অৰ্দ্ধেন অৰ্ধ অৰ্পণ অৱগত অৱজ্ঞাৰ অৱতাৰ অৱতাৰণা অৱতাৰলৈ অৱতাৰৰ অৱতীৰ্ণ অৱতোষ অৱদান অৱদানৰ অৱনতি অৱয়ব অৱলম্বন অৱলম্বনতে অৱলা অৱশ অৱশিষ্ট অৱশিষ্টই অৱশেষত অৱশ্য অৱশ্যম্ভাৱী অৱশ্যে অৱসান অৱস্থা অৱস্থাত অৱস্থাতে অৱস্থাদি অৱস্থান অৱস্থানুযায়ী অৱস্থালৈ অৱস্থাৰ অৱস্থিত অৱস্থিতি অৱহেলা আঁউজি আঁকি আঁকোৱালি আঁকৰী আঁচনি আঁচুৰিব আঁচুৰিলে আঁছে আঁজুৰি আঁঠু আঁঠুটো আঁঠুদুটা আঁতি আঁতৰ আঁতৰকৈ আঁতৰত আঁতৰলৈ আঁতৰা আঁতৰাই আঁতৰাব আঁতৰালে আঁতৰি আঁহত আঁহা আঁৰ আঁৰত আঁৰৰ আংলং আংশিকৰূপে আইঔ আইক আইকণ আইগৰাকীতো আইতাকক আইতাকে আইতাকৰ আইদেউৰ আইদেৱে আইন আইনক আইনবিভাগ আইনবিভাগীয় আইনমতে আইনশৃঙ্খলা আইনসভা আইনী আইনৰ আইয়ৰ্ণ আইৰ আইৰিচ আউতলাইন আউনীআটি আউনীআটিত আউল আউলী আউসী আউসীত আওকাণ আওঢলীয়া আওহতীয়া আওৰা আকবৰী আকলুৱা আকস্মিকভাৱে আকাংক্ষা আকাশ আকাশখন আকাশত আকাশে আকাশৰ আকাৰ আকাৰে আকাৰৰ আকুল আকৃতিত আকৃতিৰ আকৃতিৰে আকৌ আক্ষৰিক আক্ৰমণ আক্ৰমণকাৰীক আক্ৰমণে আক্ৰান্ত আকৰ্ষণ আকৰ্ষণীয় আকৰ্ষণৰ আকৰ্ষম আকৰ্ষিত আখেজ আখৈ আখ্যা আখ্যান আখ্যানং আখ্যানৰ আখৰ আগচোতাল আগচোতালতে আগচোতালৰ আগছোৱা আগছোৱাত আগত আগতকৈ আগতীয়া আগতে আগতেই আগতো আগদিনা আগদিনাখনক আগন্তুক আগফালে আগবঢ়াই আগবঢ়াইছিল আগবঢ়াইছে আগবঢ়াইহি আগবঢ়ায় আগবঢ়াৰ আগবঢ়োৱা আগবাঢ়িবলৈ আগবেলা আগভাগত আগভাগলৈকে আগমঙহ আগমুহূৰ্ত আগমুহূৰ্তৰ আগলি আগলৈ আগলৈও আগলৈকে আগশাৰীৰ আগষ্ট আগষ্টত আগস্থান আগুৱাই আগে আগেয়ে আগেয়েই আগ্ৰহান্বিত আগৰ আগৰচাম আগৰটো আগৰপৰা আগৰে আগৰেপৰা আগৰৱাল আগৰৱালা আঘাত আঘোণ আঘোণমহীয়া আঘ্ৰ আঙঠি আঙনি আঙুল আঙুলি আঙুলিত আঙুলিমূৰ আঙ্গিক আঙ্গুলি আচল আচলতে আচাঞ্চোল আচাঞ্চোলতে আচান্সোল আচান্সোলত আচান্সোললৈ আচান্সোলৰ আচামী আচাৰ আচাৰ্যই আচুৰি আচ্ছন্ন আচ্ছা আচৰণ আচৰণৰ আচৰিত আছাম আছিল আছিলা আছিলাতে আছিলেই আছিলো আছিলোঁ আছুতীয়া আছে আছেই আছেগৈ আছেতো আছেনে আছেসেই আছো আছোঁ আজলিয়ে আজলী আজাৰ আজি আজিও আজিকালি আজিকালিনো আজিনো আজিয়েই আজিলৈ আজিলৈকে আজিৰ আজীৱন আজোককা আজৰি আঞ্জাৰ আটক আটকধুনীয়া আটাইকেইখন আটাইকেইটা আটাইতকৈ আটাইবোৰ আটাইবোৰলৈকে আটায়ে আটি আটিত আটোম আঠখন আঠটা আঠা আঠাইশ আঠুমূৰীয়া আঠুৱা আঠোঁটা আড়িকাটি আড্ডা আঢ়ৈ আঢ্যৱন্ত আণৱিক আতা আতাক আতাকক আতাকলৈ আতাকে আতাকেই আতাকেও আতাকৰ আতাকৰো আতি আতিশয্য আত্ম আত্মঘাতী আত্মজীৱনী আত্মজীৱনীত আত্মপ্ৰকাশ আত্মশ্লাঘা আত্মসমৰ্পণ আত্মহত্যা আত্মহত্যাৰ আত্মহাৰা আত্মিক আত্মীয় আত্মীয়তাৰ আত্মৰক্ষাৰ আতৰ আথে আদখিনি আদখিনিহে আদখিনীয়া আদগোহালি আদঘণ্টামান আদমি আদমিকা আদহীয়া আদান আদায় আদায়ৰ আদালত আদালতত আদালতলৈ আদি আদিও আদিকাণ্ডৰ আদিত আদিবাসী আদিয়ে আদিৰ আদিৰে আদৰ আদৰণি আদৰণী আদৰি আদৰ্শ আদৰ্শৰ আদৰৰ আধলী আধা আধাসংখ্যক আধাৰ আধাৰতে আধাৰিত আধি আধিক্য আধুনিক আধুনিকতা আধ্যত্মিক আধ্যাত্মিক আধ্যাৰ আধৰুৱা আনকি আনঘৰৰ আনজন আনজনী আনন্দ আনন্দই আনন্দত আনন্দপুৰত আনন্দৰ আনপিনে আনফাললৈ আনফালে আনহাতে আনাহাতে আনি আনিছিলগৈনে আনিছোঁ আনিব আনিবলৈ আনিবা আনিবৰ আনিমেই আনিলে আনিলো আনু আনুগত্য আনুষংগিক আনুষ্ঠানিক আনে আন্তঃ আন্তঃগাঁথনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আন্তৰিক আন্তৰ্জাতিক আন্দোলন আন্দোলনক আন্দোলনকে আন্দোলনকো আন্দোলনটোক আন্দোলনত আন্দোলনতে আন্দোলনবোৰৰ আন্দোলনে আন্দোলনৰ আন্ধাৰ আন্ধাৰে আন্ধাৰৰ আনৰ আপডাল আপত্তি আপদ আপদে আপনিই আপল আপাচাহেব আপাদমস্তক আপি আপুনি আপুনিও আপুনিনো আপোচকামী আপোন আপোনঘাতী আপোনাক আপোনালৈ আপোনালোক আপোনালোকো আপোনাসকলে আপোনাসকলেও আপোনাৰ আপোনাৰে আপ্যায়ন আপ্লুত আফ্ৰিকান আবণ্টন আবণ্টনৰ আবতৰীয়া আবদাৰ আবদ্ধ আবশ্যক আবিয়ৈ আবিৰ্ভাৱ আবৃত্ত আবেদন আবেলি আবেলিৰ আবোল আবৰি আভস আভাস আভি আভিজাত্য আভিধানিক আভ্যন্তৰিক আমগছ আমগছত আমদানি আমন আমনি আমন্ত্ৰণ আমন্ত্ৰিত আমবাৰী আমবাৰীত আমলাতান্ত্ৰিক আমাক আমাকে আমাকো আমাদেৰ আমাদেৰই আমালৈ আমাৰ আমাৰো আমি আমিও আমিওতো আমিতো আমিনো আমিবোৰ আমিয়েই আমুকা আমূল আমে আমেৰিকা আমেৰিকাত আমেৰিকান আমেৰিকাৰ আমোদ আমোদেৰে আমোলা আমোলাপট্টিত আমোলাবিলাকক আমোলাবিলাকৰ আম্বানি আম্বেদকাৰ আম্বেদকাৰৰ আমৰ আমৰলি আমৰা আয় আয়তনত আয়তনৰ আয়ত্ত আয়াস আয়াৰচলৈ আয়ুক্তক আয়ুক্তৰ আয়ুস আয়ে আয়েক আয়েকলৈ আয়েকৰ আয়োজন আলতীয়া আলপৈচান আলফুলকৈ আলমত আলমাৰী আলসুৱা আলহী আলাপ আলাসৰ আলি আলিংগন আলিপুখুৰী আলিপুখুৰীৰ আলিবাটত আলিবাটে আলিবাটেদি আলিৰ আলু আলুগুটি আলেখ আলোকচিত্ৰ আলোচনা আলোচনাত আলোচনাৰ আলোচনী আলোচনীৰ আলোচিত আশঙ্কা আশয় আশা আশাকৰোঁ আশাত আশাবাদী আশাৰ আশিস আশীৰ আশীৰ্বাদ আশীৰ্বাদৰ আশু আশে আশ্চৰ্য আশ্চৰ্য্য আশ্বাস আশ্ৰম আশ্ৰমত আশ্ৰয় আশ্ৰয়দাতা আসক্ত আসন আসনচ্যুত আসনত আসম আসাম আসামলৈ আসামৰ আসুন্ আসোঁৱাহ আস্থা আস্থাৰ আস্পতালত আস্পতালৰ আস্ফালন আহগৈ আহবান আহমেদ আহমেদে আহল আহা আহাঁ আহাৰ আহাৰদি আহাৰসাঁজ আহি আহিছ আহিছা আহিছানে আহিছিল আহিছিলো আহিছে আহিছো আহিছোঁ আহিন আহিনৰ আহিব আহিবও আহিবগৈচোন আহিবলৈ আহিবলৈহে আহিবে আহিবৰ আহিল আহিলে আহিলো আহু আহুকাল আহুতি আহে আহোঁ আহোঁগৈ আহোঁতা আহোঁতে আহোঁতেই আহোম আহোমৰ আহ্নিক আহ্বান আহৰণ আৰকাপোৰখন আৰম্ভ আৰম্ভণি আৰম্ভণিতে আৰম্ভণিৰ আৰম্ভণিৰে আৰম্ভতে আৰম্ভৰ আৰাধ্য আৰামী আৰি আৰিমত্ত আৰিমত্তৰ আৰু আৰে আৰোগ্য আৰোহণ আৰ্কাইভ আৰ্জি আৰ্জেণ্টিনাৰ আৰ্ট আৰ্টিষ্ট্ আৰ্থসামাজিক আৰ্থিক আৰ্থিকভাৱে আৰ্দ্ৰ আৰ্দ্ৰতাত আৰ্দ্ৰতাৰ আৰ্নষ্ট আৰ্য আৰ্হি আৰ্হিত আৱণ্টন আৱত আৱশ্যক আৱশ্যকীয় আৱহ আৱাজ আৱাস আৱাহন আৱিষ্কাৰ আৱেগ আৱেগিক আৱেগৰ আৱেদনসম্পন্ন আৱেশ আৱেশে আৱৰণ আৱৰি আৱৰ্জনা ইংগিত ইংগিতে ইংলেণ্ডত ইংলেণ্ডলৈ ইংলেণ্ডে ইংৰাজ ইংৰাজসকলেই ইংৰাজী ইংৰাজীক ইংৰাজীলৈ ইংৰাজে ইংৰাজৰ ইইঁতে ইউআৰএল ইউনিভাৰ্চিটি ইউনিয়ন ইউৰোপীয় ইউৰোপৰ ইকটাসিকটা ইকাতি ইকাষে ইকি ইকৰানি ইগজ ইঙ্গিত ইচা ইচাট ইচিআইৰ ইচ্ছা ইচ্ছাকৃতভাৱে ইচ্ছাত ইচ্ছামতে ইছলাম ইজন ইজনতকৈ ইজ্জৎ ইঞ্চ ইঞ্চি ইঞ্জিন ইটো ইণ্ডাষ্টিজ ইণ্ডিয়া ইণ্ডিয়ান ইণ্ডিয়াৰ ইতস্ততঃ ইতস্ততঃবোধ ইতািহসটোৰ ইতি ইতিকিংসূচক ইতিপুৰ্বেই ইতিমধ্যে ইতিমধ্যেই ইতিহাস ইতিহাসক ইতিহাসত ইতিহাসবিদ ইতিহাসমূলক ইতিহাসৰ ইতো ইত্যাদি ইত্যাদিৰ ইনষ্টিটিউটৰ ইনাই ইনো ইন্দু ইন্দুক ইন্দুমতী ইন্দুমতীয়ে ইন্দুমতীৰ ইন্দুৰ ইন্দ্ৰই ইন্দ্ৰনাৰায়ণ ইন্দ্ৰপাল ইন্দ্ৰিয় ইন্দ্ৰৰ ইপাৰ ইপিঠি ইফাল ইফালে ইফালেও ইমান ইমানকেইটা ইমানটো ইমানতো ইমানদিন ইমাননো ইমানবছৰে ইমানবিলাক ইমানবোৰ ইমানো ইমূৰ ইমূৰে ইয়াক ইয়াকে ইয়াকেহে ইয়াকো ইয়াণ্ডাবু ইয়াণ্ডাবুত ইয়াত ইয়াতে ইয়াতেই ইয়াতো ইয়ালৈ ইয়াৰ ইয়াৰেই ইলতুতমিছৰ ইলিয়াছ ইষ্ট ইষ্টইণ্ডিয়া ইষ্টদেৱতা ইষ্টদেৱতাক ইষ্টদেৱী ইষ্টাৰ্ণ ইসব ইস্কু ইস্তাফা ইহঁত ইহঁতে ইহঁতৰ ইহকালৰ ইহলীলা ইহুদী ইহে ঈয়াৰোপৰি ঈশ্বৰ ঈশ্বৰক ঈশ্বৰে ঈশ্বৰৰ ঈষা ঈষৎ ঈৰ্ষা ঈৰ্ষান্বিত উঁইচিৰিঙা উইপৰুৱা উইলিয়াম উকট উকা উকীল উক্ত উখনা উখনি উখল উগুল উগ্ৰ উগ্ৰপন্থী উচটনি উচটা উচপ উচাট উচিত উচুপি উচ্কো উচ্চ উচ্চকক্ষ উচ্চতালৈ উচ্চতাৰ উচ্চতৰ উচ্চপদস্থ উচ্চভূমি উচ্চমানৰ উচ্চাকাংখাক উচ্চাঙ্গ উচ্চাৰণ উচ্চাৰিত উচ্ছন্ন উচ্ছৃঙ্খল উচ্ছেদ উচ্ছ্বসন উচ্ছ্বসিত উচ্ছ্বাস উচৰি উচৰিকৈ উছপ উছাহ উছৰ্গা উছৰ্গি উজনি উজনিৰ উজনীত উজলি উজাগৰী উজাগৰে উজান উজু উজুটি উজ্জীৱিত উজ্জ্বল উজ্জ্বলতা উটাই উটি উঠক উঠা উঠাই উঠাত উঠাতো উঠাদি উঠাব উঠাহি উঠাৰ উঠি উঠিও উঠিছিল উঠিছিলো উঠিছে উঠিব উঠিবই উঠিবলৈ উঠিবৰ উঠিয়েই উঠিল উঠিলে উঠিলেই উঠিলো উঠিহে উঠে উঠোঁ উঠোঁতা উঠোঁতাৰো উঠোঁতে উঠোৱাৰো উড়াল উড়িয়া উতনুৱা উতল উত্তপ্ত উত্তম উত্তীৰ্ণ উত্তৰ উত্তৰত উত্তৰপাৰৰ উত্তৰফাল উত্তৰস্বৰূপে উত্তৰাধিকাৰীৰ উত্তৰে উত্তৰৰ উত্তৰৰপৰা উত্থান উত্ৰাবল উথাপন উদং উদক উদগনি উদণ্ড উদয় উদয়গিৰি উদয়ত উদয়পুৰ উদয়পুৰতে উদয়পুৰলৈ উদয়পুৰৰ উদয়পূৰ উদয়াচলত উদাস উদাসীনতা উদাহৰণ উদীয়মান উদুলি উদ্ উদ্দীপনা উদ্দেশ্য উদ্দেশ্যি উদ্দেশ্যে উদ্ধতালি উদ্ধাৰ উদ্ধৃত উদ্ধৃতি উদ্বাউল উদ্বিগ্ন উদ্বিত উদ্বুদ্ধ উদ্বোধন উদ্ভাৱন উদ্ভাৱনী উদ্ভিদ উদ্ভিদৰ উদ্ভিদৰদ্বাৰা উদ্ভুত উদ্ভৱ উদ্ভৱো উদ্যমিতা উদ্যান উদ্যোগ উদ্যোগত উধাতু উধানকেইটাৰ উনপঞ্চাশটা উনুকিয়াই উনুকিয়ালে উন্নতি উন্নতিত উন্নতিৰ উন্নয়ন উন্নীত উন্মত্তা উন্মাদ উন্মাদিনী উন্মুক্ত উন্মেষ উন্মোচন উন্মোচিত উপকণ্ঠ উপকাৰ উপকাৰহে উপকাৰিতা উপকাৰী উপকাৰৰ উপকূল উপকূলত উপকূলৰ উপক্ৰম উপকৰণ উপকৰণত উপচি উপজাতি উপজাতিৰ উপজি উপজিছে উপজিবৰে উপজিল উপজীৱ্য উপত্যকাজোৰা উপত্যকাত উপত্যকাৰ উপদেশ উপদেশতকৈ উপদ্বাৰকা উপদ্ৰৱ উপদ্ৰৱলৈ উপনদী উপনিষদ উপনিষদসমূহ উপনিষদৰ উপনিষদৰপৰা উপনিৱেশত উপনীত উপনৈ উপনৈসমূহ উপন্যাসসমূহ উপন্যাসৰ উপপ্ৰজাতি উপবাসে উপভোগ উপমহাদেশৰ উপযুক্ত উপযোগী উপলক্ষ্যে উপলক্ষ্য্যে উপলক্ষ্য্য্য উপলব্ধ উপলুঙা উপলুঙ্গা উপশম উপসাগৰৰ উপসিৰা উপসুন্দীয়া উপস্থাপন উপস্থিত উপস্থিতসকলৰ উপস্থিতি উপহাৰ উপহাৰস্বৰূপে উপহাৰৰূপে উপাখ্যানটো উপাখ্যানৰ উপাজ্জৰ্ন উপাদানবোৰ উপাধি উপাধিটো উপাধিৰ উপায় উপায়সমূহ উপায়ান্তৰ উপায়ে উপায়েৰে উপাসনা উপাৰ্জন উপেন্দ্ৰ উপৰি উপৰিকৈ উপৰুৱা উপৰে উপৰ্যুক্ত উফৰি উবুৰি উভতি উভতিব উভতিল উভয় উভয়ই উভয়তে উভয়লিংগী উভয়েই উভয়ৰে উভলি উভৈনদী উমলি উমান উমানত উমানন্দ উমৈহতীয়া উম্লেখ উলংগ উলংঘন উলঙ্ঘনাকাৰীক উলহ উলাহ উলাহেৰে উলাহৰ উলিওৱা উলিওৱাত উলিয়াই উলিয়াইছ উলিয়াইছিল উলিয়াব উলিয়াবলৈও উলিয়ায় উলিয়ালে উল্লসিত উল্লিখিত উল্লেখ উল্লেখনীয় উল্লেখযোগ্য উল্লেখেই উল্লেখ্য উল্লেখ্যযোগ্য উশাহ উশাহে উৎকট উৎক্ষেপণ উৎকৰ্ষ উৎপতীয়া উৎপত্তি উৎপন্ন উৎপাতত উৎপাদন উৎপাদনকাৰী উৎপাদনৰ উৎফুল্ল উৎযাপন উৎস উৎসাহ উৎসাহেৰে উৎসৰ্গা উৎসৰ্গিত উৎসৱ উৎসৱত উৎসৱমুখৰ উৎসৱৰ উৰণ উৰণীয়া উৰহি উৰা উৰাই উৰাও উৰালত উৰি উৰিল উৰিষ্যা উৰিষ্যাত উৰিষ্যাৰ উৰিস্যা উৰুকা উৰুখ উৰুখি উৰুমি উৰ্দু উৰ্দ্ধতন উৰ্দ্ধমুখে উৰ্বীধৰ উৰ্মি উৱলি উৱাদিহ ঊনবিংশ ঊনষাঠিতম ঊনৈছ ঊহ্য ঋণশোধ ঋতুত ঋতুতো ঋতুস্ৰাৱ ঋষি ঋষিসকলৰ ঋষ্যমূক এংলো এইক এইকণ এইকেইঘৰেই এইকেইটা এইখন এইখিনি এইখিনিতে এইগৰাকী এইচ এইচৰ এইছ এইছোৱা এইজোৰ এইট এইটি এইটো এইটোকে এইটোৱেই এইঠু এইডাল এইদৰে এইধাৰ এইফালে এইফালৰ এইবাবে এইবাৰ এইবিলাক এইবিলাকত এইবোৰ এইলানি এইষাৰ এইসকল এইসকলৰ এইসময়ত এইৰ এইৰূপে এওঁ এওঁক এওঁকে এওঁলোক এওঁলোকৰ এওঁৰ একক একখানা একগোট একঘেয়ামি একচ্ছত্ৰী একজন একটা একতীয়াকৈ একত্ৰিত একত্ৰীকৰণ একদেৱ একপক্ষীয় একপ্ৰকাৰ একপ্ৰকাৰৰ একবাৰ একবিংশ একমাত্ৰ একমুহূৰ্তৰ একলা একশৰণ একসতৰি একসদনীয় একসেৱ একা একাঁজলি একাঁঠু একাংশত একাকাৰ একাকিত্ব একাকে একাগ্ৰচিত্তে একাডেমী একাডেমীও একাডেমীৰ একাণপতীয়া একাদশ একাদশী একাধাৰে একাধিক একান্তমন একান্তমনে একালত একুৰা একুৰি একে একেই একেখন একেছাটে একেজন একেজনী একেজাঁপে একেজোপা একেটা একেধাৰ একেধৰণৰ একেবাৰে একেবাৰেই একেলগ একেলগে একেলেথাৰি একেলেথাৰিয়ে একেষাৰ একেৰাহে একৈছ একো একোকে একোচকৈ একোজনী একোজনীৰ একোটা একোটি একোবছৰ একোবাৰ একোৱেই এক্ এক্সিকিউটিভ এক্ৰোবেটিক এখন এখনকে এখনত এখনহে এখনি এখনো এখনৰ এখলপীয়া এখোঁটালীয়াকৈ এখোজ এখোজকৈ এখোপ এগছি এগাড়ী এগিলাছ এগুণ এগোহালি এগ্ৰিমেণ্ট এগৰাকী এঘাৰ এঘৰ এঘৰীয়া এঘৰেও এঘৰৰ এঙামুৰি এচিলিম এচিলিমেই এচিষ্টেণ্ট এচুকত এচেলেকা এছটা এছাটি এছিয়া এছিয়াত এছিয়াৰ এছোৱা এজন এজনক এজনকৈহে এজনী এজনীকে এজনীয়ে এজনীৰ এজনে এজনেও এজনো এজনৰ এজাউৰি এজাক এজোপা এজোপাৰ এটকা এটলিয়ে এটা এটাই এটাইকেইজন এটাইখিনি এটাইতকৈ এটাইবিলাক এটাইবোৰ এটাইবোৰে এটাও এটাক এটাকৈ এটাত এটামান এটায়ে এটাৰ এটি এটিং এটুকুৰাৰে এটুপি এটোপ এটোপা এট্ৰিবিউছনৰ এঠোপা এডা এডাল এডালকে এডালিও এডালৰ এডিঙীয়া এডিঙীয়াকৈ এডিচন্ এডোখৰ এডোখৰে এডোখৰৰ এণ্টনি এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এণ্ড এণ্ড্ৰুজ এণ্ড্ৰুজে এতজন এতনা এতি এতিয়া এতিয়াই এতিয়াও এতিয়াতো এতিয়ালৈকে এথোকা এদফাৰ এদিন এদিনতে এদিনতো এদিনো এদিনৰ এদেও এদোণ এধা এধাজীয়া এধাডুখৰীয়াকৈয়ে এধানমানো এধাপোৰা এধামৰা এনিশা এনিশাত এনে এনেই এনেকুৱা এনেকুৱাই এনেকৈ এনেকৈয়ে এনেখন এনেটো এনেতে এনেদৰে এনেদৰেই এনেবিলাক এনেবোৰ এনেয়ে এনেয়েহে এনেয়ো এনেস্থলত এন্দুৰসকলৰ এন্দুৰে এপইচা এপদ এপাক এপিনে এপুখুৰী এপেণ্ডিচাইটিছ এপেলেট এপ্ৰিল এপ্ৰিললৈ এফাকি এফাকিও এফালে এফালৰপৰা এফুটমান এফেৰা এফেৰাকৈ এফৰা এবছৰ এবছৰলৈ এবছৰৰ এবাকচ এবাটি এবাৰ এবাৰি এবাৰী এবাৰেই এবাৰো এবাৰৰ এবিধ এবুকুৱা এবুৰি এবেগেত এবেলাতে এভঁড়াল এভাগ এমন এমাহ এমাহত এমাহমানলৈকে এমাহৰ এমুঠি এমূৰে এমোকোৰা এম্বেঁকা এম্বেচেদৰ এয়া এয়াক এয়ে এযোৰ এযোৰত এলান্ধু এলাহ এলুমিনিয়ামৰ এলেকা এলেকাত এলেকাসমূহ এলেকাৰ এশটা এশিঙীয়া এশৰ এষাৰ এসপ্তাহৰ এসময়ৰ এসাঁজ এসোপাৰ এহাজাৰ এহাতমান এহাল এহোঁপা এহোপা এৰক এৰা এৰাই এৰাতিৰ এৰাব এৰি এৰিব এৰিবা এৰিবৰ এৰিম এৰিলে এৰুৱাই এৱাৰ্ড্ এৱেঁ এৱেঁই এৱোঁ ঐকতান ঐক্য ঐতিহাসিক ঐতিহ্য ঐতিহ্যবাহী ঐতিহ্যৰ ঐতৰেয় ঐশ্বৰিক ঐশ্বৰ্য ওঁঠ ওঁঠটো ওঁঠত ওঁঠততুলি ওঁঠদুটা ওঁঠদুটি ওঁঠযুৰি ওঁঠৰো ওঁৰ ওকালতি ওকুমাৰ ওখনা ওখোৰা ওগো ওচৰ ওচৰত ওচৰতে ওচৰলৈ ওচৰলৈকে ওচৰা ওচৰাৎ ওচৰে ওচৰৰ ওচৰৰপৰা ওচৰৰে ওজা ওজৰ ওঠৰ ওড়িয়া ওড়িয়াত ওড়িশাত ওড়িশাৰ ওড়িশী ওড়ীচীক ওড়ীশী ওডিচি ওডিচিৰ ওডিচী ওডিশী ওডিসি ওতপ্ৰোত ওতপ্ৰোতভাৱে ওদালগুৰি ওদেৰ ওপঙা ওপঙি ওপচাই ওপজা ওপৰ ওপৰঞ্চি ওপৰত ওপৰমুৱা ওপৰলৈ ওপৰা ওপৰেৰে ওপৰৰ ওপৰৱালা ওফন্দাদি ওফন্দি ওফাইডাং ওফোন্দাগালী ওফৰাই ওভত ওভতনি ওভতা ওভতাই ওভোত ওভোতাই ওমল ওমলা ওম্ ওলট ওলমাদি ওলমি ওলাই ওলাইছ ওলাইছিলোগৈ ওলাইছে ওলাইছোঁ ওলাইছোঁহি ওলাওঁ ওলাওঁতে ওলাব ওলাবলৈ ওলাবৰ ওলায় ওলাল ওলালহি ওলালা ওলালাহি ওলালেও ওলালো ওলালোঁ ওলোটা ওলোমা ওলোৱা ওলোৱাদি ওস্তাদ ওহি ওৰটো ওৰণিখন ওৰফে ওৰেদিন ওৰেনিশা ওৰেৰাতি ওৱালাই ওৱেল ওৱৰ্কচ্ ঔপনিৱেশতাবাদৰ ঔপনিৱেশিক ঔপন্যাসিক ঔষধ ঔষধি ঔষধিয়া ঔৎসুকতা ঔৎসুক্য ঔৰস কঁকাল কঁকালখন কঁকালত কঁকালে কঁকালেৰে কঁকালৰ কঁঠাল কঁঠালটো কঁঠালৰ কঁড়িয়াই কঁপনি কঁপাই কঁপাব কঁপি কঁপিছে কঁপিব কঁপিবলৈ কঁপে কঁহাৰ কঁহাৰৰ কংকণ কংগো কংগ্ৰছকৰ্মী কংগ্ৰছৰ কংগ্ৰেছ কংগ্ৰেছে কংগ্ৰেছেও কংগ্ৰেছৰ কংগ্ৰেছৰপৰা কইনা কওঁ কওঁতা কওঁতে কওক কওকচোন ককাই ককাইদেউ ককাইদেৱে ককাইহঁত ককাক ককাকৰ ককাদেউতাক ককায়েক ককায়েকে ককায়েকৰ ককায়েৰ কক্ষ কক্ষৰ কঙালী কচু কচ্ কছাৰী কছাৰীসকলে কছাৰীসকলৰ কছাৰীৰ কছু কছুটো কছৰী কটক কটকটীয়াকৈ কটন কটপ্ কটা কটাই কটাইছোঁ কটাওঁ কটাবলৈ কটায় কটালে কটাৰী কটূক্তি কটোৱা কট্কটীয়া কঠিন কঠীয়া কঠীয়াতলি কঠুৱা কঠোৰ কড়মড় কঢ়া কঢ়াটোহে কঢ়িয়াই কণদাহঁতে কণমানি কণা কণিকা কণ্ট্ৰলাৰ কণ্ঠ কণ্ঠদান কণ্ঠশিল্পী কণ্ঠে কণ্ঠেৰে কণ্ঠৰ কণ্ঠৰোধ কতনা কতা কতো কথা কথাই কথাও কথাকে কথাখিনি কথাটো কথাটোও কথাটোত কথাটোৰ কথাটোৱে কথাত কথাতোমাৰ কথাবোৰ কথাবোৰৰ কথামতে কথাল কথাষাৰ কথাষাৰৰ কথাৰ কথাৰে কথাৰেই কথিত কথিলে কথোপকথন কদলি কদা কদাকাচিৎ কদৰ্য কদৰ্য্য কনিষ্টবল কনিষ্টবলৰ কনিষ্ঠ কন্দনামুৱা কন্দল কন্দলিকে কন্দলিয়ে কন্দলিৰ কন্দলৰ কন্দা কন্দুৱাটো কন্নড় কন্যা কন্যাক কন্যাটিৰ কন্যাৰ কপট কপটভাৱে কপাল কপালত কপালে কপাহী কপিল কপিলিমুখৰ কপিলী কপিলীৰ কপৌবোৰৰ কপৌৱনীৰ কপৌৱে কবই কবও কবলগা কবলগীয়া কবি কবিকাহিনী কবিগুৰু কবিতা কবিতাটি কবিতাটো কবিতাবোৰ কবিতাবোৰৰ কবিতাৰ কবিতাৰে কবিত্ব কবিয়ে কবিসকলক কবিসকলৰ কবিৰ কবৰ কমখন কমতা কমতাত কমতাপুৰলৈ কমতাৰ কমতাৰাজৰ কমতেশ্বৰ কমন্স কমন্সত কমনৱেলথ কমল কমলবৰুৱাই কমলাৰ কমলেষু কমা কমাই কমাব কমাৰ কমি কমিউনিষ্ট কমিটি কমিটিও কমিটিৰ কমিটী কমিনী কমিশ্যনৰ কমিশ্যনৰে কমেই কম্পাউণ্ডৰৰ কম্বল কয় কয়লাৰ কলং কলকাতা কলকাতাৰ কলঙৰ কলটো কলঠহুৰা কলডিলীয়া কলত কলপাতত কলম কলম্বিয়া কলা কলাক্ষেত্ৰৰ কলাগুৰু কলাপ কলাপাত কলাৰ কলি কলিকতা কলিকতাত কলিকতাৰ কলিকতীয়া কলিকাতাৱালী কলিতা কলিয়াইছে কলিয়ে কলিৰ কলীয়া কলুষিত কলে কলেই কলেও কলেজ কলেজিয়েট কলেজৰ কলেৱৰ কলৈ কলৈকো কলো কলোহেঁতেন কল্প কল্পনা কল্পনাৰ কল্যাণ কল্যাণীয়বৰ কষ্ট কষ্টকৰ কষ্টত কষ্টসাধ্য কষ্টে কষ্টেৰে কস্তুৰবা কহাঁৰ কহে কাঁইটীয়া কাঁচলি কাঁটা কাঁড় কাঁড়ে কাঁতৰ কাঁহ কাঁহৰ কাইলৈ কাউঞ্চিল কাউঞ্চিলে কাউণ্ট কাউনঞ্চিল কাউৰী কাক কাকডোঙা কাকত কাকতত কাকতালীয়ভাৱে কাকতি কাকতী কাকূতি কাকূতিৰ কাকেই কাকেইনো কাকো কাকোৱেই কাগজ কাচি কাচিৎ কাচোন কাছ কাছাৰ কাছাৰী কাছাৰীত কাছাৰীলৈ কাছাৰীৰ কাজ কাজটি কাজল কাজিয়া কাজিৰঙাত কাজী কাজে কাঞ্চন কাটল কাটাই কাটাইছিল কাটাতে কাটি কাটিছে কাটিব কাটিবলৈ কাটিবা কাটিবি কাটিম কাটিলেও কাটে কাটোন কাঠ কাঠখৰি কাঠখৰিৰ কাঠি কাঠিৰে কাঠী কাঠৰ কাঢ়ি কাঢ়িছে কাঢ়িব কাঢ়িলে কাঢ়োঁতা কাঢ়োঁতে কাণ কাণখন কাণখনৰ কাণত কাণতলীয়া কাণসাৰ কাণি কাণে কাণ্ড কাণ্ডক কাণ্ডৰ কাণ্ডৰপৰা কাণৰ কাতি কাতিকৈ কাতিৰ কাতৰ কাতৰি কানন কাননি কানমাৰি কানি কানী কানীয়া কানীৰ কানুন কানুপাৰ কান্ত কান্তি কান্তিয়ে কান্দাজটোৱে কান্দি কান্দিছে কান্দিব কান্দিবলৈ কান্দোন কান্দোনেৰে কান্দোনৰ কান্ধ কান্ধত কান্ধেই কাপ কাপুৰুষৰ কাপোৰ কাপোৰকানি কাপোৰৰ কাবাৰ কাবেৰী কাবৌ কাব্য কাব্যগ্ৰন্থ কাব্যগ্ৰন্থখন কাব্যগ্ৰন্থত কাব্যগ্ৰন্থৰ কাব্যগ্ৰন্থৰে কাব্যপুথি কাব্যপুথিৰ কাব্যৰ কাব্যৰচনাৰ কাম কামকে কামটি কামটোও কামত কামদেউ কামদেউক কামদেউৰ কামদেও কামনা কামনাৰে কামাখ্যা কামি কামিনীহঁতৰ কামুৰি কামুৰিব কামুৰিলে কামে কামেশ্বৰ কামো কামোৰা কাম্য কামৰ কামৰূপ কামৰূপত কামৰূপী কামৰূপৰ কায়মনো কায়স্থ কায়স্থও কায়স্থৰ কায্য কাল কালকাৰ কালক্ৰমত কালছোৱা কালছোৱাত কালটোক কালত কালতে কালতেই কালতো কালনাত কালনাৰ কালমৃগয়া কালা কালান্তক কালি কালিউৱাচ কালিকা কালিদাস কালিদাসৰ কালিন্দীক কালিয়দমন কালিহে কালিৰ কালী কালীন কালেৰ কালৰ কাশী কাশীধামলৈ কাশীলৈ কাশ্মীৰ কাশ্যপ কাষ কাষত কাষতে কাষলৈ কাষে কাষেদি কাষৰ কাষৰীয়া কাহ কাহাৰ কাহাৰে কাহিনী কাহিনীভাগকেই কাহিলিপুৱা কাৰ কাৰকসমূহ কাৰখানা কাৰণ কাৰণটো কাৰণত কাৰণতে কাৰণসমূহ কাৰণে কাৰণেই কাৰদণ্ড কাৰবাৰ কাৰাগাৰত কাৰাবন্দী কাৰাবাস কাৰাবাসৰ কাৰাবাসৰপৰা কাৰুকাৰ্য কাৰুকাৰ্যবোৰে কাৰুণ্য কাৰো কাৰোবাক কাৰোবাৰ কাৰ্তিক কাৰ্তিকৰ কাৰ্পণ্য কাৰ্বি কাৰ্বিপাহৰ কাৰ্য কাৰ্যই কাৰ্যকলাপ কাৰ্যকলাপে কাৰ্যকলাপৰ কাৰ্যকাৰিতাত কাৰ্যক্ৰমৰ কাৰ্যকৰী কাৰ্যত কাৰ্যনিবাহ কাৰ্যনিৰ্বাহ কাৰ্যনিৰ্বাহী কাৰ্যপদ্ধতি কাৰ্যবাহী কাৰ্যসূচী কাৰ্যসূচীত কাৰ্যসূচীৰে কাৰ্যালয়ত কাৰ্যালয়সমূহ কাৰ্যালয়ৰ কাৰ্যাৱলীক কাৰ্য্য কাৰ্য্যঃ কাৰ্য্যবশতঃ কাৰ্য্যসূচী কাৰ্যৰ কাৰ্ল কাৱ কাৱৈ কিঁ কিংকৰ্তব্যবিমূঢ় কিংবদন্তি কিক্ কিছু কিছুদিন কিছুদিনৰ কিছুদূৰ কিছুদূৰৰ কিছুমান কিছুমানে কিছুসময় কিজানি কিঞ্চিৎ কিতাপ কিতাপকেইখন কিতাপবোৰে কিতাপো কিদৰে কিনকিনীয়া কিনা কিনাৰামে কিনি কিনিছিল কিনিছোঁ কিনিবলৈ কিনিবলৈও কিনিবা কিনিবৈ কিনো কিনোতাক কিন্তু কিন্তুতেই কিবা কিবাকিবি কিমান কিমি কিম্দে কিম্বা কিয় কিয়দংশ কিয়নো কিয়াই কিল কিললৈ কিলাই কিলাইছে কিলাওক কিলাকুটি কিলেগ্ৰাম কিলো কিলোমিটাৰ কিলোমিটাৰত কিলোমিটাৰমান কিশোৰ কিশোৰী কিষ্কিন্ধ্যা কিহত কিহবাৰ কিহে কিহেঁ কিহেৰে কিহৰ কিৰ্পিণ কিৰ্পিন কীট কীটাণু কীৰ্তন কীৰ্তনত কুঁচি কুঁজা কুঁজী কুঁহি কুঁহিপাত কুঁহিয়াৰ কুঁৱলী কুই কুইন কুকি কুকুৰ কুকুৰা কুকুৰাই কুকুৰৰ কুটমক কুটি কুটিল কুটী কুটুম কুটুমৰ কুঠাৰ কুঠি কুঠিত কুঠৰী কুণ্ডিল্য কুতুৰি কুন্ধচ কুপ্ৰবৃত্তিতে কুপ্ৰবৃত্তিৰ কুবিয়াই কুবিয়ালো কুমলি কুমলীয়া কুমাৰ কুমাৰগাঁও কুল কুলকমল কুলসি কুলসী কুলাধমে কুলি কুলিৰ কুলী কুলেই কুল্ কুলৰ কুলৰো কুশলী কুশলে কুশলৰ কুশান কুসংসৰ্গ কুসুমতলিতঘৰ কুসুম্বৰ কুসুম্বৰৰ কুহুলিয়াই কুৰা কুৰি কুৰিজন কুৰিটকা কুৰুতে কুৰ্ম কূট কূটনৈতিক কূটাই কূটাঘাতমূলক কূৰ্চুট কৃচ্ছ্ৰসাধন কৃতজ্ঞতা কৃতসঙ্কল্প কৃতিত্ব কৃত্যক কৃত্যাদি কৃত্ৰিম কৃপণালি কৃপাত কৃপালু কৃষকসকলক কৃষকসকলে কৃষকসকলৰপৰা কৃষকে কৃষি কৃষ্ট কৃষ্টি কৃষ্ণই কৃষ্ণক কৃষ্ণচন্দ্ৰ কৃষ্ণতেই কৃষ্ণভক্তিৰ কৃষ্ণলৈ কৃষ্ণা কৃষ্ণাই কৃষ্ণাঙ্গী কৃষ্ণৰ কেঁকনি কেঁকনিগেথনিহে কেঁকাই কেঁকাব কেঁকুৰি কেঁচা কেঁচাই কেঁচাত কেঁচুৱা কেঁচুৱাৰ কেঁয়া কেই কেইখন কেইখনমান কেইগৰাকী কেইছটামান কেইজন কেইজনক কেইজনমান কেইজনমানে কেইজনীক কেইজনে কেইটা কেইটাই কেইটাও কেইটাক কেইটামান কেইটায়ো কেইটাৰ কেইটাৰে কেইটি কেইটিও কেইদিন কেইবা কেইবাখনো কেইবাজনো কেইবাটাও কেইবাদিন কেইবাদিনো কেইবাদিনৰ কেইবাপ্ৰকাৰ কেইবাপ্ৰকাৰৰ কেইবাবছৰ কেইবাবাৰো কেইবামাহ কেইবামাহো কেইষাৰ কেইষাৰে কেও কেখেতৰ কেচু কেচুমুৰিয়া কেজনৰ কেটা কেটাও কেটেৰ কেটেৰা কেণ্ডিস্থিত কেতিয়া কেতিয়াও কেতিয়াবা কেতিয়াবাই কেথা কেন কেনভাচ কেনভাচত কেনিবা কেনে কেনেকুৱা কেনেকৈ কেনেধৰণৰ কেনেবা কেনেবাকৈ কেন্দাৰা কেন্দ্ৰ কেন্দ্ৰত কেন্দ্ৰবিন্দু কেন্দ্ৰিক কেন্দ্ৰীয় কেন্দ্ৰীয়শাসিত কেপ কেপাই কেবাখনো কেবাহাজাৰ কেবিনেট কেবিনেটে কেবিনৰ কেমন কেয়া কেয়াঁ কেয়ূৰ কেলা কেলি কেলিগোপাল কেলেই কেলেণ্ডাৰ কেলেহুৱা কেলৈ কেশৰী কেষাৰ কেসৰ কেহ কেহে কেহেঁৰাজ কেহেৰাজ কেৰ কেৰকেৰীয়া কেৰাছিন কেৰীয়া কেৰু কেৰেয়া কেৰেয়াতে কেৰ্কেটুৱাবোৰ কেৱ কেৱল কৈকেয় কৈছনে কৈছা কৈছিল কৈছিলা কৈছিলি কৈছিলোঁ কৈছে কৈছেনে কৈছো কৈছোঁ কৈয়ে কৈয়েই কৈলাস কৈলে কৈশিক কৈৱৰ্ত কোঁচাই কোঁহ কোঁৱা কোঁৱৰপুৰ কোকালি কোকিলাবেন কোক্ কোকৰাঝাৰ কোচ কোচত কোচবিহাৰত কোচৰ কোছীৰ কোটাৰ কোটোৰা কোঠা কোঠাত কোঠালি কোড কোণটিত কোণত কোণাৰ্ক কোণীয়া কোণে কোথাই কোন কোনও কোনখন কোনটো কোনফালে কোনে কোনেও কোনেনো কোনো কোনোকালে কোনোখনেই কোনোতো কোনোদিন কোনোধৰণৰ কোনোপধ্যেই কোনোবা কোনোবাই কোনোবাইতো কোনোবাজনে কোনোমতে কোনোৰ কোপ কোব কোবটো কোবত কোবাই কোবেৰে কোবোৱা কোবৰ কোমল কোমলচাউলৰ কোমোৰা কোমোৰাকটাত কোম্পানীত কোম্পানীয়ে কোল কোলনীবিলাকৰ কোলবিলাক কোলসুন্দৰীহঁতৰ কোলাত কোলালৈ কোলাৰ কোলে কোলৰ কোশল কোষা কোৰ কোৰান কোৰে কোৰেৰে কোৰোকাৰ কোৰৰ কোৱঁৰ কোৱঁৰক কোৱঁৰপুৰৰ কোৱঁৰৰ কোৱা কোৱাঁ কোৱাঁগৈ কোৱাচোন কোৱালিটি কোৱাৰ কৌতূহল কৌশল ক্তিটো ক্যা ক্লিমেণ্ট ক্লে ক্ষণ ক্ষণত ক্ষণিক ক্ষত ক্ষতি ক্ষতিকাৰক ক্ষতিগ্ৰস্ত ক্ষতিপূৰণ ক্ষন্তেকতে ক্ষন্তেকীয়া ক্ষন্তেকৰ ক্ষমণীয় ক্ষমতা ক্ষমতাত ক্ষমতাসমূহক ক্ষমতাৰ ক্ষমতাৰে ক্ষমা ক্ষয় ক্ষাৰীয় ক্ষিপ্ৰ ক্ষীণ ক্ষীণকায় ক্ষুণ্ণ ক্ষুদ্ৰ ক্ষেত্ৰ ক্ষেত্ৰত ক্ষেত্ৰতে ক্ষেত্ৰলৈ ক্ষেত্ৰলৈও ক্ষেত্ৰৰ ক্ৰম ক্ৰমণিকা ক্ৰমত ক্ৰমশঃ ক্ৰমান্বয়ে ক্ৰমাৎ ক্ৰমে ক্ৰাফ্ট ক্ৰিয়া ক্ৰিয়াকাণ্ডৰ ক্ৰিয়েটিভ ক্ৰীড়া ক্ৰীড়ামূলক ক্ৰীতদাস ক্ৰোধোন্মত্ত কৰক কৰগৈ কৰচন কৰণ কৰত কৰতল কৰতলীয়া কৰতে কৰতেৰে কৰতোৱা কৰতোৱালৈকে কৰদানৰ কৰবালৈ কৰবাৰ কৰবাৰপৰা কৰব্যৱস্থা কৰযোৰ কৰা কৰাঁ কৰাই কৰাইছিল কৰাটো কৰাটোৱেই কৰাত কৰাতো কৰাদি কৰাব কৰাবই কৰাবলৈ কৰাবৰ কৰায় কৰায়ত্ত কৰাল কৰালে কৰাসকল কৰাৰ কৰি কৰিও কৰিচকু কৰিছ কৰিছল কৰিছহঁক কৰিছা কৰিছিল কৰিছিলো কৰিছিলোঁ কৰিছে কৰিছোঁ কৰিত কৰিনো কৰিব কৰিবলগীয়া কৰিবলৈ কৰিবলৈও কৰিবলৈকো কৰিবা কৰিবি কৰিবে কৰিবৰ কৰিম কৰিমগঞ্জ কৰিমহঁক কৰিয়া কৰিয়েই কৰিলত কৰিলা কৰিলে কৰিলেই কৰিলেও কৰিলেহে কৰিলো কৰিলোঁ কৰিহে কৰুণ কৰুণৰসত কৰে কৰো কৰোঁ কৰোঁতা কৰোঁতে কৰোঁহো কৰোৱা কৰ্কশ কৰ্ণ কৰ্তব্য কৰ্তৃকাৰক কৰ্তৃত্ব কৰ্তৃত্বত কৰ্তৃপক্ষ কৰ্প কৰ্ম কৰ্মচাৰী কৰ্মত কৰ্মনাশা কৰ্মী কৰ্মৰ কৰ্মৰাজি কৰ্মৰাজিক কৰ্মৰাজিয়ে কৰ্মৰাজিৰে কৰ্ষণ কৱচ কৱন্ধ কৱলত খংজুই খংটো খংমুৱাকৈ খংৰূপী খকা খকৰা খঙে খঙো খঙৰ খচ্ খচ্মচ্ খচৰা খচৰাত খজুৱতি খজুৱাব খটখটী খটী খটোৱা খণ্ড খণ্ডক খণ্ডত খণ্ডাব খণ্ডৰ খতম খতি খতিয়ান খনক খনকে খনকো খনত খনতে খনতো খনন খননৰ খনলৈ খনলৈকে খনলৈকো খনলৈয়ো খনা খনিকৰৰ খনে খনেই খনেও খনেদি খনেৰে খনো খন্তেকতে খন্তেকৰ খনৰ খনৰে খপো খবৰ খলপীয়া খলা খলিহাই খল্ খহনীয়া খহনীয়াই খহনীয়াক খহনীয়াৰ খহাই খহাৰ খহি খাঁ খাঁকি খাঁকিত খাই খাইছিল খাইছে খাইটি খাইহে খাও খাওঁ খাওঁতা খাওঁতে খাওক খাওনা খাগৰি খাজ খাজনা খাজনাৰ খাটনি খাটাং খাটাংকৈ খাটাৰে খাটি খাতনীয়াৰ খাতিৰ খাতিৰত খাদ্য খান খানা খানাক খানি খানিবলৈ খানিলে খানিলো খান্দিবলৈ খান্দু খান্দোতে খাপৰীৰ খাব খাবটো খাবলৈ খাবা খাম খামনে খামুচি খামোচ খামোচটো খায় খায়গৈ খায়ো খাল খালবিলাকত খালাচ খালানে খালি খালিফ খালী খালে খাৰাভেলাৰ খাৰু খাৰুজোৰ খাৰুৱে খাৱনে খিংখিঙীয়া খিকিন্দালি খিনি খিনিত খিনিতে খিনিতেই খিয়লাখিয়লি খিয়াল খিল খিলা খিলাফত খিলিপ্ খিৰ খিৰিকী খিৰিকীৰ খীণ খীণাই খুঁচি খুঁচৰি খুঁচৰিয়ে খুঁজিব খুঁটা খুঁটাবোৰ খুঁটাবোৰৰো খুঁটাসমূহত খুঁটি খুঁটিলে খুউব খুওৱা খুচি খুজি খুজিছ খুজিছা খুজিছিল খুজিছে খুজিছোঁ খুজিব খুজিলে খুজিলেই খুটখাট খুটি খুটুৰ খুন খুনুপাকৰ খুন্দখাই খুন্দা খুন্দাটো খুব খুলক খুলন্তৰ খুলি খুৰা খুৰাই খুৰী খুৰেৰে খুৱাই খুৱাইছিল খুৱাদি খুৱাব খুৱাবলৈ খুৱায় খুৱায়ে খুৱালে খেকাৰি খেচখেচাই খেড়া খেড়াত খেড়াৰ খেতি খেতিপথাৰত খেতিয়কসকলক খেতিয়কসকলে খেতিৰ খেদা খেদি খেদিব খেদিবৰ খেদিলে খেয়া খেয়াল খেয়ালি খেয়ে খেল খেলপথাৰ খেলা খেলাগৈ খেলাল খেলি খেলিবলৈ খেলিমেলি খেলুৱৈগৰাকী খেলে খেৰ খেৰী খোঁচ খোঁচটি খোঁচটো খোঁচাৰ খোঁটালীয়া খোকা খোচ খোচোনাত খোজ খোজত খোজা খোজে খোজেও খোজো খোজোঁতা খোজোঁতে খোজোঁতেই খোজৰ খোটা খোটালি খোটালিটোৰ খোটালিত খোটালিতে খোটালিলৈ খোদিত খোপনি খোব খোল খোলা খোলাটো খোলাত খোলাৰে খোৰাকৰ খোৰোচা খোৱা খোৱাটো খোৱাটোৰ খোৱাত খোৱাবস্তু খোৱাৰ খ্যাত খ্যাতনামা খ্যাতি খ্ৰী খ্ৰীষ্টপূৰ্ব খ্ৰীষ্টান খ্ৰীষ্টানসকলৰ খ্ৰীষ্টাব্দ খ্ৰীষ্টাব্দত খ্ৰীষ্টিয়ান খ্ৰীষ্টীয় খৰচ খৰচি খৰচৰ খৰণি খৰণিটোৱেই খৰত খৰতকীয়াকৈ খৰম খৰমে খৰালি খৰাহি খৰি খৰিয়াল খৰিয়ালকে খৰিয়ে খৰিৰ খৰীভাৰী খৰীয়া খৰ্ গঁড় গঁথা গংগা গংগাধৰ গংগাৰ গগন গগৈ গঙ্গাজল গঙ্গাৰাম গচকত গছকি গছজোপা গছজোপাৰ গছত গছতে গছননিবোৰে গছনি গছনিত গছনিৰ গছবোৰ গছাটোত গছি গছিক গছিয়ে গছী গছেও গছেৰে গছোৱাই গছৰ গজগতি গজা গজাল গজালি গজিল গজেন্দ্ৰৰ গঞ্জনা গঞ্জাম গঠন গঠনো গঠনৰ গঠিত গড়ে গঢ় গঢ়াইছিল গঢ়াৰ গঢ়ি গঢ়িলো গণতন্ত্ৰ গণতান্ত্ৰিক গণনা গণপৰিষদত গণপৰিষসকলৰ গণভোটৰ গণহত্যাৰ গণিত গণেশ গণ্ডকী গণ্ডগোল গণ্ডা গণ্য গণৰাজ্য গতা গতাই গতানুগতিকভাৱে গতি গতিকে গতিত গতিয়া গতিয়াই গতিশীল গত্যন্তৰ গদাধৰ গধুৰ গধূলি গধূলিকৈ গধূলিৰ গধূলী গন্ধৰ্ব গপি গপ্ গবা গব্য গবৰ্ণমেণ্টৰ গভীৰ গভীৰভাৱে গমকে গমন গমনেৰে গমি গম্ভীৰ গয়াপাল গলত গলধন গলবস্ত্ৰে গলহি গলহেঁতেন গলহেকাৰি গলা গলি গলে গলেই গলো গলোঁ গল্প গল্পই গল্পকাৰ গল্পকে গল্পকেইটা গল্পগুচ্ছ গল্পটা গল্পটি গল্পত গল্পসমূহত গল্পসল্প গল্পৰ গহনা গহীন গহীনকৈ গহীনভাৱে গাঁও গাঁওকেইখন গাঁওখন গাঁওখনহে গাঁওখনো গাঁওখনৰ গাঁওবাসী গাঁওবাসীৰ গাঁওবুঢ়া গাঁওবোৰ গাঁওবোৰত গাঁওবোৰৰ গাঁওমুৱা গাঁওসমূহ গাঁঠি গাঁঠিত গাঁঠৰি গাঁত গাঁতত গাঁতৰ গাঁথনি গাঁৱত গাঁৱতে গাঁৱতো গাঁৱলীয়া গাঁৱলৈ গাঁৱৰ গাই গাইছে গাইপতি গাইমুৱা গাওঁ গাখীৰ গাজনি গাঞ্জা গাটি গাটো গাড়ী গাড়ীখন গাড়ীখনত গাড়ীখনেও গাড়ীত গাড়ীতে গাড়ীয়ে গাড়ীৰ গাঢ় গাণনিক গাত গাতঁৰ গাতে গাতো গাতৰ গাথা গাদিত গান গানটো গান্ধী গান্ধীক গান্ধীজীৰ গান্ধীয়ে গান্ধীয়েই গান্ধীৰ গানৰ গাপ গাফিলতি গাফিলি গাবা গাভৰু গাভৰুহাল গামোচা গামোচাৰ গামোচাৰে গাম্ভীৰ্য গাম্ভীৰ্য্য গায়ক গায়ন গায়িকা গায়ে গায়েই গাল গালাজ গালি গালে গালৈ গালৱ গাহৰি গাৰ গাৰপৰা গাৰাপ গাৰু গাৰে গাৰো গাৰোৱান গাৰ্গী গাৰ্ডেনৰিচৰ গাৱ গাৱত গাৱেঁ গাৱৰ গিলি গিৰমিট গিৰমিটটো গিৰমিট্ গিৰি গিৰিপ গিৰিব গিৰিয়েৰ গিৰিয়েৰক গিৰিয়েৰে গিৰিয়েৰৰ গিৰিহঁত গিৰিহঁতনিক গিৰিহঁতনী গিৰিহঁতনীয়ে গিৰিহঁতনীৰ গিৰিহঁতৰ গিৰীয়েক গিৰীয়েকক গিৰীয়েকে গিৰীয়েকৰ গিৰীহঁত গিৰীহঁতক গিৰ্ গীত গীতটি গীতটো গীতটোৰ গীতত গীতবাদ্যত গীতা গীতাঞ্জলি গীতাঞ্জলীৰ গীতাত গীতাভূষণ গীতাৰ গীতি গীতিকাৰ গীতিধৰ্মী গীতিনাত্য গীতে গীতো গীতৰ গুঁজি গুগল গুগলে গুচ গুচাই গুচাব গুচি গুচে গুচৰীয়া গুছি গুজৰাটী গুজৰাটৰ গুজৰি গুজৱ গুটি গুটিয়া গুটীয়া গুড় গুণ গুণগত গুণগুণা গুণগুণাই গুণটো গুণত গুণমালা গুণা গুণাই গুণাগুণ গুণি গুণে গুণেৰে গুণোতা গুণোতে গুণ্ গুণ্ডামি গুণৰ গুণৰাশি গুণৱতী গুনী গুনৱতী গুমৰি গুলপীয়া গুল্ম গুহা গুহাত গুহাতে গুহাৰ গুৰি গুৰিত গুৰিয়াল গুৰিলৈকে গুৰিৰ গুৰু গুৰুং গুৰুক গুৰুগৃহত গুৰুগৃহৰ গুৰুচৰিতৰ গুৰুজনে গুৰুজানে গুৰুতো গুৰুত্ব গুৰুত্বপূৰ্ণ গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে গুৰুত্বৰ গুৰুতৰ গুৰুদেৱ গুৰুভটিমা গুৰুল গুৰুলা গুৰুলাগুৰুল গুৰুৰ গুৱা গুৱাল গুৱালে গুৱাহাটী গুৱাহাটীলৈ গুৱাহাটীৰ গূঢ়াৰ্থ গৃহ গৃহকাৰ্য্য গৃহপ্ৰৱেশ গৃহবাস গৃহবাসো গৃহলৈ গৃহসজ্জা গৃহস্থালি গৃহস্থী গৃহীত গেঁৰো গেইটৰ গেঙেৰি গেটৰ গেবাৰি গেলা গেলাই গেলাৰী গেলি গেৰ গেৰি গেৰেকানিত গেৰেহা গেৰোৱাত গৈছ গৈছলো গৈছিল গৈছিলি গৈছিলো গৈছে গৈছো গৈছোঁ গৈয়ো গোঁজৰণি গোঁড়া গোঁফ গোঁফত গোঁফে গোঁহায়ে গোকাট গোকৰ্ণকে গোচৰ গোচৰৰ গোজ গোজাতীৰ গোট গোটখাই গোটত গোটা গোটাই গোটাইছিলো গোটাচেৰেক গোটাব গোটাবলৈ গোটালে গোটিপুয়া গোটেই গোটেইকেইটা গোটেইখন গোটেইখনে গোটেইটো গোটেইবোৰ গোড়া গোড়ামি গোড়ায় গোতেই গোত্ৰ গোদাবৰী গোনা গোনাম গোন্ধ গোন্ধে গোপনীয় গোপনীয়তা গোপবালক গোপবালককে গোপাল গোপীনি গোপীসকলে গোপীসকলৰ গোবিন্দ গোবিন্দা গোবৰ গোবৰখুটিৰ গোমতী গোমস্তা গোমোঠামুঈ গোল গোলকীয় গোলমাল গোলাকাৰ গোলাঘাট গোলাপী গোলাম গোলামক গোলামাল গোলামি গোলামিয়ে গোলামিৰ গোষ্ঠী গোষ্ঠীৰ গোসাঁই গোসাঁইক গোসাঁইঘৰ গোসাঁইচাকি গোসাঁইনো গোসাঁইসেৱা গোসাঁইৰ গোসাঁনী গোসাঁনীলৈ গোসাঁনীৰ গোসাঁয়ে গোস্বামী গোস্বামীবোৰতো গোস্বামীয়ে গোস্বামীৰ গোহলিত গোহাঁই গোহালি গোহালিলৈ গোহাৰি গোৰটো গোৰীয়া গোৰোহনিয়ে গোৰোৱাত গোৰ্ গোৰ্খা গোৱালপাৰা গোৱালিয়া গৌড় গৌড়ৰ গৌণ গৌতম গৌৰী গৌৰীও গৌৰীনাথ গৌৰৱ গৌৰৱময় গৌৰৱান্বিত গ্ৰন্থ গ্ৰন্থক গ্ৰন্থখন গ্ৰন্থখনক গ্ৰন্থত গ্ৰন্থসমূহক গ্ৰন্থসমূহৰ গ্ৰন্থাগাৰ গ্ৰন্থি গ্ৰন্থৰ গ্ৰন্থৰাজি গ্ৰন্থৰে গ্ৰপ্তাৰ গ্ৰস্ত গ্ৰহ গ্ৰহণ গ্ৰহণৰ গ্ৰাফিক গ্ৰামাঞ্চল গ্ৰামীণ গ্ৰাম্য গ্ৰাস গ্ৰাসে গ্ৰেপ্তাৰ গ্ৰেমিঙত গৰকা গৰখীয়াৰ গৰগৰাই গৰজ গৰম গৰমৰ গৰমৰপৰা গৰা গৰাকী গৰাকীজন গৰাকীমান গৰাকীৰ গৰাখহনীয়া গৰাখহনীয়াৰ গৰাটো গৰাহত গৰাহৰপৰা গৰাৰ গৰিষ্ঠ গৰিহা গৰীব গৰীয়সী গৰু গৰুড় গৰুহঁতে গৰুহালেও গৰুৰ গৰুৱে গৰ্জন গৰ্জি গৰ্ভ গৰ্ভত গৰ্ভস্থ গৱেষক গৱেষকসকলৰ গৱেষণা গৱৰ্ণমেণ্ট গৱৰ্ণমেণ্টৰ গৱৰ্নৰ ঘঁহ ঘঁহনি ঘঁহাই ঘঁহি ঘঁৰিয়াল ঘটকাসুৰক ঘটনা ঘটনাৰ ঘটনাৰাজি ঘটনাৱলীকে ঘটনাৱলীয়ে ঘটাইছে ঘটাত ঘটায় ঘটি ঘটিছিল ঘটিছে ঘটিবলৈ ঘটিল ঘটে ঘটোৎকৱচ ঘড়ীত ঘণ্টা ঘণ্টামান ঘণ্টাৰ ঘনত্ব ঘনবদ্ধ ঘনমিটাৰত ঘনিষ্ঠ ঘনীভূত ঘনে ঘপহকৰে ঘপ্কৰে ঘমায়ো ঘাঁঠনিত ঘাঁহ ঘাঁহনি ঘাই ঘাইকৈ ঘাইপথত ঘাট ঘাটে ঘাত ঘাতক ঘানাক ঘাম ঘামত ঘামি ঘামৰ ঘিউ ঘিউত ঘিচ্মিচ্ ঘিণ ঘিণভাব ঘিণায়ে ঘিলা ঘিলাধাৰী ঘুণাক্ষৰ ঘুনুক ঘুমাছে ঘুমুৰা ঘুম্ ঘুয়া ঘূণীয়া ঘূৰণি ঘূৰণীয়া ঘূৰা ঘূৰাই ঘূৰাব ঘূৰাল ঘূৰাৰ ঘূৰি ঘূৰোৱা ঘৃণনীয় ঘৃণা ঘৃণিত ঘৃতাহুতি ঘৈণী ঘৈণীয়া ঘৈণীয়াই ঘৈণীয়ে ঘৈণীয়েক ঘৈণীয়েকক ঘৈণীয়েককো ঘৈণীয়েকহঁতৰ ঘৈণীয়েকে ঘৈণীয়েকৰ ঘৈণীয়েৰক ঘৈণীয়েৰাক ঘৈণীয়েৰে ঘৈণীসকলক ঘোঁৰা ঘোং ঘোঙে ঘোটা ঘোড়া ঘোল ঘোলনি ঘোলনী ঘোলা ঘোলে ঘোষক ঘোষণা ঘোষণাৰ ঘোষা ঘোষিকা ঘোষিত ঘোৰ ঘোৰা ঘোৰাটো ঘোৰাত ঘোৰাৰে ঘ্ৰাণ ঘৰখন ঘৰখনক ঘৰখনত ঘৰখনলৈকে ঘৰখনহে ঘৰখনে ঘৰখনো ঘৰখনৰ ঘৰচিৰিকা ঘৰটোতে ঘৰণি ঘৰত ঘৰততো ঘৰতে ঘৰতেহে ঘৰপাতি ঘৰলৈ ঘৰা ঘৰি ঘৰুৱা ঘৰে ঘৰো ঘৰোৱাহ ঘৰ্ ঘৰ্ঘৰণিত ঘৰ্ষণ ঘৰৰ ঘৰৰপৰা ঘৰৰে ঙাৰ ঙেৰে ঙ্ক ঙ্কা ঙ্কি ঙ্কী ঙ্কু ঙ্কূ ঙ্কে ঙ্কৈ ঙ্কো ঙ্কৌ চঁক চকল চকলা চকা চকাই চকাত চকী চকু চকুজোৰ চকুত চকুতো চকুপানীৰ চকুলো চকুলোৰ চকুহাল চকুৰ চকুৰপৰা চকুৰে চকুৱা চকুৱাচকি চকুৱে চক্ৰ চক্ৰধৰ চক্ৰান্ত চক্ৰৱৰ্তী চকৰি চখবোৰো চছমা চঞ্চল চটি চণ্ডাল চণ্ডালিকা চতিৰ চতুহেশ্বৰী চতু্ৰ্থাশত চতুৰঙ্গ চতুৰালি চতুৰ্থ চতুৰ্থখন চতুৰ্থটো চতুৰ্দশ চতুৰ্বিংশ চতুৰ্ভুজ চনত চনলৈকে চন্তৰী চন্দন চন্দনে চন্দ্ৰ চন্দ্ৰক চন্দ্ৰকান্ত চন্দ্ৰমুখ চন্দ্ৰলৈ চন্দ্ৰাতপ চনৰ চনৰপৰা চপা চপাই চপাবৰ চপৰ চপৰা চপৰে চবুৰ চমটাৰ চমটাৰে চমতাৰে চমন চমু চমুকৈ চম্পা চম্পাৰন চম্পাৰনত চম্পাৰনৰ চম্পাৱতী চমৎকৃত চমৰখন্দ চলচ্চিত্ৰ চলচ্চিত্ৰখনৰ চলচ্চিত্ৰত চলচ্চিত্ৰৰ চলন চলনত চলন্ত চলাই চলাও চলাচল চলাচলৰ চলাব চলাবলৈ চলাবৰ চলাৰ চলি চলিছিল চলিত চলিব চলিবলৈ চলিল চলিলাম চলীয়া চলে চলেৰে চলোৱাত চলোৱাৰ চল্ চল্লিছ চহকী চহৰ চহৰসমূহ চহৰসমূহৰ চহৰে চহৰৰ চাঁওতাল চাঁওতালি চাঁট্ চাংপো চাই চাইকেলত চাইছনে চাইটী চাইন্ চাউডাঙ চাউল চাউলৰ চাওঁ চাওঁছে চাওঁতা চাওঁতে চাওঁতেই চাওক চাওকচকু চাওলুং চাকি চাকিগছ চাকিটো চাকৰ চাকৰক চাকৰহঁতক চাকৰি চাকৰিজীৱী চাকৰিটো চাকৰিটোলৈ চাকৰিবোৰ চাকৰিসূত্ৰে চাকৰী চাকৰীৰ চাকৰে চাগে চাগৈ চাঙ চাচোন চাজ চাটি চাটিটোৱে চাণু চাতকৰে চাতুৰী চাদ্ৰী চাদৰ চান্দোগ্য চাপ চাপি চাপিছহি চাপিল চাপিলহি চাপে চাপৰ চাপৰি চাপৰিতো চাফ চাফাই চাব চাবত চাবলৈ চাবা চাবি চাবৰ চামাক চামুণ্ডাৰ চামুণ্ডাৰূপিনী চামেলী চামৰা চায় চায়ে চায়েই চাল চালত চালনী চালপিৰাৰ চালাম চালি চালে চাহ চাহকণ চাহগছ চাহপানী চাহবাগিছা চাহাব চাহাবক চাহাবসকলৰ চাহাবে চাহাবৰ চাহেবে চাহৰ চাৰ চাৰগুজা চাৰি চাৰিউ চাৰিউফলে চাৰিউফালৰ চাৰিও চাৰিওদিশে চাৰিওফালে চাৰিক চাৰিখন চাৰিখিলামানৰ চাৰিচকীয়া চাৰিজন চাৰিজনী চাৰিটা চাৰিদণ্ড চাৰিদিন চাৰিভাগত চাৰিয়েও চাৰিসীমাত চাৰু চাৰ্জন চাৰ্লচ চাৰ্লছ চাৱলীয়া চিংগাৰী চিকমিকিয়াকৈ চিকাৰৰ চিকিৎসক চিকিৎসা চিকিৎসাদি চিকিৎসালয়ত চিকুণ চিকুণুৱা চিঙা চিঙ্গি চিচি চিঞৰ চিঞৰি চিঠি চিঠিত চিতা চিতি চিত্ৰ চিত্ৰকলাবোৰ চিত্ৰকাৰাছৰ চিত্ৰকুট চিত্ৰকৰ চিত্ৰণত চিত্ৰত চিত্ৰনাট্য চিত্ৰব্ৰহ্মপুত্ৰ চিত্ৰসমূহ চিত্ৰসমূহত চিত্ৰাংগদা চিত্ৰাঙ্গদা চিত্ৰায়নৰ চিত্ৰৰ চিধা চিধি চিন চিনটি চিনা চিনাকি চিনাকিৰ চিনিব চিনিবা চিনে চিন্তা চিন্তাটো চিন্তাত চিন্তাতে চিন্তাধাৰা চিন্তাধাৰাক চিন্তান্বিত চিন্তি চিনৰ চিপাহী চিয়ঁৰ চিয়ঁৰো চিয়াই চিয়াৰে চিয়ৰ চিয়ৰলৈ চিলনী চিলনীয়ে চিলমিল চিলাই চিলিমত চিলিমৰ চিল্ড্ৰেঞ্চ চিহ্ন চিহ্নযাত্ৰাৰ চিহ্নসমূহ চিহ্নিত চিৰ চিৰকাললৈ চিৰকুমাৰ চিৰজন্মলৈ চিৰসেউজ চিৰসেউজীয়া চিৰা চিৰাং চিৰাজ চিৰিকটি চিৰিকতি চিৰিলুইত চীংহুৱা চীনৰ চুঁচৰি চুকা চুকাফা চুকাফাই চুকাফাৰ চুকীয়া চুকে চুক্তি চুক্তিৰ চুকৰ চুখ চুঙাৰ চুচুক চুটি চুটিগল্প চুটিগল্পৰ চুণ চুতীয়া চুতীয়াসকলে চুতীয়াসকলেই চুদূৰ্ভাই চুনি চুপ চুপতি চুপতিহে চুপমেৰে চুপে চুব চুবলৈ চুবুৰি চুবুৰিটো চুবুৰিটোতে চুবুৰিত চুবুৰিবোৰ চুবুৰিৰ চুবুৰীয়া চুমাকে চুম্বকৰ চুলতান চুলাত চুলি চুলিৰ চুৰ চুৰকৈ চুৰিয়া চুৰিয়াখন চুৰিয়াৰ চুৰ্চুৰীয়া চুৰ্ণ চুৱা চুৱাঁপাতনিৰ চুৱাপাতনি চূড়া চূড়াকৰণ চূড়ান্ত চূড়ান্তকৰণ চূড়ামণি চূণ চূৰমাৰ চূৰ্চুমৈ চেঁচা চেও চেকনি চেকা চেকুৰি চেগুন চেঙালুটী চেঙেলি চেজ চেঞ্চৰ্ছ চেড্ চেণ্ট্ৰেল চেতন চেতনা চেত্ৰী চেনি চেনিতকৈ চেনেলত চেনেহ চেনেহী চেনেহেৰে চেনেহৰ চেনোলা চেপা চেপি চেয়াৰমেন চেলকাল চেলপুৰ চেলাম চেলু চেলেকি চেলেপু চেষ্টা চেষ্টাত চেহেৰা চেৰেক চেৰেকৰ চেৰেঙা চৈধ্য চৈনিক চোঁ চোঁচোৱা চোঁচৰাই চোঁৱনী চোঁৱায়েই চোকা চোখেৰ চোচনি চোট চোতাল চোতালত চোতালতে চোতালৰ চোতালৰপৰা চোন চোলা চোৰ চোৰক চোৰটোৰ চোৰাঁতৰ চোৰে চোৰোকা চোৰৰ চোৱা চোৱাঁ চোৱাঁচোন চোৱাই চৌকাৰ চৌখিন চৌত্ৰিছজন চৌদিশে চৌধুৰী চৌধ্যটা চৌপাশ চৌপাশে চৌব্বিছ চৌহদটোৰ চৌহদতে চৌৱন্ন চৰকাৰ চৰকাৰক চৰকাৰখনে চৰকাৰসমূহৰৰ চৰকাৰী চৰকাৰে চৰকাৰেৰ চৰকাৰৰ চৰগ চৰটো চৰণ চৰণত চৰণহি চৰতীয়া চৰথতে চৰা চৰাই চৰাইটো চৰাইদেউ চৰাইদেউত চৰাইদেও চৰাইবোৰ চৰাইৰ চৰাঘৰ চৰাঘৰটো চৰাঘৰত চৰাঘৰৰ চৰাব চৰায়ে চৰি চৰিত চৰিতকাৰ চৰিতাৰ্থ চৰিত্ৰ চৰিত্ৰটো চৰিত্ৰৰ চৰিতৰ চৰিব চৰু চৰুক চৰে চৰৈৱেতি চৰ্চা চৰ্চিবলৈ চৰ্ত চৰ্তসমূহৰ চৰ্দাৰ চৰ্দি চৰ্যাপদ চৰ্যাপদত ছঁৰা ছটফট ছটফটাই ছটা ছটাই ছটিয়াই ছটিয়াব ছট্ ছত্তীশগড় ছত্ৰ ছত্ৰিছ ছদ্মনামেৰে ছন্দ ছন্দঃ ছন্দত ছন্দময় ছন্দৰ ছফ্টৱেৰ ছবছৰ ছবি ছবিখন ছবিখনে ছবিখনৰ ছবিটোৰ ছবিত ছবিসমূহ ছবিৰ ছমাহ ছমাহৰ ছয় ছয়খন ছয়চকীয়া ছয়া ছলাহী ছাঁ ছাঁত ছাঁৰে ছাই ছাইনচ্ ছাইবাচাৰ ছাইসনা ছাউনী ছাগলী ছাগলীৰ ছাট ছাটি ছাড়া ছাতি ছাত্ৰ ছাত্ৰী ছাতৰ ছাতৰীয়া ছাতৰৰ ছান ছানি ছান্দসিক ছাপৰাচীটোৱেও ছাপৰাচীৰ ছাব্বিছ ছাম ছায়া ছাল ছালপিৰাৰ ছালে ছালেদি ছালৰ ছাৰি ছাৱালী ছিক্কিমৰ ছিগা ছিগি ছিগিলি ছিঙি ছিঙিব ছিঙিম ছিটা ছিটিক ছিটিকা ছিটিকাতে ছিয়াং ছিলনী ছিৰাজ ছুটাদি ছুটি ছুটিল ছুটী ছুটেছে ছুৰী ছুৰীকাঘাত ছুৰীখন ছুৰীখনেৰে ছুৰীখনৰ ছেইজ ছেক্ৰেটেৰী ছেগ ছেগতে ছেগা ছেদ ছেদীৰাজ ছেদেলি ছেপ্টেম্বৰত ছেপ্তেম্বৰ ছোঁ ছোচিয়েল ছোটনাগপুৰৰ ছোৱলী ছোৱা ছোৱাকৈ ছোৱালী ছোৱালীক ছোৱালীকেইটাৰ ছোৱালীজনী ছোৱালীজনীয়ে ছোৱালীজনীয়েই ছোৱালীজনীৰ ছোৱালীবিলাকে ছোৱালীবোৰ ছোৱালীবোৰে ছোৱালীয়ে ছোৱালীলৈ ছোৱালীসমূহ ছোৱালীহাল ছোৱালীৰ ছোৱে ছ্যুকাফা জঁট জঁটাধৰ জঁপিওৱা জঁপিয়াই জঁপিয়াওঁ জঁপিয়াব জঁপিয়ালে জঁয় জংঘল জংঘলী জংঘলে জকা জকাই জকাটো জকাটোৱে জকাটোৱেই জগতত জগতে জগতেৰ জগতৰ জগন্নথীয়া জগন্নাথ জগন্নাথক জগাই জগৎ জগৎপিতাৰ জগৰ জগৰটোকেই জগৰীয়া জঘন্য জঙ্গলত জজফিল্ড জটিল জটিলতাত জটৌপটৌকৈ জঠৰ জড়িত জধে জনকো জনগণৰ জনগাষ্ঠীৰ জনগোষ্ঠী জনগোষ্ঠীয় জনগোষ্ঠীসমূহ জনগোষ্ঠীৰ জনজাতি জনজাতিৰ জনজাতিৰে জনজাতীয় জনতাই জনতাৰ জননীয়ে জননীৰ জনপ্ৰিয় জনপ্ৰিয়তা জনপ্ৰিয়তাই জনপ্ৰিয়তাও জনবসতি জনবসতিপূৰ্ণ জনমত জনমান জনশূন্য জনসংখ্য জনসংখ্যা জনসংখ্যাৰ জনসাধাৰণ জনসাধাৰণক জনসাধাৰণেও জনসাধাৰণৰ জনা জনাই জনাইছে জনাজাত জনাবলৈ জনায় জনালোঁ জনাহেঁতেন জনাৰ জনিত জনী জনীক জনীয়ে জনীৰ জনীৱে জনে জনেই জনো জনোৱা জনোৱাৰ জন্তু জন্তুবোৰ জন্তুৰ জন্তুৰে জন্ম জন্মগ্ৰহণ জন্মদিন জন্মভূমি জন্মভূমিত জন্মা জন্মাত জন্মাবৰ জন্মিব জন্মে জন্মৰ জন্য জনৰ জনৰো জপং জপটিয়াই জপাই জপিয়ায় জপিয়ায়ো জবাবদিহি জবৰদস্তি জমক জমদগ্নি জমা জমিদাৰ জম্ফ জম্মু জয় জয়দেৱ জয়দ্বাৰ জয়ন্ত জয়ন্তী জয়ন্তীক জয়ন্তীত জয়ন্তীয়ে জয়ন্তীয়েও জয়ন্তীৰ জয়পাল জয়পালৰ জয়মতী জয়লাভ জলক জলক্ৰীড়া জলজল জলপান জলপ্ৰপাত জলবায়ু জলবায়ুক জলবায়ুত জলবায়ুৰ জলা জলাই জলাঞ্জলি জলীয় জল্পনা জহি জহে জহৰমহৰ জাঁজিবোৰ জাঁজী জাঁপ জাউৰি জাক জাকত জাকি জাকৰ জাগতিক জাগি জাগিছে জাগৰণ জাগৰণৰ জাগৰিত জাজী জাত জাতটো জাতত জাতসমূহক জাতসমূহৰ জাতি জাতিলাও জাতিষ্কাৰ জাতিৰ জাতীয় জাতীয়তাবাদ জাতীয়তাবাদী জাতীয়তাবাদৰ জাতে জাত্যভিমান জাতৰ জান জাননী জাননীৰ জানা জানি জানিছিল জানিছে জানিছোঁ জানিব জানিবলৈ জানিবা জানিবৰ জানুৱাৰী জানুৱাৰীত জানুৱাৰীৰ জানে জানো জানোৱাৰ জাপানী জাপানৰ জাপি জাপিটোৰ জাবৰ জাভীয়া জামলি জামি জামিদাৰক জামিনেচনৰ জাল জালত জালি জালিয়ানৱালা জালুকবাৰী জালুকবাৰীত জালুকবাৰীৰ জালৰ জাহ জাহজোপাৰ জাহাজ জাহাজৰ জাৰ জাৰি জাৰে জাৰেই জাৰ্মান জাৰ্মানীৰ জাৰৰ জিকাৰ জিকিউটীভ জিজ্ঞেস জিঞ্জিৰাম জিত জিন জিনাৰী জিন্না জিন্নাই জিন্নাৰ জিনৰী জিভালৈ জিভাৰ জিমন জিমনকৈ জিয়াৰী জিয়ৰীয়ে জিলা জিলাই জিলাক জিলাকেইখন জিলাত জিলালৈ জিলাসমূহ জিলাসমূহত জিলাৰ জিলিকা জিলিকাব জিলিকি জিলী জিলীয়ে জিৰণি জিৰাই জিৰাইছে জিৰাওঁ জীওঁ জীক জীয়া জীয়াই জীয়াঢল জীয়াতু জীয়েক জীয়েকক জীয়েকে জীয়েকেও জীয়েকো জীয়েকৰ জীয়ৰী জীয়ৰীক জীলো জীৰ জীৱ জীৱন জীৱনক জীৱনকে জীৱনটো জীৱনত জীৱনদৰ্শন জীৱনধাৰা জীৱনী জীৱনে জীৱন্ত জীৱনৰ জীৱবিজ্ঞান জীৱাণু জীৱাণুমুক্ত জীৱাণুযুক্ত জীৱিকা জীৱিত জুই জুইকুৰাত জুইশলা জুইৰ জুখি জুগৰি জুগৰে জুঞ্জুনী জুঞ্জুনীয়ে জুঞ্জুনীৰ জুন জুনজুনী জুনা জুপি জুপুৰি জুমুঠি জুমুৰি জুমুৰী জুমুৰীক জুমুৰীয়ে জুমুৰীৰ জুমৰীৰ জুয়ে জুয়েই জুলাই জুলি জুলী জুলুম জুলুমকৈ জুহাল জুৰ জুৰি জুৰিত জুৰিৰ জুৰী জুৰীৰ জুৰুলা জুৰুলি জেঙাা জেঙেৰা জেঠ জেঠৰ জেনেৰেলৰ জেলুকীয়া জেলৰপৰা জৈন জৈনসকলে জৈৱ জৈৱিক জৈৱিকভাৱে জোঁট জোঁপাই জোঁৰ জোঁৰডাল জোঁৱাই জোঁৱায় জোঁৱায়েক জোং জোক জোকাইছিলেও জোকাজোকে জোকাৰ জোকাৰণি জোকাৰি জোকৰ জোখ জোখত জোখাই জোখৰ জোঙ জোঙা জোড়াসাঁকোৰ জোড়াসাঁকোৰজোপাৰ জোতা জোতাজোৰ জোতাজোৰা জোতাৰে জোনক জোনাক জোনে জোনৰ জোপা জোপাই জোপাক জোপাত জোপায়ে জোপালৈ জোপাৰ জোলো জোলোঙা জোশী জোৰ জোৰকৈ জোৰহাট জোৰা জোৰাই জোৰাসাঁকোৰ জোৰৰ জোৱাঁই জোৱাঁয়েকক জোৱাৰ জ্ঞাতি জ্ঞাতিও জ্ঞান জ্ঞানগত জ্ঞানাৰ্থে জ্ঞানী জ্ঞানীলোকে জ্ঞানীলোকৰ জ্ঞানে জ্বলন্ত জ্বলা জ্বলাই জ্বলাদি জ্বলায় জ্বলি জ্বলিবলৈ জ্বলোৱা জ্বৰ জ্বৰত জ্যেষ্ঠ জ্যোতি জ্যোতিপ্ৰসাদ জ্যোতিষ জ্যোতিষক জ্যোতিৰিন্দ্ৰনাথ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান জৰপৰা জৰিগছৰ জৰিমনা জৰিয়তে জৰিৰ জৰিৰে জৰীপত জৰুৰী জৰ্জৰীয়া জৱাহৰলাল ঝংকাৰ ঝৰ্ ঞ্চ ঞ্চা ঞ্চি ঞ্চী ঞ্চু ঞ্চূ ঞ্চে ঞ্চৈ ঞ্চো ঞ্চৌ ঞ্ছ ঞ্ছা ঞ্ছি ঞ্ছী ঞ্ছু ঞ্ছূ ঞ্ছে ঞ্ছৈ ঞ্ছো ঞ্ছৌ ঞ্জ টংটং টকচ্ টকা টকাই টকাকড়ি টকাবোৰ টকাৰ টকাৰে টকীয়া টকৌপাতৰ টক্ টঙনাটঙনি টনকিয়াল টনা টনি টপা টপ্ টপৰাই টপৰ্ টভক্ টলকা টলবলনি টলৰ্ টহল টাঁৰ টাঁৰি টাই টাঙোন টান টানকৈ টানি টাপলি টামান টালি টাহে টাৰ টিং টিক টিকটত টিকনি টিকা টিকিট টিকিৰা টিকেটকলেক্টৰে টিকেটটো টিপা টিপেই টিলিকা টীকা টীকাত টুংৰলি টুকি টুকিবলৈ টুকিলে টুকুৰ টুকুৰা টুকুৰাত টুটকীয়া টুটাব টুটি টুটুৱাই টুনি টুপুৰ টুপ্ টুমজাং টুলুং টেঁটু টেঁটুত টেঁটুলৈকে টেংকিকে টেকেলাক টেকেলাৰ টেগালগ টেঙা টেঙাটোৰ টেঙৰ টেটোন টেবুল টেম্বুৱানীত টেলিভিছন টেলিভিছনৰ টোঁটোৰা টোঁৱা টোও টোকাৰি টোকোন টোকোনেৰে টোকৰ টোটোৰা টোপ টোপনি টোপনিক টোপনিয়ে টোপনিৰ টোপনিৰে টোপা টোপালাটো টোপালি টোপোলা টোপোলাটা টোপোলাটেো টোপোলাটো টোপোলাত টোপোলাতে টোপোলাৰ টোম টোমৰ টোলত টোলৰ টোৱে ট্ৰাষ্টীজ ট্ৰিবিউট ট্ৰিবিউনেলৰ ট্ৰেক ট্ৰেড ট্ৰেভাৰনিয়াৰ টৱাত ঠক্ ঠগা ঠাঁৰে ঠাই ঠাইকণ ঠাইকণো ঠাইখনৰ ঠাইটুকুৰা ঠাইডোখৰ ঠাইত ঠাইতে ঠাইলৈ ঠাইসমূহ ঠাইসমূহৰ ঠাইৰ ঠাক ঠাকুৰ ঠাকুৰাণীৰ ঠাকুৰে ঠাকুৰৰ ঠাকে ঠাট্টা ঠাণ্ডা ঠাণ্ডাই ঠান্ ঠায়ে ঠাহৰ ঠাৰি ঠাৰে ঠিক ঠিকা ঠিকাগাড়ীৰ ঠিকে ঠিকেই ঠিতাতে ঠিয়াৰে ঠুঁটি ঠুকিলেও ঠেঁটুৱৈ ঠেকা ঠেঙত ঠেতেলামূৰীয়া ঠেলা ঠেলি ঠেলিব ঠোঁট ঠোকে ঠোঙোনা ডংডঙীয়া ডকা ডকাইত ডকাইতহঁতক ডকাইতহঁতে ডকাইতে ডক্টৰ ডগা ডঙুৱা ডঙৰীয়া ডনী ডফলাৰ ডবকা ডবা ডবিয়া ডম্বৰু ডাঁহ ডাং ডাইনা ডাইনী ডাইৰেক্টৰ ডাইৰেক্টৰ্ছ ডাক ডাকঘৰ ডাকটিকট ডাকিনী ডাকেও ডাক্টৰ ডাক্টৰলৈ ডাক্টৰে ডাক্টৰৰ ডাকৰ ডাঙীয়াই ডাঙৰ ডাঙৰক ডাঙৰকৈ ডাঙৰজনী ডাঙৰত ডাঙৰলোেকে ডাঙৰহালো ডাঙৰি ডাঙৰীয়া ডাঙৰীয়াই ডাঙৰীয়াক ডাঙৰীয়ানীক ডাঙৰীয়ানীয়ে ডাঙৰীয়ানীৰ ডাঙৰীয়ায়ো ডাঙৰীয়ালৈ ডাঙৰীয়াৰ ডাঙৰীয়াৰো ডাঙৰে ডাঙৰৰ ডাঠ ডাবি ডামন ডাল ডালটে ডালটোত ডালত ডালদৰিদ্ৰ ডাললৈ ডালে ডালৰ ডাৱৰৰ ডিক্ৰং ডিক্ৰঙৰ ডিক্ৰি ডিক্ৰিজাৰি ডিগাৰু ডিগিৰি ডিগ্ৰী ডিগ্ৰেড্ ডিঙি ডিঙিটো ডিঙিত ডিঙিৰ ডিঙিৰে ডিচেম্বৰ ডিচেম্বৰত ডিচ্মিচ্ ডিজাইন ডিজাইনাৰ ডিজিটেল ডিপুটী ডিপো ডিপোত ডিপোতে ডিপোৰ ডিব্ৰু ডিব্ৰুগড় ডিমা ডিমাচা ডিমাচাত ডিমাচাসকলে ডিমাচাৰ ডিমাছা ডিম্বাশয় ডুখৰি ডুডল ডুডলটো ডুডলটোৰ ডুলি ডুলিৰ ডেই ডেইছে ডেউকা ডেও ডেওনা ডেকা ডেকাই ডেকাগিৰি ডেকাডাঙৰীয়াৰ ডেকাডেকেৰীৰ ডেকালি ডেকেৰী ডেকেৰীয়ে ডেকেৰীৰ ডেডাউৰি ডেফিনিচন ডেভেলপমেণ্ট ডেলহাউচি ডেস্ক ডেৰেচী ডেৰেচীক ডেৰেচীৰ ডোখৰ ডোখৰক ডোখৰচেৰেক ডোখৰত ডোখৰাখৰি ডোখৰে ডোখৰৰ ডোমগাওঁ ডোল ডৰা ঢকাটো ঢকুৱাৰ ঢপনি ঢপলিয়া ঢপলিয়াই ঢপ্ ঢপৰা ঢলং ঢলি ঢাক ঢাকনি ঢাকুৰি ঢাকোন ঢাপ ঢাপকেইটাৰ ঢাপলি ঢামাক ঢাল ঢালি ঢালিবলৈ ঢাহি ঢিমিক ঢিলাই ঢুকাল ঢুকি ঢুকুৱাৰ ঢুকোৱাৰ ঢুলঢুলীয়া ঢেঁকীয়া ঢেকি ঢেকিঠোৰাৰ ঢেকিত ঢেকিয়া ঢেকিয়ে ঢেঙ্কূৰুচ ঢেঙ্কূৰুচেই ঢেঙ্কূৰুচৰ ঢেৰ ঢেৰুৱাৰ ঢেৰেকনি ঢোণ্ডত ঢোল ঢোলৰ ঢৌটো ঢৌৰ ঢৌৱাই ঢৌৱে ণ্ট ণ্ঠ ণ্ড ণ্ঢ তইতে তইহে তখন তঙাই তজবজীয়া ততা ততালিকে ততে ততোধিক তত্ত্ব তত্ত্বকথাৰে তত্ত্বজ্ঞ তত্ত্বদৰ্শী তত্ত্ববিদ তত্ত্বসমূহ তত্ত্বাবধানত তত্ত্বাৱধানত তথা তথাপি তথ্য তদানীন্তন তদুপৰি তধা তন্দ্ৰা তন্দ্ৰাগ্ৰস্ত তন্দ্ৰালস তন্ন তপত তপতে তপস্বী তপস্যাত তপস্যায় তপস্যাৰ তপিনাৰ তফছিল তফছিলি তফছিলৰ তফাৎ তবক তমুক তমুকৰ তয়ে তয়েই তয়ো তলত তলতদাৰ তলতীয়া তলতে তলমুৱা তলমূৰ তললৈ তললৈও তলা তলি তলিত তলিতো তলে তলৰ তলৰপৰা তহঁত তহঁতক তহঁতে তহঁতৰ তহিলং তাঁত তাঁতৰ তাঁৰ তাই তাইক তাইতো তাইৰ তাক তাকে তাকো তাঙ্ক তাচ্ছিল্য তাজী তাড়নাত তাণ্ডৱ তাত তাতটো তাতে তাতো তাতোকৈও তাত্ত্বিক তান্পুৰাৰ তাপলি তাবোল তাম তামাক তামাচা তামিল তামোচা তামোল তামোলগুৰি তামোলপুৰ তামোলপুৰক তামোলৰ তায়ে তায়েই তায়ো তাল তালতলি তালাচী তালি তালিকা তালিকাখন তালিকাত তালিকাভুক্ত তালিকাসমূহৰ তালিকাৰ তালৈ তালৈকে তালৰ তাষ্কুৰতীক্ষ্ণসায়কো তাসেৰ তাহলে তাহলেই তাহানি তাহানিৰ তাহাৰে তাহৰে তাৎক্ষণিক তাৰ তাৰকা তাৰডালত তাৰপাছততো তাৰপাছতো তাৰপিছত তাৰপিছতহে তাৰপিছতো তাৰপৰা তাৰিকৈ তাৰিখ তাৰিখটো তাৰিখটোতে তাৰিখে তাৰিখৰ তাৰে তাৰেই তাৰো তিতা তিতি তিতিব তিথি তিথিত তিথিৰ তিন তিনটা তিনটাই তিনসংগী তিনহতীয়া তিনি তিনিউটা তিনিউৰো তিনিওটা তিনিকোব তিনিখন তিনিঘট তিনিঘৰ তিনিঘৰে তিনিঘৰৰ তিনিচকীয়া তিনিচুকীয়া তিনিজন তিনিটা তিনিদিন তিনিপুৰা তিনিপৰীয়ালৈকে তিনিবাৰ তিনিবিধ তিনিভাগৰ তিনিমহলীয়া তিয়নী তিয়াইছিল তিল তিলক তিলুৱাই তিলো তিষ্ঠি তিহকে তিৰস্কাৰ তিৰোতবিলাকৰ তিৰোতা তিৰোতাই তিৰোতাক তিৰোতাগৰাকী তিৰোতাজনী তিৰোতাজনীয়ে তিৰোতাজনীৰ তিৰোতাবিলাক তিৰোতাৰ তিৰোতাৰে তীক্ষ্ণ তীব্ৰ তীয়া তীৰ্থ তীৰ্থক্ষেত্ৰ তীৰ্থভ্ৰমণ তীৰ্থভ্ৰমণৰ তীৰ্থযাত্ৰাৰ তীৰ্থযাত্ৰী তীৰ্থলৈ তীৰ্থস্থন তীৰ্থস্থান তুঙ্গত তুচ্ছ তুমি তুমিও তুমিওতো তুমিতো তুমিনো তুমূল তুমৰলি তুলনা তুলনাত তুলনাবিহীন তুলনামূলক তুলনামূলকভাৱে তুলসী তুলসীৰ তুলা তুলাত তুলি তুলিকা তুলিছিল তুলিছে তুলিব তুলিবলৈ তুলিবৰ তুলিলে তুলিলেই তুহ তৃক তৃতীয় তৃতীয়টোৰ তৃতীয়টোৰে তৃতীয়টোৱে তৃতীয়বাৰ তৃত্বীয় তেই তেইছ তেও তেওঁ তেওঁক তেওঁকতো তেওঁকো তেওঁতো তেওঁবিলাকে তেওঁবিলাকৰ তেওঁবিলাকৰপৰা তেওঁলৈ তেওঁলোক তেওঁলোকক তেওঁলোকে তেওঁলোকেই তেওঁলোকেও তেওঁলোকো তেওঁলোকৰ তেওঁৰ তেওঁৰেই তেওঁৰো তেখেত তেখেতক তেখেতকো তেখেতলোকৰ তেখেতসকলৰ তেখেতসকলৰৰ তেখেতে তেখেতৰ তেঙা তেচল্লিছ তেজ তেজপুৰ তেজপুৰত তেজস্ক্ৰিয় তেজাল তেজেৰে তেজৰ তেতিক্ষণেই তেতিয়া তেতিয়াই তেতিয়াও তেতিয়াতো তেতিয়ালৈ তেতিয়াহে তেতিয়াৰ তেতিয়াৰপৰা তেতিয়াৰে তেনি তেনে তেনেই তেনেকুৱা তেনেকুৱাখন তেনেকৈ তেনেহ তেন্তে তেমনি তেল তেলৰ তেহে তেহেলৈ তেৰ তেৰখন তেৰখনক তেৰশ তেৰাউচি তেৱাৰীয়ে তেৱেঁ তেৱেঁই তেৱোঁ তৈত্তিৰিয় তৈয়াৰ তোক তোমা তোমাক তোমালৈ তোমালোক তোমালোকে তোমালোকো তোমালোকৰ তোমাৰ তোমাৰা তোমাৰে তোমৰা তোলপাৰ তোলা তোলাৰ তোৰ তোৰায়ো তোৰে তোৰ্ ত্থ ত্ন ত্ব ত্বৰান্বিত ত্যজতি ত্যাগ ত্যাগৰ ত্যাজ্য ত্ৰয়োদশ ত্ৰয়োবিংশ ত্ৰাণ ত্ৰিছ ত্ৰিছখনৰো ত্ৰিছ্বৰী ত্ৰিপুৰা ত্ৰিপূৰা ত্ৰিভুজ ত্ৰিলিয়ন ত্ৰুটি তৎকালীন তৎক্ষণাত তৎক্ষণাৎ তৰফ তৰফৰ তৰহৰ তৰা তৰাং তৰাটো তৰিব তৰে তৰোলৱাল তৰোৱাল তৰোৱালেৰেই তৰ্ক তৰ্কযুদ্ধ তৰ্জন তৰ্বৰ থওঁ থওঁতা থওঁতে থওক থকা থকাকৈ থকাটো থকাটোও থকাটোৱেই থকাতকৈ থকাবোৰ থকালৈকে থকাহে থকাৰ থকৃথক্ থপা থপিয়াই থবৰ থমকি থয় থলথলাই থলাহেঁতেন থলুৱা থলে থলো থাই থাউকতে থাওক থাক থাকক থাকতে থাকা থাকাঁ থাকি থাকিও থাকিছিল থাকিব থাকিবগৈ থাকিবলৈ থাকিবা থাকিবাহেঁ থাকিবৰ থাকিম থাকিমহঁক থাকিয়েই থাকিল থাকিলহেঁতেন থাকিলে থাকিলেও থাকে থাকেঁতেই থাকো থাকোঁ থাকোঁতা থাকোঁতে থাকোঁতেই থান থানাক থাপ থাপমাৰি থাপি থিত থিতাতে থিয় থিয়েটাৰৰ থিয়েটৰৰ থিৰ থিৰাং থুঁতৰি থুগুল থুনবাৰ্গে থুনুক থুপি থুলন্তৰ থূলমূল থেকে থেকেচা থেছীগাৰে থেৰো থৈছ থৈছিল থৈছিলো থৈছে থৈছেঃ থৈছো থৈছোঁ থৈছোহঁক থোকা থোকাথুকি থোটামোজা থোপা থোপোৰা থোৱা থোৱাও থোৱাৰ থৌকি থ্ৰু থৰক থৰ্ থৰৰ দঁতাল দকৈ দক্ষতাৰে দক্ষিণ দক্ষিণপাট দক্ষিণপাটলৈ দক্ষিণলৈ দক্ষিণা দক্ষিণে দক্ষিণৰ দখল দখিনে দগদা দগধা দগাবাজ দগ্ধ দণ্ড দণ্ডকা দণ্ডত দণ্ডনীয় দণ্ডবিধি দণ্ডবৎ দণ্ডা দণ্ডিব দত্ত দত্তক দন্দ দপালি দফা দফাও দফাৰ দবা দবৰা দবৰি দমন দম্পতী দয়া দয়াল দয়ালু দলত দলত্যাগ দলনিত দলসমূহে দলিচা দলিটো দলিতসকলক দলিয়াই দলিল দলীয় দলে দলৈয়ে দলৰ দশকতকৈ দশকতো দশকথা দশম দশমী দশা দস্যুৰ দহখন দহজন দহটকাবোৰৰ দহটা দহবছৰীয়া দহোটা দাঁত দাঁতদিনাই দাঁতযুক্ত দাঁতি দাঁতিত দাঁতে দাঁতৰ দাইল দাওৱা দাক্ষিণাত্যৰ দাখন দাঙি দাড়ি দাড়িৰ দাঢ়ি দাঢ়িয়ে দাণ্ডী দাতে দাদৰা দান দানা দানৱ দাবা দাবীও দাবীত দাবীৰ দাবীৰে দাম দামুৰিচোৰগাওঁ দামোদৰ দায় দায়বদ্ধ দায়িত্ব দায়িত্বত দায়িত্বভাৰ দালি দালিমগুটীয়া দাস দাসত্ব দাসে দাসেই দাসো দাসৰ দাৰ দাৰিগোফ দাৰিদ্ৰ দাৰিদ্ৰ্য দাৰে দাৰোৱান দাৰ্শনিক দিউ দিও দিওঁ দিওঁতা দিওঁতে দিওগৈ দিক দিকদৰ্শক দিকপালক দিকাৰাই দিকি দিখৌ দিগদাৰি দিগন্ত দিচাং দিছপুৰ দিছানে দিছিল দিছিলো দিছে দিছো দিছোঁ দিঠক দিঠকে দিন দিনকে দিনকেইটা দিনচেৰেকমান দিনটেই দিনটো দিনটোক দিনটোত দিনটোলৈ দিনটোৰ দিনটোৱেই দিনত দিনতেদিনাই দিনদেক দিনমান দিনমানতে দিনমানৰ দিনা দিনাই দিনাও দিনাক্ৰুস্না দিনাখন দিনাখনেই দিনাৰ দিনাৰপৰা দিনে দিনেৰ দিনো দিনৌ দিনৰ দিনৰে দিপাঙে দিব দিবং দিবতো দিবলৈ দিবহি দিবা দিবাচৰ দিব্য দিবৰ দিবৰতো দিম দিমনেকি দিমহঁক দিয়ক দিয়া দিয়াই দিয়াচোন দিয়াছেন দিয়াটো দিয়াটোৱেই দিয়াত দিয়াৰ দিয়াৰহে দিয়ুং দিয়ে দিয়েনে দিলত দিলে দিলেই দিলেও দিলেগৈ দিলেহি দিলো দিলোঁ দিলৌ দিল্লীত দিল্লীৰ দিশলৈ দিশে দিহা দিহিং দিহিঙে দিহিঙ্গীয়া দিৱস দীক্ষা দীখৌমুখত দীখৌমুখলৈ দীঘল দীঘলকৈ দীঘলীয়া দীঘলে দীপকজ্যোতি দীপজ্যোতি দীৰ্ঘ দীৰ্ঘজীৱী দীৰ্ঘদশী দুঃখবৰ দুঃখিত দুঃস্থ দুঅনা দুঅনাত দুই দুইকো দুইজনী দুইটাকেই দুইমোন দুইৰ দুইৰে দুইৰো দুকলা দুকুৰি দুকূল দুখ দুখত দুখন দুখনকৈ দুখনমান দুখনৰ দুখলপীয়া দুখী দুখীয়া দুখীয়াৰ দুখুনী দুখুনীৰ দুখে দুখেই দুখোপকৈ দুখৰ দুগুণ দুঘৰ দুঘৰমান দুঘৰে দুচকীয়া দুচকুৱে দুছেও দুজন দুজনমানে দুজনা দুজনী দুজনীক দুজনীয়ে দুজনীৰ দুজনৰ দুটকা দুটা দুটাই দুটাও দুটাক দুটাকৈ দুটাত দুটামান দুটামানে দুটামানৰ দুটাৰ দুটি দুটিৰ দুটী দুটো দুদিন দুদিনতে দুদিনমান দুদিনমানৰ দুদিনৰ দুদেও দুধনৈ দুধাৰ দুধাৰি দুনি দুনুহ দুনুহৰ দুপিয়াই দুপুৰাহে দুপ্দুপাই দুপৰ দুপৰত দুপৰীয়া দুপৰীয়াৰ দুফালে দুবছৰত দুবছৰৰ দুবাৰ দুবৃৰ্ত দুভাগ দুমাহ দুমুখীয়া দুমুঠি দুমুৰে দুমূৰৰ দুয়ো দুয়োকো দুয়োঘৰ দুয়োজন দুয়োজনীৰ দুয়োজনে দুয়োজনৰ দুয়োটা দুয়োটাৰে দুয়োৰে দুয়োৰো দুয়োৱে দুলহী দুলহীৰে দুলাল দুলি দুশ দুশ্চিন্তা দুশ্চৰিত্ৰ দুষ্কৃতি দুষ্ট দুষ্টামি দুষ্টালি দুষ্টৰ দুষ্প্ৰাপ্য দুস্কাৰ্য্যৰ দুৰ দুৰন্ত দুৰাচাৰহঁতে দুৰাত্মাহঁতৰ দুৰাশা দুৰাৰোগ্য দুৰূহ দুৰূহতাৰ দুৰ্কপলীয়া দুৰ্গ দুৰ্গতি দুৰ্গম দুৰ্গা দুৰ্গাপূজা দুৰ্গোৎসৱ দুৰ্ঘটনা দুৰ্ঘোৰ দুৰ্দশা দুৰ্দশাৰ দুৰ্দান্ত দুৰ্ধৰ্ষ দুৰ্নাম দুৰ্নীতি দুৰ্বল দুৰ্বাৰ দুৰ্বিষহ দুৰ্বৃত্ত দুৰ্ভগীয়া দুৰ্ভগীয়াক দুৰ্ভাগ্য দুৰ্ভাগ্যগুণেই দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে দুৰ্ভাগ্যবশতঃ দুৰ্ভাবনা দুৰ্ভিক্ষ দুৰ্যোগ দুৰ্যোগৰপৰা দুৰ্লভ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ দুৰৱস্থা দুৱনি দুৱা দুৱাঁৰখন দুৱাই দুৱাৰ দুৱাৰখন দুৱাৰত দুৱাৰমুখ দুৱাৰেদি দুৱাৰৰ দুৱৰা দুৱৰিটোৱে দুৱৰী দুৱৰীয়েই দূবৰি দূষণীয় দূষিব দূৰ দূৰণি দূৰণিৰ দূৰত দূৰত্ব দূৰদৰ্শন দূৰদৰ্শিতা দূৰদৰ্শী দূৰবীণ দূৰলৈ দূৰলৈকে দূৰহে দূৰাৎ দূৰীকৰণ দূৰৈত দূৰৈৰ দূৰৰ দৃঢ় দৃশ্য দৃশ্যত দৃশ্যমান দৃশ্যৰ দৃষ্টিত দৃষ্টিভংগীক দেই দেইপৰা দেউ দেউতা দেউতাই দেউতাঈশ্বৰ দেউতাক দেউতাকক দেউতাকগৰাকী দেউতাকে দেউতাকৰ দেউতাহঁত দেও দেওধাই দেওপাহাৰ দেওবাৰ দেওহে দেখ দেখছি দেখনিয়াৰ দেখা দেখাও দেখাওতো দেখাত দেখাৰ দেখি দেখিও দেখিকৈ দেখিছিল দেখিছে দেখিছো দেখিছোঁ দেখিবলৈ দেখিম দেখিয়েই দেখিলে দেখিলেই দেখিলো দেখিলোঁ দেখিহে দেখুওৱা দেখুওৱাই দেখুৱাই দেখুৱাইছে দেখুৱাব দেখুৱায় দেখুৱালেই দেখে দেখো দেখোঁ দেখোঁতা দেখোঁতে দেখোঁতেই দেখোন দেচোন দেনেচে দেবী দেবীয়ে দেবীৰ দেবে দেবেন্দ্ৰনাথ দেল দেশ দেশক দেশজুৰি দেশত দেশভ্ৰমণ দেশলৈ দেশসমূহৰ দেশাই দেশায়ে দেশী দেশে দেশৰ দেশৰে দেশৰো দেহ দেহংৰ দেহা দেহে দেৰকুৰি দেৰটকা দেৰি দেৱ দেৱজিৎ দেৱতা দেৱতাক দেৱতাসকলৰ দেৱতাৰ দেৱদাস দেৱদূত দেৱভটিমা দেৱা দেৱালয় দেৱালয়ৰ দেৱাশিস দেৱী দেৱীক দেৱীৰ দেৱেন দেৱেনে দেৱেশ্বৰ দৈত্যকায় দৈত্যাকাৰ দৈত্যাৰি দৈত্যৰ দৈনন্দিন দৈন্য দৈয়াং দৈৰ্ঘ্য দৈৰ্ঘ্যৰ দোঁ দোঁৱা দোকান দোকানত দোকানতে দোকানী দোকানীয়ে দোকোব দোখোজকৈ দোডোখৰ দোদুল্যমান দোধোৰ দোপাল দোপেই দোপৰ দোয় দোলা দোলাখন দোলাটো দোলাত দোলাতেই দোলেৰে দোষ দোষতে দোষাৰোপ দোষে দোষৰ দোৱাঁয় দোৱাদি দোৱান দৌলত দৌৰা দৌৰাত্ম্য দৌৰাত্ম্যত দৌৰাত্ম্যদ্বাৰা দৌৰি দৌৰোঁতা দৌৰোঁতে দ্ধ দ্বন্দ্ব দ্বাদশ দ্বাবিংশ দ্বাৰকা দ্বাৰস্থ দ্বাৰা দ্বাৰাই দ্বাৰাহে দ্বিকক্ষীয় দ্বিখণ্ডিত দ্বিজ দ্বিজই দ্বিতীয় দ্বিতীয়টো দ্বিতীয়টোলৈ দ্বিতীয়টোৱে দ্বিতীয়া দ্বিধা দ্বিধাবোধ দ্বিমুখী দ্বিৰেফমালাবিলসদ্ধনুৰ্গুণঃ দ্বীপ দ্বেষ দ্বৈতবাদ দ্ব্যবি দ্ব্যাৰ্থতাৰে দ্য দ্ৰব্যৰ দ্ৰৱ দ্ৰৱ্য দৰং দৰকাৰ দৰকাৰী দৰঙ দৰঙে দৰত দৰদী দৰব দৰবাৰৰ দৰমহা দৰমহাত দৰমহাৰ দৰমিয়া দৰা দৰালৈ দৰাৰ দৰিকা দৰিদ্ৰ দৰিদ্ৰতা দৰিদ্ৰতাৰ দৰে দৰেই দৰ্পণ দৰ্পণত দৰ্শকবৃন্দৰ দৰ্শকসকলৰ দৰ্শন দৰ্শনহে দৰ্শনেৰে দৰ্শনৰ ধতুৱা ধনবস্তু ধনশিৰি ধনশ্ৰীও ধনিষ্টামানো ধনী ধনু ধন্যবাদ ধনৰ ধপতুৱা ধপতুৱাহঁতও ধপাই ধপাত ধপাতৰ ধপ্ ধবংসৰ ধবনি ধবিলে ধমকি ধমকিৰে ধমনী ধলটো ধাউতি ধাতু ধাতুৰে ধান ধানখেৰৰ ধানপুৰীয়া ধানেৰে ধানো ধানৰ ধাপৰ ধাম ধামে ধামৰ ধাৰ ধাৰণ ধাৰণা ধাৰণাটো ধাৰণাসমূহ ধাৰতে ধাৰা ধাৰাত ধাৰাবাহিক ধাৰাবাহিকখনত ধাৰাবাহিকৰ ধাৰাসমূহৰ ধাৰাৰ ধাৰেহে ধাৰ্মিক ধাৰৰ ধিক্কাৰ ধীৰ ধীৰুভাই ধীৰে ধুঁৱলী ধুই ধুতি ধুদুকি ধুনা ধুনীয়া ধুপ্ ধুবলৈ ধুবুৰী ধুম ধুমকেতু ধুমাধুমিকৈ ধুমুহা ধুমুহাজাক ধুমুহাত ধুমুহাৰ ধুলে ধুৰন্ধৰ ধুৰুপ ধুৱঁলি ধুৱঁলী ধুৱলী ধুৱাই ধুৱাব ধূন ধূপকাঠি ধূপৰ ধূম্ৰপান ধূলা ধূলাৰ ধূলি ধূলিসাৎ ধূলীয়া ধূসৰ ধূৰুপ ধেঙৰ ধেনু ধেনুকাঁড় ধেমাজি ধেমাজী ধেমালি ধেমালিটো ধেমালিতে ধৈৰ্য্য ধোঁৱা ধোঁৱাখোৱা ধোঁৱাখোৱাৰ ধোঁৱাৰ ধোবাই ধোবাৰ ধোৱঁখোৱাতো ধোৱা ধোৱাঁ ধোৱাঁই ধোৱাঁখুৱাই ধোৱাঁখুৱাইদি ধোৱাঁখোৱা ধোৱাঁখোৱাঁ ধোৱাঁখোৱাটো ধোৱাঁখোৱাত ধোৱাঁখোৱাৰ ধোৱাৰ ধ্ব ধ্বংস ধ্বনি ধ্যান ধ্ৰুপদী ধৰণ ধৰণেৰেই ধৰণৰ ধৰম ধৰমী ধৰা ধৰাটো ধৰাত ধৰাতো ধৰায় ধৰাশায়ী ধৰাৰ ধৰি ধৰিকৈ ধৰিছিল ধৰিছে ধৰিব ধৰিবলৈ ধৰিবে ধৰিবৰ ধৰিয়ে ধৰিল ধৰিলে ধৰিলেও ধৰিলেহি ধৰিলো ধৰুন ধৰুৱা ধৰে ধৰেহি ধৰোঁতা ধৰোঁতে ধৰ্ম ধৰ্মই ধৰ্মকথাও ধৰ্মত ধৰ্মতত্ত্বৰ ধৰ্মনাৰায়ণ ধৰ্মনিৰপেক্ষ ধৰ্মপাল ধৰ্মপালৰ ধৰ্মমত ধৰ্মমতত ধৰ্মমতৰ ধৰ্মাৱলম্বী ধৰ্মী ধৰ্মীয় ধৰ্মৰ ধৰ্মৱতাৰ নকওঁ নকবি নকয় নকল নকলেও নকৈ নকৈও নকৈছিল নক্ষত্ৰ নক্সা নকৰ নকৰন্তি নকৰা নকৰাকৈ নকৰালে নকৰাৰ নকৰি নকৰিছিল নকৰিব নকৰিবা নকৰিলে নকৰিলেও নকৰিলৈ নকৰে নকৰো নকৰোঁ নগণ্য নগদ নগল নগাঁও নগাঁৱলৈ নগাঁৱৰ নগাপাহাৰ নগাৰাজ্যৰ নগুৰ নগুৰ্ণাগতি নগৈ নগৈছিল নগৰ নগৰতো নগৰলৈ নগৰস্থ নগৰে নগৰৰ নঘঁহাকৈ নঘটিলেও নচলা নচলে নজনা নজনাকৈয়ে নজিৰ নজ্বলাই নজ্বলায় নঞৰ্থক নটকা নটসূৰ্য নটা নটৰাজ নতুন নতুনকৈ নতুবা নথওঁ নথওঁকৈ নথকা নথকাৰ নথি নথৈ নদন নদিয়াদ নদী নদীখন নদীত নদীদ্বীপ নদীলৈ নদীৰ নদৰ নদৰাজ নধৰ নধৰিলে নধৰে নন্দিনী নন্দিনীয়ে নপঠিয়াই নপঠিয়ালে নপঢ়া নপঢ়ি নপতিয়াব নপতিয়াবাঁহক নপুংসক নপৰ নপৰিবলগীয়া নপৰিল নপৰে নবওঁ নবাগত নবিথৰ নবীন নবেম্বৰত নবৌয়েক নবৌয়েকজনীয়ে নবৌয়েকে নবৌয়েকৰ নভবা নভেল নমস্কাৰ নমস্তুতে নমা নমাই নমাবলৈ নমামী নম্বৰজন নম্ৰতা নমৰাকৈ নয়নচাঁদ নয়নচাদ নয়নতে নয়নাভিৰাম নয়নে নলওঁ নলগা নলগাই নলবাৰী নলা নলাগে নলিনী নলৰে নশ্বৰদেহ নসলোৱাকৈ নহওঁ নহওঁতে নহওঁতেই নহওক নহয় নহয়ো নহল নহলি নহলে নহা নহাকৈ নহৈ নহৈছিল নাই নাইকিয়া নাইতো নাইনে নাইবা নাও নাওখন নাওখনৰ নাওবৈচা নাওৰাত নাক নাকচ নাকটোৰে নাকত নাকনি নাকাই নাকাটি নাকাঢ় নাকাঢ়ি নাকাঢ়ে নাকে নাকেদি নাকৰ নাকৰক নাখাই নাখাওঁ নাখাব নাখাবি নাখায় নাখাল নাখালা নাখালে নাখালোঁ নাগ নাগক নাগকেশৰ নাগকেসৰ নাগচফা নাগচম্পকম নাগচম্পিগে নাগচাফা নাগতি নাগপুষ্প নাগপুৰৰ নাগাক্ষ নাগাচাৰি নাগে নাগেশ্বৰ নাগৰিক নাগৰিকসকলৰ নাগৰিকৰ নাঙঠ নাঙলটো নাঙলৰ নাচ নাচনিয়াৰ নাচা নাচাই নাচাওঁ নাচাব নাচাবি নাচায় নাচাল নাচি নাচিব নাচিবলৈ নাচোন নাচোৰবান্দা নাছিল নাছিলি নাছিলো নাছিলোঁনে নাছীল নাজল নাজানি নাজানিছিল নাজানে নাজানো নাজীবাদৰ নাট নাটক নাটকখনিৰ নাটকবোৰত নাটকসমূহ নাটকৰ নাটখন নাটত নাটনিৰ নাটসমূহক নাট্য নাট্যকলাৰ নাট্যকাৰ নাট্যশালা নাট্যশৈলী নাট্যাভিনয় নাট্যাভিনয়ক নাট্যাভিনয়ৰ নাট্যামোদী নাট্যৰ নাটৰ নাড়ী নাতাকিবি নাতি নাতিনীয়েক নাতিনীয়েকৰ নাথ নাথল নাথাক নাথাকিবা নাথাকিল নাথাকিলে নাথাকে নাথাকেঁ নাথাকোঁ নাদৰ নানা নানাচ নানাচোঁ নানান নানে নানো নান্দনিক নাপাই নাপাওঁ নাপাওঁগৈ নাপাওঁতেই নাপাত নাপাব নাপায় নাপালে নাপাহৰ নাপাহৰি নাপাহৰিব নাপাৰি নাপাৱ নাবাওঁ নাবাচে নাবান্ধ নাভাব নাভাবে নাভাবোঁ নাম নামকৰণ নামঘোষা নামঘোষাখন নামঘোষাখনো নামঘৰ নামঘৰটো নামঘৰটোত নামঘৰটোৰ নামঘৰত নামঘৰৰ নামটো নামটোলৈ নামটোৰ নামটোৱে নামত নামতে নামভৰ্তি নামসৰ্বস্ব নামা নামাত নামাতা নামাতি নামাতিলেও নামাতে নামাতো নামাতোঁ নামান নামানি নামাৰ নামি নামিবলৈহে নামিম নামিল নামিলে নামিলেই নামে নামেও নামেৰে নামেৰেই নামৰ নামৰূপ নায়ক নায়িকা নায়েবৰ নাযাওঁ নাযাওঁতেই নাযাব নাযাবা নাযায় নালটোৰ নালাগি নালাগিবই নালাগিল নালাগিলে নালাগে নাশক নাহয় নাহাঁহ নাহি নাহিবা নাহিল নাহিলহেঁতেন নাহে নাহোঁ নাহৰ নাহৰক নাহৰৰ নাৰদী নাৰাখ নাৰায়ণ নাৰায়াণে নাৰিকল নাৰিকলৰ নাৰী নাৰীক নাৰীগৰাকী নাৰীসকলৰ নাৰীৰ নাৱত নাৱে নাৱেৰে নাৱৰ নাৱৰপৰা নাৱৰীয়া নাৱৰীয়াহঁত নাৱৰীয়াহঁতক নাৱৰীয়াহঁতে নাৱৰীয়াহঁতৰ নাৱৰে নিঃশেষ নিঃসংকোচ নিঃসংগ নিঃসন্তান নিঃসন্দেহ নিঃসহায় নিঃস্বাৰ্থ নিঃস্বাৰ্থভাৱে নিঃসৰণ নিউ নিউক্লীয় নিউয়ৰ্কত নিও নিওঁতা নিওঁতে নিকটভাৱে নিকটৱৰ্তী নিকতৱৰ্তী নিকা নিকাচ নিকাম নিকাল নিকাৰ নিকেতনত নিক্কণ নিখুঁত নিখুঁতভাৱে নিগাজি নিচা নিচাগ্ৰস্ত নিচাদেৱে নিচিনা নিচিনাকৈ নিচেই নিছলা নিছিল নিজ নিজক নিজকে নিজগুণে নিজচকু নিজম নিজহাতে নিজা নিজাববীয়াকৈ নিজাম নিজে নিজেই নিজেও নিজেতো নিজেৰ নিজৰ নিজৰাপাৰৰ নিঠৰুৱা নিতান্ত নিতাল নিতিৰ নিতৌ নিত্য নিদাৰুণ নিদি নিদিওঁ নিদিবতো নিদিয়া নিদিয়াকৈ নিদিয়াটো নিদিয়াত নিদিয়াৰ নিদিয়ে নিদিলে নিদিলেও নিদ্ৰা নিদ্ৰাদিতে নিদ্ৰাশূন্য নিদ্ৰাৰ নিদৰ্শন নিন্দক নিন্দকবিলাকে নিন্দা নিন্দোৱাৰ নিপানীকৈ নিপিন্ধো নিপীড়িত নিপুণ নিপুণতা নিপুণভাৱে নিফুট নিব নিবদ্ধ নিবনুৱা নিবলৈ নিবাস নিবাৰণ নিবৃত্তি নিবৰ নিভাঁজ নিমখ নিমখৰ নিমন্ত্ৰণ নিমন্ত্ৰণী নিমাওমাও নিমাত নিমাৰ্ণ নিমিত্তে নিমিষতে নিমিষৰ নিম্নকক্ষ নিম্নপ্ৰদত্ত নিম্নলিখিত নিম্বাৰ্কাচাৰ্যই নিয়ন্ত্ৰণ নিয়ন্ত্ৰণৰ নিয়ন্ত্ৰিত নিয়ম নিয়মটো নিয়মটোতো নিয়মাধীন নিয়মানুৱৰ্তিতা নিয়মানুৱৰ্তী নিয়মিত নিয়মীয়াকৈ নিয়মে নিয়মৰ নিয়া নিয়াইছিল নিয়াদি নিয়াম নিয়ালেই নিয়াৰি নিয়াৰিকৈ নিয়ে নিয়োগ নিয়োজন নিযুক্ত নিযুক্তি নিযুত নিলে নিশা নিশাই নিশাচৰ নিশাটি নিশাতে নিশাহ নিশাৰে নিশ্চয় নিশ্চিত নিশ্চিতভাৱে নিশ্চিতমনে নিশ্চিন্ত নিশ্চিহ্ন নিশ্চুপ নিশ্ছিদ্ৰ নিশ্বাস নিষধ নিষিদ্ধ নিষেধ নিষেধাজ্ঞামূলক নিষ্কৃতি নিষ্ক্ৰিয় নিষ্টুৰ নিষ্ঠাৱান নিষ্ঠুৰ নিষ্ঠুৰতা নিষ্পত্তি নিষ্পাপ নিসঃৰে নিস্কাৰণ নিস্কৰ্মা নিস্তব্ধ নিহালিৰে নিৰঞ্জন নিৰন্তৰ নিৰপেক্ষ নিৰল নিৰহ নিৰহংকাৰ নিৰান্নব্বই নিৰাপত্তা নিৰাপদ নিৰালস্য নিৰাশ নিৰাশা নিৰীক্ষণ নিৰীক্ষা নিৰীহ নিৰুক্ত নিৰুত্তাপভাবে নিৰুত্তৰ নিৰুদ্বেগ নিৰুপায় নিৰূপণ নিৰোগ নিৰ্ঘাত নিৰ্ঝৰেৰ নিৰ্ণায়ক নিৰ্দয়ভাৱে নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশক নিৰ্দেশনা নিৰ্দেশমূলক নিৰ্দেশিকা নিৰ্দোষিতা নিৰ্দোষী নিৰ্দ্ধাৰণ নিৰ্ধাৰণ নিৰ্ব নিৰ্বন্ধ নিৰ্বা নিৰ্বাক নিৰ্বাচন নিৰ্বাচিত নিৰ্বাহ নিৰ্বিশেষে নিৰ্ভীকভাৱে নিৰ্ভুল নিৰ্ভৰ নিৰ্ভৰযোগ্য নিৰ্ভৰশীল নিৰ্মম নিৰ্মল নিৰ্মাণ নিৰ্মাণৰ নিৰ্মাতা নিৰ্মিত নিৰ্মূল নিৰ্মূলকৰণ নিৰ্লজ্জ্জ্জ নিৰ্লিপ্ত নিৰৱচ্ছিন্ন নিৱেশ নীচ নীচলৈ নীচাত্মিকা নীচেই নীচৰ নীতি নীতিগত নীতিত নীতিবোৰ নীতিয়ে নীতিসমূহৰৰ নীতিৰ নীতিৰে নীতিৱিকিউৎসৰ নীল নীলকান্ত নীলগ্ৰীব নীলধ্বজ নীলা নীলাচল নীলাবিলাকৰ নীৰস নীৰৱ নীৰৱতাৰ নুঘলোৱাকৈ নুজুৰিলেও নুঠাবি নুঠিল নুঠে নুদূষিব নুপুৱায় নুবুজা নুবুজে নুবুলিলে নুমলীয়াটো নুমাই নুমাল নুমুৱাই নুলুকাওঁ নুশুনা নুশুনি নুশুনিলো নূপুৰ নৃত্য নৃত্যকাৰিণী নৃত্যগীতৰ নৃত্যটো নৃত্যনাট্য নৃত্যপ্ৰকাৰে নৃত্যপ্ৰধান নৃত্যশিল্পীসকলে নৃত্যৰ নৃত্যৰূপ নৃপেন নৃশংস নৃশংসতাত নেই নেওতা নেকাটিবলৈ নেকি নেকেকাওঁ নেখাটে নেখাম নেখেলায় নেখেলালে নেগুৰ নেগুৰীয়া নেচেপোঁ নেজ নেজখাৰী নেজা নেজাওঁ নেজানি নেজানিলে নেজানিলো নেজে নেতাই নেতাক নেতাসকল নেতাসকলক নেতাসকলে নেতাসকলৰ নেতাৰ নেতৃত্ব নেতৃত্বক নেতৃত্বত নেতৃত্বাধীন নেতৃত্বৰে নেতৃবৰ্গৰ নেদেখা নেদেখাজনৰ নেদেখি নেদেখিছিলা নেদেখিলে নেদেখে নেদেখোঁ নেপথ্য নেপাই নেপাইছিল নেপাল নেপালী নেপালে নেপালো নেপুৰ নেপুৰজোৰ নেপুৰেৰে নেপেলাওঁ নেপেলায় নেপেলোৱাকৈ নেপোলিয়ানা নেবায় নেভাবি নেমানিলো নেমাৰিবলৈ নেমাৰিবা নেমাৰিবাঁহক নেমাৰিবি নেমেলা নেমেলাকৈ নেয়ায় নেযাঁওতেই নেশ্যনেল নেষায় নেস্ত নেহাৰিব নেহোঁ নেহৰু নেহৰুৰ নেহৰুৱে নেৰা নেৰাখে নেৰানেপেৰা নেৰানেপেৰাকৈ নেৰি নেৰিলোহেঁতেন নেৰোঁ নেৱাৰে নৈঃশব্দ্য নৈখন নৈত নৈতিক নৈপুণ্য নৈবিদ্যৰে নৈমিত্তিক নৈশ নৈসৰ্গিক নৈৰ নৈৱেদ্য নোই নোক্তে নোখোজে নোখোলোঁতেই নোখোৱা নোখোৱাকৈ নোখোৱানে নোজোৰাত নোতোলে নোদোকা নোধোৱা নোপোৱা নোপোৱাৰ নোবেল নোম নোযোৱা নোলাব নোলায় নোলাল নোলোৱাকৈ নোহোপে নোহোৱা নোহোৱাকৈ নোহোৱায়েও নোৱাৰা নোৱাৰানে নোৱাৰি নোৱাৰিছিল নোৱাৰিবি নোৱাৰিম নোৱাৰিলে নোৱাৰিলো নোৱাৰিলোঁ নোৱাৰিলোঁহেঁতেন নোৱাৰে নোৱাৰেনে নোৱাৰো নোৱাৰোঁ নোৱাৰোতেই নোৱৰা নোৱৰে নৌকা নৌকাস্থ নৌপাওঁতেই ন্ত ন্তা ন্তি ন্তী ন্তু ন্তূ ন্তে ন্তৈ ন্তো ন্তৌ ন্থ ন্থা ন্থি ন্থী ন্থু ন্থূ ন্থে ন্থৈ ন্থো ন্থৌ ন্দ ন্দা ন্দি ন্দী ন্দু ন্দূ ন্দে ন্দৈ ন্দো ন্দৌ ন্দ্ব ন্ধ ন্ধা ন্ধি ন্ধী ন্ধু ন্ধূ ন্ধে ন্ধৈ ন্ধো ন্ধৌ ন্যস্ত ন্যায় ন্যায়পালৰ ন্যায়প্ৰস্থান ন্যায়বিচাৰ ন্যায়াধীশ ন্যায়ালয় ন্যায়ালয়ত ন্যায্য ন্যূনতম ন্স নৰকত নৰকাসুৰ নৰকাসুৰক নৰকাসুৰৰ নৰকৰ নৰতনু নৰনাৰায়ণে নৰনাৰায়ণৰ নৰবলি নৰম নৰল নৰা নৰিয়া নৰিয়াৰ নৰীয়া নৰেন নৰেনে নৰেন্দ্ৰ নৰ্তক নৰ্দমা নৰ্মদা নৰ্মিত নৰৱেৰ নৱবৈষ্ণৱ নৱম নৱযৌবনসম্পন্না নৱেম্বৰ নৱেম্বৰত নৱেম্বৰৰ পঁইত্ৰিছ পঁচপন পঁচা পঁচিছ পঁজা পংকজে পইচা পকনীয়া পকনীয়াই পকনীয়াৰ পকা পকাই পকাটো পকামাটিৰ পকি পকিঘৰ পকিব পকোৱা পক্ব পক্বান্ন পক্ষ পক্ষই পক্ষতে পক্ষপাতমূলক পক্ষপাতিতা পক্ষপাতিত্ব পক্ষপাতী পক্ষে পক্ষৰ পখলাই পচা পচাৰতে পচি পছন্দ পছন্দসমূহ পছে পছোৱাজাক পঞ্চ পঞ্চদশ পঞ্চবটী পঞ্চম পঞ্চলিছ পঞ্চলিছডাল পঞ্চলিছদিন পঞ্চায়ত পঞ্চেশ্বৰীৰ পঞ্জাব পঞ্জাবৰ পঞ্জীয়ন পটত পটপট পটভূমি পটীয়া পট্টভি পট্টাচিত্ৰ পট্টাচিত্ৰা পট্টাচিত্ৰাৰ পট্টাদাৰ পট্টিত্ৰা পঠা পঠাই পঠাওঁ পঠাব পঠাম পঠায় পঠালে পঠালোঁ পঠিওৱা পঠিওৱাৰ পঠিমাই পঠিয়া পঠিয়াই পঠিয়াইছিল পঠিয়াও পঠিয়াওক পঠিয়াব পঠিয়ালে পঠোৱা পঢ়কসম্পাদনাইতিহাস পঢ়া পঢ়াত পঢ়াশলীয়া পঢ়াশালি পঢ়াশালিক পঢ়াৰ পঢ়ি পঢ়িছিল পঢ়িত পঢ়িব পঢ়িবলৈ পঢ়িল পঢ়িলেই পঢ়ুৱাওক পঢ়ুৱাম পঢ়ুৱৈ পঢ়ুৱৈসকলৰ পঢ়োঁতা পঢ়োঁতে পণে পণ্ডিত পণ্ডিতঃ পণ্ডিতক পণ্ডিতলৈ পণ্ডিতহে পণ্ডিতে পণ্ডিতৰ পতংগ পতন পতা পতাকা পতি পতিৰ পত্নী পত্ৰ পত্ৰঝৰা পত্ৰত পত্ৰিকাৰ পথছোৱা পথটোৰ পথটোৰে পথালি পথাৰ পথাৰখন পথাৰখনৰ পথাৰত পথাৰবোৰৰ পথাৰৰ পথে পথৰ পদক পদটো পদটোৱো পদত পদত্যাগ পদবোৰলৈকো পদব্ৰজে পদসমূহ পদাধিকাৰী পদাধিকাৰীসকলৰ পদাৰ্থ পদাৰ্থবিজ্ঞান পদাৰ্পণ পদূলি পদূলিয়ে পদ্ধতি পদ্ধতিগত পদ্ম পদ্মৰেই পদৰ পদৰপৰা পনা পন্থা পন্থাও পন্থাৰো পন্থী পন্থীয়ে পপ্ পয়চা পয়চাটো পয়চাহে পয়চীয়া পয়থা পলং পলকৰ পলবোকা পলম পলা পলাই পলাব পলায়ন পলাল পলাশ পলাশক পলাশফুল পলাশৰ পলিচী পলুৱাই পলোৱা পলোৱাৰ পল্লী পলৰীয়া পশু পশুইলৈ পশুপতি পশুপতিক পশুপতিয়ে পশুপতিয়েই পশুপতিৰ পশুৰ পশ্চিম পশ্চিমলৈ পশ্চিমীয়া পশ্চিমে পশ্চিমৰ পষেক পষেকীয়া পষেকে পহিলা পহু পহুকাণে পাঁচ পাঁচখন পাঁচজন পাঁচটা পাঁচটি পাঁচদিন পাঁচবছৰ পাঁচবাৰ পাঁচভাগৰ পাঁচমাহৰ পাঁচশ পাঁচোট পাঁচোটা পাঁজি পাঁজৰ পাঁজৰে পাই পাইকহে পাইকাছৰ পাইছিল পাইছিলা পাইছিলি পাইছে পাইছোঁ পাইটো পাউডাৰ পাও পাওঁ পাওঁতা পাওঁতে পাওক পাক পাকঘৰটো পাকট পাকিস্তান পাকিস্তানৰ পাকে পাখ পাখি পাখিৰ পাখিৰে পাগলা পাগলাদিয়া পাগলামি পাগুৰি পাগুৰিৰে পাগুৰী পাগুৰীয়া পাচ পাচনি পাচলি পাচলৈ পাচিজোৰৰ পাচীৰপৰা পাচোঁটাৰ পাছ পাছত পাছতে পাছতেই পাছতো পাছদিনা পাছবেলা পাছমুহূৰ্ত পাছলৈ পাছে পাছৰ পাছৰচোৱাত পাছৰে পাজৰ পাজৰে পাঞ্চাল পাট পাটত পাটিত পাটিলৰ পাটিৰপৰা পাটীত পাট্টা পাটৰ পাঠ পাঠক পাঠকে পাঠাতে পাঠিকা পাঠোদ্ধাৰ পাঠ্যক্ৰমৰ পাণ পাণকেইটি পাণটো পাণীপোতাত পাণ্ডা পাণ্ডাৰ পাণ্ডিত্য পাণ্ডুলিপি পাণ্ডৱ পাত পাতত পাতনি পাতবোৰ পাতল পাতলাই পাতাল পাতাললৈকে পাতি পাতিছিল পাতিছে পাতিব পাতিবৰ পাতিয়েই পাতিলো পাতিৰ পাতে পাতেগৈ পাত্ৰ পাত্ৰতো পাত্ৰপুট পাত্ৰী পাত্ৰৰ পাতৰ পাথৰেৰে পাধিৰ পান পানী পানীগছাবোৰ পানীগ্ৰহী পানীত পানীমূৰ পানীয়ে পানীৰ পানীৰমে পানীৰাম পানীৰে পানৰ পাপ পাপকাৰ্য্য পাপাত্মাবিলাকৰ পাপিষ্ঠ পাপে পাপৰ পাপৰিৰ পাব পাবত পাবলিক্ পাবলৈ পাবা পাবি পাব্লিক পাবৰ পামনে পামৰহঁতে পায় পায়খানা পায়হি পায়েই পাল পালট পালতে পালন পালবংশৰ পালা পালাং পালাবে পালি পালিচ পালিত পালিহি পালে পালেই পালেও পালেগৈ পালেগৈয়ো পালেহি পালো পালোঁ পালোগৈ পাশকটা পাশত পাশে পাশেৰ পাষণ্ড পাষাণ পাহ পাহাৰ পাহাৰত পাহাৰসমূহ পাহাৰা পাহাৰীয়া পাহে পাহোৱাল পাহৰণি পাহৰাই পাহৰি পাহৰিও পাহৰিছো পাহৰিব পাহৰিয়েইনে পাহৰিলেই পাহৰে পাৰ পাৰত পাৰতে পাৰদৰ্শিতা পাৰদৰ্শী পাৰমাণৱিক পাৰলেও পাৰলৈ পাৰা পাৰাক পাৰি পাৰিছিল পাৰিছে পাৰিব পাৰিবনে পাৰিবলৈ পাৰিবা পাৰিবাৰিক পাৰিবে পাৰিবৰ পাৰিম পাৰিলে পাৰিলেই পাৰিলো পাৰিলোঁ পাৰিলোহেঁতেন পাৰে পাৰো পাৰোঁ পাৰ্গত পাৰ্গতালি পাৰ্চী পাৰ্টি পাৰ্থক্য পাৰ্থক্যৰ পাৰ্বণ পাৰ্লিয়ামেণ্টত পাৰ্লিয়ামেণ্টে পাৰ্শ্বক্ৰিয়া পাৰৰ পাৱ পাৱা পাৱে পিঁয়াজ পিচ পিচহুহঁকি পিচে পিছ পিছত পিছতহে পিছতে পিছতেই পিছতো পিছপিন পিছফাল পিছফালে পিছল পিছলি পিছলৈ পিছহুঁহকি পিছা পিছাকৈ পিছুৱা পিছুৱাই পিছে পিছৰ পিছৰচাম পিছৰটোত পিছৰে পিট পিটনি পিটা পিটিকি পিঠা পিঠাৰ পিঠি পিঠিত পিঠিতো পিঠিৰ পিঠী পিঠীয়া পিডিএফ পিণ্ডৰ পিতা পিতাই পিতাক পিতাকে পিতাকৰ পিতাদেই পিতাৰ পিতি পিতৃ পিতৃগৰাকী পিতৃদেৱতাই পিতৃৰ পিনা পিনে পিন্ধা পিন্ধাবলৈ পিন্ধায় পিন্ধি পিন্ধিব পিন্ধিবলৈ পিন্ধে পিন্ধোতে পিনৰ পিবলৈ পিয়লা পিয়লি পিয়াহ পিয়াহত পিয়াহে পিল পিলকৈ পিলিং পিহি পিৰপিৰণি পিৰাত পিৰামিড পিৰালিত পিৰালিতে পিৰালিৰ পিৰিক পিৰিচ পীকৰ পীঠস্থান পীৰিত পুঁজি পুং পুংকেশৰবোৰ পুখুৰী পুঙ্খানুপুঙ্খ পুটি পুঠিমাৰী পুঠিয়াই পুডিং পুণ্য পুণ্যৰ পুতি পুতিছিল পুতুৰি পুতেক পুতেকক পুতেককহে পুতেকে পুতেকেতো পুতেকৰ পুতৌ পুত্ৰ পুত্ৰত পুত্ৰৰ পুত্ৰৱান পুথি পুথিবিলাকৰ পুথিসমূহত পুথিসমূহে পুনশ্চ পুন্নাগ পুনৰ পুনৰপি পুনৰভিনয় পুনৰাই পুনৰুজ্জীৱিত পুনৰুজ্জীৱিতকৰণৰ পুনৰুদ্ধাৰ পুনৰ্নিমাণ পুলি পুলিচ পুলিচে পুলিচৰ পুলিয়ে পুলুং পুষ্কৰাৱতী পুষ্কৰিণী পুষ্প পুষ্পভদ্ৰা পুষ্পৱন্ত পুষ্য পুহ পুহত পুৰণা পুৰণি পুৰস্কাৰ পুৰহিত পুৰাণত পুৰাণৰ পুৰাতত্ত্ব পুৰাতন পুৰি পুৰী পুৰীক পুৰীৰ পুৰীৰে পুৰু পুৰুলিয়াত পুৰুলিয়াতে পুৰুলিয়াৰ পুৰুষ পুৰুষগৰাকী পুৰুষজনক পুৰুষজনে পুৰুষলৈকে পুৰুষসমূহ পুৰুষীয়া পুৰুষোত্তম পুৰুষৰ পুৰোধা পুৰোনো পুৰোহিতৰ পুৰ্বেই পুৱা পুৱাই পুৱাইহে পুৱাতে পুৱাবেলা পুৱাল পুৱালত পুৱালৈকে পুৱাৰ পুৱাৰপৰা পুৱাৰেপৰা পুৱৰ পূজন পূজনীয় পূজা পূজাকা পূজাত পূজালৈ পূজাৰ পূজাৰীয়ে পূজ্য পূতিগন্ধ পূব পূবকোণত পূবত পূবে পূবৰ পূবৰপৰা পূ্ৱে পূৰ পূৰঠ পূৰণ পূৰা পূৰাই পূৰাওঁ পূৰাকৈ পূৰাদমে পূৰাব পূৰামাত্ৰা পূৰ্ণ পূৰ্ণাংগ পূৰ্ণানন্দ পূৰ্ণিমা পূৰ্তি পূৰ্ন পূৰ্ব পূৰ্বজন্মৰ পূৰ্বতে পূৰ্বপুৰুষ পূৰ্বপুৰুষসকল পূৰ্বপ্ৰচলিত পূৰ্বসূৰী পূৰ্বাঞ্চল পূৰ্বাপৰ পূৰ্বাহ্ণ পূৰ্বৰ পূৰ্বৰঙ্গ পূৰ্বৱতে পূৱ পূৱত পৃথক পৃথক্কৰণ পৃথিৱী পৃথিৱীখন পৃথিৱীখনত পৃথিৱীখনো পৃথিৱীখনৰ পৃথিৱীত পৃথিৱীলৈ পৃথিৱীৰ পৃথু পৃথুৰ পৃষ্ঠপোষকতা পৃষ্ঠা পৃষ্ঠাউৎসআলোচনা পৃষ্ঠাখন পৃষ্ঠাটো পৃষ্ঠাটোৰ পৃষ্ঠাসমূহ পৃষ্ঠাসাধু পৃষ্ঠাৰ পেঁচাল পেঁচৰ পেঁপা পেঁপাৰ পেঁপুৱা পেইণ্টিং পেচ পেছা পেছাদাৰী পেট পেটটিৰ পেটটো পেটটোত পেটটোলৈ পেটত পেটমোচাজনী পেটি পেটু পেটুৱা পেটে পেটেল পেটেলে পেটৰ পেটৰে পেনাগা পেমা পেয়েছি পেলনি পেলা পেলাই পেলাইছিল পেলাওঁ পেলাওক পেলাব পেলাবলৈ পেলাবৰ পেলাম পেলায় পেলালি পেলালে পেলালেহি পেলালো পেলোৱা পেলোৱাদি পেলোৱাৰ পেৰয়ে পেৰা পেৰাই পেৰাবিলাক পেৰামবুলেটৰ পেৰিয়ে পৈণত পৈতৃক পোক পোখা পোছ পোছা পোছাক পোট পোত পোতকতে পোদ্দাৰ পোন পোনছাটে পোনতে পোনপটীয়া পোনপ্ৰথম পোনাই পোনাইছিল পোন্ধৰ পোলোকা পোষকতা পোষণ পোষ্টমৰ্টম পোহ পোহঁত পোহঁতক পোহঁতে পোহঁতেই পোহঁতৰ পোহনীয়া পোহা পোহাৰ পোহাৰিয়ে পোহাৰী পোহাৰীক পোহাৰীজনীৰ পোহাৰীৰ পোহাৰৰ পোহাৰৰপৰা পোহাৰৰে পোহৰ পোহৰাই পোহৰাব পোহৰে পোৰা পোৰামঙ্গহ পোৰে পোৱা পোৱাই পোৱাকৈ পোৱাটো পোৱাত পোৱাদি পোৱাপ্ৰকাৰৰ পোৱালি পোৱালিক পোৱালিটোৰ পোৱালিটোৰপৰা পোৱালে পোৱাহেঁতেন পোৱাৰ পৌৰশাসন পৌৰসভা পৌৰাণিক পৌৰোহিত্য প্ৰ প্ৰকল্পলৈ প্ৰকাণ্ড প্ৰকাশ প্ৰকাশক প্ৰকাশন প্ৰকাশহোৱা প্ৰকাশিত প্ৰকাশিতপ্ৰকাৰৰ প্ৰকাশ্যে প্ৰকাশৰ প্ৰকাৰ প্ৰকাৰটোত প্ৰকাৰান্তৰে প্ৰকাৰে প্ৰকাৰৰ প্ৰকৃত প্ৰকৃতি প্ৰকৃতিবাদ প্ৰকৃতিস্থ প্ৰকৃতিৰ প্ৰক্ষেপণ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰক্ৰিয়াক প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰখ্যাত প্ৰখৰ প্ৰচণ্ড প্ৰচলন প্ৰচলনৰ প্ৰচলিত প্ৰচাৰ প্ৰচাৰক প্ৰচাৰপুস্তিকাত প্ৰচাৰৰ প্ৰচুৰ প্ৰজা প্ৰজাতন্ত্ৰ প্ৰজাতন্ত্ৰৰ প্ৰজাতি প্ৰজাতিত প্ৰজাতিৰ প্ৰজাপতি প্ৰজাপতিৰ প্ৰজালৈকে প্ৰজাসকলক প্ৰজাৰঞ্জক প্ৰজ্বলন প্ৰজ্বালক প্ৰডাক্ট প্ৰণ প্ৰণয় প্ৰণয়ন প্ৰণয়নমূলক প্ৰণাম প্ৰণালী প্ৰণিপাত প্ৰতাপধ্বজ প্ৰতাপধ্বজৰ প্ৰতাৰণা প্ৰতি প্ৰতিও প্ৰতিক প্ৰতিকী প্ৰতিকূল প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰতিক্ৰিয়াত প্ৰতিখন প্ৰতিগৰাকী প্ৰতিঘাত প্ৰতিঘাতে প্ৰতিঘৰতে প্ৰতিজ্ঞ প্ৰতিজ্ঞাস্বৰূপ প্ৰতিটো প্ৰতিটোৰ প্ৰতিদান প্ৰতিদিনে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা প্ৰতিদ্বন্দ্বী প্ৰতিদ্বন্দ্বীক প্ৰতিধ্বনি প্ৰতিধ্বনিবোৰ প্ৰতিনিধি প্ৰতিনিধিসকলক প্ৰতিনিধিৰ প্ৰতিফলিত প্ৰতিবন্ধক প্ৰতিবন্ধকতাৰ প্ৰতিবাদ প্ৰতিবাদক প্ৰতিবাদত প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিবাসীৰ প্ৰতিবিধান প্ৰতিবিম্ব প্ৰতিবেশিত্ব প্ৰতিভা প্ৰতিভাবান প্ৰতিভাৰ প্ৰতিভাৱান প্ৰতিম প্ৰতিমাহে প্ৰতিমূৰ্তি প্ৰতিযোগিতা প্ৰতিযোগী প্ৰতিযোগীজন প্ৰতিযোগীবোৰ প্ৰতিযোগীয়ে প্ৰতিযোগীসকল প্ৰতিলিপি প্ৰতিশোধ প্ৰতিষ্ঠা প্ৰতিষ্ঠাই প্ৰতিষ্ঠাতা প্ৰতিষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠানটোৰ প্ৰতিষ্ঠানত প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰতিষ্ঠাপক প্ৰতিষ্ঠাপন প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰতিষ্ঠিত প্ৰতিহত প্ৰতিৰক্ষা প্ৰতিৱেদন প্ৰতীক প্ৰতীকাত্মক প্ৰতীকী প্ৰতীক্ষা প্ৰতীয়মান প্ৰত্যংগ প্ৰত্যক্ষ প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰত্যয় প্ৰত্যহাৰ প্ৰত্যাখ্যান প্ৰত্যাশা প্ৰত্যাশিত প্ৰত্যাহাৰসমূহ প্ৰত্যাহৃত প্ৰত্যাহ্বানটো প্ৰত্যাৱৰ্তন প্ৰত্যেক প্ৰত্যেকখন প্ৰত্যেকটো প্ৰত্যেকে প্ৰত্যেকৰে প্ৰত্যৰ্পণ প্ৰথন প্ৰথম প্ৰথমখন প্ৰথমগৰাকী প্ৰথমজন প্ৰথমটি প্ৰথমটো প্ৰথমটোৰ প্ৰথমটোৱে প্ৰথমতে প্ৰথমবাৰ প্ৰথমবাৰৰ প্ৰথমে প্ৰথমেই প্ৰথা প্ৰথাত প্ৰথাবিৰুদ্ধ প্ৰদান প্ৰদানৰ প্ৰদূষণ প্ৰদূষিত প্ৰদেশ প্ৰদেশতে প্ৰদেশসমূহৰৰ প্ৰদেশৰ প্ৰদৰ্শক প্ৰদৰ্শন প্ৰদৰ্শনকাৰী প্ৰদৰ্শনী প্ৰদৰ্শনীৰ প্ৰদৰ্শনেৰে প্ৰদৰ্শনৰ প্ৰদৰ্শিত প্ৰধান প্ৰধানকৈ প্ৰধানমন্ত্ৰী প্ৰধানমন্ত্ৰীক প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে প্ৰফুল্ল প্ৰফুল্লচূ প্ৰফুল্লহঁতৰ প্ৰফুল্লহঁতৰপৰা প্ৰবন্ধ প্ৰবন্ধকাৰ প্ৰবন্ধত প্ৰবল প্ৰবলস্ত্ৰী প্ৰবহমান প্ৰবাদ প্ৰবীণ প্ৰবৃত্তি প্ৰবোধ প্ৰব্ৰজন প্ৰব্ৰজনৰ প্ৰবৰ্তিত প্ৰভাত প্ৰভাতৰ প্ৰভাবিত প্ৰভাৱ প্ৰভাৱশালী প্ৰভাৱহীন প্ৰভাৱান্বিত প্ৰভিন্সৰ প্ৰভু প্ৰভুক প্ৰভুৰ প্ৰভুৱে প্ৰভৃতি প্ৰমাণ প্ৰমাণস্বৰূপে প্ৰমাণিত প্ৰমুখ্যে প্ৰমূল্য প্ৰমূল্যবোধ প্ৰমূল্যৰে প্ৰমোচন প্ৰয়াগ প্ৰয়াত প্ৰয়াস প্ৰয়োগ প্ৰয়োগবাদী প্ৰয়োজন প্ৰয়োজনবোধ প্ৰয়োজনীয় প্ৰয়োজনীয়তা প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰযোজক প্ৰযোজনা প্ৰযোজিত প্ৰলয় প্ৰলয়ংকৰী প্ৰশংসা প্ৰশস্ত প্ৰশান্ত প্ৰশাসকৰ প্ৰশাসন প্ৰশাসনিক প্ৰশাসনীয় প্ৰশাসনে প্ৰশাসনৰ প্ৰশাসিনক প্ৰশিক্ষণ প্ৰশ্ন প্ৰশ্নটো প্ৰশ্নৰ প্ৰসংগ প্ৰসংগও প্ৰসংগত প্ৰসঙ্গত প্ৰসঙ্গৰ প্ৰসাদ প্ৰসাদে প্ৰসাদৰ প্ৰসাৰিত প্ৰসিদ্ধ প্ৰসিদ্ধি প্ৰসূতি প্ৰসূতিগৰাকী প্ৰস্তাৱ প্ৰস্তাৱত প্ৰস্তাৱনা প্ৰস্তাৱৰ প্ৰস্তুত প্ৰস্তৰ প্ৰস্থান প্ৰস্থানত্ৰয়ী প্ৰস্ফুটিত প্ৰস্ৰাৱ প্ৰস্ৰাৱঘৰ প্ৰস্ৰাৱাগাৰ প্ৰসৱ প্ৰহল্লাদা প্ৰহাৰ প্ৰাংগন প্ৰাইভেট প্ৰাইমেৰী প্ৰাক প্ৰাকৃতত প্ৰাকৃতিক প্ৰাকৃতিকভাৱে প্ৰাক্ প্ৰাগজ্যোতিষ প্ৰাগজ্যোতিষত প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ প্ৰাগজ্যোতিষপুৰৰ প্ৰাগজ্যোতিষৰ প্ৰাগ্তন প্ৰাচীন প্ৰাচুৰ্য্য প্ৰাঞ্জল প্ৰাণ প্ৰাণকেন্দ্ৰ প্ৰাণখোলা প্ৰাণটাকি প্ৰাণটো প্ৰাণত্যাগ প্ৰাণপ্ৰিয়া প্ৰাণহানি প্ৰাণায়াম প্ৰাণী প্ৰাণীকেইটাৰপৰা প্ৰাণীমাত্ৰৰে প্ৰাণে প্ৰাণেশ্বৰ প্ৰাণেৰ প্ৰাণৰ প্ৰাতঃ প্ৰাতঃকৃত্য প্ৰাতঃসন্ধ্যা প্ৰাতিপদিক প্ৰাথমিক প্ৰাদুৰ্ভাৱ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ প্ৰাদেশিক প্ৰাধান্য প্ৰান্তত প্ৰান্তৰ প্ৰাপ্ত প্ৰাবল্য প্ৰাভাৱ প্ৰামাণ্য প্ৰায় প্ৰায়বোৰ প্ৰায়ভাগৰেপৰা প্ৰায়শ্চিত্ত প্ৰায়েই প্ৰাসংগিক প্ৰাহ্ণ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰাৰ্থনা প্ৰাৰ্থিত্ব প্ৰাৰ্থী প্ৰাৰ্থীবোৰেই প্ৰিয় প্ৰিয়তম প্ৰিয়তমা প্ৰিয়পাত্ৰ প্ৰিয়ম্বদা প্ৰিয়ে প্ৰীতি প্ৰেক্ষাপটত প্ৰেত প্ৰেতাত্মা প্ৰেতে প্ৰেম প্ৰেমিক প্ৰেমিকা প্ৰেমৰ প্ৰেৰণ প্ৰেৰণা প্ৰেৰিত প্ৰোৎসাহ প্ৰৱণতা প্ৰৱণতাৰ প্ৰৱহমান প্ৰৱাহ প্ৰৱেশ প্ৰৱেশাধিকাৰ প্ৰৱৰ্তন প্ৰৱৰ্তনৰ পৰক পৰজীৱী পৰনিন্দা পৰব পৰবেই পৰবৰ পৰম পৰমানন্দ পৰমেশ্বৰ পৰমেশ্বৰে পৰম্পৰা পৰম্পৰাগত পৰম্পৰাগতভাৱে পৰম্পৰাহে পৰম্পৰাৰ পৰলোকপ্ৰাপ্তি পৰশা পৰশুৰামক পৰস্পৰ পৰস্পৰৰ পৰা পৰাই পৰাইবা পৰাকৈ পৰাচিত পৰাজয় পৰাজিত পৰাটো পৰাণ পৰাতো পৰাদি পৰাধীনতা পৰাপক্ষত পৰামৰ্শ পৰামৰ্শও পৰামৰ্শঘৰটো পৰামৰ্শমতে পৰায়ণ পৰাস্ত পৰাহে পৰাহ্ণ পৰাৰ পৰি পৰিকল্পনা পৰিক্ৰমা পৰিক্ৰমাৰ পৰিকৰ পৰিগণিত পৰিচয় পৰিচয়ৰ পৰিচালক পৰিচালকৰ পৰিচালকৰূপে পৰিচালনা পৰিচালনাৰ পৰিচালিকা পৰিচালিত পৰিচিত পৰিচ্ছদ পৰিচ্ছন্ন পৰিছ পৰিছিল পৰিছিলোঁ পৰিছে পৰিছেহি পৰিজন পৰিণত পৰিণাম পৰিণীত পৰিণীতা পৰিত্যাগ পৰিত্ৰাণ পৰিদৰ্শক পৰিদৰ্শন পৰিধান পৰিধি পৰিধিত পৰিপক্ব পৰিপন্থী পৰিপাটি পৰিপূৰক পৰিপূৰ্ণ পৰিপ্ৰেক্ষিতত পৰিব পৰিবলৈ পৰিবহণ পৰিবাৰ পৰিবিহি পৰিবেষ্টিত পৰিম পৰিমাণ পৰিমাণে পৰিমাণৰ পৰিয়াল পৰিয়ালত পৰিয়ালৰ পৰিয়ালৰফালেমূৰফালৰ পৰিয়েই পৰিল পৰিলক্ষিত পৰিলহি পৰিলা পৰিলে পৰিলেই পৰিলো পৰিলোঁ পৰিশিষ্ট পৰিশোধ পৰিশ্ৰমেৰে পৰিশ্ৰমৰ পৰিষদ পৰিষদসকলৰ পৰিষদো পৰিষসকলৰ পৰিষ্কাৰ পৰিষৰ পৰিসমাপ্তি পৰিস্থিতিতে পৰিস্থিতিৰ পৰিস্থিতৰ পৰিস্ফুট পৰিস্মিতা পৰিসৰে পৰিহাসৰ পৰিহাৰ পৰিহৰি পৰিৱহণ পৰিৱেশ পৰিৱেশন পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন পৰিৱৰ্তনশীল পৰিৱৰ্তনসমূহ পৰিৱৰ্তনৰ পৰিৱৰ্তে পৰীক্ষা পৰীক্ষাগাৰ পৰীক্ষানিৰীক্ষা পৰীক্ষামূলক পৰীয়া পৰুৱা পৰুৱাই পৰুৱাৰ পৰে পৰেহি পৰোঁ পৰোঁতে পৰোপকাৰী পৰোৱা পৰ্ব পৰ্বত পৰ্বতক পৰ্বতটো পৰ্বতমালা পৰ্বতা পৰ্বতাৰোহণ পৰ্বতীয়া পৰ্বতৰ পৰ্বৰ পৰ্মানন্দ পৰ্যন্ত পৰ্যাপ্ত পৰ্যায়ত পৰ্যায়ৰ পৰ্যালোচনা পৰ্যালোচনাত পৰ্যালোচিত পৰ্য্যটক পৰ্য্যটন পৰ্য্যটনৰ পৰ্য্যটনৰফালে পৰ্য্যন্ত পৰ্য্যবেক্ষণ পৰ্য্যালোচনা পৰৰ পৰৰাষ্ট্ৰই পৰৱৰ্তী পৰৱৰ্তীকালত পৰৱৰ্তীসময়ত পৱিত্ৰ পৱিত্ৰধাম ফঁহিয়া ফকিৰৰ ফচলানবিচৰ ফটা ফটামুখেৰে ফটিকাৰ ফটুৱাই ফটুৱাইবিলাকত ফট্ ফট্ফটীয়া ফণি ফনোগ্ৰাফেৰে ফন্দি ফয়চলানবিচৰ ফয়থলা ফলত ফলপ্ৰসূ ফলশ্ৰুতিত ফলস্বৰূপে ফলাফল ফলাফলি ফলীয়া ফলে ফল্গূৎসৱ ফষ্টি ফাঁকি ফাঁকিদাৰ ফাঁকিবাজ ফাঁকে ফাঁচি ফাঁচিত ফাইল ফাইলা ফাইলাৰ ফাউণ্ডেচনে ফাকি ফাকুৱা ফাকুৱাৰ ফাগুন ফাগুনৰ ফাচ্ ফাজলামি ফাট ফাটকৰ ফাটিব ফাণ্ড ফান্দ ফাপৰে ফাল ফালপৰা ফাললৈ ফালি ফালিব ফালিলে ফালে ফালেও ফালেমূৰ ফাল্গুনী ফালৰ ফালৰপৰা ফালৰে ফাৰ্লংমান ফিকা ফিকিৰ ফিচিঙা ফিচিঙি ফিছিয়েল ফিট ফিতা ফিল্ম ফিৰিঙতি ফুকন ফুকননীও ফুকনে ফুকনৰ ফুকা ফুচফুচায় ফুচফুচীয়া ফুচীয়া ফুচুং ফুচুলনিৰ ফুচুলাই ফুচুৰিলৈ ফুচ্ ফুচ্ফুচাবলৈ ফুচ্ফুচাবৰ ফুচ্ফুচুৱা ফুট ফুটহে ফুটা ফুটাই ফুটাইছিল ফুটাটো ফুটাটোত ফুটাব ফুটি ফুটিছিল ফুটিছিলবছৰীয়া ফুটেছে ফুল ফুলজাৰি ফুলনি ফুলনী ফুলবোৰ ফুলা ফুলিলি ফুলে ফুলেৰে ফুলৰ ফুলৰা ফুৰ ফুৰা ফুৰাই ফুৰাইছিল ফুৰাবলৈ ফুৰালো ফুৰি ফুৰিছ ফুৰিছিল ফুৰিছে ফুৰিব ফুৰিবলৈ ফুৰে ফুৰোঁতা ফুৰোঁতে ফুৰোৱা ফুৱাই ফুৱাইছে ফুৱাওঁতে ফেঁচাৰ ফেঁটী ফেচবুকত ফেটটো ফেটী ফেনে ফেনৰ ফেপেৰি ফেব্ৰুৱাৰী ফেব্ৰুৱাৰীত ফেল ফেলাবে ফেলোশ্বিপ ফেহুজালি ফেৰা ফেৰাহে ফেৰাৰ ফেৰৰ ফোঁট ফোঁপাই ফোঁপোলা ফোঁহা ফোচ্ ফোট ফোটেৰে ফোটোকাৰে ফোন ফোৰছেদ ফ্ৰাঞ্চৰ ফ্ৰেঙ্ক ফ্ৰেঞ্চ ফ্ৰেডেৰিক ফৰক ফৰনি ফৰিং ফৰিয়াদী ফৰিয়াদৰ ফৰ্ ফৰ্মুটি বঁটা বঁটাৰ বংগ বংগলৈ বংগৰ বংশ বংশত বংশতে বংশতেই বংশধৰ বংশাৱলী বংশৰ বংশৰে বইকি বইচ বওঁতা বওঁতে বওক বওজ বকনি বকি্চচ বক্তব্য বক্তা বক্তৃতা বক্তৃতাত বক্তৃতাবোৰত বক্তৃতাৰ বকৰাণিত বকৱাৰ বগলী বগা বগৈ বগৰী বঙহী বঙাইগাঁও বঙালী বঙালীভাষীসকলৰ বঙালীৰ বঙ্কিম বঙ্গদেশৰ বঙ্গলাত বঙ্গাব্দ বঙ্গালী বঙ্গালীৰ বঙ্গালৰ বঙ্গীয় বঙ্গোপসাগৰৰ বঙ্গৰ বঙ্হ বচন বচনটিয়ে বচনটো বচনফাকি বচনে বচনৰ বচা বচাব বচোৱাৰ বছেৰেকত বছেৰেকলৈ বছৰ বছৰছেৰেক বছৰজোৰা বছৰটোৰ বছৰতে বছৰতেবছৰীয়া বছৰবছৰীয়া বছৰবোৰত বছৰমান বছৰলৈ বছৰি বছৰিবছৰীয়া বছৰীয়া বছৰেকীয়া বছৰেৰ বছৰেৰে বছৰৰ বজা বজাই বজাইছিল বজাত বজালী বজালৈকে বজাৰ বজাৰত বজাৰসমূহ বজাৰৰ বজ্ৰক বজ্ৰপাত বঞ্চক বটা বটাত বটালি বটাস্বৰূপে বড়া বড়ো বড়োলেণ্ড বডী বঢ়া বঢ়াই বঢ়াবলৈ বঢ়ায় বঢ়িয়া বঢ়িয়াকৈ বণিজ বতাহ বতাহছাটি বতাহজাক বতাহত বতাহে বতাহেই বতাহৰ বতিয়া বতৰত বতৰা বতৰাত বদন বদনাম বদমাচ বদলি বদান্য বদি বদ্ধ বদ্ধমূল বদৰিকাশ্ৰম বদৰিকাশ্ৰমত বধা বধূ বধ্য বনগীত বননি বননিয়ে বনফুল বনাই বনাইছে বনাইৰ বনানি বনিতা বনুং বনে বন্তি বন্দনা বন্দিত্ব বন্দী বন্দীক বন্দীকে বন্দীগাওঁ বন্দীজন বন্দীশালৰ বন্দীসকল বন্দুক বন্ধ বন্ধগৈ বন্ধন বন্ধা বন্ধু বন্ধুত্ব বন্ধুসকলৰ বন্ধুৰে বন্ধোৱা বনৰীয়া বপাই বপুৰা বপুৰি বপুৰিয়ে বমা বম্ বয় বয়স বয়সত বয়সতে বয়সলৈকে বয়সিয়াল বয়সীয়া বয়সে বয়স্ক বয়সৰ বয়ান বলক বলতে বলদ বলদেৱ বলধা বলনা বলব বলবে বলবেন বলা বলি বলিছলন বলিদি বলিয়া বলিয়াৰ বলী বলীৰ বলে বলেন বলেৰে বলৈ বলৈও বলৈকো বলৈহে বলোভদ্ৰ বলোৰাম বল্লভ বল্লভদেৱ বল্লমাকৃতি বল্লাভাচাৰ্য বলৱণ্ত বশতঃ বশবৰ্তী বশিষ্ঠ বশিষ্ঠজায়া বশীভূত বসতি বসতিৰ বসন্ত বসন্তই বসন্তকালৰ বসন্তযোধঃ বসন্তৰ বসবাস বসাতে বসুন্ধৰাৰে বসুমতীয়ে বসুমতীৰ বসুমতীৰো বসুৱে বস্তু বস্তুও বস্তুকে বস্তুকেই বস্তুটো বস্তুবিলাক বস্তুবোৰ বস্তুৰ বস্তুৰে বস্তুৱেই বস্ত্ৰহৰণ বসৱৰ্তী বহঁতপুৰ বহঁতপুৰতো বহঁতপুৰহে বহন বহল বহা বহাঁ বহাগ বহাগৰ বহাত বহাবলৈ বহি বহিছিল বহিব বহিবলৈ বহিয়ে বহিল বহিষ্কাৰ বহিষ্কৰণ বহিৰ্গমন বহিৰ্প্ৰকাশ বহিৰ্বিভাগ বহিৰ্বিশ্বত বহিৰ্ভূত বহী বহু বহুকেইখন বহুকেইজন বহুকেইজনী বহুকেইটা বহুগুণ বহুত বহুতকে বহুতবাৰ বহুতে বহুতেই বহুতো বহুতৰ বহুদিন বহুদিনীয়া বহুপ্ৰকাৰে বহুবাৰ বহুমূলীয়া বহুল বহুলভাৱে বহুৎ বহুৰূপী বহুৱা বহুৱাই বহুৱাইছিলো বহুৱাবলৈ বহুৱালি বহুৱালো বহুৱাৰ বহুৱাৰে বহে বহোঁতা বহোঁতে বহ্নি বহ্নিত বাঁ বাঁওকাষ বাঁওখন বাঁওদিশ বাঁওপন্থী বাঁওপিনে বাঁওফাল বাঁওভৰি বাঁওহতীয়া বাঁওহাত বাঁশৰি বাঁহ বাঁহতল বাঁহী বাঁহীৰ বাঁহৰ বাঁৰী বাঁৰীৰ বাং বাংলা বাংলাদেশ বাংলাদেশতো বাংলাৰ বাই বাইক বাইচ বাইছ বাইছে বাইদেউ বাইদেৱে বাইহাটা বাইৰে বাউল বাউলী বাওঁ বাওঁতে বাওৱে বাক বাকচ বাকলি বাকি বাকী বাকীছোৱা বাকীবোৰে বাক্য বাক্যবাণ বাক্যশাৰী বাক্সা বাক্সাৰ বাখৰ বাখৰি বাগবজাৰৰ বাগযন্ত্ৰ বাগি বাগিছা বাগিছাবোৰত বাগিছাৰ বাগী বাগোন বাগৰ বাগৰি বাঘ বাঘে বাঘৰ বাঙ্গালী বাচ বাচন বাচাৰ বাচি বাচ্ছা বাছখন বাছনি বাছি বাছিবলৈ বাজ বাজনা বাজি বাজিল বাজে বাঞ্ছনীয় বাঞ্ছা বাঞ্ছিত বাট বাটকটীয়া বাটচ বাটছোৱা বাটটোহে বাটত বাটতে বাটলাৰ বাটলৈ বাটলৈকেতো বাটে বাটেদি বাটোৱাৰা বাটৰ বাঢ়ি বাঢ়িব বাঢ়িবলৈ বাঢ়িল বাণিজ্য বাণিজ্যিকীকৰণ বাণী বাণীকান্ত বাণীবদ্ধ বাত বাতাৱৰণ বাতি বাতিক বাতিলৈ বাতীয়া বাতৰি বাতৰিত বাথৌ বাদ বাদিয়া বাদুলী বাদে বাদেই বাদেও বাদ্য বাধা বাধাৰ বাধ্য বাধ্যতামূলক বান বানপানী বানপানীয়ে বানুৰ্জী বানে বান্দৰজাক বান্ধ বান্ধত বান্ধি বান্ধিলে বান্ধৰ বান্ধৱ বান্ধৱী বানৰ বাপ বাপু বাপুক বাপেক বাপেকক বাপেকী বাপেকে বাপেকৰ বাপেৰ বাপেৰাই বাপৰো বাব বাবটো বাবা বাবাঁহতৰ বাবাক বাবাকণ বাবাটো বাবাৰ বাবু বাবুক বাবুকে বাবুয়ে বাবুল বাবুৰ বাবুৱে বাবে বাবেই বাবেও বাবেহে বামন বামলৈ বামুণ বামুণৰ বামে বায়ন বায়ু বায়ুৰ বায়েক বাল বালক বালকৃষ্ণ বালি বালিৰ বাল্মীকি বাল্মীকিপ্ৰতিভা বাল্য বাষ্প বাস বাসনা বাসস্থান বাসী বাসুদেৱ বাস্তৱ বাস্তৱতাবোধৰ বাস্তৱায়িত বাস্তৱিক বাহ বাহক বাহন বাহাদুৰ বাহাদুৰেও বাহানি বাহি বাহিনী বাহিৰ বাহিৰত বাহিৰলৈ বাহিৰা বাহিৰিতে বাহিৰে বাহিৰেই বাহিৰেও বাহিৰৰ বাহু বাহুল্য বাহ্যজ্ঞানশূন্য বাৰ বাৰকুৰি বাৰজন বাৰটা বাৰত বাৰমান বাৰাণ্ডা বাৰাণ্ডাত বাৰাণ্ডাৰ বাৰানসী বাৰানসীত বাৰি বাৰিষা বাৰী বাৰীত বাৰীৰ বাৰু বাৰুদ বাৰে বাৰেই বাৰেওটি বাৰো বাৰ্তা বাৰ্তাৰ বাৰ্ষিকী বাৰৰ বিং বিংকৰা বিংশ বিকট বিকল্প বিকশিত বিকাইলোঁ বিকাশ বিকিৰণ বিক্ষত বিক্ৰিয়া বিক্ৰী বিখ্যাত বিগলিফ বিগ্ৰহ বিগ্ৰহৰ বিঘিনি বিচনী বিচাট বিচাপে বিচাৰ বিচাৰপতি বিচাৰপতিসকলৰ বিচাৰবিভাগ বিচাৰবিভাগীয় বিচাৰবিভাগে বিচাৰি বিচাৰিছিল বিচাৰিছে বিচাৰিব বিচাৰিবও বিচাৰিবলৈ বিচাৰে বিচিত্ৰ বিচিব বিচ্ছিন্ন বিচ্ছুৰণ বিচ্ছুৰিত বিচ্ছেদ বিচৰা বিছ বিছনা বিছনিৰ বিজয় বিজয়লক্ষ্মী বিজয়ৰ বিজুতি বিজুলি বিজুলী বিজুলীৰ বিজেতা বিজ্ঞান বিজ্ঞানসন্মতভাৱে বিজ্ঞানৰ বিটা বিটোৱিন বিত বিতণ্ডা বিতফেৰা বিতাৰণ বিতুষ্ট বিতৰণ বিতৰ্ক বিতৰ্কৰ বিদগ্ধ বিদায় বিদাৰি বিদিশা বিদীৰ্ণ বিদুষী বিদেশ বিদেশত বিদেশতো বিদেশনীতি বিদেশী বিদেশে বিদেশৰ বিদেহ বিদ্বান বিদ্যমান বিদ্যা বিদ্যাটো বিদ্যাত বিদ্যাভূষণে বিদ্যালয় বিদ্যালয়খনত বিদ্যালয়ত বিদ্যালয়লৈ বিদ্যালয়সমূহৰ বিদ্যালয়ৰ বিদ্যাৰম্ভ বিদ্যাৱন্ত বিদ্যুত বিদ্যুৎ বিদ্যে বিদ্ৰূপ বিদ্ৰোহ বিদৰ্ভ বিধ বিধাতা বিধাতাই বিধাতাৰ বিধান বিধানসভা বিধানসভাসমূহৰৰ বিধানসভাৰ বিধায়ক বিধায়কসকল বিধায়কসকলৰ বিধায়িনী বিধি বিধিউন্নয়নকাৰীপৰিসংখ্যাকুকিৰ বিধিবোৰ বিধেয়কখন বিধ্বস্ত বিধৰ বিধৰে বিধৱা বিননি বিনয় বিনয়াৱনত বিনা বিনাই বিনাকাৰণতে বিনামূলীয়া বিনামূলীয়াকৈ বিনিময় বিনিময়ত বিনিময়ৰ বিনে বিন্দু বিন্দুকাশী বিন্দুৰ বিন্ধাটোৱেদি বিন্ধাত বিন্ধাৰ বিন্যাস বিপক্ষ বিপক্ষে বিপণি বিপদ বিপদগ্ৰস্ত বিপদহাৰী বিপদে বিপদৰ বিপুল বিপুলক বিপুললৈ বিপুলহঁত বিপুলহঁতে বিপুলহঁতৰ বিপুলে বিপুলেও বিপুলেনো বিপুলৰ বিপ্ৰৰ বিপৰীত বিপৰীতে বিবদমান বিবাদ বিবাদবোৰৰ বিবাহ বিবাহাৰ বিবাহিত বিবাহিতা বিবাহৰ বিবিচি বিবিধ বিবিধাতা বিবিধাতাময় বিবুধি বিবৃতিমোবাইল বিবেচনা বিবেচনালৈ বিবৰ্ণ বিভক্ত বিভাগত বিভাগে বিভাগৰ বিভাজন বিভাজনৰ বিভিন্ন বিভীষিকা বিভূষিত বিভেদ বিভোৰ বিভ্ৰান্ত বিমল বিমূঢ় বিমূৰ্ত বিমৰ্ষ বিমৰ্ষিতভাৱে বিয়পি বিয়লি বিয়া বিয়াই বিয়াখন বিয়ায় বিয়ালৈ বিয়াৰ বিয়ৈ বিয়ৈনী বিয়োগ বিয়োগৰ বিল বিলকিতো বিলাক বিলাকক বিলাকে বিলাকেও বিলাকো বিলাকৰ বিলাতী বিলাতৰপৰা বিলাস বিলাসপুৰৰ বিলাসিতা বিলাহ বিলীন বিলুপ্তি বিলোচনা বিলৰ বিশদ বিশাল বিশিষ্ট বিশেষ বিশেষকৈ বিশেষজ্ঞসকলে বিশেষভাৱে বিশ্ব বিশ্বকবি বিশ্বজনীন বিশ্বজিৎ বিশ্বজুৰি বিশ্বদৰবাৰত বিশ্বনাথ বিশ্বনাথৰ বিশ্বফৰ বিশ্ববন্দিত বিশ্ববিখ্যাত বিশ্ববিদ্যালয় বিশ্ববিদ্যালয়ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিশ্বভাৰতীলৈ বিশ্বভাৰতীৰ বিশ্বযুদ্ধ বিশ্বযুদ্ধত বিশ্বযুদ্ধৰ বিশ্বস্ত বিশ্বাস বিশ্বাসঘাত বিশ্বাসী বিশ্বাসীসকলে বিশ্বাসে বিশ্বাসৰ বিশ্বৰ বিশ্লেষণ বিশ্ৰাম বিষ বিষটো বিষণ্ণ বিষত বিষম বিষয় বিষয়ঃ বিষয়ক বিষয়খন বিষয়ত বিষয়ভাৰ বিষয়সমূহ বিষয়সমূহৰ বিষয়া বিষয়াই বিষয়াসকল বিষয়াসকলকো বিষয়ে বিষয়েও বিষয়েদায়লুপ্তিআচৰণ বিষয়েহে বিষয়ৰ বিষাক্ত বিষাদ বিষুবত বিষুবন বিষ্ণু বিষ্ণুমূৰ্তি বিষ্ণুমূৰ্তিটোকে বিসংবাদী বিসুখ বিসুখে বিস্তাৰ বিস্তাৰতকৈ বিস্তীৰ্ণ বিস্তৃত বিস্তৰ বিস্ফোৰক বিস্ফোৰণ বিস্বাশবদে বিস্ময় বিসৰ্জন বিহ বিহকে বিহপুৰীয়া বিহাৰ বিহাৰীলাল বিহাৰীলালৰ বিহীন বিহু বিহুক বিহুটিৰ বিহুত বিহুৰ বিহুৰূপেও বিহুৱানৰ বিহুৱে বিহৰ বিৰ বিৰং বিৰক্ত বিৰক্তও বিৰক্তি বিৰঙ বিৰল বিৰলা বিৰাগ বিৰাগৰ বিৰাট বিৰিণাৰ বিৰুদ্ধ বিৰুদ্ধে বিৰূপ বিৰোধ বিৰোধিতা বিৰোধিতাত বিৰোধী বিৱাহিত বিৱৰণ বিৱৰি বিৱৰ্তন বীজ বীজাণু বীতশ্ৰদ্ধ বীভৎস বীৰত্ব বীৰত্বৰে বীৰপাল বীৰপালৰ বীৰবৰে বুকু বুকুখন বুকুজোৰা বুকুত বুকুৰ বুকুৰা বুকুৱা বুকুৱেদি বুজ বুজকে বুজনি বুজা বুজাই বুজাবলৈ বুজায় বুজালে বুজি বুজিছ বুজিছেনে বুজিছো বুজিব বুজিলো বুজো বুজোহঁক বুজোৱা বুজৰবৰুৱা বুট বুটজোতা বুটলি বুঢ়া বুঢ়াই বুঢ়াক বুঢ়াগোহাঁইৰ বুঢ়াগোহাঁয়ে বুঢ়াতামোল বুঢ়াবয়সত বুঢ়ালৈ বুঢ়ালোকে বুঢ়াৰ বুঢ়ী বুঢ়ীক বুঢ়ীগোসাঁনী বুঢ়ীদিহিং বুঢ়ীমাক বুঢ়ীমাকে বুঢ়ীয়ে বুঢ়ীয়েও বুদ্ধি বুদ্ধিজীৱী বুদ্ধিটো বুদ্ধিটোও বুদ্ধিমান বুদ্ধিৰে বুধি বুধিটো বুধিয়ক বুধুনীকে বুনি বুনিয়াদ বুয়েনচ বুলনি বুলি বুলিও বুলিছিল বুলিব বুলিবলৈ বুলিয়েই বুলিলতহে বুলিলি বুলিলে বুলিলেই বুলিলেও বুলিলেহে বুলিহে বুসি বুৰ বুৰঞ্জী বুৰঞ্জীবিদ বুৰঞ্জীবিদসকলে বুৰঞ্জীমূলক বুৰঞ্জীৰ বুৰত বুৰাই বুৰালে বুৰি বুৰৈ বুৰ্জোৱা বুৰ্বক বুৱাই বৃক্ষ বৃটিছসকলে বৃটীছ বৃত্তান্ত বৃত্তান্তও বৃত্তান্তৰ বৃত্তি বৃত্তিৰ বৃদ্ধ বৃদ্ধকালত বৃদ্ধা বৃদ্ধি বৃদ্ধিৰ বৃন্দ বৃন্দই বৃন্দও বৃন্দক বৃন্দকে বৃন্দকো বৃন্দাবন বৃন্দাবনলৈ বৃষ্টি বৃহত্ বৃহত্তম বৃহত্ত্ব বৃহদাৰণ্যক বৃহস্পতিবাৰ বৃহস্পতিবাৰে বৃহৎ বেঁকা বেঁকাকৈ বেংকে বেকী বেকেটা বেগত বেগতে বেগাই বেগেতীয়া বেগেৰে বেঙা বেঙাটো বেঙামুণ্ডা বেঙামুণ্ডাই বেঙেনা বেঙ্গল বেচ বেচা বেচাও বেচি বেচিথৈ বেচিব বেচিবলৈ বেচেৰা বেচেৰাহঁতৰ বেচেৰাৰ বেচেৰী বেচেৰীৰ বেচোঁতা বেচৰ বেছ বেছাল্ট বেছি বেছিকৈ বেছিখিনি বেছিভাগ বেছিভাগেই বেছিহে বেছৰ বেজবৰুৱা বেজাৰ বেজাৰেৰে বেজাৰৰ বেঞা বেটা বেটি বেটী বেটীবিলাকক বেটীৰ বেটুপাত বেটুৰে বেণু বেত বেতন বেতনৰ বেতেৰে বেথা বেথাই বেথায়ে বেথে বেদ বেদনাৰ বেদনিধি বেদান্ত বেদান্তৰ বেদী বেনাৰত বেপাৰ বেপাৰৰ বেপ্টিষ্ট বেপৰোৱা বেপৰোৱাভাৱে বেমাৰ বেমাৰী বেয়া বেয়াটো বেয়াা বেল বেলগাঁৱত বেলগুৰিত বেলা বেলি বেলিকা বেলিটো বেলিটোৰ বেলিয়ে বেলিয়েই বেলিৰ বেলেগ বেলেগতীয়া বেলোতে বেশ বেশৰ বেৰ বেৰত বেৰলৈ বেৰিষ্টাৰ বেৰে বেৰৰ বেৱছাইটত বৈকুণ্ঠ বৈকুণ্ঠেৰ বৈকুণ্ঠৰ বৈচিত্ৰ্য বৈজ্ঞানিক বৈঠকত বৈঠকলৈ বৈদিক বৈদ্যদেৱ বৈনায়েক বৈমাণিক বৈয়াকৰণ বৈশিষ্ট্য বৈশিষ্ট্যযুক্ত বৈশিষ্ট্যসূচক বৈশিষ্ট্যৰ বৈশ্য বৈষম্য বৈষ্ণৱ বৈষ্ণৱসকলৰ বৈৰাগ্য বৈৰি বৈৰিত্ব বৈৰিৰ বৈৱৰ্ত বোকা বোকাগাঁও বোকোছাত বোজা বোজাই বোধকৰো বোধকৰোঁ বোধগম্য বোধগম্যতা বোধশক্তি বোধহয় বোপা বোপাই বোপাইক বোপাইহঁত বোপাইহে বোপাইৰ বোপায়ে বোমাৰ বোম্বে বোল বোলছবি বোলছবিখন বোলা বোলে বোলেবোৰ বোলো বোলোঁ বোসেই বোৰ বোৰক বোৰকে বোৰকো বোৰত বোৰলৈ বোৰে বোৰেই বোৰেও বোৰ্ড বোৰৰ বোৰৰো বোৱঁতী বোৱা বোৱাদি বোৱাৰ বোৱাৰী বোৱাৰীয়ে বোৱাৰীয়েও বোৱাৰীয়েক বোৱাৰীহঁতক বোৱাৰীহঁতৰ বোৱাৰীৰ বৌক বৌদ্ধ বৌৱকে বৌৱেক বৌৱেৰক ব্যংগ ব্যক্ত ব্যক্তি ব্যক্তিক ব্যক্তিগত ব্যক্তিত্ব ব্যক্তিসকলক ব্যক্তিসকলে ব্যক্তিৰ ব্যঙ্গ ব্যঙ্গকৌতুক ব্যঞ্জন ব্যতিক্ৰমী ব্যতীত ব্যভিচাৰ ব্যয় ব্যস্ত ব্যাকুল ব্যাকৰণৰ ব্যাখ্য ব্যাখ্যা ব্যাখ্যাকৰ্তাই ব্যাঘাত ব্যাধ ব্যাধি ব্যাপক ব্যাপকভাৱে ব্যাপাৰ ব্যাপী ব্যায়বহুলতা ব্যাস ব্যাৱসায়িক ব্যাৱহাৰিক ব্যূহ ব্যৱধান ব্যৱধানত ব্যৱসায় ব্যৱসায়ত ব্যৱসায়ীসকল ব্যৱসায়ীসকলৰ ব্যৱস্থা ব্যৱস্থাত ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থাৰ ব্যৱস্থাৰে ব্যৱহাৰ ব্যৱহাৰক ব্যৱহাৰটো ব্যৱহাৰত ব্যৱহাৰপাতি ব্যৱহাৰৰ ব্যৱহৃত ব্সতু ব্ৰহ্ম ব্ৰহ্মকুণ্ড ব্ৰহ্মচৰ্য্য ব্ৰহ্মপালে ব্ৰহ্মপুত্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰক ব্ৰহ্মপুত্ৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ব্ৰহ্মপুৱা ব্ৰহ্মবাদ ব্ৰহ্মবাসীহঁতৰ ব্ৰহ্মসূত্ৰ ব্ৰহ্মসূত্ৰসমূহে ব্ৰহ্মস্ব ব্ৰহ্মাণ্ড ব্ৰহ্মৰজাৰ ব্ৰাইটনৰ ব্ৰাহ্মণ ব্ৰাহ্মণসকলৰ ব্ৰাহ্মণৰ ব্ৰিজেছ ব্ৰিটিছ ব্ৰিটিছক ব্ৰিটিছসকলে ব্ৰিটিছে ব্ৰিটিছৰ ব্ৰিটিশ ব্ৰিটেইনত ব্ৰেক বৎসৰ বৰক বৰককৈ বৰকন্দাজৰ বৰকৈ বৰখুঁটা বৰগছ বৰগাং বৰগীত বৰগীতত বৰগীতৰ বৰঘৰ বৰঙনি বৰঙনিসমূহ বৰঙ্গণি বৰচতিৰে বৰচাহবক বৰচাহাব বৰচাহাবলৈ বৰচাহাবৰ বৰচিৰাম বৰচোৰ বৰজাপি বৰঞ্চ বৰণ বৰণীয় বৰণীয়া বৰণৰ বৰত বৰতালৰ বৰদৈচিলা বৰদৈচিলাজাক বৰদোৱা বৰদোৱাত বৰদোৱাৰ বৰপুত্ৰ বৰপেট বৰপেটটো বৰপেটটোৱেই বৰপেটা বৰপেটাল বৰপেটাৰ বৰপেটৰ বৰফাটেকত বৰবেঙেনা বৰভেটি বৰমতা বৰমুখা বৰলা বৰলুইত বৰশীত বৰশ্ৰীৰাম বৰষাবৰ বৰষুণ বৰষুণজাক বৰষুণে বৰষুণৰ বৰসবাহ বৰা বৰাই বৰাও বৰাক বৰাগী বৰায়ে বৰাহ বৰাহক্ষেত্ৰ বৰাহী বৰাৰ বৰুৱা বৰুৱাই বৰুৱাক বৰুৱানী বৰুৱানীয়ে বৰুৱানীৰ বৰুৱায়ো বৰুৱালৈ বৰুৱাৰ বৰে বৰ্ বৰ্গ বৰ্গবিভাজন বৰ্গমাইল বৰ্জন বৰ্জনৰ বৰ্জিত বৰ্ড বৰ্ডিং বৰ্ডিংটো বৰ্ডিঙত বৰ্ডিঙৰ বৰ্ণ বৰ্ণনা বৰ্ণবিভেদৰ বৰ্ণাই বৰ্ণাব বৰ্ণালী বৰ্ণে বৰ্তন বৰ্তমান বৰ্তমানৰ বৰ্তাত বৰ্তী বৰ্দ্ধমান বৰ্দ্ধমানৰ বৰ্ধক বৰ্নাই বৰ্নোৱা বৰ্মন বৰ্মনেই বৰ্ষ বৰ্ষটোত বৰ্ষণ বৰ্ষা বৰ্ষৰ বৰ্হিভূত ভঁড়াল ভঁড়ালত ভঁৰাল ভঁৰালঘৰ ভংগিমা ভংগী ভকত ভকতক ভকতঘৰ ভকততো ভকতবোৰে ভকতে ভকতেই ভকতেও ভকতো ভকতৰ ভক্তি ভক্তিক ভক্তিতত্ত্বপ্ৰকাশক ভক্তিভাব ভক্তিভাৱে ভক্তিমাৰ্গৰ ভক্তিমূলক ভক্তিৰসেৰে ভক্ষ ভক্ষণ ভগদত্তৰ ভগন ভগা ভগাই ভগাব ভগ্ন ভগ্নহৃদয় ভগৱন্ত ভগৱান ভগৱানক ভগৱানৰ ভঙ্গ ভঙ্গা ভঙ্গৰ ভচহু ভজন ভজা ভটিমাৰে ভটিয়াই ভটৰ্ ভণিতা ভণ্টাগুটি ভণ্টি ভণ্ড ভণ্ডামি ভতিজাক ভদাই ভদায়ে ভদ্ৰ ভদ্ৰতা ভদ্ৰলোকগৰাকী ভদ্ৰলোকৰ ভদ্ৰেশেন ভদৰী ভদৰীয়ে ভদৰীয়েও ভদৰীৰ ভনী ভনীয়েক ভনীয়েকে ভবা ভবাটো ভবাতো ভবাৰ ভবেন ভব্য ভমক্ ভয় ভয়ত ভয়তহে ভয়তে ভয়ানক ভয়াবহ ভয়ে ভয়ৰ ভস্ম ভাঁজ ভাঁজটো ভাঁজতো ভাঁজবোৰ ভাং ভাই ভাইচৰয় ভাইচৰয়ে ভাইচৰয়ৰ ভাইটি ভাইহঁতৰ ভাইৰাছ ভাও ভাওনা ভাগ ভাগত ভাগলৈকে ভাগি ভাগিল ভাগীৰথী ভাগে ভাগেই ভাগ্যৱান ভাগৰ ভাগৰি ভাগৰিলো ভাগৰুৱা ভাগৰে ভাগৱত ভাগৱতত ভাগৱতী ভাগৱতৰ ভাঙনি ভাঙি ভাঙিি ভাঙ্গি ভাঙ্গিছিঙ্গি ভাঙ্গিবলৈ ভাঙ্গিলে ভাঙ্গো ভাঙ্গৰ ভাঙৰ ভাঞ্জা ভাটা ভাটিমা ভাটিৰ ভাটোৱনীৰ ভাটোৱে ভাটৌৰ ভাটৌৱনিৰ ভাণ্ডাৰত ভাত ভাতচৰুলৈ ভাতচৰুৰ ভাতসাঁজ ভাতীৰ ভাতৃ ভাতৃভাৱ ভাতৃমণ্ডলীৰ ভাতে ভাতৰ ভাদ ভান ভানুসিংহ ভানুসিংহৰ ভাপ ভাপত ভাপৰ ভাব ভাবটো ভাবটোৰ ভাবত ভাবধাৰা ভাবনা ভাবনাচিন্তাই ভাবলেশ ভাবা ভাবি ভাবিছ ভাবিছা ভাবিছিল ভাবিছিলো ভাবিছে ভাবিছোঁ ভাবিব ভাবিবলৈ ভাবিবে ভাবিম ভাবিল ভাবিলে ভাবিলো ভাবিহে ভাবে ভাবেৰে ভাবোঁতা ভাবোঁতে ভাবৰ ভায় ভায়া ভায়েক ভায়েকে ভায়েকৰ ভায়েৰ ভাল ভালকৈ ভালদৰে ভালপোৱা ভালে ভালেই ভালেকেইজন ভালেখিনি ভালেখিনিয়ে ভালেমান ভালেমানৰ ভালৰ ভাষণ ভাষণত ভাষণেৰে ভাষণৰ ভাষা ভাষাই ভাষাক ভাষাত ভাষাতত্ত্ব ভাষাতাত্ত্বিক ভাষাবিশেষেই ভাষাবোৰ ভাষাবোৰো ভাষালৈ ভাষাসমূহ ভাষাৰ ভাষাৰে ভাষিক ভাষী ভাষ্য ভাষ্যত ভাস্কৰ ভাস্কৰাব্দ ভাহি ভাৰ ভাৰও ভাৰত ভাৰতক ভাৰতকো ভাৰতত ভাৰততে ভাৰতবাসীক ভাৰতবৰ্ষ ভাৰতবৰ্ষক ভাৰতবৰ্ষত ভাৰতবৰ্ষৰ ভাৰতভুক্তি ভাৰতলৈ ভাৰতীয় ভাৰতীয়ই ভাৰতীয়ক ভাৰতীয়লৈ ভাৰতীয়সকলে ভাৰতীয়সকলৰ ভাৰতে ভাৰতৰ ভাৰতৰপৰা ভাৰাক্ৰান্ত ভাৰি ভাৰী ভাৰীৰ ভাৰ্চুৱেল ভাৰ্যা ভাৰৰ ভাৱনা ভাৱে ভাৱেই ভিংগদেৱ ভিকটিম ভিকহু ভিকহুৱে ভিক্টোৰ ভিক্ষাৰিনী ভিখৰাজ ভিখৰাজাৰ ভিখৰাজে ভিডিঅ ভিত্তি ভিত্তিত ভিতৰ ভিতৰত ভিতৰতে ভিতৰতো ভিতৰলৈ ভিতৰৰ ভিতৰৰে ভিন্ন ভিন্নতা ভিয়েট ভিলেজত ভিৰ ভিৰোতা ভীতা ভীতিগ্ৰস্ত ভীমকায় ভীমৰাও ভীষণ ভীষ্ম ভীষ্মই ভীষ্মক ভীৰু ভুই ভুকু ভুকুটো ভুক্ত ভুক্তভোগী ভুগি ভুগিব ভুটুং ভুল ভুলে ভুৰি ভুৰুকিয়াই ভুৱন ভুৱা ভূঁইকঁপ ভূঁৰু ভূই ভূঞা ভূঞাই ভূঞাসকলে ভূঞাসকলৰ ভূঞাৰ ভূটান ভূত ভূতত্ত্ব ভূতপূৰ্ব ভূতে ভূতেই ভূপেন ভূপেনক ভূপেন্দ্ৰ ভূমি ভূমিকম্প ভূমিকা ভূমিকাও ভূমিষ্ঠ ভূমিসাৎ ভূমিৰ ভূমুকি ভূয়সী ভূষণ ভূষা ভূস্বামী ভূৰুং ভূৰুঙাই ভেঁকোভাওনা ভেঁজা ভেঁটা ভেঁটি ভেকেট ভেকেটা ভেজালটোতো ভেট ভেটা ভেটি ভেটিখায় ভেটিটো ভেটিটোত ভেটিটোৰ ভেটিত ভেটী ভেদ ভেদে ভেদেলি ভেবা ভেম ভেমপুৰ ভেমপুৰীয়া ভেলাঘৰ ভেৱাৰীয়ে ভৈয়াম ভোক ভোকত ভোকে ভোকৰ ভোগদৈ ভোগা ভোগালী ভোগৰ ভোচলাৰে ভোজ ভোজখোৱাসকলৰ ভোজন ভোজপূৰী ভোটৰ ভোদা ভোবোলা ভোম ভোল ভোলে ভৌগোলিক ভৌগোলিকভাৱে ভ্ৰক্ষেপ ভ্ৰম ভ্ৰমণ ভ্ৰমণকাহিনী ভ্ৰমণকাৰীসকলৰ ভ্ৰমণলৈ ভ্ৰমণসূচী ভ্ৰমণৰ ভ্ৰাতৃভাৱ ভ্ৰান্তি ভ্ৰাম্যমাণ ভ্ৰুণ ভ্ৰূক্ষেপ ভৰণ ভৰদ্বাৰ ভৰলু ভৰলুমুখৰ ভৰষা ভৰসা ভৰসাম্য ভৰা ভৰাঁল ভৰাইছে ভৰায় ভৰাল ভৰালী ভৰালীয়ে ভৰি ভৰিকে ভৰিটো ভৰিত ভৰিয়ে ভৰিৰ ভৰিৰে ভৰে ভৰ্ৎসনা ভৱতাৰিণী ভৱপ্ৰিয়া ভৱিষ্য ভৱিষ্যত ভৱিষ্যতে ভৱিষ্যতৰ ভৱিষ্যৎ মংগল মইতো মইনা মইনো মইহে মকৰা মখমলৰ মগজু মগণিয়াৰ মগনিয়াৰ মগু মগ্ন মগৰাকী মঙহ মঙহেৰে মঙহৰ মঙ্গল মঙ্গহ মচগুল মচলা মচি মচ্ মছি মজপুত মজলীয়া মজা মজিয়া মজিয়াত মজুৰি মঞ্চত মঞ্চতে মটা মটাটো মটৰ মঠত মঠাউৰি মণি মণিকণেৰ্শ্বৰ মণিকূট মণিধাৰ মণিপুৰ মণিপুৰী মণ্ডল মণ্ডলী মতটো মতবাদ মতবাদসমূহ মতবাদে মতবাদৰ মতা মতাদৰ্শত মতানৈক্য মতান্তৰ মতামত মতালিৰ মতি মতিও মতে মতৰ মথাউৰিটোত মথাউৰিৰ মথুৰা মথোন মদাৰ মদাৰৰতো মদৰ মধুসূদনক মধুৰ মধে মধ্য মধ্যবিত্ত মধ্যম মধ্যযুগৰ মধ্যস্থতাকাৰীৰ মধ্যৱৰ্তী মনঃপুত মনটো মনটোৱে মনত মনতহে মনতে মনতো মনবোৰ মনলৈ মনস্কাম মনস্তত্ত্ব মনাংসিভেত্তুং মনিচ মনিব মনিষ মনীষা মনু মনুষ্য মনুৰ মনে মনেৰ মনেৰে মনোজ মনোনয়ন মনোনিৱেশ মনোনীত মনোবেদনা মনোভাব মনোমোহা মনোযোগ মনোলোভা মনোৰঞ্জনৰ মনোৰম মনোৰোগ মন্ত মন্তব্য মন্তব্যৰ মন্ত্ৰ মন্ত্ৰটি মন্ত্ৰণা মন্ত্ৰিত্ব মন্ত্ৰিত্বৰ মন্ত্ৰী মন্ত্ৰীক মন্ত্ৰীপৰিষদে মন্ত্ৰীয়ে মন্ত্ৰীসকল মন্ত্ৰীসভাৰ মন্ত্ৰীৰ মন্ত্ৰ্যালয় মন্ত্ৰ্যালয়লৈ মন্ত্ৰ্যালয়ে মন্ত্ৰ্যালয়ৰ মন্থন মন্থনৰ মন্দ মন্দিৰ মন্দিৰক মন্দিৰত মন্দিৰসমূহ মন্দিৰৰ মনৰ মপহেড মফচলীয় মফস্বললৈ মমতাৰ মমলতদাৰ ময়া ময়ূৰ ময়ূৰভঞ্জ ময়ূৰেশ ময়ে ময়েই ময়ো ময্যদা মলতবি মলয়া মলাই মলাকৈ মলাটো মলিয়ন মলিয়াইছে মলুকলৈ মল্ল মলৱাৰ মশায় মষিমূৰ মসৃণ মস্কিল মস্কিলত মস্কৰা মহকুমাক মহকুমালৈ মহকুমাৰপৰা মহড়া মহত্ত্ব মহন্ত মহন্ততকৈ মহন্তবোৰহে মহম্মদ মহল মহলাত মহলাৰ মহলীয়া মহা মহাকাব্য মহাকায় মহাকায়সকলৰ মহাকায়েও মহাজন মহাজনীয়া মহাতপা মহাতান্ত্ৰিক মহাত্মা মহাদেউৰ মহাদেশ মহাদেশৰ মহাদেৱ মহান মহানগৰ মহানগৰৰ মহানন্দা মহাপাপী মহাপুৰুষ মহাপেচ মহাপেচখানাৰ মহাবাহু মহাবিদ্যাত মহাবিদ্যালয় মহাবিদ্ৰোহৰ মহাবীৰ মহাবীৰপ্ৰসাদ মহাভাৰত মহাভাৰতৰ মহামতি মহামস্কিল মহামিলনক মহাযান মহাযোগী মহাশয় মহাশয়ক মহাশয়ে মহাসভাত মহাসভাৰ মহাসাগৰৰ মহাৰজা মহাৰাজ মহাৰাণীৰ মহাৰাষ্ট্ৰৰ মহাৰ্ষ্টৰ মহিমা মহিলা মহিলাগৰাকী মহিলাসকলকো মহিলাসকলে মহিলাসমূহ মহিলাৰ মহীয়সী মহীয়া মহীৰংগ মহীৰুহ মহু মহুৱা মহে মহেন্দ্ৰ মহোৎসবলৈ মহোৎসৱ মহোৎসৱতো মহৎ মহৰ মহৰ্ষি মাংস মাংসই মাংসপেশী মাইকী মাইবঙত মাইল মাইলমান মাউত মাউৰত মাউৰা মাওঁ মাওৰ মাক মাকক মাকগৰাকী মাকতি মাকে মাকৰ মাখ মাখনৰ মাখল মাখি মাখুন্দী মাগি মাগিবলৈ মাগিবা মাগুৰী মাঘ মাঘত মাঘপৰব মাঘপৰবত মাঘপৰবলৈ মাঘপৰবৰ মাঘপৰৱৰ মাঘলৈকে মাঘৰ মাচাক মাচিয়া মাছ মাছখোৱা মাছমৰীয়া মাছে মাছৰ মাজ মাজত মাজতে মাজতো মাজনিশা মাজভাগত মাজভাগলৈ মাজভাগলৈকে মাজভাগৰ মাজু মাজুলী মাজুলীক মাজুলীৰে মাজে মাজেদি মাজেৰে মাজৰ মাজৰজন মাজৰপৰা মাজৰে মাঝে মাট মাটি মাটিকণ মাটিকলহৰপৰা মাটিত মাটিতে মাটিৰ মাটিৰে মাটিৰো মাঠি মাঠে মাণিক মাণ্ডুক্য মাত মাতটো মাতটোও মাতবোৰ মাতষাৰ মাতাল মাতি মাতিছিলো মাতিছে মাতিছো মাতিছোঁ মাতিম মাতিলে মাতৃ মাতৃগৰাকী মাতৃভূমিত মাতৃৰ মাতে মাতেৰে মাত্ৰ মাত্ৰও মাত্ৰকতে মাত্ৰকেই মাত্ৰা মাথা মাথোঁ মাথোন মাধবৰ মাধুজী মাধুৰ্য্য মাধ্যমত মাধ্যমেদি মাধ্যমেৰে মাধৱ মাধৱক মাধৱদেৱ মাধৱদেৱে মাধৱাচাৰ্যই মাধৱৰ মান মানকাচৰ মানকুৰ মানচিত্ৰ মানটোৱে মানদেশৰ মাননি মাননী মাননীয় মানস মানসিক মানসিকভাৱে মানসেৰে মানহঁত মানহঁতক মানহঁতে মানহঁতৰ মানাহ মানি মানিব মানিবলৈকে মানিলো মানুই মানুষ মানুষেৰ মানুহ মানুহক মানুহকে মানুহকেইগৰাকী মানুহকেইজন মানুহকেইজনী মানুহখিনিয়ে মানুহখিনিৰ মানুহগৰাকী মানুহঘৰ মানুহঘৰৰ মানুহজনী মানুহজনৰ মানুহটো মানুহটোক মানুহটোৰ মানুহটোৱে মানুহতো মানুহবোৰ মানুহবোৰে মানুহবোৰৰ মানুহলৈ মানুহসমূহ মানুহে মানুহেই মানুহেও মানুহেৰে মানুহো মানুহৰ মানুহৰনো মানুহৰে মানে মান্তি মান্য মান্যৱন্ত মানৰ মানৱ মানৱতাবাদী মানৱীয় মামলা মামাৰ মায়া মায়াই মায়াবিনী মায়াৰ মাল মালঞ্চ মালভোগ মালয় মালয়েছিয়া মালহ মালা মালাও মালায়ালম মালিক মালিকত মালিনী মালিয়ে মালে মাষ্টৰৰো মাহ মাহত মাহতে মাহমান মাহিন্দ্ৰী মাহীমাক মাহীয়েক মাহীয়েকে মাহীয়েকৰ মাহুত মাহেকীয়া মাহেকে মাহেকৰ মাহেন্দ্ৰযোগ মাহৰ মাৰ মাৰখাই মাৰটো মাৰতে মাৰনাও মাৰল মাৰলি মাৰা মাৰাঠী মাৰি মাৰিছিলোঁ মাৰিছে মাৰিডাল মাৰিব মাৰিবলৈ মাৰিবৰ মাৰিম মাৰিলিহেঁতেন মাৰিলে মাৰিলেই মাৰিলেহি মাৰিলো মাৰে মাৰোঁ মাৰ্কণ্ডেয় মাৰ্গ মাৰ্গকাশী মাৰ্গৰ মাৰ্চ মাৰ্চৰপৰা মাৰ্জনা মাৰ্বল মাৰৰ মিউজিকেল মিউনিচিপেলিটী মিঙ্গিমাহা মিচনেৰী মিচা মিচি মিচিং মিচিংগাঁওখনহে মিচিংগাঁৱৰ মিচিক মিচিকিয়া মিচিকিয়াই মিচিঙক মিচিঙে মিচিঙেই মিচিঙৰ মিছা মিছাই মিছাকৈ মিছাতে মিছামিছি মিজো মিজোৰাম মিট মিটাৰ মিটাৰমান মিঠা মিঠাইবোৰৰ মিঠাকৈ মিঠৈ মিডিয়াৱিকি মিতিৰ মিত্ৰাক্ষৰ মিত্ৰৰ মিথ্যা মিনতি মিনতিলৈ মিনিটমান মিল মিলা মিলালে মিলি মিলিত মিলিল মিশ্যন মিশ্যনে মিশ্যনৰ মিশ্যনৰিৰ মিশ্ৰণ মিশ্ৰাৰ মিস্ত্ৰীয়ে মিস্ত্ৰীৰ মিহলাই মিহলি মিহিকৈ মীন মীমাংসা মীমাংসাৰ মীয়া মুকলি মুকলিকৈ মুকলিমূৰীয়া মুকুট মুকুটিটো মুকুণ্ড মুকুতা মুকুন্দ মুকুল মুক্ত মুক্তধাৰা মুক্তি মুক্তিেশ্বৰ মুক্তিৰ মুখ মুখখন মুখখনেৰে মুখত মুখপাত্ৰ মুখলৈ মুখস্থ মুখা মুখাবোৰ মুখাবোৰৰ মুখাশিল্প মুখাসমূহ মুখাৱয়ব মুখি মুখিতা মুখিয়াল মুখিহে মুখীয়াল মুখুৰ্য্যা মুখুৰ্য্যাৰ মুখে মুখেদি মুখেৰে মুখ্য মুখ্যতঃ মুখ্যমন্ত্ৰী মুখৰ মুখৰপৰা মুখৰোচক মুগা মুগ্ধ মুগ্ধবোধ মুচি মুচ্ মুচ্কচ্ মুছলমান মুছলমানসকলে মুছলমানে মুছলমানৰ মুছলিম মুছলীম মুছলীয় মুঠ মুঠতে মুঠি মুঠিত মুঠেই মুণ্ড মুণ্ডক মুণ্ডন মুদি মুদীৰ মুদুলি মুদোঁ মুদ্ৰণ মুদ্ৰা মুদ্ৰাব্যৱস্থাৰ মুধে মুনি মুনিকৈ মুনিসকল মুনিহ মুনিহে মুন্ধাৰ মুন্ধাৰে মুন্না মুমূৰ্ষু মুম্বাইত মুম্বাইৰ মুলাকাত মুলুক মুষলধাৰ মুষ্টিমেয় মুষ্টিমেয়কেইজনৰ মুহি মুহূৰ্ত মুহূৰ্তকতে মুহূৰ্তত মুহূৰ্ততে মুহূৰ্তৰ মুৰকে মুৰব্বী মুৰাৰি মুৰুলিৰ মুৰে মুৰেকপালে মুৰ্গী মুৱেই মুৱেইনে মূক মূকাভিনয় মূছকঁছ মূদং মূধচ মূধচৰ মূধা মূল মূলক মূলত মূলতঃ মূলধন মূলীয়া মূলে মূলো মূল্য মূল্যতে মূল্যাঙ্কন মূল্যৰ মূল্যৱান মূষিক মূৰ মূৰকত মূৰটো মূৰটোৰে মূৰত মূৰতে মূৰমৰিবৰ মূৰীয়া মূৰে মূৰ্খ মূৰ্খহঁতেনো মূৰ্খামি মূৰ্খামিকে মূৰ্খালি মূৰ্ছনা মূৰ্ছা মূৰ্তি মূৰ্ধন্য মূৰৰ মৃগ মৃগপহু মৃগয়া মৃগাংগ মৃণালিনী মৃণালিনীৰ মৃণ্ময় মৃতকৰ মৃত্যু মৃত্যুদণ্ড মৃত্যুবৰণ মৃত্যুমুখত মৃত্যুৰ মৃত্যুৱে মৃদু মৃৎশিল্প মেইতেই মেইল মেকিং মেকুৰী মেকুৰীটো মেকুৰীটোলৈকে মেকুৰীয়ে মেকুৰীৰ মেক্ৰ মেখেলা মেঘাচ্ছন্ন মেঘালয়ে মেঘালয়ৰ মেঘালয়ৰপৰা মেঘে মেচিনৰ মেজ মেজখন মেজমেলৰপৰা মেজি মেজিক মেজৰ মেট মেটাৱিকিত মেটেকা মেট্ৰ মেট্ৰিক মেডিকেল মেথা মেমচা মেমাৰি মেমেৰা মেম্বাৰ মেয়ে মেয়েৰ মেল মেলা মেলাহিবাটিটোত মেলি মেলিছে মেলিবলৈ মেলিয়েই মেলিলেই মেলে মেলেৰিয়া মেষদাহ মেৰা মেৰামত মেৰামতৰ মেৰি মেৰিটেল মৈত মৈথিলি মৈদা মৈদাখন মৈদাত মৈদান মৈদাৰে মোক মোকলা মোকলাই মোকলাব মোকাবিলা মোকালালো মোকেই মোকো মোকৰ্দমা মোখোৰা মোগাল মোঙোণা মোটা মোটামুটি মোটে মোতকৈ মোত্ মোদী মোদীয়ে মোধোৰ মোনোভাৱ মোলে মোলৈ মোহ মোহন মোহনদাস মোহনিদ্ৰা মোহনী মোহনীয় মোহাচ্ছন্ন মোৰ মোৰও মোৰে মোৰেই মোৰেনো মোৰো মৌচুমী মৌজাতো মৌজাদাৰ মৌজাদাৰস্ব মৌজাদাৰে মৌজাদাৰৰ মৌজালৈ মৌজাৰ মৌন মৌনতা মৌলিক ম্প ম্পা ম্পি ম্পী ম্পু ম্পূ ম্পে ম্পৈ ম্পো ম্পৌ ম্যাজিষ্ট্ৰেটৰ ম্যাদী ম্ল ম্লা ম্লি ম্লী ম্লু ম্লূ ম্লে ম্লৈ ম্লো ম্লৌ ম্ৰিয়মাণ মৎস্য মৰণ মৰণদশা মৰণশীল মৰণা মৰণোত্তৰ মৰণোত্তৰভাবে মৰণোত্তৰভাৱে মৰদলোকতো মৰম মৰমতে মৰমিয়াল মৰমে মৰমৰ মৰলী মৰসাহ মৰহি মৰা মৰাই মৰাটো মৰাণ মৰাদি মৰাপাট মৰাৰ মৰি মৰিগাঁও মৰিছিল মৰিব মৰিবলৈ মৰিমুজি মৰিয়াই মৰিয়াত মৰিল মৰিষণ মৰীচিকা মৰুভূমিৰ মৰূদ্যান মৰে মৰোণত্তৰ মৰ্ত্য মৰ্মে মৰ্যাদা মৰ্য্যাদা যঁতৰত যক্ষিনী যজ্ঞ যতন যতনাই যতে যত্ন যত্নত যত্নতেই যথা যথাঃ যথাবিহিত যথাসময়ত যথাসাধ্য যথেষ্ট যথোচিত যদি যদিও যদিহে যদুমণি যদ্যপি যন্ত্ৰ যন্ত্ৰণা যন্ত্ৰণাত যন্ত্ৰণাৰ যমজ যমুনা য়গৰাকী য়াই য়াৰলুংগ য়ুৰোপীয় য়ে য়েই য়েটচ য়েটচে য়ো যাও যাওঁ যাওঁগৈ যাওঁতা যাওঁতে যাওঁতেই যাওঁতেও যাওঁহঁক যাওক যাক যাকে যাগ যাচ যাচিছিল যাচিলোঁ যাচে যাঠি যাতনা যাতা যাতায়াত যাতে যাত্ৰা যাত্ৰাই যাত্ৰাওৱালাৰ যাত্ৰাগানৰ যাত্ৰাত যাত্ৰাৰ যাত্ৰী যাত্ৰীগৰাকী যাত্ৰীসকল যাত্ৰীৰ যাত্ৰীৰে যাদু যান যাপন যাপনত যাব যাবও যাবগৈ যাবলৈ যাবলৈহে যাবা যাবিহি যাবে যাবৰ যাম যামগৈ যামহঁক যামহি যায় যায়ো যাযাবৰ যাহ যাহা যাৰ যিকেইখন যিকোনো যিখন যিখনে যিটো যিটোৱে যিবিলাক যিবিলাকক যিবোৰ যিমান যিমানকেইটা যিয়ে যিসকল যিহকে যিহতে যিহত্তক যিহেতু যুঁজ যুঁজত যুঁৱলি যুকিয়াই যুক্ত যুক্তি যুক্তিকৰ যুক্তিকৰভাৱে যুক্তিত যুক্তিপ্ৰস্থান যুক্তিৰ যুক্তিৰে যুক্তৰাষ্ট্ৰত যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ যুগ যুগমীয়া যুগল যুগান্তকাৰী যুগান্তৰ যুগ্ম যুগৰ যুটীয়া যুটীয়াভাৱে যুদ্ধ যুদ্ধক্ষেত্ৰত যুদ্ধত যুদ্ধৰ যুৰি যুৱ যুৱক যুৱকগৰাকী যুৱতী যুৱতীগৰাকী যুৱলিৰেই যেই যেতিয়া যেতিয়াই যেন যেনও যেনি যেনে যেনেকুৱা যেনেকৈ যেমন যোগ যোগদান যোগদানৰ যোগনিয়াৰ যোগান যোগাযোগ যোগাৰ যোগিনী যোগী যোগেদি যোগেদিয়ে যোগ্য যোগ্যতাটো যোগ্যতাৰ যোগ্যতাৰেই যোদ্ধা যোৰ যোৰকৈ যোৰহাট যোৰহাটক যোৰহাটত যোৰহাতকৈ যোৰে যোৱা যোৱাই যোৱাও যোৱাকৈ যোৱাটো যোৱাত যোৱাবিলাকৰ যোৱাহঁক যোৱাহে যোৱাৰ যৌন যৌবন যৌৱন যৌৱনা যৌৱনৰ যৎপৰোনাস্তি যৱনিকা লওঁ লওঁতা লওঁতে লওঁতেই লওক লক্ষণ লক্ষণসমূহ লক্ষণীয় লক্ষীমপুৰ লক্ষ্মণ লক্ষ্মী লক্ষ্মীনাথ লক্ষ্মীৱন্ত লক্ষ্য লখিমপুৰ লখিমপুৰলগীয়া লগত লগততো লগতে লগনীয়া লগলগাই লগলাগি লগলৈ লগা লগাই লগাইছ লগাইছা লগাইছিল লগাইছিললগীয়া লগাইছিলহি লগাইহে লগাওঁ লগাত লগাদি লগাব লগায় লগালে লগাৰ লগি লগীয়া লগীয়াত লগুণদিয়নী লগুৱা লগুৱাটো লগুৱালি লগুৱাৰ লগে লগেভাগে লগোৱা লগৰ লগৰীয়া লগৰে লঘু লঘুক্তি লঘুকৰণ লঘোন লঘোনে লঙ্কা লঙ্ঘিত লচিমীয়া লচিমীয়াই লচিমীয়াক লচিমীয়াৰ লচিমীৰ লজ্জা লজ্জাশীলা লজ্জাহৰণ লজ্জিত লণ্ড লণ্ডনত লণ্ডনলৈ লতা লতাটি লথৌ লপা লবেজান লবো লভি লভিছিল লভিছে লমতিৰ লমহেঁ লম্ফ লম্বোদৰ লম্বোদৰসকলৰ লম্ভিছে লম্ভিব লয় লহঁক লহকৰ লহি লহিয়াবলৈ লহেঁতেন লাইচেন্স লাইছেন্সৰ লাও লাওখোলাৰে লাওটো লাকটু লাখ লাখুটি লাগ লাগক লাগতিয়াল লাগি লাগিছ লাগিছহি লাগিছা লাগিছিল লাগিছে লাগিছেনে লাগিছো লাগিছোহঁক লাগিব লাগিবলৈ লাগিবৰ লাগিল লাগিলা লাগিলে লাগু লাগে লাগেনে লাগেনো লাগেলে লাচনি লাজ লাজত লাজমী লাজমীয়ে লাজমীৰ লাজে লাজেৰে লাজৰ লাঞ্ছনা লাঞ্ছনাত লাঠুৱাক লাড়ু লাড়ুটোৰ লাডু লাথুটি লাভ লাভৱান লাভৱান্বিত লাম লালকাল লালন লালিত লালিতা লাহ লাহকৈ লাহি লাহে লাহেকৈ লাহোৰত লাৱণ্য লাৱণ্যই লিংক লিওনাৰ্ড লিকচৌ লিকে লিক্চৌৰ লিখা লিখাৰ লিখি লিখিছিল লিখিছে লিখিত লিখে লিখোঁতা লিখোঁতে লিগিৰীহঁত লিগিৰীৰ লিঙ্গ লিঙ্গৰাজ লিজেণ্ড লিনান লিপি লিপিকা লিপ্ত লিপ্যন্তৰ লিমিটেডৰ লিৰিকি লীয়া লীলা লীলাৰ লীৰ লুইত লুইতৰ লুইপা লুক লুকাই লুকাভাকু লুকুওৱাৰ লুকুৱাওক লুচি লুট লুটনি লুটি লুটিবলৈ লুটিয়াই লুণীয়া লুণ্ঠন লুতুৰি লুভীয়া লুুতুৰ লুৰলুৰিয়া লুৰি লেইচকেপ লেও লেওটো লেকাম লেখ লেখক লেখকৰ লেখনী লেখা লেখাই লেখাপঢ়া লেখাৰ লেখি লেখিকা লেখীয়া লেখৰ লেগৈ লেচন লেজিছলেটিভ লেঞ্চ লেটি লেঠা লেতেৰা লেনিয়াই লেভেল লেমটেম লেলাউটি লেশমাত্ৰ লেশমান লেহে লেহেম লেহেমকৈ লেহেমী লেৰাইট লেৰে লেৰেলা লৈকে লৈছিল লৈছে লৈছোঁ লৈনো লোঁ লোঁচন লোক লোকক লোককে লোককো লোকগীত লোকচক্ষুৰপৰা লোকচান লোকত লোকনৃত্য লোকপিয়ল লোকপ্ৰিয়ল লোকবিশ্বাস লোকলৈ লোকসংগীত লোকসংগীততে লোকসংগীতসমূহৰ লোকসংগীতৰ লোকসংগীতৰো লোকসকলক লোকসকলৰ লোকসভাৰ লোকসলক লোকাৰণ্য লোকে লোকেই লোকেনাথ লোকেলব লোকেলবৰ্ড লোকেশ্বৰ লোকেশ্বৰে লোকেৰ লোকৰ লোকৰপৰা লোচন লোটা লোটাটো লোটাটোৰ লোটাত লোটাসৰি লোটে লোটোকৰী লোণ লোতে লোপ লোভত লোভে লোভৰ লোলুপ লোহাবৰ লোহিত লোৰ লোৰে লোৱা লোৱাটো লোৱাত লোৱাদি লোৱাৰ লৌহিত্য ল্লিছ লৰক লৰদিলে লৰফৰ লৰা লৰাই লৰাইহে লৰাক লৰাছোৱালীৰে লৰাটো লৰাটোক লৰাটোৰ লৰাটোৱে লৰাব লৰামতীয়া লৰালৰি লৰালৰিকৈ লৰাৰ লৰাৰজা লৰাৰে লৰি লৰিকৈ লৰিব লৰিল লৰুৱাই লৰে লৰ্ লৱণ শঁতাই শংকু শংকৰ শংকৰদেৱ শংকৰদেৱে শংকৰদেৱৰ শংকৰবৰ শংকৰাচাৰ্যই শংকৰাচাৰ্য্ই শংকৰৰ শংখ শইকীয়া শইকীয়াই শইকীয়াইক শইকীয়াও শইকীয়ায়ো শকত শকুন্তলা শক্তি শক্তিমান শক্তিশালী শক্তিৰ শক্তিৰে শকৰ শঙ্কা শঙ্কৰ শঙ্কৰক শঙ্কৰদেৱ শঙ্কৰদেৱক শঙ্কৰদেৱে শঙ্কৰদেৱেে শঙ্কৰদেৱৰ শঙ্কৰে শঙ্কৰৰ শচীৰ শতকৰা শতবাৰ্ষিকী শতবৰ্ষ শতবৰ্ষৰ শতাংশ শতাব্দী শতাব্দীৰ শতিকা শতিকাত শতিকামানত শতিকামানতে শতিকাৰ শত্ৰু শদিয়া শদিয়াক শদিয়াত শনিবাৰটোলৈ শনিবাৰে শপত শপনি শবদ শব্দ শব্দও শব্দটো শব্দবোৰ শব্দসংখ্যা শব্দৰ শব্দৰে শয়ন শয়নে শয্যাশায়ী শলাগ শলাগণী শলিতা শল্য শষ্য শষ্যাৰ শস্ত্ৰ শস্য শহুৰ শহুৰৰ শাওণ শাক শাকমুঠি শাক্ত শাক্তপন্থী শাকৰ শাড়ীখনত শাণিত শান্ত শান্তভাৱে শান্তা শান্তি শান্তিছায়া শান্তিনিকেতনত শান্তিনিকেতনলৈ শান্তিনিকেতনৰ শান্তিপূৰ্ণ শান্তিপ্ৰিয়া শান্তিপ্ৰিয়াক শান্তিপ্ৰিয়াৰ শান্তিবাদত শান্তিৰ শাপ শাপত শাপমোচন শাল শালমাৰা শালস্তম্ভ শালি শালিকী শালৰ শাশুক শাশ্বত শাসক শাসকসকলৰ শাসন শাসনকালত শাসনকাৰ্য শাসনবিভাগ শাসনবিভাগক শাসনবিভাগৰ শাসনভাৰ শাসনাধীন শাসনে শাসনৰ শাসিত শাস্তি শাস্ত্ৰ শাস্ত্ৰই শাস্ত্ৰত শাস্ত্ৰীয় শাহু শাহুৱে শাৰদোৎসব শাৰীত শাৰীলৈ শাৰীৰ শাৰীৰিক শাৰীৰিকভাৱে শিকনি শিকনিত শিকলি শিকা শিকাই শিকাইছিল শিকাবলৈ শিকালে শিকি শিকিছিল শিকিছিলোঁ শিকিয়া শিকিয়েই শিকিলে শিকিলোঁ শিকোৱা শিক্ষক শিক্ষকগৰাকী শিক্ষকতা শিক্ষকতাৰ শিক্ষকে শিক্ষকৰ শিক্ষণ শিক্ষয়িত্ৰী শিক্ষয়িত্ৰীগৰাকী শিক্ষা শিক্ষাগুৰু শিক্ষাত শিক্ষানুষ্ঠান শিক্ষাবিদসকলৰ শিক্ষামূলক শিক্ষিত শিঙত শিঙা শিতান শিতানৰ শিথিল শিথিলতা শিপা শিপাই শিপাৰে শিপিনী শিবপ্ৰসাদ শিবপ্ৰসাদে শিবপ্ৰসাদৰ শিমলু শিয়াল শিয়ালে শিয়ৰ শিল শিলঘাটৰ শিলটোৰ শিলত শিলনি শিলাইদহ শিলাইদহত শিলাইদহৰ শিলিখা শিল্প শিল্পকলা শিল্পকৰ্ম শিল্পী শিল্পীগৰাকীৰ শিল্পীজন শিল্পীয়ে শিল্পীৰূপে শিলৰ শিশু শিশুক শিশুকালতেই শিশুপালক শিশুপাললৈ শিশুশিল্পী শিশুসকলৰৰ শিশুৰ শিশুৰাম শিশুৰামক শিশুৰামে শিশুৰামেও শিশুৰামো শিশুৰামৰ শিশুৱে শিষ্ট শিষ্য শিষ্যক শিষ্যৰ শিহৰ শিৰ শিৰশ্ছেদ শিৰাভৰণ শিৰোধাৰ্য্য শিৰোনাম শিৰোমণি শিৱ শিৱক শিৱদ শিৱপ্ৰসাদ শিৱপ্ৰসাদক শিৱপ্ৰসাদে শিৱপ্ৰসাদৰ শিৱসাগৰ শিৱসাগৰত শিৱসাগৰীয়া শিৱসাগৰৰ শিৱাজী শিৱৰাত্ৰিত শীঘ্ৰে শীত শীতকালতো শীতল শীতাতপ শীল শীৰ্ষক শুং শুংগ শুই শুইপৰা শুকাই শুকান শুকাবলৈ শুকাল শুকুৰবাৰ শুকুৱাই শুক্লা শুক্ৰেশ্বৰ শুচি শুদা শুদাহাতে শুদ্ধ শুদ্ধই শুধৰাই শুন শুনক শুনা শুনাইছিল শুনাইছিলনে শুনাইছে শুনাকৈ শুনানি শুনি শুনিও শুনিছনে শুনিছিলা শুনিছিলো শুনিছে শুনিছোঁ শুনিব শুনিবলৈ শুনিবা শুনিবানে শুনিয়েই শুনিলে শুনিলেই শুনিলো শুনিহে শুনোতা শুনোতে শুব শুবৰ শুভকামনা শুভদৰ্শন শুভলগ্ন শুভাকাংক্ষী শুভানুধ্যায়ী শুভাশিস শুভেচ্ছা শুভ্ৰদশনা শুভ্ৰপুষ্পৰ শুভ্ৰবসনা শুভৰাত্ৰি শুশ্ৰদ্ধা শুশ্ৰূষা শুৱনি শুৱলা শূড় শূন্য শৃংখলা শৃংগ শৃঙ্খলা শৃঙ্খলাবোধ শৃতৰংগ শেঁতা শেওঁতা শেতেলি শেনটো শেলাই শেষ শেষত শেষলৈ শেষেই শেষেৰ শেষৰ শেষৰক্ষা শেষৰফালে শেহ শেহত শেহতীয়া শেহতীয়াভাৱে শেহভাগ শেহৰ শেৱা শেৱালি শৈলনগৰী শৈলী শৈলীত শৈলীলৈ শৈলীৰ শৈল্পিক শৈশৱতে শোওঁতা শোওঁতে শোক শোকত শোকবাণী শোকবাৰ্তা শোকবাৰ্তাৰ শোকে শোকৰ শোচনীয় শোণিতপুৰ শোণিতপুৰৰ শোতাৰে শোধনাগাৰ শোধবোধ শোধলে শোধাই শোভা শোভাবৰ্ধক শোষণ শোষণৰ শোষে শোহা শোৱক শোৱনি শোৱনে শোৱা শোৱাছালপিৰাৰ শোৱাপাটী শোৱাপাটীত শোৱাপাটীৰ শোৱাৰ শোৱে শৌচালয় শ্বান্ শ্বাস শ্বেতদ্বীপ শ্মশানত শ্যামল শ্যামলা শ্যামা শ্লীপাৰ শ্লুইচ শ্লেষ্মা শ্লোক শ্লোকটি শ্ৰদ্ধাঞ্জলি শ্ৰদ্ধাৰে শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰমতী শ্ৰাদ্ধ শ্ৰাৱণগাথা শ্ৰী শ্ৰীকৃষ্ণ শ্ৰীকৃষ্ণচন্দ্ৰ শ্ৰীকৃষ্ণৰ শ্ৰীচৰণ শ্ৰীনিকেতন শ্ৰীপতি শ্ৰীভেমপুৰীয়া শ্ৰীমতী শ্ৰীমন্ত শ্ৰীমান শ্ৰীযুক্ত শ্ৰীযুত শ্ৰীল শ্ৰীলংকা শ্ৰীলংকাত শ্ৰীলংকাৰ শ্ৰীশ্ৰী শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱ শ্ৰুতি শ্ৰুতিপ্ৰস্থান শ্ৰেণী শ্ৰেণীকোঠাত শ্ৰেণীত শ্ৰেণীবিভক্ত শ্ৰেণীলৈকে শ্ৰেণীসমূহৰ শ্ৰেণীৰ শ্ৰেণীৰে শ্ৰেয়াছ শ্ৰেষ্ঠ শ্ৰেষ্ঠতা শ্ৰোতা শ্ৰোতাসকলক শ্ৰৱণ শ্ৰৱণা শৰণ শৰণাৰ্থী শৰতৰ শৰাই শৰাধ শৰাধে শৰীৰ শৰীৰটো শৰীৰটোক শৰীৰেও শৰীৰৰ শৰ্মা শৰ্মাই শৰ্মাৰ শৰ্য্যাশায়ী শৰৎকালত শৱটীৰ শৱটো ষড়যন্ত্ৰৰ ষড়্ ষষ্ঠ ষষ্ঠীৰ ষাঁড় ষাঠি ষাণ্মাসিক ষাৰ ষাৰি ষোড়শ ষোল ষোল্ল ষ্ট ষ্টাম ষ্টিলত ষ্টুডিঅ ষ্টেচন ষ্টেচনত ষ্টেচনতে ষ্টেচনলৈ ষ্টেট ষ্টেটক ষ্ঠ ষ্ণ সঁচ সঁচা সঁচাই সঁচাকৈ সঁচাকৈয়ে সঁচানে সঁচাসঁচিকৈয়ে সঁজাতী সঁজুলি সঁজুলিসমূহ সঁঠা সঁপি সঁহাৰি সংকট সংকটৰ সংকলন সংকলনত সংকলনৰ সংকীৰ্তনা সংকেত সংকোচ সংকোচে সংক্ষিপ্ত সংক্ষিপ্তভাৱে সংক্ষিপ্তসংক্ৰান্তীয় সংক্ষেপ সংক্ষেপতে সংক্ৰমণ সংক্ৰান্ত সংক্ৰান্তি সংক্ৰান্তিৰ সংক্ৰান্তিৰসংখ্যকে সংক্ৰান্তীয় সংকৰদেৱে সংখ্যক সংখ্যা সংখ্যাগৰিষ্ঠ সংখ্যালঘু সংখ্যালঘুসকলৰ সংখ্যাৰ সংগ সংগঠক সংগঠন সংগঠিত সংগতি সংগমত সংগহিত সংগী সংগীত সংগীতজ্ঞ সংগীতপ্ৰাণ সংগীতসমূহ সংগীতসমূহক সংগীতসমূহত সংগীতসমূহৰ সংগীতা সংগীতো সংগীতৰ সংগীনি সংগীসকল সংগীসকলৰ সংগীৰে সংগ্ৰম সংগ্ৰহ সংগ্ৰহত সংগ্ৰহালয় সংগ্ৰহালয়ো সংগ্ৰহৰ সংগ্ৰাম সংগ্ৰামত সংগ্ৰামৰ সংঘই সংঘটিত সংঘবদ্ধ সংঘাত সংঘাতো সংঘৰ্যলৈ সংঘৰ্ষ সংঘৰ্ষই সংঘৰ্ষত সংঘৰ্ষপীড়িত সংজ্ঞা সংবাদ সংবিধান সংবিধানখন সংবিধানত সংবিধানে সংবিধানৰ সংবেদনশীল সংযম সংযমত সংযমী সংযুক্ত সংযোগ সংযোগসমূহ সংযোগী সংযোগৰ সংলাপহীন সংলাপৰ সংশয় সংশোধন সংশোধনী সংশোধনীৰ সংশ্লিষ্ট সংশ্লেষণ সংসদ সংসদকলৰ সংসদত সংসদসকলৰ সংসদীয় সংসাৰ সংসাৰত সংসাৰী সংসাৰৰ সংস্কাৰ সংস্কৃত সংস্কৃতজ্ঞ সংস্কৃতত সংস্কৃতি সংস্কৃতিক সংস্কৃতিত সংস্কৃতিৰ সংস্কৃতিৰসকলসকলে সংস্কৰণ সংস্কৰণৰ সংস্থা সংস্থান সংস্থাৰ সংস্পৰ্শলৈ সংস্বভাৱৰ সংহত সংহতি সংহতিত সংহতিয়ে সংহতিয়েহে সংহতিলৈ সংহতিৰ সংহতিৰে সংৰক্ষণ সংৰচনসকলকো সংৰচনসকলসকলকোসকলে সইত সকল সকলক সকলকো সকললৈ সকলে সকলেই সকলেও সকলেহে সকলো সকলোকে সকলোত সকলোতকৈ সকলোপ্ৰকাৰ সকলোপ্ৰকাৰে সকলোফালে সকলোবিলাক সকলোবোৰ সকলোৰে সকলোৰেসকলৰ সকলোৱে সকলোৱেতো সকলৰ সকলৰো সকাম সকামত সকামে সকাহ সকীয়নি সকীয়া সকীয়াই সক্ষম সক্ৰিয় সক্ৰিয়ভাৱে সকৰুণ সখি সখিৰ সখী সঘন সঘনাই সঙ্কল্প সঙ্গত সঙ্গী সঙ্গীতা সঙ্ঘ সচিবলৈ সচিলিম সচেতন সচ্ছল সচৰাচৰ সজা সজাই সজাগতাৰ সজোৱা সজ্জা সজ্জাৰ সঞ্চাৰে সঞ্জীৱ সঞ্জীৱনী সঠিক সঠিকভাৱে সতকাই সতাই সতি সতী সতীক সতীত্ব সতীদাহ সত্তা সত্ত্ব সত্ত্বে সত্ত্বেও সত্য সত্যসন্ধা সত্যাগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ সত্যে সত্যৰ সত্ৰ সত্ৰাধিকাৰ সত্ৰাধিকাৰে সত্ৰাধিকাৰৰ সত্ৰৰ সতৰ্ক সতৰ্কতামূলক সতৰ্কবাণী সদনাম সদস্য সদস্যকে সদস্যপদ সদস্যবৃন্দ সদস্যয়েই সদস্যসকল সদস্যসকলে সদস্যসকলৰ সদস্যৰ সদা সদানন্দ সদায় সদিচ্ছা সদ্ সদ্ব্ৰাহ্মণ সদ্ভাবৰ সদ্ভাৱনা সদ্যোজাত সদ্ৱ্যৱহাৰ সদৰ সদৰি সনক সনা সনাতনকে সন্ততি সন্তান সন্তানটিৰ সন্তানৰ সন্তাষে সন্তুলন সন্তুলিত সন্তুষ্ট সন্তুষ্টিৰ সন্তোষ সন্তোষজনক সন্তোষে সন্তৰ্পণ সন্তৰ্পণে সন্দেহ সন্দেহত সন্দৰ্ভত সন্ধান সন্ধানী সন্ধানে সন্ধি সন্ধিক্ষণ সন্ধিয়া সন্ধ্যা সন্ধ্যাবেলা সন্ধ্যায় সন্ধ্যাসংগীত সন্ধ্যাৰ সন্নিৱিষ্ট সন্ন্যাস সন্ন্যাসী সন্মত সন্মতি সন্মতিৰে সন্মনীয় সন্মান সন্মানবোধ সন্মানবোধেৰে সন্মানসহকাৰে সন্মানিত সন্মানীয় সন্মানেৰে সন্মানৰ সন্মুখ সন্মুখত সন্মুখতেই সন্মুখীন সপক্ষে সপত্নীক সপোন সপোনে সপ্ত সপ্তক সপ্তদশ সপ্তম সপ্তাহ সপ্তাহমান সপ্তাহে সপ্তাহৰ সফতাৰে সফলতা সফলতাৰ সবই সবল সবাকো সবাহ সবাহত সবাহে সবিশেষ সবৰমতী সভা সভাই সভাত সভাপতি সভাপতিত্ব সভাপতিত্বত সভাপতিৰ সভাৰ সভ্যতা সভ্যতাৰ সভ্যসকলৰ সমকালিক সমকালীন সমগ্ৰ সমতল সমতলখনত সমতলখনেদি সমতলখনৰ সমতলৰ সমতা সমনীয়া সমনীয়াশূন্য সমন্বয় সমন্বয়ত সমন্বিতে সমভাগী সমভূমি সময় সময়কণত সময়খিনি সময়খিনিত সময়ছোৱা সময়ছোৱাত সময়ছোৱাতে সময়টা সময়ত সময়তে সময়তেই সময়নহ সময়ানুৱৰ্তিতা সময়ানুৱৰ্তী সময়ে সময়েই সময়ৰ সময়ৰে সমল সমষ্টি সমষ্টিৰপৰা সমসাময়িক সমস্ত সমস্বৰে সমস্যা সমস্যায় সমস্যাসমূহ সমস্যাসমূহৰ সমস্যাৰ সমাজ সমাজত সমাজতান্ত্ৰিক সমাজনীতি সমাজবাদক সমাজবাদী সমাজিক সমাজিকতে সমাজিকে সমাজিকৰপৰা সমাজৰ সমাদৃত সমাদৰ সমাধা সমাধানকল্পে সমাধি সমাধিক্ষেত্ৰ সমাধিক্ষেত্ৰখনত সমাধিক্ষেত্ৰত সমান সমাপন সমাপিত সমাপ্ত সমাপ্তং সমাপ্তি সমালোচনা সমালোচিকা সমাহিত সমাহৰণ সমাৰ সমাৱেশ সমাৱেশক সমাৱেশেৰে সমাৱৰ্তনে সমাৱৰ্তনৰ সমিতি সমিতিক সমিতিত সমিতিয়ে সমিধান সমীচীন সমীপত সমীৰণ সমুখ সমুখত সমুখতে সমুখলৈকে সমুখৰ সমুদ্ৰ সমুদ্ৰত সমুপাগতঃ সমূলি সমূলী সমূহ সমূহক সমূহত সমূহলৈ সমূহীয়াভাৱে সমূহে সমূহৰ সমূহৰো সমৃদ্ধ সমৃদ্ধিশালী সম্পত্তি সম্পত্তিৰ সম্পদ সম্পদেৰে সম্পদো সম্পদৰ সম্পন্ন সম্পাদক সম্পাদনা সম্পাদনাৰ সম্পাদনাৰে সম্পাদিত সম্পূৰ্ণ সম্পূৰ্ণং সম্পূৰ্ণকৈ সম্পূৰ্ণভাৱে সম্পূৰ্ণৰূপে সম্প্ৰচাৰিত সম্প্ৰদায়তে সম্প্ৰদায়ৰ সম্প্ৰসাৰণ সম্প্ৰসাৰিত সম্প্ৰীতি সম্প্ৰীতিৰ সম্পৰ্ক সম্পৰ্কটো সম্পৰ্কিত সম্পৰ্কে সম্বন্ধ সম্বন্ধটো সম্বন্ধীয় সম্বন্ধে সম্বোধনটো সম্বৰণ সম্বৰ্দ্ধনা সম্ভাষণ সম্ভাৱনা সম্ভাৱ্য সম্ভেদ সম্ভ্ৰান্ত সম্ভৱ সম্ভৱতঃ সম্ভৱা সম্মিলনী সম্যক সমৰ সমৰ্থ সমৰ্থক সমৰ্থন সমৰ্থনত সমৰ্থনৰ সমৰ্থিত সমৰ্পণ সযতনে সলনা সলনি সলনিত সলসলীয়াকৈ সলাই সলিল সলোৱা সশস্ত্ৰসহকাৰে সস্তা সস্তীয়া সস্ত্ৰীক সহকাৰী সহকাৰে সহজ সহজভাৱে সহজে সহজেই সহধম্মিণীয়ে সহধৰ্মিণীৰ সহধৰ্মিনী সহধৰ্মিনীৰে সহন সহনীয়া সহমত সহমৰ্মিতা সহমৰ্মী সহযাত্ৰী সহযাত্ৰীৰ সহযোগ সহযোগত সহযোগিতা সহযোগিতাৰ সহযোগী সহস্ৰবাৰ সহানুভূতি সহায় সহায়ত সহায়তা সহাৰ সহি সহিব সাঁকো সাঁচ সাঁচতীয়া সাঁচবঙালী সাঁচিছিলো সাঁচিপাত সাঁতুৰি সাঁতুৰিলোঁ সাঁতোৰ সাঁতোৰা সাঁথৰ সাংঘাতিক সাংঘাতিকভাৱে সাংবিধানিক সাংসদ সাংস্কৃতিক সাক্ষাৎ সাক্ষাৎৰত সাক্ষী সাক্ষৰ সাক্ষৰতা সাগৰ সাগৰত সাগৰতীৰত সাগৰপৃষ্ঠৰ সাগৰৰ সাজ সাজি সাজিব সাজুহৈ সাজোন সাত সাতখন সাতখলপীয়া সাতঘৰ সাতদিন সাতভনীৰ সাতাইছ সাতোটা সাতৰাতি সাদিন সাদৃশ্য সাদৰ সাদৰবোৰ সাধন সাধনৰ সাধাৰণ সাধাৰণতে সাধাৰণভাৱে সাধি সাধু সাধুকথাৰ সাধুটি সাধুত সাধুলোক সাধ্বীয়ে সাধ্য সানি সান্ত্বনা সান্দহ সান্নিধ্য সান্নিধ্যৰে সাপ সাপে সাপেক্ষে সাপ্তাহিক সাপৰ সাফল্য সাবট সাবটমাৰি সাবটি সাবটী সাবিত্ৰীৰ সামগ্ৰিকভাৱে সামগ্ৰী সামঞ্জস্য সামন্ত সাময়িক সাময়িকভাৱে সামাজিক সামাজিকভাৱে সামান্তাৰিক সামান্য সামান্যভাৱে সামূহিক সাম্প্ৰদায়িক সাম্প্ৰদায়িকতা সাম্পৰ্দায়িক সাম্য সাম্ৰাজ্যৰ সাম্ৰাজ্যৰো সামৰণি সামৰি সামৰ্থ্য সাল সালসনিৰ সালসলনিসমূহ সাহ সাহস সাহসিকতা সাহায্য সাহায্যত সাহিত্য সাহিত্যকৰ্ম সাহিত্যকৰ্মই সাহিত্যকৰ্মৰ সাহিত্যখন সাহিত্যচাৰ্য সাহিত্যত সাহিত্যাচাৰ্য সাহিত্যানুৰাগী সাহিত্যিক সাহিত্যেৰ সাহিত্যৰ সাহিত্যৰথী সাহিত্যৰাজিৰ সাহিত্যৰাজীত সাহেব সাহেবও সাহেবকে সাহেবেৰ সাহেৰে সাৰ সাৰঙ্গো সাৰণিকৰণ সাৰথি সাৰদা সাৰাংশ সাৰি সাৰিব সাৰিবৰ সাৰিলো সাৰে সাৰোঁ সাৰোগত সাৰৌপ সাৰৌপকৈ সাৰ্থকতা সাৰ্ব সাৰ্বজনিক সাৰ্বভৌম সাৱধান সাৱধানবাণী সাৱধানে সিঁচ সিঁচৰতি সিংহ সিংহক সিংহজীয়ে সিংহধ্বজ সিংহল সিংহাসন সিংহাসনত সিংহাসনৰ সিংহৰ সিও সিকটি সিকা সিকাতি সিকাষে সিগজ সিজন সিজনতকৈ সিজাবলৈ সিটো সিদিনা সিদ্ধই সিদ্ধও সিদ্ধহস্ত সিদ্ধান্ত সিদ্ধি সিদ্ধৰ সিধৱা সিন্ধি সিন্ধুৰায় সিপাৰ সিপাৰত সিপাৰলৈ সিপাৰে সিপিঠি সিপুৰীলৈ সিফাল সিফালে সিফালেও সিফালৰ সিফালৰজন সিবিলাক সিমান সিমানখিনি সিমানেই সিমানৰ সিমূৰ সিমূৰে সিহঁত সিহঁতঁৰ সিহঁতক সিহঁতকেইটা সিহঁতে সিহঁতেতো সিহঁতেনো সিহঁতো সিহঁতৰ সিহঁতৰতো সিৰা সীতা সীতাক সীতাকুণ্ড সীতাৰামায়াৰ সীমনা সীমা সীমাত সীমানা সীমান্ত সীমান্তত সীমাৰে সীমিত সুঁচৰি সুঁচৰিব সুঁতি সুঁতিটো সুঁৱৰি সুঁৱৰিব সুং সুকন্যা সুকন্যায় সুকন্যাৰ সুকীয়া সুখ সুখটো সুখত সুখী সুখে সুখেই সুখেৰ সুখেৰে সুখ্যাতি সুখৰ সুগন্ধ সুগন্ধি সুগুণ সুগ্ৰীৱ সুচল সুচলভাৱে সুচাৰুভাৱে সুচাৰুৰূপে সুজিত সুতখোৱা সুতৰি সুদক্ষ সুদীৰ্ঘ সুদূৰ সুদে সুদৰ্শন সুধাকণ্ঠ সুধাকণ্ঠৰ সুধাকৰ সুধাস্বৰ সুধাস্বৰৰ সুধি সুধিছ সুধিছা সুধিছিলো সুধিব সুধিবলৈ সুধিম সুধিলত সুধিলে সুধিলো সুধীৰ সুনন্দা সুনিশ্চিত সুন্দ সুন্দৰ সুন্দৰী সুন্দৰীয়েই সুন্দৰীৰ সুপুৰুষনে সুপ্ত সুপ্ৰভাত সুপ্ৰসিদ্ধ সুপৰিচিত সুবলৈ সুবাহু সুবিধা সুবিধাই সুবিধাজনক সুবিধাৰ সুবৃহৎ সুভাগী সুভাষ সুমথিৰা সুমধুৰ সুমিষ্ট সুমুৱাই সুমৰি সুমৰিবলৈ সুযোগ সুযোগো সুলভ সুললিত সুশিক্ষিত সুশোভিত সুশ্ৰী সুষমা সুসংগত সুস্থ সুস্থসবল সুস্থিৰ সুস্থিৰে সুস্পষ্ট সুহায়ো সুৰ সুৰকাৰ সুৰক্ষাৰ সুৰক্ষিত সুৰটো সুৰত সুৰতপ্ৰসঙ্গিনাং সুৰা সুৰীয়া সুৰুল সুৰেন্দ্ৰনাথ সুৰ্ সুৱগা সুৱগাৰে সুৱদি সুৱলা সুৱলাকৈ সুৱৰ্ণ সূক্ষ্ম সূচক সূচনা সূচাইছে সূচী সূচীসাধু সূতা সূতাত সূত্ৰ সূত্ৰধাৰ সূত্ৰধাৰৰ সূত্ৰপাত সূত্ৰপ্ৰস্থান সূত্ৰবোৰ সূত্ৰে সূৰুয সূৰ্য সূৰ্যাস্ত সূৰ্য্যদেৱতাক সূৰ্য্যৰ সূৰ্যৰ সূৰ্যৱতীৰ সৃজন সৃজনমূলক সৃজনশীল সৃজনশীলতা সৃষ্টি সৃষ্টিকৰ্তা সৃষ্টিৰাজি সেঁ সেই সেইকণত সেইকথা সেইকাৰণে সেইকেইখন সেইকেইটা সেইকেইদিন সেইখন সেইখনটো সেইখিনি সেইগৰাকী সেইঘৰ সেইজোপাও সেইটো সেইটোৱে সেইটোৱেই সেইটোৱো সেইদিনা সেইদিনাহে সেইদিনাৰ সেইদেখি সেইদৰে সেইফালে সেইবাবে সেইবাবেই সেইবাৰ সেইবিলাক সেইবিলাকত সেইবোৰ সেইবোৰলৈ সেইবোৰৰ সেইমৰ্মে সেইসময়ত সেইসোপা সেইহাঁহিত সেইহেন সেউজ সেউজীয়া সেও সেওঁতা সেটা সেতু সেতুখণ্ড সেন সেনগুপ্তৰ সেনাপতি সেনাৰ সেন্দূৰ সেন্দূৰীয়া সেন্দূৰৰ সেমেকা সেমেনা সেমেনি সেয়া সেয়ে সেয়েই সেয়েইহে সেয়েহে সেলোকাই সেৰীয়া সেৱক সেৱকক সেৱকীয়া সেৱন সেৱা সেৱামূলক সেৱাৰ সৈতে সৈতেও সৈনিক সৈনিকৰ সৈন্য সৈন্যৰ সৈমান সোঁ সোঁচৰ সোঁত সোঁতত সোঁতে সোঁতৰ সোঁফাল সোঁফালৰপৰা সোঁৱণশিৰি সোঁৱৰ সোঁৱৰণি সোঁৱৰণী সোঁৱৰাই সোকোতা সোণ সোণজনী সোণটো সোণতকৈ সোণসেৰীয়া সোণাগিৰি সোণামুৱা সোণালী সোণাৰাম সোণাৰু সোণোৱাল সোণোৱালী সোণোৱালে সোণৰ সোণৰূপ সোতোৰা সোত্ সোতৰ সোতৰখন সোতৰজন সোধ সোধক সোধা সোধাত সোধে সোধোঁতা সোধোঁতে সোনকাল সোনকালে সোনকালেই সোন্দা সোপা সোপাকে সোপায়ো সোমবাৰে সোমাই সোমাইছিলোঁ সোমাইছে সোমাব সোমায় সোমায়েই সোমাল সোমালে সোমালো সোমোৱা সোলোকাই সোৰোপোহঁত সোৱণশিৰি সোৱণশিৰিৰ সোৱাদ সৌকা সৌজন্য সৌন্দৰ্য সৌন্দৰ্য্য সৌন্দৰ্য্যত সৌন্দৰ্য্যতো সৌন্দৰ্য্যৰে সৌভাগ্য সৌভাগ্যগুণেই সৌভাগ্যৰ সৌভাগ্যৱতী সৌভাগ্যৱান সৌমাৰ সৌমাৰপীঠত সৌম্য সৌষ্ঠৱ সৌহাৰ্দ্যপূৰ্ণ সৌৱা স্কটিছ স্কন্দ স্কন্ধ স্কন্ধৰ স্কুল স্কুলত স্কুলৰ স্কুলৰে স্ক্ৰীপ্ট স্তনযুগল স্তুতি স্তুপীকৃত স্তূপ স্ত্ৰী স্ত্ৰীসকলো স্ত্ৰীসুলভ স্থ স্থগিত স্থপতি স্থবিৰ স্থলকায় স্থলত স্থলীত স্থান স্থানত স্থানতকেতিয়াও স্থানতকৈ স্থানসমূহৰ স্থানীয় স্থানীয়ভাৱে স্থানৰ স্থাপন স্থাপনৰ স্থাপিত স্থায়িত্ব স্থায়ী স্থায়ীকৈ স্থায়ীভাৱে স্থিতি স্থিতিক স্থিৰ স্থূল স্থূলকায়সকলৰ স্নান স্নায়ুত স্নিগ্ধ স্নেহ স্নেহপূৰ্ণ স্নেহাশিস স্পন্দন স্পষ্ট স্পষ্টকৈ স্পষ্টবাদিতা স্পষ্টবাদী স্পষ্টভাৱে স্পষ্টেখিকৈ স্পেইনী স্পৰ্শ স্পৰ্শকাতৰ স্ফূৰ্তি স্ব স্বকীয় স্বকৃত স্বগতোক্তি স্বচ্ছ স্বচ্ছন্দ স্বজন স্বতঃস্ফূৰ্ত স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে স্বতন্ত্ৰ স্বতন্ত্ৰতা স্বত্ব স্বত্বাধিকাৰ স্বত্বাধিকাৰী স্বদেশলৈ স্বদেশী স্বপ্ননে স্বপ্নভঙ্গ স্বভাৱ স্বভাৱজাত স্বভাৱৰ স্বয়ং স্বয়ংবৰ স্বা স্বাক্ষৰ স্বাচ্ছন্দ্য স্বাধীন স্বাধীনচিতীয়া স্বাধীনতা স্বাধীনতাৰ স্বাপিলে স্বাভাৱিক স্বাভাৱিকভাৱে স্বামী স্বামীক স্বামীনাৰায়ণ স্বামীসকলৰ স্বামীৰ স্বামীৰে স্বায়ত্তশাসন স্বায়ত্তশাসিত স্বায়ত্ত্ব স্বায়ত্ত্বশাসন স্বায়ত্ত্বশাসিত স্বাস্থ্য স্বাস্থ্যকৰ স্বাস্থ্যজনিত স্বাস্থ্যৱান স্বাৱলম্বিতা স্বাৱলম্বী স্বীকাৰ স্বীকাৰোক্তি স্বীকৃত স্বীকৃতি স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত স্বেচ্ছাসেৱক স্বৰাজ স্বৰাজৰ স্বৰিতী স্বৰূপ স্বৰূপতে স্বৰূপে স্বৰ্গ স্বৰ্গখন স্বৰ্গত স্বৰ্গতো স্বৰ্গদেউ স্বৰ্গলৈ স্বৰ্গলৈকে স্বৰ্গাৰোহণ স্বৰ্গৰ স্মাৰক স্মৃত স্মৃতি স্মৃতিচিহ্নৰ স্মৃতিত স্মৃতিতেই স্মৃতিপ্ৰস্থান স্মৰণ স্মৰণশক্তিৰ স্মৰণীয় স্ৰষ্টা সৎকাৰ সৎকাৰাদি সৎপৰামৰ্শ সৎলোক সৰকা সৰকি সৰঞ্জাম সৰব সৰল সৰলতা সৰলভাগা সৰহ সৰহকৈ সৰা সৰি সৰিয়হৰ সৰীসৃপ সৰীসৃপৰ সৰু সৰুকৈ সৰুঘৰত সৰুটো সৰুত সৰুতে সৰুতেই সৰুদৈয়া সৰুপোনাচোন সৰুবোপা সৰুবোৰ সৰুৰ সৰুৰে সৰুৱে সৰূপে সৰে সৰোবৰৰ সৰ্ সৰ্প সৰ্ব সৰ্বকালৰ সৰ্বগুণাকৰ সৰ্বজই সৰ্বজনীন সৰ্বজয় সৰ্বনশীয়া সৰ্ববৃহৎ সৰ্বভাৰতীয় সৰ্বমুঠ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সৰ্বসত্তা সৰ্বসাধাৰণে সৰ্বসাধাৰণৰ সৰ্বস্বান্ত সৰ্বাংগীণ সৰ্বাঙ্গীণ সৰ্বাধিক সৰ্বানন্দ সৰ্বোচ্চ সৰ্বোৎকৃষ্ট সৰ্মিধান সৱেই সৱৰে হঁত হঁতক হঁতৰ হওঁ হওঁতে হওঁতেই হওক হকা হকী হকে হচ্ছে হজুৰ হজুৰৰ হঠকাৰিতা হঠকাৰী হঠাতে হঠাৎ হতভাগা হতাশ হতাশা হতুৱাই হত্যা হবলগীয়া হবলা হবে হবৰ হমবধীক হমহকঁ হয় হয়ঃ হয়গ্ৰীৱমাধৱ হয়তো হয়নে হয়ভৰ হয়হি হয়ে হয়েই হলত হলতহে হলনে হলহি হলহেঁতেন হলি হলে হলেই হলো হস্ত হস্তক্ষেপ হস্তাক্ষৰত হস্তান্তৰিত হস্তিনাপুৰ হাঁ হাঁকোটা হাঁহ হাঁহি হাঁহিছিল হাঁহিটো হাঁহিবলৈ হাঁহিয়াত হাঁহিৰ হাঁহিৰে হাঁহিৰেহে হাই হাইড্ৰেঞ্জিয়া হাইড্ৰেঞ্জিয়াচিয়া হাইতাল হাইতালেৰে হাইপাৰলিঙ্ক হাইলাকান্দি হাইস্কুলখন হাইস্কুলত হাইস্কুলৰ হাওঁ হাওদামে হাওলি হাওৰা হাক হাকিম হাকুতিয়াই হাক্ হাগ হাগত হাগিবা হাঙ্গেৰিত হাচাও হাছাও হাছাওৰ হাজত হাজাৰ হাজাৰীগাওঁ হাজি হাজিৰ হাজিৰা হাজো হাজোত হাজোতৰপৰা হাজৰিকা হাজৰিকাই হাজৰিকাক হাজৰিকালৈ হাজৰিকাৰ হাট হাটত হাটতে হাটবাৰৰ হাটৰপৰা হাড় হাড়ীয়া হাড়ে হাত হাতত হাততে হাতপুস্তিকা হাতযোৰ হাতলৈ হাতিটো হাতী হাতীকা হাতীত হাতীমূৰীয়া হাতীৰ হাতীৰে হাতুৰী হাতুৰীৰ হাতে হাতেৰে হাতৰ হাতৰপৰা হানি হাফলং হাফলঙৰ হাবি হাবিত হাবিয়াহ হাবিয়ে হাবিৰ হাভেলী হাম হামখুৰি হামাৰ হামি হামিলোকক হায় হায়ৰাণ হাল হালত হালধি হালধীয়া হালোৱা হালোৱাৰ হাল্লা হালৰ হাস্যকৌতুক হাস্যাস্পদ হাহাকাৰ হাৰ হাৰম হাৰাশাস্তি হিংসা হিংসাই হিংসাক হিংসাত্মক হিংসুক হিঃ হিঃহিঃ হিচাপ হিচাপে হিচাপেও হিড়িম্বা হিতাহিত হিতেশ হিন্দী হিন্দু হিন্দুস্তানী হিন্দুৰ হিন্দুৱেই হিবিজিবি হিম হিমজু হিমজুৱে হিমন্ত হিমাচল হিমাদ্ৰী হিয়া হিয়াঁচে হিয়াৰ হিষ্ট হিষ্ট্ৰী হীন হীনমন্যতা হীৰেন হুঁচৰি হুকুম হুজুৰ হুন্দ্ৰী হুন্দ্ৰীতো হুন্দৰী হুপি হুম হুমিয়াই হুল হুলস্থূল হুলস্থূলীয়া হুহঁকি হুৰকৈ হুৰমূৰ হুৰামূৰা হুৰ্ হুৱা হৃদয় হৃদয়ংগম হৃদয়ে হেঁচা হেঁচাত হেঁচাৰ হেঁচি হেঁচুকি হেঁতেন হেঁপাহ হেঁপাহক হেঁপাহৰ হেকটিয়ে হেকাৰি হেক্টৰ হেঙুল হেঙুলীয়া হেঙ্গুল হেচা হেটটো হেড হেতা হেন হেনো হেন্দোল হেন্দোলনিৰ হেমিল্টন হেম্বেলনি হেস্ত হেহোঁ হেৰ হেৰা হেৰাই হেৰাল হেৰিটেজ হেৰুওৱা হেৰুৱাই হেৰুৱায় হেৰুৱালো হেৰোৱা হৈও হৈছিল হৈছে হৈছেহি হৈছো হৈছোঁ হৈয়ে হোঁ হোঁকা হোঁপা হোকা হোকাই হোকাটো হোকাত হোজা হোজাই হোজাবিষয়ত হোতা হোপা হোবে হোম হোল হোৰ হোৰোহ হোৱনি হোৱা হোৱাই হোৱাটো হোৱাত হোৱাদি হোৱাৰ হ্যায় হ্ৰদ হ্ৰদত হ্ৰদৰ হৰংদেৱ হৰকৰা হৰণ হৰধনু হৰমোহন হৰি হৰিচৰণ হৰিণধৰা হৰিণধৰাত হৰিণধৰাবাসীয়ে হৰিণধৰাৰ হৰিদাস হৰিদ্বাৰ হৰিধ্বনি হৰিনাম হৰিনাৰ হৰিপ্ৰিয়া হৰিয়ে হৰিয়েই হৰিষ হৰিৰ হৰোঁতা হৰ্টেনচিয়া হৰ্ষপাল ৰংগৰামনুজে ৰংঘৰটোৰ ৰংপুৰ ৰংপুৰলৈ ৰংপুৰৰ ৰওঁতা ৰওঁতে ৰওক ৰকম ৰকমৰ ৰকৈ ৰক্তকৰবী ৰক্ষণশীল ৰক্ষণশীলতা ৰক্ষা ৰক্ষাৰ ৰখা ৰখাই ৰখাৰ ৰখীয়া ৰগৰ ৰঘুনাথ ৰঘুৰাজপুৰৰ ৰঙত ৰঙা ৰঙাকৈ ৰঙাচন্দনৰ ৰঙালী ৰঙাহৈ ৰঙিয়া ৰঙীন ৰঙে ৰঙ্গীয়াল ৰঙৰ ৰচত ৰচদ ৰচদৰ ৰচনা ৰচনাকাল ৰচনাকাৰ ৰচনাতো ৰচনাসমূহ ৰচনাৰ ৰচয়িতাই ৰচয়িতাসকলে ৰচিত ৰচোন ৰছীডাল ৰছীৰে ৰজত ৰজনীপাম ৰজা ৰজাই ৰজাক ৰজায়ো ৰজাৰ ৰজাৰপৰা ৰণুৱা ৰণোন্মত্তা ৰতন ৰতনক ৰতনমুণ্ডা ৰতনমুণ্ডাই ৰতনমুণ্ডাৰ ৰতনমুন্দা ৰতনলৈ ৰতনে ৰতনৰ ৰতিকান্ত ৰত্ন ৰত্নধ্বজপালে ৰত্নপাল ৰত্নপালৰ ৰত্নসিংহ ৰত্নাকৰ ৰত্নাকৰে ৰত্নাৱলী ৰদটো ৰদিনা ৰদিনাই ৰদিনাও ৰদিনাখন ৰদিনাৰ ৰদ্বাৰা ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ ৰন্ধনৰ ৰন্ধা ৰপ্তানি ৰপৰা ৰপৰাই ৰপৰাও ৰপৰানো ৰপৰাহে ৰফা ৰফালে ৰফালৰ ৰবাচোন ৰবাত ৰবাততো ৰবাৰ্ট ৰবি ৰবীন্দ্ৰনাথ ৰবীন্দ্ৰনাথে ৰবোৰ ৰবৰ ৰমক ৰমণীয়েই ৰমানাথ ৰমানাথক ৰমানাথে ৰমানাথৰ ৰম্যা ৰয় ৰয়েছে ৰলগৈ ৰসগোল্লা ৰসাতললৈ ৰসায়ন ৰসাস্বাদন ৰসেৰে ৰসোত্তীৰ্ণ ৰহইচ ৰহণ ৰহণীয়া ৰহস্যজনক ৰহস্যমজ় ৰহা ৰাং ৰাংঢালী ৰাইজ ৰাইজক ৰাইজসকল ৰাইজহঁত ৰাইজাই ৰাইজে ৰাইজৰ ৰাউতকুছি ৰাও ৰাওনা ৰাক্ষস ৰাক্ষসী ৰাখক ৰাখি ৰাখিছিল ৰাখিব ৰাখিবলৈ ৰাখিবৰ ৰাখিলে ৰাখে ৰাখোঁ ৰাগ ৰাগি ৰাগিণীৰ ৰাগীয়াল ৰাঘৰত ৰাঙলি ৰাঙলী ৰাজ ৰাজকুমাৰী ৰাজকোঁৱৰ ৰাজত্ব ৰাজদেহটো ৰাজদ্বীপ ৰাজদ্ৰোহৰ ৰাজধানী ৰাজধানীৰ ৰাজনীতি ৰাজনীতিত ৰাজনীতিতো ৰাজনীতিৰ ৰাজনীতিৰপৰা ৰাজনৈতিক ৰাজনৈতিকভাৱে ৰাজপুতনাৰ ৰাজপুত্ৰ ৰাজপ্ৰাসাদ ৰাজবংশ ৰাজভক্তি ৰাজভটিমা ৰাজশক্তিৰ ৰাজশ্ৰী ৰাজসিংহাসনত ৰাজহ ৰাজহুৱা ৰাজীৱ ৰাজীৱক ৰাজীৱে ৰাজীৱেই ৰাজীৱৰ ৰাজুবালা ৰাজুবালাটা ৰাজেন ৰাজ্য ৰাজ্যখন ৰাজ্যখনত ৰাজ্যখনৰ ৰাজ্যত ৰাজ্যপাল ৰাজ্যসংঘক ৰাজ্যসভাৰ ৰাজ্যসমূহ ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজ্যৰ ৰাজ্যৰে ৰাজৰ্ষি ৰাঝাৰ ৰাটো ৰাটোক ৰাটোৰ ৰাণাপ্পা ৰাণী ৰাণীগঞ্জ ৰাতটা ৰাতটাতো ৰাতি ৰাতিও ৰাতিকৈ ৰাতিত ৰাতিপুৱা ৰাতিপুৱাই ৰাতিয়ে ৰাতিয়েই ৰাতিলৈ ৰাতিলৈকে ৰাতিৰ ৰাতীয়া ৰাতীয়াও ৰাতীয়াক ৰাতীয়াৰ ৰান্ধনী ৰান্ধনীয়ে ৰান্ধি ৰাবোৰ ৰাবোৰে ৰাভা ৰাম ৰামচৰণ ৰামজী ৰামদাসে ৰামনুজাচাৰ্যই ৰামলোচন ৰামলোচনে ৰামলোচনৰ ৰামানন্দ ৰামানন্দৰ ৰামানুজ ৰামানুজে ৰামানুজৰ ৰামায়ণ ৰামায়ণৰ ৰামে ৰামেশ্বৰ ৰামেশ্বৰও ৰামেশ্বৰক ৰামেশ্বৰেও ৰামেশ্বৰৰ ৰামো ৰামৰাই ৰামৰাজ্যৰ ৰামৰাম ৰায় ৰায়গৰ ৰায়ৰীদেৱ ৰালি ৰালৈকে ৰাশিটো ৰাষ্ট্ৰ ৰাষ্ট্ৰদূত ৰাষ্ট্ৰপতি ৰাষ্ট্ৰপতিজনে ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে ৰাষ্ট্ৰপৰিচালনাৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাষ্ট্ৰৰ ৰাস ৰাসমূহ ৰাসলীলাই ৰাসায়নিক ৰাস্তা ৰাহি ৰাহে ৰাৰ ৰিংটোৰ ৰিকাৰ ৰিক্ত ৰিক্সা ৰিঙিয়াই ৰিঙ্গিয়াই ৰিজালেও ৰিজাৰ্ভ ৰিণিকি ৰিপু ৰিব্ ৰিবৰ ৰিহা ৰিহাৰ ৰীডম ৰীতি ৰুই ৰুক্মবীৰে ৰুক্মিণী ৰুক্মীণী ৰুক্মীণীক ৰুক্মীণীয়ে ৰুগীয়া ৰুচি ৰুচিনাথ ৰুটি ৰুতুজা ৰুদাই ৰুদ্ধ ৰুদ্ৰচণ্ড ৰুদ্ৰমূৰ্তিৰে ৰুবা ৰুলছ ৰুলেট ৰূদাই ৰূদায়ে ৰূপ ৰূপক ৰূপকটোৱে ৰূপকাৰ ৰূপকে ৰূপকোঁৱৰ ৰূপজ্যোতি ৰূপটো ৰূপত ৰূপনাৰায়ণ ৰূপবান ৰূপম ৰূপহ ৰূপহী ৰূপান্তৰ ৰূপান্তৰিত ৰূপায়ণ ৰূপায়ণৰ ৰূপে ৰূপেহে ৰূপৰ ৰূপৰেখাটি ৰূপৰেখাৰ ৰেকৰ্ড ৰেখা ৰেঙনি ৰেপ ৰেপৰা ৰেপৰাই ৰেপৰাও ৰেল ৰেলত ৰেলপথৰ ৰেলযাত্ৰীসকলক ৰেলৰ ৰেশ্যন ৰেহ ৰেহাই ৰৈছিল ৰোগ ৰোগজনিত ৰোগত ৰোগী ৰোগীৰ ৰোগৰপৰা ৰোধ ৰোপণ ৰোপৰা ৰোপৰাই ৰোমন্থন ৰোমান ৰোল ৰোলনী ৰোৱা ৰোৱাৰ ৰৌদ্ৰোজ্জ্বল ৰৌমাৰী ৱিকিউৎস ৱিকিউৎসত ৱিকিডাটাত ৱিকিত ৱিকিপত্ৰিকা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়াক ৱিকিপিডিয়াত ৱিকিপিডিয়ান ৱিকিপিডিয়ালৈ ৱিকিপিডিয়াৰ ৱিকিসমূহৰ ৱেইলা ৱেবছাইট oakonmbi0rsgwh0siz1hq9wwefoie4s 613675 613655 2026-06-22T10:25:09Z দিব্য দত্ত 9244 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 613675 wikitext text/x-wiki অঁকা অঁকৰা অঁৰা অংক অংকন অংকীয়া অংগ অংগক্ষত অংগাংগীভাৱে অংগী অংগৰাজ্য অংগৰাজ্যত অংশ অংশগ্ৰহণ অংশগ্ৰহণৰ অংশত অংশসমূহৰ অংশীদাৰ অংশীদাৰিত্ব অংশৰ অংশৰপৰা অইন অইনফালে অকণ অকণক অকণমান অকণমানি অকণিৰ অকণো অকণ্টকা অকণৰ অকপট অকপটভাৱে অকবি অকল অকলশৰীয়া অকলশৰীয়াকৈ অকলে অকলেই অকলৈ অকস্মাতে অকস্মাৎ অকাটন একাডেমি একাডেমিৰ একাডেমী একাডেমীৰ অকামিলা অকাল অকালত অকালপক্ব অকুণ্ঠ অকৃত্ৰিম অকোৱা অক্টোবৰ অক্টোবৰত অক্টোবৰলৈ অক্টোবৰৰ অক্লান্ত অক্ষম অক্ষমণীয় অক্ষুণ্ণ অক্ৰুৰ অক্ৰুৰৰ অকৰ্তব্য অখণ্ড অখণ্ডতা অখণ্ডতাৰ অখ্যাতি অগণন অগতানুগতিক আগতে আগদিনা অগভীৰ অগস্ত্য অগাধ অগানুগতিক অগুৰুত্বপূৰ্ণ অগ্নি অগ্নিত অগ্নিৰ অগ্ৰগতি অগ্ৰণী অগ্ৰসৰ অঘাইতং অঙহী অঙ্কীয়কৰণ অঙ্কীয়া অঙ্গ অঙ্গঠা অঙ্গদ অঙ্গহীন অঙ্গুলিটো অচিন অচিনা অচিনাকি অচিনাকী অচিলা অচিলাত অচিৰতে অচীন অচেতন অচৰপ অজগৰ অজয় অজলা অজস্ৰ অজান অজানা অজানিতে অজ্ঞলি অজ্ঞাতে অজ্ঞান অজ্ঞানতা অজ্ঞানী অজ্ঞানীক অজ্ঞানীয়ে অঞ্চল অঞ্চলটোত অঞ্চলটোৰ অঞ্চলত অঞ্চলতে অঞ্চলতো অঞ্চললৈকে অঞ্চলসমূহ অঞ্চলসমূহত অঞ্চলসমূহৰৰ অঞ্চলে অঞ্চলৰ অঞ্জন অঞ্জলি অটল অটুট অট্টহাস্য অট্টালিকা অট্টালিকাৰ অণুজীৱ অণুবীক্ষণ অণ্ঠ অতপৰ অতবছৰ অতি অতিকায় অতিকে অতিকৈ অতিক্ৰম অতিক্ৰমি অতিথি অতিথিক অতিথিপৰায়ণতা অতিপাত অতিশয় অতিষ্ঠ অতিৰিক্ত অতীজৰ অতীজৰেপৰা অতীৱ অতুল অত্যধিক অত্যন্ত অত্যাচাৰ অত্যাচাৰত অত্যাচাৰি অত্যাচাৰৰ অত্যাৱশ্যকীয় অথচ অথবা অথাই অথান্তৰ অথাৰ্ৎ অদৃশ্য অদৃষ্টত অদৃষ্টয়েই অদৃষ্টৰ অদ্বৈতবাদৰ অদ্বৈতলৈ অদ্ভুত অদ্যাপি অধম অধিক অধিকবাৰ অধিকাংশ অধিকাৰ অধিকাৰিকসকলৰ অধিকাৰিনী অধিকাৰী অধিকাৰীয়ে অধিকাৰো অধিকৃত অধিনায়ক অধিনায়কত্ব অধিপতিসকলক অধিবক্তা অধিবাসী অধিবাসীক অধিবাসীৰ অধিবাসীসকলক অধিষ্ঠিত অধিসূচনা অধিসূচনাৰ অধিৰাজ্য অধিৰাজ্যৰ অধিৱেশন অধিৱেশনত অধিৱেশনৰ অধীক্ষক অধীন অধীনত অধীনতো অধীনস্থ অধীনৰ অধীৰ অধীৰাজ্য অধোগতি অধ্যক্ষ অধ্যাপক অধ্যয়ন অধ্যয়নচক্ৰ অধ্যয়নৰ অধ্যয়নৰত অধ্যাপক অধ্যাপকগৰাকী অধ্যাপকৰো অধ্যাপিকা অধ্যায় অধ্যায়বোৰ অধ্যায়সমূহ অধ্যায়ৰ অধ্যুষিত অধ্যৱসায়ৰ অনতিপলমে অনথ্যা অনধিকাৰ অনধিকাৰিক অনন্ত অনন্য অনলাইন অনশন অনসূয়া অনা অনাই অনাইবনাই অনাকাংক্ষিতভাৱে অনাখৰী অনাগত অনাটন অনাথ অনাথবন্ধু অনাদৰ অনাবিল অনাময় অনাহকতে অনাহাৰ অনাৰ অনাৱিষ্কৃত অনিচ্ছা অনিচ্ছাকৃতভাৱে অনিচ্ছাসত্ত্বেও অনিচ্ছুক অনিদ্ৰা অনিন্দ্য অনিমা অনিশ্চিত অনিষ্ট অনিৰুদ্ধ অনীহা অনুকূল অনুকৰণ অনুকৰণৰ অনুগত অনুগামী অনুগামীসকলে অনুগামীসকলৰ অনুগামীসকল অনুগ্ৰহ অনুগ্ৰহকৈ অনুগ্ৰহত অনুচ্চ অনুচ্ছেদ অনুজ অনুজহঁতকো অনুজ্ঞাপত্ৰ অনুজ্ঞাপত্ৰৰ অনুতাপ অনুত্তীৰ্ণ অনুদান অনুধাৱন অনুনয় অনুন্নত অনুপম অনুপল অনুপস্থিত অনুপস্থিতিৰ অনুপস্থিতি অনুপস্থিতিত অনুপ্রাণিত অনুপ্ৰাণিত অনুপ্ৰেৰণা অনুপ্ৰৱেশ অনুপ্ৰৱেশক অনুপ্ৰৱেশৰ অনুপ্ৰৱেশকাৰী অনুবাদ অনুবাদক অনুবাদমূলক অনুবাদৰ অনুভূত অনুভূতি অনুভৱ অনুভৱৰ অনুভৱটো অনুভৱেই অনুমতি অনুমাণিক অনুমান অনুমোদন অনুমোদনৰ অনুমোদিত অনুযায়ী অনুযায়ীহে অনুশোচনা অনুশোচনাৰ অনুশোচনাই অনুষ্টুপীয়া অনুষ্ঠান অনুষ্ঠানত অনুষ্ঠানতে অনুষ্ঠানৰ অনুষ্ঠিত অনুসন্ধান অনুসন্ধিৎসু অনুসাৰে অনুসূচিত অনুসূচী অনুসূচীত অনুসূচীসমূহ অনুসৰণ অনুসৰি অনুসৰিয়েই অনুসৰিহে অনুৎসাহ অনুৰক্ত অনুৰাগ অনুৰাগৰ অনুৰাধা অনুৰোধ অনুৰোধত অনূদিত অনূৰ্ধ্ব অনেক অনেকে অনেকৰ অন্ত অন্তঃসত্ত্বা অন্তত অন্ততঃ অন্তলৈকে অন্তহীন অন্তিম অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া অন্তৰ অন্তৰংগ অন্তৰখন অন্তৰত অন্তৰত অন্তৰলৈ অন্তৰা অন্তৰাল অন্তৰালত অন্তৰালৰ অন্তৰে অন্তৰ্গত অন্তৰ্দ্বন্দ্ব অন্তৰ্ধান অন্তৰ্ভুক্ত অন্তৰ্ভুক্তিৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰে অন্তৰ্হিত অন্তৰৰ অন্ধ অন্ধকাৰ অন্ধকাৰক অন্ধভক্তি অন্ধভক্তিৰে অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ অন্ন অন্নদাতা অন্নপ্ৰাশন অন্বেষণ অন্বেষণকাৰী অন্য অন্যতম অন্যথা অন্যধৰণৰ অন্যসকলেও অন্যান্য অন্যান্যৰ অন্যায় অনৰ্থ অনৱদ্য অনৱৰত অপকাৰ অপকাৰিতা অপকাৰী অপত্যস্নেহ অপত্যস্নেহত অপত্যস্নেহৰ অপত্যস্নেহেই অপদস্থ অপমান অপমানত অপমানে অপযশ অপযশে অপসাৰিত অপাৰ অপাৰগ অপাৰেছনৰ অপুত্ৰক অপেক্ষা অপেক্ষাত অপেক্ষাৰ অপেছাদাৰী অপেশ্বৰী অপৈণত অপ্সৰা অপ্ৰত্যাশিত অপ্ৰত্যাশিতভাৱে অপ্ৰয়াস অপ্ৰয়াসে অপ্ৰস্তুত অপ্ৰিয় অপ্ৰীতি অপৰাণী অপৰাধ অপৰাধ অপৰাধত অপৰাধমূলক অপৰাধী অপৰাহ্ণ অপৰিপক্ব অপৰিসীম অপৰিহাৰ্য অপৰিহাৰ্য্য অপৰূপ অফিচ অফিচাৰে অফিছিয়েল অফিছৰ অফুৰন্ত অবজ্ঞা অববাহিকা অবাক অবাচ্য অবাঞ্ছনীয় অবাণিজ্যিক অবান্তৰ অবাৱত অবিচ্ছেদ্য অবিদিত অবিবাহিত অবিশ্যি অবিস্মৰণীয় অবিহনে অবিহনেই অবিৰতভাৱে অবুজন অবুজনক অবৈধ অব্যাহত অব্যৱসায়িক অব্যৱহাৰিক অব্যৰ্থ অবৰোধ অভদ্ৰ অভয় অভাগিনী অভাৰ অভাৱ অভাৱত অভাৱনীয়ভাৱে অভাৱৰ অভিজ্ঞতা অভিজ্ঞতাক অভিজ্ঞতামূলক অভিনন্দন অভিনয় অভিনয়ৰ অভিনেতা অভিনেত্ৰী অভিন্ন অভিনৱ অভিপ্ৰায় অভিব্যক্তি অভিভাবক অভিভাবকৰ অভিভাৱকসকল অভিভাৱকৰ অভিভূত অভিমুখ অভিযন্তা অভিযান অভিযানৰ অভিযোগ অভিলাষ অভিলাষী অভিলাষো অভিশাপ অভিষিক্ত অভিহিত অভীষ্ট অভীৰুচি অভূত অভূতপূৰ্ব অভ্যন্তৰীণ অভ্যস্তা অভ্যাগত অভ্যাস অভ্যাসটো অভ্যাসত অভ্যাসৰ অভ্যুত্থান অভ্যৰ্থনা অমত অমলেন্দু অমাক অমানিশা অমানিশাৰ অমান্তি অমান্য অমাৱস্যা অমিতা অমিয় অমিয়া অমুক অমুকত অমুকা অমুকী অমুকৰ অমূল্য অমৃত অমৃতক্ষণ অমৃতত অমৃতা অমোলাপটি অম্বিকা অম্বিকাগিৰি অম্বিকাগিৰী অম্লীয় অমৰ অযত্ন অযথা অযথাকৈ অযুক্তি অযুক্তিকৰভাৱে অযুক্তিসঙ্গত অযুগুত অযোধ্যা অযোধ্যাপুৰী অযোধ্যালৈ অযৌক্তিকভাৱে অলংকাৰ অলগৰ্দ্ধ অলংকাৰ অলঙ্কাৰ অলঙ্কাৰপতি অলঙ্কাৰপাতি অলঙ্কাৰে অলংকৃত অলঙ্কৃত অলপ অলপকালৰ অলপকৈ অলপতে অলপবুধীয়া অলপমান অলপহে অলপো অলস অলসভাৱে অলিম্পিক অলিম্পিকত অলিম্পিয়া অলেখ অলৌকিক অলৌকিকভাৱে অল্প অশান্তি অশান্তিত অশালীনভাৱে অশিক্ষিত অশেষ অশোভন অশ্বক্ৰান্ত অশ্বত্থামা অশ্বস্ত অশ্বাৰোহী অশ্লীল অশ্লীলতা অশৰীৰী অষ্টভুজ অষ্টভুজাকৃতি অষ্টম অষ্টাদশ অষ্টিন অষ্ট্ৰিয়া অষ্ট্ৰীয়াৰ অষ্ট্ৰেলিয়া অষ্ট্ৰেলিয়াত অষ্ট্ৰেলিয়ান অসংখ্য অসংশোধিত অসঙ্গত অসজ অসতী অসতীৰ অসদ্ৱ্যৱহাৰ অসন্মতি অসম অসমক অসমকে অসমখনক অসমত অসমতে অসমবাসীক অসমভূমিৰপৰা অসময় অসময়ৰ অসমলৈ অসমী অসমীয়া অসমীয়াই অসমীয়াত অসমীয়াত্ব অসমীয়ালৈ অসমীয়াসকল অসমীয়াৰ অসম্পূৰ্ণ অসম্ভৱ অসমৰ অসহজ অসহজভাৱে অসহযোগ অসহযোগকে অসহযোগিতা অসহযোগেই অসহিষ্ণু অসহিষ্ণুতা অসহ্য অসহ্যকৰ অসাংবিধানিক অসাধ্য অসামৰিক অসাৰ অসাৰুৱা অসীম অসুখ অসুখী অসুখীয়া অসুখে অসুবিধা অসুস্থ অসুস্থতা অসুস্থতাৰ অসুৰ অসূয়া অসূৰ্যস্পৰ্শা অস্ত অস্তিত্ব অস্তিত্বৰ অস্ত্ৰ অস্ত্ৰধাৰী অস্ত্ৰেৰে অস্ত্ৰোপচাৰ অস্থায়ী অস্থায়ীভাৱে অস্থিৰ অস্থিৰতা অস্থিৰতাৰ অস্পষ্ট অস্পৃশ্য অস্পৃশ্যতা অস্বাভাৱিক অস্বাভাৱিকভাৱে অস্বীকাৰ অহা অহাত অহাদি অহাহেঁতেন অহাৰ অহি অহিংস অহিংসা অহিংসাৰ অহিন্দু অহিবলৈ অহিলত অহুকাণে অহে অহোপুৰুষাৰ্থ অহোম অহোৰাত্ৰ অহ্লাদসূচক অহৰহ অহৰ্নিশ অৰঙ অৰঙে অৰণ্য অৰণ্যত অৰবিন্দ অৰা অৰাঁ অৰাজকতা অৰাজকতাতকৈ অৰিহণা অৰুণাচল অৰুণাচলৰ অৰুণাভ অৰুণোদয় অৰুন্ধতীৰ অৰূপ অৰূপৰতন অৰ্গ অৰ্ঘা অৰ্চনা অৰ্চ্চন অৰ্জন অৰ্জনৰ অৰ্জি অৰ্জ্জন অৰ্থ অৰ্থত নিম্নভূমি অৰ্থনীতি অৰ্থনীতিবিদ অৰ্থনৈতিক অৰ্থনৈতিকভাৱে অৰ্থপূৰ্ণ অৰ্থপ্ৰাপ্তিৰ অৰ্থাৎ অৰ্থে অৰ্থৰ অৰ্দ্ধ অৰ্দ্ধং অৰ্দ্ধেন অৰ্ধ অৰ্পণ অৰ্হতা অৱগত অৱজ্ঞাৰ অৱতাৰ অৱতাৰণা অৱতাৰলৈ অৱতাৰৰ অৱতীৰ্ণ অৱতোষ অৱতৰণ অৱদান অৱদানেৰে অৱদানৰ অৱনতি অৱনতিৰ অৱয়ব অৱলম্বন অৱলম্বনতে অৱলা অৱলোহিত অৱশ অৱশিষ্ট অৱশিষ্টই অৱশেষত অৱশ্য অৱশ্যম্ভাৱী অৱশ্যে অৱসাদ অৱসান অৱস্থা অৱস্থাও অৱস্থাত অৱস্থাতে অৱস্থাদি অৱস্থান অৱস্থানুযায়ী অৱস্থালৈ অৱস্থাৰ অৱস্থিত অৱস্থিতি অৱসৰ অৱহেলা অৱৰূদ্ধ আঁউজি আঁউসীৰ আঁওসী আঁক আঁকি আঁকোৱালি আঁকৰী আঁখল আঁচনি আঁচনিবোৰ আঁচুৰিব আঁচুৰিলে আঁছে আঁজুৰি আঁঠু আঁঠুটো আঁঠুদুটা আঁঠুৱা আঁত আঁতি আঁতৰ আঁতৰকৈ আঁতৰত আঁতৰলৈ আঁতৰা আঁতৰাই আঁতৰাব আঁতৰালে আঁতৰি আঁহত আঁহা আঁৰ আঁৰত আঁৰি আঁৰিছ আঁৰৰ আংলং আংশিকৰূপে আইঔ আইক আইকণ আইকন আইগৰাকীতো আইটী আইটেম আইতা আইতাই আইতাকক আইতাকে আইতাকৰ আইদেউৰ আইদেও আইদেৱে আইন আইনক আইনগত আইনবিভাগ আইনবিভাগীয় আইনমতে আইনশৃঙ্খলা আইনষ্টাইন আইনসভা আইনা আইনী আইনৰ আইফেল আইয়ৰ্ণ আইলেছ আইসে আইৰ আইৰিচ আই আউনীআটি আউনীআটিত আউনীআটী আউল আউলী আউসী আউসীত আওকাণ আওঢলীয়া আওতাভুক্ত আওতালৈ আওহতীয়া আওৰা আকবৰ আকলুৱা আকস্মিক আকস্মিকভাৱে আকাংক্ষা আকাঙ্খা আকাশ আকাশখন আকাশত আকাশলৈ আকাশে আকাশৰ আকাৰ আকাৰত আকাৰে আকাৰৰ আকুল আকৃতিত আকৃতিৰ আকৃতিৰে আকোৱালী আকৌ আক্ষৰিক আক্ৰমণ আক্ৰমণকাৰী আক্ৰমণে আক্ৰমণৰ আক্ৰান্ত আকৰ্ষণ আকৰ্ষণীয় আকৰ্ষণৰ আকৰ্ষম আকৰ্ষিত আখাৰ আখেজ আখৈ আখ্যা আখ্যান আখ্যানং আখ্যানৰ আখৰ আখৰে আগচোতাল আগচোতালতে আগচোতালৰ আগছোৱা আগছোৱাত আগত আগতকৈ আগতীয়া আগতে আগতেই আগতেও আগতো আগদিনা আগদিনাখনক আগন্তুক আগফালে আগবঢ়াই আগবঢ়াইছিল আগবঢ়াইছে আগবঢ়াইহি আগবঢ়াব আগবঢ়াবলৈ আগবঢ়ায় আগবঢ়ালে আগবঢ়াৰ আগবঢ়োৱা আগবাঢ়ি আগবাঢ়িছোঁ আগবাঢ়িবলৈ আগবেলা আগভাগত আগভাগলৈকে আগমঙহ আগমন আগমুহূৰ্ত আগমুহূৰ্ততো আগমুহূৰ্তৰ আগলি আগলৈ আগলৈও আগলৈকে আগশাৰী আগশাৰীৰ আগষ্ট আগষ্টত আগষ্টাইন আগস্থান আগুৰি আগুৱাই আগে আগেয়ে আগেয়েই আগ্ৰহান্বিত আগ্ৰহী আগ্ৰহীসকলে আগৰ আগৰচাম আগৰটো আগৰপৰা আগৰাতি আগৰে আগৰেপৰা আগৰেপৰাই আগৰৱাল আগৰৱালা আঘাত আঘোণ আঘোণমহীয়া আঘোণৰ আঘোন আঘোনীয়া আঘোনৰ আঘ্ৰ আঙঠি আঙনি আঙুল আঙুলি আঙুলিত আঙুলিমূৰ আঙুলিয়াই আঙুলিৰ আঙ্গিক আঙ্গুলি আচল আচলতে আচামী আচাৰ আচাৰ্যই আচুৰি আচ্ছন্ন আচ্ছা আচৰণ আচৰণৰ আচৰা আচৰিত আছা আছোঁ আছিল আছিলা আছিলাতে আছিলেই আছিলোঁ আছুতীয়া আছুৰ আছে আছেই আছেগৈ আছেতো আছেনে আছে আছো আছোঁ আজন্ম আজলি আজলী আজান আজাৰ আজি আজিও আজিকালি আজিকালিনো আজিনো আজিয়েই আজিলৈ আজিলৈকে আজিৰ আজীৱন আজোককা আজৰি আঞ্চলিক আঞ্জাৰ আঞ্জু আটক আটকধুনীয়া আটলাণ্টিক আটাইকেইখন আটাইকেইটা আটাইতকৈ আটাইবোৰ আটাইবোৰলৈকে আটায়ে আটি আটিত আটোম আঠখন আঠটা আঠা আঠাইশ আঠাযুক্ত আঠীয়াত আঠুমূৰীয়া আঠুৱা আঠুৱাৰ আঠোঁটা আড়িকাটি আড্ডা আঢ়ৈ আঢ্যৱন্ত আণৱিক আতা আতাক আতি আতিশয্য আত্ম আত্মঘাতী আত্মজীৱনী আত্মজীৱনীকাৰ আত্মজীৱনীত আত্মপ্ৰকাশ আত্মশ্লাঘা আত্মসমৰ্পণ আত্মসহায়ক আত্মসাৎ আত্মহত্যা আত্মহত্যাৰ আত্মহাৰা আত্মাই আত্মাৰাম আত্মিক আত্মীয় আত্মীয়তাৰ আত্মৰক্ষাৰ আতৰ আথে আদখিনি আদখিনিহে আদখিনীয়া আদগোহালি আদঘণ্টামান আদমি আদমিকা আদহীয়া আদা আদান আদায় আদায়ৰ আদালত আদালতত আদালতলৈ আদি আদিও আদিকাণ্ডৰ আদিত আদিত্য আদিবাসী আদিয়ে আদিৰ আদিৰে আদেশত আদৰ আদৰণি আদৰণী আদৰি আদৰ্শ আদৰ্শখিনি আদৰ্শগত আদৰ্শৰ আদৰৰ আধলী আধা আধাভগা আধাসংখ্যক আধাৰ আধাৰতে আধাৰশিলাতেই আধাৰিত আধি আধিক্য আধুনিক আধুনিকতা আধুনিকীকৰণ আধ্যত্মিক আধ্যাত্মিক আধ্যাৰ আধৰুৱা আনক আনকি আনকো আনঘৰৰ আনজন আনজনী আনজনীৰ আনজনৰ আনজয় আনটো আনটোও আনন্দ আনন্দই আনন্দচন্দ্ৰ আনন্দত আনন্দপুৰত আনন্দময় আনন্দৰ আনপিনে আনফাললৈ আনফালে আনফ্ৰেইণ্ড আনহাতে আনাহাতে আনি আনিছিলগৈ আনিছিলোঁ আনিছে আনিছোঁ আনিব আনিবলৈ আনিবা আনিবৰ আনিমেই আনিলে আনিলো আনু আনুগত্য আনুষংগিক আনুষ্ঠানিক আনুষ্ঠানিকভাৱে আনুস্থানিক আনে আনো আনোগই আনোৱাই আন্তঃ আন্তঃগাঁথনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আন্তঃৱিকি আন্তৰিক আন্তৰিকতা আন্তৰিকতাবোৰ আন্তৰিকতাৰে আন্তৰ্জাতিক আন্দোলন আন্দোলনক আন্দোলনকে আন্দোলনকো আন্দোলনটোক আন্দোলনত আন্দোলনতে আন্দোলনবোৰৰ আন্দোলনে আন্দোলনৰ আন্ধাৰ আন্ধাৰে আন্ধাৰৰ আনৰ আপচোচ আপডাল আপত্তি আপদ আপদে আপলোড আপাচাহেব আপাদমস্তক আপি আপুনি আপুনিও আপুনিনো আপুৰুগীয়া আপোচকামী আপোচহীন আপোচহীনতা আপোন আপোনঘাতী আপোনাক আপোনাকহে আপোনালৈ আপোনালোক আপোনালোকক আপোনালোকলৈ আপোনালোকে আপোনালোকো আপোনালোকৰ আপোনাসকলে আপোনাসকলেও আপোনাসবলৈ আপোনাৰ আপোনাৰে আপ্তেৰ আপ্যায়ন আপ্যায়িত আপ্লুত আপ্ৰাণ আফালিয়ালে আফ্ৰিকা আফ্ৰিকাত আফ্ৰিকান আফ্ৰিকাৰ আবণ্টন আবণ্টনৰ আবতৰীয়া আবদাৰ আবদ্ধ আবশ্যক আবাস আবিয়ৈ আবিষ্কাৰ আবিৰ্ভাৱ আবৃত্ত আবেদন আবেলি আবেলিৰ আবোল আব্দাৰ আব্দুল আব্ৰাহাম আবৰি আভস আভাস আভি আভিজাত্য আভিধানিক আভ্যন্তৰিক আভ্যন্তৰিণ আম আমৰ আমগছ আমগছত আমদানি আমদালি আমন আমনি আমনিদায়ক আমন্ত্ৰণ আমন্ত্ৰিত আমবাৰী আমবাৰীত আমলখি আমোলাতান্ত্ৰিক আমাক আমাকে আমাকেহে আমাকো আমালৈ আমাৰ আমাৰ দায়িত্ব আমাৰো আমি আমিও আমিওতো আমিতো আমিনো আমিবোৰ আমিয়েই আমিয়েও আমুকা আমূল আমৃত্যু আমে আমেৰিকা আমেৰিকাই আমেৰিকাত আমেৰিকান আমেৰিকাৰ আমোদ আমোদেৰে আমোদৰ আমোলা আমোলাপট্টিত আমোলাবিলাকক আমোলাবিলাকৰ আম্পায়াৰ আম্বানি আম্বেদকাৰ আম্বেদকাৰৰ আমৰ আমৰলি আমৰা আয় আয়তনত আয়তনৰ আয়ত্ত আয়াস আয়াৰচলৈ আয়াৰলেণ্ডৰ আয়ুক্তক আয়ুক্তগৰাকী আয়ুক্তৰ আয়ুস আয়ে আয়েক আয়েকলৈ আয়েকৰ আয়োজক আয়োজন আয়োজিত আলতীয়া আলপৈচান আলফুলকৈ আলফ্ৰেড আলমত আলমাৰী আলসুৱা আলহি আলহী আলহীৰ আলাপ আলাসত আলাসৰ আলি আলিংগন আলিপুখুৰী আলিপুখুৰীৰ আলিবাট আলিবাটত আলিবাটে আলিবাটেদি আলিয়েদি আলিলৈ আলিৰ আলিৰে আলীৰ আলু আলুগুটি আলেখ আলোক আলোকচিত্ৰ আলোচনা আলোচনাত আলোচনাৰ আলোচনী আলোচনীখনৰ আলোচনীৰ আলোচিত আশঙ্কা আশয় আশা আশাকৰোঁ আশাত আশাবাদী আশাবোৰত আশাৰ আশিস আশীৰ আশীৰ্বাদ আশীৰ্বাদৰ আশু আশে আশ্চৰ্য আশ্চৰ্য্য আশ্চৰ্য্যকৰ আশ্বাস আশ্ৰম আশ্ৰমত আশ্ৰয় আশ্ৰয়দাতা আশানিস্ফল আসক্ত আসন আসনচ্যুত আসনত আসোঁৱাহ আস্থা আস্থাত আস্থাৰ আস্পতালত আস্পতালৰ আস্ফালন আহক আহগৈ আহ্বান আহমেদ আহমেদে আহল আহা আহাঁ আহাঁচোন আহাৰ আহাৰসাঁজ আহি আহিছ আহিছা আহিছানে আহিছিল আহিছিলহে আহিছিলোঁ আহিছে আহিছোঁ আহিন আহিনৰ আহিব আহিবও আহিবগৈচোন আহিবলৈ আহিবলৈহে আহিবে আহিবৰ আহিম আহিয়েই আহিল আহিলে আহিলোঁ আহিহে আহু আহুকাল আহুতি আহে আহোঁ আহোঁগৈ আহোঁতা আহোঁতে আহোঁতেই আহোম আহোমসকল আহোমসকলে আহোমসকলৰ আহোমেসকলেও আহোমৰ আহ্নিক আহ্বান আহ্বানত আহৰণ আৰকাপোৰখন আৰক্ষীয়ে আৰম্ভ আৰম্ভণি আৰম্ভণিতে আৰম্ভণিৰ আৰম্ভণিৰে আৰম্ভতে আৰম্ভনি আৰম্ভনিতে আৰম্ভৰ আৰা আৰাধ্য আৰাম আৰামদায়ক আৰামী আৰি আৰিমত্ত আৰিমত্তৰ আৰু আৰুনো আৰে আৰোগ্য আৰোপ আৰোহণ আৰ্ক আৰ্কাইভ আৰ্কৰ আৰ্জন আৰ্জি আৰ্জেণ্টিনাৰ আৰ্জ্জন আৰ্ট আৰ্টিষ্ট্ আৰ্ণিং আৰ্তনাদে আৰ্থসামাজিক আৰ্থাৰ আৰ্থিক আৰ্থিকভাৱে আৰ্দ্ৰ আৰ্দ্ৰতাত আৰ্দ্ৰতাৰ আৰ্নষ্ট আৰ্য আৰ্যভট্ট আৰ্হি আৰ্হিত আৰ্হিৰ আৱণ্টন আৱণ্টনৰ আৱত আৱশ্যক আৱশ্যকীয় আৱহ আৱাজ আৱাস আৱাসিক আৱাহন আৱিষ্কাৰ আৱিষ্কাৰক আৱিস্কাৰ আৱেগ আৱেগিক আৱেগৰ আৱেদন আৱেদনসম্পন্ন আৱেশ আৱেশে আৱৰণ আৱৰণযুক্ত আৱৰি আৱৰ্জনা ইংগিত ইংগিতে ইংলেণ্ড ইংলেণ্ডত ইংলেণ্ডলৈ ইংলেণ্ডে ইংলেণ্ডৰ ইংৰাজ ইংৰাজসকলেই ইংৰাজী ইংৰাজীক ইংৰাজীত ইংৰাজীলৈ ইংৰাজীৰ ইংৰাজে ইংৰাজৰ ইইঁতে ইউআৰএল ইউএই ইউকো ইউটিউবৰ ইউনাইটেড ইউনিক ইউনিকোডলৈ ইউনিভাৰ্চিটি ইউনিয়ন ইউৰোপ ইউৰোপীয় ইউৰোপীয়ান ইউৰোপৰ ইকটাসিকটা ইকাতি ইকাষে ইকি ইকৰানি ইখনে ইগজ ইঙ্গিত ইচা ইচাট ইচিআইৰ ইচ্ছা ইচ্ছাকৃতভাৱে ইচ্ছাত ইচ্ছামতে ইছলাম ইজন ইজনতকৈ ইজনীৰ ইজনে ইজ্জৎ ইঞ্চ ইঞ্চি ইঞ্জিন ইটাই ইটাৰে ইটো ইঠাই ইডাল ইণ্টাৰনেট ইণ্টাৰনেটত ইণ্টাৰনেটৰ ইণ্ডাষ্টিজ ইণ্ডিক ইণ্ডিয়া ইণ্ডিয়ান ইণ্ডিয়াৰ ইতস্ততঃ ইতস্ততঃবোধ ইতি ইতিকিং ইতিকিংসূচক ইতিপুৰ্বেই ইতিমধ্যে ইতিমধ্যেই ইতিহাস ইতিহাসক ইতিহাসত ইতিহাসবিদ ইতিহাসমূলক ইতিহাস সাহিত্য খেল ভূগোল বিবিধ ইতিহাসে ইতিহাসৰ ইতো ইত্যাদি ইত্যাদিৰ ইতৰ ইনকিউবেটৰ ইনছেট ইনষ্ক্ৰিপ্ট ইনষ্টল ইনষ্টিটিউট ইনাই ইনো ইন্ ইন্দিৰা ইন্দু ইন্দুক ইন্দুমতী ইন্দুমতীয়ে ইন্দুমতীৰ ইন্দুৰ ইন্দ্ৰই ইন্দ্ৰনাৰায়ণ ইন্দ্ৰপাল ইন্দ্ৰিয় ইন্দ্ৰৰ ইপাৰ ইপিঠি ইফতাৰ ইফাল ইফালে ইফালেও ইবন ইভানবুনিন ইমান ইমানকেইটা ইমানটো ইমানতে ইমানতো ইমানদিন ইমাননো ইমানবছৰে ইমানবিলাক ইমানবোৰ ইমানুৱেল ইমানো ইমূৰ ইমূৰে ইম্প্ৰভাইজ ইয়াক ইয়াকে ইয়াকেহে ইয়াকো ইয়াণ্ডাবু ইয়াণ্ডাবুত ইয়াত ইয়াতে ইয়াতেই ইয়াতো ইয়ান্দাবু ইয়ালে ইয়ালৈ ইয়াৰ ইয়াৰদ্বাৰা ইয়াৰপৰা ইয়াৰে ইয়াৰেই ইয়াৰোপৰি ইয়েল্ম্ ইলাচী ইলাচীকেইটা ইলিয়াছ ইলিহি ইষ্ট ইষ্টইণ্ডিয়া ইষ্টদেৱতা ইষ্টদেৱতাক ইষ্টদেৱী ইষ্টাৰ্ণ ইসব ইস্কু ইস্তাফা ইহঁত ইহঁতবোৰ ইহঁতে ইহঁতৰ ইহকালৰ ইহলীলা ইহাক ইহুদী ইহে ঈদত ঈদৰ ঈপ্সিত ঈয়াৰোপৰি ঈশান ঈশ্বৰ ঈশ্বৰক ঈশ্বৰে ঈশ্বৰৰ ঈষা ঈষৎ ঈৰ্ষা ঈৰ্ষান্বিত উঁইচিৰিঙা উইঠ্যা উইন উইপৰুৱা উইল উইলিয়াম উকট উকলি উকা উকিয়াই উকীল উক্ত উখনা উখনি উখল উগুল উগ্ৰ উগ্ৰপন্থী উচটনি উচটা উচপ উচাট উচিত উচুপি উচ্কো উচ্চ উচ্চকক্ষ উচ্চখাপৰ উচ্চতম উচ্চতালৈ উচ্চতাৰ উচ্চতৰ উচ্চপদস্থ উচ্চভূমি উচ্চমানৰ উচ্চাকাংখাক উচ্চাঙ্গ উচ্চাৰণ উচ্চাৰিত উচ্ছন্ন উচ্ছৃঙ্খল উচ্ছেদ উচ্ছ্বসন উচ্ছ্বসিত উচ্ছ্বাস উচৰি উচৰিকৈ উছপ উছমানী উছমানীয় উছাহ উছৰ্গা উছৰ্গি উজনি উজনিৰ উজনীত উজলি উজাগৰী উজাগৰে উজান উজাৰি উজু উজুটি উজ্জীৱিত উজ্জ্বল উজ্জ্বলতা উটা উটাই উটি উটুৱাই উঠক উঠঙ্গা উঠা উঠাই উঠাজনত উঠাত উঠাতো উঠাদি উঠাব উঠাহি উঠাৰ উঠি উঠিও উঠিছিল উঠিছিলোঁ উঠিছে উঠিব উঠিবই উঠিবলৈ উঠিবৰ উঠিয়েই উঠিল উঠিলে উঠিলেই উঠিলোঁ উঠিহে উঠে উঠোঁ উঠোঁতা উঠোঁতাৰো উঠোঁতে উঠোৱাৰো উড়াল উড়িয়া উতনুৱা উতপ্ত উতল উত্তপ্ত উত্তম উত্তীৰ্ণ টো ণ ত পাৰৰ ফাল স্বৰূপে উত্তৰাধিকাৰীৰ উত্তৰে উত্তৰোত্তৰ ৰ ৰপৰা উত্থান উত্থান বৰ্তমান উত্থানে উত্ৰাবল উথাপন উদং উদক উদগতি উদগনি উদণ্ড উদফাই উদয় উদয়গিৰি উদয়ত উদয়দা উদয়পুৰ উদয়পুৰতে উদয়পুৰলৈ উদয়পুৰৰ উদয়পূৰ উদয়াচলত উদযাপনৰ উদাস উদাসীনতা উদাহৰণ উদাৰ উদীয়মান উদুলি উদ্ উদ্দীপনা উদ্দেশ্য উদ্দেশ্যহীন উদ্দেশ্যি উদ্দেশ্যে উদ্ধতালি উদ্ধাৰ উদ্ধৃত উদ্ধৃতি উদ্বাউল উদ্বিগ্ন উদ্বিত উদ্বুদ্ধ উদ্বোধন উদ্ভাৱন উদ্ভাৱনী উদ্ভিদ উদ্ভিদক উদ্ভিদকুলৰ উদ্ভিদে উদ্ভিদৰ উদ্ভিদৰদ্বাৰা উদ্ভুত উদ্ভৱ উদ্ভৱো উদ্যমিতা উদ্যমী উদ্যান উদ্যোগ উদ্যোগত উদ্যোগপতি উদ্যোগী উধাতু উধান উধানকেইটাৰ উনপঞ্চাশটা উনুকিয়াই উনুকিয়ালে উন্নত উন্নতি উন্নতিত উন্নতিৰ উন্নয়ন উন্নয়নমুখী উন্নীত উন্মত্তা উন্মন উন্মাদ উন্মাদিনী উন্মুক্ত উন্মেষ উন্মোচন উন্মোচিত উপকণ্ঠ উপকাৰ উপকাৰহে উপকাৰিতা উপকাৰী উপকাৰৰ উপকূল উপকূলত উপকূলৰ উপকৃত উপক্ৰম উপকৰণ উপকৰণত উপগ্ৰহ উপগ্ৰহটোৰ উপচি উপছি উপজাতি উপজাতিৰ উপজি উপজিছে উপজিবৰে উপজিয়ে উপজিয়েই উপজিল উপজীৱ্য উপত্যকাজোৰা উপত্যকাত উপত্যকাৰ উপদেশ উপদেশতকৈ উপদেশবোৰেই উপদ্বাৰকা উপদ্ৰৱ উপদ্ৰৱলৈ উপনদী উপনিষদ উপনিষদসমূহ উপনিষদৰ উপনিষদৰপৰা উপনিৱেশত উপনীত উপনৈ উপনৈসমূহ উপন্যাস উপন্যাসখন উপন্যাসসমূহ উপন্যাসে উপন্যাসৰ উপপ্ৰজাতি উপবাস উপবাসে উপভোগ উপমহাদেশৰ উপযুক্ত উপযোগী উপলক্ষ উপলক্ষ্য উপলক্ষে উপলক্ষ্যে উপলব্ধ উপলব্ধি উপলভ্য উপলুঙা উপলুঙ্গা উপশম উপসংহাৰ উপসাগৰ উপসিৰা উপস্থাপন উপস্থাপনৰ উপস্থিত উপস্থিতসকলৰ উপস্থিতি উপহাস উপহাৰ উপহাৰস্বৰূপে উপহাৰৰূপে উপাই উপাখ্যান উপাখ্যানটো উপাখ্যানৰ উপাৰ্জন উপাদানবোৰ উপাদানৰ উপাধি উপাধিটো উপাধিপ্ৰাপ্ত উপাধিৰ উপায় উপায়সমূহ উপায়ান্তৰ উপায়ে উপায়েৰে উপায়ৰ উপাসনা উপাৰ্জন উপাৰ্জনৰ উপিবাটত উপেন্দ্ৰ উপেন্দ্ৰচন্দ্ৰ উপৰি উপৰিও উপৰিকৈ উপৰুৱা উপৰে উপৰ্যুক্ত উফৰি উবুৰি উভতি উভতিব উভতিল উভয় উভয়ই উভয়তে উভয়লিংগী উভয়েই উভয়ৰে উভলি উভৈনদী উমলি উমলিম উমান উমানত উমানন্দ উমায় উমৈহতীয়া উম্লেখ উলংগ উলংঘন উলঙ্ঘনাকাৰীক উলট উলতি উলহ উলাহ উলাহত উলাহেৰে উলাহৰ উলিওৱা উলিওৱাত উলিয়াই উলিয়াইছ উলিয়াইছিল উলিয়াইছে উলিয়াওঁতা উলিয়াব উলিয়াবলৈও উলিয়াম উলিয়ায় উলিয়ালে উলুৱনিত উলুৱনিৰ উল্টা উল্লসিত উল্লাস উল্লিখিত উল্লেখ উল্লেখনীয় উল্লেখযোগ্য উল্লেখেই উল্লেখ্য উল্লেখ্যযোগ্য উশাহ উশাহটো উশাহবোৰৰ উশাহে উষ্ণতা উৎকট উৎকল উৎক্ষেপণ উৎকৰ্ষ উৎপতীয়া উৎপত্তি উৎপন্ন উৎপলদা উৎপাতত উৎপাদন উৎপাদনকাৰী উৎপাদনৰ উৎপাদিত উৎফুল্ল উৎযাপন উৎস উৎসস্থল উৎসাহ উৎসাহত উৎসাহভৰা উৎসাহিত উৎসাহেৰে উৎসৰ্গ উৎসৰ্গা উৎসৰ্গিত উৎসৱ উৎসৱত উৎসৱমুখৰ উৎসৱৰ উৰণ উৰণীয়া উৰণৰ উৰহ উৰহি উৰা উৰাই উৰাও উৰালত উৰি উৰিল উৰিষ্যা উৰিষ্যাত উৰিষ্যাৰ উৰিস্যা উৰুকা উৰুখ উৰুখি উৰুমি উৰুলি উৰ্দু উৰ্দ্ধতন উৰ্দ্ধমুখে উৰ্বীধৰ উৰ্ব্বৰা উৰ্মি উৱলি উৱাদিহ ঊনবিংশ ঊনষাঠিতম ঊনৈছ ঊহ্য ঋণশোধ ঋণৰ ঋতুত ঋতুতো ঋতুস্ৰাৱ ঋষি ঋষিও ঋষিসকলৰ ঋষিৰ ঋষ্যমূক এংলো এইক এইকণ এইকেইঘৰেই এইকেইটা এইকেইদিন এইখন এইখিনি এইখিনিতে এইগৰাকী এইচ এইচৰ এইছ এইছোৱা এইজনা এইজোপাত এইজোৰ এইট এইটি এইটো এইটোকে এইটোনো এইটোৱেই এইঠু এইডাল এইদৰে এইধাৰ এইফালে এইফালৰ এইবছৰৰ এইবাবে এইবাৰ এইবিলাক এইবিলাকত এইবোৰ এইবোৰত এইবোৰে এইবোৰৰ এইবোৰৰপৰা এইলানি এইষাৰ এইসকল এইসকলৰ এইসময়ত এইসমূহৰ এইৰ এইৰূপে এওঁ এওঁক এওঁকে এওঁলোক এওঁলোকৰ এওঁৰ একক এককভাবে একখানা একগোট একঘেয়ামি একচ্ছত্ৰী একজন একঝাক একটা একতাৰ একতীয়াকৈ একত্ৰিত একত্ৰীকৰণ একদম একদেৱ একপক্ষীয় একপ্ৰকাৰ একপ্ৰকাৰৰ একবাৰ একবিংশ একমন একমাত্ৰ একমুহূৰ্তৰ একলা একশৰণ একসতৰি একসদনীয় একসেৱ একা একাঁজলি একাঁঠু একাংশ একাংশত একাউণ্ট একাউণ্টত একাউণ্টসমূহৰ একাকাৰ একাকিত্ব একাকে একাগ্ৰচিত্তে একাগ্ৰতা একাডেমী একাডেমীও একাডেমীৰ একাণপতীয়া একাদশ একাদশী একাধাৰে একাধিক একান্ত একান্তমন একান্তমনে একালত একুশে একুৰা একুৰি একে একেই একেখন একেখনেই একেখিনি একেগৰাকী একেছাটে একেজন একেজনী একেজাঁপে একেজোপা একেটা একেটাই একেডালি একেধাৰ একেধৰণৰ একেবাৰে একেবাৰেই একেবোৰ একেমনে একেলগ একেলগে একেলেথাৰি একেলেথাৰিয়ে একেষাৰ একেসকলেই একেৰাহে একৈছ একো একোকে একোকেই একোচকৈ একোজন একোজনী একোজনীৰ একোটা একোটি একোটোকে একোডাল একোবছৰ একোবাৰ একোৰে একোৱেই এক্ এক্সিকিউটিভ এক্ৰোবেটিক এখন এখনকে এখনকৈ এখনত এখনহে এখনি এখনো এখনৰ এখলপীয়া এখানি এখেতৰ এখোঁটালীয়াকৈ এখোজ এখোজকৈ এখোপ এগছি এগাড়ী এগালমান এগিলাছ এগুণ এগোহালি এগ্ৰিমেণ্ট এগৰাকী এঘাৰ এঘাৰটা এঘৰ এঘৰীয়া এঘৰেও এঘৰৰ এঙামুৰি এঙেনাতে এচামক এচামে এচাৰি এচিয়া এচিয়ান এচিলিম এচিলিমেই এচিষ্টেণ্ট এচুকত এচেলেকা এছটা এছাটি এছিয়া এছিয়াত এছিয়ান এছিয়াৰ এছীয় এছোৱা এজন এজনক এজনকৈ এজনকৈহে এজনহে এজনী এজনীক এজনীকে এজনীয়ে এজনীয়েই এজনীৰ এজনে এজনেও এজনো এজনৰ এজাউৰি এজাক এজাৰ এজেন্সিৰ এজোপা এজোপাৰ এঞ্জেলো এঞ্জেলোৰ এটকা এটলিয়ে এটা এটাই এটাইও এটাইকেইজন এটাইখিনি এটাইতকৈ এটাইবিলাক এটাইবোৰ এটাইবোৰে এটাও এটাক এটাকৈ এটাত এটামান এটায়ে এটালৈ এটাৰ এটি এটিং এটিৰহে এটুকুৰা এটুকুৰাৰে এটুপি এটোপ এটোপা এটোপাল এট্ৰিবিউছনৰ এঠাইৰ এঠেঙীয়া এঠোপা এডলাৰ এডলাৰৰ এড়ি এডা এডাল এডালকে এডালিও এডালো এডালৰ এডিঙীয়া এডিঙীয়াকৈ এডিচন্ এডিটাথন এডোখৰ এডোখৰে এডোখৰৰ এড্ৰেছ এডৱিন এণ্ট এণ্টনি এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এণ্ড এণ্ডমান এণ্ডেভাৰে এণ্ড্ৰিউ এণ্ড্ৰুজ এণ্ড্ৰুজে এণ্ডৰইডৰ এতজন এতনা এতি এতিয়া এতিয়াই এতিয়াও এতিয়াতো এতিয়ালৈকে এতিয়াহে এতিয়াৰ এতিয়াৰপৰাই এতেকতে এতেকে এথলেট এথোকা এদঁতীয়া এদফাৰ এদিন এদিনতে এদিনতো এদিনীয়া এদিনো এদিনৰ এদেও এদোণ এধা এধাজীয়া এধাডুখৰীয়াকৈয়ে এধানমানো এধাপোৰা এধামৰা এনথ্ৰাক্স এনিশা এনিশাত এনে এনেই এনেকুৱা এনেকুৱাই এনেকৈ এনেকৈয়ে এনেখন এনেটি এনেটো এনেতে এনেদৰে এনেদৰেই এনেধৰণৰ এনেনো এনেবিলাক এনেবোৰ এনেয়ে এনেয়েহে এনেয়ো এনেস্থলত এন্দুৰ এন্দুৰসকলৰ এন্দুৰে এন্ধাৰ এন্ধাৰতো এন্ধাৰে এন্ধাৰেই এনৰেগা এপইচা এপইণ্টমেণ্ট এপটো এপদ এপাক এপাত এপিএল এপিনে এপুখুৰী এপেণ্ডিচাইটিছ এপেলেট এপোলো এপ্ এপ্ৰিল এপ্ৰিলত এপ্ৰিললৈ এপ্ৰিলৰপৰা এফাকি এফাকিও এফালে এফালৰপৰা এফুটমান এফেৰা এফেৰাকৈ এফেৰি এফৰা এবছৰ এবছৰলৈ এবছৰৰ এবট এবাকচ এবাটি এবাৰ এবাৰত এবাৰহে এবাৰি এবাৰী এবাৰেই এবাৰো এবাৰৰ এবিধ এবুকুৱা এবুৰি এবেগেত এবেলাতে এবেলি এভঁড়াল এভাগ এভাৰিষ্ট এভাৰেষ্ট এমএলএ এমন এমহীয়া এমাজনৰ এমাহ এমাহত এমাহমানলৈকে এমাহৰ এমাৰছন এমুঠি এমূৰে এমোকোৰা এম্বেঁকা এম্বেচেদৰ এম্বেৰাল্ড এয়া এয়াই এয়াক এয়ে এযোৰ এযোৰত এলপিজিৰ এলবাৰ্ট এলবিনো এলাইক এলানি এলান্ধু এলাহ এলাহে এলুমিনিয়ামৰ এলেকা এলেকাত এলেকাসমূহ এলেকাৰ এলেন এলেহুৱা এশজন এশজনৰ এশটা এশবাৰ এশিঙীয়া এশ্বিভমেণ্ট এশৰ এষাৰ এষাৰো এসপ্তাহ এসপ্তাহৰ এসময়ৰ এসাঁজ এসাজ এসোপা এসোপাৰ এহাজাৰ এহাতমান এহাল এহোঁপা এহোপা এৰক এৰা এৰাই এৰাতিৰ এৰাব এৰি এৰিব এৰিবা এৰিবৰ এৰিম এৰিলে এৰিষ্ট এৰুৱাই এৱাৰ্ড্ এৱেঁ এৱেঁই এৱোঁ ঐকতান ঐক্য ঐতিহাসিক ঐতিহাসিকভাবে ঐতিহ্য ঐতিহ্যবাহী ঐতিহ্যসমূহৰ ঐতিহ্যৰ ঐতৰেয় ঐশ্বৰিক ঐশ্বৰ্য ওঁঠ ওঁঠটো ওঁঠত ওঁঠততুলি ওঁঠদুটা ওঁঠদুটি ওঁঠযুৰি ওঁঠৰো ওঁৰ ওকনি ওকালতি ওকুমাৰ ওখনা ওখোৰা ওগো ওচেনিয়া ওচৰ ওচৰত ওচৰতে ওচৰলৈ ওচৰলৈকে ওচৰা ওচৰাৎ ওচৰে ওচৰৰ ওচৰৰপৰা ওচৰৰে ওছেইন ওজন ওজা ওজৰ ওঠৰ ওড়িয়া ওড়িয়াত ওড়িশাত ওড়িশাৰ ওড়িশী ওড়ীচীক ওড়ীশী ওডিচি ওডিচিৰ ওডিচী ওডিশী ওডিসি ওতপ্ৰোত ওতপ্ৰোতভাৱে ওদালগুৰি ওদেৰ ওন্দোলাই ওপঙা ওপঙি ওপচাই ওপজা ওপৰ ওপৰঞ্চি ওপৰত ওপৰতে ওপৰমুৱা ওপৰলৈ ওপৰা ওপৰে ওপৰেদি ওপৰেৰে ওপৰৰ ওপৰৱালা ওফন্দাদি ওফন্দি ওফাইডাং ওফোন্দা ওফোন্দাগালী ওফৰাই ওভত ওভতনি ওভতা ওভতাই ওভোত ওভোতাই ওমল ওমলা ওম্ ওলট ওলমাদি ওলমি ওলমিছে ওলাই ওলাইছ ওলাইছিলোঁগৈ ওলাইছে ওলাইছোঁ ওলাইছোঁহি ওলাওঁ ওলাওঁতে ওলাব ওলাবলৈ ওলাবৰ ওলায় ওলাল ওলালহি ওলালা ওলালাহি ওলালেই ওলালেও ওলালো ওলালোঁ ওলোটা ওলোমা ওলোমাই ওলোৱা ওলোৱাদি ওলোৱাৰ ওস্তাদ ওহাৰ ওহি ওৰটো ওৰণিখন ওৰণিৰ ওৰণী ওৰফে ওৰে ওৰেদিন ওৰেনিশা ওৰেৰাতি ওৱা ওৱালাই ওৱেল ওৱৰ্কচ্ ওৱৰ্ট ঔটেঙা ঔপনিৱেশতাবাদৰ ঔপনিৱেশিক ঔপন্যাসিক ঔষধ ঔষধি ঔষধিয়া ঔষধৰ ঔৎসুকতা ঔৎসুক্য ঔৰস কঁকাল কঁকালখন কঁকালটো কঁকালত কঁকালতে কঁকালে কঁকালেৰে কঁকালৰ কঁঠা কঁঠাল কঁঠালওপৰৰ কঁঠালকোনে কঁঠালটো কঁঠালৰ কঁড়িয়াই কঁপনি কঁপাই কঁপাব কঁপি কঁপিছে কঁপিব কঁপিবলৈ কঁপে কঁহাৰ কঁহাৰৰ কংকণ কংগো কংগ্ৰছকৰ্মী কংগ্ৰছৰ কংগ্ৰেছ কংগ্ৰেছক কংগ্ৰেছে কংগ্ৰেছেও কংগ্ৰেছৰ কংগ্ৰেছৰপৰা কইনা কইনাজনী কইনাৰ কইৰ ক কওঁ কওঁতা কওঁতে কওক কওকচোন ককা ককাই ককাইদেউ ককাইদেৱে ককাইহঁত ককাক ককাকৰ ককাদেউতাক ককায়েক ককায়েকে ককায়েকৰ ককায়েৰ ককালটি ককৃতজ্ঞতা কক্ষ কক্ষপথত কক্ষৰ কঙালী কচি কচু কচ্ কছাৰী কছাৰীসকলে কছাৰীসকলৰ কছাৰীৰ কছু কছুটো কছৰী কটক কটকটীয়াকৈ কটকী কটকীৰ কটন কটপ্ কটা কটাই কটাইছোঁ কটাওঁ কটাকটি কটাবলৈ কটায় কটালে কটাৰিত কটাৰী কটিৰ কটু কটূক্তি কটোৱা কটোৱাৰ কট্কটীয়া কঠাত কঠিন কঠিনক কঠিয়া কঠীয়া কঠীয়াতলি কঠুৱা কঠোৰ কড়মড় কঢ়া কঢ়াটোহে কঢ়িয়াই কণদাহঁতে কণমানি কণা কণামুছৰি কণাই কণি কণিকা কণী কণীবোৰ কণ্টকময় কণ্ট্ৰলাৰ কণ্ঠ কণ্ঠদান কণ্ঠশিল্পী কণ্ঠশিল্পীৰ কণ্ঠসহ কণ্ঠে কণ্ঠেৰে কণ্ঠৰ কণ্ঠৰদ্বাৰা কণ্ঠৰোধ কতনা কতনো কতলোকে কতা কতৃপক্ষৰ কতো কথন কথনৰ কথা কথাই কথাও কথাকে কথাখিনি কথাটো কথাটোও কথাটোত কথাটোৰ কথাটোৱে কথাত কথাতোমাৰ কথানো কথাবোৰ কথাবোৰত কথাবোৰতেই কথাবোৰেই কথাবোৰো কথাবোৰৰ কথামতে কথাল কথাষাৰ কথাষাৰৰ কথাহে কথাৰ কথাৰে কথাৰেই কথা কথিত কথিলে কথোপকথন কদলি কদা কদাকাচিৎ কদৰ্য কদৰ্য্য কনটেণ্ট কনফুচিয়াচ কনফুচিয়াছ কনফুচিয়াছধন্যবাদ কনষ্টাণ্টিনোপল কনিষ্টবল কনিষ্টবলৰ কনিষ্ঠ কন্দনামুৱা কন্দল কন্দলিকে কন্দলিয়ে কন্দলিৰ কন্দলী কন্দলৰ কন্দা কন্দুৱাইছে কন্দুৱাটো কন্দোৱাব কন্দৰ্পজিৎ কন্নড় কন্যা কন্যাক কন্যাটিৰ কন্যাত কন্যাৰ কপট কপটভাৱে কপাল কপালত কপালে কপালৰ কপাহ কপাহী কপাহৰ কপাৰনিকাচ কপি কপিব কপিল কপিলিমুখৰ কপিলী কপিলীৰ কপিৰাইট কপিৰাইটমুক্ত কপৌ কপৌটো কপৌবোৰৰ কপৌৱনীৰ কপৌৱে কবই কবও কবলগা কবলগীয়া কবা কবি কবিকাহিনী কবিগুৰু কবিতা কবিতাটি কবিতাটো কবিতাবোৰ কবিতাবোৰৰ কবিতাৰ কবিতাৰে কবিতাৰো কবিত্ব কবিয়ে কবিসকলক কবিসকলৰ কবিৰ কবীৰ কবৰ কমখন কমতা কমতাত কমতাপুৰলৈ কমতাৰ কমতাৰাজৰ কমতেশ্বৰ কমন্স কমন্সত কমনৱেলথ কমল কমলবৰুৱাই কমলাকান্ত কমলানন্দ কমলাবাৰী কমলাৰ কমলেশ্বৰ কমলেষু কমা কমাই কমাব কমাৰ কমাৰৰ কমি কমিউনিষ্ট কমিচন কমিচনৰ কমিটি কমিটিও কমিটিৰ কমিটী কমিনী কমিশ্যনৰ কমিশ্যনৰে কমেই কমেণ্ট কম্পাউণ্ডৰৰ কম্পালসুখে কম্বল কয় কয়নে কয়লাৰ কয় কলং কলংকহীন কলকলতে কলকাতা কলকাতাৰ কলগছ কলগছৰ কলঙৰ কলটো কলঠহুৰা কলডিলঅলনিৰ কলডিলউপি কলডিলীয়া কলত কলপাতএঠেঙীয়া কলপাতত কলম কলমলৈ কলমৌ কলম্বিয়া কলহ কলা কলাক্ষেত্ৰৰ কলাগুৰু কলাপ কলাপাত কলাফুলত কলালোৰ কলাৰ কলি কলিংগৰ কলিকতা কলিকতাত কলিকতাৰ কলিকতীয়া কলিকাতা কলিকাতাৱালী কলিজা কলিজাত কলিতা কলিতাঅনলাইন কলিয়াইছে কলিয়ে কলিৰ কলীয়া কলুষিত কলে কলেই কলেও কলেজ কলেজত কলেজিয়েট কলেজৰ কলেৰা কলেৱৰ কলৈ কলৈকো কলো কলোহেঁতেন কল্প কল্পনা কল্পনাত কল্পনাৰ কল্মষহীন কল্যাণ কল্যাণকামী কল্যাণমূলক কল্যাণীয়বৰ কল্যাণৰ কল্লোল কলৰ কষ্ট কষ্টকৰ কষ্টত কষ্টবোৰেই কষ্টসাধ্য কষ্টে কষ্টেৰে কস্তুৰবা কহাঁৰ কহিনুৰ কহিব কহুৱা কহে কাঁইট কাঁইটীয়া কাঁইট্ কাঁচলি কাঁচি কাঁচিৰ কাঁজিয়া কাঁজিয়াতে কাঁটা কাঁড় কাঁড়ে কাঁতৰ কাঁহ কাঁহী কাঁহীখন কাঁহে কাঁহৰ কাঁৰশলা কাইলৈ কাইল্কাৰ কাউঞ্চিল কাউঞ্চিলে কাউণ্ট কাউনঞ্চিল কাউৰী কাউৰীয়ে কাউৰীৰ কাক কাকডোঙা কাকত কাকতত কাকতালীয়ভাৱে কাকতি কাকতী কাকনো কাকুমণি কাকূতি কাকূতিৰ কাকেই কাকেইনো কাকো কাকোৱেই কাকৰ কাগজ কাগজেই কাগজৰ কাগতে কাচি কাচিৎ কাচিৎহে কাচোন কাছ কাছাৰ কাছাৰী কাছাৰীত কাছাৰীলৈ কাছাৰীৰ কাছি কাজ কাজটি কাজল কাজাখাস্তানৰ কাজিয়া কাজিয়াৰ কাজিৰঙাত কাজী কাজে কাঞ্চন কাটল কাটাই কাটাইছিল কাটাতে কাটি কাটিছে কাটিব কাটিবলৈ কাটিবা কাটিবি কাটিম কাটিম কাটিলেও কাটে কাটোন কাঠ কাঠখৰি কাঠখৰিৰ কাঠি কাঠিৰে কাঠী কাঠীৰে কাঠে কাঠৰ কাঢ়ি কাঢ়িছে কাঢ়িনিয়ে কাঢ়িব কাঢ়িলে কাঢ়ে কাঢ়োঁতা কাঢ়োঁতে কাণ কাণ কাণখন কাণখনৰ কাণত কাণত কাণতলীয়া কাণপাতি কাণসাৰ কাণি কাণে কাণেৰে কাণ্ড কাণ্ডক কাণ্ডৰ কাণ্ডৰপৰা কাণৰ কাতি কাতিকৈ কাতিৰ কাতৰ কাতৰি কানন কাননি কানমাৰি কানাড়া কানাডা কানাডাত কানাডাৰ কানাডিয়ান কানাডীয় কানি কানী কানীয়া কানীৰ কানুন কানুপাৰ কান্ত কান্তি কান্তিয়ে কান্দাজটোৱে কান্দি কান্দিও কান্দিছে কান্দিব কান্দিবলৈ কান্দিলে কান্দোন কান্দোনেৰে কান্দোনৰ কান্ধ কান্ধত কান্ধেই কান্ধৰ কাপ কাপুৰুষ কাপুৰুষৰ কাপুৰৰ কাপোৰ কাপোৰকানি কাপোৰৰ কাপ্টনেৰে কাবাডী কাবাৰ কাবেৰী কাবৌ কাব্য কাব্যগ্ৰন্থ কাব্যগ্ৰন্থখন কাব্যগ্ৰন্থত কাব্যগ্ৰন্থৰ কাব্যগ্ৰন্থৰে কাব্যপুথি কাব্যপুথিৰ কাব্যৰ কাব্যৰচনাৰ কাম কামকে কামটি কামটো কামটোও কামত কামতহে কামতাপুৰী কামতো কামদেউ কামদেউক কামদেউৰ কামদেও কামনা কামনাৰে কামাখ্যা কামি কামিনীহঁতৰ কামুৰি কামুৰিব কামুৰিলে কামে কামেই কামেশ্বৰ কামো কামোৰা কাম্য কামৰ কামৰূপ কামৰূপত কামৰূপাধিপতি কামৰূপী কামৰূপৰ কাম কায় কায়মনো কায়স্থ কায়স্থও কায়স্থৰ কায়িকভাৱে কায্য কাল কাল কালকাৰ কালক্ৰমত কালছোৱা কালছোৱাত কালজিৰা কালটোক কালত কালতে কালতেই কালতো কালনাত কালনাৰ কালমৃগয়া কালা কালান্তক কালাম কালি কালিউৱাচ কালিকা কালিদাস কালিদাসৰ কালিন্দীক কালিয়দমন কালিয়া কালিলৈ কালিহে কালিৰ কালিৰাম কালী কালীন কালে কালেৰ কালো কাল্পনিক কালৰ কালৰাত্ৰিৰ কাশী কাশীধামলৈ কাশীলৈ কাশ্মীৰ কাশ্যপ কাষ কাষত কাষতে কাষতেই কাষলৈ কাষে কাষেদি কাষৰ কাষৰজন কাষৰীয়া কাহ কাহাত কাহাৰ কাহাৰে কাহিনী কাহিনীও কাহিনীভাগকেই কাহিলিপুৱা কাহে কাহৰ কাৰ কাৰকসমূহ কাৰখানা কাৰণ কাৰণটো কাৰণত কাৰণতে কাৰণসমূহ কাৰণে কাৰণেই কাৰণেহে কাৰদণ্ড কাৰনো কাৰবাৰ কাৰাগাৰত কাৰাবন্দী কাৰাবাস কাৰাবাসৰ কাৰাবাসৰপৰা কাৰিকৰী কাৰুকাৰ্য কাৰুকাৰ্যবোৰে কাৰুণ্য কাৰে কাৰো কাৰোবাক কাৰোবাৰ কাৰোৰে কাৰ্তিক কাৰ্তিকৰ কাৰ্নেগী কাৰ্নেগীধন্যবাদ কাৰ্পণ্য কাৰ্বন কাৰ্বি কাৰ্বিপাহৰ কাৰ্য কাৰ্যই কাৰ্যকলাপ কাৰ্যকলাপত কাৰ্যকলাপে কাৰ্যকলাপৰ কাৰ্যকালত কাৰ্যকালৰ কাৰ্যকাৰিতাত কাৰ্যক্ৰমৰ কাৰ্যকৰী কাৰ্যত কাৰ্যনিবাহ কাৰ্যনিৰ্বাহ কাৰ্যনিৰ্বাহী কাৰ্যপদ্ধতি কাৰ্যবাহী কাৰ্যবোৰো কাৰ্যসূচী কাৰ্যসূচীত কাৰ্যসূচীৰ কাৰ্যসূচীৰে কাৰ্যালয় কাৰ্যালয়ত কাৰ্যালয়তো কাৰ্যালয়লৈ কাৰ্যালয়সমূহ কাৰ্যালয়ৰ কাৰ্যালয়ৰপৰা কাৰ্যাৱলীক কাৰ্য্য কাৰ্য্যঃ কাৰ্য্যত কাৰ্য্যবশতঃ কাৰ্য্যসূচী কাৰ্যৰ কাৰ্ল কাৰ্শলা কাৱ কাৱৈ কিঁ কিং কিংকৰ্তব্যবিমূ কিংছ কিংবদন্তি কিউবেটৰলৈ কিক্ কিকৰে কিঙ্কৰৰ কিছ কিছু কিছুদিন কিছুদিনৰ কিছুদিনৰপৰা কিছুদূৰ কিছুদূৰৰ কিছুমান কিছুমানে কিছুমানৰ কিছুলোক কিছুলোকৰ কিছুসময় কিজানি কিজানে কিঞ্চিৎ কিটিপ কিতাপ কিতাপকেইখন কিতাপখন কিতাপখনে কিতাপখনৰ কিতাপত কিতাপবোৰে কিতাপসমূহ কিতাপে কিতাপো কিতাপৰ কিদৰে কিন কিনকিনীয়া কিনা কিনাৰামে কিনি কিনিছিল কিনিছোঁ কিনিবলৈ কিনিবলৈও কিনিবা কিনিবৈ কিনো কিনোতাক কিন্ত কিন্তু কিন্তুতেই কিবা কিবাকিবি কিবি কিমতে কিমাত কিমান কিমানজন কিমানজনী কিমানজাক কিমানটা কিমানবাৰ কিমি কিম্দে কিম্বা কিযনো কিয় কিয়দংশ কিয়নো কিয়াই কিযে কিল কিললৈ কিলা কিলাই কিলাইছে কিলাওক কিলাকুটি কিলায় কিলেগ্ৰাম কিলো কিলোগ্ৰাম কিলোমিটাৰ কিলোমিটাৰত কিলোমিটাৰমান কিশিভাই কিশোৰ কিশোৰী কিষ্কিন্ধ্যা কিহত কিহবাৰ কিহে কিহেঁ কিহে কিহেৰে কিহৰ কিৰণ কিৰিষি কিৰিষিত কিৰ্পিণ কিৰ্পিন কীট কীটনাশক কীটাণু কীবৰ্ডখনত কীলবেক কীৰিতি কীৰ্তন কীৰ্তনত কীৰ্তিচিহ্ন কীৰ্ত্তন কীৰ্ত্তনখনো কীৰ্ত্তি কুঁচি কুঁজটোৱেও কুঁজত কুঁজা কুঁজাই কুঁজী কুঁজীৰ কুঁহি কুঁহিপাত কুঁহিয়াৰ কুঁহিয়াৰআই কুঁৱলী কুঁৱলীত কুঁৱৰী কুই কুইন কুউ কুকি কুকুৰ কুকুৰবোৰক কুকুৰা কুকুৰাই কুকুৰাচোৱা কুকুৰি কুকুৰে কুকুৰৰ কুজা কুটমক কুটি কুটিয়া কুটিল কুটী কুটুম কুটুম্বক কুটুমৰ কুঠাৰ কুঠি কুঠিত কুঠৰী কুণ্ডিল্য কুতুৰি কুন্ধচ কুপ্ৰবৃত্তিতে কুপ্ৰবৃত্তিৰ কুবিয়াই কুবিয়ালো কুমলি কুমলীয়া কুমাৰ কুমাৰগাঁও কুমাৰৰ কুম্ভকৰ্ণ কুল কুলকমল কুলসি কুলসী কুলাধমে কুলি কুলিটিয়ে কুলিয়ে কুলিৰ কুলী কুলেই কুল্ কুলৰ কুলৰো কুশলী কুশলে কুশলৰ কুশান কুসংসৰ্গ কুসুম কুসুমতলিতঘৰ কুসুম্বৰ কুসুম্বৰৰ কুসুমৰ কুহিয়াঁৰ কুহুলিয়াই কুৰা কুৰি কুৰিজন কুৰিটকা কুৰুতে কুৰুৱা কুৰুৱাবাহী কুৰূপ কুৰ্টা কুৰ্ম কূট কূটনৈতিক কূটাই কূটাঘাতমূলক কূৰ্চুট কৃচ্ছ্ৰসাধন কৃতজ্ঞ কৃতজ্ঞতা কৃতজ্ঞতাৰে কৃতজ্ঞতা কৃতসঙ্কল্প কৃতিত্ব কৃত্যক কৃত্যাদি কৃত্ৰিম কৃপণালি কৃপাত কৃপালু কৃষক কৃষকসকলক কৃষকসকলে কৃষকসকলৰপৰা কৃষকে কৃষি কৃষিক কৃষিডৰা কৃষিত কৃষিতে কৃষিবিদ কৃষিৰ কৃষ্ট কৃষ্টি কৃষ্টিৰ কৃষ্ণ কৃষ্ণই কৃষ্ণক কৃষ্ণকান্ত কৃষ্ণগহ্বৰ কৃষ্ণচন্দ্ৰ কৃষ্ণচুড়া কৃষ্ণতেই কৃষ্ণভক্তিৰ কৃষ্ণলৈ কৃষ্ণা কৃষ্ণাই কৃষ্ণাঙ্গী কৃষ্ণৰ কৃষ্ণৰাও কেঁকনি কেঁকনিগেথনিহে কেঁকাই কেঁকাব কেঁকুৰাক কেঁকুৰি কেঁকোৰা কেঁচা কেঁচাই কেঁচাত কেঁচাতে কেঁচুৱা কেঁচুৱাৰ কেঁয়া কেই কেইখন কেইখনমান কেইগৰাকী কেইছটামান কেইছেকেণ্ডমানতে কেইজন কেইজনক কেইজনমান কেইজনমানে কেইজনীক কেইজনে কেইটা কেইটাই কেইটাও কেইটাক কেইটাতকৈও কেইটামান কেইটায়ো কেইটাৰ কেইটাৰে কেইটি কেইটিও কেইটিয়েয়ো কেইডালত কেইদিন কেইদিনমান কেইন্স কেইপদ কেইবছৰমান কেইবা কেইবাখনো কেইবাজনো কেইবাটাও কেইবাদিন কেইবাদিনো কেইবাদিনৰ কেইবাপ্ৰকাৰ কেইবাপ্ৰকাৰৰ কেইবাবছৰ কেইবাবাৰো কেইবামাহ কেইবামাহো কেইষাৰ কেইষাৰে কেউ কেউপিনে কেও কেখেতৰ কেচাঁপাতত কেচাই কেচু কেচুঁৱাৰ কেচুমুৰিয়া কেজ কেজনৰ কেটা কেটাও কেটাৰ কেটেৰ কেটেৰা কেণ্ডিস্থিত কেতিয়া কেতিয়াও কেতিয়াবা কেতিয়াবাই কেতেকী কেতেকীলৈ কেতেকীৰ কেথ কেথা কেদাৰ কেন কেনভাচ কেনভাচত কেনিবা কেনিবাদি কেনে কেনেকই কেনেকুৱা কেনেকৈ কেনেডিৰ কেনেডীয়ে কেনেদৰে কেনেধৰণৰ কেনেনো কেনেবা কেনেবাকৈ কেন্দাৰা কেন্দ্ৰ কেন্দ্ৰত কেন্দ্ৰবিন্দু কেন্দ্ৰস্থল কেন্দ্ৰিক কেন্দ্ৰীয় কেন্দ্ৰীয়শাসিত কেন্দ্ৰৰ কেপ কেপাই কেবাখনো কেবাহাজাৰ কেবিনেট কেবিনেটে কেবিনৰ কেমন কেম্পেইন কেয়া কেয়াঁ কেয়ূৰ কেলগেৰী কেলছিয়াম কেলা কেলাৰৰ কেলি কেলিগোপাল কেলেই কেলেই কেলেণ্ডাৰ কেলেহুৱা কেলৈ কেশ কেশবনাথ কেশৰী কেশৱ কেশৱদাক কেষাৰ কেসৰ কেহ কেহে কেহেঁৰাজ কেহেৰাজ কেৰ কেৰকেৰীয়া কেৰম কেৰাছিন কেৰাহীত কেৰীয়া কেৰু কেৰেয়া কেৰেয়াতে কেৰেলুৱা কেৰেলুৱাঅকণমান কেৰ্কেটুৱা কেৰ্কেটুৱাবোৰ কেৰ্কেটুৱাৰ কেৱ কেৱল কেৱে কৈকেয় কৈছনে কৈছা কৈছিল কৈছিলা কৈছিলি কৈছিলোঁ কৈছে কৈছেনে কৈছো কৈছোঁ কৈয়ে কৈয়েই কৈলাস কৈলে কৈশিক কৈৱৰ্ত কোঁচ কোঁচসকলৰ কোঁচাই কোঁহ কোঁৱা কোঁৱৰ কোঁৱৰপুৰ কোঁৱৰে কোকালি কোকিলাবেন কোক্ কোকৰাঝাৰ কোচ কোচত কোচবিহাৰত কোচসকলে কোচসকলেও কোচৰ কোছীৰ কোটাৰ কোটোৰা কোঠটো কোঠা কোঠাটো কোঠাত কোঠালি কোঠালৈ কোড কোঢ়াল কোণটিত কোণত কোণাৰ্ক কোণীয়া কোণে কোথাই কোন কোনআনলৈ কোন কোনও কোনখন কোনখিনি কোনখিনিৰ কোনটো কোনফালে কোনে কোনেও কোনেনো কোনো কোনোকালে কোনোখনেই কোনোতো কোনোদিন কোনোদিনে কোনোধৰণৰ কোনোপধ্যেই কোনোবা কোনোবাই কোনোবাইতো কোনোবাজনে কোনোমতে কোনোৰ কোনোৱে কোপ কোব কোবটো কোবত কোবাই কোবেৰে কোবোৱা কোবৰ কোভিদ কোমল কোমলচাউলৰ কোমোৰা কোমোৰাকটাত কোম্পানীত কোম্পানীয়ে কোয়েটা কোল কোলনীবিলাকৰ কোলবিলাক কোলসুন্দৰীহঁতৰ কোলাত কোলালৈ কোলাৰ কোলে কোলৰ কোশল কোষা কোহাঁ কোৰ কোৰান কোৰিয়া কোৰিয়াৰ কোৰে কোৰেৰে কোৰোকাৰ কোৰৰ কোৱঁৰ কোৱঁৰক কোৱঁৰপুৰৰ কোৱঁৰৰ কোৱা কোৱাঁ কোৱাঁগই কোৱাঁগৈ কোৱাঁচোন কোৱাঁহি কোৱাই কোৱাচোন কোৱালিটি কোৱাৰ কোৱেলহো কৌতূহল কৌশল কৌৰে ক্তিটো ক্যা ক্লক ক্লকভেইন ক্লাচ ক্লাছ ক্লাবে ক্লাৰ্ক ক্লিক ক্লিমেণ্ট ক্লে ক্লেশ ক্ষণ ক্ষণত ক্ষণিক ক্ষত ক্ষতি ক্ষতিকাৰক ক্ষতিগ্ৰস্ত ক্ষতিপূৰণ ক্ষন্তেকতে ক্ষন্তেকীয়া ক্ষন্তেকৰ ক্ষমণীয় ক্ষমতা ক্ষমতাই ক্ষমতাকহে ক্ষমতাত ক্ষমতালোভী ক্ষমতাসমূহক ক্ষমতাৰ ক্ষমতাৰে ক্ষমা ক্ষমাই ক্ষয় ক্ষান্ত ক্ষাৰীয় ক্ষিপ্ৰ ক্ষীণ ক্ষীণকায় ক্ষীপ্ৰতৰ ক্ষীৰে ক্ষুণ্ণ ক্ষুদ্ৰ ক্ষুধাৰ ক্ষেত্ৰ ক্ষেত্ৰখনৰ ক্ষেত্ৰত ক্ষেত্ৰতে ক্ষেত্ৰতেই ক্ষেত্ৰতো ক্ষেত্ৰলৈ ক্ষেত্ৰলৈও ক্ষেত্ৰিয় ক্ষেত্ৰৰ ক্ষোভৰ ক্ৰম ক্ৰমণিকা ক্ৰমত ক্ৰমবিকাশৰ ক্ৰমশ ক্ৰমশঃ ক্ৰমাগতভাৱে ক্ৰমান্বয়ে ক্ৰমাৎ ক্ৰমে ক্ৰাফ্ট ক্ৰিকেট ক্ৰিকেটাৰ ক্ৰিটনএখন ক্ৰিটাছ ক্ৰিয়া ক্ৰিয়াকলাপ ক্ৰিয়াকাণ্ডৰ ক্ৰিয়েটিভ ক্ৰিয়েটৰ ক্ৰীড়া ক্ৰীড়ামূলক ক্ৰীতদাস ক্ৰুৰতাৰ ক্ৰেইট ক্ৰোধিত ক্ৰোধোন্মত্ত কৰক কৰকছোন কৰগৈ কৰচন কৰণ কৰত কৰতল কৰতলীয়া কৰতে কৰতেৰে কৰতোৱা কৰতোৱালৈকে কৰদানৰ কৰন্ত কৰবালৈ কৰবাৰ কৰবাৰপৰা কৰবী কৰব্যৱস্থা কৰমী কৰয় কৰযোৰ কৰহ কৰা কৰাঁ কৰাই কৰাইক কৰাইছিল কৰাচিতো কৰাটো কৰাটোৱেই কৰাত কৰাতকৈ কৰাতো কৰাদি কৰাব কৰাবই কৰাবলৈ কৰাবোৰক কৰাবৰ কৰায় কৰায়ত্ত কৰাল কৰালে কৰাসকল কৰাসকলক কৰাসকলৰ কৰাহে কৰাৰ কৰাৱে কৰা কৰি কৰিও কৰিচকু কৰিছ কৰিছল কৰিছহঁক কৰিছা কৰিছিল কৰিছিলোঁ কৰিছিলোঁ কৰিছিল কৰিছে কৰিছেবৰ্তমানলৈকে কৰিছোঁ কৰিছোঁনে কৰিত কৰিনো কৰিব কৰিবই কৰিবচোন কৰিবলগীয়া কৰিবলৈ কৰিবলৈও কৰিবলৈকো কৰিবা কৰিবা কৰিবি কৰিবে কৰিবৰ কৰিম কৰিমগঞ্জ কৰিমহঁক কৰিমেই কৰিয়া কৰিয়েই কৰিলত কৰিলা কৰিলে কৰিলেই কৰিলেও কৰিলেহে কৰিলোঁ কৰিলোঁ কৰিহে কৰুণ কৰুণৰসত কৰে কৰে কৰেনে কৰো কৰোঁ কৰোঁতা কৰোঁতে কৰোঁহো কৰোৱা কৰোৱাই কৰোৱাইছিল কৰ্কশ কৰ্ণ কৰ্ণপথে কৰ্ণম কৰ্তব্য কৰ্তব্যজ্ঞানে কৰ্তব্যত কৰ্তব্যৰ কৰ্তৃকাৰক কৰ্তৃত্ব কৰ্তৃত্বত কৰ্তৃপক্ষ কৰ্তৃপক্ষলৈ কৰ্প কৰ্ম কৰ্মই কৰ্মচাৰী কৰ্মচাৰীও কৰ্মচাৰীয়ে কৰ্মঠ কৰ্মত কৰ্মনাশা কৰ্মপটুজনেহে কৰ্মপটুতাৰ কৰ্মপাচৰ কৰ্মশালা কৰ্মশালাখন কৰ্মশালাখনত কৰ্মশালাখনিৰ কৰ্মশালাখনৰ কৰ্মশালাত কৰ্মশালাৰ কৰ্মী কৰ্ম্ম কৰ্মৰ কৰ্মৰত কৰ্মৰাজি কৰ্মৰাজিক কৰ্মৰাজিয়ে কৰ্মৰাজিৰে কৰ্ষণ কৰৱী কৱচ কৱন্ধ কৱলত খংজুই খংটো খংমুৱাকৈ খংৰূপী খকা খকৰা খঙক খঙতে খঙতেই খঙাল খঙে খঙো খঙ্ খঙ্গ খঙৰ খচকৈ খচ্ খচ্মচ্ খচৰা খচৰাত খজুৱতি খজুৱাব খটখটী খটী খটুৱাই খটোৱা খড়ি খণ্ড খণ্ডক খণ্ডত খণ্ডলৈ খণ্ডাব খণ্ডৰ খতম খতি খতিয়ান খনক খনকে খনকো খনত খনতে খনতো খনন খননৰ খনলৈ খনলৈকে খনলৈকো খনলৈয়ো খনা খনি খনিকৰৰ খনিৰ খনে খনেই খনেও খনেদি খনেৰে খনো খন্তেক খন্তেকতে খন্তেকৰ খন্দাইছিল খনৰ খনৰে খপজপায় খপো খবৰ খলপীয়া খলা খলিফা খলিহাই খলুৱায়ো খল্ খল খহনীয়া খহনীয়াই খহনীয়াক খহনীয়াৰ খহাই খহাৰ খহি খহুৰেই খাঁ খাঁকি খাঁকিত খাই খাই খাইছিল খাইছিলোঁ খাইছে খাইটি খাইহে খা খাও খাওঁ খাওঁ খাওঁতা খাওঁতে খাওক খাওনা খাগৰি খাজ খাজনা খাজনাৰ খাটনি খাটাং খাটাংকৈ খাটাৰে খাটি খাটিব খাটে খাতনীয়াৰ খাতিৰ খাতিৰত খাদ্য খাদ্যৰ খান খানা খানাক খানি খানিবলৈ খানিলে খানিলো খান্দিবলৈ খান্দু খান্দোতে খাপৰীৰ খাব খাবটো খাবলৈ খাবা খাম খামনে খামুচি খামে খামোচ খামোচটো খায় খায় খায়ঔটো খায়গৈ খায়সখীয়তী খায়া খায়ো খায় খায় খাল খালদুনৰ খালবিলাকত খালাচ খালানে খালি খালিফ খালী খালে খালেই খালোঁ খাৰ খাৰাভেলাৰ খাৰু খাৰু খাৰুজোৰ খাৰুৱে খাৱঐৰাৱতো খাৱনে খাৱে খিংখিঙীয়া খিকিন্দালি খিনি খিনিত খিনিতে খিনিতেই খিনিয়েই খিয়লাখিয়লি খিয়াল খিল খিলঞ্জীয়া খিলা খিলাফত খিলিপ্ খিৰ খিৰিকী খিৰিকীৰ খীণ খীণাই খুঁচি খুঁচৰি খুঁচৰিয়ে খুঁজিব খুঁটা খুঁটাবোৰ খুঁটাবোৰৰো খুঁটাসমূহত খুঁটি খুঁটিত খুঁটিলে খুঁটিৰ খুউব খুউৱ খুওৱা খুচি খুচৰি খুজি খুজিছ খুজিছা খুজিছিল খুজিছে খুজিছোঁ খুজিব খুজিলে খুজিলেই খুটখাট খুটি খুটুৰ খুড়াক খুতি খুন খুনুপাকৰ খুন্দখাই খুন্দনা খুন্দা খুন্দাটো খুন্দি খুন্দিয়াব খুব খুবেই খুলক খুলন্তৰ খুলি খুৰ খুৰা খুৰাই খুৰাক খুৰাৰ খুৰী খুৰেৰে খুৱাই খুৱাইছিল খুৱাদি খুৱাব খুৱাবলৈ খুৱায় খুৱায়ে খুৱালে খেকাৰি খেচখেচাই খেড়া খেড়াত খেড়াৰ খেতি খেতিপথাৰত খেতিয়কসকলক খেতিয়কসকলে খেতিয়কেই খেতিয়কৰ খেতিৰ খেদা খেদি খেদিব খেদিবৰ খেদিলে খেপিওৱা খেয়া খেয়াল খেয়ালি খেয়ে খেল খেলপথাৰ খেলবিধ খেলা খেলাগৈ খেলাল খেলাসকলৰ খেলি খেলিছিল খেলিবলৈ খেলিমেলি খেলিলে খেলুৱৈ খেলুৱৈগৰাকী খেলে খেলৰ খেৰ খেৰী খেৰে খেৰো খেৰৰ খেৱালি খোঁচ খোঁচটি খোঁচটো খোঁচাৰ খোঁচেনে খোঁটালীয়া খোঁড়া খোকা খোচ খোচোনাত খোজ খোজত খোজা খোজাঁ খোজে খোজেও খোজো খোজোঁ খোজোঁতা খোজোঁতে খোজোঁতেই খোজৰ খোটা খোটালি খোটালিটোৰ খোটালিত খোটালিতে খোটালিলৈ খোদ খোদিত খোপনি খোপাত খোব খোল খোলা খোলাটো খোলাত খোলাৰে খোৰ খোৰাই খোৰাকৰ খোৰোচা খোৱা খোৱাং খোৱাংবাসীয়ে খোৱাঙৰপৰা খোৱাটো খোৱাটোৰ খোৱাত খোৱাবস্তু খোৱাৰ খ্যাত খ্যাতনামা খ্যাতি খ্ৰী খ্ৰীষ্টপূৰ্ব খ্ৰীষ্টান খ্ৰীষ্টানসকলৰ খ্ৰীষ্টাব্দ খ্ৰীষ্টাব্দত খ্ৰীষ্টিয়ান খ্ৰীষ্টীয় খৰচ খৰচি খৰচৰ খৰছ খৰণি খৰণিটোৱেই খৰত খৰতকীয়াকৈ খৰম খৰমে খৰাং খৰালি খৰাহি খৰি খৰিও খৰিকাত খৰিয়াল খৰিয়ালকে খৰিয়ে খৰিৰ খৰীভাৰী খৰীয়া খৰ্ গঁড় গঁথা গংগা গংগাউচ্ছল গংগাধৰ গংগাৰ গগন গগনচন্দ্ৰ গগৈ গগৈদেৱৰ গগৈৰ গঙাটোপ গঙ্গা গঙ্গাজল গঙ্গাস্নান গঙ্গাৰ গঙ্গাৰাম গচকত গছকি গছজোপা গছজোপাৰ গছত গছতে গছননিবোৰে গছনি গছনিত গছনিৰ গছপুলি গছবোৰ গছলতা গছাটোত গছি গছিক গছিয়ে গছী গছেও গছেৰে গছোৱাই গছৰ গজগতি গজলীয়া গজা গজাল গজালি গজালিকৈ গজিল গজিলে গজেন্দ্ৰৰ গঞ্জনা গঞ্জাম গঠন গঠনমূলক গঠনো গঠনৰ গঠিত গড় গড়গাঁও গড়মূৰ গড়ে গড়ৰ গঢ় গঢ়াইছিল গঢ়াৰ গঢ়ি গঢ়িব গঢ়িলেহেকমাৰ গঢ়িলো গণতন্ত্ৰ গণতন্ত্ৰত গণতন্ত্ৰৰ গণতান্ত্ৰিক গণনা গণনাট্য গণপৰিষদত গণপৰিষসকলৰ গণভোটৰ গণহত্যাৰ গণিত গণিতবিদ গণিতা গণেশ গণ্ড গণ্ডকী গণ্ডগোল গণ্ডা গণ্য গণৰ গণৰাজ্য গতা গতাই গতানুগতিকভাৱে গতি গতিকে গতিত গতিয়া গতিয়াই গতিশীল গতিৰে গত্যন্তৰ গদা গদাধৰ গধুলি গধুলিৰ গধুৰ গধূলি গধূলি গধূলিকৈ গধূলিৰ গধূলি গধূলী গন্ধৰ্ব গপি গপ্ গবা গব্য গবৰ্ণমেণ্টৰ গভীৰ গভীৰভাৱে গমকে গমন গমনতে গমনেৰে গমি গম্ভীৰ গয়াপাল গলগৈ গলগ্ৰহ গলত গলধন গলবস্ত্ৰে গলহি গলহেঁতেন গলহেকাৰি গলা গলি গলে গলেই গলো গলোঁ গল্প গল্পই গল্পকাৰ গল্পকে গল্পকেইটা গল্পগুচ্ছ গল্পটা গল্পটি গল্পত গল্পসমূহত গল্পসল্প গল্পৰ গহনা গহীন গহীনকৈ গহীনভাৱে গাঁও গাঁওকেইখন গাঁওখন গাঁওখনহে গাঁওখনে গাঁওখনো গাঁওখনৰ গাঁওবাসী গাঁওবাসীৰ গাঁওবুঢ়া গাঁওবোৰ গাঁওবোৰত গাঁওবোৰৰ গাঁওমুৱা গাঁওসমূহ গাঁওৰ গাঁঠি গাঁঠিত গাঁঠিৰে গাঁঠৰি গাঁত গাঁতত গাঁতৰ গাঁথনি গাঁথিত গাঁৱত গাঁৱতে গাঁৱতো গাঁৱলীয়া গাঁৱলৈ গাঁৱৰ গাঁৱৰো গাই গাইগৰু গাইছিল গাইছে গাইপতি গাইমুৱা গাও গাওঁ গাখীৰ গাছ গাজ গাজনি গাজিলে গাঞ্জা গাটি গাটো গাঠি গাডকাৰীৰ গাড়ী গাড়ীখন গাড়ীখনত গাড়ীখনেও গাড়ীত গাড়ীতে গাড়ীয়ে গাড়ীৰ গাঢ় গাণনিক গাত গাতঁৰ গাতে গাতো গাতৰ গাথা গাদিত গাদী গান গানটো গানবোৰ গানে গান্ধী গান্ধীক গান্ধীজীৰ গান্ধীবাদী গান্ধীয়ে গান্ধীয়েই গান্ধীৰ গানৰ গাপ গাফিলতি গাফিলি গাব গাবও গাবা গাভিনী গাভৰু গাভৰুহাল গাম গামোচা গামোচাৰ গামোচাৰে গামোছা গাম্ভীৰ্য গাম্ভীৰ্য্য গায় গায়ক গায়কে গায়ন গায়িকা গায়ে গায়েই গাল গালওচৰৰ গালখন গালাজ গালি গালে গালৈ গালোৱাৰ গালৱ গাহে গাহৰি গাহৰী গােবৰ গাৰ গাৰপৰা গাৰাপ গাৰু গাৰে গাৰো গাৰোৱান গাৰ্গ গাৰ্গী গাৰ্গেও গাৰ্গৰ গাৰ্ডেনৰিচৰ গাৱ গাৱত গাৱেঁ গাৱৰ গিঞ্চবাৰ্গৰ গিনি গিনিপিগ গিলাছে গিলি গিৰমিট গিৰমিটটো গিৰমিট্ গিৰি গিৰিপ গিৰিব গিৰিয়েৰ গিৰিয়েৰক গিৰিয়েৰে গিৰিয়েৰৰ গিৰিহঁত গিৰিহঁতনিক গিৰিহঁতনী গিৰিহঁতনীয়ে গিৰিহঁতনীৰ গিৰিহঁতে গিৰিহঁতৰ গিৰীয়েক গিৰীয়েকক গিৰীয়েকে গিৰীয়েকৰ গিৰীহঁত গিৰীহঁতক গিৰ্ গীত গীতক গীতটি গীতটো গীতটোৰ গীতত গীতবাদ্যত গীতসমূহ গীতা গীতাঞ্জলি গীতাঞ্জলীৰ গীতাত গীতাভূষণ গীতাশ্ৰী গীতাশ্ৰীয়ে গীতাৰ গীতাৰ্থ গীতি গীতিকাৰ গীতিধৰ্মী গীতিনাত্য গীতে গীতেৰে গীতো গীতৰ গুঁজি গুঁঠিলে গুই গুগল গুগলত গুগলে গুচ গুচাই গুচাব গুচাবৰ গুচালে গুচি গুচে গুচৰীয়া গুছাই গুছি গুছিলে গুজৰাট গুজৰাটী গুজৰাটৰ গুজৰি গুজৱ গুঞ্জানন গুটি গুটিতাকে গুটিতাকো গুটিয়া গুটিৰ গুটীয়া গুড় গুড়ি গুড়ি গুণ গুণগত গুণগুণা গুণগুণাই গুণটো গুণত গুণবান গুণমালা গুণহীন গুণা গুণাই গুণাগুণ গুণি গুণীৰ গুণে গুণেৰে গুণোতা গুণোতে গুণ্ গুণ্ডামি গুণৰ গুণৰাশি গুণৱতী গুনাভি গুনী গুনৱতী গুপ্তা গুমৰি গুয়ানাৰ গুলপীয়া গুলীবৰ্ষণ গুলীয়াই গুল্ম গুহ গুহা গুহাত গুহাতে গুহাবাসী গুহাৰ গুৰ গুৰি গুৰিত গুৰিয়াল গুৰিলৈকে গুৰিৰ গুৰু গুৰুং গুৰুক গুৰুগৃহত গুৰুগৃহৰ গুৰুচৰিতৰ গুৰুজন গুৰুজনে গুৰুজানে গুৰুতো গুৰুত্ব গুৰুত্বপূৰ্ণ গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে গুৰুত্বৰ গুৰুতৰ গুৰুদেৱ গুৰুভটিমা গুৰুল গুৰুলা গুৰুলাগুৰুল গুৰুৰ গুৰুৰোগুৰু গুৱা গুৱাল গুৱালে গুৱাহাটী গুৱাহাটীত গুৱাহাটীলৈ গুৱাহাটীস্থ গুৱাহাটীৰ গূঢ়াৰ্থ গৃহ গৃহকাৰ্য গৃহকাৰ্য্য গৃহকাৰ্যৰ গৃহপ্ৰৱেশ গৃহবাস গৃহবাসো গৃহলৈ গৃহসজ্জা গৃহস্থক গৃহস্থালি গৃহস্থালী গৃহস্থী গৃহিণীক গৃহিনীৰ গৃহীত গেঁৰো গেইটৰ গেঙেৰি গেঞ্জি গেটৰ গেনভেলিয়া গেনভেলিয়াৰ গেবাৰি গেমছত গেলা গেলাই গেলাৰী গেলি গেৰ গেৰি গেৰু গেৰেকানিত গেৰেলা গেৰেহা গেৰোৱাত গৈছ গৈছলো গৈছিল গৈছিলি গৈছিলোঁ গৈছিলোঁ গৈছে গৈছো গৈছোঁ গৈয়া গৈয়ো গৈল গৈলে গৈহে গোঁ গোঁজৰণি গোঁড়া গোঁফ গোঁফত গোঁফে গোঁহায়ে গোকাট গোকৰ্ণকে গোচৰ গোচৰো গোচৰৰ গোছ গোজ গোজাতীৰ গোট গোটখাই গোটত গোটা গোটাই গোটাইছিলোঁ গোটা গোটাচেৰেক গোটাব গোটাবলৈ গোটালে গোটিপুয়া গোটেই গোটেইকেইটা গোটেইখন গোটেইখনে গোটেইটো গোটেইবোৰ গোটৰ গোড়া গোড়ামি গোড়ায় গোতেই গোত্ৰ গোথা গোদাবৰী গোনা গোনাম গোন্ধ গোন্ধে গোন্ধৰ গোপনীয় গোপনীয়তা গোপবালক গোপবালককে গোপাল গোপীনি গোপীসকলে গোপীসকলৰ গোপীৰ গোবিন্দ গোবিন্দা গোবৰ গোবৰখুটিৰ গোবৰতহে গোম গোমতী গোমস্তা গোমোঠামুঈ গোল গোলকীয় গোলমাল গোলাকাৰ গোলাঘাট গোলাপ গোলাপী গোলাম গোলামক গোলামাল গোলামি গোলামিয়ে গোলামিৰ গোষ্ঠী গোষ্ঠীৰ গোসাঁই গোসাঁইক গোসাঁইঘৰ গোসাঁইচাকি গোসাঁইনো গোসাঁইসেৱা গোসাঁইৰ গোসাঁনী গোসাঁনীলৈ গোসাঁনীৰ গোসাঁয়ে গোস্বামী গোস্বামীবোৰতো গোস্বামীয়ে গোস্বামীৰ গোহলিত গোহাঁই গোহাঞিবৰুৱা গোহাঞিবৰুৱাঅনলাইন গোহালি গোহালিলৈ গোহাৰি গোৰটো গোৰীয়া গোৰে গোৰোহনিয়ে গোৰোৱাত গোৰ্ গোৰ্খা গোৱা গোৱাই গোৱালপাৰা গোৱালিয়া গৌড় গৌড়ৰ গৌণ গৌতম গৌৰ গৌৰী গৌৰীও গৌৰীনাথ গৌৰৱ গৌৰৱময় গৌৰৱস্বৰূপ গৌৰৱান্বিত গ্যেটে গ্লেব্ৰা গ্লেম গ্ৰন্থ গ্ৰন্থক গ্ৰন্থখন গ্ৰন্থখনক গ্ৰন্থখনৰ গ্ৰন্থত গ্ৰন্থপ্ৰেমী গ্ৰন্থযাত্ৰা গ্ৰন্থসমূহক গ্ৰন্থসমূহৰ গ্ৰন্থাগাৰ গ্ৰন্থাগাৰৰ গ্ৰন্থি গ্ৰন্থৰ গ্ৰন্থৰাজি গ্ৰন্থৰে গ্ৰপ্তাৰ গ্ৰস্ত গ্ৰহ গ্ৰহণ গ্ৰহণৰ গ্ৰহলৈ গ্ৰহানু গ্ৰহৰ গ্ৰাফিক গ্ৰামাঞ্চল গ্ৰামীণ গ্ৰাম্য গ্ৰাম্যাঞ্চলত গ্ৰাম্যাঞ্চলৰ গ্ৰাস গ্ৰাসে গ্ৰেপ্তাৰ গ্ৰেমিঙত গৰকা গৰকিলে গৰখীয়া গৰখীয়াৰ গৰগৰাই গৰজ গৰজি গৰভত গৰম গৰমে গৰমৰ গৰমৰপৰা গৰা গৰাকী গৰাকীজন গৰাকীমান গৰাকীয়ে গৰাকীৰ গৰাখহনীয়া গৰাখহনীয়াৰ গৰাটো গৰাহত গৰাহৰপৰা গৰাৰ গৰিমা গৰিয়া গৰিষ্ঠ গৰিহণা গৰিহা গৰিহিত গৰীব গৰীয়সী গৰু গৰু গৰুড় গৰুহঁতে গৰুহালেও গৰুৰ গৰুৱে গৰৈ গৰ্জন গৰ্জি গৰ্বিত গৰ্ভ গৰ্ভগৃহ গৰ্ভত গৰ্ভস্থ গৰ্ভৰ গৱেষক গৱেষকসকলৰ গৱেষণা গৱেষণাত গৱৰ্ণমেণ্ট গৱৰ্ণমেণ্টৰ গৱৰ্নৰ ঘঁহ ঘঁহনি ঘঁহাই ঘঁহি ঘঁহিলে ঘঁৰিয়াল ঘটক ঘটকাসুৰক ঘটনা ঘটনাঃ ঘটনাৰ ঘটনাৰাজি ঘটনাৱলী ঘটনাৱলীকে ঘটনাৱলীয়ে ঘটাইছে ঘটাত ঘটাব ঘটায় ঘটি ঘটিছিল ঘটিছে ঘটিবলৈ ঘটিল ঘটুৱালে ঘটে ঘটোৎকৱচ ঘড়ী ঘড়ীটো ঘড়ীত ঘড়ীৰ ঘণ্টা ঘণ্টামান ঘণ্টাৰ ঘনত্ব ঘনবদ্ধ ঘনমিটাৰত ঘনশ্যাম ঘনি ঘনিষ্ঠ ঘনীভূত ঘনে ঘপহকৰে ঘপ্কৰে ঘমায়ো ঘাঁঠনিত ঘাঁহ ঘাঁহনি ঘাঁহীক ঘাই ঘাইকৈ ঘাইপথত ঘাট ঘাটবোৰৰ ঘাটে ঘাটৰ ঘাট ঘাত ঘাতক ঘানাক ঘাম ঘামত ঘামি ঘামৰ ঘিউ ঘিউত ঘিচ্মিচ্ ঘিণ ঘিণভাব ঘিণায়ে ঘিলা ঘিলাধাৰী ঘুণাক্ষৰ ঘুণীয়াও ঘুনুক ঘুমাছে ঘুমুৰা ঘুম্ ঘুয়া ঘুৰি ঘূণীয়া ঘূনে ঘূৰণি ঘূৰণীয়া ঘূৰা ঘূৰাই ঘূৰাব ঘূৰাল ঘূৰালেই ঘূৰাৰ ঘূৰি ঘূৰিয়েই ঘূৰোৱা ঘৃণনীয় ঘৃণা ঘৃণাৰ ঘৃণাৰে ঘৃণিত ঘৃণ্য ঘৃত ঘৃতাহুতি ঘেঁহু ঘৈণী ঘৈণীয়া ঘৈণীয়াই ঘৈণীয়ে ঘৈণীয়েক ঘৈণীয়েকক ঘৈণীয়েককো ঘৈণীয়েকহঁতৰ ঘৈণীয়েকে ঘৈণীয়েকৰ ঘৈণীয়েৰক ঘৈণীয়েৰাক ঘৈণীয়েৰে ঘৈণীসকলক ঘোঁৰা ঘোঁৰাক ঘোঁৰাহাট ঘোং ঘোঙে ঘোচা ঘোটা ঘোড়া ঘোল ঘোলনি ঘোলনী ঘোলা ঘোলে ঘোষক ঘোষণা ঘোষণাৰ ঘোষা ঘোষিকা ঘোষিত ঘোষৰ ঘোৰ ঘোৰা ঘোৰাক ঘোৰাটো ঘোৰাত ঘোৰাৰে ঘ্ৰাণ ঘৰ ঘৰখন ঘৰখনক ঘৰখনত ঘৰখনলৈ ঘৰখনলৈকে ঘৰখনহে ঘৰখনে ঘৰখনো ঘৰখনৰ ঘৰচিৰিকা ঘৰটোত ঘৰটোতে ঘৰণি ঘৰণীৰ ঘৰত ঘৰততো ঘৰতে ঘৰতেহে ঘৰপাতি ঘৰলই ঘৰলৈ ঘৰা ঘৰি ঘৰিয়ালৰ ঘৰুৱা ঘৰুৱাভাবে ঘৰে ঘৰে ঘৰো ঘৰোৱাহ ঘৰ্ ঘৰ্ঘৰণিত ঘৰ্ষণ ঘৰৰ ঘৰৰপৰা ঘৰৰে ঙাৰ ঙেৰে ঙ্ক ঙ্কা ঙ্কি ঙ্কী ঙ্কু ঙ্কূ ঙ্কে ঙ্কৈ ঙ্কো ঙ্কৌ চঁক চকল চকলা চকা চকাই চকাত চকী চকু চকুজোৰ চকুটেলেকাৰ চকুত চকুতো চকুপানীৰ চকুলো চকুলোৰ চকুহাল চকুৰ চকুৰপৰা চকুৰে চকুৱা চকুৱাচকি চকুৱে চক্ষু চক্ৰ চক্ৰধৰ চক্ৰান্ত চক্ৰেটিছ চক্ৰৰে চক্ৰৱৰ্তী চকৰি চখবোৰো চচিয়েল চছমা চঞ্চল চটি চট্ চট্টোপাধ্যায়ৰ চণ্ডাল চণ্ডালিকা চতিয়না চতিৰ চতুহেশ্বৰী চতু্ৰ্থাশত চতুৰঙ্গ চতুৰালি চতুৰ্থ চতুৰ্থখন চতুৰ্থটো চতুৰ্দশ চতুৰ্বিংশ চতুৰ্ভুজ চনত চনলৈ চনলৈকে চনেট চন্তৰী চন্দন চন্দনে চন্দনৰ চন্দ্ৰ চন্দ্ৰক চন্দ্ৰকান্ত চন্দ্ৰধৰ চন্দ্ৰনেত্ৰে চন্দ্ৰপ্ৰায় চন্দ্ৰমুখ চন্দ্ৰলৈ চন্দ্ৰাতপ চন্দ্ৰৰ চনৰ চনৰপৰা চপা চপাই চপাবৰ চপোৱা চপ্ চপৰ চপৰা চপৰে চফগুটি চবুৰ চমটাৰ চমটাৰে চমতাৰে চমন চমু চমুকৈ চম্পা চম্পাৰন চম্পাৰনত চম্পাৰনৰ চম্পাৱতী চম্ভালিবলৈ চমৎকৃত চমৰখন্দ চলকা চলচ্চিত্ৰ চলচ্চিত্ৰখনৰ চলচ্চিত্ৰত চলচ্চিত্ৰৰ চলন চলনত চলন্ত চলাই চলাইছে চলাও চলাচল চলাচলৰ চলাব চলাবলৈ চলাবৰ চলালেই চলাৰ চলি চলিছিল চলিত চলিব চলিবলৈ চলিল চলিলাম চলিহা চলিহাৰ চলীয়া চলে চলেৰে চলোৱাত চলোৱাৰ চল্ চল্লিছ চশমা চহকী চহা চহাই চহিবা চহী চহৰ চহৰসমূহ চহৰসমূহৰ চহৰে চহৰৰ চহ চাঁওতাল চাঁওতালি চাঁট্ চাঁত চাং চাংপো চাই চাই চাইকেল চাইকেলত চাইছনে চাইছিল চাইছে চাইটী চাইনীজ চাইন্ চাউডাঙ চাউল চাউলসমূহৰ চাউলৰ চাওঁ চাওঁছে চাওঁতা চাওঁতে চাওঁতেই চাওঁহঁক্ চাওক চাওকচকু চাওকচোন চাওলুং চাকচিক্যতা চাকি চাকিগছ চাকিটিৰ চাকিটো চাকিৰ চাকৰ চাকৰক চাকৰহঁতক চাকৰি চাকৰিজীৱী চাকৰিটো চাকৰিটোলৈ চাকৰিবোৰ চাকৰিয়াল চাকৰিসূত্ৰে চাকৰী চাকৰীৰ চাকৰে চাগে চাগৈ চাঙ চাচোন চাজ চাটি চাটিটোৱে চাণক্য চাণু চাতকৰে চাতুৰী চাদ্ৰী চাদৰ চাধা চানশ্বিল্ডে চান্দ চান্দা চান্দোগ্য চাপ চাপি চাপিছহি চাপিল চাপিলহি চাপে চাপৰ চাপৰি চাপৰিতো চাফ চাফাই চাব চাবচোন চাবত চাবলৈ চাবা চাবি চাবৰ চামগুৰি চামাক চামুণ্ডাৰ চামুণ্ডাৰূপিনী চামেলী চামৰ চামৰা চায় চায় চায়মনিছে চায়ে চায়েই চাল চালত চালনবন্ধাকৈ চালনী চালপিৰাৰ চালাম চালি চালে চালেও চালো চালৰ চাষ চাহ চাহকণ চাহগছ চাহপানী চাহবাগিছা চাহাব চাহাবক চাহাবসকলৰ চাহাবে চাহাবৰ চাহেব চাহেবে চাহৰ চাৰ চাৰগুজা চাৰি চাৰিআলিৰপৰা চাৰিউ চাৰিউফলে চাৰিউফালৰ চাৰিও চাৰিওকাষে চাৰিওদিশে চাৰিওফালে চাৰিক চাৰিখন চাৰিখিলামানৰ চাৰিচকীয়া চাৰিজন চাৰিজনী চাৰিজুপি চাৰিটা চাৰিঠেং চাৰিদণ্ড চাৰিদিন চাৰিভাগত চাৰিয়ে চাৰিয়েও চাৰিসীমাত চাৰু চাৰ্জন চাৰ্ট চাৰ্টফিকেট চাৰ্টিফিকেট চাৰ্ভিচ চাৰ্লচ চাৰ্লচৰ চাৰ্লছ চাৱলীয়া চিংগাপুৰে চিংগাৰী চিআইএছ চিউং চিউলত চিকণ চিকমিকিয়াকৈ চিকমিক্ চিকাৰ চিকাৰৰ চিকি চিকিৎসক চিকিৎসা চিকিৎসাদি চিকিৎসালয়ত চিকিৎসাৰ চিকুটি চিকুণ চিকুণি চিকুণুৱা চিকুন চিকুনাবা চিঙা চিঙি চিঙিলেও চিঙ্গি চিচাৰু চিচি চিচেৰো চিঞা চিঞৰ চিঞৰি চিটিজেন চিঠি চিঠিত চিডনী চিত চিতা চিতি চিত্ৰ চিত্ৰকলাবোৰ চিত্ৰকাৰাছৰ চিত্ৰকুট চিত্ৰকৰ চিত্ৰণত চিত্ৰত চিত্ৰনাট্য চিত্ৰব্ৰহ্মপুত্ৰ চিত্ৰশিল্পী চিত্ৰসমূহ চিত্ৰসমূহত চিত্ৰাংগদা চিত্ৰাঙ্গদা চিত্ৰায়নৰ চিত্ৰৰ চিধা চিধি চিন চিনটি চিনসোণৰ চিনা চিনাকি চিনাকিৰ চিনি চিনিব চিনিবা চিনিয়ৰ চিনিয়ৰহে চিনিয়ৰেই চিনিলোঁ চিনে চিন্তনীয় চিন্তা চিন্তাই চিন্তাটো চিন্তাত চিন্তাতে চিন্তাধাৰা চিন্তাধাৰাক চিন্তান্বিত চিন্তাবোৰ চিন্তাৰ চিন্তাৰে চিন্তি চিন্তিউত্তৰঃ চিন্তিত চিনৰ চিন চিপাহী চিয়ঁৰ চিয়ঁৰো চিয়াই চিয়াহীয়ে চিয়াৰে চিয়েন চিয়ৰ চিয়ৰলৈ চিলচিলি চিলনী চিলনীয়ে চিলমিল চিলমিলকৈ চিলাই চিলাৰায় চিলিকন চিলিমত চিলিমৰ চিল্ড্ৰেঞ্চ চিষ্টেম চিষ্টেমৰ চিহ্ন চিহ্নযাত্ৰাৰ চিহ্নসমূহ চিহ্নিত চিৰ চিৰকাললৈ চিৰকুটিয়া চিৰকুমাৰ চিৰজন্মলৈ চিৰদিন চিৰসেউজ চিৰসেউজীয়া চিৰা চিৰাং চিৰাজ চিৰাল চিৰিং চিৰিকটি চিৰিকতি চিৰিঙক চিৰিলুইত চীংহুৱা চীনা চীনৰ চীফ্ চুঁচৰি চুই চুইমিংপুল চুকত চুকত চুকা চুকাফা চুকাফাই চুকাফাৰ চুকীয়া চুকে চুক্তি চুক্তিৰ চুকৰ চুখ চুঙাৰ চুচুক চুট চুটি চুটিকৈ চুটিগল্প চুটিগল্পৰ চুণ চুতীয়া চুতীয়াসকলে চুতীয়াসকলেই চুদূৰ্ভাই চুনি চুপ চুপতি চুপতিহে চুপমেৰে চুপি চুপে চুব চুবলৈ চুবুৰি চুবুৰিটো চুবুৰিটোতে চুবুৰিত চুবুৰিবোৰ চুবুৰিৰ চুবুৰীয়া চুব্বাৰ চুমা চুমাই চুমাকে চুমাচুমিয়েই চুমাৰ চুম্বকীয় চুম্বকৰ চুলতান চুলাত চুলি চুলিবোৰ চুলিৰ চুলে চুৰ চুৰকৈ চুৰিয়া চুৰিয়াখন চুৰিয়াৰ চুৰুকাকৈ চুৰ্চুৰীয়া চুৰ্ণ চুৱনিত চুৱা চুৱাঁপাতনিৰ চুৱাপাতনি চূড়া চূড়াকৰণ চূড়ান্ত চূড়ান্তকৰণ চূড়ামণি চূণ চূৰমাৰ চূৰ্চুমৈ চেঁচা চেইনো চেও চেকনি চেকা চেকুৰি চেগুন চেঙালুটী চেঙেলি চেজ চেঞ্চৰ্ছ চেড্ চেণ্ট্ৰেল চেণ্ডেল চেতন চেতনা চেতিয়া চেতিয়াই চেত্ৰী চেনচাছ চেনচাছত চেনি চেনিচম্পা চেনিতকৈ চেনী চেনীখিনি চেনেলত চেনেহ চেনেহক চেনেহিয়াল চেনেহী চেনেহেৰে চেনেহৰ চেনোলা চেপা চেপি চেপেটা চেপ্তাৰ চেভিন চেয়াৰমেন চেলকাল চেলচিয়াছৰ চেলপুৰ চেলাম চেলিব্ৰেট চেলু চেলুট চেলুত চেলেকি চেলেকিয়ে চেলেপু চেষ্টা চেষ্টাত চেষ্টাৰ চেহেৰা চেৰেক চেৰেকৰ চেৰেঙা চৈত্ৰ চৈধ্য চৈনিক চোঁ চোঁচোৱা চোঁচৰাই চোঁৱনী চোঁৱায়েই চোকা চোখেৰ চোচনি চোট চোটা চোতাল চোতালত চোতালতে চোতালৰ চোতালৰপৰা চোন চোলা চোলা চোৰ চোৰক চোৰকো চোৰটোৰ চোৰাঁতৰ চোৰে চোৰোকা চোৰৰ চোৱচোঁন চোৱা চোৱাঁ চোৱাঁচোন চোৱাই চোৱাচোন চোৱাসংস্কৃত চোৱাৰ চৌকাৰ চৌখিন চৌত্ৰিছজন চৌদিশে চৌধুৰী চৌধ্যটা চৌপাশ চৌপাশে চৌপাশৰ চৌব্বিছ চৌহদটোৰ চৌহদতে চৌৱন্ন চ্যুকাফা চৰকাৰ চৰকাৰক চৰকাৰখনে চৰকাৰসমূহৰৰ চৰকাৰী চৰকাৰে চৰকাৰেতো চৰকাৰেৰ চৰকাৰৰ চৰকাৰৰেই চৰগ চৰটো চৰণ চৰণজিৎ চৰণত চৰণহি চৰতীয়া চৰথতে চৰবাসীক চৰবাসীয়ে চৰবাসীয়েহে চৰবাসীৰ চৰা চৰাই চৰাইটি চৰাইটো চৰাইদেউ চৰাইদেউত চৰাইদেও চৰাইবোৰ চৰাইবোৰে চৰাইৰ চৰাঘৰ চৰাঘৰটো চৰাঘৰত চৰাঘৰৰ চৰাব চৰায়ে চৰি চৰিত চৰিতকাৰ চৰিতাৰ্থ চৰিত্ৰ চৰিত্ৰটো চৰিত্ৰত চৰিত্ৰবান চৰিত্ৰৰ চৰিতৰ চৰিব চৰু চৰুক চৰুৰ চৰে চৰেনেজত চৰৈৱেতি চৰ্চা চৰ্চিবলৈ চৰ্ত চৰ্তসমূহৰ চৰ্তাৱলীত চৰ্দাৰ চৰ্দি চৰ্যাপদ চৰ্যাপদত ছঁৰা ছকুৰি ছক্ৰেটিছ ছটফট ছটফটাই ছটা ছটাই ছটিয়াই ছটিয়াব ছট্ ছত্তীশগড় ছত্ৰ ছত্ৰিছ ছদ্মনামেৰে ছন্দ ছন্দঃ ছন্দত ছন্দময় ছন্দৰ ছপা ছফ্টৱেৰ ছবছৰ ছবি ছবিখন ছবিখনে ছবিখনৰ ছবিটোৰ ছবিত ছবিসমূহ ছবিৰ ছমাহ ছমাহলৈ ছমাহৰ ছয় ছয়খন ছয়চকীয়া ছয়ত ছয়া ছয়ে ছলাহী ছহিদ ছাঁ ছাঁওপৰত ছাঁত ছাঁৰে ছাই ছাইটটোও ছাইটত ছাইত ছাইনচ্ ছাইবাচাৰ ছাইসনা ছাইৰাছ ছাউনী ছাগলী ছাগলীৰ ছাট ছাটি ছাড়া ছাতি ছাত্র ছাত্ৰ ছাত্ৰশক্তি ছাত্ৰাবাসলৈ ছাত্ৰী ছাত্ৰীক ছাত্ৰীৰ ছাতৰ ছাতৰীয়া ছাতৰৰ ছান ছানি ছান্দসিক ছাপৰাচীটোৱেও ছাপৰাচীৰ ছাব্বিছ ছাম ছায়া ছায়াতেই ছাল ছালখন ছালপিৰাৰ ছালানি ছালে ছালেদি ছালৰ ছাৰ ছাৰি ছাৰে ছাৰ্ণিং ছাৰ্ভিছ ছাৰ্ভেৰ ছাৰৰ ছাৱালী ছিংকি ছিক্কিমৰ ছিগা ছিগি ছিগিলি ছিঙি ছিঙিব ছিঙিম ছিঙিলেই ছিটা ছিটিক ছিটিকা ছিটিকাতে ছিয়াং ছিয়েচন ছিলনী ছিৰলা ছিৰলী ছিৰাজ ছুজি ছুজিখিনি ছুটাদি ছুটি ছুটিল ছুটী ছুটেছে ছুতি ছুয়েডীয় ছুলতান ছুহুংমুং ছুৰী ছুৰীকাঘাত ছুৰীখন ছুৰীখনেৰে ছুৰীখনৰ ছুৱায় ছেইজ ছেইণ্ট ছেকেণ্ড ছেক্ৰেটেৰী ছেগ ছেগতে ছেগা ছেদ ছেদীৰাজ ছেদেলি ছেপা ছেপ্টেম্বৰ ছেপ্টেম্বৰত ছেপ্টেম্বৰৰ ছেপ্তেম্বৰ ছেপ্তেম্বৰত ছেমিয়েল ছৈয়দ ছোঁ ছোচিয়েল ছোট ছোটনাগপুৰৰ ছোৱলী ছোৱা ছোৱাকৈ ছোৱালী ছোৱালীক ছোৱালীকে ছোৱালীকেইজনী ছোৱালীকেইজনীয়ে ছোৱালীকেইটাই ছোৱালীকেইটাও ছোৱালীকেইটাৰ ছোৱালীজনী ছোৱালীজনীক ছোৱালীজনীয়ে ছোৱালীজনীয়েই ছোৱালীজনীৰ ছোৱালীবিলাকে ছোৱালীবোৰ ছোৱালীবোৰক ছোৱালীবোৰে ছোৱালীয়ে ছোৱালীয়েহে ছোৱালীলৈ ছোৱালীসমূহ ছোৱালীহাল ছোৱালীৰ ছোৱে ছ্যুকাফা জঁট জঁটাধৰ জঁপিওৱা জঁপিয়াই জঁপিয়াওঁ জঁপিয়াব জঁপিয়ায় জঁপিয়ালে জঁয় জংঘল জংঘলী জংঘলে জইনিং জকা জকাই জকাটো জকাটোৱে জকাটোৱেই জক্ জখলা জগত জগতক জগতখনত জগতখনলৈ জগতত জগততো জগতসভালৈ জগতীৰ জগতে জগতেৰ জগতৰ জগদীশ জগন্নথীয়া জগন্নাথ জগন্নাথক জগন্নাথদত্তেৰ জগাই জগাব জগৎ জগৎপিতাৰ জগৰ জগৰটোকেই জগৰীয়া জগৰৰ জঘন্য জঙ্গলত জজফিল্ড জটায়ুনকৈ জটিল জটিলতাত জটীয়া জটৌপটৌকৈ জঠৰ জড়িত জধে জনক জনকো জনগণ জনগণৰ জনগাষ্ঠীৰ জনগোষ্ঠী জনগোষ্ঠীয় জনগোষ্ঠীয়ে জনগোষ্ঠীসমূহ জনগোষ্ঠীৰ জনজাতি জনজাতিৰ জনজাতিৰে জনজাতীয় জনতা জনতাই জনতাৰ জননীয়ে জননীৰ জনপ্ৰিয় জনপ্ৰিয়তা জনপ্ৰিয়তাই জনপ্ৰিয়তাও জনবসতি জনবসতিপূৰ্ণ জনম জনমত জনমান জনমেটো জনশূন্য জনসংখ্য জনসংখ্যা জনসংখ্যাই জনসংখ্যায় জনসংখ্যাৰ জনসাধাৰণ জনসাধাৰণক জনসাধাৰণকে জনসাধাৰণেও জনসাধাৰণৰ জনহে জনা জনাই জনাইছে জনাইছোঁ জনাও জনাওকচোন জনাজনৰ জনাজাত জনাটোৱেই জনাব জনাবলৈ জনায় জনালোঁ জনালোঁহেঁতেন জনাহেঁতেন জনাৰ জনিত জনী জনীক জনীয়ে জনীৰ জনীৱে জনে জনেই জনো জনোৱা জনোৱাৰ জন্তু জন্তুবোৰ জন্তুৰ জন্তুৰে জন্ম জন্মগ্ৰহণ জন্মদিন জন্মভূমি জন্মভূমিত জন্মলাভ জন্মা জন্মাত জন্মাবৰ জন্মিছিল জন্মিব জন্মে জন্মৰ জন্মৰেপৰা জন্য জনৰ জনৰো জপং জপটিয়াই জপাই জপাব জপিয়ায় জপিয়ায়ো জবাবদিহি জবৰদস্তি জমক জমদগ্নি জমা জমাইছিল জমিদাৰ জম্ফ জম্বুদ্বীপ জম্মু জয় জয়গাথা জয়দেৱ জয়দ্বাৰ জয়দ্বীপ জয়ন্ত জয়ন্তী জয়ন্তীক জয়ন্তীত জয়ন্তীয়ে জয়ন্তীয়েও জয়ন্তীৰ জয়পাল জয়পালৰ জয়মতী জয়লাভ জয়সাগৰ জয়সাগৰৰ জয়সিংহৰ জয়া জয়াবৰ্ধনেৰ জয়ী জয়ীত জয়ৰাম জলক জলকীয়া জলক্ৰীড়া জলজ জলজল জলত জলতো জলধি জলপান জলপানি জলপানেৰে জলপ্ৰপাত জলফাই জলবায়ু জলবায়ুক জলবায়ুত জলবায়ুৰ জলা জলাই জলাঞ্জলি জলি জলীয় জল্ জল্পনা জলৰ জহি জহে জহৰ জহৰমহৰ জাঁজিবোৰ জাঁজী জাঁপ জাউৰি জাক জাকত জাকি জাকে জাকৰ জাকৰুৱা জাগতিক জাগি জাগিছে জাগে জাগৰণ জাগৰণৰ জাগৰিত জাজী জাণ্ডা জাত জাত জাতটো জাতত জাতসমূহক জাতসমূহৰ জাতি জাতিক জাতিটো জাতিটোক জাতিদ্ৰোহী জাতিলাও জাতিলৈ জাতিষ্কাৰ জাতিসংঘ জাতিস্কাৰ জাতিৰ জাতীয় জাতীয়তা জাতীয়তাবাদ জাতীয়তাবাদী জাতীয়তাবাদৰ জাতীয়তাৰ জাতে জাত্যভিমান জাতৰ জান জাননী জাননীৰ জানন্তা জানা জানি জানিছিল জানিছে জানিছোঁ জানিব জানিবলৈ জানিবা জানিবৰ জানিলেহেঁতেন জানিলোঁ জানুৱাৰী জানুৱাৰীত জানুৱাৰীৰ জানুৱাৰীৰপৰা জানে জানো জানোৱাৰ জাপান জাপানী জাপানৰ জাপি জাপিটোৰ জাবৰ জাভীয়া জামলি জামাইকাৰ জামি জামিদাৰক জামিনেচনৰ জামুক জাল জালত জালি জালিয়ানাৱালাবাগৰ জালিয়ানৱালা জালি জালিদুই জালুক জালুকবাৰী জালুকবাৰীত জালুকবাৰীৰ জালৰ জাহ জাহজোপাৰ জাহাঙ্গীৰৰ জাহাজ জাহাজৰ জাহানৰ জাৰ জাৰি জাৰে জাৰেই জাৰ্মান জাৰ্মানী জাৰ্মানীৰ জাৰৰ জাৱৰ জিঅ জিকাৰ জিকিউটীভ জিকিবা জিকিল জিক্ জিগায় জিজিটাইজ জিজ্ঞেস জিঞ্জিৰাম জিত জিন জিনাৰী জিনিব জিনে জিন্না জিন্নাই জিন্নাৰ জিনৰী জিভা জিভালৈ জিভাৰ জিমন জিমনকৈ জিয়াউৰ জিয়াৰী জিয়ৰীয়ে জিলমিল জিলা জিলাই জিলাক জিলাকেইখন জিলাখন জিলাখনৰ জিলাত জিলালৈ জিলাসমূহ জিলাসমূহত জিলাৰ জিলিকনি জিলিকা জিলিকাব জিলিকি জিলিকিছে জিলিকিব জিলিয়ে জিলী জিলীয়ে জিহ্বা জিৰণি জিৰা জিৰাই জিৰাইছে জিৰাওঁ জীওঁ জীক জীয়া জীয়াই জীয়াঢল জীয়াতু জীয়ে জীয়েক জীয়েকক জীয়েকে জীয়েকেও জীয়েকো জীয়েকৰ জীয়ৰী জীয়ৰীক জীলো জীৰ জীৱ জীৱকুলৰ জীৱন জীৱনক জীৱনকে জীৱনটো জীৱনটোও জীৱনটোক জীৱনটোৰ জীৱনত জীৱনদৰ্শন জীৱনধাৰা জীৱনবোধৰ জীৱনলৈ জীৱনী জীৱনে জীৱনেই জীৱন্ত জীৱনৰ জীৱবিজ্ঞান জীৱবোৰ জীৱাণু জীৱাণুমুক্ত জীৱাণুযুক্ত জীৱিকা জীৱিত জীৱৰ জুই জুইক জুইকুৰাত জুইত জুইশলা জুইৰ জুকিয়াই জুখি জুখিবা জুগৰি জুগৰে জুঞ্জুনী জুঞ্জুনীয়ে জুঞ্জুনীৰ জুটি জুটুলী জুতি জুন জুনজুনী জুনত জুনমাহ জুনা জুনিয়ৰ জুনুকা জুপি জুপুৰি জুবিন জুবিনদাৰ জুমুঠি জুমুৰি জুমুৰী জুমুৰীক জুমুৰীয়ে জুমুৰীৰ জুমৰীৰ জুয়ে জুয়েই জুলাই জুলাইত জুলি জুলী জুলুম জুলুমকৈ জুহাল জুৰ জুৰণি জুৰি জুৰিত জুৰিৰ জুৰী জুৰীৰ জুৰুলা জুৰুলি জেউতি জেকেট জেঙা জেঙাা জেঙেৰা জেঠ জেঠত জেঠী জেঠুৱা জেঠৰ জেতুকা জেনেৰেলৰ জেফাৰচন জেমচ্ জেমছ জেলুকীয়া জেলৰপৰা জেষ্ঠ জেৰক্স জেৰা জেৰাডৰ জেৰোৱা জৈন জৈনসকলে জৈৱ জৈৱিক জৈৱিকভাৱে জোঁট জোঁপাই জোঁৰ জোঁৰডাল জোঁৱাই জোঁৱায় জোঁৱায়েক জোং জোক জোকউলুৱনিৰ জোকাইছিলেও জোকাজোকে জোকাৰ জোকাৰণি জোকাৰি জোকৰ জোখ জোখত জোখতকৈ জোখা জোখাই জোখৰ জোঙ জোঙা জোড়াসাঁকোৰ জোড়াসাঁকোৰজোপাৰ জোতা জোতাজোৰ জোতাজোৰা জোতাৰে জোন জোনক জোনবাই জোনাক জোনাকত জোনাকী জোনে জোনৰ জোপা জোপাই জোপাক জোপাত জোপায়ে জোপালৈ জোপাৰ জোপোহা জোলো জোলোঙা জোশী জোৰ জোৰকৈ জোৰহাট জোৰা জোৰাই জোৰাসাঁকোৰ জোৰৰ জোৱলা জোৱাঁই জোৱাঁয়েকক জোৱান জোৱাৰ জ্ঞাতি জ্ঞাতিও জ্ঞাতে জ্ঞান জ্ঞানকে জ্ঞানগত জ্ঞানত জ্ঞানপীঠ জ্ঞানবৰ্ধক জ্ঞানানন্দ জ্ঞানাৰ্থে জ্ঞানী জ্ঞানীলোকে জ্ঞানীলোকৰ জ্ঞানে জ্ঞানৰ জ্ঞাপন জ্বলন্ত জ্বলা জ্বলাই জ্বলাওঁতে জ্বলাদি জ্বলায় জ্বলি জ্বলিবলৈ জ্বলে জ্বলেলগাঁৱতে জ্বলোৱা জ্বৰ জ্বৰত জ্যেষ্ঠ জ্যেষ্ঠজনৰ জ্যোতি জ্যোতিঃপদাৰ্থবিজ্ঞানী জ্যোতিপ্ৰসাদ জ্যোতিষ জ্যোতিষক জ্যোতিৰিন্দ্ৰনাথ জ্যোতিৰূপা জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী জৰপৰা জৰাজীৰ্ণ জৰিগছৰ জৰিমনা জৰিয়তে জৰিৰ জৰিৰে জৰীপত জৰুৰী জৰ্জ জৰ্জিয়া জৰ্জৰীয়া জৱা জৱাহৰলাল ঝংকাৰ ঝাপত ঝাৰু ঝুণুক ঝোল ঝৰি ঝৰ্ ঞ্চ ঞ্চা ঞ্চি ঞ্চী ঞ্চু ঞ্চূ ঞ্চে ঞ্চৈ ঞ্চো ঞ্চৌ ঞ্ছ ঞ্ছা ঞ্ছি ঞ্ছী ঞ্ছু ঞ্ছূ ঞ্ছে ঞ্ছৈ ঞ্ছো ঞ্ছৌ ঞ্জ টংটং টংলতি টকচ্ টকা টকাই টকাকড়ি টকাবোৰ টকাৰ টকাৰে টকিঅ টকীয়া টকৌপাতৰ টক্ টঙনা টঙনাটঙনি টঙা টঙালি টজেৰ টনকিয়াল টনা টনা টনি টপা টপিনাত টপ্ টপৰাই টপৰ্ টভক্ টমাছ টলকা টলবলনি টলৰ্ টহল টাঁৰ টাঁৰি টাং টাই টাইগাৰ টাইটানিকৰ টাইপ টাইপাৰ টাঙোন টান টানউঃ টানকৈ টানা টানি টাপলি টামান টালি টালৈকে টাহে টাৰ টাৱাৰ টাৱাৰৰ টাৱিকিপিডিয়াৰ টিং টিংখাং টিউবাৰসকলে টিক টিকট টিকটত টিকটৰ টিকনি টিকনী টিকা টিকাত টিকায়ো টিকিট টিকিৰা টিকেটকলেক্টৰে টিকেটটো টিকৈ টিঙত টিঞা টিপ টিপা টিপি টিপিলোঁ টিপেই টিয়াঁ টিলিকা টিলিকি টিলিস্কোপ টীকা টীকাত টুংৰলি টুইটাৰত টুকি টুকিবলৈ টুকিলে টুকুৰ টুকুৰা টুকুৰাত টুটকীয়া টুটা টুটাব টুটি টুটি টুটু টুটুৱাই টুনি টুপ টুপলি টুপলিপানী টুপি টুপুৰ টুপ্ টুমজাং টুলিয়াছ টুলুং টুলুঙা টেঁটু টেঁটুত টেঁটুলৈকে টেংকিকে টেকটেকী টেকেলা টেকেলাক টেকেলাৰ টেকেলীতাৰ টেক্সৰ টেগালগ টেঙা টেঙাটোৰ টেঙৰ টেঙৰতকৈ টেঙৰালি টেঙৰালিক টেঙৰী টেছিটাছ টেটোন টেনজিং টেনিছ টেবুল টেম্বুৱানীত টেয়াৰ টেলিভিছন টেলিভিছনৰ টেলিস্কোপ টেৰেছা টোঁটোৰা টোঁৱা টোও টোকাৰি টোকাৰী টোকোন টোকোনেৰে টোকৰ টোটোৰা টোত টোপ টোপনি টোপনিক টোপনিটো টোপনিয়ে টোপনিৰ টোপনিৰে টোপনী টোপা টোপালাটো টোপালি টোপোলা টোপোলাটা টোপোলাটেো টোপোলাটো টোপোলাত টোপোলাতে টোপোলাৰ টোম টোমৰ টোলগেটকেইখনত টোলত টোলৰ টোৱে ট্ৰফি ট্ৰাষ্টীজ ট্ৰি ট্ৰিবিউট ট্ৰিবিউনেলৰ ট্ৰেক ট্ৰেক্টৰ ট্ৰেড ট্ৰেফিক ট্ৰেভাৰনিয়াৰ টৱাত ঠক্ ঠগা ঠগি ঠাঁৰে ঠাই ঠাইকণ ঠাইকণো ঠাইখনৰ ঠাইটুকুৰা ঠাইডোখৰ ঠাইত ঠাইতে ঠাইলৈ ঠাইসমূহ ঠাইসমূহৰ ঠাইৰ ঠাক ঠাকুৰ ঠাকুৰজন ঠাকুৰাণীৰ ঠাকুৰে ঠাকুৰৰ ঠাকে ঠাট্টা ঠাণ্ডা ঠাণ্ডাই ঠান্ ঠায়ে ঠাহৰ ঠাৰি ঠাৰে ঠিক ঠিকনা ঠিকা ঠিকাগাড়ীৰ ঠিকে ঠিকেই ঠিতাতে ঠিয়াৰে ঠিৰাং ঠুঁটি ঠুকিলেও ঠুটৰী ঠেঁটুৱৈ ঠেও ঠেক ঠেকা ঠেঙত ঠেতেলামূৰীয়া ঠেলা ঠেলি ঠেলিব ঠোঁট ঠোকে ঠোঙোনা ডংডঙীয়া ডকা ডকাইত ডকাইতহঁতক ডকাইতহঁতে ডকাইতে ডকুমেণ্টেচন ডক্টৰ ডগা ডঙুৱা ডঙৰীয়া ডনা ডনী ডফলাৰ ডবকা ডবা ডবিয়া ডমেইন ডমেইনৰ ডম্বৰু ডলাৰকৈ ডাঁঙৰি ডাঁহ ডাং ডাইনা ডাইনী ডাইৰেক্ট ডাইৰেক্টৰ ডাইৰেক্টৰ্ছ ডাউক ডাউনলোড ডাক ডাকক ডাকঘৰ ডাকটিকট ডাকত ডাকিনী ডাকে ডাকেও ডাকেয়া ডাক্টৰ ডাক্টৰলৈ ডাক্টৰে ডাক্টৰৰ ডাকৰ ডাঙিব ডাঙীয়াই ডাঙ্গৰীয়াৰ ডাঙৰ ডাঙৰক ডাঙৰকৈ ডাঙৰজনী ডাঙৰত ডাঙৰলোেকে ডাঙৰহালো ডাঙৰি ডাঙৰীয়া ডাঙৰীয়াই ডাঙৰীয়াক ডাঙৰীয়ানীক ডাঙৰীয়ানীয়ে ডাঙৰীয়ানীৰ ডাঙৰীয়ায়ো ডাঙৰীয়ালৈ ডাঙৰীয়াৰ ডাঙৰীয়াৰো ডাঙৰে ডাঙৰৰ ডাঠ ডাঠি ডাবল ডাবি ডাম ডামন ডায়েৰিয়া ডাল ডালটে ডালটোত ডালত ডালদৰিদ্ৰ ডাললৈ ডালিম ডালে ডালৰ ডাৱৰ ডাৱৰৰ ডিক্ৰং ডিক্ৰঙৰ ডিক্ৰি ডিক্ৰিজাৰি ডিগাৰু ডিগিৰি ডিগ্ৰী ডিগ্ৰেড্ ডিঙি ডিঙিটো ডিঙিত ডিঙিৰ ডিঙিৰে ডিচেম্বৰ ডিচেম্বৰত ডিচেম্বৰলৈ ডিচেম্বৰৰ ডিচেম্বৰৰপৰা ডিচ্মিচ্ ডিজাইন ডিজাইনাৰ ডিজিটাইজ ডিজিটাইজিং ডিজিটাইজেছন ডিজিটেল ডিজিটেলাইজ ডিজিটেলাইজেছনত ডিপাৰ্টমেণ্টৰ ডিপুটী ডিপো ডিপোত ডিপোতে ডিপোৰ ডিব্ৰু ডিব্ৰুগড ডিব্ৰুগড় ডিব্ৰুগড়ত ডিব্ৰুগড়ৰ ডিমা ডিমাচা ডিমাচাত ডিমাচাসকলে ডিমাচাৰ ডিমাছা ডিমৌৰপৰা ডিম্বাশয় ডিম্বেশ্বৰ ডিমৰু ডিল ডুখৰি ডুডল ডুডলটো ডুডলটোৰ ডুব ডুবিয়াই ডুলি ডুলিৰ ডুৰাণ্ট ডেই ডেইছে ডেউকা ডেও ডেওনা ডেকা ডেকাই ডেকাকালৰ ডেকাগিৰি ডেকাডাঙৰীয়াৰ ডেকাডেকেৰীৰ ডেকাত ডেকালি ডেকেৰী ডেকেৰীয়ে ডেকেৰীৰ ডেডাউৰি ডেনমাৰ্কৰ ডেনিয়েল ডেফিনিচন ডেভি ডেভিড ডেভিদ ডেভিৰ ডেভেলপমেণ্ট ডেম ডেল ডেলহাউচি ডেস্ক ডেৰ ডেৰেকাত ডেৰেচী ডেৰেচীক ডেৰেচীৰ ডোখৰ ডোখৰক ডোখৰচেৰেক ডোখৰত ডোখৰাখৰি ডোখৰে ডোখৰৰ ডোমগাওঁ ডোল ডোলেৰে ড্ৰেকৰ ড্ৰেগন ড্ৰেগনৰ ডৰা ঢকাটো ঢকুৱাৰ ঢপনি ঢপলিয়া ঢপলিয়াই ঢপ্ ঢপৰা ঢলং ঢলি ঢাক ঢাকনি ঢাকুৰি ঢাকোন ঢাপ ঢাপকেইটাৰ ঢাপলি ঢাপলিকা ঢাপে ঢামাক ঢাল ঢালি ঢালিবলৈ ঢাহি ঢিমিক ঢিল ঢিলাই ঢুকাল ঢুকি ঢুকুৱাৰ ঢুকোৱাৰ ঢুলঢুলীয়া ঢেঁকী ঢেঁকীএদিন ঢেঁকীয়া ঢেকি ঢেকিঠোৰাৰ ঢেকিত ঢেকিয়া ঢেকিয়াল ঢেকিয়ে ঢেকীয়া ঢেঙ্কূৰুচ ঢেঙ্কূৰুচেই ঢেঙ্কূৰুচৰ ঢেপেচী ঢেৰ ঢেৰুৱাৰ ঢেৰেকনি ঢোকা ঢোণ্ডত ঢোল ঢোলডা ঢোলৰ ঢৌটো ঢৌৰ ঢৌৱাই ঢৌৱে তইতে তইহে তকৈ তখন তগৰ তঙাই তজবজীয়া তণ্ডুল ততা ততালিকে ততে ততোধিক তত্ত্ব তত্ত্বকথাৰে তত্ত্বজ্ঞ তত্ত্বদৰ্শী তত্ত্ববিদ তত্ত্বসমূহ তত্ত্বাত্মক তত্ত্বাবধানত তত্ত্বাৱধানত তথা তথাত তথাপি তথ্য তথ্যবোৰোতো তথ্যয়োতো তথ্যসমূহ তথ্যসূত্ৰৰ তথ্যাত্মক তথ্যৰ তদানীন্তন তদুপৰি তধা তনু তন্দ্ৰা তন্দ্ৰাগ্ৰস্ত তন্দ্ৰালস তন্ন তন্নকৈ তপত তপতে তপনি তপস্বী তপস্যাত তপস্যায় তপস্যাৰ তপিনাৰ তপ্ তপৰাই তফছিল তফছিলি তফছিলৰ তফাৎ তবক তবলা তমনপ্ৰীত তমুক তমুকৰ তয়ে তয়েই তয়ো তলত তলত তলতদাৰ তলতীয়া তলতে তলমুকৈ তলমুৱা তলমূৰ তললৈ তললৈও তলা তলাতল তলাবন্ধৰ তলি তলিত তলিতো তলে তলৰ তলৰপৰা তহঁত তহঁতক তহঁতে তহঁতৰ তহিতে তহিলং তাঁত তাঁতশাল তাঁতৰ তাঁৰ তাঁৰৰ তাই তাইক তাইতো তাইৰ তাও তাক তাকে তাকেই তাকো তাক্ তাকৰ তাঙ্ক তাচ্ছিল্য তাজা তাজী তাড়নাত তাণ্ডৱ তাত তাতকৈও তাতটো তাতে তাতেই তাতো তাতোকই তাতোকৈ তাতোকৈও তাত্ তাত্ত্বিক তান্পুৰাৰ তাপলি তাবোল তাম তামাক তামাচা তামােল তামিল তামুল তামুলী তামোচা তামোল তামোলগুৰি তামোলপুৰ তামোলপুৰক তামোলপোহৰেই তামোলৰ তায়ে তায়েই তায়ো তাল তালজুৰিয়া তালতলি তালাচী তালি তালিকা তালিকাখন তালিকাত তালিকাভুক্ত তালিকাসমূহৰ তালিকাৰ তালুকদাৰ তালৈ তালৈকে তালৰ তাষ্কুৰতীক্ষ্ণসায়কো তাসেৰ তাহলে তাহলেই তাহাকে তাহানি তাহানিৰ তাহাৰ তাহাৰে তাহৰে তাৎক্ষণিক তাৎপৰ্য তাৰ তাৰকা তাৰকাৰাজ্য তাৰডালত তাৰপাছততো তাৰপাছতো তাৰপিছত তাৰপিছতহে তাৰপিছতো তাৰপৰা তাৰিকৈ তাৰিখ তাৰিখটো তাৰিখটোতে তাৰিখতে তাৰিখে তাৰিখৰ তাৰিখৰপৰা তাৰে তাৰেই তাৰো তাৰ্কিক তিতা তিতি তিতিব তিতিলে তিথি তিথিত তিথিৰ তিন তিনটা তিনটাই তিনসংগী তিনহতীয়া তিনি তিনিউটা তিনিউৰো তিনিও তিনিওটা তিনিকোব তিনিখন তিনিঘট তিনিঘৰ তিনিঘৰে তিনিঘৰৰ তিনিচকীয়া তিনিচুকীয়া তিনিচুকীয়াৰ তিনিজন তিনিটা তিনিটামান তিনিটি তিনিদিন তিনিপুৰা তিনিপৰীয়ালৈকে তিনিবাৰ তিনিবিধ তিনিবৰণীয়া তিনিভাগৰ তিনিমহলীয়া তিনিয়ে তিনিশ তিনিৰ তিয়নী তিয়াইছিল তিয়াব তিল তিলক তিলপিঠা তিলিকতে তিলুৱাই তিলো তিষ্ঠি তিস্তিব তিহকে তিৰস্কাৰ তিৰী তিৰীক তিৰীত তিৰীৰ তিৰোতবিলাকৰ তিৰোতা তিৰোতাই তিৰোতাক তিৰোতাগৰাকী তিৰোতাজনী তিৰোতাজনীয়ে তিৰোতাজনীৰ তিৰোতাবিলাক তিৰোতাৰ তিৰোতাৰে তীক্ষ্ণ তীব্ৰ তীব্ৰতৰ তীয়া তীৰ্থ তীৰ্থক্ষেত্ৰ তীৰ্থনাথ তীৰ্থভ্ৰমণ তীৰ্থভ্ৰমণৰ তীৰ্থযাত্ৰাৰ তীৰ্থযাত্ৰী তীৰ্থলৈ তীৰ্থস্থন তীৰ্থস্থান তুঙ্গত তুচ্ছ তুমি তুমিও তুমিওতো তুমিতো তুমিনো তুমিয়েহে তুমূল তুমৰলি তুল তুলনা তুলনাত তুলনাবিহীন তুলনামূলক তুলনামূলকভাৱে তুলনী তুলসী তুলসীদাস তুলসীৰ তুলা তুলাত তুলাতে তুলি তুলিকা তুলিছিল তুলিছে তুলিব তুলিবলৈ তুলিবৰ তুলিলে তুলিলেই তুল্য তুহ তুৰ্কি তৃক তৃতীয় তৃতীয়টো তৃতীয়টোৰ তৃতীয়টোৰে তৃতীয়টোৱে তৃতীয়বাৰ তৃতীয়া তৃত্বীয় তৃপ্তিকৰ তেঁও তেঁওক তেঁওলোকৰ তেঁওৰ তেই তেইছ তেও তেওঁ তেওঁক তেওঁকতো তেওঁকো তেওঁতো তেওঁবিলাকে তেওঁবিলাকৰ তেওঁবিলাকৰপৰা তেওঁলৈ তেওঁলোক তেওঁলোকক তেওঁলোকে তেওঁলোকেই তেওঁলোকেও তেওঁলোকো তেওঁলোকৰ তেওঁৰ তেওঁৰে তেওঁৰেই তেওঁৰো তেওঁৱেই তেখনে তেখেত তেখেতক তেখেতকো তেখেতলোকে তেখেতলোকৰ তেখেতসকলৰ তেখেতসকলৰৰ তেখেতে তেখেতো তেখেতৰ তেঙা তেচল্লিছ তেজ তেজপাত তেজপিয়া তেজপুৰ তেজপুৰত তেজস্ক্ৰিয় তেজস্ক্ৰিয়তাৰ তেজাল তেজেৰে তেজেৰেঅসমী তেজৰ তেতিক্ষণ তেতিক্ষণেই তেতিয়া তেতিয়াই তেতিয়াও তেতিয়াতো তেতিয়ালৈ তেতিয়ালৈকে তেতিয়াহে তেতিয়াৰ তেতিয়াৰপৰা তেতিয়াৰে তেতিয়াৰেপৰা তেতেক তেনি তেনে তেনেই তেনেকুৱা তেনেকুৱাখন তেনেকৈ তেনেতে তেনেদৰে তেনেদৰেই তেনেধৰণৰ তেনেলোকক তেনেহ তেন্তে তেবে তেবেসে তেমনি তেমোৰ তেল তেলঙ্গানা তেলিয়া তেলে তেলেৰে তেলৰ তেহে তেহেলৈ তেৰ তেৰখন তেৰখনক তেৰটা তেৰশ তেৰাং তেৰাউচি তেৰি তেৱাৰীয়ে তেৱে তেৱেঁ তেৱেঁই তেৱোঁ তৈত্তিৰিয় তৈয়াৰ তৈলে তোক তোক তোমা তোমাক তোমাতকৈ তোমালৈ তোমালোক তোমালোকে তোমালোকেও তোমালোকো তোমালোকৰ তোমাৰ তোমাৰা তোমাৰে তোমাৰো তোমৰা তোল তোলপাৰ তোলা তোলাৰ তোলে তোলৈ তোৰ তোৰায়ো তোৰে তোৰেই তোৰো তোৰ্ ত্বৰান্বিত ত্যজতি ত্যাগ ত্যাগৰ ত্যাজ্য ত্রুটি ত্ৰয়োদশ ত্ৰয়োবিংশ ত্ৰাণ ত্ৰিকটু ত্ৰিছ ত্ৰিছখনৰো ত্ৰিছ্বৰী ত্ৰিদিপ ত্ৰিপুৰা ত্ৰিপূৰা ত্ৰিভুজ ত্ৰিভুজাকৃতিৰ ত্ৰিলিয়ন ত্ৰুটি ত্ৰৈলোক্য তৎকালীন তৎক্ষণাত তৎক্ষণাৎ তৰক তৰঙ্গতৱ তৰঙ্গৰ তৰফ তৰফৰ তৰফৰপৰা তৰহৰ তৰা তৰাং তৰাটিৰ তৰাটো তৰাবোৰ তৰাবোৰে তৰাৰে তৰি তৰিব তৰিবৰ তৰুণ তৰুণৰাম তৰে তৰোলৱাল তৰোৱাল তৰোৱালেৰেই তৰ্ক তৰ্কযুদ্ধ তৰ্জন তৰ্জ্জুতুল তৰ্বৰ থওঁ থওঁতা থওঁতে থওক থকা থকাই থকাকৈ থকাটো থকাটোও থকাটোৱেই থকাতকৈ থকাবোৰ থকালৈকে থকাহে থকাৰ থকৃথক্ থক্ থপা থপিয়াই থবা থবৰ থমকি থম্ থয় থলথলাই থলাহেঁতেন থলী থলুৱা থলে থলো থাই থাইৰয়ড থাউকতে থাওক থাক থাকক থাকতে থাকা থাকাঁ থাকি থাকিও থাকিছিল থাকিব থাকিবই থাকিবগৈ থাকিবলৈ থাকিবা থাকিবাহেঁ থাকিবৰ থাকিম থাকিমহঁক থাকিয়েই থাকিল থাকিলহেঁতেন থাকিলে থাকিলেও থাকিলেহে থাকিলো থাকিলোঁ থাকে থাকেঁতেই থাকে থাকো থাকোঁ থাকোঁতা থাকোঁতে থাকোঁতেই থাকোঁতেও থাকোতেই থান থানখন থানখনৰ থানাক থানালই থাপ থাপমাৰি থাপাক থাপি থাপিলে থাৰ্ম থিত থিতাতে থিয় থিয়হই থিয়েটাৰ থিয়েটাৰৰ থিৰ থিৰহই থিৰাং থুঁতৰি থুগুল থুনপাক থুনবাৰ্গে থুনুক থুন্ থুপি থুলন্তৰ থূলমূল থেংকিউ থেকে থেকেচা থেছীগাৰে থেৰো থৈছ থৈছিল থৈছিলোঁ থৈছিলোঁ থৈছে থৈছেঃ থৈছো থৈছোঁ থৈছোহঁক থৈবাহা থোকা থোকাথুকি থোটামোজা থোনাকল থোপা থোপোৰা থোৰাই থোৱা থোৱাও থোৱাটো থোৱাৰ থৌকি থৰক থৰো থৰ্ থৰৰ থৱে দঁতাল দংশন দকৈ দক্ষ দক্ষতা দক্ষতাৰে দক্ষিণ দক্ষিণপাট দক্ষিণপাটলৈ দক্ষিণলৈ দক্ষিণা দক্ষিণে দক্ষিণৰ দখল দখিনে দগদা দগধা দগাবাজ দগ্ধ দঘাই দণ্ড দণ্ডকা দণ্ডত দণ্ডনীয় দণ্ডবিধি দণ্ডবৎ দণ্ডা দণ্ডিনাথ দণ্ডিব দণ্ডিবে দণ্ডিলে দণ্ডীনাথ দত্ত দত্তই দত্তক দত্তবৰুৱা দত্তৰ দধি দন্ত দন্তক দন্তহীন দন্তীক দন্তীয়া দন্দ দন্দৰ দপালি দফা দফাও দফাত দফাৰ দবা দবৰা দবৰি দমকল দমন দমাবা দম্পতী দমৰ দয়া দয়াল দয়ালু দয়ে দলং দলংখন দলংখনৰ দলক দলঘাঁহ দলটোৱে দলত দলত্যাগ দলনিত দলবোৰে দলসমূহে দলিচা দলিটো দলিতসকলক দলিয়াই দলিল দলীয় দলে দলৈয়ে দলৰ দলৰে দশকতকৈ দশকতো দশকথা দশম দশমী দশা দস্যুৰ দহখন দহজন দহজনী দহটকাবোৰৰ দহটা দহবছৰীয়া দহোটা দহ্ দাঁত দাঁতকদমৰ দাঁতদিনাই দাঁতযুক্ত দাঁতি দাঁতিত দাঁতে দাঁতৰ দাই দাইল দাওৱা দাক দাক্ষিণাত্যৰ দাখন দাঙি দাড়ি দাড়িৰ দাঢ়ি দাঢ়িয়ে দাণ্ডী দাতা দাতে দাত্ৰী দাদা দাদাক দাদালৈ দাদাহঁতে দাদাহঁতৰ দাদৰা দান দানত দানা দানৱ দাপোন দাবা দাবাৰি দাবী দাবীও দাবীত দাবীৰ দাবীৰে দাম দামুৰী দামোদৰ দামৰ দায় দায়বদ্ধ দায়বদ্ধতা দায়িত্ব দায়িত্বত দায়িত্বভাৰ দায়িত্বশীল দায়ী দালচেনি দালাল দালি দালিমগুটীয়া দাস দাসত্ব দাসে দাসেই দাসো দাসৰ দাৰ দাৰিগোফ দাৰিদ্ৰ দাৰিদ্ৰ্য দাৰে দাৰোৱান দাৰ্শনিক দিউ দিও দিওঁ দিওঁতা দিওঁতে দিওঁনে দিওগৈ দিক দিকদৰ্শক দিকপালক দিকাৰাই দিকি দিক্ দিক্ষা দিখৌ দিখৌমুখত দিগদাৰি দিগন্ত দিচাং দিচাংমুখত দিছপুৰ দিছানে দিছিল দিছিলোঁ দিছিলোঁ দিছে দিছেছি দিছো দিছোঁ দিঠক দিঠকে দিন দিনকে দিনকেইটা দিনকেইটাত দিনকেইটাতো দিনকেইটাৰ দিনচেৰেকমান দিনজোৰা দিনটেই দিনটো দিনটোক দিনটোত দিনটোলৈ দিনটোৰ দিনটোৱেই দিনত দিনতে দিনতেদিনাই দিনদেক দিনমান দিনমানতে দিনমানৰ দিনা দিনাই দিনাও দিনাক্ৰুস্না দিনাখন দিনাখনেই দিনাৰ দিনাৰপৰা দিনে দিনেৰ দিনো দিনৌ দিনৰ দিনৰপৰা দিনৰে দিনৰেপৰা দিপাংকৰ দিপাঙে দিপানজিত দিব দিবং দিবতো দিবলৈ দিবসে দিবহি দিবা দিবাচৰ দিবে দিব্য দিব্যজ্যোতি দিবৰ দিবৰতো দিম দিমনেকি দিমহঁক দিম দিয়ক দিয়কচোন দিয়া দিয়াই দিয়াচোন দিয়াটো দিয়াটোহে দিয়াটোৱেই দিয়াত দিয়াতকৈ দিয়াহেঁতেন দিয়াৰ দিয়াৰহে দিয়াৰেই দিয়ে দিয়েনে দিল দিলত দিলা দিলীপ দিলে দিলেই দিলেও দিলেগৈ দিলেহি দিলো দিলোঁ দিলোঁহেঁতেন দিলোগৈ দিলৌ দিল্লী দিল্লীত দিল্লীৰ দিশটো দিশলৈ দিশসমূহ দিশে দিশ্ দিহা দিহিং দিহিঙীয়া দিহিঙীয়াই দিহিঙে দিহিঙেদি দিহিঙ্গীয়া দিৱস দিৱস ধন্যবাদ দিৱসৰ দীক্ষা দীখৌমুখত দীখৌমুখলৈ দীঘল দীঘলকৈ দীঘলীয়া দীঘলে দীননাথ দীনেশ দীপকজ্যোতি দীপজ্যোতি দীপেন্দ্ৰই দীপ্তি দীপৰাজ দীৰ্ঘ দীৰ্ঘজীৱী দীৰ্ঘদশী দীৰ্ঘদিনৰ দীৰ্ঘস্থায়ী দীৰ্ঘায়ু দীৰ্ঘে দুঃখবৰ দুঃখিত দুঃস্থ দুঅনা দুঅনাত দুআষাৰ দুই দুইকো দুইজনী দুইজনীৰে দুইটাকেই দুইমোন দুইহাতে দুইৰ দুইৰে দুইৰো দুকলা দুকুৰি দুকূল দুখ দুখখিনি দুখত দুখন দুখনকৈ দুখনমান দুখনি দুখনৰ দুখলপীয়া দুখানি দুখী দুখীয়া দুখীয়া কিহৰ দুখীয়াৰ দুখুনী দুখুনীৰ দুখে দুখেই দুখোপকৈ দুখৰ দুগুণ দুগুণে দুগ্ধ দুগ্ধত দুঘৰ দুঘৰমান দুঘৰে দুচকীয়া দুচকুৱে দুচৰ দুছেও দুজন দুজনমানে দুজনা দুজনী দুজনীক দুজনীয়ে দুজনীৰ দুজনৰ দুটকা দুটা দুটাই দুটাও দুটাক দুটাকৈ দুটাত দুটামান দুটামানে দুটামানৰ দুটাৰ দুটি দুটিমান দুটিৰ দুটী দুটো দুতলীয়া দুতে দুদিন দুদিনতে দুদিনমান দুদিনমানৰ দুদিনীয়া দুদিনৰ দুদু দুদেও দুধ দুধনৈ দুধাৰ দুধাৰি দুনা দুনি দুনুহ দুনুহৰ দুপিয়াই দুপুৰাহে দুপ্দুপাই দুপৰ দুপৰত দুপৰীয়া দুপৰীয়াবোৰত দুপৰীয়াৰ দুফালে দুবছৰত দুবছৰৰ দুবাৰ দুবৃৰ্ত দুভাগ দুমাহ দুমুখীয়া দুমুঠি দুমুৰে দুমূৰৰ দুয়ো দুয়োকো দুয়োঘৰ দুয়োজন দুয়োজনীৰ দুয়োজনে দুয়োজনৰ দুয়োটা দুয়োটাই দুয়োটাৰে দুয়োৰে দুয়োৰো দুয়োৱে দুলহী দুলহীৰে দুলাল দুলি দুশ দুশতকৈও দুশ্চিন্তা দুশ্চৰিত্ৰ দুষ্কৃতি দুষ্ট দুষ্টা দুষ্টামি দুষ্টালি দুষ্টৰ দুষ্প্ৰাপ্য দুস্কাৰ্য্যৰ দুহাত দুৰ দুৰন্ত দুৰা দুৰাচাৰ দুৰাত্মাহঁতৰ দুৰাশা দুৰাৰোগ্য দুৰূহ দুৰূহতাৰ দুৰ্কপলীয়া দুৰ্গ দুৰ্গতি দুৰ্গম দুৰ্গা দুৰ্গাপূজা দুৰ্গাপ্ৰসাদ দুৰ্গেশ্বৰ দুৰ্গোৎসৱ দুৰ্ঘটনা দুৰ্ঘটনাৰ দুৰ্ঘোৰ দুৰ্দশা দুৰ্দশাৰ দুৰ্দান্ত দুৰ্ধৰ্ষ দুৰ্নাম দুৰ্নীতি দুৰ্নীতিগ্ৰস্থ দুৰ্বল দুৰ্বলতা দুৰ্বলতাৰ দুৰ্বাৰ দুৰ্বিষহ দুৰ্বৃত্ত দুৰ্ভগীয়া দুৰ্ভগীয়াক দুৰ্ভগীয়াৰ দুৰ্ভাগ্য দুৰ্ভাগ্যগুণেই দুৰ্ভাগ্যজনক দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে দুৰ্ভাগ্যবশতঃ দুৰ্ভাগ্যৰ দুৰ্ভাবনা দুৰ্ভিক্ষ দুৰ্যোগ দুৰ্যোগৰপৰা দুৰ্য্যোগতে দুৰ্লংঘ্য দুৰ্লভ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ দুৰ্লভ নাৰায়ণ দুৰৱস্থা দুৱনি দুৱা দুৱাঁৰখন দুৱাই দুৱাৰ দুৱাৰখন দুৱাৰত দুৱাৰমুখ দুৱাৰেদি দুৱাৰৰ দুৱৰা দুৱৰিটোৱে দুৱৰী দুৱৰীয়েই দূখ দূখিয়াৰ দূখে দূবৰি দূষণীয় দূষিব দূৰ দূৰণি দূৰণিৰ দূৰত দূৰতে দূৰত্ব দূৰত্বৰ দূৰদৰ্শন দূৰদৰ্শিতা দূৰদৰ্শী দূৰবীক্ষণ দূৰবীণ দূৰবীন দূৰবীনক দূৰবীনটো দূৰবীনটোকে দূৰবীনটোৰ দূৰবীনৰ দূৰলৈ দূৰলৈকে দূৰহে দূৰাৎ দূৰীকৰণ দূৰৈত দূৰৈৰ দূৰ্ঘটনা দূৰ্লভ দূৰৰ দৃঢ় দৃশ্য দৃশ্যত দৃশ্যমান দৃশ্যৰ দৃষ্টি দৃষ্টিত দৃষ্টিভংগীক দেই দেইপৰা দেউ দেউতা দেউতাই দেউতাইটো দেউতাঈশ্বৰ দেউতাক দেউতাকক দেউতাকগৰাকী দেউতাকে দেউতাকৰ দেউতালৈ দেউতাহঁত দেউতাৰ দেও দেওধাই দেওপাহাৰ দেওবাৰ দেওয়া দেওহে দেওৰ দেওৰী দেখ দেখছি দেখনিয়াৰ দেখা দেখাই দেখাও দেখাওতো দেখাত দেখাতহে দেখাপোৱা দেখালে দেখাৰ দেখি দেখিও দেখিকৈ দেখিছানে দেখিছিল দেখিছিলোঁ দেখিছে দেখিছো দেখিছোঁ দেখিব দেখিবলৈ দেখিবলৈও দেখিবা দেখিম দেখিয়া দেখিয়েই দেখিলে দেখিলেই দেখিলো দেখিলোঁ দেখিহে দেখুওবলৈ দেখুওবালৈ দেখুওৱা দেখুওৱাই দেখুৱাই দেখুৱাইছে দেখুৱাব দেখুৱাবলৈ দেখুৱাম দেখুৱায় দেখুৱালে দেখুৱালেই দেখে দেখো দেখোঁ দেখোঁতা দেখোঁতে দেখোঁতেই দেখোন দেচোন দেনেচে দেবী দেবীয়ে দেবীৰ দেবে দেবেগৌড়া দেবেন্দ্ৰ দেবেন্দ্ৰনাথ দেল দেশ দেশক দেশখনৰ দেশজুৰি দেশত দেশত এৰাগছ দেশতকৈ দেশবাসীৰ দেশভক্ত দেশভ্ৰমণ দেশলৈ দেশসমূহৰ দেশহিতকৰ দেশাই দেশায়ে দেশী দেশীয় দেশে দেশৰ দেশৰে দেশৰো দেহ দেহংৰ দেহত দেহা দেহি দেহী দেহে দেহৰ দেহৰক্ষক দেৰকুৰি দেৰটকা দেৰি দেৰিকৈ দেৰে দেৱ দেৱক দেৱজিৎ দেৱতা দেৱতাক দেৱতাসকলৰ দেৱতাৰ দেৱতুল্য দেৱদাস দেৱদাৰু দেৱদূত দেৱভটিমা দেৱা দেৱালয় দেৱালয়ৰ দেৱাশিস দেৱী দেৱীক দেৱীৰ দেৱে দেৱেন দেৱেনে দেৱেশ্বৰ দৈত্যকায় দৈত্যাকাৰ দৈত্যাৰি দৈত্যৰ দৈনন্দিন দৈন্য দৈয়াং দৈৰ্ঘ্য দৈৰ্ঘ্যৰ দোঁ দোঁৱা দোঁৱাব দোকান দোকানত দোকানতে দোকানলৈ দোকানী দোকানীয়ে দোকানৰ দোকোব দোখোজকৈ দোডোখৰ দোদুল্যমান দোধোৰ দোপ দোপা দোপাল দোপেই দোপৰ দোয় দোলা দোলাখন দোলাটো দোলাত দোলাতেই দোলেৰে দোষ দোষতে দোষাৰোপ দোষে দোষৰ দোহে দোৱাঁয় দোৱাদি দোৱান দৌকা দৌল দৌলটো দৌলটোৰ দৌলত দৌলসমূহ দৌৰা দৌৰাত্ম্য দৌৰাত্ম্যত দৌৰাত্ম্যদ্বাৰা দৌৰি দৌৰে দৌৰোঁতা দৌৰোঁতে দ্বন্দ্ব দ্বাদশ দ্বাবিংশ দ্বাৰকা দ্বাৰস্থ দ্বাৰা দ্বাৰাই দ্বাৰাহে দ্বিকক্ষীয় দ্বিখণ্ডিত দ্বিজ দ্বিজই দ্বিজক দ্বিজেন দ্বিতীয় দ্বিতীয়জন দ্বিতীয়টো দ্বিতীয়টোলৈ দ্বিতীয়টোৱে দ্বিতীয়া দ্বিধা দ্বিধাবোধ দ্বিমুখী দ্বীপ দ্বীপটোত দ্বীপটোৰ দ্বেষ দ্বৈতবাদ দ্বৈতৰ দ্ব্যবি দ্ব্যাৰ্থতাৰে দ্ৰব্য দ্ৰব্যক দ্ৰব্যৰ দ্ৰাৱিড় দ্ৰুতগতি দ্ৰুতগতিত দ্ৰুততম দ্ৰৱ দ্ৰৱ্য দৰং দৰকাৰ দৰকাৰী দৰঙ দৰঙে দৰত দৰদী দৰব দৰবাৰ দৰবাৰৰ দৰমহা দৰমহাত দৰমহাৰ দৰমিয়া দৰা দৰালৈ দৰাৰ দৰিকা দৰিদ্ৰ দৰিদ্ৰতা দৰিদ্ৰতাৰ দৰিদ্ৰৰ দৰে দৰেই দৰ্পণ দৰ্পণত দৰ্শক দৰ্শকক দৰ্শকবৃন্দৰ দৰ্শকসকলৰ দৰ্শন দৰ্শনহে দৰ্শনেৰে দৰ্শনৰ দৰ্শাবলৈ দৰৱ দৰৱতো ধঁপাত ধঁপাতবিৰোধী ধকীয়া ধক্ ধতুৱা ধনবস্তু ধনবোৰ ধনশিৰি ধনশ্ৰীও ধনিয়া ধনিষ্টামান ধনিষ্টামানো ধনী ধনীও ধনীৰ ধনু ধন্যবাদ ধনৰ ধপতুৱা ধপতুৱাহঁতও ধপলাধপল ধপাই ধপাত ধপাতৰ ধপ্ ধবংসৰ ধবনি ধবিলে ধমকি ধমকিৰে ধমনী ধলটো ধলা ধাউতি ধাও ধাতু ধাতুৰে ধান ধানখেৰৰ ধানত ধানপুৰীয়া ধানেসে ধানেৰে ধানো ধান্যসে ধানৰ ধাপ ধাপৰ ধাবাবোৰক ধাম ধামে ধামৰ ধাৰ ধাৰণ ধাৰণা ধাৰণাটো ধাৰণাসমূহ ধাৰণাৰ ধাৰতে ধাৰা ধাৰাটো ধাৰাত ধাৰাবাহিক ধাৰাবাহিকখনত ধাৰাবাহিকৰ ধাৰাষাৰে ধাৰাসমূহৰ ধাৰাৰ ধাৰে ধাৰেহে ধাৰ্মিক ধাৰ্মিকে ধাৰৰ ধাৱমান ধিক ধিক্কাৰ ধিনা ধিন্ ধীৰ ধীৰুভাই ধীৰে ধুঁৱলী ধুই ধুকাইল ধুতি ধুদুকি ধুনা ধুনীয়া ধুন্দুলী ধুপ্ ধুবলৈ ধুবা ধুবুৰী ধুম ধুমকেতু ধুমফুকনৰ ধুমাধুমিকৈ ধুমুলা ধুমুহা ধুমুহাজাক ধুমুহাত ধুমুহাৰ ধুলি ধুলে ধুৰন্ধৰ ধুৰুপ ধুৱঁলি ধুৱঁলী ধুৱলী ধুৱাই ধুৱাব ধূন ধূপকাঠি ধূপৰ ধূম্ৰপান ধূলা ধূলাৰ ধূলি ধূলিসাৎ ধূলীয়া ধূসৰ ধূসৰহে ধূৰুপ ধেঙৰ ধেনু ধেনুকাঁড় ধেমাজি ধেমাজী ধেমালি ধেমালিটো ধেমালিত ধেমালিতে ধেমালিতো ধেমালিৰ ধেমেচী ধেমেলীয়া ধেল ধেৎ ধৈৰ্য ধৈৰ্যশীল ধৈৰ্য্য ধৈৰ্য্যৰ ধোঁৱা ধোঁৱাখোৱা ধোঁৱাখোৱাৰ ধোঁৱাৰ ধোবা ধোবাই ধোবাৰ ধোৱঁখোৱাতো ধোৱা ধোৱাঁ ধোৱাঁই ধোৱাঁখুৱাই ধোৱাঁখুৱাইদি ধোৱাঁখোৱা ধোৱাঁখোৱাঁ ধোৱাঁখোৱাটো ধোৱাঁখোৱাত ধোৱাঁখোৱাৰ ধোৱাৰ ধ্বংস ধ্বনি ধ্বনিৰ ধ্যান ধ্ৰুপদী ধ্ৰুৱ ধৰক ধৰণ ধৰণী ধৰণেৰে ধৰণেৰেই ধৰণৰ ধৰম ধৰমী ধৰা ধৰাটো ধৰাত ধৰাতো ধৰায় ধৰাশায়ী ধৰাৰ ধৰি ধৰিকৈ ধৰিছিল ধৰিছে ধৰিব ধৰিবলৈ ধৰিবা ধৰিবে ধৰিবৰ ধৰিয়ে ধৰিয়ো ধৰিল ধৰিলই ধৰিলে ধৰিলেই ধৰিলেও ধৰিলেহি ধৰিলোঁ ধৰিলোঁ ধৰুন ধৰুৱা ধৰে ধৰে ধৰেহি ধৰোঁতা ধৰোঁতে ধৰ্ম ধৰ্মই ধৰ্মউজত ধৰ্মকথাও ধৰ্মঘট ধৰ্মত ধৰ্মতত্ত্বৰ ধৰ্মনাৰায়ণ ধৰ্মনিৰপেক্ষ ধৰ্মপাল ধৰ্মপালৰ ধৰ্মপুস্তক ধৰ্মমত ধৰ্মমতত ধৰ্মমতৰ ধৰ্মাৱলম্বী ধৰ্মী ধৰ্মীয় ধৰ্মেৰে ধৰ্ম্ম ধৰ্ম্মত ধৰ্ম্মে ধৰ্মৰ ধৰ্মৰদ্বাৰা ধৰ্মৱতাৰ নকওঁ নকটাবা নকবা নকবি নকমে নকয় নকল নকলেও নকহে নকৈ নকৈও নকৈছিল নক্ষত্ৰ নক্সা নকৰ নকৰন্তি নকৰা নকৰাকৈ নকৰালে নকৰাৰ নকৰি নকৰিছিল নকৰিব নকৰিবা নকৰিবাঁ নকৰিবি নকৰিলে নকৰিলেও নকৰিলৈ নকৰে নকৰেই নকৰে নকৰো নকৰোঁ নকৱে নগণ্য নগদ নগল নগাঁও নগাঁৱলৈ নগাঁৱৰ নগাপাহাৰ নগাৰাজ্যৰ নগুৰ নগুৰ্ণাগতি নগৈ নগৈছিল নগৰ নগৰতো নগৰলৈ নগৰস্থ নগৰে নগৰৰ নঘঁহাকৈ নঘটিলেও নচলা নচলে নচাৱে নজনা নজনাকৈ নজনাকৈয়ে নজনাৰ নজিৰ নজ্বলাই নজ্বলায় নঞৰ্থক নটকা নটসূৰ্য নটা নটিচ নটৰাজ নতুন নতুনকৈ নতুনত্ব নতুবা নথওঁ নথওঁকৈ নথকা নথকাৰ নথি নথিকৰণ নথিকৰণৰ নথিভুক্তি নথিভুক্তিকৰণ নথৈ নদন নদিয়াদ নদী নদীখন নদীত নদীদ্বীপ নদীলৈ নদীৰ নদৰ নদৰাজ নধৰ নধৰিলে নধৰে নধৰোঁ ননদ নন্দ নন্দনে নন্দিনী নন্দিনীয়ে নপঠাইবা নপঠিয়াই নপঠিয়ালে নপঢ়া নপঢ়ি নপাই নপুংসক নপৰ নপৰা নপৰিবলগীয়া নপৰিল নপৰে নফলে নবওঁ নবন্দে নবম নবাগত নবীকৰণ নবীকৰন নবীন নবেম্বৰ নবৌয়েক নবৌয়েকজনী নবৌয়েকে নবৌয়েকৰ নভবা নভেল নভৈল নমতা নমনে নমস্কাৰ নমস্তুতে নমা নমাই নমাতি নমাবলৈ নমামী নম্বৰ নম্বৰজন নম্ৰতা নমৰা নমৰাকৈ নয় নয়ন নয়নচাঁদ নয়নচাদ নয়নতে নয়নাভিৰাম নয়নে নলওঁ নলগা নলগাই নলগাবাঁ নলবাৰী নলয় নলা নলাগে নলিনী নলীনাদ নলৰে নশ্বৰদেহ নষ্ট নষ্টালজিয়া নসলোৱাকৈ নসৰে নহওঁ নহওঁতে নহওঁতেই নহওক নহবা নহয় নহয় নহয়নে নহয়ো নহয় উত্তৰ নহল নহলি নহলে নহলেই নহা নহাকৈ নহৈ নহৈছিল নহৈব নহৰু নাই নাই নাইকিয়া নাইচোন নাইজেৰিয়াৰ নাইট নাইত নাইতো নাইনে নাইবা নাইমৰণ নাইমৰা নাইসু নাই নাই নাও নাওখন নাওখনৰ নাওগড়গঞা নাওবৈচা নাওবৈচাৰ নাওৰাত নাক নাকচ নাকটো নাকটোৰে নাকত নাকনি নাকাই নাকাটি নাকাঢ় নাকাঢ়ি নাকাঢ়ে নাকান্দে নাকে নাকেদি নাকৰ নাকৰক নাখাই নাখাওঁ নাখাব নাখাবা নাখাবি নাখায় নাখাল নাখালা নাখালে নাখালোঁ নাগ নাগক নাগকেশৰ নাগকেসৰ নাগচফা নাগচম্পকম নাগচম্পিগে নাগচাফা নাগতি নাগপুষ্প নাগপুৰৰ নাগাক্ষ নাগাচাৰি নাগে নাগেশ্বৰ নাগৰাজ নাগৰিক নাগৰিকসকলৰ নাগৰিকে নাগৰিকৰ নাঙঠ নাঙল নাঙলটো নাঙলৰ নাঙ্গল নাঙ্গলে নাচ নাচনিয়াৰ নাচনীতাতে নাচনী নাচপতি নাচা নাচাই নাচাওঁ নাচাব নাচাবি নাচায় নাচাল নাচি নাচিব নাচিবলৈ নাচে নাচোন নাচোৰবান্দা নাছা নাছাই নাছাৰ নাছিল নাছিলি নাছিলোঁ নাছিলোঁ নাছিলোঁনে নাছীল নাজল নাজানি নাজানিছিল নাজানে নাজানো নাজাবা নাজিম নাজীবাদৰ নাট নাটক নাটকখনিৰ নাটকবোৰত নাটকসমূহ নাটকৰ নাটখন নাটত নাটনিৰ নাটসমূহক নাট্য নাট্যকলাৰ নাট্যকাৰ নাট্যশালা নাট্যশৈলী নাট্যাভিনয় নাট্যাভিনয়ক নাট্যাভিনয়ৰ নাট্যামোদী নাট্যৰ নাটৰ নাড়ী নাড়ীডাল নাডালৰ নাতাকিবি নাতি নাতিনীয়েক নাতিনীয়েকৰ নাতে নাথ নাথল নাথলৈ নাথাক নাথাকি নাথাকিব নাথাকিবা নাথাকিল নাথাকিলে নাথাকিলো নাথাকে নাথাকেঁ নাথাকোঁ নাথে নাদৰ নানক নানা নানাচ নানাচোঁ নানান নানি নানে নানো নান্দনিক নাপই নাপাই নাপাইবা নাপাওঁ নাপাওঁগৈ নাপাওঁতেই নাপাত নাপাব নাপাবা নাপায় নাপালে নাপালো নাপালোঁ নাপাহৰ নাপাহৰি নাপাহৰিব নাপাৰি নাপাৱ নাবাওঁ নাবাচে নাবান্ধ নাবান্ধিবা নাভাঙে নাভাব নাভাবিবি নাভাবে নাভাবোঁ নাভি নাম নামকৰণ নামঘোষা নামঘোষাখন নামঘোষাখনো নামঘৰ নামঘৰটো নামঘৰটোত নামঘৰটোৰ নামঘৰত নামঘৰৰ নামটো নামটোলৈ নামটোৰ নামটোৱে নামত নামতে নামভৰ্তি নামসৰ্বস্ব নামা নামাত নামাতা নামাতি নামাতিবা নামাতিলেও নামাতে নামাতো নামাতোঁ নামান নামানা নামানি নামানে নামাৰ নামাৰে নামি নামিবলৈহে নামিম নামিল নামিলে নামিলেই নামে নামেও নামেৰে নামেৰেই নামো নামৰ নামৰূপ নায়ক নায়িকা নায়েবৰ নাযাওঁ নাযাওঁতেই নাযাব নাযাবা নাযায় নালটোৰ নালা নালাগি নালাগিব নালাগিবই নালাগিল নালাগিলে নালাগে নাশ নাশক নাসাজিব নাহয় নাহাঁহ নাহি নাহিকন্ত নাহিকে নাহিবা নাহিল নাহিলহেঁতেন নাহে নাহে নাহোঁ নাহৰ নাহৰক নাহৰৰ নােৱাৰি নাৰদী নাৰাখ নাৰায়ণ নাৰায়ণী নাৰায়াণে নাৰিকল নাৰিকলখিনি নাৰিকলৰ নাৰী নাৰীক নাৰীগৰাকী নাৰীত নাৰীবাদ নাৰীবাদী নাৰীসকল নাৰীসকলৰ নাৰীৰ নাৰ্গিছ নাৰ্জাৰীৰ নাৰ্জি নাৱত নাৱে নাৱেৰে নাৱৰ নাৱৰপৰা নাৱৰীয়া নাৱৰীয়াহঁত নাৱৰীয়াহঁতক নাৱৰীয়াহঁতে নাৱৰীয়াহঁতৰ নাৱৰে নিঃশেষ নিঃসংকোচ নিঃসংকোচে নিঃসংগ নিঃসন্তান নিঃসন্দেহ নিঃসহায় নিঃস্বাৰ্থ নিঃস্বাৰ্থভাৱে নিঃসৰণ নিঅ নিউ নিউক্লীয় নিউজিলেণ্ড নিউট্ৰেলিটিৰ নিউম নিউয়ৰ্কত নিও নিওঁতা নিওঁতে নিকটভাৱে নিকটে নিকটৰ নিকটৱৰ্তী নিকতৱৰ্তী নিকা নিকাচ নিকাম নিকামে নিকাল নিকাৰ নিকাৰাগুয়াৰ নিকেতনত নিকোলাচ নিক্কণ নিক্ষেপ নিখুঁত নিখুঁতভাৱে নিগনি নিগাজি নিগিলি নিচা নিচাগ্ৰস্ত নিচাদেৱে নিচিনা নিচিনাকৈ নিচিনি নিচিনে নিচিন্তাকৈ নিচিন্তে নিচেই নিছলা নিছিগাকৈ নিছিল নিছে নিজ নিজক নিজকে নিজগুণে নিজচকু নিজম নিজহাতে নিজা নিজাকৈ নিজাপি নিজাববীয়াকৈ নিজাম নিজীয়া নিজীয়ে নিজে নিজেই নিজেও নিজেতো নিজেৰ নিজৰ নিজৰজনীৰ নিজৰাপাৰৰ নিটিপা নিঠৰুৱা নিতউ নিতান্ত নিতাল নিতিতিবা নিতিৰ নিতে নিতৌ নিত্য নিদাৰুণ নিদি নিদিওঁ নিদিছিল নিদিব নিদিবতো নিদিবা নিদিয়া নিদিয়াকৈ নিদিয়াটো নিদিয়াত নিদিয়াৰ নিদিয়ে নিদিলে নিদিলেও নিদ্ৰা নিদ্ৰাক নিদ্ৰাদিতে নিদ্ৰাশূন্য নিদ্ৰাৰ নিদৰ্শন নিধনী নিধনীৰ নিন্দক নিন্দকবিলাকে নিন্দা নিন্দোৱাৰ নিপানীকৈ নিপিন্ধো নিপীড়িত নিপুণ নিপুণতা নিপুণভাৱে নিফুট নিব নিবদ্ধ নিবনুৱা নিবলৈ নিবহে নিবাস নিবাৰণ নিবিচাৰোঁ নিবৃত্তি নিবৰ নিভাঁজ নিম নিমখ নিমখৰ নিমন্ত্ৰণ নিমন্ত্ৰণী নিমাওমাও নিমাখিত নিমাত নিমাতী নিমাতীঘাট নিমাৰ্ণ নিমিত্তে নিমিলে নিমিষতে নিমিষৰ নিম্ন নিম্নকক্ষ নিম্নতম নিম্নপ্ৰদত্ত নিম্নলিখিত নিম্বাৰ্কাচাৰ্যই নিয়ঁতী নিয়ন্ত্ৰণ নিয়ন্ত্ৰণৰ নিয়ন্ত্ৰিত নিয়ম নিয়মটো নিয়মটোতো নিয়মবোৰ নিয়মাধীন নিয়মানুৱৰ্তিতা নিয়মানুৱৰ্তী নিয়মিত নিয়মীয়া নিয়মীয়াকৈ নিয়মে নিয়মৰ নিয়া নিয়াই নিয়াইছিল নিয়াদি নিয়াম নিয়ালেই নিয়াৰি নিয়াৰিকৈ নিয়ে নিয়োগ নিয়োগৰ নিয়োজন নিয়ৰত নিয়ৰমালতী নিযুক্ত নিযুক্তি নিযুত নিযে নিল নিলগতে নিলগতেই নিলগৰ নিলে নিলেহি নিশা নিশাই নিশাচৰ নিশাটি নিশাতে নিশাহ নিশাৰ নিশাৰে নিশ্চয় নিশ্চিত নিশ্চিত নিশ্চিতভাৱে নিশ্চিতমনে নিশ্চিন্ত নিশ্চিহ্ন নিশ্চুপ নিশ্ছিদ্ৰ নিশ্বাস নিষধ নিষিদ্ধ নিষেধ নিষেধাজ্ঞামূলক নিষ্কৃতি নিষ্ক্ৰিয় নিষ্ক্ৰিয়তাৰ নিষ্টুৰ নিষ্ঠা নিষ্ঠাৰে নিষ্ঠাৱান নিষ্ঠুৰ নিষ্ঠুৰক নিষ্ঠুৰতা নিষ্পত্তি নিষ্পাপ নিষ্প্ৰাণ নিসঃৰে নিসন্দেহে নিসিজে নিস্কাৰণ নিস্কৰ্মা নিস্তব্ধ নিস্ফল নিস্বাৰ্থ নিহালিৰে নিহাৰিকা নিহাৰীকা নিৰঞ্জন নিৰন্তৰ নিৰপেক্ষ নিৰল নিৰলে নিৰস নিৰহ নিৰহংকাৰ নিৰান্নব্বই নিৰাপত্তা নিৰাপদ নিৰাময় নিৰামহি নিৰালস্য নিৰাশ নিৰাশা নিৰীক্ষণ নিৰীক্ষা নিৰীহ নিৰুক্ত নিৰুত্তাপভাবে নিৰুত্তৰ নিৰুদ্বেগ নিৰুপায় নিৰূপণ নিৰোগ নিৰ্ঘাত নিৰ্ঝৰেৰ নিৰ্ণয় নিৰ্ণায়ক নিৰ্দয়ভাৱে নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশক নিৰ্দেশনা নিৰ্দেশমূলক নিৰ্দেশিকা নিৰ্দোষিতা নিৰ্দোষী নিৰ্দ্ধাৰণ নিৰ্ধাৰণ নিৰ্ব নিৰ্বন্ধ নিৰ্বা নিৰ্বাক নিৰ্বাচন নিৰ্বাচনত নিৰ্বাচনী নিৰ্বাচিত নিৰ্বাহ নিৰ্বিশেষে নিৰ্ভীকভাৱে নিৰ্ভুল নিৰ্ভৰ নিৰ্ভৰযোগ্য নিৰ্ভৰশীল নিৰ্মম নিৰ্মল নিৰ্মলপ্ৰভা নিৰ্মাণ নিৰ্মাণৰ নিৰ্মাতা নিৰ্মান নিৰ্মানহৈ নিৰ্মানৰ নিৰ্মিত নিৰ্মূল নিৰ্মূলকৰণ নিৰ্লজ্জ্জ নিৰ্লজ্জ্জভাৱে নিৰ্লজ্জ্জ্জ নিৰ্লিপ্ত নিৰৱচ্ছিন্ন নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে নিৱাস নিৱেশ নীচ নীচলৈ নীচাত্মিকা নীচেই নীচৰ নীতি নীতিগত নীতিত নীতিন নীতিবাক্য নীতিবোৰ নীতিয়ে নীতিশ নীতিসমূহৰৰ নীতিৰ নীতিৰে নীতিৱিকিউৎসৰ নীপিড়ীতৰ নীল নীলকান্ত নীলগ্ৰীব নীলঘণ্ট নীলধ্বজ নীলপৱন নীলম নীলমণি নীলা নীলাচল নীলাবিলাকৰ নীৰস নীৰৱ নীৰৱতাৰ নুগুণি নুঘলোৱাকৈ নুজুখিবা নুজুৰিলেও নুঠাবি নুঠিল নুঠে নুদূষিব নুপুজে নুপুৱায় নুফুটাই নুবুজা নুবুজে নুবুজোঁ নুবুলিলে নুমলীয়াটো নুমাই নুমাল নুমুৱাই নুযুৰি নুলুকাওঁ নুশুনা নুশুনি নুশুনিলো নুহিকে নুৰ নুৰুইবা নূপুৰ নৃত্য নৃত্যকাৰিণী নৃত্যগীতৰ নৃত্যটো নৃত্যনাট্য নৃত্যপ্ৰকাৰে নৃত্যপ্ৰধান নৃত্যশিল্পীসকলে নৃত্যৰ নৃত্যৰূপ নৃপতি নৃপতিৰ নৃপেন নৃশংস নৃশংসতাত নেই নেউল নেওঁচি নেওগ নেওতা নেকাটিবলৈ নেকি নেকেকাওঁ নেখাকিও নেখাটে নেখাম নেখালে নেখেদি নেখেলায় নেখেলালে নেগুৰ নেগুৰীয়া নেচনেল নেচেপোঁ নেজ নেজখাৰী নেজা নেজাওঁ নেজানি নেজানিলে নেজানিলো নেজে নেট নেতা নেতাই নেতাক নেতাজাতীয় নেতাসকল নেতাসকলক নেতাসকলে নেতাসকলৰ নেতাৰ নেতাৰে নেতৃত্ব নেতৃত্বক নেতৃত্বত নেতৃত্বাধীন নেতৃত্বৰ নেতৃত্বৰে নেতৃবৰ্গৰ নেদাৰলেণ্ড নেদেখা নেদেখাজনক নেদেখাজনৰ নেদেখি নেদেখিছিলা নেদেখিলে নেদেখিলো নেদেখিলোঁ নেদেখুৱা নেদেখে নেদেখে নেদেখোঁ নেপথ্য নেপাই নেপাইছিল নেপায় নেপাল নেপালী নেপালে নেপালেহে নেপালো নেপালৰ নেপাৰে নেপুৰ নেপুৰজোৰ নেপুৰেৰে নেপেলাই নেপেলাওঁ নেপেলায় নেপেলোৱাকৈ নেপোলিয়ন নেপোলিয়ানা নেবায় নেভাবি নেভাবিবা নেমানিলো নেমাৰিবলৈ নেমাৰিবা নেমাৰিবাঁহক নেমাৰিবি নেমেলা নেমেলাকৈ নেয়ায় নেযাঁওতেই নেলছন নেলাগে নেলেখে নেশ্যনেল নেষায় নেস্ত নেহাঁহিবা নেহাৰিব নেহেৰুৱাব নেহেৰুৱাবলৈ নেহোঁ নেহৰু নেহৰুৰ নেহৰুৱে নেৰয় নেৰা নেৰাইলো নেৰাখিবা নেৰাখে নেৰানেপেৰা নেৰানেপেৰাকৈ নেৰি নেৰিবা নেৰিলোঁহেঁতেন নেৰে নেৰেটিভ নেৰোঁ নেৱাৰে নৈঃশব্দ্য নৈখন নৈত নৈতিক নৈপুণ্য নৈবিদ্যৰে নৈমিত্তিক নৈশ নৈসৰ্গিক নৈৰ নৈৱেদ্য নোই নোক্তে নোখোজে নোখোলোঁতেই নোখোৱা নোখোৱাকৈ নোখোৱানে নোচোবাই নোজোৰাত নোতোলে নোদোকা নোধোৱা নোপোৱা নোপোৱাঁ নোপোৱাকৈ নোপোৱালৈ নোপোৱালৈকে নোপোৱাৰ নোপোৱাৰসমাৰ্থক নোবেল নোম নোযোৱা নোলাব নোলায় নোলাল নোলোৱাকৈ নোসোমাবলৈহে নোহে নোহোপে নোহোৱা নোহোৱাকৈ নোহোৱাকৈয়ে নোহোৱায়েও নোহোৱালৈকে নোৱাৰা নোৱাৰানে নোৱাৰি নোৱাৰি নোৱাৰিছিল নোৱাৰিবি নোৱাৰিম নোৱাৰিলে নোৱাৰিলোঁ নোৱাৰিলোঁ নোৱাৰিলোঁ নোৱাৰিলোঁহেঁতেন নোৱাৰি নোৱাৰে নোৱাৰেনে নোৱাৰে নোৱাৰো নোৱাৰোঁ নোৱাৰোতেই নোৱৰা নোৱৰে নৌকা নৌকাস্থ নৌপাওঁতেই ন্ত ন্তা ন্তি ন্তী ন্তু ন্তূ ন্তে ন্তৈ ন্তো ন্তৌ ন্থ ন্থা ন্থি ন্থী ন্থু ন্থূ ন্থে ন্থৈ ন্থো ন্থৌ ন্দ ন্দা ন্দি ন্দী ন্দু ন্দূ ন্দে ন্দৈ ন্দো ন্দৌ ন্দ্ব ন্ধ ন্ধা ন্ধি ন্ধী ন্ধু ন্ধূ ন্ধে ন্ধৈ ন্ধো ন্ধৌ ন্যস্ত ন্যায় ন্যায়ত ন্যায়পালৰ ন্যায়প্ৰস্থান ন্যায়বিচাৰ ন্যায়াধীশ ন্যায়ালয় ন্যায়ালয়ত ন্যায়ালয়লৈ ন্যায়ে ন্যায়ৰ ন্যায্য ন্যাস ন্যাসৰ ন্যূনতম ন্স নৰকত নৰকাসুৰ নৰকাসুৰক নৰকাসুৰৰ নৰকৰ নৰতনু নৰনাৰায়ণে নৰনাৰায়ণৰ নৰবলি নৰম নৰল নৰা নৰাই নৰানিত নৰিয়া নৰিয়াত নৰিয়াৰ নৰীয়া নৰে নৰেন নৰেনে নৰেন্দ্ৰ নৰ্কত নৰ্গে নৰ্তক নৰ্থ নৰ্দমা নৰ্মদা নৰ্মাল নৰ্মিত নৰৰ নৰৱে নৰৱেৰ নৱবৈষ্ণৱ নৱবৈষ্ণৱী নৱবৰ্ষ নৱবৰ্ষৰ নৱম নৱযৌবনসম্পন্না নৱেম্বৰ নৱেম্বৰত নৱেম্বৰলৈ নৱেম্বৰৰ নৱেম্বৰৰপৰা পঁইতাচোৰা পঁইত্ৰিছ পঁচপন পঁচা পঁচিছ পঁজা পংকজে পইচা পইছা পইছা পকনীয়া পকনীয়াই পকনীয়াৰ পকা পকাই পকাকথাত পকাটো পকামাটিৰ পকি পকি পকিঘৰ পকিব পকিলে পকিলেও পকী পকে পকেট পকোৱা পক্ব পক্বান্ন পক্ষ পক্ষই পক্ষতে পক্ষপাতমূলক পক্ষপাতিতা পক্ষপাতিত্ব পক্ষপাতী পক্ষী পক্ষে পক্ষৰ পখলাই পখিলা পখিলাক পখী পচলাৰ পচা পচাৰতে পচি পচোৱাই পছন্দ পছন্দও পছন্দত পছন্দসমূহ পছলা পছে পছোৱা পছোৱাজাক পঞ্চ পঞ্চদশ পঞ্চবটী পঞ্চম পঞ্চলিছ পঞ্চলিছডাল পঞ্চলিছদিন পঞ্চায়ত পঞ্চাশ পঞ্চেশ্বৰীৰ পঞ্জাব পঞ্জাবী পঞ্জাবৰ পঞ্জীয়ন পটকে পটত পটতো পটন্তৰ পটপট পটভূমি পটীয়া পটেছিয়ামৰ পটেট পট্টভি পট্টাচিত্ৰ পট্টাচিত্ৰা পট্টাচিত্ৰাৰ পট্টাদাৰ পট্টিত্ৰা পঠন পঠা পঠাই পঠাওঁ পঠাব পঠাম পঠায় পঠালে পঠালোঁ পঠিওৱা পঠিওৱাৰ পঠিমাই পঠিয়া পঠিয়াই পঠিয়াইছিল পঠিয়াও পঠিয়াওক পঠিয়াব পঠিয়াম পঠিয়ালে পঠোৱা পড়ি পড়িলে পঢ়ক পঢ়কসম্পাদনাইতিহাস পঢ়নৰপৰা পঢ়া পঢ়াত পঢ়াশলীয়া পঢ়াশালি পঢ়াশালিক পঢ়াৰ পঢ়া পঢ়ি পঢ়িছিল পঢ়িছোঁ পঢ়িত পঢ়িব পঢ়িবলৈ পঢ়িবা পঢ়িবি পঢ়িম পঢ়িল পঢ়িলে পঢ়িলেই পঢ়ুৱাওক পঢ়ুৱাম পঢ়ুৱৈ পঢ়ুৱৈসকলৰ পঢ়ে পঢ়োঁ পঢ়োঁতা পঢ়োঁতে পণে পণ্ডিত পণ্ডিতঃ পণ্ডিতক পণ্ডিতলৈ পণ্ডিতহে পণ্ডিতে পণ্ডিতৰ পতং পতংগ পতন পতনো পতা পতাকা পতাৰ পতি পতিৰ পত্নী পত্নীলৈ পত্নীৰ পত্ৰ পত্ৰঝৰা পত্ৰত পত্ৰিকাৰ পথছোৱা পথটোৰ পথটোৰে পথত পথতজয় পথপ্ৰদৰ্শক পথালি পথাৰ পথাৰক পথাৰখন পথাৰখনৰ পথাৰত পথাৰবোৰৰ পথাৰে পথাৰৰ পথে পথেই পথেৰে পথৰ পথৰুঘাট পথৰুঘাটৰ পদক পদক্ষেপ পদটো পদটোৱো পদত পদতেই পদত্যাগ পদবী পদবোৰলৈকো পদব্ৰজে পদসমূহ পদাতি পদাতিক পদাধিকাৰী পদাধিকাৰীসকলৰ পদাৰ্থ পদাৰ্থবিজ্ঞান পদাৰ্থবিজ্ঞানী পদাৰ্থবিদ পদাৰ্পণ পদুম পদূলি পদূলিয়ে পদো পদ্ধতি পদ্ধতিগত পদ্ধতিত পদ্ম পদ্মনাথ পদ্মশ্ৰী পদ্মাৱতী পদ্মেশ্বৰ পদ্মৰেই পদ্যাৱলী পদৰ পদৰপৰা পনা পন্থা পন্থাও পন্থাৰো পন্থী পন্থীয়ে পপ্ পমি পয়চা পয়চাটো পয়চাহে পয়চীয়া পয়থা পয়াৰ পলং পলকৰ পলবোকা পলম পলা পলাই পলাব পলাবলৈ পলায় পলায়ন পলাল পলাশ পলাশক পলাশফুল পলাশৰ পলিচী পলুৱাই পলে পলোৱা পলোৱাৰ পল্লী পলৰীয়া পশু পশুইলৈ পশুপতি পশুপতিক পশুপতিয়ে পশুপতিয়েই পশুপতিৰ পশুৰ পশ্চিম পশ্চিমলৈ পশ্চিমীয়া পশ্চিমে পশ্চিমৰ পষেক পষেকীয়া পষেকে পহিলা পহু পহুকাণে পহুৱে পাঁচ পাঁচখন পাঁচজন পাঁচটা পাঁচটি পাঁচত পাঁচদিন পাঁচবছৰ পাঁচবাৰ পাঁচভাগৰ পাঁচমাহৰ পাঁচশ পাঁচোট পাঁচোটা পাঁজি পাঁজৰ পাঁজৰে পাই পাইকহে পাইকাছৰ পাইছা পাইছিল পাইছিলা পাইছিলি পাইছিলোঁ পাইছে পাইছেহি পাইছোঁ পাইটো পাইথন পাইব পাইলে পাউডাৰ পাও পাওঁ পাওঁতা পাওঁতে পাওঁ পাওক পাওলো পাক পাকঘৰটো পাকট পাকিস্তান পাকিস্তানৰ পাকে পাক্ পাখ পাখি পাখিৰ পাখিৰে পাখৰ পাগ পাগলা পাগলাদিয়া পাগলামি পাগুৰি পাগুৰিৰে পাগুৰী পাগুৰীয়া পাচ পাচনি পাচলি পাচলৈ পাচি পাচি পাচিজোৰৰ পাচি পাচীৰপৰা পাচোঁটাৰ পাছ পাছত পাছতহে পাছতে পাছতেই পাছতো পাছদিনা পাছপৰ্ট পাছবেলা পাছমুহূৰ্ত পাছলৈ পাছে পাছৰ পাছৰখিনি পাছৰচোৱাত পাছৰে পাছৱৰ্ড পাজৰ পাজৰে পাঞ্চাল পাট পাটত পাটিত পাটিলৰ পাটিৰপৰা পাটীত পাট্টা পাটৰ পাঠ পাঠক পাঠকে পাঠত পাঠদানেৰে পাঠাতে পাঠাৰ পাঠিকা পাঠোদ্ধাৰ পাঠ্য পাঠ্যক্ৰমো পাঠ্যক্ৰমৰ পাঠ্যপুথি পাঠ্যবিষয় পাণ পাণএই পাণকেইটি পাণটো পাণীপোতাত পাণ্ডা পাণ্ডাৰ পাণ্ডিত্য পাণ্ডুলিপি পাণ্ডৱ পাত পাত পাতক পাতত পাততাতো পাতনি পাতবাহাৰ পাতবোৰ পাতল পাতলাই পাতলি পাতাল পাতাললৈকে পাতি পাতিছিল পাতিছে পাতিব পাতিবলৈ পাতিবৰ পাতিয়েই পাতিলে পাতিলো পাতিৰ পাতে পাতেগৈ পাত্ৰ পাত্ৰতো পাত্ৰপুট পাত্ৰী পাত্ৰৰ পাতৰ পাথৰেৰে পাধিৰ পান পানী পানীখিনি পানীগছাবোৰ পানীগ্ৰহী পানীত পানীতোলা পানীবোৰ পানীমূৰ পানীয়ে পানীলগা পানীৰ পানীৰমে পানীৰাম পানীৰে পানৰ পাপ পাপকাৰ্য্য পাপাত্মাবিলাকৰ পাপিষ্ঠ পাপীক পাপে পাপৰ পাপৰি পাপৰিৰ পাব পাবত পাবলিক পাবলিক্ পাবলৈ পাবা পাবাঁ পাবি পাব্লিক পাবৰ পাম পামনে পামিৰ পামৰহঁতে পায় পায় পায়খানা পায়লোহাকো পায়হি পায়েই পায় পাল পালক পালকৰ পালট পালতে পালন পালনীয় পালনৰ পালবংশৰ পালা পালাং পালাবে পালি পালিচ পালিত পালিনেতাও পালিনেতাৰ পালিহি পালে পালেং পালেই পালেও পালেগৈ পালেগৈয়ো পালেহি পালো পালোঁ পালোগৈ পালোহি পাশ পাশকটা পাশত পাশে পাশেৰ পাষণ্ড পাষাণ পাহ পাহাৰ পাহাৰত পাহাৰসমূহ পাহাৰা পাহাৰীয়া পাহি পাহুৱাল পাহে পাহোৱাল পাহৰণি পাহৰাই পাহৰি পাহৰিও পাহৰিছো পাহৰিব পাহৰিবলৈ পাহৰিয়েইনে পাহৰিলেই পাহৰে পাৰ পাৰত পাৰতে পাৰদৰ্শিতা পাৰদৰ্শী পাৰবীনঅনলাইন পাৰমাণৱিক পাৰলেও পাৰলৈ পাৰস্যবিজেতা পাৰা পাৰাক পাৰি পাৰিছিল পাৰিছে পাৰিছোঁ পাৰিব পাৰিবনে পাৰিবলৈ পাৰিবা পাৰিবাৰিক পাৰিবে পাৰিবৰ পাৰিব পাৰিবপ্লে পাৰিভট্টই পাৰিম পাৰিম পাৰিলে পাৰিলেই পাৰিলেহেঁতেন পাৰিলোঁ পাৰিলোঁ পাৰিলোঁহেঁতেন পাৰিৰুদ্ৰসিংহে পাৰি পাৰে পাৰে পাৰো পাৰোঁ পাৰ্গত পাৰ্গতালি পাৰ্চী পাৰ্টি পাৰ্টিৰ পাৰ্থক্য পাৰ্থক্যৰ পাৰ্বণ পাৰ্বতী পাৰ্লিয়ামেণ্টত পাৰ্লিয়ামেণ্টে পাৰ্শ্বক্ৰিয়া পাৰৰ পাৱ পাৱা পাৱে পাৱেল পিঁয়াজ পিংকু পিকফোৰ্ডৰ পিগ পিচ পিচহুহঁকি পিচে পিছ পিছত পিছতহে পিছতে পিছতেই পিছতো পিছপিন পিছফাল পিছফালে পিছমুখী পিছল পিছলা পিছলি পিছলে পিছলৈ পিছলৈকে পিছহুঁহকি পিছা পিছাকৈ পিছুৱা পিছুৱাই পিছুৱাইছোঁ পিছে পিছৰ পিছৰচাম পিছৰটোত পিছৰে পিট পিটনি পিটা পিটাৰ পিটিকি পিটিকিলেই পিঠ পিঠা পিঠাৰ পিঠি পিঠিটো পিঠিত পিঠিতো পিঠিৰ পিঠিৰে পিঠী পিঠীয়া পিডব্লিউডি পিডিএফ পিণ্ডৰ পিতা পিতাই পিতাইৰ পিতাক পিতাকে পিতাকৰ পিতাদেই পিতাসকলক পিতাৰ পিতি পিতৃ পিতৃগৰাকী পিতৃদেৱতাই পিতৃৰ পিনা পিনাকী পিনে পিন্ধা পিন্ধাটোতকৈ পিন্ধাবলৈ পিন্ধায় পিন্ধি পিন্ধিব পিন্ধিবলৈ পিন্ধিবা পিন্ধিবৰ পিন্ধিলে পিন্ধিহে পিন্ধে পিন্ধোতা পিন্ধোতে পিনৰ পিবলৈ পিয়ন পিয়লা পিয়লি পিয়াঁজ পিয়াজ পিয়াহ পিয়াহত পিয়াহে পিয়ে পিয়েৰ্চী পিল পিলকৈ পিলিং পিহি পিৰপিৰণি পিৰাত পিৰামিড পিৰালি পিৰালিত পিৰালিতে পিৰালিৰ পিৰিক পিৰিচ পীকৰ পীঠস্থান পীড়া পীপলি পীৰা পীৰিত পুঁজি পুঁৱতীয়া পুং পুংকেশৰবোৰ পুখুৰী পুখুৰীও পুখুৰীটো পুখুৰীৰ পুঙ্খানুপুঙ্খ পুছি পুটি পুটিলো পুঠি পুঠিমাৰী পুঠিয়াই পুডিং পুণী পুণ্য পুণ্যৰ পুতউ পুতলা পুতি পুতিছিল পুতুলী পুতুৰি পুতেক পুতেকক পুতেককহে পুতেকে পুতেকেতো পুতেকৰ পুতৌ পুত্ৰ পুত্ৰক পুত্ৰত পুত্ৰহীনাৰ পুত্ৰৰ পুত্ৰৱান পুথি পুথিখন পুথিখনিৰে পুথিখনৰ পুথিচিত্ৰ পুথিবিলাকৰ পুথিভঁৰালৰ পুথিসমূহ পুথিসমূহক পুথিসমূহত পুথিসমূহে পুনশ্চ পুন্নাগ পুনৰ পুনৰপি পুনৰভিনয় পুনৰাই পুনৰুজ্জীৱিত পুনৰুজ্জীৱিতকৰণৰ পুনৰুদ্ধাৰ পুনৰ্নিমাণ পুলি পুলিচ পুলিচে পুলিচৰ পুলিয়ে পুলিৰ পুলুং পুল্টা পুষ্কৰাৱতী পুষ্কৰিণী পুষ্প পুষ্পভদ্ৰা পুষ্পৱন্ত পুষ্য পুহ পুহত পুৰণা পুৰণি পুৰন্দৰ পুৰস্কাৰ পুৰহিত পুৰাণত পুৰাণৰ পুৰাত পুৰাতত্ত্ব পুৰাতন পুৰি পুৰিব পুৰী পুৰীক পুৰীৰ পুৰীৰে পুৰু পুৰুলিয়াত পুৰুলিয়াতে পুৰুলিয়াৰ পুৰুষ পুৰুষগৰাকী পুৰুষজনক পুৰুষজনে পুৰুষলৈকে পুৰুষসকলৰ পুৰুষসমূহ পুৰুষীয়া পুৰুষে পুৰুষোত্তম পুৰুষৰ পুৰোধা পুৰোনো পুৰোহিত পুৰোহিতৰ পুৰ্বেই পুৰৰ পুৱা পুৱাই পুৱাইহে পুৱাতে পুৱাবেলা পুৱাল পুৱালত পুৱালেই পুৱালৈকে পুৱাৰ পুৱাৰপৰা পুৱাৰেপৰা পুৱা পুৱৰ পূজন পূজনীয় পূজা পূজাকা পূজাত পূজালৈ পূজাৰ পূজাৰীয়ে পূজ্য পূণ্য পূতিগন্ধ পূব পূবকোণত পূবত পূবে পূবৰ পূবৰপৰা পূ্ৱে পূৰ পূৰঠ পূৰণ পূৰা পূৰাই পূৰাওঁ পূৰাকৈ পূৰাদমে পূৰাব পূৰাবলৈ পূৰামাত্ৰা পূৰ্ণ পূৰ্ণকাম পূৰ্ণতা পূৰ্ণাংগ পূৰ্ণানন্দ পূৰ্ণিমা পূৰ্ণিমাৰ পূৰ্তি পূৰ্ন পূৰ্ব পূৰ্বজন্মৰ পূৰ্বতে পূৰ্বপুৰুষ পূৰ্বপুৰুষসকল পূৰ্বপুৰুষসকলে পূৰ্বপ্ৰচলিত পূৰ্বসূৰী পূৰ্বাঞ্চল পূৰ্বাঞ্চলৰ পূৰ্বাপৰ পূৰ্বাহ্ণ পূৰ্বে পূৰ্বৰ পূৰ্বৰঙ্গ পূৰ্বৱতে পূৰ্ৱতে পূৱ পূৱত পৃথক পৃথক্কৰণ পৃথিৱী পৃথিৱীখন পৃথিৱীখনত পৃথিৱীখনো পৃথিৱীখনৰ পৃথিৱীত পৃথিৱীলৈ পৃথিৱীৰ পৃথু পৃথুৰ পৃথ্বীৰাজ পৃষ্ঠ পৃষ্ঠপোষকতা পৃষ্ঠপোষকতাতেই পৃষ্ঠপোষকতাৰ পৃষ্ঠা পৃষ্ঠাউৎসআলোচনা পৃষ্ঠাখন পৃষ্ঠাটো পৃষ্ঠাটোৰ পৃষ্ঠাসমূহ পৃষ্ঠাসাধু পৃষ্ঠাৰ পেঁচাল পেঁচৰ পেঁপা পেঁপাৰ পেঁপুৱা পেইণ্টিং পেক্স পেচ পেছা পেছাদাৰী পেঞ্চন পেঞ্চনৰ পেট পেটটিৰ পেটটো পেটটোত পেটটোলৈ পেটত পেটমোচাজনী পেটি পেটু পেটুৱা পেটে পেটেল পেটেলী পেটেলে পেটেলৰ পেট্ৰলিয়াম পেটৰ পেটৰে পেণ্ট পেনাগা পেপাৰফ্লাৱাৰ পেমা পেয়েছি পেলনি পেলা পেলাই পেলাইছিল পেলাইছে পেলাওঁ পেলাওক পেলাব পেলাবছোন পেলাবলৈ পেলাবৰ পেলাম পেলায় পেলালি পেলালে পেলালেহি পেলালো পেলোৱা পেলোৱাদি পেলোৱাৰ পেশাদাৰী পেৰয়ে পেৰা পেৰাই পেৰাবিলাক পেৰামবুলেটৰ পেৰিচৰ পেৰিয়ে পৈণত পৈতৃক পোঁৱাটীৰ পোক পোকৰ পোখা পোখালি পোছ পোছা পোছাক পোট পোত পোতকতে পোদ্দাৰ পোন পোনছাটে পোনতে পোনপটীয়া পোনপ্ৰথম পোনাই পোনাইছিল পোন্ধৰ পোপ পোলেণ্ড পোলেণ্ডৰ পোলোকা পোষকতা পোষণ পোষণৰ পোষ্টটো পোষ্টত পোষ্টবোৰত পোষ্টমৰ্টম পোষ্টৰ পোহ পোহঁত পোহঁতক পোহঁতে পোহঁতেই পোহঁতৰ পোহনীয়া পোহা পোহাৰ পোহাৰত পোহাৰিয়ে পোহাৰী পোহাৰীক পোহাৰীজনীৰ পোহাৰীৰ পোহাৰৰ পোহাৰৰপৰা পোহাৰৰে পোহৰ পোহৰ পোহৰত পোহৰাই পোহৰাব পোহৰে পোহৰেই পোহৰৰ পোৰা পোৰামঙ্গহ পোৰে পোৱা পোৱাই পোৱাকৈ পোৱাটো পোৱাত পোৱাদি পোৱাপ্ৰকাৰৰ পোৱালি পোৱালিক পোৱালিটি পোৱালিটিয়ে পোৱালিটোৰ পোৱালিটোৰপৰা পোৱালী পোৱালে পোৱালেহি পোৱাহেঁতেন পোৱাৰ পোৱা পোৱে পৌৰশাসন পৌৰসভা পৌৰাণিক পৌৰোহিত্য প্রকৃত প্ল প্লে প্লেটো প্লেষ্ট প্লেষ্টৰত প্ৰ প্ৰকল্প প্ৰকল্পটো প্ৰকল্পটোত প্ৰকল্পত প্ৰকল্পলৈ প্ৰকল্পসমূহত প্ৰকল্পসমূহে প্ৰকল্পৰ প্ৰকাণ্ড প্ৰকাশ প্ৰকাশক প্ৰকাশত প্ৰকাশন প্ৰকাশহোৱা প্ৰকাশিত প্ৰকাশিতপ্ৰকাৰৰ প্ৰকাশেই প্ৰকাশ্যে প্ৰকাশৰ প্ৰকাৰ প্ৰকাৰটোত প্ৰকাৰান্তৰে প্ৰকাৰে প্ৰকাৰৰ প্ৰকৃত প্ৰকৃততে প্ৰকৃততেই প্ৰকৃতাৰ্থত প্ৰকৃতি প্ৰকৃতিক প্ৰকৃতিবাদ প্ৰকৃতিবিদ প্ৰকৃতিস্থ প্ৰকৃতিৰ প্ৰক্ষেপণ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰক্ৰিয়াক প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰখ্যাত প্ৰখৰ প্ৰগতিৰ প্ৰচণ্ড প্ৰচলন প্ৰচলনৰ প্ৰচলিত প্ৰচাৰ প্ৰচাৰক প্ৰচাৰপুস্তিকাত প্ৰচাৰৰ প্ৰচুৰ প্ৰচেষ্টা প্ৰচেষ্টাত প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰজননৰ প্ৰজন্মই প্ৰজন্মও প্ৰজন্মলৈ প্ৰজন্মৰ প্ৰজা প্ৰজাক প্ৰজাতন্ত্ৰ প্ৰজাতন্ত্ৰৰ প্ৰজাতি প্ৰজাতিত প্ৰজাতিৰ প্ৰজাপতি প্ৰজাপতিৰ প্ৰজালৈকে প্ৰজাসকলক প্ৰজাৰঞ্জক প্ৰজ্বলন প্ৰজ্বালক প্ৰডাক্ট প্ৰণ প্ৰণয় প্ৰণয়ন প্ৰণয়নমূলক প্ৰণাম প্ৰণামিকা প্ৰণালী প্ৰণালীবদ্ধ প্ৰণিপাত প্ৰতাপধ্বজ প্ৰতাপধ্বজৰ প্ৰতাৰণা প্ৰতি প্ৰতিও প্ৰতিক প্ৰতিকী প্ৰতিকূল প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰতিক্ৰিয়াত প্ৰতিখন প্ৰতিগৰাকী প্ৰতিঘাত প্ৰতিঘাতবোৰ প্ৰতিঘাতবোৰৰ প্ৰতিঘাতে প্ৰতিঘৰতে প্ৰতিজন প্ৰতিজ্ঞ প্ৰতিজ্ঞাস্বৰূপ প্ৰতিটো প্ৰতিটোৰ প্ৰতিদান প্ৰতিদিনে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা প্ৰতিদ্বন্দ্বী প্ৰতিদ্বন্দ্বীক প্ৰতিধ্বনি প্ৰতিধ্বনিবোৰ প্ৰতিনিধি প্ৰতিনিধিক প্ৰতিনিধিজনে প্ৰতিনিধিসকলক প্ৰতিনিধিৰ প্ৰতিফলন প্ৰতিফলিত প্ৰতিবছৰে প্ৰতিবন্ধক প্ৰতিবন্ধকতাৰ প্ৰতিবাদ প্ৰতিবাদক প্ৰতিবাদত প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিবাসীৰ প্ৰতিবিধান প্ৰতিবিম্ব প্ৰতিবেশিত্ব প্ৰতিভা প্ৰতিভাবান প্ৰতিভাৰ প্ৰতিভাৱান প্ৰতিম প্ৰতিমা প্ৰতিমাহে প্ৰতিমূৰ্তি প্ৰতিযোগিতা প্ৰতিযোগিতাখনত প্ৰতিযোগিতাখনিত প্ৰতিযোগিতাখনিৰ প্ৰতিযোগিতাৰ প্ৰতিযোগী প্ৰতিযোগীজন প্ৰতিযোগীবোৰ প্ৰতিযোগীয়ে প্ৰতিযোগীসকল প্ৰতিলিপি প্ৰতিশোধ প্ৰতিষ্ঠা প্ৰতিষ্ঠাই প্ৰতিষ্ঠাতা প্ৰতিষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠানটোৰ প্ৰতিষ্ঠানত প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰতিষ্ঠাপক প্ৰতিষ্ঠাপন প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰতিষ্ঠিত প্ৰতিস্থা প্ৰতিস্থাপন প্ৰতিহত প্ৰতিৰক্ষা প্ৰতিৱেদন প্ৰতীক প্ৰতীকটো প্ৰতীকাত্মক প্ৰতীকী প্ৰতীক্ষা প্ৰতীয়মান প্ৰত্নত্তাত্ত্বিক প্ৰত্যংগ প্ৰত্যক্ষ প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰত্যয় প্ৰত্যহাৰ প্ৰত্যাখ্যান প্ৰত্যাশা প্ৰত্যাশিত প্ৰত্যাহাৰসমূহ প্ৰত্যাহৃত প্ৰত্যাহ্বান প্ৰত্যাহ্বানটো প্ৰত্যাৱৰ্তন প্ৰত্যেক প্ৰত্যেকখন প্ৰত্যেকজন প্ৰত্যেকজনী প্ৰত্যেকটো প্ৰত্যেকে প্ৰত্যেকৰে প্ৰত্যৰ্পণ প্ৰথন প্ৰথম প্ৰথমখন প্ৰথমগৰাকী প্ৰথমজন প্ৰথমটি প্ৰথমটো প্ৰথমটোৰ প্ৰথমটোৱে প্ৰথমতে প্ৰথমবাৰ প্ৰথমবাৰৰ প্ৰথমে প্ৰথমেই প্ৰথা প্ৰথাত প্ৰথাবিৰুদ্ধ প্ৰদান প্ৰদানৰ প্ৰদূষণ প্ৰদূষিত প্ৰদেশ প্ৰদেশত প্ৰদেশতে প্ৰদেশসমূহৰৰ প্ৰদেশৰ প্ৰদৰ্শক প্ৰদৰ্শন প্ৰদৰ্শনকাৰী প্ৰদৰ্শনী প্ৰদৰ্শনীৰ প্ৰদৰ্শনেৰে প্ৰদৰ্শনৰ প্ৰদৰ্শিত প্ৰধান প্ৰধানকৈ প্ৰধানমন্ত্ৰী প্ৰধানমন্ত্ৰীক প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে প্ৰপাগণ্ডা প্ৰফাইলটোত প্ৰফাইলৰ প্ৰফুল্ল প্ৰফুল্লচূ প্ৰফুল্লহঁতৰ প্ৰফুল্লহঁতৰপৰা প্ৰবন্ধ প্ৰবন্ধকাৰ প্ৰবন্ধটি প্ৰবন্ধটো প্ৰবন্ধত প্ৰবন্ধবোৰ প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰবন্ধসমূহৰ প্ৰবন্ধৰ প্ৰবন্ধৰে প্ৰবল প্ৰবলস্ত্ৰী প্ৰবহমান প্ৰবাদ প্ৰবাস প্ৰবাসত প্ৰবীণ প্ৰবীন প্ৰবৃত্তি প্ৰবোধ প্ৰব্ৰজন প্ৰব্ৰজনৰ প্ৰবৰ্তিত প্ৰবৰ্ত্তে প্ৰভাত প্ৰভাতৰ প্ৰভাবিত প্ৰভাৱ প্ৰভাৱত প্ৰভাৱশালী প্ৰভাৱহীন প্ৰভাৱান্বিত প্ৰভাৱেই প্ৰভিন্সৰ প্ৰভু প্ৰভুক প্ৰভুৰ প্ৰভুৱে প্ৰভৃতি প্ৰমাণ প্ৰমাণস্বৰূপে প্ৰমাণিত প্ৰমুখ্যে প্ৰমূল্য প্ৰমূল্যবোধ প্ৰমূল্যৰে প্ৰমোচন প্ৰমোদ প্ৰমোদচন্দ্ৰ প্ৰয়াগ প্ৰয়াত প্ৰয়াস প্ৰয়োগ প্ৰয়োগবাদী প্ৰয়োজক প্ৰয়োজন প্ৰয়োজনবোধ প্ৰয়োজনীয় প্ৰয়োজনীয়তা প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰয়োজনো প্ৰযুক্তিক প্ৰযুক্তিৰ প্ৰযোজক প্ৰযোজনা প্ৰযোজিত প্ৰযোজ্য প্ৰলয় প্ৰলয়ংকৰী প্ৰলেপ প্ৰলোভন প্ৰলোভনৰ প্ৰশংসা প্ৰশস্ত প্ৰশান্ত প্ৰশাসক প্ৰশাসকৰ প্ৰশাসন প্ৰশাসনিক প্ৰশাসনীয় প্ৰশাসনে প্ৰশাসনৰ প্ৰশাসিনক প্ৰশিক্ষণ প্ৰশ্ন প্ৰশ্নকাকত প্ৰশ্নকাকতৰ প্ৰশ্নটো প্ৰশ্নৰ প্ৰশ্বাসজনিত প্ৰসংগ প্ৰসংগও প্ৰসংগত প্ৰসঙ্গত প্ৰসঙ্গৰ প্ৰসাদ প্ৰসাদে প্ৰসাদৰ প্ৰসান্তদা প্ৰসাৰ প্ৰসাৰহীনতাৰ প্ৰসাৰিত প্ৰসাৰৰ প্ৰসিদ্ধ প্ৰসিদ্ধি প্ৰসূতি প্ৰসূতিগৰাকী প্ৰস্তাৱ প্ৰস্তাৱত প্ৰস্তাৱনা প্ৰস্তাৱৰ প্ৰস্তুত প্ৰস্তুতকৰণৰ প্ৰস্তৰ প্ৰস্থান প্ৰস্থানত্ৰয়ী প্ৰস্ফুটিত প্ৰস্ৰাৱ প্ৰস্ৰাৱঘৰ প্ৰস্ৰাৱাগাৰ প্ৰসৱ প্ৰহল্লাদা প্ৰহাৰ প্ৰাংগন প্ৰাংগনত প্ৰাইভেট প্ৰাইমেৰি প্ৰাইমেৰী প্ৰাক প্ৰাকৃতত প্ৰাকৃতিক প্ৰাকৃতিকভাৱে প্ৰাক্ প্ৰাক্তন প্ৰাগজ্যোতিষ প্ৰাগজ্যোতিষত প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ প্ৰাগজ্যোতিষপুৰৰ প্ৰাগজ্যোতিষৰ প্ৰাগ্তন প্ৰাচীন প্ৰাচুৰ্য্য প্ৰাঞ্জল প্ৰাণ প্ৰাণকেন্দ্ৰ প্ৰাণখোলা প্ৰাণজ্যোতি প্ৰাণটাকি প্ৰাণটিও প্ৰাণটো প্ৰাণত প্ৰাণত্যাগ প্ৰাণপ্ৰিয়া প্ৰাণহানি প্ৰাণহীন প্ৰাণায়াম প্ৰাণী প্ৰাণীকুলৰ প্ৰাণীকেইটাৰপৰা প্ৰাণীমাত্ৰৰে প্ৰাণে প্ৰাণেশ্বৰ প্ৰাণেৰ প্ৰাণৰ প্ৰাতঃ প্ৰাতঃকৃত্য প্ৰাতঃসন্ধ্যা প্ৰাতিপদিক প্ৰাথমিক প্ৰাদুৰ্ভাৱ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ প্ৰাদেশিক প্ৰাধান্য প্ৰান্তত প্ৰান্তৰ প্ৰাপ্ত প্ৰাপ্তবয়স্কই প্ৰাপ্তি প্ৰাবল্য প্ৰাভাৱ প্ৰামাণ্য প্ৰায় প্ৰায়বিলাক প্ৰায়বোৰ প্ৰায়ভাগৰেপৰা প্ৰায়শ্চিত্ত প্ৰায়েই প্ৰাসংগিক প্ৰাহ্ণ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰাৰ্থনা প্ৰাৰ্থিত্ব প্ৰাৰ্থী প্ৰাৰ্থীবোৰেই প্ৰাৰ্থীৰ প্ৰিয় প্ৰিয়জনৰ প্ৰিয়তম প্ৰিয়তমা প্ৰিয়পাত্ৰ প্ৰিয়ম্বদা প্ৰিয়া প্ৰিয়ে প্ৰীতি প্ৰীতিমেল প্ৰেক্ষাপটত প্ৰেছত প্ৰেত প্ৰেতাত্মা প্ৰেতে প্ৰেম প্ৰেমত প্ৰেমিক প্ৰেমিকা প্ৰেমৰ প্ৰেমৰসে প্ৰেৰণ প্ৰেৰণা প্ৰেৰিত প্ৰোৎসাহ প্ৰৌঢ়ত্বৰ প্ৰৰোচনাত প্ৰৱক্তা প্ৰৱচন প্ৰৱণতা প্ৰৱণতাৰ প্ৰৱন্ধবোৰ প্ৰৱল প্ৰৱহমান প্ৰৱাসত প্ৰৱাহ প্ৰৱেশ প্ৰৱেশাধিকাৰ প্ৰৱৰ্তন প্ৰৱৰ্তনৰ পৰক পৰকঘৰ পৰচৰ্চা পৰজীৱী পৰত পৰনিন্দা পৰব পৰবেই পৰবৰ পৰম পৰমহংস পৰমানন্দ পৰমেশ্বৰ পৰমেশ্বৰে পৰম্পৰা পৰম্পৰাগত পৰম্পৰাগতভাৱে পৰম্পৰাহে পৰম্পৰাৰ পৰলোকপ্ৰাপ্তি পৰলোকে পৰশত পৰশা পৰশুৰামক পৰস্পৰ পৰস্পৰৰ পৰা পৰাই পৰাইবা পৰাকৈ পৰাচিত পৰাজয় পৰাজয়ে পৰাজয়ৰ পৰাজিত পৰাটো পৰাণ পৰাতো পৰাদি পৰাধীনতা পৰাপক্ষত পৰামৰ্শ পৰামৰ্শও পৰামৰ্শঘৰটো পৰামৰ্শমতে পৰায়ণ পৰায়ন পৰাস্ত পৰাহে পৰাহ্ণ পৰাৰ পৰি পৰিকল্পনা পৰিকল্পিত পৰিক্ৰমা পৰিক্ৰমাৰ পৰিকৰ পৰিগণিত পৰিচয় পৰিচয়ৰ পৰিচালক পৰিচালকৰ পৰিচালকৰূপে পৰিচালনা পৰিচালনাৰ পৰিচালিকা পৰিচালিত পৰিচিত পৰিচ্ছদ পৰিচ্ছন্ন পৰিচ্ছন্নতা পৰিচৰ্চাৰ পৰিছ পৰিছিল পৰিছিলোঁ পৰিছে পৰিছেহি পৰিছোঁ পৰিজন পৰিণত পৰিণাম পৰিণীত পৰিণীতা পৰিত্যাগ পৰিত্ৰাণ পৰিদৰ্শক পৰিদৰ্শন পৰিধান পৰিধি পৰিধিত পৰিপক্ব পৰিপন্থী পৰিপাটি পৰিপাটিকৈ পৰিপূৰক পৰিপূৰ্ণ পৰিপ্ৰেক্ষিতত পৰিব পৰিবলৈ পৰিবহণ পৰিবহন পৰিবাৰ পৰিবিহি পৰিবেষ্টিত পৰিম পৰিমাণ পৰিমাণে পৰিমাণৰ পৰিমানে পৰিমাৰ্জনা পৰিয়াল পৰিয়ালত পৰিয়ালৰ পৰিয়ালৰপৰা পৰিয়ালৰফালেমূৰফালৰ পৰিয়েই পৰিল পৰিলক্ষিত পৰিলহি পৰিলা পৰিলে পৰিলেই পৰিলোঁ পৰিলোঁ পৰিশিষ্ট পৰিশোধ পৰিশ্ৰম পৰিশ্ৰমেৰে পৰিশ্ৰমৰ পৰিষদ পৰিষদত পৰিষদসকলৰ পৰিষদো পৰিষদৰ পৰিষসকলৰ পৰিষ্কাৰ পৰিষৰ পৰিসমাপ্তি পৰিস্কাৰ পৰিস্থিতিত পৰিস্থিতিতে পৰিস্থিতিৰ পৰিস্থিতৰ পৰিস্ফুট পৰিস্মিতা পৰিসৰে পৰিহাসৰ পৰিহাৰ পৰিহৰ পৰিহৰি পৰিৱহণ পৰিৱেশ পৰিৱেশত পৰিৱেশন পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন পৰিৱৰ্তনবোৰ পৰিৱৰ্তনশীল পৰিৱৰ্তনসমূহ পৰিৱৰ্তনৰ পৰিৱৰ্তিত পৰিৱৰ্তে পৰী পৰীক্ষণ পৰীক্ষা পৰীক্ষাগাৰ পৰীক্ষানিৰীক্ষা পৰীক্ষামূলক পৰীয়া পৰুৱা পৰুৱাআগ পৰুৱাই পৰুৱাৰ পৰে পৰে পৰেও পৰেকত পৰেশ পৰেহি পৰোঁ পৰোঁতে পৰোপকাৰী পৰোৱা পৰ্ব পৰ্বত পৰ্বতক পৰ্বতটো পৰ্বতমালা পৰ্বতা পৰ্বতাৰোহণ পৰ্বতীয়া পৰ্বতে পৰ্বতৰ পৰ্ব্বততকীৰ্ত্তি পৰ্বৰ পৰ্মানন্দ পৰ্যন্ত পৰ্যবেক্ষণ পৰ্যাপ্ত পৰ্যায়ত পৰ্যায়লৈ পৰ্যায়ৰ পৰ্যালোচনা পৰ্যালোচনাত পৰ্যালোচিত পৰ্য্যটক পৰ্য্যটন পৰ্য্যটনৰ পৰ্য্যটনৰফালে পৰ্য্যন্ত পৰ্য্যবেক্ষণ পৰ্য্যায়ত পৰ্য্যালোচনা পৰৰ পৰৰাষ্ট্ৰই পৰৱৰ্তী পৰৱৰ্তীকালত পৰৱৰ্তীসময়ত পৱন পৱিত্ৰ পৱিত্ৰধাম ফঁহিয়া ফকিৰৰ ফকীৰ ফকীৰৰ ফকৰা ফকৰাৰ ফচল ফচলানবিচৰ ফটা ফটাই ফটামুখেৰে ফটিক ফটিকাৰ ফটুৱাই ফটুৱাইবিলাকত ফটো ফটোকেইখন ফটোখন ফটোগ্ৰাফিক ফটোগ্ৰাফী ফটোৱাক ফট্ ফট্ফটীয়া ফণি ফণিধৰ ফনোগ্ৰাফেৰে ফন্দি ফয়চলানবিচৰ ফয়থলা ফলটোৰ ফলত ফলপ্ৰসূ ফলমূলৰ ফলশ্ৰুতিত ফলস্বৰূপে ফলাফল ফলাফলি ফলীয়া ফলে ফলৌ ফলৌৱাৰ ফল্গূৎসৱ ফলৰ ফলৱতী ফষ্টি ফাঁকি ফাঁকিদাৰ ফাঁকিবাজ ফাঁকে ফাঁচি ফাঁচিত ফাঁট ফাইনেলৰ ফাইল ফাইলটো ফাইলত ফাইলসমূহ ফাইলা ফাইলাৰ ফাইলৰ ফাউণ্ডেচন ফাউণ্ডেচনে ফাউণ্ডেছনৰ ফাউণ্ডেছনৰদ্বাৰা ফাকি ফাকুৱা ফাকুৱাৰ ফাগুণৰ ফাগুন ফাগুনৰ ফাচ্ ফাজলামি ফাট ফাটকতে ফাটকলৈ ফাটকৰ ফাটা ফাটিব ফাটেকলৈ ফাণ্ড ফাদিল ফান্দ ফাপৰে ফাল ফালপৰা ফাললৈ ফালি ফালিচালে ফালিব ফালিলে ফালে ফালেও ফালেমূৰ ফাল্কে ফাল্গুনী ফালৰ ফালৰপৰা ফালৰে ফাৰ্নাণ্ডেজৰ ফাৰ্লংমান ফাৰ্ষ্ট ফিকা ফিকিৰ ফিচিঙা ফিচিঙি ফিছিয়েল ফিট ফিতা ফিফাৰ ফিলিপে ফিল্ম ফিৰিঙতি ফুই ফুকন ফুকননীঅনলাইন ফুকননীও ফুকনে ফুকনেউনত্ৰিশ ফুকনৰ ফুকা ফুচফুচায় ফুচফুচীয়া ফুচীয়া ফুচুং ফুচুলনিৰ ফুচুলাই ফুচুৰিলৈ ফুচ্ ফুচ্ফুচাবলৈ ফুচ্ফুচাবৰ ফুচ্ফুচুৱা ফুট ফুটবল ফুটবলাৰ ফুটহে ফুটা ফুটাই ফুটাইছিল ফুটাটো ফুটাটোত ফুটাত ফুটাব ফুটি ফুটিছিল ফুটিছিলবছৰীয়া ফুটীয়া ফুটে ফুটেছে ফুটেৰেই ফুল ফুলক ফুলজাৰি ফুলটিৰ ফুলনি ফুলনী ফুলপাহি ফুলবোৰ ফুলা ফুলি ফুলিছা ফুলিছাঁ ফুলিছে ফুলিলি ফুলে ফুলেৰে ফুলৰ ফুলৰা ফুৰ ফুৰা ফুৰাই ফুৰাইছিল ফুৰাবলৈ ফুৰালো ফুৰালোঁ ফুৰি ফুৰিছ ফুৰিছিল ফুৰিছে ফুৰিব ফুৰিবলৈ ফুৰিবা ফুৰিম ফুৰে ফুৰোঁতা ফুৰোঁতে ফুৰোৱা ফুৱাই ফুৱাইছে ফুৱাওঁতে ফেঁচা ফেঁচাৰ ফেঁটী ফেইচবুকত ফেচবুক ফেচবুককে ফেচবুককো ফেচবুকত ফেটটো ফেটী ফেনে ফেনৰ ফেপেৰি ফেব্ৰুয়াৰি ফেব্ৰুৱাৰী ফেব্ৰুৱাৰীত ফেব্ৰুৱাৰীলৈ ফেব্ৰুৱাৰীৰ ফেব্ৰুৱাৰীৰপৰা ফেল ফেলাবে ফেলোশ্বিপ ফেহুজালি ফেৰা ফেৰাহে ফেৰাৰ ফেৰি ফেৰী ফেৰীত ফেৰীবোৰ ফেৰীসমূহক ফেৰীসেৱা ফেৰেষ্টাই ফেৰৰ ফোঁট ফোঁপাই ফোঁপোলা ফোঁহা ফোচ্ ফোট ফোটেৰে ফোটোকাৰে ফোন ফোৰছেদ ফ্লিপবুক ফ্লেগশ্বিপ ফ্লেপ্স ফ্ৰক ফ্ৰাঙ্ক ফ্ৰাঞ্চৰ ফ্ৰান্স ফ্ৰান্সৰ ফ্ৰি ফ্ৰী ফ্ৰেংকলিন ফ্ৰেঙ্ক ফ্ৰেচাৰ্চ ফ্ৰেচাৰ্চলৈ ফ্ৰেচাৰ্চৰ ফ্ৰেঞ্চ ফ্ৰেডেৰিক ফৰক ফৰকাল ফৰকৈ ফৰনি ফৰমেট ফৰাচী ফৰিং ফৰিয়াদী ফৰিয়াদৰ ফৰ্ ফৰ্ম ফৰ্মুটি বঁটা বঁটাৰ বঁটাৰে বংগ বংগবিন্ধ্য বংগমূলীয় বংগমূলীয়সকলৰ বংগলৈ বংগৰ বংশ বংশত বংশতে বংশতেই বংশধৰ বংশাৱলী বংশৰ বংশৰে বইকি বইচ বউটীক বওঁতা বওঁতে বওক বওজ বওটো বকতা বকনি বকি্চচ বকুল বক্তব্য বক্তব্যৰ বক্তা বক্তাৰ বক্তৃতা বক্তৃতাত বক্তৃতাবোৰত বক্তৃতাৰ বক্সিং বকৰাণিত বকৱাৰ বখলা বখলে বগলী বগলীটো বগলীনিতৌ বগা বগাই বগী বগে বগৈ বগৰী বঙলালৈ বঙহী বঙহীয়ে বঙাইগাঁও বঙালী বঙালীভাষীসকলৰ বঙালীৰ বঙ্কিম বঙ্গদেশৰ বঙ্গলাত বঙ্গাব্দ বঙ্গালী বঙ্গালীৰ বঙ্গালৰ বঙ্গীয় বঙ্গোপসাগৰৰ বঙ্গৰ বঙ্গৰদুহাজাৰ বঙ্হ বচন বচনঃ বচনঃআদাৰে বচনঃউশাস বচনঃঋণৰ বচনঃএক বচনঃখোৰাই বচনঃগৰু বচনঃচক্ষু বচনঃছয়ে বচনঃজালুক বচনঃজ্ঞানীক বচনঃটিক বচনঃটুলুঙা বচনঃদেশ বচনঃধনৰ বচনঃনিস্ফল বচনঃবৈশ্যৰ বচনঃভূমিক বচনঃভোজনৰ বচনঃশীত বচনঃশৰণ বচনকাৱৈ বচনটিয়ে বচনটো বচনফাকি বচনবোৰত বচনে বচনৰ বচা বচাব বচোৱা বচোৱাৰ বছেৰেকত বছেৰেকলৈ বছৰ বছৰছেৰেক বছৰজোৰা বছৰটোৰ বছৰত বছৰতে বছৰতেবছৰীয়া বছৰবছৰীয়া বছৰবোৰত বছৰমান বছৰমানৰ বছৰলৈ বছৰসমূহৰ বছৰি বছৰিবছৰীয়া বছৰীয়া বছৰে বছৰেকীয়া বছৰেৰ বছৰেৰে বছৰৰ বজা বজাই বজাইছিল বজাত বজালী বজালে বজালৈকে বজাৰ বজাৰত বজাৰসমূহ বজাৰৰ বজ্ৰক বজ্ৰকণ্ঠৰ বজ্ৰপাত বঞ্চক বটা বটাত বটালি বটাস্বৰূপে বড় বড়সীবাণ বড়া বড়াৰি বড়ো বড়োলেণ্ড বড়োসকলক বড়োসকলে বড়োৱেই বডী বঢ়া বঢ়াই বঢ়াব বঢ়াবলৈ বঢ়ায় বঢ়িয়া বঢ়িয়াকৈ বঢ়োৱা বণিজ বণ্ড বতা বতাহ বতাহছাটি বতাহজাক বতাহত বতাহে বতাহেই বতাহৰ বতিয়া বত্ৰিশ বতৰত বতৰা বতৰাত বদন বদনাম বদমাচ বদলি বদান্য বদি বদ্ধ বদ্ধমূল বদৰিকাশ্ৰম বদৰিকাশ্ৰমত বধা বধিব বধূ বধে বধ্য বনগীত বনজ বননি বননিয়ে বনফুল বনাই বনাইছে বনাইৰ বনানি বনাব বনাবলৈ বনালোঁ বনােৱাৰিলে বনি বনিজ বনিতা বনুং বনে বনোৱা বন্তি বন্দনা বন্দিত্ব বন্দী বন্দীক বন্দীকে বন্দীগাওঁ বন্দীজন বন্দীশালৰ বন্দীসকল বন্দুক বন্দে বন্ধ বন্ধকত বন্ধগৈ বন্ধন বন্ধা বন্ধাকবি বন্ধু বন্ধুক বন্ধুত্ব বন্ধুত্বসুলভ বন্ধুসকল বন্ধুসকলৰ বন্ধুৰে বন্ধোৱা বনৰ বনৰীয়া বপাই বপুৰা বপুৰাৰ বপুৰি বপুৰিয়ে বমা বম্ বয় বয়ন বয়স বয়সত বয়সতে বয়সলৈকে বয়সিয়াল বয়সীয়া বয়সে বয়স্ক বয়সৰ বয়ান বয়েই বয়েডৰ বলঅধিক বলক বলত বলতে বলদ বলদত বলদেৱ বলধা বলধে বলনা বলব বলবে বলবেন বলা বলি বলিউড বলিউডৰ বলিছলন বলিছে বলিদি বলিয়া বলিয়াৰ বলী বলীৰ বলে বলেন বলেৰে বলৈ বলৈও বলৈকো বলৈহে বলোভদ্ৰ বলোৰাম বল্ট বল্লভ বল্লভদেৱ বল্লমাকৃতি বল্লাভাচাৰ্য বলৱণ্ত বশতঃ বশবৰ্তী বশিষ্ঠ বশিষ্ঠজায়া বশীভূত বশ্যতা বসতি বসতিআধা বসতিৰ বসন বসনসদাশিৱ বসন্ত বসন্তই বসন্তকাল বসন্তকালে বসন্তকালৰ বসন্তযোধঃ বসন্তৰ বসবাস বসবাসযোগ্য বসাতে বসিয়া বসু বসুন্ধৰাৰে বসুমতীয়ে বসুমতীৰ বসুমতীৰো বসুৰ বসুৱে বস্তু বস্তুও বস্তুকে বস্তুকেই বস্তুকো বস্তুটো বস্তুবিধো বস্তুবিলাক বস্তুবোৰ বস্তুৰ বস্তুৰহে বস্তুৰে বস্তুৱেই বস্ত্ৰ বস্ত্ৰহৰণ বসৱৰ্তী বহঁত বহঁতপুৰ বহঁতপুৰতো বহঁতপুৰহে বহন বহল বহলাই বহা বহাঁ বহাগ বহাগৰ বহাত বহাবলৈ বহালই বহাৰ বহি বহিছিল বহিব বহিবলৈ বহিয়া বহিয়ে বহিল বহিলোহি বহিষ্কাৰ বহিষ্কৰণ বহিৰ্গমন বহিৰ্প্ৰকাশ বহিৰ্বিভাগ বহিৰ্বিশ্বত বহিৰ্ভূত বহী বহু বহুকেইখন বহুকেইজন বহুকেইজনী বহুকেইটা বহুখিনি বহুগুণ বহুজন বহুত বহুতক বহুতকে বহুতবাৰ বহুতে বহুতেই বহুতো বহুতৰ বহুদিন বহুদিনীয়া বহুপ্ৰকাৰে বহুবাৰ বহুবৰ্ষজীৱী বহুভাষিক বহুভাষিতাৰ বহুমুখী বহুমূলীয়া বহুল বহুলভাৱে বহুলাংশে বহুলোক বহুলোকক বহুলোকে বহুসংখ্যক বহুৎ বহুৰূপী বহুৱা বহুৱাই বহুৱাইছিলোঁ বহুৱাবলৈ বহুৱালি বহুৱালো বহুৱাৰ বহুৱাৰে বহে বহে বহোঁতা বহোঁতে বহ্নি বহ্নিত বাঁ বাঁওকাষ বাঁওখন বাঁওদিশ বাঁওপন্থী বাঁওপিনে বাঁওফাল বাঁওভৰি বাঁওহতীয়া বাঁওহাত বাঁক বাঁশৰি বাঁহ বাঁহত বাঁহতল বাঁহপাতেই বাঁহী বাঁহীৰ বাঁহেৰে বাঁহে বাঁহৰ বাঁৰী বাঁৰীৰ বাং বাংলা বাংলাদেশ বাংলাদেশতো বাংলাদেশী বাংলাদেশীক বাংলাদেশৰ বাংলাৰ বাঃ বাই বাইক বাইচ বাইছ বাইছখন বাইছে বাইজেণ্টাইন বাইদেউ বাইদেউক বাইদেৱে বাইলত বাইহাটা বাইৰন বাইৰে বাউল বাউলী বাও বাওঁ বাওঁতে বাওঁপন্থী বাওৱে বাক বাকচ বাকনৰৰ বাকপটুতাত বাকলি বাকলিটো বাকলিৰ বাকি বাকী বাকীছোৱা বাকীবোৰে বাক্য বাক্যবাণ বাক্যশাৰী বাক্সা বাক্সাৰ বাখৰ বাখৰি বাগবজাৰৰ বাগযন্ত্ৰ বাগানবিলাস বাগি বাগিচাত বাগিচাৰ বাগিছা বাগিছাবোৰত বাগিছাৰ বাগী বাগোন বাগৰ বাগৰি বাঘ বাঘিনী বাঘে বাঘৰ বাঙ্গালী বাচ বাচন বাচাৰ বাচি বাচ্ছা বাছখন বাছনি বাছি বাছিবলৈ বাছে বাজ বাজক বাজনা বাজলৈ বাজি বাজিল বাজে বাজ বাজযদি বাঝে বাঞ্ছনীয় বাঞ্ছা বাঞ্ছিত বাট বাট বাটকটীয়া বাটচ বাটছোৱা বাটটোহে বাটত বাটতে বাটলাৰ বাটলৈ বাটলৈকেতো বাটে বাটেদি বাটোৱাৰা বাটৰ বাড়ীৰ বাঢ়ি বাঢ়িব বাঢ়িবলৈ বাঢ়িল বাঢ়িলে বাঢ়িহে বাঢ়ে বাণিজ্য বাণিজ্যিকীকৰণ বাণিজ্যৰ বাণী বাণীকান্ত বাণীবদ্ধ বাণৰ বাত বাতাৱৰণ বাতি বাতিক বাতিলৈ বাতীয়া বাতৰি বাতৰিকেইটাৰ বাতৰিত বাথৌ বাদ বাদকে বাদামী বাদিয়া বাদুলি বাদুলী বাদুৰ বাদে বাদেই বাদেও বাদ্য বাদ্যবোৰ বাদ্যযন্ত্ৰ বাদ্যৰ বাধা বাধাৰ বাধ্য বাধ্যতামূলক বান বানপানী বানপানীয়ে বানি বানুৰ্জী বানে বান্দৰ বান্দৰজাক বান্ধ বান্ধত বান্ধবীৰ বান্ধি বান্ধিছে বান্ধিব বান্ধিলে বান্ধিলোঁ বান্ধৰ বান্ধৱ বান্ধৱী বান্ধৱীক বান্ধৱীসকল বান্ধৱীসকলৰ বানৰ বাপ বাপু বাপুক বাপে বাপেক বাপেকক বাপেকী বাপেকে বাপেকৰ বাপেৰ বাপেৰাই বাপৰো বাব বাবটো বাবা বাবাঁহতৰ বাবাক বাবাকণ বাবাটো বাবাৰ বাবু বাবুক বাবুকে বাবুয়ে বাবুল বাবুৰ বাবুৱে বাবে বাবেই বাবেও বাবেহে বাবৰি বাম বামন বামলৈ বামুণ বামুণটি বামুণৰ বামে বায় বায়ন বায়ু বায়ুৰ বায়েক বাল বালক বালকৃষ্ণ বালি বালিত বালিৰ বালীবধ বাল্ব বাল্বৰ বাল্মীকি বাল্মীকিপ্ৰতিভা বাল্য বাল্যকালছোৱাৰ বাষ্প বাস বাসকৰা বাসনা বাসস্থান বাসস্থানৰ বাসিন্দা বাসিন্দাৰ বাসী বাসুদেৱ বাস্তৱ বাস্তৱত বাস্তৱতাবোধৰ বাস্তৱায়িত বাস্তৱিক বাহ বাহক বাহত বাহন বাহাদুৰ বাহাদুৰেও বাহানি বাহি বাহিনী বাহিৰ বাহিৰত বাহিৰলৈ বাহিৰা বাহিৰিতে বাহিৰে বাহিৰেই বাহিৰেও বাহিৰৰ বাহু বাহুত বাহুল্য বাহুৰি বাহো বাহ্ বাহ্যজ্ঞানশূন্য বাহ্যিক বাহৰ বাৰ বাৰকুৰি বাৰজন বাৰটা বাৰণ বাৰণীয়ে বাৰত বাৰমান বাৰা বাৰাংগণাৰ বাৰাণ্ডা বাৰাণ্ডাত বাৰাণ্ডাতে বাৰাণ্ডাৰ বাৰানসী বাৰানসীত বাৰি বাৰিষা বাৰী বাৰীখন বাৰীত বাৰীলৈ বাৰীৰ বাৰু বাৰুকৈয়ে বাৰুদ বাৰে বাৰেই বাৰেওটি বাৰো বাৰ্ডছ বাৰ্ণাৰ্ড বাৰ্তা বাৰ্তাৰ বাৰ্নছৰ বাৰ্ষিক বাৰ্ষিকী বাৰৰ বাৱে বিং বিংকৰা বিংশ বিকট বিকল্প বিকশিত বিকাইলোঁ বিকাশ বিকাশৰ বিকিৰণ বিকৃত বিকৃতকৰণো বিক্ষত বিক্ৰমৰ বিক্ৰিয়া বিক্ৰী বিখ্যাত বিগ বিগত বিগলিফ বিগ্ৰহ বিগ্ৰহৰ বিঘিনি বিচনী বিচাট বিচাপে বিচাৰ বিচাৰক বিচাৰপতি বিচাৰপতিসকলৰ বিচাৰবিভাগ বিচাৰবিভাগীয় বিচাৰবিভাগে বিচাৰি বিচাৰিছিল বিচাৰিছে বিচাৰিব বিচাৰিবও বিচাৰিবলৈ বিচাৰে বিচাৰোঁ বিচিত্ৰ বিচিব বিচ্ছিন্ন বিচ্ছুৰণ বিচ্ছুৰিত বিচ্ছেদ বিচ্ছেদলৈ বিচৰা বিচৰাৰ বিছ বিছনা বিছনাতে বিছনাৰ বিছনিৰ বিজপি বিজয় বিজয়লক্ষ্মী বিজয়া বিজয়ী বিজয়ৰ বিজুতি বিজুলি বিজুলী বিজুলীটি বিজুলীৰ বিজেতা বিজেপি বিজ্ঞান বিজ্ঞানসন্মতভাৱে বিজ্ঞানী বিজ্ঞানৰ বিজ্ঞাপন বিট বিটা বিটোৱিন বিড়ম্বনা বিত বিতণ্ডা বিতফেৰা বিতাৰণ বিতুষ্ট বিতোপণ বিতোপন বিত্তীয় বিতৰণ বিতৰ্ক বিতৰ্কিত বিতৰ্কৰ বিদগ্ধ বিদায় বিদাৰি বিদিত বিদিশা বিদীৰ্ণ বিদুষী বিদুৰ বিদেশ বিদেশত বিদেশতো বিদেশনীতি বিদেশী বিদেশীক বিদেশে বিদেশৰ বিদেহ বিদ্ধ বিদ্বান বিদ্যমান বিদ্যা বিদ্যাটো বিদ্যাত বিদ্যাধন বিদ্যাভূষণে বিদ্যায় বিদ্যালয় বিদ্যালয়খন বিদ্যালয়খনত বিদ্যালয়খনৰ বিদ্যালয়ত বিদ্যালয়তো বিদ্যালয়লৈ বিদ্যালয়সমূহৰ বিদ্যালয়ে বিদ্যালয়ৰ বিদ্যালয়ৰদ্বাৰা বিদ্যালয়ৰপৰা বিদ্যাহীন বিদ্যাৰ বিদ্যাৰম্ভ বিদ্যাৱন্ত বিদ্যুত বিদ্যুৎ বিদ্যে বিদ্ৰ বিদ্ৰূপ বিদ্ৰোহ বিদ্ৰোহক বিদৰ্ভ বিধ বিধাতা বিধাতাই বিধাতাৰ বিধান বিধানসভা বিধানসভাত বিধানসভাসমূহৰৰ বিধানসভাৰ বিধায়ক বিধায়কজনক বিধায়কজনলৈ বিধায়কজনে বিধায়কজনেই বিধায়কজনো বিধায়কসকল বিধায়কসকলৰ বিধায়কৰ বিধায়িনী বিধি বিধিউন্নয়নকাৰীপৰিসংখ্যাকুকিৰ বিধিবোৰ বিধেয়কখন বিধ্বস্ত বিধৰ বিধৰে বিধৱা বিননি বিনন্দ বিনয় বিনয়াৱনত বিনা বিনাই বিনাকাৰণতে বিনাচৰ্তে বিনাদোষত বিনাদোষে বিনামূলীয়া বিনামূলীয়াকৈ বিনায়ক বিনালে বিনিময় বিনিময়ত বিনিময়ৰ বিনে বিন্দু বিন্দুকাশী বিন্দুৰ বিন্ধাটোৱেদি বিন্ধাত বিন্ধাৰ বিন্যাস বিপক্ষ বিপক্ষে বিপণি বিপদ বিপদগ্ৰস্ত বিপদহাৰী বিপদে বিপদৰ বিপিএল বিপিএলৰ বিপুল বিপুলক বিপুললৈ বিপুলহঁত বিপুলহঁতে বিপুলহঁতৰ বিপুলে বিপুলেও বিপুলেনো বিপুলৰ বিপ্লৱদা বিপ্লৱৰ বিপ্ৰক বিপ্ৰে বিপ্ৰৰ বিপৰীত বিপৰীতে বিফল বিফলে বিবদমান বিবস্ত্ৰ বিবাদ বিবাদবোৰৰ বিবাহ বিবাহাৰ বিবাহিত বিবাহিতা বিবাহৰ বিবিচি বিবিধ বিবিধাতা বিবিধাতাময় বিবুধি বিবৃতিমোবাইল বিবেক বিবেকানন্দ বিবেচনা বিবেচনালৈ বিবৰ্ণ বিভক্ত বিভাগত বিভাগীয় বিভাগে বিভাগৰ বিভাগৰদ্বাৰা বিভাজন বিভাজনৰ বিভিন্ন বিভীষিকা বিভুক বিভূষিত বিভেদ বিভোৰ বিভ্ৰান্ত বিভ্ৰান্তিকৰ বিমল বিমূঢ় বিমূৰ্ত বিমৰ্ষ বিমৰ্ষিতভাৱে বিয়পা বিয়পি বিয়লি বিয়া বিয়াই বিয়াএনেই বিয়াখন বিয়ায় বিয়ালৈ বিয়াৰ বিয়ৈ বিয়ৈনী বিয়োগ বিয়োগৰ বিল বিলই বিলকিতো বিলাই বিলাওঁ বিলাক বিলাকক বিলাকে বিলাকেও বিলাকো বিলাকৰ বিলাতী বিলাতৰপৰা বিলাস বিলাসপুৰৰ বিলাসিতা বিলাহ বিলাহী বিলি বিলীন বিলুপ্তপ্ৰায় বিলুপ্তি বিলোচনা বিলোৱা বিলোৱাই বিলৰ বিশদ বিশাল বিশাৰদ বিশিষ্ট বিশুদ্ধ বিশুদ্ধতাৰ বিশৃংখলিত বিশেষ বিশেষকৈ বিশেষজ্ঞসকলে বিশেষজ্ঞৰ বিশেষত্ব বিশেষভাবে বিশেষভাৱে বিশ্ব বিশ্বকবি বিশ্বকাপ বিশ্বকোষ বিশ্বকোষখনি বিশ্বজনীন বিশ্বজিৎ বিশ্বজুৰি বিশ্বদৰবাৰত বিশ্বনাথ বিশ্বনাথৰ বিশ্বফৰ বিশ্ববন্দিত বিশ্ববিখ্যাত বিশ্ববিদ্যালয় বিশ্ববিদ্যালয়ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিশ্বব্যাপী বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিশ্বভাৰতীলৈ বিশ্বভাৰতীৰ বিশ্বমাৰীৰ বিশ্বযাত্ৰাৰ বিশ্বযুদ্ধ বিশ্বযুদ্ধত বিশ্বযুদ্ধৰ বিশ্বস্ত বিশ্বাস বিশ্বাসঘাত বিশ্বাসী বিশ্বাসীসকলে বিশ্বাসীৰ বিশ্বাসে বিশ্বাসৰ বিশ্বৰ বিশ্লেষক বিশ্লেষণ বিশ্ৰাম বিষ বিষটো বিষণ্ণ বিষত বিষবাষ্প বিষম বিষময় বিষয় বিষয়ঃ বিষয়ক বিষয়খন বিষয়টো বিষয়ত বিষয়বোৰ বিষয়ভাৰ বিষয়সমূহ বিষয়সমূহৰ বিষয়া বিষয়াই বিষয়াসকল বিষয়াসকলকো বিষয়াসকলৰ বিষয়াৰ বিষয়ে বিষয়েই বিষয়েও বিষয়েদায়লুপ্তিআচৰণ বিষয়েহে বিষয়ৰ বিষাক্ত বিষাদ বিষুবত বিষুবন বিষ্ঠাক বিষ্ণু বিষ্ণুপ্ৰসাদ বিষ্ণুমূৰ্তি বিষ্ণুমূৰ্তিটোকে বিসংগতি বিসংবাদী বিসুখ বিসুখে বিস্তাৰ বিস্তাৰতকৈ বিস্তাৰিত বিস্তাৰৰ বিস্তীৰ্ণ বিস্তৃত বিস্তৰ বিস্ফোৰক বিস্ফোৰণ বিস্বাশবদে বিস্ময় বিসৰ্জন বিহ বিহকে বিহপুৰীয়া বিহাৰ বিহাৰীলাল বিহাৰীলালৰ বিহাৰৰ বিহীন বিহু বিহুক বিহুটি বিহুটিৰ বিহুত বিহুৰ বিহুৰূপেও বিহুৱানৰ বিহুৱে বিহে বিহৰ বিৰ বিৰং বিৰক্ত বিৰক্তও বিৰক্তি বিৰক্তিৰ বিৰঙ বিৰচতি বিৰল বিৰলা বিৰাগ বিৰাগৰ বিৰাজমান বিৰাট বিৰিঞ্চিকুমাৰ বিৰিণাৰ বিৰিয়াই বিৰুদ্ধ বিৰুদ্ধে বিৰূপ বিৰোধ বিৰোধিতা বিৰোধিতাত বিৰোধী বিৱাহিত বিৱৰণ বিৱৰি বিৱৰ্তন বীজ বীজাণু বীণা বীতশ্ৰদ্ধ বীভৎস বীৰ বীৰত্ব বীৰত্বৰে বীৰপাল বীৰপালৰ বীৰবৰে বীৰাংগনা বীৰেন্দ্ৰ বীৰ্য্য বীৰৰ বুক বুকত বুকনুক বুকু বুকুখন বুকুজোৰা বুকুত বুকুতে বুকুৰ বুকুৰা বুকুৱা বুকুৱেদি বুছ বুজ বুজকে বুজন বুজনি বুজা বুজাই বুজাবলৈ বুজাবুজি বুজায় বুজালে বুজি বুজিছ বুজিছেনে বুজিছো বুজিছোঁ বুজিব বুজিয়া বুজিলো বুজে বুজো বুজোহঁক বুজোৱা বুজৰবৰুৱা বুঝিবন্ত বুঝিয়া বুট বুটজোতা বুটলা বুটলি বুটাম বুটামত বুঢ়া বুঢ়াই বুঢ়াক বুঢ়াকালৰ বুঢ়াগোহাঁইৰ বুঢ়াগোহাঁয়ে বুঢ়াত বুঢ়াতামোল বুঢ়াবয়সত বুঢ়ালৈ বুঢ়ালোকে বুঢ়াৰ বুঢ়ী বুঢ়ীক বুঢ়ীগোসাঁনী বুঢ়ীদিহিং বুঢ়ীমাক বুঢ়ীমাকে বুঢ়ীয়ে বুঢ়ীয়েও বুঢ়ীৰ বুদ্ধ বুদ্ধঈশ্বৰ বুদ্ধদেৱ বুদ্ধি বুদ্ধিজীৱী বুদ্ধিজীৱীৰ বুদ্ধিটো বুদ্ধিটোও বুদ্ধিমত্তা বুদ্ধিমান বুদ্ধিমানৰ বুদ্ধিৰ বুদ্ধিৰে বুধ বুধবাৰ বুধি বুধিটো বুধিয়ক বুধুনীকে বুনি বুনিয়াদ বুয়েনচ বুলনি বুলি বুলিও বুলিছিল বুলিব বুলিবলৈ বুলিবা বুলিয়েই বুলিলতহে বুলিলি বুলিলে বুলিলেই বুলিলেও বুলিলেহে বুলিহে বুলে বুসি বুৰ বুৰঞ্জী বুৰঞ্জীত বুৰঞ্জীপ্ৰসিদ্ধ বুৰঞ্জীবিদ বুৰঞ্জীবিদসকলে বুৰঞ্জীমূলক বুৰঞ্জীৰ বুৰত বুৰাই বুৰালে বুৰি বুৰৈ বুৰ্জোৱা বুৰ্বক বুৱাই বৃক্ষ বৃক্ষতে বৃটিছসকলে বৃটীছ বৃত্তান্ত বৃত্তান্তও বৃত্তান্তৰ বৃত্তি বৃত্তিৰ বৃথাই বৃদ্ধ বৃদ্ধকালত বৃদ্ধসৱে বৃদ্ধা বৃদ্ধি বৃদ্ধিৰ বৃন্দ বৃন্দই বৃন্দও বৃন্দক বৃন্দকে বৃন্দকো বৃন্দাবন বৃন্দাবনলৈ বৃষ্টি বৃহত্ বৃহত্তম বৃহত্ত্ব বৃহদাৰণ্যক বৃহস্পতিবাৰ বৃহস্পতিবাৰে বৃহৎ বেঁকা বেঁকাকৈ বেং বেংক বেংকত বেংকে বেংকৰ বেই বেক বেকী বেকেটা বেক্টেৰিয়াৰ বেগত বেগতে বেগধৰি বেগমৰ বেগাই বেগেতীয়া বেগেৰে বেঙা বেঙাটো বেঙামুণ্ডা বেঙামুণ্ডাই বেঙেনা বেঙেনাআটী বেঙ্গল বেঙ্গেনাৰ বেঙ্গৰ বেচ বেচা বেচাও বেচি বেচিথৈ বেচিব বেচিবলৈ বেচেৰা বেচেৰাহঁতৰ বেচেৰাৰ বেচেৰী বেচেৰীৰ বেচোঁতা বেচ্ বেচৰ বেছ বেছাল্ট বেছি বেছিকৈ বেছিখিনি বেছিব বেছিভাগ বেছিভাগেই বেছিহে বেছৰ বেজপথাৰতেই বেজপথাৰলৈ বেজবৰুৱা বেজবৰুৱাৰ বেজাৰ বেজাৰে বেজাৰেৰে বেজাৰৰ বেজী বেজে বেজৰ বেজৰপথাৰ বেঞা বেঞ্জামিন বেটা বেটায় বেটি বেটী বেটীবিলাকক বেটীৰ বেটুপাত বেটুৰে বেড়ি বেডায় বেঢ়ি বেণু বেণুধৰ বেত বেততেই বেতন বেতনৰ বেতেৰে বেথা বেথাই বেথায়ে বেথাৰে বেথে বেদ বেদনা বেদনাৰ বেদনিধি বেদান্ত বেদান্তৰ বেদী বেদৰ বেনাৰত বেপাৰ বেপাৰৰ বেপ্টিষ্ট বেপৰোৱা বেপৰোৱাভাৱে বেমাৰ বেমাৰী বেয়া বেয়াই বেয়াও বেয়াকৈ বেয়াখিনিত বেয়াটো বেয়াা বেল বেলগাঁৱত বেলগুৰিত বেলফাষ্টত বেলা বেলি বেলিকা বেলিকোনেও বেলিটো বেলিটোৰ বেলিবিহীন বেলিয়ে বেলিয়েই বেলিৰ বেলুচিস্তানৰ বেলেগ বেলেগকৈ বেলেগতীয়া বেলেগৰ বেলোতে বেশ বেশ বেশুৱাৰ বেশ্যা বেশৰ বেহা বেহাই বেহাৰ বেৰ বেৰজুমি বেৰত বেৰবোৰ বেৰলৈ বেৰিলিয়ামেৰে বেৰিষ্টাৰ বেৰীম বেৰে বেৰেৰে বেৰোৱা বেৰৰ বেৱছাইটত বৈকানুৰ বৈকুণ্ঠ বৈকুণ্ঠেৰ বৈকুণ্ঠৰ বৈচিত্ৰ্য বৈচিত্ৰ্যক বৈচিত্ৰ্যময় বৈচিত্ৰ্যৰ বৈজ্ঞানিক বৈঠকত বৈঠকলৈ বৈদিক বৈদ্যদেৱ বৈধ বৈনায়েক বৈপ্লৱিক বৈমাণিক বৈয়াকৰণ বৈশাখত বৈশিষ্ট্য বৈশিষ্ট্যযুক্ত বৈশিষ্ট্যসূচক বৈশিষ্ট্যৰ বৈশ্য বৈশ্যক বৈশ্যৰ বৈষম্য বৈষ্ণব বৈষ্ণৱ বৈষ্ণৱসকলৰ বৈৰাগ্য বৈৰি বৈৰিত্ব বৈৰিৰ বৈৱৰ্ত বোকা বোকাই বোকাগাঁও বোকাজান বোকোছাত বোজা বোজাই বোজাখিনিয়ে বোট বোধকৰো বোধকৰোঁ বোধগম্য বোধগম্যতা বোধশক্তি বোধহয় বোনাপাৰ্ট বোন্দাকে বোপা বোপাই বোপাইক বোপাইহঁত বোপাইহে বোপাইৰ বোপায়ে বোপাহঁত বোমাৰ বোম্বে বোল বোলছবি বোলছবিখন বোলছবিৰ বোলন্ত বোলয় বোলা বোলে বোলেবোৰ বোলো বোলোঁ বোসেই বোৰ বোৰক বোৰকে বোৰকো বোৰত বোৰলৈ বোৰহে বোৰে বোৰেই বোৰেও বোৰ্ড বোৰৰ বোৰৰো বোৱঁতী বোৱা বোৱাই বোৱাদি বোৱাৰ বোৱাৰী বোৱাৰীজনীয়েও বোৱাৰীয়ে বোৱাৰীয়েও বোৱাৰীয়েক বোৱাৰীহঁতক বোৱাৰীহঁতৰ বোৱাৰীৰ বৌ বৌক বৌজনীয়ে বৌদ্ধ বৌদ্ধিক বৌৱকে বৌৱেক বৌৱেৰক ব্যংগ ব্যক্ত ব্যক্তি ব্যক্তিক ব্যক্তিগত ব্যক্তিগৰাকীয়ে ব্যক্তিজনক ব্যক্তিতকৈ ব্যক্তিত্ব ব্যক্তিত্বসম্পন্ন ব্যক্তিত্বৰ ব্যক্তিয়ে ব্যক্তিয়েও ব্যক্তিসকলক ব্যক্তিসকলে ব্যক্তিসত্ত্বাৰ ব্যক্তিৰ ব্যঙ্গ ব্যঙ্গকৌতুক ব্যঞ্জন ব্যতিক্ৰমী ব্যতীত ব্যভিচাৰ ব্যয় ব্যর্থ ব্যস্ত ব্যাকুল ব্যাকৰণৰ ব্যাখ্য ব্যাখ্যা ব্যাখ্যাকৰ্তাই ব্যাখ্যাত ব্যাঘাত ব্যাধ ব্যাধি ব্যাধিক ব্যাপক ব্যাপকভাৱে ব্যাপাৰ ব্যাপী ব্যায়বহুলতা ব্যাস ব্যাৱসায়িক ব্যাৱহাৰিক ব্যূহ ব্যৰ্থতা ব্যৱধান ব্যৱধানত ব্যৱসায় ব্যৱসায়ত ব্যৱসায়ী ব্যৱসায়ীসকল ব্যৱসায়ীসকলৰ ব্যৱস্থা ব্যৱস্থাই ব্যৱস্থাত ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থাৰ ব্যৱস্থাৰে ব্যৱহাৰ ব্যৱহাৰক ব্যৱহাৰকাৰী ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ ব্যৱহাৰটো ব্যৱহাৰত ব্যৱহাৰপাতি ব্যৱহাৰিক ব্যৱহাৰে ব্যৱহাৰৰ ব্যৱহৃত ব্লাডাৰ ব্লেক ব্সতু ব্ৰংকাইটিছ ব্ৰজধামৰ ব্ৰডকাষ্টিং ব্ৰহ্ম ব্ৰহ্মকুণ্ড ব্ৰহ্মচৰ্য্য ব্ৰহ্মপালে ব্ৰহ্মপুত্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰক ব্ৰহ্মপুত্ৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ব্ৰহ্মপুৱা ব্ৰহ্মবাদ ব্ৰহ্মবাসীহঁতৰ ব্ৰহ্মসূত্ৰ ব্ৰহ্মসূত্ৰসমূহে ব্ৰহ্মস্ব ব্ৰহ্মাণ্ড ব্ৰহ্মাণ্ডত ব্ৰহ্মৰজাৰ ব্ৰহ্মৰদৰে ব্ৰাইটনৰ ব্ৰাহ্মণ ব্ৰাহ্মণসকলৰ ব্ৰাহ্মণৰ ব্ৰিজেছ ব্ৰিটিছ ব্ৰিটিছক ব্ৰিটিছসকলে ব্ৰিটিছে ব্ৰিটিছৰ ব্ৰিটিশ ব্ৰিটেইন ব্ৰিটেইনত ব্ৰেক বৎসৰ বৎসৰত বৰং বৰক বৰককৈ বৰকন্দাজৰ বৰকাকতি বৰকাকতী বৰকৈ বৰখুঁটা বৰখুণে বৰগছ বৰগছগৰুৰ বৰগাং বৰগীত বৰগীতত বৰগীতৰ বৰগোহাঞি বৰঘৰ বৰঙণি বৰঙণিৰ বৰঙনি বৰঙনিসমূহ বৰঙ্গণি বৰচতিৰে বৰচাহবক বৰচাহাব বৰচাহাবলৈ বৰচাহাবৰ বৰচিৰাম বৰচোৰ বৰজাপি বৰঞ্চ বৰঠাকুৰ বৰঠাকুৰৰ বৰণ বৰণীয় বৰণীয়া বৰণীয়াক বৰণে বৰণেৰে বৰণৰ বৰণৰো বৰত বৰতালৰ বৰদলৈ বৰদলৈৰ বৰদৈচিলা বৰদৈচিলাজাক বৰদোৱা বৰদোৱাত বৰদোৱাৰ বৰপীৰা বৰপুখুৰী বৰপুত্ৰ বৰপেট বৰপেটটো বৰপেটটোৱেই বৰপেটা বৰপেটাল বৰপেটাৰ বৰপেটৰ বৰফ বৰফাটেকত বৰফুকন বৰবেঙেনা বৰভেটি বৰমতা বৰমুখা বৰল বৰলা বৰলাৰ বৰলুইত বৰলুইতৰ বৰশী বৰশীত বৰশ্ৰীৰাম বৰষাবৰ বৰষুণ বৰষুণজাক বৰষুণে বৰষুণৰ বৰষে বৰসবাহ বৰসাপ বৰা বৰাই বৰাও বৰাক বৰাগী বৰায়ে বৰাহ বৰাহক্ষেত্ৰ বৰাহী বৰাৰ বৰিষয় বৰিষে বৰুৱা বৰুৱাই বৰুৱাক বৰুৱানী বৰুৱানীয়ে বৰুৱানীৰ বৰুৱায়ো বৰুৱালৈ বৰুৱাৰ বৰে বৰেণ্য বৰ্ বৰ্গ বৰ্গই বৰ্গবিভাজন বৰ্গমাইল বৰ্জন বৰ্জনৰ বৰ্জিত বৰ্ড বৰ্ডখন বৰ্ডত বৰ্ডিং বৰ্ডিংটো বৰ্ডিঙত বৰ্ডিঙৰ বৰ্ড বৰ্ণ বৰ্ণনা বৰ্ণবিভেদৰ বৰ্ণা বৰ্ণাই বৰ্ণাব বৰ্ণালী বৰ্ণে বৰ্তন বৰ্তমান বৰ্তমানলৈ বৰ্তমানলৈকে বৰ্তমানো বৰ্তমানৰ বৰ্তাত বৰ্তী বৰ্দ্ধমান বৰ্দ্ধমানৰ বৰ্ধক বৰ্নাই বৰ্নোৱা বৰ্বৰোচিত বৰ্মন বৰ্মনেই বৰ্ষ বৰ্ষটোত বৰ্ষটোৱে বৰ্ষণ বৰ্ষত বৰ্ষতো বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ বৰ্ষা বৰ্ষাত বৰ্ষৰ বৰ্হিঃপ্ৰকাশ বৰ্হিভূত ভঁড়াল ভঁড়ালত ভঁৰাল ভঁৰালঘৰ ভংগিমা ভংগী ভইচ ভকত ভকতক ভকতঘৰ ভকততো ভকতবোৰে ভকতি ভকতে ভকতেই ভকতেও ভকতো ভকতৰ ভক্ত ভক্তি ভক্তিক ভক্তিত ভক্তিতত্ত্বপ্ৰকাশক ভক্তিভাব ভক্তিভাৱে ভক্তিমাৰ্গৰ ভক্তিমূলক ভক্তিৰসেৰে ভক্তিৰে ভক্ষ ভক্ষণ ভগদত্তৰ ভগন ভগা ভগাই ভগাব ভগ্ন ভগ্নপ্ৰায় ভগ্নহৃদয় ভগ্নী ভগৱন্ত ভগৱান ভগৱানক ভগৱানস্বৰূপ ভগৱানেও ভগৱানৰ ভঙ্গ ভঙ্গক ভঙ্গা ভঙ্গৰ ভচহু ভজন ভজা ভটিমাৰে ভটিয়াই ভট্ট ভট্টাচাৰ্য ভট্টাচাৰ্য্য ভটৰ্ ভণিতা ভণ্টাগুটি ভণ্টি ভণ্ড ভণ্ডামি ভতিজাক ভদাই ভদায়ে ভদ্ৰ ভদ্ৰতা ভদ্ৰলোকগৰাকী ভদ্ৰলোকৰ ভদ্ৰেশেন ভদৰী ভদৰীয়ে ভদৰীয়েও ভদৰীৰ ভনী ভনীয়েক ভনীয়েকে ভনীহঁতৰ ভনীৰ ভবা ভবাটো ভবাতকৈ ভবাতো ভবাৰ ভবেন ভব্য ভমকাই ভমক্ ভয় ভয়ংকৰ ভয়ক ভয়ত ভয়তহে ভয়তে ভয়লগা ভয়াতুৰ ভয়ানক ভয়াবহ ভয়াবহতাৰ ভয়ে ভয়ৰ ভলটেয়াৰৰ ভস্ম ভাঁজ ভাঁজটো ভাঁজতো ভাঁজবোৰ ভাঁহি ভাঁহে ভাং ভাই ভাই ভাইচৰয় ভাইচৰয়ে ভাইচৰয়ৰ ভাইটি ভাইটিয়ে ভাইপাৰ ভাইহঁত ভাইহঁতৰ ভাইৰাছ ভাও ভাওনা ভাওমুখে ভাগ ভাগত ভাগলৈকে ভাগি ভাগিল ভাগিলে ভাগীৰথী ভাগে ভাগেই ভাগ্য ভাগ্যত ভাগ্যেসে ভাগ্যৰ ভাগ্যৱান ভাগৰ ভাগৰি ভাগৰিলোঁ ভাগৰুৱা ভাগৰে ভাগৱত ভাগৱতত ভাগৱতী ভাগৱতৰ ভাঙনি ভাঙি ভাঙিবহি ভাঙিলে ভাঙিি ভাঙে ভাঙ্গি ভাঙ্গিছিঙ্গি ভাঙ্গিবলৈ ভাঙ্গিলে ভাঙ্গো ভাঙ্গৰ ভাঙৰ ভাজা ভাজি ভাজিব ভাজিয়া ভাঞ্জা ভাটা ভাটিমা ভাটিৰ ভাটোৱনীৰ ভাটোৱে ভাটৌৰ ভাটৌৱনিৰ ভাঠি ভাণ্ডাৰত ভাত ভাতচৰুলৈ ভাতচৰুৰ ভাতসাঁজ ভাতীৰ ভাতৃ ভাতৃভাৱ ভাতৃমণ্ডলীৰ ভাতৃসম ভাতে ভাতৰ ভাদ ভান ভানুমতী ভানুসিংহ ভানুসিংহৰ ভান্নি ভাপ ভাপত ভাপৰ ভাব ভাবক ভাবকচোন ভাবটো ভাবটোৰ ভাবত ভাবতে ভাবধাৰা ভাবনা ভাবনাচিন্তাই ভাবলেশ ভাবসমূহৰ ভাবা ভাবি ভাবিচিন্তি ভাবিছ ভাবিছা ভাবিছিল ভাবিছিলোঁ ভাবিছে ভাবিছেনে ভাবিছোঁ ভাবিব ভাবিবলৈ ভাবিবে ভাবিম ভাবিল ভাবিলে ভাবিলো ভাবিলোঁ ভাবিহে ভাবুকি ভাবুকি ভাবুলী ভাবে ভাবেৰে ভাবোঁ ভাবোঁতা ভাবোঁতে ভাবৰ ভায় ভায়া ভায়েক ভায়েকে ভায়েকৰ ভায়েৰ ভাযাৰ ভাল ভালকৈ ভালটো ভালদৰে ভালপাওঁ ভালপায় ভালপোৱা ভালপোৱাজনক ভালি ভালে ভালেই ভালেকেইজন ভালেখিনি ভালেখিনিয়ে ভালেমান ভালেমানৰ ভালেহে ভালৰ ভাষণ ভাষণত ভাষণেৰে ভাষণৰ ভাষা ভাষাই ভাষাক ভাষাটো ভাষাটোক ভাষাটোৰ ভাষাটোৱে ভাষাত ভাষাতত্ত্ব ভাষাতাত্ত্বিক ভাষাতেই ভাষাপ্ৰেমী ভাষাবিজ্ঞানী ভাষাবিশেষেই ভাষাবোৰ ভাষাবোৰো ভাষাভিত্তিক ভাষালৈ ভাষাসমূহ ভাষাহে ভাষাৰ ভাষাৰূপে ভাষাৰে ভাষিক ভাষী ভাষ্য ভাষ্যত ভাসে ভাস্কৰ ভাস্কৰবৰ্ম্মা ভাস্কৰাব্দ ভাস্কৰাব্দৰ ভাহি ভাহে ভাৰ ভাৰও ভাৰত ভাৰতক ভাৰতকো ভাৰতত ভাৰততে ভাৰতবাসীক ভাৰতবৰ্ষ ভাৰতবৰ্ষক ভাৰতবৰ্ষত ভাৰতবৰ্ষৰ ভাৰতভুক্তি ভাৰতলৈ ভাৰতীয় ভাৰতীয়ই ভাৰতীয়ক ভাৰতীয়লৈ ভাৰতীয়সকলে ভাৰতীয়সকলৰ ভাৰতীয়ৰ ভাৰতে ভাৰতৰ ভাৰতৰপৰা ভাৰাক্ৰান্ত ভাৰি ভাৰী ভাৰীৰ ভাৰোত্তোলক ভাৰ্চুৱেল ভাৰ্যা ভাৰৰ ভাৱ ভাৱক ভাৱত ভাৱনা ভাৱমূৰ্তি ভাৱিলো ভাৱে ভাৱেই ভিংগদেৱ ভিউজ ভিকটিম ভিকহু ভিকহুৱে ভিক্টোৰ ভিক্ষা ভিক্ষাৰিনী ভিখৰাজ ভিখৰাজাৰ ভিখৰাজে ভিজা ভিড ভিডিঅ ভিত্তি ভিত্তিক ভিত্তিত ভিতৰ ভিতৰত ভিতৰতহে ভিতৰতে ভিতৰতো ভিতৰলৈ ভিতৰুৱা ভিতৰৰ ভিতৰৰে ভিন ভিনিহি ভিন্ন ভিন্নতা ভিয়েট ভিলেজত ভিৰ ভিৰোতা ভীতা ভীতিগ্ৰস্ত ভীমকায় ভীমৰাও ভীষণ ভীষ্ম ভীষ্মই ভীষ্মক ভীৰু ভীৰুক ভুঁই ভুই ভুকু ভুকুটো ভুক্ত ভুক্তভোগী ভুগি ভুগিছে ভুগিব ভুগিয়েই ভুঞ্জি ভুঞ্জিয়ো ভুটান ভুটুং ভুমি ভুমিকম্পইহে ভুমুকি ভুল ভুলখিনি ভুলটোক ভুলে ভুলৰ ভুৰি ভুৰুকিয়াই ভুৱন ভুৱা ভূঁইকঁপ ভূঁই ভূঁৰু ভূই ভূগোল ভূঞা ভূঞাই ভূঞাসকলে ভূঞাসকলৰ ভূঞাৰ ভূটান ভূত ভূতত্ত্ব ভূতপূৰ্ব ভূতে ভূতেই ভূপহী ভূপেন ভূপেনক ভূপেন্দ্ৰ ভূবন ভূমণ্ডলে ভূমি ভূমিক ভূমিকম্প ভূমিকম্পত ভূমিকা ভূমিকাই ভূমিকাও ভূমিত ভূমিষ্ঠ ভূমিসাৎ ভূমিৰ ভূমি ভূমুকি ভূয়সী ভূষণ ভূষা ভূষিত ভূস্বামী ভূৰুং ভূৰুঙাই ভেঁকোভাওনা ভেঁজা ভেঁটা ভেঁটি ভেকুলী ভেকেট ভেকেটা ভেঙচালি ভেজায় ভেজালটোতো ভেট ভেটফুল ভেটা ভেটি ভেটিকান ভেটিখায় ভেটিটো ভেটিটোত ভেটিটোৰ ভেটিত ভেটী ভেদ ভেদে ভেদেলি ভেবা ভেম ভেমপুৰ ভেমপুৰীয়া ভেলাঘৰ ভেৱাৰীয়ে ভৈয়াম ভৈৰৱী ভোক ভোকত ভোকতে ভোকে ভোকৰ ভোগ ভোগতকৈ ভোগদৈ ভোগপুৰ ভোগা ভোগালী ভোগেশ্বৰ ভোগৰ ভোচলাৰে ভোজ ভোজখোৱাসকলৰ ভোজন ভোজনৰ ভোজপূৰী ভোট ভোটটো ভোটাৰ ভোটৰ ভোদা ভোবোলা ভোম ভোমোৰা ভোমোৰাৰ ভোল ভোলা ভোলানাথ ভোলে ভৌগোলিক ভৌগোলিকভাৱে ভৌম ভ্লগাৰ ভ্ৰক্ষেপ ভ্ৰম ভ্ৰমণ ভ্ৰমণকাহিনী ভ্ৰমণকাৰীসকলৰ ভ্ৰমণলৈ ভ্ৰমণসূচী ভ্ৰমণৰ ভ্ৰমে ভ্ৰষ্ট ভ্ৰষ্টাচাৰৰ ভ্ৰাতৃভাৱ ভ্ৰান্তি ভ্ৰান্তিৰ ভ্ৰাম্যমাণ ভ্ৰুণ ভ্ৰূক্ষেপ ভৰণ ভৰদ্বাৰ ভৰলু ভৰলুমুখৰ ভৰষা ভৰসা ভৰসাম্য ভৰা ভৰাঁল ভৰাই ভৰাইছে ভৰায় ভৰাল ভৰালী ভৰালীয়ে ভৰি ভৰিকে ভৰিটো ভৰিত ভৰিয়ে ভৰিল ভৰিৰ ভৰিৰে ভৰে ভৰ্তি ভৰ্ৎসনা ভৱতাৰিণী ভৱপ্ৰিয়া ভৱানন্দ ভৱিষ্য ভৱিষ্যত ভৱিষ্যতে ভৱিষ্যতৰ ভৱিষ্যৎ মংগল মংগলদায়ক মংগলবাৰ মইও মইতো মইনা মইনাহঁত মইনো মইহে মক্ মকৰ মকৰা মখমলৰ মগজু মগজুৱে মগণিয়াৰ মগন মগনিয়াৰ মগু মগ্ন মগৰাকী মঙল মঙহ মঙহেৰে মঙহৰ মঙ্গল মঙ্গলবাৰ মঙ্গলমন্দিৰৰ মঙ্গহ মচগুল মচলা মচি মচুৰ মচোৱা মচ্ মছলেম মছি মজপুত মজলীয়া মজা মজিদৰ মজিন্দাৰ মজিয়া মজিয়াত মজুমদাৰৰ মজুৰি মজে মঞ্চ মঞ্চত মঞ্চতে মঞ্চস্থ মঞ্চৰ মটা মটাটো মটিয়া মটৰ মঠত মঠাউৰি মডেল মণি মণিকণেৰ্শ্বৰ মণিকূট মণিধাৰ মণিপুৰ মণিপুৰী মণীষ মণ্ডপ মণ্ডল মণ্ডলী মতটো মতত মতবাদ মতবাদসমূহ মতবাদে মতবাদৰ মতা মতাদৰ্শত মতানৈক্য মতান্তৰ মতামত মতালিৰ মতাৰ মতি মতিও মতিৰ মতে মতৰ মথন মথাউৰিটোত মথাউৰিৰ মথি মথুৰা মথোন মদাৰ মদাৰৰতো মদৰ মধু মধুসূদনক মধুৰ মধুৰিআম মধে মধ্য মধ্যত মধ্যবিত্ত মধ্যম মধ্যযুগৰ মধ্যস্থ মধ্যস্থতাকাৰীৰ মধ্যাহ্ন মধ্যে মধ্যৱৰ্তী মনঃপুত মনক মনটো মনটোৱে মনত মনতহে মনতে মনতো মনবোৰ মনবোৰতো মনলৈ মনস্কাম মনস্তত্ত্ব মনাংসিভেত্তুং মনােহৰত মনিক মনিচ মনিচে মনিব মনিবই মনিয়ে মনিষ মনিষী মনীষা মনু মনুষ্য মনুষ্যই মনুষ্যত্বৰ মনুৰ মনে মনেৰ মনেৰে মনে মনোজ মনোনয়ন মনোনিৱেশ মনোনীত মনোবিজ্ঞানী মনোবেদনা মনোভাব মনোমতী মনোমোহা মনোযোগ মনোলোভা মনোহৰ মনোৰঞ্জনৰ মনোৰম মনোৰোগ মন্ত মন্তব্য মন্তব্যই মন্তব্যত মন্তব্যৰ মন্ত্ৰ মন্ত্ৰটি মন্ত্ৰণা মন্ত্ৰিত্ব মন্ত্ৰিত্বৰ মন্ত্ৰী মন্ত্ৰীক মন্ত্ৰীপৰিষদে মন্ত্ৰীয়ে মন্ত্ৰীসকল মন্ত্ৰীসভাৰ মন্ত্ৰীৰ মন্ত্ৰ্যালয় মন্ত্ৰ্যালয়লৈ মন্ত্ৰ্যালয়ে মন্ত্ৰ্যালয়ৰ মন্থন মন্থনৰ মন্থৰ মন্দ মন্দিৰ মন্দিৰক মন্দিৰত মন্দিৰসমূহ মন্দিৰৰ মন্দোদৰী মনৰ মপহেড মফচলীয় মফস্বললৈ মবাইল মবাইলটোৰ মমতা মমতাৰ মমবাতি মমলতদাৰ ময়া ময়ূৰ ময়ূৰভঞ্জ ময়ূৰেশ ময়ে ময়েই ময়ো ময্যদা মলতবি মলয়া মলাই মলাকৈ মলাটো মলিয়ন মলিয়াইছে মলুকলৈ মল্ মল্ল মল্লযোদ্ধা মলৱাৰ মশায় মষিমূৰ মসৃণ মস্কিল মস্কিলত মস্কৰা মহকুমাক মহকুমালৈ মহকুমাৰপৰা মহড়া মহত্ত্ব মহন্ত মহন্ততকৈ মহন্তবোৰহে মহম্মদ মহল মহলক মহলাত মহলাৰ মহলীয়া মহা মহাকাব্য মহাকায় মহাকায়সকলৰ মহাকায়েও মহাকাশ মহাকাশত মহাকাশযান মহাকাশলৈ মহাজন মহাজনীয়া মহাতপা মহাতান্ত্ৰিক মহাত্মা মহাদেউৰ মহাদেশ মহাদেশখনৰ মহাদেশৰ মহাদেৱ মহাধন মহান মহানগৰ মহানগৰৰ মহানন্দা মহানামাৰ মহাপাপ মহাপাপী মহাপুৰুষ মহাপেচ মহাপেচখানাৰ মহাবলৱন্ত মহাবাহু মহাবিদ্যাত মহাবিদ্যালয় মহাবিদ্যালয়ৰ মহাবিদ্ৰোহৰ মহাবীৰ মহাবীৰপ্ৰসাদ মহাভাৰত মহাভাৰতৰ মহামতি মহামস্কিল মহামিত্ৰ মহামিলনক মহামুনি মহামুলীয়া মহাযান মহাযোগী মহাশয় মহাশয়ক মহাশয়ে মহাসভাত মহাসভাৰ মহাসাগৰ মহাসাগৰখনৰ মহাসাগৰৰ মহাৰজা মহাৰথী মহাৰাজ মহাৰাণীৰ মহাৰাষ্ট্ৰৰ মহাৰ্ষ্টৰ মহিমা মহিলা মহিলাই মহিলাক মহিলাকো মহিলাগৰাকী মহিলাগৰাকীয়ে মহিলায়ো মহিলাসকলকো মহিলাসকলে মহিলাসকলৰ মহিলাসমূহ মহিলাৰ মহীয়সী মহীয়া মহীৰংগ মহীৰুহ মহু মহুৱা মহে মহেন্দ্ৰ মহোদয়ে মহোৎসবলৈ মহোৎসৱ মহোৎসৱতো মহৎ মহৰ মহৰকি মহৰ্ষি মাংগলিক মাংগে মাংস মাংসই মাংসপেশী মাইকী মাইবঙত মাইল মাইলমান মাউণ্ট মাউত মাউৰত মাউৰা মাও মাওঁ মাওৰ মাক মাকক মাকগৰাকী মাকতি মাকে মাকো মাকৰ মাখ মাখনৰ মাখল মাখি মাখুন্দী মাগি মাগিবলৈ মাগিবা মাগুৰ মাগুৰী মাঘ মাঘত মাঘপৰব মাঘপৰবত মাঘপৰবলৈ মাঘপৰবৰ মাঘপৰৱৰ মাঘলৈকে মাঘৰ মাচাক মাচিয়া মাছ মাছক মাছখোৱা মাছধন্যবাদ মাছমৰীয়া মাছে মাছৰ মাছৰোকা মাজ মাজত মাজতে মাজতো মাজনিশা মাজভাগত মাজভাগলৈ মাজভাগলৈকে মাজভাগৰ মাজু মাজুলি মাজুলিৰ মাজুলী মাজুলীক মাজুলীত মাজুলীলৈ মাজুলীৰ মাজুলীৰে মাজে মাজেদি মাজেৰে মাজৰ মাজৰজন মাজৰটো মাজৰপৰা মাজৰে মাঝে মাট মাটি মাটিকঁঠাল মাটিকণ মাটিকলহৰপৰা মাটিত মাটিতে মাটিমাহ মাটিৰ মাটিৰে মাটিৰো মাঠি মাঠে মাণিক মাণ্ডুক্য মাত মাতকে মাতটো মাতটোও মাতত মাতবোৰ মাতষাৰ মাতা মাতাল মাতি মাতিছিলোঁ মাতিছে মাতিছেনে মাতিছো মাতিছোঁ মাতিব মাতিম মাতিলে মাতৃ মাতৃক মাতৃকে মাতৃগৰাকী মাতৃভাষা মাতৃভাষাই মাতৃভাষাত মাতৃভাষাৰ মাতৃভাষা মাতৃভূমি মাতৃভূমিত মাতৃভূমিৰপৰা মাতৃৰ মাতে মাতেৰে মাত্ৰ মাত্ৰও মাত্ৰকতে মাত্ৰকেই মাত্ৰা মাত্ৰাধিক মাথা মাথাটো মাথো মাথোঁ মাথোন মাদক মাদকতা মাদাৰ মাধ মাধবৰ মাধমাৰ মাধুজী মাধুৰি মাধুৰী মাধুৰ্য্য মাধ্যম মাধ্যমত মাধ্যমিক মাধ্যমেদি মাধ্যমেৰে মাধ্যমৰ মাধৰাম মাধৱ মাধৱক মাধৱদেৱ মাধৱদেৱে মাধৱদেৱৰ মাধৱাচাৰ্যই মাধৱৰ মান মানকাচৰ মানকুৰ মানকৈ মানচিত্ৰ মানচেষ্টাৰ মানটোৱে মানত মানদেশৰ মানধনৰ মাননি মাননী মাননীয় মানস মানসিক মানসিকতা মানসিকভাৱে মানসেৰে মানহঁত মানহঁতক মানহঁতে মানহঁতৰ মানাহ মানি মানিব মানিবই মানিবলৈকে মানিবা মানিবেক মানিলো মানী মানুই মানুষ মানুষেৰ মানুহ মানুহক মানুহকে মানুহকেইগৰাকী মানুহকেইজন মানুহকেইজনী মানুহখিনিক মানুহখিনিয়ে মানুহখিনিৰ মানুহখিনৰ মানুহগৰাকী মানুহঘৰ মানুহঘৰৰ মানুহজন মানুহজনক মানুহজনী মানুহজনে মানুহজনৰ মানুহটো মানুহটোক মানুহটোৰ মানুহটোৱে মানুহতো মানুহবোৰ মানুহবোৰে মানুহবোৰো মানুহবোৰৰ মানুহমুৱা মানুহলৈ মানুহসমূহ মানুহে মানুহেই মানুহেও মানুহেহে মানুহেৰে মানুহো মানুহৰ মানুহৰনো মানুহৰে মানে মানেই মান্তি মান্য মান্যতা মান্যৱন্ত মানৰ মানৱ মানৱতাবাদী মানৱীয় মানৱীয়তাৰ মানৱৰ মামনি মামলা মামাহঁতৰ মামাৰ মামৈ মাম্বা মামৰে মায়া মায়াই মায়াবিনী মায়াৰ মায়ে মাল মালচ মালঞ্চ মালতী মালবস্তু মালভােগত মালভূমি মালভোগ মালয় মালয়েছিয়া মালহ মালা মালাও মালায়ালম মালিক মালিকত মালিচ মালিতা মালিনী মালিয়ে মালে মালেশ্বৰীৰ মাষ্টৰৰো মাস মাহ মাহক মাহত মাহতে মাহতেই মাহমান মাহিন্দ্ৰী মাহীমাক মাহীয়েক মাহীয়েকে মাহীয়েকৰ মাহুত মাহে মাহেকীয়া মাহেকে মাহেকৰ মাহেন্দ্ৰযোগ মাহেলা মাহৰ মাহৰপৰা মাহ মাৰ মাৰখাই মাৰটো মাৰতে মাৰনাও মাৰবোৰ মাৰল মাৰলি মাৰা মাৰাঠা মাৰাঠী মাৰি মাৰিঅ মাৰিছিলোঁ মাৰিছে মাৰিডাল মাৰিব মাৰিবলৈ মাৰিবা মাৰিবৰ মাৰিম মাৰিলিহেঁতেন মাৰিলে মাৰিলেই মাৰিলেহি মাৰিলোঁ মাৰে মাৰেগই মাৰোঁ মাৰ্ক মাৰ্কণ্ডেয় মাৰ্কাছ মাৰ্কিন মাৰ্গ মাৰ্গকাশী মাৰ্গৰ মাৰ্চ মাৰ্চত মাৰ্চলৈ মাৰ্চৰপৰা মাৰ্জ মাৰ্জনা মাৰ্জ্জনা মাৰ্টিন মাৰ্থা মাৰ্বল মাৰৰ মাৱ মিউজিকেল মিউনিচিপেলিটী মিক্ মিক্সাৰত মিঙ্গিমাহা মিচনেৰী মিচা মিচি মিচিং মিচিংগাঁওখনহে মিচিংগাঁৱৰ মিচিংসকলে মিচিক মিচিকিয়া মিচিকিয়াই মিচিঙক মিচিঙে মিচিঙেই মিচিঙৰ মিছন মিছলীয়া মিছা মিছাই মিছাকৈ মিছাতে মিছাতেই মিছামাছ মিছামিছি মিছি মিজো মিজোৰাম মিট মিটাৰ মিটাৰমান মিটাৰলৈকে মিঠা মিঠাই মিঠাইবোৰৰ মিঠাকৈ মিঠাতেল মিঠৈ মিডিয়াত মিডিয়াৱিকি মিত মিতিৰ মিতিৰৰ মিত্ৰতা মিত্ৰাক্ষৰ মিত্ৰৰ মিথ্যা মিনতি মিনতিলৈ মিনিটমান মিনিটৰ মিল মিলন মিলনৰ মিলা মিলাই মিলাপ্ৰীতিৰে মিলালে মিলি মিলিছে মিলিত মিলিব মিলিল মিল্টন মিশলাই মিশ্যন মিশ্যনে মিশ্যনৰ মিশ্যনৰিৰ মিশ্ৰণ মিশ্ৰাৰ মিষ্ট মিষ্ঠ মিস্ত্ৰীয়ে মিস্ত্ৰীৰ মিহলাই মিহলি মিহিকৈ মিৰি মীত মীন মীমাংসা মীমাংসাৰ মীয়া মুই মুকলি মুকলিউঃ মুকলি মুকলিকৈ মুকলিমূৰীয়া মুকুট মুকুটিটো মুকুণ্ড মুকুতা মুকুতাই মুকুতাৰ মুকুন্দ মুকুল মুক্ত মুক্তধাৰা মুক্তভাৱে মুক্তি মুক্তিযোদ্ধা মুক্তিেশ্বৰ মুক্তিৰ মুখ মুখকেইখন মুখখন মুখখনি মুখখনেৰে মুখত মুখতেই মুখপাত্ৰ মুখলৈ মুখস্থ মুখা মুখাবোৰ মুখাবোৰৰ মুখাশিল্প মুখাসমূহ মুখাৰ্জীৰ মুখাৱয়ব মুখি মুখিতা মুখিয়াল মুখিহে মুখীয়াল মুখুৰ্য্যা মুখুৰ্য্যাৰ মুখে মুখেদি মুখেৰে মুখ্য মুখ্যতঃ মুখ্যমন্ত্ৰী মুখৰ মুখৰপৰা মুখৰোচক মুগা মুগ্ধ মুগ্ধবোধ মুচি মুচ্ মুচ্কচ্ মুচৰ মুছলমান মুছলমানসকলে মুছলমানে মুছলমানৰ মুছলিম মুছলীম মুছলীয় মুঠ মুঠতে মুঠি মুঠিত মুঠেই মুঠেও মুণ্ড মুণ্ডক মুণ্ডন মুদি মুদিলে মুদীৰ মুদুলি মুদোঁ মুদ্ৰণ মুদ্ৰণযোগ্য মুদ্ৰা মুদ্ৰাক মুদ্ৰাব্যৱস্থাৰ মুধচ মুধে মুনি মুনিকৈ মুনিসকল মুনিহ মুনিহে মুনীন্দ্ৰ মুন্ধাৰ মুন্ধাৰে মুন্না মুমূৰ্ষু মুম্বাইত মুম্বাইৰ মুল মুলাকাত মুলুক মুষলধাৰ মুষ্টিমেয় মুষ্টিমেয়কেইজনৰ মুহাম্মদৰ মুহি মুহিছে মুহিব মুহূৰ্ত মুহূৰ্তকতে মুহূৰ্তত মুহূৰ্ততে মুহূৰ্তৰ মুৰকে মুৰব্বী মুৰাৰি মুৰুলিৰ মুৰে মুৰেকপালে মুৰ্খ মুৰ্খই মুৰ্খও মুৰ্গী মুৱা মুৱেই মুৱেইনে মূক মূকাভিনয় মূছকঁছ মূঢ়া মূঢ়ি মূদং মূধচ মূধচৰ মূধা মূল মূলক মূলগাভৰু মূলত মূলতঃ মূলধন মূলাঈশ্বৰে মূলাগাঁওত মূলীয়া মূলে মূলো মূল্য মূল্যতে মূল্যবান মূল্যবৃদ্ধি মূল্যবোধ মূল্যাঙ্কন মূল্যৰ মূল্যৱান মূষিক মূহুৰ্তবোৰত মূৰ মূৰকত মূৰটো মূৰটোৰে মূৰত মূৰতে মূৰতেই মূৰমৰিবৰ মূৰলী মূৰীয়া মূৰে মূৰ্খ মূৰ্খক মূৰ্খহঁতেনো মূৰ্খামি মূৰ্খামিকে মূৰ্খালি মূৰ্ছনা মূৰ্ছা মূৰ্তি মূৰ্ধন্য মূৰৰ মৃগ মৃগপহু মৃগয়া মৃগাংগ মৃণালিনী মৃণালিনীৰ মৃণ্ময় মৃতকৰ মৃত্যু মৃত্যুও মৃত্যুতকৈ মৃত্যুদণ্ড মৃত্যুবৰণ মৃত্যুবৰ্ষ মৃত্যুমুখত মৃত্যুলৈ মৃত্যুৰ মৃত্যুৱে মৃদং মৃদু মৃৎশিল্প মেইতেই মেইনাৰ্ড মেইনৰ মেইল মেকিং মেকুৰী মেকুৰীটো মেকুৰীটোলৈকে মেকুৰীয়ে মেকুৰীৰ মেক্ৰ মেখেলা মেঘ মেঘক মেঘত মেঘাচ্ছন্ন মেঘালয়ে মেঘালয়ৰ মেঘালয়ৰপৰা মেঘে মেচিনৰ মেজ মেজখন মেজমেলৰপৰা মেজি মেজিক মেজৰ মেট মেটাৱিকি মেটাৱিকিত মেটেকা মেট্ৰ মেট্ৰিক মেডাম মেডিকেল মেণ্টেল মেণ্টৰশ্বিপ মেণ্ডেল মেণ্ডেলা মেথা মেথিউছৰ মেথীগুটি মেধি মেফি মেমচা মেমাৰি মেমেৰা মেম্বাৰ মেয়ে মেয়েৰ মেল মেলা মেলাত মেলাহিবাটিটোত মেলাৰ মেলাৰপৰা মেলি মেলিছে মেলিব মেলিবলৈ মেলিবা মেলিয়েই মেলিলে মেলিলেই মেলে মেলেঙত মেলেৰিয়া মেষ মেষদাহ মেৰা মেৰাই মেৰামত মেৰামতি মেৰামতৰ মেৰি মেৰিটেল মেৰিলিন মেৰী মেৰুত মেৰুদণ্ড মৈত মৈথিলি মৈদা মৈদাখন মৈদাত মৈদান মৈদাম মৈদামটোও মৈদাৰে মোক মোকলা মোকলাই মোকলাব মোকাবিলা মোকালালো মোকেই মোকো মোকৰ্দমা মোখোৰা মোগল মোগাল মোঙোণা মোটা মোটামুটি মোটে মোডীদেৱে মোতকৈ মোত্ মোদী মোদীয়ে মোধোৰ মোনোভাৱ মোবাইলত মোমাই মোমাইদেউৰ মোমায়ে মোল মোলে মোলৈ মোল্ডৰ মোহ মোহন মোহনদাস মোহনভোগ মোহনিদ্ৰা মোহনী মোহনীয় মোহাচ্ছন্ন মোহায় মোহাৰ মোৰ মোৰও মোৰে মোৰেই মোৰেনো মোৰো মৌখিক মৌচুমী মৌজাতো মৌজাদাৰ মৌজাদাৰস্ব মৌজাদাৰে মৌজাদাৰৰ মৌজালৈ মৌজাৰ মৌন মৌনতা মৌলিক ম্প ম্পা ম্পি ম্পী ম্পু ম্পূ ম্পে ম্পৈ ম্পো ম্পৌ ম্যাজিষ্ট্ৰেটৰ ম্যাদী ম্যানমাৰৰ ম্ল ম্লা ম্লি ম্লী ম্লু ম্লূ ম্লে ম্লৈ ম্লো ম্লৌ ম্ৰিয়মাণ মৎস্য মৰ মৰণ মৰণ মৰণদশা মৰণশীল মৰণা মৰণে মৰণোত্তৰ মৰণোত্তৰভাবে মৰণোত্তৰভাৱে মৰদলোকতো মৰম মৰমত মৰমতে মৰমলগা মৰমিয়াল মৰমে মৰমেৰে মৰমো মৰমৰ মৰমৰ মৰলী মৰসাহ মৰহি মৰা মৰাই মৰাটো মৰাণ মৰাণস্থিত মৰাতকৈ মৰাদি মৰাপাট মৰামৰি মৰাৰ মৰি মৰিগাঁও মৰিচ মৰিছিল মৰিছোঁ মৰিতেও মৰিব মৰিবই মৰিবলৈ মৰিমুজি মৰিয়াই মৰিয়াত মৰিল মৰিল মৰিলে মৰিশালীৰ মৰিষণ মৰীচিকা মৰুভূমিৰ মৰূদ্যান মৰে মৰে মৰোণত্তৰ মৰ্ত্য মৰ্মে মৰ্যাদা মৰ্য্যাদা যঁতৰ যঁতৰত যক্ষিনী যক্ষ্মা যজ্ঞ যতন যতনাই যতনে যতনেৰে যতি যতিইনো যতীন্দ্ৰনাথ যতে যত্ন যত্নত যত্নতেই যথা যথাঃ যথাত যথাবিহিত যথাসময়ত যথাসাধ্য যথেষ্ট যথেষ্টসংখ্যক যথেষ্টসৎখ্যক যথোচিত যদি যদিও যদিওবা যদিহে যদু যদুমণি যদুয়ে যদ্যপি যন্ত্ৰ যন্ত্ৰই যন্ত্ৰটো যন্ত্ৰটোক যন্ত্ৰটোৰ যন্ত্ৰটোৱে যন্ত্ৰণা যন্ত্ৰণাত যন্ত্ৰণাদায়ক যন্ত্ৰণাৰ যমজ যমদুতে যমভাবি যমুনা যমুনাৰ যমৰ যশস্যা য়গৰাকী য়াই য়াৰলুংগ য়ুৰোপীয় য়ে য়েই য়েটচ য়েটচে য়ো যাই যাইগ্গা যাইবা যাইবেক যাও যাওঁ যাওঁগৈ যাওঁতা যাওঁতে যাওঁতেই যাওঁতেও যাওঁহঁক যাওক যাওতে যাক যাকে যাগ যাচ যাচি যাচিছিল যাচিলোঁ যাচে যাঠি যাতনা যাতা যাতায়াত যাতায়াতৰ যাতে যাত্ৰা যাত্ৰাই যাত্ৰাও যাত্ৰাওৱালাৰ যাত্ৰাগানৰ যাত্ৰাত যাত্ৰাৰ যাত্ৰী যাত্ৰীগৰাকী যাত্ৰীসকল যাত্ৰীৰ যাত্ৰীৰে যাদু যাদুকৰ যান যাপন যাপনত যাব যাবই যাবও যাবগই যাবগৈ যাবলৈ যাবলৈহে যাবা যাবিহি যাবে যাবৰ যাম যামগৈ যামহঁক যামহি যামেমা যায় যায় যায়ো যায় যাযাবৰ যাহ যাহা যাহাৰ যাৰ যাৱ যাৱতীয় যিকি যিকেইখন যিকোনো যিখন যিখনে যিখিনি যিজন যিজনে যিটো যিটোজনে যিটোৱে যিতোৱে যিদিনা যিদৰে যিপিনেই যিবিলাক যিবিলাকক যিবোৰ যিবোৰৰ যিমত যিমান যিমানকেইটা যিমানখিনি যিমানে যিমানেই যিয়ে যিসকল যিসকলে যিহকে যিহতে যিহত্তক যিহেতু যুঁজ যুঁজত যুঁজি যুঁজিলে যুঁৱলি যুকিয়াই যুক্ত যুক্তি যুক্তিকৰ যুক্তিকৰভাৱে যুক্তিত যুক্তিপ্ৰস্থান যুক্তিয়ে যুক্তিসংগত যুক্তিৰ যুক্তিৰে যুক্তৰাষ্ট্ৰ যুক্তৰাষ্ট্ৰত যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ যুগ যুগত যুগতো যুগমীয়া যুগল যুগান্তকাৰী যুগান্তৰ যুগান্তৰলৈ যুগুত যুগ্ম যুগৰ যুটীয়া যুটীয়াভাৱে যুদ্ধ যুদ্ধক্ষেত্ৰত যুদ্ধত যুদ্ধা যুদ্ধৰ যুৰি যুৰিয়ো যুৱ যুৱক যুৱকগৰাকী যুৱকৰ যুৱতী যুৱতীগৰাকী যুৱলিৰেই যুৱাৰ যেই যেখনে যেতিয়া যেতিয়াই যেতিয়ালৈকে যেতিয়াহে যেতিয়াৰপৰা যেতেক যেন যেনও যেনি যেনে যেনেকুৱা যেনেকৈ যেনেদৰে যেবে যেবে যেমন যৈতে যোগ যোগত যোগদান যোগদানৰ যোগনিয়াৰ যোগাই যোগাত্মক যোগান যোগাব যোগাযোগ যোগাৰ যোগিনী যোগী যোগেদি যোগেদিও যোগেদিয়ে যোগেশ্বৰহৈ যোগ্য যোগ্যতাটো যোগ্যতাৰ যোগ্যতাৰেই যোগ্যৱান যোজন যোজনা যোজনাৰ যোদ্ধা যোৰ যোৰকৈ যোৰহাট যোৰহাটক যোৰহাটত যোৰহাটৰ যোৰহাতকৈ যোৰা যোৰে যোৱা যোৱাঁ যোৱাই যোৱা যোৱাও যোৱাকে যোৱাকৈ যোৱাটো যোৱাত যোৱাবিলাকৰ যোৱাহঁক যোৱাহে যোৱাৰ যৌথ যৌথভাবে যৌন যৌনগন্ধী যৌবন যৌৱন যৌৱনা যৌৱনৰ যৎপৰোনাস্তি যৱনিকা লংকাৰ লংকেশ্বৰে লউঃ ল লওঁ লওঁতা লওঁতে লওঁতেই লওক লকাই লক্ লক্ষণ লক্ষণসমূহ লক্ষণীয় লক্ষী লক্ষীমপুৰ লক্ষেৰে লক্ষ্মণ লক্ষ্মণাৱতী লক্ষ্মী লক্ষ্মীনন্দন লক্ষ্মীনাথ লক্ষ্মীবিলাস লক্ষ্মীৰ লক্ষ্মীৱন্ত লক্ষ্য লক্ষ্যটো লক্ষ্যৰ লক্ষ্যৰে লখিমপুৰ লখিমপুৰলগীয়া লখিমী লগত লগততো লগতহে লগতে লগনীয়া লগলগাই লগলাগি লগলৈ লগা লগাঁৱতে লগাই লগাইছ লগাইছা লগাইছিল লগাইছিললগীয়া লগাইছিলহি লগাইহে লগাওঁ লগাত লগাদি লগাব লগায় লগালে লগাৰ লগি লগীয়া লগীয়াত লগুণ লগুণদিয়নী লগুৱা লগুৱাটো লগুৱালি লগুৱাৰ লগে লগেভাগে লগোৱা লগ্নৰ লগৰ লগৰটো লগৰটোক লগৰবোৰৰ লগৰীয়া লগৰে লঘু লঘুক্তি লঘুকৰণ লঘোন লঘোনে লঙ্কা লঙ্ঘিত লচিমীয়া লচিমীয়াই লচিমীয়াক লচিমীয়াৰ লচিমীৰ লজ্জা লজ্জাশীলা লজ্জাহৰণ লজ্জিত লটংপটং লড়ি লণ্ড লণ্ডনত লণ্ডনলৈ লণ্ডনৰ লতা লতাটি লথৌ লপা লফা লবংগৰ লবলৈ লবেজান লবো লভি লভিছিল লভিছে লভিবা লভিবাঁ লভিলে লমতিৰ লমহেঁ লম্ফ লম্বোদৰ লম্বোদৰসকলৰ লম্ভিছে লম্ভিব লয় লয়া ললে ললোঁ লহঁক লহকৰ লহি লহিয়াবলৈ লহেঁতেন লাই লাইক লাইগ্গা লাইচেন্স লাইছেন্সৰ লাইফ লাইব্ৰেৰীত লাইভ লাও লাওখোলাৰে লাওচে লাওটো লাওপানীক লাওপানীৰে লাকটু লাখ লাখুটি লাগ লাগক লাগতিয়াল লাগি লাগিছ লাগিছহি লাগিছা লাগিছিল লাগিছে লাগিছেনে লাগিছো লাগিছোহঁক লাগিব লাগিবও লাগিবনে লাগিবলৈ লাগিবৰ লাগিল লাগিলহেঁতেন লাগিলা লাগিলে লাগু লাগে লাগেনে লাগেনো লাগেলে লাগ্ৰেঞ্জ লাচনি লাচিত লাচিতে লাছে লাজ লাজকুৰীয়া লাজত লাজমী লাজমীয়ে লাজমীৰ লাজুকা লাজে লাজেৰে লাজৰ লাঞ্ছনা লাঞ্ছনাত লাটিমতাক লাঠি লাঠুৱাক লাড়ু লাড়ুটোৰ লাডু লাথুটি লাদে লানি লানীৰ লাভ লাভক লাভচ্ লাভছ লাভছ্ লাভত লাভৰ লাভৱান লাভৱান্বিত লাম লালকাল লালন লালসাহীন লালসাৰ লালিত লালিতা লাহ লাহকৈ লাহি লাহে লাহেকৈ লাহোৰত লাহৰী লাৰু লাৱণ্য লাৱণ্যই লিংক লিংকটোত লিংকত লিংকন লিংকৰ লিংগ লিংগসমতা লিও লিওনাৰ্ড লিক লিকচৌ লিকি লিকে লিক্চৌৰ লিখকলৈ লিখন লিখনি লিখনিসমূহ লিখনিৰে লিখনে লিখনৰ লিখা লিখাৰ লিখি লিখিছিল লিখিছিলোঁ লিখিছে লিখিছোঁ লিখিত লিখিব লিখিবলৈ লিখিম লিখিলেই লিখিলেহেঁতেন লিখে লিখোঁতা লিখোঁতে লিগিৰী লিগিৰীহঁত লিগিৰীৰ লিঙ্গ লিঙ্গৰাজ লিজেণ্ড লিনান লিপ লিপি লিপিকা লিপিবদ্ধ লিপিৰে লিপ্ত লিপ্যন্তৰ লিমিটেডৰ লিয়ে লিষ্ট লিৰ লিৰিকি লীয়া লীলা লীলাৰ লীৰ লুইত লুইতৰ লুইপা লুক লুকা লুকাই লুকাভাকু লুকি লুকুওৱাৰ লুকুমাই লুকুমাইবাসী লুকুৱাই লুকুৱাওক লুচি লুট লুটনি লুটি লুটিবলৈ লুটিয়াই লুডু লুণীয়া লুণ্ঠন লুতুৰি লুথাৰ লুপথুপ লুভীয়া লুুতুৰ লুৰলুৰিয়া লুৰি লুৰিণ লুৰিণজ্যোতি লুৰিণদাই লুৰিণে লেই লেইচকেপ লেও লেওটো লেকাম লেখ লেখক লেখকৰ লেখন লেখনী লেখা লেখাই লেখাটো লেখাপঢ়া লেখাৰ লেখাৰুৰ লেখি লেখিকা লেখিব লেখীয়া লেখেৰে লেখৰ লেগৈ লেচন লেছেৰি লেজতো লেজাৰ লেজাৰৰ লেজিছলেটিভ লেঞ্চ লেটাৰ লেটি লেঠা লেঠা লেডি লেতেৰা লেন লেনদেনৰ লেনাদেনা লেনিনকৰো লেনিয়াই লেপ লেপোৱা লেভেল লেমটেম লেম্প লেলাউটি লেশমাত্ৰ লেশমান লেহে লেহেম লেহেমকৈ লেহেমী লেৰাইট লেৰে লেৰেলা লৈংগিক লৈকে লৈছিল লৈছে লৈছোঁ লৈনো লৈয়া লোঁ লোঁচন লোক লোকক লোককৃষ্টি লোককে লোককো লোকগাথা লোকগীত লোকচক্ষুৰপৰা লোকচান লোকজনে লোকত লোকনৃত্য লোকপাল লোকপিয়ল লোকপিয়লত লোকপ্ৰিয়ল লোকবিশ্বাস লোকলৈ লোকসংগীত লোকসংগীততে লোকসংগীতসমূহৰ লোকসংগীতৰ লোকসংগীতৰো লোকসকল লোকসকলক লোকসকলে লোকসকলৰ লোকসভা লোকসভাৰ লোকসলক লোকাৰণ্য লোকে লোকেই লোকেনাথ লোকেলব লোকেলবৰ্ড লোকেশ্বৰ লোকেশ্বৰে লোকেৰ লোকো লোকৰ লোকৰপৰা লোচন লোটা লোটাটো লোটাটোৰ লোটাত লোটাসৰি লোটে লোটোকৰী লোড লোণ লোতে লোন লোপ লোভ লোভত লোভতেই লোভে লোভৰ লোমা লোমে লোলুপ লোহমেনৰ লোহাবৰ লোহি লোহিডঙৰা লোহিত লোৰ লোৰে লোৱা লোৱাকে লোৱাটো লোৱাত লোৱাদি লোৱাৰ লৌহিত্য ল্লিছ লৰক লৰদিলে লৰফৰ লৰমাৰি লৰমাৰে লৰা লৰাই লৰাইহে লৰাক লৰাকাল লৰাছোৱালীৰে লৰাটো লৰাটোক লৰাটোৰ লৰাটোৱে লৰাব লৰামতীয়া লৰালৰি লৰালৰিকৈ লৰাহঁত লৰাৰ লৰাৰজা লৰাৰে লৰি লৰিকৈ লৰিব লৰিল লৰুৱাই লৰে লৰেঞ্চ লৰ্ লৱণ শঁতাই শংকিত শংকু শংকৰ শংকৰদেৱ শংকৰদেৱে শংকৰদেৱৰ শংকৰবৰ শংকৰাচাৰ্যই শংকৰাচাৰ্য্ই শংকৰৰ শংখ শংখবাজক শইকীয়া শইকীয়াই শইকীয়াইক শইকীয়াও শইকীয়ায়ো শকত শকুন্তলা শক্তি শক্তিক শক্তিমান শক্তিশালী শক্তিৰ শক্তিৰে শকৰ শঙ্কলাদিত শঙ্কলাদিবৰ শঙ্কলে শঙ্কা শঙ্কৰ শঙ্কৰক শঙ্কৰদেৱ শঙ্কৰদেৱক শঙ্কৰদেৱে শঙ্কৰদেৱেে শঙ্কৰদেৱৰ শঙ্কৰাচাৰ্য্যৰ শঙ্কৰে শঙ্কৰৰ শঙ্খবাজক শচীৰ শতকৰা শতফুল শতফুলৰ শতবাৰ্ষিকী শতবৰ্ষ শতবৰ্ষৰ শতাংশ শতাধিক শতাব্দী শতাব্দীৰ শতিকা শতিকাজুৰি শতিকাত শতিকামানত শতিকামানতে শতিকাৰ শত্ৰু শত্ৰুক শত্ৰুৰ শদিয়া শদিয়াক শদিয়াত শদিয়াবাসীৰ শদিয়ালৈ শদিয়াৰ শনিবাৰ শনিবাৰটোলৈ শনিবাৰে শনিৰ শনিৰে শপত শপনি শবদ শব্দ শব্দও শব্দকোষ শব্দটো শব্দটোকে শব্দবোৰ শব্দসংখ্যা শব্দৰ শব্দৰে শয়ন শয়নে শয্যাগত শয্যাশায়ী শলাগ শলাগণি শলাগণী শলাদি শলিতা শল্য শষ্য শষ্যাৰ শস্ত্ৰ শস্য শহুৰ শহুৰদেউতাৰ শহুৰৰ শাওণ শাওণত শাওনৰ শাক শাকমুঠি শাক্ত শাক্তপন্থী শাকৰ শাড়ীখনত শাণিত শান্ত শান্তভাৱে শান্তা শান্তি শান্তিছায়া শান্তিনিকেতনত শান্তিনিকেতনলৈ শান্তিনিকেতনৰ শান্তিপূৰ্ণ শান্তিপ্ৰিয়া শান্তিপ্ৰিয়াক শান্তিপ্ৰিয়াৰ শান্তিবাদত শান্তিৰ শান্তিৰক্ষী শাপ শাপত শাপমোচন শাল শালত শালমাৰা শালস্তম্ভ শালি শালিকা শালিকী শালী শালৰ শাশুক শাশুৰীত শাশ্বত শাস শাসক শাসকসকলৰ শাসকীয়পক্ষৰ শাসন শাসনকালত শাসনকাৰ্য শাসনবিভাগ শাসনবিভাগক শাসনবিভাগৰ শাসনভাৰ শাসনাধীন শাসনে শাসনৰ শাসিত শাস্তি শাস্ত্ৰ শাস্ত্ৰই শাস্ত্ৰত শাস্ত্ৰীয় শাস্ত্ৰীৰ শাহটো শাহু শাহুবোৰ শাহুৱে শাৰদোৎসব শাৰীত শাৰীলৈ শাৰীৰ শাৰীৰিক শাৰীৰিকভাৱে শিকক শিকন শিকনি শিকনিত শিকলি শিকা শিকাই শিকাইছিল শিকাব শিকাবলৈ শিকাম শিকালে শিকাৰ শিকি শিকিছিল শিকিছিলোঁ শিকিব শিকিবলৈ শিকিবা শিকিয়া শিকিয়েই শিকিলে শিকিলোঁ শিকে শিকোঁ শিকোৱা শিকোৱাতো শিকোৱাৰ শিকোৱা শিক্ষক শিক্ষকক শিক্ষকগৰাকী শিক্ষকতা শিক্ষকতাৰ শিক্ষকে শিক্ষকৰ শিক্ষণ শিক্ষয়িত্ৰী শিক্ষয়িত্ৰীগৰাকী শিক্ষা শিক্ষাগত শিক্ষাগুৰু শিক্ষাত শিক্ষাদান শিক্ষানুষ্ঠান শিক্ষাবিদ শিক্ষাবিদসকলৰ শিক্ষামূলক শিক্ষাৰ শিক্ষাৰ্থী শিক্ষাৰ্থীক শিক্ষাৰ্থীসকলে শিক্ষাৰ্থীসকলৰ শিক্ষা শিক্ষিত শিখা শিঙত শিঙা শিঙ্গ শিঙ্গেই শিঙৰি শিতলী শিতান শিতানসমূহ শিতানৰ শিথিল শিথিলতা শিপা শিপাই শিপাৰে শিপিনী শিবপ্ৰসাদ শিবপ্ৰসাদে শিবপ্ৰসাদৰ শিবৰাম শিমলু শিয়াল শিয়ালে শিয়ে শিয়ৰ শিল শিলক শিলগুটি শিলঘাটৰ শিলটোৰ শিলত শিলনি শিলাইদহ শিলাইদহত শিলাইদহৰ শিলাবৃষ্টিৰ শিলিখা শিলিখাৰে শিল্প শিল্পই শিল্পকলা শিল্পকৰ্ম শিল্পী শিল্পীগৰাকীৰ শিল্পীজন শিল্পীজনৰ শিল্পীয়ে শিল্পীসকলে শিল্পীসকলৰ শিল্পীৰ শিল্পীৰূপে শিল্পৰ শিলৰ শিশু শিশুক শিশুকালতেই শিশুকে শিশুপালক শিশুপাললৈ শিশুশিল্পী শিশুসকল শিশুসকলক শিশুসকলৰৰ শিশুৰ শিশুৰাম শিশুৰামক শিশুৰামে শিশুৰামেও শিশুৰামো শিশুৰামৰ শিশুৱে শিষ্ট শিষ্য শিষ্যক শিষ্যৰ শিহৰ শিৰ শিৰণত শিৰনত শিৰশ্ছেদ শিৰাভৰণ শিৰে শিৰোধাৰ্য্য শিৰোনাম শিৰোনামাৰ শিৰোমণি শিৱ শিৱক শিৱদ শিৱপ্ৰসাদ শিৱপ্ৰসাদক শিৱপ্ৰসাদে শিৱপ্ৰসাদৰ শিৱসাগৰ শিৱসাগৰত শিৱসাগৰীয়া শিৱসাগৰৰ শিৱসিংহই শিৱাজী শিৱৰাত্ৰিত শীঘ্ৰে শীত শীতকালতো শীতকালে শীতল শীতাতপ শীল শীৰে শীৰ্ষ শীৰ্ষক শীৰ্ষত শুং শুংগ শুই শুইপৰা শুকলতি শুকাই শুকান শুকাবলৈ শুকাল শুকুলা শুকুৰবাৰ শুকুৱাই শুকুৱাব শুক্ল শুক্লা শুক্ৰবাৰ শুক্ৰবাৰে শুক্ৰেশ্বৰ শুচি শুদা শুদাহাতে শুদ্ধ শুদ্ধই শুদ্ধকৈ শুদ্ধি শুধৰাই শুন শুনক শুনা শুনাইছিল শুনাইছিলনে শুনাইছে শুনাকৈ শুনাত শুনানি শুনি শুনিও শুনিছনে শুনিছিলা শুনিছিলোঁ শুনিছে শুনিছোঁ শুনিব শুনিবলৈ শুনিবা শুনিবানে শুনিয়েই শুনিলে শুনিলেই শুনিলো শুনিহে শুনে শুনো শুনোতা শুনোতে শুব শুবলৈ শুবৰ শুভ শুভকামনা শুভদৰ্শন শুভলগ্ন শুভাকাংক্ষী শুভানুধ্যায়ী শুভাশিস শুভেচ্ছা শুভ্ৰদশনা শুভ্ৰপুষ্পৰ শুভ্ৰবসনা শুভৰাত্ৰি শুশ্ৰদ্ধা শুশ্ৰূষা শুৱনি শুৱনিৰ শুৱলা শূড় শূদ্ৰ শূদ্ৰক শূদ্ৰৰ শূন্য শৃংখলা শৃংখলৰ শৃংগ শৃংগটোৰ শৃংগত শৃঙ্খলা শৃঙ্খলাবোধ শৃঙ্গ শৃতৰংগ শেঁতা শেওঁতা শেতেলি শেনটো শেলাই শেষ শেষত শেষবাৰৰ শেষলৈ শেষলৈকে শেষে শেষেই শেষেৰ শেষৰ শেষৰক্ষা শেষৰখন শেষৰটো শেষৰফালে শেহ শেহত শেহতীয়া শেহতীয়াকৈ শেহতীয়াভাৱে শেহভাগ শেহৰ শেৱা শেৱালি শৈক্ষিক শৈলনগৰী শৈলী শৈলীত শৈলীলৈ শৈলীৰ শৈল্পিক শৈশৱতে শোওঁতা শোওঁতে শোওতা শোক শোকত শোকবাণী শোকবাৰ্তা শোকবাৰ্তাৰ শোকে শোকৰ শোচনীয় শোণিতপুৰ শোণিতপুৰৰ শোতাৰে শোধনাগাৰ শোধবোধ শোধলে শোধাই শোভন শোভনধান শোভা শোভাবৰ্ধক শোষক শোষণ শোষণৰ শোষে শোহা শোৱক শোৱনি শোৱনে শোৱা শোৱাছালপিৰাৰ শোৱাপাটী শোৱাপাটীত শোৱাপাটীৰ শোৱাৰ শোৱে শৌচাগাৰ শৌচালয় শ্ব শ্বান্ শ্বাস শ্বাহ শ্বেইকছপীয়েৰ শ্বেতদ্বীপ শ্বেয়াৰ শ্মশানত শ্যামল শ্যামলা শ্যামা শ্রেষ্ঠ শ্লীপাৰ শ্লীল শ্লুইচ শ্লেষ্মা শ্লোক শ্লোকটি শ্লোভাকিয়া শ্ৰদ্ধা শ্ৰদ্ধাঞ্জলি শ্ৰদ্ধাভাজন শ্ৰদ্ধাৰ শ্ৰদ্ধাৰে শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰম শ্ৰমতী শ্ৰমদান শ্ৰমিক শ্ৰাদ্ধ শ্ৰাব্য শ্ৰাৱণগাথা শ্ৰী শ্ৰীকৃষ্ণ শ্ৰীকৃষ্ণকান্ত শ্ৰীকৃষ্ণচন্দ্ৰ শ্ৰীকৃষ্ণৰ শ্ৰীক্ষেত্ৰ শ্ৰীচৰণ শ্ৰীনিকেতন শ্ৰীপতি শ্ৰীপ্ৰমোদচন্দ্ৰ শ্ৰীবিজয়কৃষ্ণ শ্ৰীবিষয়চন্দ্ৰ শ্ৰীভেমপুৰীয়া শ্ৰীমতী শ্ৰীমন্ত শ্ৰীমান শ্ৰীযুক্ত শ্ৰীযুত শ্ৰীল শ্ৰীলংকা শ্ৰীলংকাত শ্ৰীলংকান শ্ৰীলংকাৰ শ্ৰীলঙ্কাৰ শ্ৰীশ্ৰী শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱ শ্ৰুতি শ্ৰুতিপ্ৰস্থান শ্ৰেণী শ্ৰেণীকোঠাত শ্ৰেণীত শ্ৰেণীবিভক্ত শ্ৰেণীলৈ শ্ৰেণীলৈকে শ্ৰেণীসমূহ শ্ৰেণীসমূহৰ শ্ৰেণীৰ শ্ৰেণীৰে শ্ৰেয়াছ শ্ৰেষ্ঠ শ্ৰেষ্ঠতা শ্ৰেষ্ঠতাৰ শ্ৰোতা শ্ৰোতাই শ্ৰোতাক শ্ৰোতাসকলক শ্ৰৱণ শ্ৰৱণা শৰণ শৰণত শৰণাপন্ন শৰণাৰ্থী শৰত শৰতৰ শৰাই শৰাইঘাটৰ শৰাধ শৰাধে শৰীৰ শৰীৰটো শৰীৰটোক শৰীৰেও শৰীৰৰ শৰ্মা শৰ্মাই শৰ্মাৰ শৰ্য্যাশায়ী শৰৎ শৰৎকালত শৱটীৰ শৱটো শৱদ শৱদে ষড়যন্ত্ৰৰ ষড়্ ষষ্ঠ ষষ্ঠগৰাকী ষষ্ঠীৰ ষাঁড় ষাঠি ষাঠী ষাঠীজোপা ষাণ্মাসিক ষাৰ ষাৰি ষোড়শ ষোল ষোল্ল ষ্ট ষ্টাম ষ্টাৰ ষ্টিভ ষ্টিভেন ষ্টিলত ষ্টুডিঅ ষ্টেচন ষ্টেচনত ষ্টেচনতে ষ্টেচনলৈ ষ্টেট ষ্টেটক ষ্ট্ৰিকলেণ্ডৰ ষ্টৰৰ ষ্ঠ ষ্ণ সঁচ সঁচা সঁচাই সঁচাকৈ সঁচাকৈয়ে সঁচানে সঁচায়ে সঁচাসঁচিকৈয়ে সঁজাতী সঁজুলি সঁজুলিবোৰৰ সঁজুলিসমূহ সঁজুলিৰ সঁজূলি সঁজূলিহে সঁঠা সঁপি সঁহাৰি সংকট সংকটৰ সংকতত সংকলন সংকলনত সংকলনৰ সংকল্প সংকীৰ্তনা সংকেত সংকোচ সংকোচে সংক্ষিপ্ত সংক্ষিপ্তভাৱে সংক্ষিপ্তসংক্ৰান্তীয় সংক্ষেপ সংক্ষেপতে সংক্ৰমণ সংক্ৰান্ত সংক্ৰান্তি সংক্ৰান্তিৰ সংক্ৰান্তিৰসংখ্যকে সংক্ৰান্তীয় সংকৰদেৱে সংখ্যক সংখ্যা সংখ্যাই সংখ্যাগৰিষ্ঠ সংখ্যালঘু সংখ্যালঘুসকলৰ সংখ্যাৰ সংগ সংগঠক সংগঠন সংগঠনৰ সংগঠিত সংগতি সংগমত সংগহিত সংগাতটোৰ সংগী সংগীত সংগীতজ্ঞ সংগীতটো সংগীতপ্ৰাণ সংগীতসমূহ সংগীতসমূহক সংগীতসমূহত সংগীতসমূহৰ সংগীতা সংগীতো সংগীতৰ সংগীনি সংগীসকল সংগীসকলৰ সংগীৰে সংগোপনে সংগ্ৰম সংগ্ৰহ সংগ্ৰহক সংগ্ৰহত সংগ্ৰহালয় সংগ্ৰহালয়ো সংগ্ৰহৰ সংগ্ৰাম সংগ্ৰামত সংগ্ৰামী সংগ্ৰামেই সংগ্ৰামৰ সংগ্ৰাম সংঘই সংঘটিত সংঘবদ্ধ সংঘাত সংঘাতো সংঘৰ সংঘৰ্যলৈ সংঘৰ্ষ সংঘৰ্ষই সংঘৰ্ষত সংঘৰ্ষপীড়িত সংজ্ঞা সংবাদ সংবিধান সংবিধানখন সংবিধানত সংবিধানে সংবিধানৰ সংবেদনশীল সংমিশ্ৰণত সংযত সংযম সংযমত সংযমী সংযুক্ত সংযোগ সংযোগসমূহ সংযোগী সংযোগৰ সংযোজন সংলাপহীন সংলাপৰ সংশয় সংশোধন সংশোধনী সংশোধনীৰ সংশোধনৰ সংশ্লিষ্ট সংশ্লেষণ সংসদ সংসদকলৰ সংসদত সংসদসকলৰ সংসদীয় সংসাৰ সংসাৰত সংসাৰী সংসাৰে সংসাৰৰ সংস্কাৰ সংস্কাৰক সংস্কাৰেই সংস্কৃত সংস্কৃতকে সংস্কৃতজ্ঞ সংস্কৃতত সংস্কৃতি সংস্কৃতিক সংস্কৃতিত সংস্কৃতিয়ে সংস্কৃতিৰ সংস্কৃতিৰসকলসকলে সংস্কৰণ সংস্কৰণৰ সংস্থা সংস্থাই সংস্থান সংস্থাপিত সংস্থাৰ সংস্পৰ্শলৈ সংস্বভাৱৰ সংহত সংহতি সংহতিত সংহতিয়ে সংহতিয়েহে সংহতিলৈ সংহতিৰ সংহতিৰে সংৰক্ষণ সংৰক্ষণৰ সংৰক্ষিত সংৰচনসকলকো সংৰচনসকলসকলকোসকলে সইত সউৱা সকল সকলক সকলকো সকললৈ সকলে সকলেই সকলেও সকলেহে সকলো সকলোকে সকলোত সকলোতকৈ সকলোতে সকলোপ্ৰকাৰ সকলোপ্ৰকাৰে সকলোফালে সকলোবিলাক সকলোবোৰ সকলোলৈ সকলোলৈকে সকলোৰে সকলোৰেসকলৰ সকলোৱে সকলোৱেই সকলোৱেতো সকলৰ সকলৰো সকাম সকামত সকামে সকাহ সকীয়নি সকীয়া সকীয়াই সকীয়ায় সক্ষম সক্ৰিয় সক্ৰিয়ভাৱে সকৰুণ সখি সখিৰ সখী সগৌৰৱেৰে সঘন সঘনাই সঙ্কল্প সঙ্গত সঙ্গী সঙ্গীতশিল্পী সঙ্গীতা সঙ্ঘ সঙ্ঘৰ সচিদানন্দনৰ সচিব সচিবক সচিবলৈ সচিবে সচিবৰ সচিলিম সচেতন সচেতনতা সচ্ছল সচৰাচৰ সজা সজাই সজাগতাৰ সজালে সজাৰ সজোৱা সজ্জনে সজ্জা সজ্জাবোৰ সজ্জাৰ সঞ্চাৰে সঞ্জীৱ সঞ্জীৱনী সঞ্জীৱিত সঠিক সঠিকভাবে সঠিকভাৱে সতকাই সতত সততে সতাই সতি সতী সতীক সতীত্ব সতীদাহ সত্ সত্তা সত্ত্ব সত্ত্বে সত্ত্বেও সত্য সত্যই সত্যক সত্যজিত সত্যজিৎ সত্যতাও সত্যনাথ সত্যসন্ধা সত্যাগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ সত্যে সত্যৰ সত্ৰ সত্ৰক সত্ৰসমূহ সত্ৰাধিকাৰ সত্ৰাধিকাৰে সত্ৰাধিকাৰৰ সত্ৰৰ সতৰ্ক সতৰ্কতামূলক সতৰ্কবাণী সদনাম সদস্য সদস্যক সদস্যকে সদস্যপদ সদস্যবৃন্দ সদস্যয়েই সদস্যসকল সদস্যসকলে সদস্যসকলৰ সদস্যা সদস্যৰ সদা সদাই সদানন্দ সদায় সদায়ে সদাশিৱ সদিচ্ছা সদ্ সদ্ব্ৰাহ্মণ সদ্ভাবৰ সদ্ভাৱ সদ্ভাৱনা সদ্যোজাত সদ্ৱ্যৱহাৰ সদৰ সদৰি সনক সনা সনাতনকে সন্ততি সন্তান সন্তানক সন্তানটিৰ সন্তানৰ সন্তাষে সন্তুলন সন্তুলিত সন্তুষ্ট সন্তুষ্টিৰ সন্তোষ সন্তোষজনক সন্তোষে সন্তৰ সন্তৰ্পণ সন্তৰ্পণে সন্থা সন্থাই সন্দিকৈ সন্দেহ সন্দেহত সন্দৰ্ভত সন্ধান সন্ধানত সন্ধানী সন্ধানে সন্ধি সন্ধিক্ষণ সন্ধিয়া সন্ধ্যা সন্ধ্যাবেলা সন্ধ্যায় সন্ধ্যাসংগীত সন্ধ্যাৰ সন্নিৱিষ্ট সন্ন্যাস সন্ন্যাসী সন্মত সন্মতি সন্মতিৰে সন্মনীয় সন্মান সন্মানবোধ সন্মানবোধেৰে সন্মানসহকাৰে সন্মানিত সন্মানীয় সন্মানেৰে সন্মানৰ সন্মিলন সন্মিলনত সন্মিলিত সন্মুখ সন্মুখত সন্মুখতেই সন্মুখলৈ সন্মুখীন সন্যাসী সপক্ষে সপত্নীক সপোন সপোনে সপোনৰ সপ্ত সপ্তক সপ্তকাণ্ড সপ্তদশ সপ্তম সপ্তাহ সপ্তাহমান সপ্তাহে সপ্তাহৰ সফতাৰে সফল সফলতা সফলতাৰ সফলতাৰে সবই সবল সবাকে সবাকো সবাহ সবাহত সবাহে সবাৰে সবাৰো সবিশেষ সবে সবৰ সবৰমতী সভা সভাই সভাখন সভাখনৰ সভাত সভাতে সভাপতি সভাপতিক সভাপতিত্ব সভাপতিত্বত সভাপতিয়ে সভাপতিৰ সভাৰ সভ্য সভ্যতা সভ্যতাৰ সভ্যসকলৰ সমকালিক সমকালীন সমকোণত সমগ্ৰ সমজুৱা সমতল সমতলখনত সমতলখনেদি সমতলখনৰ সমতলৰ সমতা সমতাৰ সমনীয়া সমনীয়াশূন্য সমন্ধত সমন্বয় সমন্বয়ক সমন্বয়ত সমন্বয়ৰ সমন্বিতে সমবেদনা সমভাগী সমভূমি সময় সময়কণত সময়খিনি সময়খিনিত সময়চোৱাত সময়ছোৱা সময়ছোৱাত সময়ছোৱাতে সময়টা সময়ত সময়তহে সময়তে সময়তেই সময়নহ সময়বোৰ সময়ানুৱৰ্তিতা সময়ানুৱৰ্তী সময়ে সময়েই সময়ো সময়ৰ সময়ৰে সমল সমলটোত সমলসমূহৰ সমলেই সমলেৰে সমলৰ সমষ্টি সমষ্টিৰ সমষ্টিৰপৰা সমসাময়িক সমস্ত সমস্বৰে সমস্যা সমস্যাত সমস্যাতো সমস্যাবোৰ সমস্যায় সমস্যাসমূহ সমস্যাসমূহক সমস্যাসমূহৰ সমস্যাৰ সমাজ সমাজক সমাজখন সমাজখনত সমাজত সমাজতান্ত্ৰিক সমাজনীতি সমাজবাদক সমাজবাদী সমাজবিজ্ঞান সমাজলৈ সমাজসেৱক সমাজসেৱাই সমাজহিতৈষী সমাজিক সমাজিকতে সমাজিকে সমাজিকৰপৰা সমাজে সমাজৰ সমাজৰদ্বাৰা সমাজৰো সমাদৃত সমাদৰ সমাধা সমাধান সমাধানকল্পে সমাধানৰ সমাধি সমাধিক্ষেত্ৰ সমাধিক্ষেত্ৰখনত সমাধিক্ষেত্ৰত সমান সমানভাবে সমান্তৰালকৈ সমাপন সমাপিত সমাপ্ত সমাপ্তং সমাপ্তি সমালোচক সমালোচনা সমালোচনাৰ সমালোচিকা সমাহাৰ সমাহিত সমাহৰণ সমাৰ সমাৱেশ সমাৱেশক সমাৱেশেৰে সমাৱৰ্তনে সমাৱৰ্তনৰ সমিতি সমিতিক সমিতিখন সমিতিত সমিতিয়ে সমিতিৰ সমিতিৰদ্বাৰা সমিধান সমীচীন সমীপত সমীৰণ সমুখ সমুখত সমুখতে সমুখলৈকে সমুখৰ সমুদ্ৰ সমুদ্ৰত সমুপাগতঃ সমূলি সমূলী সমূহ সমূহক সমূহত সমূহলৈ সমূহীয়াভাৱে সমূহে সমূহো সমূহৰ সমূহৰো সমৃদ্ধ সমৃদ্ধি সমৃদ্ধিশালী সমৃদ্ধৰ সমে সম্পত্তি সম্পত্তিৰ সম্পদ সম্পদেৰে সম্পদো সম্পদৰ সম্পন্ন সম্পাদক সম্পাদকৰ সম্পাদনা সম্পাদনাৰ সম্পাদনাৰে সম্পাদিত সম্পূৰ্ণ সম্পূৰ্ণং সম্পূৰ্ণকৈ সম্পূৰ্ণভাৱে সম্পূৰ্ণৰূপে সম্প্ৰচাৰ সম্প্ৰচাৰিত সম্প্ৰদায়ক সম্প্ৰদায়তে সম্প্ৰদায়সমূহৰ সম্প্ৰদায়ৰ সম্প্ৰসাৰণ সম্প্ৰসাৰিত সম্প্ৰীতি সম্প্ৰীতিৰ সম্পৰ্ক সম্পৰ্কটো সম্পৰ্কিত সম্পৰ্কে সম্বন্ধ সম্বন্ধটো সম্বন্ধীয় সম্বন্ধে সম্বোধন সম্বোধনটো সম্বৰণ সম্বৰ্দ্ধনা সম্ভাষণ সম্ভাৰেৰে সম্ভাৰৰ সম্ভাৱনা সম্ভাৱনাই সম্ভাৱনাও সম্ভাৱনাৰ সম্ভাৱনাৰে সম্ভাৱ্য সম্ভেদ সম্ভ্ৰান্ত সম্ভৱ সম্ভৱতঃ সম্ভৱা সম্মান সম্মিলনী সম্যক সম্ৰাট সমৰ সমৰ্থ সমৰ্থক সমৰ্থন সমৰ্থনত সমৰ্থনৰ সমৰ্থিত সমৰ্পণ সযতনে সলনা সলনি সলনিত সলসলীয়াকৈ সলাই সলাব সলিল সলোৱা সশস্ত্ৰসহকাৰে সস্তা সস্তাত সস্তীয়া সস্ত্ৰীক সহকাৰী সহকাৰে সহজ সহজতে সহজভাৱে সহজে সহজেই সহধম্মিণীয়ে সহধৰা সহধৰ্মিণীৰ সহধৰ্মিনী সহধৰ্মিনীৰে সহন সহনশীলতা সহনীয়া সহমত সহমৰ্মিতা সহমৰ্মী সহযাত্ৰী সহযাত্ৰীস্বৰূপ সহযাত্ৰীৰ সহযোগ সহযোগত সহযোগিতা সহযোগিতামূলক সহযোগিতাৰ সহযোগিতাৰে সহযোগী সহস্ৰবাৰ সহস্ৰাধিক সহানুভূতি সহায় সহায়ক সহায়ত সহায়তা সহায়িকা সহালে সহাৰ সহাৰি সহি সহিব সহিলে সাঁকো সাঁচ সাঁচতীয়া সাঁচবঙালী সাঁচিছিলোঁ সাঁচিপাত সাঁচিপাতৰ সাঁজ সাঁতুৰি সাঁতুৰিলোঁ সাঁতোৰ সাঁতোৰা সাঁথৰ সাঁথৰপ্ৰ সাংঘাতিক সাংঘাতিকভাৱে সাংবাদিক সাংবিধানিক সাংসদ সাংস্কৃতিক সাউৎ সাকাৰ সাক্ষাৎ সাক্ষাৎৰত সাক্ষী সাক্ষৰ সাক্ষৰতা সাক্ষৰিত সাগৰ সাগৰত সাগৰতীৰত সাগৰপৃষ্ঠৰ সাগৰৰ সাজ সাজি সাজিব সাজিবলৈ সাজুহৈ সাজোন সাত সাতখন সাতখলপীয়া সাতঘৰ সাতদিন সাতভনীৰ সাতসৰী সাতাইছ সাতে সাতোটা সাতোৰা সাতৰাতি সাদিন সাদৃশ্য সাদৰ সাদৰবোৰ সাদৰি সাদৰী সাধকক সাধন সাধনত সাধনা সাধনৰ সাধাৰণ সাধাৰণতে সাধাৰণভাৱে সাধি সাধিছাঁ সাধিত সাধিব সাধু সাধুকথা সাধুকথাৰ সাধুটি সাধুত সাধুলোক সাধ্বীয়ে সাধ্য সাধ্যানুসাৰে সানি সান্ত্বনা সান্দহ সান্নিধ্য সান্নিধ্যৰে সাপ সাপ সাপক সাপটো সাপটোৰ সাপবিধ সাপবিধে সাপবিধো সাপবিধৰ সাপবেৰৰ সাপবোৰ সাপবোৰৰ সাপে সাপেক্ষে সাপো সাপ্তাহিক সাপৰ সাফল্য সাফল্যৰ সাফল সাবট সাবটমাৰি সাবটি সাবটী সাবতি সাবিত্ৰীৰ সাবে সাভাৰকাৰৰ সামগ্ৰিকভাবে সামগ্ৰিকভাৱে সামগ্ৰী সামগ্ৰীৰ সামঞ্জস্য সামন্ত সাময়িক সাময়িকভাৱে সামাজিক সামাজিকভাৱে সামান্তাৰিক সামান্য সামান্যভাৱে সামূহিক সাম্প্ৰদায়িক সাম্প্ৰদায়িকতা সাম্পৰ্দায়িক সাম্য সাম্ৰাজ্যৰ সাম্ৰাজ্যৰো সামৰণি সামৰি সামৰিছোঁ সামৰ্থ্য সামৰ্থ্যৰে সাল সালসনিৰ সালসলনি সালসলনিত সালসলনিসমূহ সাস্কৃতিক সাহ সাহটো সাহস সাহসিকতা সাহসী সাহসৰ সাহায্য সাহায্যত সাহাৰ্য সাহিত্য সাহিত্যক সাহিত্যকৰ্ম সাহিত্যকৰ্মই সাহিত্যকৰ্মপ্ৰমোদচন্দ্ৰ সাহিত্যকৰ্মৰ সাহিত্যখন সাহিত্যখেল সাহিত্যচাৰ্য সাহিত্যত সাহিত্যাচাৰ্য সাহিত্যানুৰাগী সাহিত্যিক সাহিত্যিককে সাহিত্যিকসকলেও সাহিত্যিকে সাহিত্যেৰ সাহিত্যৰ সাহিত্যৰথী সাহিত্যৰাজিৰ সাহিত্যৰাজীত সাহিয়াল সাহেব সাহেবও সাহেবকে সাহেবেৰ সাহেৰে সাৰ সাৰঙ্গো সাৰণিকৰণ সাৰথি সাৰদা সাৰমৰ্ম সাৰাংশ সাৰি সাৰিব সাৰিবৰ সাৰিলে সাৰিলোঁ সাৰুৱা সাৰে সাৰোঁ সাৰোগত সাৰৌপ সাৰৌপকৈ সাৰ্থক সাৰ্থকতা সাৰ্ব সাৰ্বজনিক সাৰ্বজনীনকৰণ সাৰ্বভৌম সাৱধান সাৱধানবাণী সাৱধানে সিঁচ সিঁচে সিঁচৰতি সিং সিংঘলহঁত সিংঘলহঁতৰ সিংহ সিংহই সিংহক সিংহজীয়ে সিংহদুৱাৰ সিংহধ্বজ সিংহল সিংহাসন সিংহাসনত সিংহাসনৰ সিংহৰ সিও সিকটি সিকা সিকাতি সিকাষে সিখনে সিগজ সিজন সিজনতকৈ সিজনী সিজাবলৈ সিজিবে সিজু সিটো সিঠাই সিডাল সিতো সিদিনা সিদিনাৰে সিদ্ধই সিদ্ধও সিদ্ধহস্ত সিদ্ধান্ত সিদ্ধান্তসমূহ সিদ্ধাৰ্থ সিদ্ধি সিদ্ধৰ সিধৱা সিনহাৰ সিন্ধি সিন্ধু সিন্ধুৰায় সিপাৰ সিপাৰত সিপাৰলৈ সিপাৰে সিপাৰৰ সিপিঠি সিপুৰীলৈ সিফাল সিফালে সিফালেও সিফালৰ সিফালৰজন সিবিলাক সিমান সিমানখিনি সিমানে সিমানেই সিমানৰ সিমূৰ সিমূৰে সিহঁত সিহঁতঁৰ সিহঁতক সিহঁতকেইটা সিহঁতবোৰ সিহঁতে সিহঁতেতো সিহঁতেনো সিহঁতো সিহঁতৰ সিহঁতৰতো সিহে সিৰা সীতা সীতাক সীতাকুণ্ড সীতাৰামায়াৰ সীমনা সীমা সীমাত সীমানা সীমান্ত সীমান্তত সীমাবদ্ধ সীমাৰে সীমাৰেখা সীমিত সুঁচৰি সুঁচৰিব সুঁতি সুঁতিটো সুঁৱৰি সুঁৱৰিব সুঁৱৰিলা সুং সুউজ্জ্বল সুকন্যা সুকন্যায় সুকন্যাৰ সুকবি সুকীয়া সুখ সুখটো সুখত সুখী সুখে সুখেই সুখেৰ সুখেৰে সুখ্যাতি সুখৰ সুগন্ধ সুগন্ধি সুগম সুগুণ সুগ্ৰীৱ সুচল সুচলভাৱে সুচাৰুভাৱে সুচাৰুৰূপে সুজিত সুতখোৱা সুতিকা সুতিকাৰ সুতৰি সুদক্ষ সুদীৰ্ঘ সুদূৰ সুদৃঢ়ে সুদে সুদৰ্শন সুধক সুধাকণ্ঠ সুধাকণ্ঠৰ সুধাকৰ সুধাস্বৰ সুধাস্বৰৰ সুধি সুধিছ সুধিছা সুধিছিলোঁ সুধিছোঁ সুধিব সুধিবলৈ সুধিবা সুধিম সুধিলত সুধিলে সুধিলো সুধিলোঁ সুধীৰ সুধৰ্ম্মাৰ সুনন্দা সুনাম সুনিশ্চিত সুনীতি সুনীল সুন্দ সুন্দৰ সুন্দৰকৈ সুন্দৰতাৰ সুন্দৰী সুন্দৰীয়েই সুন্দৰীৰ সুপুৰুষনে সুপ্ত সুপ্ৰতিস্থিত সুপ্ৰভাত সুপ্ৰয়োগ সুপ্ৰসিদ্ধ সুপৰিচিত সুফল সুফলা সুবলৈ সুবাহু সুবিধা সুবিধাই সুবিধাজনক সুবিধাবাদী সুবিধাসমূহ সুবিধাৰ সুবৃক্ষক সুবৃহৎ সুব্যৱস্থা সুভাগী সুভাষ সুভিয়া সুমথিৰা সুমধুৰ সুমন সুমিষ্ট সুমুৱাই সুমৰি সুমৰিবলৈ সুযোগ সুযোগতে সুযোগো সুলভ সুললিত সুশিক্ষিত সুশীল সুশৃঙ্খল সুশোভিত সুশ্ৰী সুষমা সুসংগত সুস্থ সুস্থসবল সুস্থিৰ সুস্থিৰে সুস্পষ্ট সুহায়ো সুৰ সুৰকাৰ সুৰক্ষা সুৰক্ষাৰ সুৰক্ষিত সুৰটো সুৰটোৱে সুৰত সুৰতপ্ৰসঙ্গিনাং সুৰভি সুৰা সুৰাৰ সুৰীয়া সুৰুঙা সুৰুল সুৰেন্দ্ৰনাথ সুৰ্ সুৰৰ সুৱগা সুৱগাৰে সুৱদি সুৱদী সুৱলা সুৱলাকৈ সুৱলি সুৱৰ্ণ সূক্ষ্ম সূচক সূচনা সূচাইছে সূচী সূচীপত্ৰ সূচীসাধু সূতা সূতাত সূত্ৰ সূত্ৰধাৰ সূত্ৰধাৰৰ সূত্ৰপাত সূত্ৰপ্ৰস্থান সূত্ৰবোৰ সূত্ৰে সূলভ সূৰুয সূৰুযমুখে সূৰ্য সূৰ্যকুমাৰ সূৰ্যহে সূৰ্যাস্ত সূৰ্য্য সূৰ্য্যক সূৰ্য্যদেৱতাক সূৰ্য্যৰ সূৰ্যৰ সূৰ্যৱতীৰ সৃজন সৃজনমূলক সৃজনশীল সৃজনশীলতা সৃজনশীলতাৰ সৃষ্ট সৃষ্টি সৃষ্টিকৰ্তা সৃষ্টিহে সৃষ্টিৰ সৃষ্টিৰাজি সেঁ সেই সেইকণত সেইকথা সেইকাৰণে সেইকাৰণেই সেইকেইখন সেইকেইটা সেইকেইদিন সেইখন সেইখনটো সেইখিনি সেইগৰাকী সেইঘৰ সেইজনা সেইজনী সেইজনে সেইজোপা সেইজোপাও সেইজোপাক সেইটো সেইটোনো সেইটোৱে সেইটোৱেই সেইটোৱো সেইদিনা সেইদিনাহে সেইদিনাৰ সেইদেখি সেইদৰে সেইফালে সেইবাবে সেইবাবেই সেইবাৰ সেইবিলাক সেইবিলাকত সেইবোৰ সেইবোৰলৈ সেইবোৰৰ সেইমৰ্মে সেইসময়ত সেইসোপা সেইহাঁহিত সেইহেন সেউজ সেউজীয়া সেও সেওঁতা সেটা সেতু সেতুখণ্ড সেন সেনগুপ্তৰ সেনাই সেনাঘটুৱাই সেনাপতি সেনাপ্ৰধান সেনাবাহিনী সেনাৰ সেন্দূৰ সেন্দূৰীয়া সেন্দূৰৰ সেবাত সেবিবে সেমেকা সেমেনা সেমেনি সেয়া সেয়াই সেয়ে সেয়েই সেয়েইহে সেয়েহে সেলোকাই সেহিসে সেৰীয়া সেৱক সেৱকক সেৱকীয়া সেৱন সেৱা সেৱাতো সেৱামূলক সেৱাৰ সেৱিবা সৈতে সৈতেও সৈনিক সৈনিকৰ সৈন্য সৈন্যৰ সৈমান সোঁ সোঁচৰ সোঁত সোঁতত সোঁতে সোঁতৰ সোঁফাল সোঁফালৰপৰা সোঁৱণশিৰি সোঁৱৰ সোঁৱৰণ সোঁৱৰণত সোঁৱৰণি সোঁৱৰণী সোঁৱৰাই সোকোতা সোকোতাৰ সোণ সোণজনী সোণটো সোণতকৈ সোণসেৰীয়া সোণা সোণাই সোণাক্ষী সোণাগিৰি সোণামুৱা সোণালী সোণাৰ সোণাৰাম সোণাৰু সোণোৱাল সোণোৱালী সোণোৱালে সোণৰ সোণৰূপ সোতোৰা সোত্ সোতৰ সোতৰখন সোতৰজন সোদৰ সোদৰৰ সোধ সোধক সোধন্ত সোধা সোধাত সোধে সোধোঁতা সোধোঁতে সোধোতা সোধৰাইছে সোনকাল সোনকালে সোনকালেই সোনোৱালৰ সোন্দা সোপা সোপাকে সোপায়ো সোমবাৰ সোমবাৰে সোমাই সোমাইছিলোঁ সোমাইছে সোমাব সোমায় সোমায়েই সোমাল সোমালে সোমালো সোমোৱা সোমোৱাঁ সোমোৱাৰ সোলোকাই সোৰোপোহঁত সোৱণশিৰি সোৱণশিৰিৰ সোৱাদ সৌকা সৌজন্য সৌন্দৰ্য সৌন্দৰ্য্য সৌন্দৰ্য্যই সৌন্দৰ্য্যত সৌন্দৰ্য্যতো সৌন্দৰ্য্যৰে সৌভাগ্য সৌভাগ্যগুণেই সৌভাগ্যৰ সৌভাগ্যৱতী সৌভাগ্যৱান সৌমাৰ সৌমাৰপীঠত সৌম্য সৌষ্ঠৱ সৌহাৰ্দ্যপূৰ্ণ সৌৰজগতৰ সৌৰভ সৌৱা স্কটলেণ্ড স্কটিছ স্কন্দ স্কন্ধ স্কন্ধৰ স্কাৰলেট স্কুল স্কুলত স্কুলৰ স্কুলৰে স্কেন স্কোপ স্ক্ৰীপ্ট স্তনযুগল স্তুতি স্তুপীকৃত স্তূপ স্ত্ৰী স্ত্ৰীসকলো স্ত্ৰীসুলভ স্ত্ৰীৰ স্থ স্থগিত স্থপতি স্থবিৰ স্থল স্থলকায় স্থলত স্থলতো স্থলি স্থলীত স্থান স্থানত স্থানতকেতিয়াও স্থানতকৈ স্থানতেই স্থানসমূহৰ স্থানান্তৰ স্থানীয় স্থানীয়ভাৱে স্থানৰ স্থাপত্য স্থাপন স্থাপনৰ স্থাপিত স্থায়িত্ব স্থায়িত্বক স্থায়ী স্থায়ীকৈ স্থায়ীভাৱে স্থিতি স্থিতিক স্থিৰ স্থূল স্থূলকায়সকলৰ স্নান স্নায়ুত স্নিগ্ধ স্নেক স্নেহ স্নেহপূৰ্ণ স্নেহাশিস স্নেহৰ স্পন্দন স্পষ্ট স্পষ্টকৈ স্পষ্টবাদিতা স্পষ্টবাদী স্পষ্টভাৱে স্পষ্টেখিকৈ স্পেইনী স্পেইনৰ স্পেচ স্পেছ স্পৰ্শ স্পৰ্শকাতৰ স্ফূৰ্তি স্ফূৰ্তিকে স্ব স্বকীয় স্বকীয়তা স্বকৃত স্বগতোক্তি স্বচ্ছ স্বচ্ছন্দ স্বজন স্বজাতিৰ স্বতঃস্ফূৰ্ত স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে স্বতন্ত্ৰ স্বতন্ত্ৰতা স্বত্ব স্বত্বাধিকাৰ স্বত্বাধিকাৰী স্বত্বাধিকাৰীসকলক স্বদেশ স্বদেশলৈ স্বদেশী স্বধৰ্ম্ম স্বপ্ননে স্বপ্নভঙ্গ স্বভাৱ স্বভাৱজাত স্বভাৱৰ স্বয়ং স্বয়ংক্ৰিয় স্বয়ংবৰ স্বা স্বাক্ষৰ স্বাগতম স্বাচ্ছন্দ্য স্বাদ স্বাধীন স্বাধীনচিতীয়া স্বাধীনতা স্বাধীনতাৰ স্বাধীনভাৱে স্বাপিলে স্বাভাৱিক স্বাভাৱিকভাৱে স্বামী স্বামীক স্বামীনাৰায়ণ স্বামীয়ে স্বামীসকলৰ স্বামীহাৰা স্বামীৰ স্বামীৰে স্বায়ত্তশাসন স্বায়ত্তশাসিত স্বায়ত্ত্ব স্বায়ত্ত্বশাসন স্বায়ত্ত্বশাসিত স্বাস্থ্য স্বাস্থ্যকৰ স্বাস্থ্যজনিত স্বাস্থ্যৰ স্বাস্থ্যৱান স্বাৰ্থত স্বাৰ্থপৰক স্বাৰ্থসমূহত স্বাৱলম্বিতা স্বাৱলম্বী স্বীকাৰ স্বীকাৰোক্তি স্বীকৃত স্বীকৃতি স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত স্বীকৃতিয়ে স্বেচ্ছাসেৱক স্বেচ্ছাসেৱকক স্বেচ্ছাসেৱকৰ স্বৰ স্বৰগত স্বৰাজ স্বৰাজৰ স্বৰিতী স্বৰূপ স্বৰূপতে স্বৰূপে স্বৰ্গ স্বৰ্গখন স্বৰ্গত স্বৰ্গতো স্বৰ্গদেউ স্বৰ্গলৈ স্বৰ্গলৈকে স্বৰ্গাৰোহণ স্বৰ্গেসে স্বৰ্গৰ স্বৰ্ণ স্বৰৰ্গত স্মাৰক স্মিথ স্মৃত স্মৃতি স্মৃতিচিহ্নৰ স্মৃতিত স্মৃতিতেই স্মৃতিপ্ৰস্থান স্মৰণ স্মৰণশক্তিৰ স্মৰণীয় স্মৰি স্লেভৰ স্ৰজিছে স্ৰষ্টা সৎকথাৰ সৎকাৰ সৎকাৰাদি সৎপৰামৰ্শ সৎলোক সৰকা সৰকাৰৰ সৰকি সৰকে সৰগলৈ সৰগৰ সৰজা সৰজিলে সৰঞ্জাম সৰব সৰল সৰলতা সৰলভাগা সৰলীকৰণ সৰসৰকৈ সৰহ সৰহকাল সৰহকৈ সৰা সৰাপাতৰ সৰি সৰিয়হ সৰিয়হৰ সৰীসৃপ সৰীসৃপৰ সৰু সৰুকৈ সৰুঘৰত সৰুটো সৰুত সৰুতে সৰুতেই সৰুদৈয়া সৰুপোনাচোন সৰুবোপা সৰুবোৰ সৰুসাজে সৰুৰ সৰুৰপৰা সৰুৰে সৰুৱে সৰূপে সৰে সৰোবৰৰ সৰ্ সৰ্প সৰ্ব সৰ্বকালৰ সৰ্বগুণাকৰ সৰ্বজই সৰ্বজনীন সৰ্বজয় সৰ্বতি সৰ্বনশীয়া সৰ্বনাশ সৰ্ববৃহৎ সৰ্বভক্ষী সৰ্বভাৰতীয় সৰ্বমন্মতি সৰ্বমুঠ সৰ্বশিক্ষা সৰ্বশেষ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সৰ্বসত্তা সৰ্বসাধাৰণে সৰ্বসাধাৰণৰ সৰ্বস্বান্ত সৰ্বাংগসুন্দৰ সৰ্বাংগীণ সৰ্বাঙ্গীণ সৰ্বাধিক সৰ্বানন্দ সৰ্বেপল্লী সৰ্বেশ্বৰ সৰ্বোচ্চ সৰ্বোপৰি সৰ্বোৎকৃষ্ট সৰ্ব্বতি সৰ্ব্বতিকাল সৰ্ব্বোদয় সৰ্মিধান সৱেই সৱৰে হঁক হঁত হঁতক হঁতৰ হঁহুৱালে হংকং হইছে হওঁ হওঁতে হওঁতেই হওক হকা হকী হকীৰ হকে হচ্ছে হজুৰ হজুৰৰ হজৰত হঠকাৰিতা হঠকাৰী হঠাতে হঠাৎ হতভাগা হতাশ হতাশা হতুৱাই হত্যা হত্যাকাণ্ডৰ হত্যাকাৰী হনন হনুমন্ত হবলগীয়া হবলা হবা হবে হবৰ হমবধীক হমহকঁ হয় হয়ঃ হয়কাণত হয়গ্ৰীৱমাধৱ হয়টো হয়তামুলী হয়তো হয়নে হয়ভৰ হয়হি হয়ে হয়েই হয়ো হলত হলতহে হলনে হলহি হলহেঁতেন হলি হলে হলেই হলেও হলো হলোঁ হস্ত হস্তক্ষেপ হস্ততাঁত হস্তাক্ষৰত হস্তান্তৰিত হস্তিনাপুৰ হস্তে হাঁ হাঁকোটা হাঁপানি হাঁহ হাঁহি হাঁহিছিল হাঁহিছে হাঁহিটো হাঁহিবলৈ হাঁহিয়াত হাঁহিয়ে হাঁহিলে হাঁহিৰ হাঁহিৰে হাঁহিৰেহে হাঁহে হাঁহো হাই হাইড্ৰেঞ্জিয়া হাইড্ৰেঞ্জিয়াচিয়া হাইতাল হাইতালেৰে হাইপাৰলিঙ্ক হাইলাকান্দি হাইস্কুলখন হাইস্কুলত হাইস্কুলৰ হাওঁ হাওদামে হাওলি হাওৰা হাক হাকিম হাকুতিয়াই হাক্ হাগ হাগত হাগিবা হাগে হাঙ্গেৰিত হাচাও হাছাও হাছাওৰ হাজত হাজাৰ হাজাৰীগাওঁ হাজাৰৰো হাজি হাজিৰ হাজিৰা হাজে হাজো হাজোত হাজোতৰপৰা হাজৰিকা হাজৰিকাই হাজৰিকাক হাজৰিকালৈ হাজৰিকাৰ হাট হাটত হাটতে হাটবাৰৰ হাটৰপৰা হাড় হাড়ত হাড়ীয়া হাড়ে হাত হাতখনি হাতত হাততে হাতপুস্তিকা হাতযোৰ হাতলৈ হাতিটো হাতী হাতীকা হাতীকো হাতীত হাতীধান হাতীমূৰীয়া হাতীৰ হাতীৰে হাতুৰী হাতুৰীৰ হাতে হাতেৰে হাতোৰা হাতৰ হাতৰপৰা হানি হানিফ হাফলং হাফলঙৰ হাবল হাবলৰ হাবি হাবিত হাবিয়াহ হাবিয়ে হাবিৰ হাভেলী হাম হামখুৰি হামফ্ৰে হামাৰ হামি হামিলোকক হায় হায়দৰাবাদ হায়ৰাণ হাল হালক হালত হালধি হালধিবাৰী হালধিবাৰীত হালধিবাৰীতেই হালধিৰ হালধী হালধীয়া হালস্ত্ৰোমৰ হালে হালোৱা হালোৱাৰ হাল্লা হালৰ হাস্যকৌতুক হাস্যাস্পদ হাহাকাৰ হাৰ হাৰম হাৰমনিয়াম হাৰাম হাৰাশাস্তি হাৰি হাৰিছনৰ হাৰিল হাৰিলে হিংসা হিংসাই হিংসাক হিংসাত্মক হিংসুক হিঃ হিঃহিঃ হিউৱেন হিকমতৰ হিঙ্গক হিচাপ হিচাপে হিচাপেই হিচাপেও হিচাপেহে হিড়িম্বা হিততজগন্নাথ হিতাধিকাৰীৰ হিতাহিত হিতেশ হিন্দী হিন্দু হিন্দুস্তানী হিন্দুৰ হিন্দুৱেই হিবিজিবি হিম হিমজু হিমজুৱে হিমন্ত হিমাচল হিমাদ্ৰী হিয়া হিয়াঁচে হিয়াত হিয়াৰ হিলাৰীয়ে হিষ্ট হিষ্ট্ৰী হীন হীনমন্যতা হীৰা হীৰাৰ হীৰেন হুঁচৰি হুই হুকুম হুজুৰ হুদুম হুধিলে হুনলো হুন্দ্ৰী হুন্দ্ৰীতো হুন্দৰী হুপি হুপিং হুবহু হুম হুমিয়াই হুমুনীয়াহ হুল হুলস্থূল হুলস্থূলীয়া হুহঁকি হুৰকৈ হুৰমূৰ হুৰামূৰা হুৰ্ হুৱা হৃদয় হৃদয়ংগম হৃদয়ত হৃদয়ে হেঁচা হেঁচাত হেঁচাৰ হেঁচি হেঁচুকি হেঁচুকে হেঁতেন হেঁপাহ হেঁপাহক হেঁপাহত হেঁপাহেৰে হেঁপাহৰ হেইডাৰে হেকটিয়ে হেকাৰি হেক্টৰ হেঙুল হেঙুলীয়া হেঙ্গুল হেচা হেজাৰ হেজাৰতকৈ হেজাৰেক হেটটো হেড হেডেড হেতা হেতালি হেতু হেতুকে হেন হেনো হেন্দোল হেন্দোলনিৰ হেনৰী হেভাৰত হেম হেমকোষ হেমচন্দ্ৰ হেমিল্টন হেম্বেলনি হেয়াৰৰ হেলা হেলেন হেস্ত হেহোঁ হেৰ হেৰা হেৰাই হেৰাভাষা হেৰায় হেৰাল হেৰিটেজ হেৰুওৱা হেৰুৱা হেৰুৱাই হেৰুৱাইএন্ধাৰত হেৰুৱাব হেৰুৱায় হেৰুৱালো হেৰুৱাৰ হেৰোৱা হেৰৌ হৈও হৈছিল হৈছিলোঁ হৈছে হৈছেহি হৈছো হৈছোঁ হৈয়ে হৈল হৈলে হৈহে হোঁ হোঁকা হোঁপা হোকা হোকাই হোকাটো হোকাত হোজা হোজাই হোজাবিষয়ত হোটেল হোটেলত হোতা হোপা হোবে হোম হোমাৰ হোমেন হোল হোলোং হোল্ডাৰটোৰ হোষ্টলত হোষ্টেল হোষ্টেলত হোষ্টেলতে হোষ্টেললৈ হোষ্টেলৰ হোৰ হোৰোহ হোৱনি হোৱা হোৱাঁ হোৱাই হোৱাও হোৱাটো হোৱাত হোৱাতকৈ হোৱাদি হোৱাসকলে হোৱাৰ হোৱে হ্যায় হ্ৰদ হ্ৰদত হ্ৰদৰ হ্ৰাস হৰংদেৱ হৰকৰা হৰণ হৰধনু হৰমোহন হৰষিত হৰি হৰিক হৰিচৰণ হৰিণধৰা হৰিণধৰাত হৰিণধৰাবাসীয়ে হৰিণধৰাৰ হৰিণৰ হৰিদাস হৰিদ্বাৰ হৰিধ্বনি হৰিনাম হৰিনাৰ হৰিনাৰায়ণ হৰিপ্ৰিয়া হৰিপ্ৰিয়াৰ হৰিয়ে হৰিয়েই হৰিষ হৰিৰ হৰে হৰোঁতা হৰ্টেনচিয়া হৰ্ণ হৰ্ষপাল হৱে ৰং ৰংগৰামনুজে ৰংঘৰটোৰ ৰংপুৰ ৰংপুৰলৈ ৰংপুৰৰ ৰংবং ৰওঁতা ৰওঁতে ৰওক ৰকম ৰকমে ৰকমৰ ৰকেটৰ ৰকৈ ৰক্তকৰবী ৰক্তপাত ৰক্ষণশীল ৰক্ষণশীলতা ৰক্ষা ৰক্ষাৰ ৰক্ষাৰ্থে ৰখা ৰখাই ৰখাজনহে ৰখাৰ ৰখীয়া ৰগৰ ৰঘুনাথ ৰঘুমলাৰ ৰঘুৰাজপুৰৰ ৰঙত ৰঙমনে ৰঙা ৰঙাকৈ ৰঙাচন্দনৰ ৰঙাচৰণ ৰঙালী ৰঙাহৈ ৰঙিয়া ৰঙীণ ৰঙীন ৰঙে ৰঙেৰে ৰঙ্গ ৰঙ্গা ৰঙ্গীয়াল ৰঙৰ ৰঙৰে ৰচক ৰচত ৰচদ ৰচদৰ ৰচনা ৰচনাকাল ৰচনাকাৰ ৰচনাতো ৰচনাসমূহ ৰচনাৰ ৰচয়িতাই ৰচয়িতাসকলে ৰচি ৰচিত ৰচিলে ৰচোঁতা ৰচোন ৰছী ৰছীডাল ৰছীৰে ৰজত ৰজনীকান্ত ৰজনীপাম ৰজা ৰজাই ৰজাক ৰজাঘৰৰ ৰজাজনৰ ৰজাদিনীয়া ৰজাফেঁটী ৰজায়ো ৰজাসকলৰ ৰজাৰ ৰজাৰপৰা ৰঞ্জী ৰঞ্জু ৰণুৱা ৰণোন্মত্তা ৰতন ৰতনক ৰতনমুণ্ডা ৰতনমুণ্ডাই ৰতনমুণ্ডাৰ ৰতনমুন্দা ৰতনলৈ ৰতনে ৰতনৰ ৰতি ৰতিকান্ত ৰত্ন ৰত্নকান্ত ৰত্নধ্বজ ৰত্নধ্বজপালে ৰত্নধৰ ৰত্নপাল ৰত্নপালৰ ৰত্নসিংহ ৰত্নাকৰ ৰত্নাকৰে ৰত্নাৱলী ৰত্নেশ্বৰ ৰথী ৰদটো ৰদিনা ৰদিনাই ৰদিনাও ৰদিনাখন ৰদিনাৰ ৰদ্বাৰা ৰন্ধন ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ ৰন্ধনৰ ৰন্ধা ৰপ্তানি ৰপৰা ৰপৰাই ৰপৰাও ৰপৰানো ৰপৰাহে ৰফা ৰফালে ৰফালৰ ৰবাচোন ৰবাত ৰবাততো ৰবাব ৰবাৰ্ট ৰবি ৰবিসুত ৰবীন্দ্ৰনাথ ৰবীন্দ্ৰনাথক ৰবীন্দ্ৰনাথে ৰবোৰ ৰবৰ ৰভা ৰভাতল ৰমক ৰমণীয়েই ৰমাকান্ত ৰমানাথ ৰমানাথক ৰমানাথে ৰমানাথৰ ৰম্যা ৰয় ৰয়চম ৰয়েছে ৰলগৈ ৰশ্মি ৰশ্মিৰ ৰশ্মিৰেখা ৰসগোল্লা ৰসাতল ৰসাতললৈ ৰসাত্মক ৰসায়ন ৰসায়নবিদ ৰসাস্বাদন ৰসেৰে ৰসোত্তীৰ্ণ ৰহইচ ৰহঘৰা ৰহণ ৰহণীয়া ৰহমানৰ ৰহস্যজনক ৰহস্যমজ় ৰহা ৰহিম ৰাং ৰাংঢালী ৰাই ৰাইজ ৰাইজক ৰাইজসকল ৰাইজহঁত ৰাইজাই ৰাইজে ৰাইজেই ৰাইজৰ ৰাইটিং ৰাইত ৰাউতকুছি ৰাও ৰাওনা ৰাওৰ ৰাক্ষস ৰাক্ষসী ৰাক্ষসৰ ৰাখক ৰাখা ৰাখাঁ ৰাখি ৰাখিছিল ৰাখিছে ৰাখিছেনে ৰাখিব ৰাখিবলৈ ৰাখিবা ৰাখিবৰ ৰাখিম ৰাখিলে ৰাখিলোঁ ৰাখে ৰাখোঁ ৰাগ ৰাগি ৰাগিণীৰ ৰাগীয়াল ৰাগৰ ৰাঘৰত ৰাঙল ৰাঙলি ৰাঙলী ৰাছিয়া ৰাছিয়াৰ ৰাজ ৰাজকীয় ৰাজকুমাৰ ৰাজকুমাৰী ৰাজকোঁৱৰ ৰাজখুৱাই ৰাজখোৱাই ৰাজখোৱাৰ ৰাজত্ব ৰাজত্বকালৰ ৰাজদেহটো ৰাজদ্বীপ ৰাজদ্ৰোহৰ ৰাজধানী ৰাজধানীৰ ৰাজন ৰাজনীতি ৰাজনীতিকসকলৰ ৰাজনীতিত ৰাজনীতিতো ৰাজনীতিবিদ ৰাজনীতিলৈ ৰাজনীতিৰ ৰাজনীতিৰপৰা ৰাজনৈতিক ৰাজনৈতিকভাৱে ৰাজপুতনাৰ ৰাজপুত্ৰ ৰাজপ্ৰাসাদ ৰাজবংশ ৰাজবংশী ৰাজবিষয়াৰ ৰাজভক্তি ৰাজভটিমা ৰাজমুকুট ৰাজশক্তিৰ ৰাজশ্ৰী ৰাজসিংহাসনত ৰাজহ ৰাজহাঁহ ৰাজহুৱা ৰাজা ৰাজাক ৰাজীৱ ৰাজীৱক ৰাজীৱে ৰাজীৱেই ৰাজীৱৰ ৰাজুবালা ৰাজুবালাটা ৰাজেন ৰাজেন্দ্ৰ ৰাজ্য ৰাজ্যখন ৰাজ্যখনত ৰাজ্যখনৰ ৰাজ্যত ৰাজ্যপাল ৰাজ্যসংঘক ৰাজ্যসভাৰ ৰাজ্যসমূহ ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজ্যিক ৰাজ্যৰ ৰাজ্যৰে ৰাজৰ্ষি ৰাঝাৰ ৰাটো ৰাটোক ৰাটোৰ ৰাণাপ্পা ৰাণী ৰাণীগঞ্জ ৰাণীৰ ৰাতটা ৰাতটাতো ৰাতি ৰাতিও ৰাতিকৈ ৰাতিত ৰাতিপুৱা ৰাতিপুৱাই ৰাতিপুৱাৰপৰা ৰাতিয়ে ৰাতিয়েই ৰাতিলৈ ৰাতিলৈকে ৰাতিহে ৰাতিৰ ৰাতীয়া ৰাতীয়াও ৰাতীয়াক ৰাতীয়াৰ ৰাধাকৃষ্ণণ ৰাধানাথ ৰান্ধনী ৰান্ধনীয়ে ৰান্ধি ৰান্ধে ৰাফেল ৰাবোৰ ৰাবোৰক ৰাবোৰে ৰাভা ৰাম ৰামকাইৰ ৰামকৃষ্ণ ৰামচৰণ ৰামজী ৰামদাসে ৰামধনু ৰামধনুৰ ৰামনুজাচাৰ্যই ৰামমোহন ৰামলোচন ৰামলোচনে ৰামলোচনৰ ৰামা ৰামানন্দ ৰামানন্দৰ ৰামানুজ ৰামানুজে ৰামানুজৰ ৰামায়ণ ৰামায়ণৰ ৰামুৱে ৰামে ৰামেশ্বৰ ৰামেশ্বৰও ৰামেশ্বৰক ৰামেশ্বৰেও ৰামেশ্বৰৰ ৰামো ৰামৰাই ৰামৰাও ৰামৰাজ্যৰ ৰামৰাম ৰায় ৰায়গৰ ৰায়চৌধুৰী ৰায়ৰ ৰায়ৰীদেৱ ৰাল ৰালি ৰালৈকে ৰাশি ৰাশিটো ৰাষ্ট্ৰ ৰাষ্ট্ৰদূত ৰাষ্ট্ৰপতি ৰাষ্ট্ৰপতিজনে ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে ৰাষ্ট্ৰপৰিচালনাৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ৰাষ্ট্ৰী ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাষ্ট্ৰৰ ৰাস ৰাসমূহ ৰাসলীলাই ৰাসায়নিক ৰাস্কিন ৰাস্তা ৰাস্তাটো ৰাস্না ৰাহি ৰাহে ৰাৰ ৰাৱ ৰাৱণ ৰাৱালৰ ৰিংটোৰ ৰিকাৰ ৰিক্ত ৰিক্সা ৰিঙিয়াই ৰিঙ্গিয়াই ৰিজালেও ৰিজাৰ্ভ ৰিণিকি ৰিপু ৰিপৰ্ট ৰিফাইন ৰিব্ ৰিবৰ ৰিহা ৰিহাৰ ৰীডম ৰীতি ৰুই ৰুকি ৰুক্মবীৰে ৰুক্মিণী ৰুক্মীণী ৰুক্মীণীক ৰুক্মীণীয়ে ৰুগীয়া ৰুগীয়াৰ ৰুচি ৰুচিনাথ ৰুচো ৰুছোধৈৰ্য্য ৰুটি ৰুণুক ৰুতুজা ৰুদাই ৰুদ্ধ ৰুদ্ধতাত ৰুদ্ৰ ৰুদ্ৰচণ্ড ৰুদ্ৰমূৰ্তিৰে ৰুদ্ৰসিংহই ৰুব ৰুবা ৰুম ৰুমত ৰুমতে ৰুমলৈ ৰুমী ৰুমৰ ৰুলছ ৰুলেট ৰুৱলি ৰূদাই ৰূদায়ে ৰূপ ৰূপক ৰূপকটোৱে ৰূপকাৰ ৰূপকে ৰূপকোঁৱৰ ৰূপজ্যোতি ৰূপটো ৰূপত ৰূপনাৰায়ণ ৰূপবান ৰূপভান ৰূপম ৰূপহ ৰূপহী ৰূপা ৰূপান্তৰ ৰূপান্তৰিত ৰূপায়ণ ৰূপায়ণৰ ৰূপে ৰূপেহে ৰূপেৰে ৰূপো ৰূপোৱালি ৰূপৰ ৰূপৰেখাটি ৰূপৰেখাৰ ৰেইনৱাটাৰৰ ৰেকেচ ৰেক্স ৰেকৰ্ড ৰেকৰ্ডিং ৰেখা ৰেগিং ৰেঙনি ৰেচমৰ ৰেট ৰেড ৰেডিঅ ৰেড্ডীৰ ৰেণু ৰেপ ৰেপৰা ৰেপৰাই ৰেপৰাও ৰেল ৰেলত ৰেলপথৰ ৰেলযাত্ৰীসকলক ৰেলৰ ৰেশ্যন ৰেষ্টুৰেণ্ট ৰেহ ৰেহাই ৰৈছিল ৰৈছে ৰোগ ৰোগজনিত ৰোগত ৰোগী ৰোগীৰ ৰোগৰ ৰোগৰপৰা ৰোচন ৰোধ ৰোধিব ৰোপণ ৰোপণত ৰোপৰা ৰোপৰাই ৰোমন্থন ৰোমাঞ্চকৰ ৰোমান ৰোল ৰোলনী ৰোৱা ৰোৱাৰ ৰোৱে ৰৌদ্ৰ ৰৌদ্ৰত ৰৌদ্ৰোজ্জ্বল ৰৌমাৰী ৱাক ৱাচিংটনৰ ৱাহৰ ৱিকি ৱিকিউক্তি ৱিকিউদ্ধৃতি ৱিকিউদ্ধৃতিত ৱিকিউদ্ধৃতিয়ে ৱিকিউদ্ধৃতিৰ ৱিকিউৎস ৱিকিউৎসত ৱিকিউৎসসমূহৰ ৱিকিউৎসৰ ৱিকিকমন্স ৱিকিডাটা ৱিকিডাটাত ৱিকিত ৱিকিতথ্য ৱিকিপত্ৰিকা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়াই ৱিকিপিডিয়াও ৱিকিপিডিয়াক ৱিকিপিডিয়াত ৱিকিপিডিয়াতকৈ ৱিকিপিডিয়ান ৱিকিপিডিয়ানৰ ৱিকিপিডিয়ায়ো ৱিকিপিডিয়ালৈ ৱিকিপিডিয়াৰ ৱিকিপ্ৰজেক্ট ৱিকিমিডিয়া ৱিকিমিডিয়াই ৱিকিমিডিয়ান ৱিকিমিডিয়ানক ৱিকিমিডিয়ানেৰে ৱিকিমিডিয়ানৰ ৱিকিমিডিয়ানৰদ্বাৰা ৱিকিমিডিয়াৰ ৱিকিযোদ্ধাসকললৈ ৱিকিসংযোগ ৱিকিসমূহৰ ৱিকিৰ ৱিধাতা ৱুমেন ৱেইটিং ৱেইলা ৱেব ৱেবছাইট ৱেবছাইটত ৱেবৰ ৱেলছ ৱেষ্ট ৱৰ্কশ্বীট m4t8ml93p3nob3lmiiu4v3wm50qaox3 613676 613675 2026-06-22T10:26:13Z দিব্য দত্ত 9244 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 613676 wikitext text/x-wiki অঁকা অঁকৰা অঁৰা অংক অংকন অংকীয়া অংগ অংগক্ষত অংগাংগীভাৱে অংগী অংগৰাজ্য অংগৰাজ্যত অংশ অংশগ্ৰহণ অংশগ্ৰহণৰ অংশত অংশসমূহৰ অংশীদাৰ অংশীদাৰিত্ব অংশৰ অংশৰপৰা অইন অইনফালে অকণ অকণক অকণমান অকণমানি অকণিৰ অকণো অকণ্টকা অকণৰ অকপট অকপটভাৱে অকবি অকল অকলশৰীয়া অকলশৰীয়াকৈ অকলে অকলেই অকলৈ অকস্মাতে অকস্মাৎ অকাটন একাডেমি একাডেমিৰ একাডেমী একাডেমীৰ অকামিলা অকাল অকালত অকালপক্ব অকুণ্ঠ অকৃত্ৰিম অকোৱা অক্টোবৰ অক্টোবৰত অক্টোবৰলৈ অক্টোবৰৰ অক্লান্ত অক্ষম অক্ষমণীয় অক্ষুণ্ণ অক্ৰুৰ অক্ৰুৰৰ অকৰ্তব্য অখণ্ড অখণ্ডতা অখণ্ডতাৰ অখ্যাতি অগণন অগতানুগতিক আগতে আগদিনা অগভীৰ অগস্ত্য অগাধ অগানুগতিক অগুৰুত্বপূৰ্ণ অগ্নি অগ্নিত অগ্নিৰ অগ্ৰগতি অগ্ৰণী অগ্ৰসৰ অঘাইতং অঙহী অঙ্কীয়কৰণ অঙ্কীয়া অঙ্গ অঙ্গঠা অঙ্গদ অঙ্গহীন অঙ্গুলিটো অচিন অচিনা অচিনাকি অচিনাকি অচিলা অচিলাত অচিৰতে অচীন অচেতন অচৰপ অজগৰ অজয় অজলা অজস্ৰ অজান অজানা অজানিতে অজ্ঞলি অজ্ঞাতে অজ্ঞান অজ্ঞানতা অজ্ঞানী অজ্ঞানীক অজ্ঞানীয়ে অঞ্চল অঞ্চলটোত অঞ্চলটোৰ অঞ্চলত অঞ্চলতে অঞ্চলতো অঞ্চললৈকে অঞ্চলসমূহ অঞ্চলসমূহত অঞ্চলসমূহৰৰ অঞ্চলে অঞ্চলৰ অঞ্জন অঞ্জলি অটল অটুট অট্টহাস্য অট্টালিকা অট্টালিকাৰ অণুজীৱ অণুবীক্ষণ অণ্ঠ অতপৰ অতবছৰ অতি অতিকায় অতিকে অতিকৈ অতিক্ৰম অতিক্ৰমি অতিথি অতিথিক অতিথিপৰায়ণতা অতিপাত অতিশয় অতিষ্ঠ অতিৰিক্ত অতীজৰ অতীজৰেপৰা অতীৱ অতুল অত্যধিক অত্যন্ত অত্যাচাৰ অত্যাচাৰত অত্যাচাৰি অত্যাচাৰৰ অত্যাৱশ্যকীয় অথচ অথবা অথাই অথান্তৰ অথাৰ্ৎ অদৃশ্য অদৃষ্টত অদৃষ্টয়েই অদৃষ্টৰ অদ্বৈতবাদৰ অদ্বৈতলৈ অদ্ভুত অদ্যাপি অধম অধিক অধিকবাৰ অধিকাংশ অধিকাৰ অধিকাৰিকসকলৰ অধিকাৰিনী অধিকাৰী অধিকাৰীয়ে অধিকাৰো অধিকৃত অধিনায়ক অধিনায়কত্ব অধিপতিসকলক অধিবক্তা অধিবাসী অধিবাসীক অধিবাসীৰ অধিবাসীসকলক অধিষ্ঠিত অধিসূচনা অধিসূচনাৰ অধিৰাজ্য অধিৰাজ্যৰ অধিৱেশন অধিৱেশনত অধিৱেশনৰ অধীক্ষক অধীন অধীনত অধীনতো অধীনস্থ অধীনৰ অধীৰ অধীৰাজ্য অধোগতি অধ্যক্ষ অধ্যাপক অধ্যয়ন অধ্যয়নচক্ৰ অধ্যয়নৰ অধ্যয়নৰত অধ্যাপক অধ্যাপকগৰাকী অধ্যাপকৰো অধ্যাপিকা অধ্যায় অধ্যায়বোৰ অধ্যায়সমূহ অধ্যায়ৰ অধ্যুষিত অধ্যৱসায়ৰ অনতিপলমে অনথ্যা অনধিকাৰ অনধিকাৰিক অনন্ত অনন্য অনলাইন অনশন অনসূয়া অনা অনাই অনাইবনাই অনাকাংক্ষিতভাৱে অনাখৰী অনাগত অনাটন অনাথ অনাথবন্ধু অনাদৰ অনাবিল অনাময় অনাহকতে অনাহাৰ অনাৰ অনাৱিষ্কৃত অনিচ্ছা অনিচ্ছাকৃতভাৱে অনিচ্ছাসত্ত্বেও অনিচ্ছুক অনিদ্ৰা অনিন্দ্য অনিমা অনিশ্চিত অনিষ্ট অনিৰুদ্ধ অনীহা অনুকূল অনুকৰণ অনুকৰণৰ অনুগত অনুগামী অনুগামীসকলে অনুগামীসকলৰ অনুগামীসকল অনুগ্ৰহ অনুগ্ৰহকৈ অনুগ্ৰহত অনুচ্চ অনুচ্ছেদ অনুজ অনুজহঁতকো অনুজ্ঞাপত্ৰ অনুজ্ঞাপত্ৰৰ অনুতাপ অনুত্তীৰ্ণ অনুদান অনুধাৱন অনুনয় অনুন্নত অনুপম অনুপল অনুপস্থিত অনুপস্থিতিৰ অনুপস্থিতি অনুপস্থিতিত অনুপ্ৰাণিত অনুপ্ৰাণিত অনুপ্ৰেৰণা অনুপ্ৰৱেশ অনুপ্ৰৱেশক অনুপ্ৰৱেশৰ অনুপ্ৰৱেশকাৰী অনুবাদ অনুবাদক অনুবাদমূলক অনুবাদৰ অনুভূত অনুভূতি অনুভৱ অনুভৱৰ অনুভৱটো অনুভৱেই অনুমতি অনুমাণিক অনুমান অনুমোদন অনুমোদনৰ অনুমোদিত অনুযায়ী অনুযায়ীহে অনুশোচনা অনুশোচনাৰ অনুশোচনাই অনুষ্টুপীয়া অনুষ্ঠান অনুষ্ঠানত অনুষ্ঠানতে অনুষ্ঠানৰ অনুষ্ঠিত অনুসন্ধান অনুসন্ধিৎসু অনুসাৰে অনুসূচিত অনুসূচী অনুসূচীত অনুসূচীসমূহ অনুসৰণ অনুসৰি অনুসৰিয়েই অনুসৰিহে অনুৎসাহ অনুৰক্ত অনুৰাগ অনুৰাগৰ অনুৰাধা অনুৰোধ অনুৰোধত অনূদিত অনূৰ্ধ্ব অনেক অনেকে অনেকৰ অন্ত অন্তঃসত্ত্বা অন্তত অন্ততঃ অন্তলৈকে অন্তহীন অন্তিম অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া অন্তৰ অন্তৰংগ অন্তৰখন অন্তৰত অন্তৰত অন্তৰলৈ অন্তৰা অন্তৰাল অন্তৰালত অন্তৰালৰ অন্তৰে অন্তৰ্গত অন্তৰ্দ্বন্দ্ব অন্তৰ্ধান অন্তৰ্ভুক্ত অন্তৰ্ভুক্তিৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰে অন্তৰ্হিত অন্তৰৰ অন্ধ অন্ধকাৰ অন্ধকাৰক অন্ধভক্তি অন্ধভক্তিৰে অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ অন্ন অন্নদাতা অন্নপ্ৰাশন অন্বেষণ অন্বেষণকাৰী অন্য অন্যতম অন্যথা অন্যধৰণৰ অন্যসকলেও অন্যান্য অন্যান্যৰ অন্যায় অনৰ্থ অনৱদ্য অনৱৰত অপকাৰ অপকাৰিতা অপকাৰী অপত্যস্নেহ অপত্যস্নেহত অপত্যস্নেহৰ অপত্যস্নেহেই অপদস্থ অপমান অপমানত অপমানে অপযশ অপযশে অপসাৰিত অপাৰ অপাৰগ অপাৰেছনৰ অপুত্ৰক অপেক্ষা অপেক্ষাত অপেক্ষাৰ অপেছাদাৰী অপেশ্বৰী অপৈণত অপ্সৰা অপ্ৰত্যাশিত অপ্ৰত্যাশিতভাৱে অপ্ৰয়াস অপ্ৰয়াসে অপ্ৰস্তুত অপ্ৰিয় অপ্ৰীতি অপৰাণী অপৰাধ অপৰাধ অপৰাধত অপৰাধমূলক অপৰাধী অপৰাহ্ণ অপৰিপক্ব অপৰিসীম অপৰিহাৰ্য অপৰিহাৰ্য্য অপৰূপ অফিচ অফিচাৰে অফিছিয়েল অফিছৰ অফুৰন্ত অবজ্ঞা অববাহিকা অবাক অবাচ্য অবাঞ্ছনীয় অবাণিজ্যিক অবান্তৰ অবাৱত অবিচ্ছেদ্য অবিদিত অবিবাহিত অবিশ্যি অবিস্মৰণীয় অবিহনে অবিহনেই অবিৰতভাৱে অবুজন অবুজনক অবৈধ অব্যাহত অব্যাৱসায়িক অব্যাৱহাৰিক অব্যৰ্থ অবৰোধ অভদ্ৰ অভয় অভাগিনী অভাৰ অভাৱ অভাৱত অভাৱনীয়ভাৱে অভাৱৰ অভিজ্ঞতা অভিজ্ঞতাক অভিজ্ঞতামূলক অভিনন্দন অভিনয় অভিনয়ৰ অভিনেতা অভিনেত্ৰী অভিন্ন অভিনৱ অভিপ্ৰায় অভিব্যক্তি অভিভাবক অভিভাবকৰ অভিভাৱকসকল অভিভাৱকৰ অভিভূত অভিমুখ অভিযন্তা অভিযান অভিযানৰ অভিযোগ অভিলাষ অভিলাষী অভিলাষো অভিশাপ অভিষিক্ত অভিহিত অভীষ্ট অভীৰুচি অভূত অভূতপূৰ্ব অভ্যন্তৰীণ অভ্যস্তা অভ্যাগত অভ্যাস অভ্যাসটো অভ্যাসত অভ্যাসৰ অভ্যুত্থান অভ্যৰ্থনা অমত অমলেন্দু অমাক অমানিশা অমানিশাৰ অমান্তি অমান্য অমাৱস্যা অমিতা অমিয় অমিয়া অমুক অমুকত অমুকা অমুকী অমুকৰ অমূল্য অমৃত অমৃতক্ষণ অমৃতত অমৃতা অমোলাপটি অম্বিকা অম্বিকাগিৰী অম্বিকাগিৰী অম্লীয় অমৰ অযত্ন অযথা অযথাকৈ অযুক্তি অযুক্তিকৰভাৱে অযুক্তিসঙ্গত অযুগুত অযোধ্যা অযোধ্যাপুৰী অযোধ্যালৈ অযৌক্তিকভাৱে অলংকাৰ অলগৰ্দ্ধ অলংকাৰ অলঙ্কাৰ অলঙ্কাৰপতি অলঙ্কাৰপাতি অলঙ্কাৰে অলংকৃত অলঙ্কৃত অলপ অলপকালৰ অলপকৈ অলপতে অলপবুধীয়া অলপমান অলপহে অলপো অলস অলসভাৱে অলিম্পিক অলিম্পিকত অলিম্পিয়া অলেখ অলৌকিক অলৌকিকভাৱে অল্প অশান্তি অশান্তিত অশালীনভাৱে অশিক্ষিত অশেষ অশোভন অশ্বক্ৰান্ত অশ্বত্থামা অশ্বস্ত অশ্বাৰোহী অশ্লীল অশ্লীলতা অশৰীৰী অষ্টভুজ অষ্টভুজাকৃতি অষ্টম অষ্টাদশ অষ্টিন অষ্ট্ৰিয়া অষ্ট্ৰীয়াৰ অষ্ট্ৰেলিয়া অষ্ট্ৰেলিয়াত অষ্ট্ৰেলিয়ান অসংখ্য অসংশোধিত অসঙ্গত অসজ অসতী অসতীৰ অসদ্ৱ্যৱহাৰ অসন্মতি অসম অসমক অসমকে অসমখনক অসমত অসমতে অসমবাসীক অসমভূমিৰপৰা অসময় অসময়ৰ অসমলৈ অসমী অসমীয়া অসমীয়াই অসমীয়াত অসমীয়াত্ব অসমীয়ালৈ অসমীয়াসকল অসমীয়াৰ অসম্পূৰ্ণ অসম্ভৱ অসমৰ অসহজ অসহজভাৱে অসহযোগ অসহযোগকে অসহযোগিতা অসহযোগেই অসহিষ্ণু অসহিষ্ণুতা অসহ্য অসহ্যকৰ অসাংবিধানিক অসাধ্য অসামৰিক অসাৰ অসাৰুৱা অসীম অসুখ অসুখী অসুখীয়া অসুখে অসুবিধা অসুস্থ অসুস্থতা অসুস্থতাৰ অসুৰ অসূয়া অসূৰ্যম্পশ্যা অস্ত অস্তিত্ব অস্তিত্বৰ অস্ত্ৰ অস্ত্ৰধাৰী অস্ত্ৰেৰে অস্ত্ৰোপচাৰ অস্থায়ী অস্থায়ীভাৱে অস্থিৰ অস্থিৰতা অস্থিৰতাৰ অস্পষ্ট অস্পৃশ্য অস্পৃশ্যতা অস্বাভাৱিক অস্বাভাৱিকভাৱে অস্বীকাৰ অহা অহাত অহাদি অহাহেঁতেন অহাৰ অহি অহিংস অহিংসা অহিংসাৰ অহিন্দু অহিবলৈ অহিলত অহুকাণে অহে অহোপুৰুষাৰ্থ অহোম অহোৰাত্ৰ অহ্লাদসূচক অহৰহ অহৰ্নিশ অৰঙ অৰঙে অৰণ্য অৰণ্যত অৰবিন্দ অৰা অৰাঁ অৰাজকতা অৰাজকতাতকৈ অৰিহণা অৰুণাচল অৰুণাচলৰ অৰুণাভ অৰুণোদয় অৰুন্ধতীৰ অৰূপ অৰূপৰতন অৰ্গ অৰ্ঘা অৰ্চনা অৰ্চন অৰ্জন অৰ্জনৰ অৰ্জি অৰ্জন অৰ্থ অৰ্থত নিম্নভূমি অৰ্থনীতি অৰ্থনীতিবিদ অৰ্থনৈতিক অৰ্থনৈতিকভাৱে অৰ্থপূৰ্ণ অৰ্থপ্ৰাপ্তিৰ অৰ্থাৎ অৰ্থে অৰ্থৰ অৰ্দ্ধ অৰ্দ্ধং অৰ্দ্ধেন অৰ্ধ অৰ্পণ অৰ্হতা অৱগত অৱজ্ঞাৰ অৱতাৰ অৱতাৰণা অৱতাৰলৈ অৱতাৰৰ অৱতীৰ্ণ অৱতোষ অৱতৰণ অৱদান অৱদানেৰে অৱদানৰ অৱনতি অৱনতিৰ অৱয়ব অৱলম্বন অৱলম্বনতে অৱলা অৱলোহিত অৱশ অৱশিষ্ট অৱশিষ্টই অৱশেষত অৱশ্য অৱশ্যম্ভাৱী অৱশ্যে অৱসাদ অৱসান অৱস্থা অৱস্থাও অৱস্থাত অৱস্থাতে অৱস্থাদি অৱস্থান অৱস্থানুযায়ী অৱস্থালৈ অৱস্থাৰ অৱস্থিত অৱস্থিতি অৱসৰ অৱহেলা অৱৰুদ্ধ আঁউজি আঁউসীৰ আঁওসী আঁক আঁকি আঁকোৱালি আঁকৰী আঁখল আঁচনি আঁচনিবোৰ আঁচুৰিব আঁচুৰিলে আঁছে আঁজুৰি আঁঠু আঁঠুটো আঁঠুদুটা আঠুৱা আঁত আঁতি আঁতৰ আঁতৰকৈ আঁতৰত আঁতৰলৈ আঁতৰা আঁতৰাই আঁতৰাব আঁতৰালে আঁতৰি আঁহত আঁহা আঁৰ আঁৰত আঁৰি আঁৰিছ আঁৰৰ আংলং আংশিকৰূপে আইঔ আইক আইকণ আইকন আইগৰাকীতো আইটী আইটেম আইতা আইতাই আইতাকক আইতাকে আইতাকৰ আইদেউৰ আইদেও আইদেৱে আইন আইনক আইনগত আইনবিভাগ আইনবিভাগীয় আইনমতে আইনশৃঙ্খলা আইনষ্টাইন আইনসভা আইনা আইনী আইনৰ আইফেল আইয়ৰ্ণ আইলেছ আইসে আইৰ আইৰিচ আই আউনীআটি আউনীআটিত আউনীআটী আউল আউলী আউসী আউসীত আওকাণ আওঢলীয়া আওতাভুক্ত আওতালৈ আওহতীয়া আওৰা আকবৰ আকলুৱা আকস্মিক আকস্মিকভাৱে আকাংক্ষা আকাংক্ষা আকাশ আকাশখন আকাশত আকাশলৈ আকাশে আকাশৰ আকাৰ আকাৰত আকাৰে আকাৰৰ আকুল আকৃতিত আকৃতিৰ আকৃতিৰে আকোৱালী আকৌ আক্ষৰিক আক্ৰমণ আক্ৰমণকাৰী আক্ৰমণে আক্ৰমণৰ আক্ৰান্ত আকৰ্ষণ আকৰ্ষণীয় আকৰ্ষণৰ আকৰ্ষম আকৰ্ষিত আখাৰ আখেজ আখৈ আখ্যা আখ্যান আখ্যানং আখ্যানৰ আখৰ আখৰে আগচোতাল আগচোতালতে আগচোতালৰ আগছোৱা আগছোৱাত আগত আগতকৈ আগতীয়া আগতে আগতেই আগতেও আগতো আগদিনা আগদিনাখনক আগন্তুক আগফালে আগবঢ়াই আগবঢ়াইছিল আগবঢ়াইছে আগবঢ়াইহি আগবঢ়াব আগবঢ়াবলৈ আগবঢ়ায় আগবঢ়ালে আগবঢ়াৰ আগবঢ়োৱা আগবাঢ়ি আগবাঢ়িছোঁ আগবাঢ়িবলৈ আগবেলা আগভাগত আগভাগলৈকে আগমঙহ আগমন আগমুহূৰ্ত আগমুহূৰ্ততো আগমুহূৰ্তৰ আগলি আগলৈ আগলৈও আগলৈকে আগশাৰী আগশাৰীৰ আগষ্ট আগষ্টত আগষ্টাইন আগস্থান আগুৰি আগুৱাই আগে আগেয়ে আগেয়েই আগ্ৰহান্বিত আগ্ৰহী আগ্ৰহীসকলে আগৰ আগৰচাম আগৰটো আগৰপৰা আগৰাতি আগৰে আগৰেপৰা আগৰেপৰাই আগৰৱাল আগৰৱালা আঘাত আঘোণ আঘোণমহীয়া আঘোণৰ আঘোণ আঘোণীয়া আঘোণৰ আঘ্ৰ আঙঠি আঙনি আঙুল আঙুলি আঙুলিত আঙুলিমূৰ আঙুলিয়াই আঙুলিৰ আঙ্গিক আঙ্গুলি আচল আচলতে আচামী আচাৰ আচাৰ্যই আচুৰি আচ্ছন্ন আচ্ছা আচৰণ আচৰণৰ আচৰা আচৰিত আছা আছোঁ আছিল আছিলা আছিলাতে আছিলেই আছিলোঁ আছুতীয়া আছুৰ আছে আছেই আছেগৈ আছেতো আছেনে আছে আছো আছোঁ আজন্ম আজলি আজলী আজান আজাৰ আজি আজিও আজিকালি আজিকালিনো আজিনো আজিয়েই আজিলৈ আজিলৈকে আজিৰ আজীৱন আজোককা আজৰি আঞ্চলিক আঞ্জাৰ আঞ্জু আটক আটকধুনীয়া আটলাণ্টিক আটাইকেইখন আটাইকেইটা আটাইতকৈ আটাইবোৰ আটাইবোৰলৈকে আটায়ে আটি আটিত আটোম আঠখন আঠটা আঠা আঠাইশ আঠাযুক্ত আঠীয়াত আঠুমূৰীয়া আঠুৱা আঠুৱাৰ আঠোঁটা আড়িকাটি আড্ডা আঢ়ৈ আঢ্যৱন্ত আণৱিক আতা আতাক আতি আতিশয্য আত্ম আত্মঘাতী আত্মজীৱনী আত্মজীৱনীকাৰ আত্মজীৱনীত আত্মপ্ৰকাশ আত্মশ্লাঘা আত্মসমৰ্পণ আত্মসহায়ক আত্মসাৎ আত্মহত্যা আত্মহত্যাৰ আত্মহাৰা আত্মাই আত্মাৰাম আত্মিক আত্মীয় আত্মীয়তাৰ আত্মৰক্ষাৰ আতৰ আথে আদখিনি আদখিনিহে আদখিনীয়া আদগোহালি আদঘণ্টামান আদমি আদমিকা আদহীয়া আদা আদান আদায় আদায়ৰ আদালত আদালতত আদালতলৈ আদি আদিও আদিকাণ্ডৰ আদিত আদিত্য আদিবাসী আদিয়ে আদিৰ আদিৰে আদেশত আদৰ আদৰণি আদৰণী আদৰি আদৰ্শ আদৰ্শখিনি আদৰ্শগত আদৰ্শৰ আদৰৰ আধলী আধা আধাভগা আধাসংখ্যক আধাৰ আধাৰতে আধাৰশিলাতেই আধাৰিত আধি আধিক্য আধুনিক আধুনিকতা আধুনিকীকৰণ আধ্যত্মিক আধ্যাত্মিক আধ্যাৰ আধৰুৱা আনক আনকি আনকো আনঘৰৰ আনজন আনজনী আনজনীৰ আনজনৰ আনজয় আনটো আনটোও আনন্দ আনন্দই আনন্দচন্দ্ৰ আনন্দত আনন্দপুৰত আনন্দময় আনন্দৰ আনপিনে আনফাললৈ আনফালে আনফ্ৰেইণ্ড আনহাতে আনাহাতে আনি আনিছিলগৈ আনিছিলোঁ আনিছে আনিছোঁ আনিব আনিবলৈ আনিবা আনিবৰ আনিমেই আনিলে আনিলো আনু আনুগত্য আনুষংগিক আনুষ্ঠানিক আনুষ্ঠানিকভাৱে আনুষ্ঠানিক আনে আনো আনোগই আনোৱাই আন্তঃ আন্তঃগাঁথনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আন্তঃৱিকি আন্তৰিক আন্তৰিকতা আন্তৰিকতাবোৰ আন্তৰিকতাৰে আন্তৰ্জাতিক আন্দোলন আন্দোলনক আন্দোলনকে আন্দোলনকো আন্দোলনটোক আন্দোলনত আন্দোলনতে আন্দোলনবোৰৰ আন্দোলনে আন্দোলনৰ আন্ধাৰ আন্ধাৰে আন্ধাৰৰ আনৰ আপচোচ আপডাল আপত্তি আপদ আপদে আপলোড আপাচাহেব আপাদমস্তক আপি আপুনি আপুনিও আপুনিনো আপুৰুগীয়া আপোচকামী আপোচহীন আপোচহীনতা আপোন আপোনঘাতী আপোনাক আপোনাকহে আপোনালৈ আপোনালোক আপোনালোকক আপোনালোকলৈ আপোনালোকে আপোনালোকো আপোনালোকৰ আপোনাসকলে আপোনাসকলেও আপোনাসবলৈ আপোনাৰ আপোনাৰে আপ্তেৰ আপ্যায়ন আপ্যায়িত আপ্লুত আপ্ৰাণ আফালিয়ালে আফ্ৰিকা আফ্ৰিকাত আফ্ৰিকান আফ্ৰিকাৰ আবণ্টন আবণ্টনৰ আবতৰীয়া আবদাৰ আবদ্ধ আবশ্যক আৱাস আবিয়ৈ আবিষ্কাৰ আবিৰ্ভাৱ আবৃত্ত আবেদন আবেলি আবেলিৰ আবোল আব্দাৰ আব্দুল আব্ৰাহাম আবৰি আভস আভাস আভি আভিজাত্য আভিধানিক আভ্যন্তৰিক অভ্যন্তৰীণ আম আমৰ আমগছ আমগছত আমদানি আমদালি আমন আমনি আমনিদায়ক আমন্ত্ৰণ আমন্ত্ৰিত আমবাৰী আমবাৰীত আমলখি আমোলাতান্ত্ৰিক আমাক আমাকে আমাকেহে আমাকো আমালৈ আমাৰ আমাৰ দায়িত্ব আমাৰো আমি আমিও আমিওতো আমিতো আমিনো আমিবোৰ আমিয়েই আমিয়েও আমুকা আমূল আমৃত্যু আমে আমেৰিকা আমেৰিকাই আমেৰিকাত আমেৰিকান আমেৰিকাৰ আমোদ আমোদেৰে আমোদৰ আমোলা আমোলাপট্টিত আমোলাবিলাকক আমোলাবিলাকৰ আম্পায়াৰ আম্বানি আম্বেদকাৰ আম্বেদকাৰৰ আমৰ আমৰলি আমৰা আয় আয়তনত আয়তনৰ আয়ত্ত আয়াস আয়াৰচলৈ আয়াৰলেণ্ডৰ আয়ুক্তক আয়ুক্তগৰাকী আয়ুক্তৰ আয়ুস আয়ে আয়েক আয়েকলৈ আয়েকৰ আয়োজক আয়োজন আয়োজিত আলতীয়া আলপৈচান আলফুলকৈ আলফ্ৰেড আলমত আলমাৰী আলসুৱা আলহী আলহী আলহীৰ আলাপ আলাসত আলাসৰ আলি আলিংগন আলিপুখুৰী আলিপুখুৰীৰ আলিবাট আলিবাটত আলিবাটে আলিবাটেদি আলিয়েদি আলিলৈ আলিৰ আলিৰে আলীৰ আলু আলুগুটি আলেখ আলোক আলোকচিত্ৰ আলোচনা আলোচনাত আলোচনাৰ আলোচনী আলোচনীখনৰ আলোচনীৰ আলোচিত আশঙ্কা আশয় আশা আশাকৰোঁ আশাত আশাবাদী আশাবোৰত আশাৰ আশিস আশীৰ আশীৰ্বাদ আশীৰ্বাদৰ আশু আশে আশ্চৰ্য আশ্চৰ্য্য আশ্চৰ্য্যকৰ আশ্বাস আশ্ৰম আশ্ৰমত আশ্ৰয় আশ্ৰয়দাতা আশানিস্ফল আসক্ত আসন আসনচ্যুত আসনত আসোঁৱাহ আস্থা আস্থাত আস্থাৰ আস্পতালত আস্পতালৰ আস্ফালন আহক আহগৈ আহ্বান আহমেদ আহমেদে আহল আহা আহাঁ আহাঁচোন আহাৰ আহাৰসাঁজ আহি আহিছ আহিছা আহিছানে আহিছিল আহিছিলহে আহিছিলোঁ আহিছে আহিছোঁ আহিন আহিনৰ আহিব আহিবও আহিবগৈচোন আহিবলৈ আহিবলৈহে আহিবে আহিবৰ আহিম আহিয়েই আহিল আহিলে আহিলোঁ আহিহে আহু আহুকাল আহুতি আহে আহোঁ আহোঁগৈ আহোঁতা আহোঁতে আহোঁতেই আহোম আহোমসকল আহোমসকলে আহোমসকলৰ আহোমেসকলেও আহোমৰ আহ্নিক আহ্বান আহ্বানত আহৰণ আৰকাপোৰখন আৰক্ষীয়ে আৰম্ভ আৰম্ভণি আৰম্ভণিতে আৰম্ভণিৰ আৰম্ভণিৰে আৰম্ভতে আৰম্ভণি আৰম্ভণিতে আৰম্ভৰ আৰা আৰাধ্য আৰাম আৰামদায়ক আৰামী আৰি আৰিমত্ত আৰিমত্তৰ আৰু আৰুনো আৰে আৰোগ্য আৰোপ আৰোহণ আৰ্ক আৰ্কাইভ আৰ্কৰ আৰ্জন আৰ্জি আৰ্জেণ্টিনাৰ আৰ্জন আৰ্ট আৰ্টিষ্ট্ আৰ্ণিং আৰ্তনাদে আৰ্থসামাজিক আৰ্থাৰ আৰ্থিক আৰ্থিকভাৱে আৰ্দ্ৰ আৰ্দ্ৰতাত আৰ্দ্ৰতাৰ আৰ্নষ্ট আৰ্য আৰ্যভট্ট আৰ্হি আৰ্হিত আৰ্হিৰ আৱণ্টন আৱণ্টনৰ আৱত আৱশ্যক আৱশ্যকীয় আৱহ আৱাজ আৱাস আৱাসিক আৱাহন আৱিষ্কাৰ আৱিষ্কাৰক আৱিষ্কাৰ আৱেগ আৱেগিক আৱেগৰ আৱেদন আৱেদনসম্পন্ন আৱেশ আৱেশে আৱৰণ আৱৰণযুক্ত আৱৰি আৱৰ্জনা ইংগিত ইংগিতে ইংলেণ্ড ইংলেণ্ডত ইংলেণ্ডলৈ ইংলেণ্ডে ইংলেণ্ডৰ ইংৰাজ ইংৰাজসকলেই ইংৰাজী ইংৰাজীক ইংৰাজীত ইংৰাজীলৈ ইংৰাজীৰ ইংৰাজে ইংৰাজৰ ইইঁতে ইউআৰএল ইউএই ইউকো ইউটিউবৰ ইউনাইটেড ইউনিক ইউনিকোডলৈ ইউনিভাৰ্চিটি ইউনিয়ন ইউৰোপ ইউৰোপীয় ইউৰোপীয়ান ইউৰোপৰ ইকটাসিকটা ইকাতি ইকাষে ইকি ইকৰানি ইখনে ইগজ ইঙ্গিত ইচা ইচাট ইচিআইৰ ইচ্ছা ইচ্ছাকৃতভাৱে ইচ্ছাত ইচ্ছামতে ইছলাম ইজন ইজনতকৈ ইজনীৰ ইজনে ইজ্জৎ ইঞ্চ ইঞ্চি ইঞ্জিন ইটাই ইটাৰে ইটো ইঠাই ইডাল ইণ্টাৰনেট ইণ্টাৰনেটত ইণ্টাৰনেটৰ ইণ্ডাষ্টিজ ইণ্ডিক ইণ্ডিয়া ইণ্ডিয়ান ইণ্ডিয়াৰ ইতস্ততঃ ইতস্ততঃবোধ ইতি ইতিকিং ইতিকিংসূচক ইতিপুৰ্বেই ইতিমধ্যে ইতিমধ্যেই ইতিহাস ইতিহাসক ইতিহাসত ইতিহাসবিদ ইতিহাসমূলক ইতিহাস সাহিত্য খেল ভূগোল বিবিধ ইতিহাসে ইতিহাসৰ ইতো ইত্যাদি ইত্যাদিৰ ইতৰ ইনকিউবেটৰ ইনছেট ইনষ্ক্ৰিপ্ট ইনষ্টল ইনষ্টিটিউট ইনাই ইনো ইন্ ইন্দিৰা ইন্দু ইন্দুক ইন্দুমতী ইন্দুমতীয়ে ইন্দুমতীৰ ইন্দুৰ ইন্দ্ৰই ইন্দ্ৰনাৰায়ণ ইন্দ্ৰপাল ইন্দ্ৰিয় ইন্দ্ৰৰ ইপাৰ ইপিঠি ইফতাৰ ইফাল ইফালে ইফালেও ইবন ইভানবুনিন ইমান ইমানকেইটা ইমানটো ইমানতে ইমানতো ইমানদিন ইমাননো ইমানবছৰে ইমানবিলাক ইমানবোৰ ইমানুৱেল ইমানো ইমূৰ ইমূৰে ইম্প্ৰভাইজ ইয়াক ইয়াকে ইয়াকেহে ইয়াকো ইয়াণ্ডাবু ইয়াণ্ডাবুত ইয়াত ইয়াতে ইয়াতেই ইয়াতো ইয়ান্দাবু ইয়ালে ইয়ালৈ ইয়াৰ ইয়াৰদ্বাৰা ইয়াৰপৰা ইয়াৰে ইয়াৰেই ইয়াৰ উপৰি য়েল্ম্ ইলাচী ইলাচীকেইটা ইলিয়াছ ইলিহি ইষ্ট ইষ্টইণ্ডিয়া ইষ্টদেৱতা ইষ্টদেৱতাক ইষ্টদেৱী ইষ্টাৰ্ণ ইসব ইস্কু ইস্তাফা ইহঁত ইহঁতবোৰ ইহঁতে ইহঁতৰ ইহকালৰ ইহলীলা ইহাক ইহুদী ইহে ঈদত ঈদৰ ঈপ্সিত ঈয়াৰোপৰি ঈশান ঈশ্বৰ ঈশ্বৰক ঈশ্বৰে ঈশ্বৰৰ ঈষা ঈষৎ ঈৰ্ষা ঈৰ্ষান্বিত উঁইচিৰিঙা উইঠ্যা উইন উইপৰুৱা উইল উইলিয়াম উকট উকলি উকা উকিয়াই উকীল উক্ত উখনা উখনি উখল উগুল উগ্ৰ উগ্ৰপন্থী উচটনি উচটা উচপ উচাট উচিত উচুপি উচ্কো উচ্চ উচ্চকক্ষ উচ্চখাপৰ উচ্চতম উচ্চতালৈ উচ্চতাৰ উচ্চতৰ উচ্চপদস্থ উচ্চভূমি উচ্চমানৰ উচ্চাকাংখাক উচ্চাঙ্গ উচ্চাৰণ উচ্চাৰিত উচ্ছন্ন উচ্ছৃঙ্খল উচ্ছেদ উচ্ছ্বসন উচ্ছ্বসিত উচ্ছ্বাস উচৰি উচৰিকৈ উছপ উছমানী উছমানীয় উছাহ উছৰ্গা উছৰ্গি উজনি উজনিৰ উজনীত উজলি উজাগৰী উজাগৰে উজান উজাৰি উজু উজুটি উজ্জীৱিত উজ্জ্বল উজ্জ্বলতা উটা উটাই উটি উটুৱাই উঠক উঠঙ্গা উঠা উঠাই উঠাজনত উঠাত উঠাতো উঠাদি উঠাব উঠাহি উঠাৰ উঠি উঠিও উঠিছিল উঠিছিলোঁ উঠিছে উঠিব উঠিবই উঠিবলৈ উঠিবৰ উঠিয়েই উঠিল উঠিলে উঠিলেই উঠিলোঁ উঠিহে উঠে উঠোঁ উঠোঁতা উঠোঁতাৰো উঠোঁতে উঠোৱাৰো উড়াল উড়িয়া উতনুৱা উত্তপ্ত উতল উত্তপ্ত উত্তম উত্তীৰ্ণ টো ণ ত পাৰৰ ফাল স্বৰূপে উত্তৰাধিকাৰীৰ উত্তৰে উত্তৰোত্তৰ ৰ ৰপৰা উত্থান উত্থান বৰ্তমান উত্থানে উত্ৰাবল উথাপন উদং উদক উদগতি উদগনি উদণ্ড উদফাই উদয় উদয়গিৰি উদয়ত উদয়দা উদয়পুৰ উদয়পুৰতে উদয়পুৰলৈ উদয়পুৰৰ উদয়পূৰ উদয়াচলত উদ্‌যাপনৰ উদাস উদাসীনতা উদাহৰণ উদাৰ উদীয়মান উদুলি উদ্ উদ্দীপনা উদ্দেশ্য উদ্দেশ্যহীন উদ্দেশ্যি উদ্দেশ্যে উদ্ধতালি উদ্ধাৰ উদ্ধৃত উদ্ধৃতি উদ্বাউল উদ্বিগ্ন উদ্বিত উদ্বুদ্ধ উদ্বোধন উদ্ভাৱন উদ্ভাৱনী উদ্ভিদ উদ্ভিদক উদ্ভিদকুলৰ উদ্ভিদে উদ্ভিদৰ উদ্ভিদৰদ্বাৰা উদ্ভুত উদ্ভৱ উদ্ভৱো উদ্যমিতা উদ্যমী উদ্যান উদ্যোগ উদ্যোগত উদ্যোগপতি উদ্যোগী উধাতু উধান উধানকেইটাৰ উনপঞ্চাশটা উনুকিয়াই উনুকিয়ালে উন্নত উন্নতি উন্নতিত উন্নতিৰ উন্নয়ন উন্নয়নমুখী উন্নীত উন্মত্তা উন্মন উন্মাদ উন্মাদিনী উন্মুক্ত উন্মেষ উন্মোচন উন্মোচিত উপকণ্ঠ উপকাৰ উপকাৰহে উপকাৰিতা উপকাৰী উপকাৰৰ উপকূল উপকূলত উপকূলৰ উপকৃত উপক্ৰম উপকৰণ উপকৰণত উপগ্ৰহ উপগ্ৰহটোৰ উপচি উপছি উপজাতি উপজাতিৰ উপজি উপজিছে উপজিবৰে উপজিয়ে উপজিয়েই উপজিল উপজীৱ্য উপত্যকাজোৰা উপত্যকাত উপত্যকাৰ উপদেশ উপদেশতকৈ উপদেশবোৰেই উপদ্বাৰকা উপদ্ৰৱ উপদ্ৰৱলৈ উপনদী উপনিষদ উপনিষদসমূহ উপনিষদৰ উপনিষদৰপৰা উপনিৱেশত উপনীত উপনৈ উপনৈসমূহ উপন্যাস উপন্যাসখন উপন্যাসসমূহ উপন্যাসে উপন্যাসৰ উপপ্ৰজাতি উপবাস উপবাসে উপভোগ উপমহাদেশৰ উপযুক্ত উপযোগী উপলক্ষ্য উপলক্ষ্য্য উপলক্ষ্যে উপলক্ষ্য্যে উপলব্ধ উপলব্ধি উপলভ্য উপলুঙা উপলুঙ্গা উপশম উপসংহাৰ উপসাগৰ উপসিৰা উপস্থাপন উপস্থাপনৰ উপস্থিত উপস্থিতসকলৰ উপস্থিতি উপহাস উপহাৰ উপহাৰস্বৰূপে উপহাৰৰূপে উপায় উপাখ্যান উপাখ্যানটো উপাখ্যানৰ উপাৰ্জন উপাদানবোৰ উপাদানৰ উপাধি উপাধিটো উপাধিপ্ৰাপ্ত উপাধিৰ উপায় উপায়সমূহ উপায়ান্তৰ উপায়ে উপায়েৰে উপায়ৰ উপাসনা উপাৰ্জন উপাৰ্জনৰ উপিবাটত উপেন্দ্ৰ উপেন্দ্ৰচন্দ্ৰ উপৰি উপৰি উপৰিকৈ উপৰুৱা উপৰে উপৰ্যুক্ত উফৰি উবুৰি উভতি উভতিব উভতিল উভয় উভয়ই উভয়তে উভয়লিংগী উভয়েই উভয়ৰে উভলি উভৈনদী উমলি উমলিম উমান উমানত উমানন্দ উমায় উমৈহতীয়া উম্লেখ উলংগ উলংঘন উলঙ্ঘনাকাৰীক উলট উলতি উলহ উলাহ উলাহত উলাহেৰে উলাহৰ উলিওৱা উলিওৱাত উলিয়াই উলিয়াইছ উলিয়াইছিল উলিয়াইছে উলিয়াওঁতা উলিয়াব উলিয়াবলৈও উলিয়াম উলিয়ায় উলিয়ালে উলুৱনিত উলুৱনিৰ উল্টা উল্লসিত উল্লাস উল্লিখিত উল্লেখ উল্লেখনীয় উল্লেখযোগ্য উল্লেখেই উল্লেখ্য উল্লেখ্যযোগ্য উশাহ উশাহটো উশাহবোৰৰ উশাহে উষ্ণতা উৎকট উৎকল উৎক্ষেপণ উৎকৰ্ষ উৎপতীয়া উৎপত্তি উৎপন্ন উৎপলদা উৎপাতত উৎপাদন উৎপাদনকাৰী উৎপাদনৰ উৎপাদিত উৎফুল্ল উৎযাপন উৎস উৎসস্থল উৎসাহ উৎসাহত উৎসাহভৰা উৎসাহিত উৎসাহেৰে উৎসৰ্গ উৎসৰ্গা উৎসৰ্গিত উৎসৱ উৎসৱত উৎসৱমুখৰ উৎসৱৰ উৰণ উৰণীয়া উৰণৰ উৰহ উৰহি উৰা উৰাই উৰাও উৰালত উৰি উৰিল উৰিষ্যা উৰিষ্যাত উৰিষ্যাৰ উৰিস্যা উৰুকা উৰুখ উৰুখি উৰুমি উৰুলি উৰ্দু উৰ্দ্ধতন উৰ্দ্ধমুখে উৰ্বীধৰ উৰ্বৰা উৰ্মি উৱলি উৱাদিহ ঊনবিংশ ঊনষাঠিতম ঊনৈছ ঊহ্য ঋণশোধ ঋণৰ ঋতুত ঋতুতো ঋতুস্ৰাৱ ঋষি ঋষিও ঋষিসকলৰ ঋষিৰ ঋষ্যমূক এংলো এইক এইকণ এইকেইঘৰেই এইকেইটা এইকেইদিন এইখন এইখিনি এইখিনিতে এইগৰাকী এইচ এইচৰ এইছ এইছোৱা এইজনা এইজোপাত এইজোৰ এইট এইটি এইটো এইটোকে এইটোনো এইটোৱেই এইঠু এইডাল এইদৰে এইধাৰ এইফালে এইফালৰ এইবছৰৰ এইবাবে এইবাৰ এইবিলাক এইবিলাকত এইবোৰ এইবোৰত এইবোৰে এইবোৰৰ এইবোৰৰপৰা এইলানি এইষাৰ এইসকল এইসকলৰ এইসময়ত এইসমূহৰ এইৰ এইৰূপে এওঁ এওঁক এওঁকে এওঁলোক এওঁলোকৰ এওঁৰ একক এককভাবে একখানা একগোট একঘেয়ামি একচ্ছত্ৰী একজন একঝাক একটা একতাৰ একতীয়াকৈ একত্ৰিত একত্ৰীকৰণ একদম একদেৱ একপক্ষীয় একপ্ৰকাৰ একপ্ৰকাৰৰ একবাৰ একবিংশ একমন একমাত্ৰ একমুহূৰ্তৰ একলা একশৰণ একসতৰি একসদনীয় একসেৱ একা একাঁজলি একাঁঠু একাংশ একাংশত একাউণ্ট একাউণ্টত একাউণ্টসমূহৰ একাকাৰ একাকিত্ব একাকে একাগ্ৰচিত্তে একাগ্ৰতা একাডেমী একাডেমীও একাডেমীৰ একাণপতীয়া একাদশ একাদশী একাধাৰে একাধিক একান্ত একান্তমন একান্তমনে একালত একুশে একুৰা একুৰি একে একেই একেখন একেখনেই একেখিনি একেগৰাকী একেছাটে একেজন একেজনী একেজাঁপে একেজোপা একেটা একেটাই একেডালি একেধাৰ একেধৰণৰ একেবাৰে একেবাৰেই একেবোৰ একেমনে একেলগ একেলগে একেলেথাৰি একেলেথাৰিয়ে একেষাৰ একেসকলেই একেৰাহে একৈছ একো একোকে একোকেই একোচকৈ একোজন একোজনী একোজনীৰ একোটা একোটি একোটোকে একোডাল একোবছৰ একোবাৰ একোৰে একোৱেই এক্ এক্সিকিউটিভ এক্ৰোবেটিক এখন এখনকে এখনকৈ এখনত এখনহে এখনি এখনো এখনৰ এখলপীয়া এখানি এখেতৰ এখোঁটালীয়াকৈ এখোজ এখোজকৈ এখোপ এগছি এগাড়ী এগালমান এগিলাছ এগুণ এগোহালি এগ্ৰিমেণ্ট এগৰাকী এঘাৰ এঘাৰটা এঘৰ এঘৰীয়া এঘৰেও এঘৰৰ এঙামুৰি এঙেনাতে এচামক এচামে এচাৰি এছিয়া এছিয়ান এচিলিম এচিলিমেই এচিষ্টেণ্ট এচুকত এচেলেকা এছটা এছাটি এছিয়া এছিয়াত এছিয়ান এছিয়াৰ এছীয় এছোৱা এজন এজনক এজনকৈ এজনকৈহে এজনহে এজনী এজনীক এজনীকে এজনীয়ে এজনীয়েই এজনীৰ এজনে এজনেও এজনো এজনৰ এজাউৰি এজাক এজাৰ এজেন্সিৰ এজোপা এজোপাৰ এঞ্জেলো এঞ্জেলোৰ এটকা এটলিয়ে এটা এটাই এটায়ো এটাইকেইজন এটাইখিনি এটাইতকৈ এটাইবিলাক এটাইবোৰ এটাইবোৰে এটাও এটাক এটাকৈ এটাত এটামান এটায়ে এটালৈ এটাৰ এটি এটিং এটিৰহে এটুকুৰা এটুকুৰাৰে এটুপি এটোপ এটোপা এটোপাল এট্ৰিবিউছনৰ এঠাইৰ এঠেঙীয়া এঠোপা এডলাৰ এডলাৰৰ এড়ি এডা এডাল এডালকে এডালিও এডালো এডালৰ এডিঙীয়া এডিঙীয়াকৈ এডিচন্ এডিটাথন এডোখৰ এডোখৰে এডোখৰৰ এড্ৰেছ এডৱিন এণ্ট এণ্টনি এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এণ্ড এণ্ডমান এণ্ডেভাৰে এণ্ড্ৰিউ এণ্ড্ৰুজ এণ্ড্ৰুজে এণ্ডৰইডৰ এতজন এতনা এতি এতিয়া এতিয়াই এতিয়াও এতিয়াতো এতিয়ালৈকে এতিয়াহে এতিয়াৰ এতিয়াৰপৰাই এতেকতে এতেকে এথলেট এথোকা এদঁতীয়া এদফাৰ এদিন এদিনতে এদিনতো এদিনীয়া এদিনো এদিনৰ এদেও এদোণ এধা এধাজীয়া এধাডুখৰীয়াকৈয়ে এধানমানো এধাপোৰা এধামৰা এনথ্ৰাক্স এনিশা এনিশাত এনে এনেই এনেকুৱা এনেকুৱাই এনেকৈ এনেকৈয়ে এনেখন এনেটি এনেটো এনেতে এনেদৰে এনেদৰেই এনেধৰণৰ এনেনো এনেবিলাক এনেবোৰ এনেয়ে এনেয়েহে এনেয়ো এনেস্থলত এন্দুৰ এন্দুৰসকলৰ এন্দুৰে আন্ধাৰ আন্ধাৰতো আন্ধাৰে আন্ধাৰেই এনৰেগা এপইচা এপইণ্টমেণ্ট এপটো এপদ এপাক এপাত এপিএল এপিনে এপুখুৰী এপেণ্ডিচাইটিছ এপেলেট এপোলো এপ্ এপ্ৰিল এপ্ৰিলত এপ্ৰিললৈ এপ্ৰিলৰপৰা এফাকি এফাকিও এফালে এফালৰপৰা এফুটমান এফেৰা এফেৰাকৈ এফেৰি এফৰা এবছৰ এবছৰলৈ এবছৰৰ এবট এবাকচ এবাটি এবাৰ এবাৰত এবাৰহে এবাৰি এবাৰী এবাৰেই এবাৰো এবাৰৰ এবিধ এবুকুৱা এবুৰি এবেগেত এবেলাতে এবেলি এভঁড়াল এভাগ এভাৰিষ্ট এভাৰেষ্ট এমএলএ এমন এমহীয়া এমাজনৰ এমাহ এমাহত এমাহমানলৈকে এমাহৰ এমাৰছন এমুঠি এমূৰে এমোকোৰা এম্বেঁকা এম্বেচেদৰ এম্বেৰাল্ড এয়া এয়াই এয়াক এয়ে এযোৰ এযোৰত এলপিজিৰ এলবাৰ্ট এলবিনো এলাইক এলানি এলান্ধু এলাহ এলাহে এলুমিনিয়ামৰ এলেকা এলেকাত এলেকাসমূহ এলেকাৰ এলেন এলেহুৱা এশজন এশজনৰ এশটা এশবাৰ এশিঙীয়া এশ্বিভমেণ্ট এশৰ এষাৰ এষাৰো এসপ্তাহ এসপ্তাহৰ এসময়ৰ এসাঁজ এসাঁজ এসোপা এসোপাৰ এহাজাৰ এহাতমান এহাল এহোঁপা এহোপা এৰক এৰা এৰাই এৰাতিৰ এৰাব এৰি এৰিব এৰিবা এৰিবৰ এৰিম এৰিলে এৰিষ্ট এৰুৱাই এৱাৰ্ড্ এৱেঁ এৱেঁই এৱোঁ ঐকতান ঐক্য ঐতিহাসিক ঐতিহাসিকভাবে ঐতিহ্য ঐতিহ্যবাহী ঐতিহ্যসমূহৰ ঐতিহ্যৰ ঐতৰেয় ঐশ্বৰিক ঐশ্বৰ্য ওঁঠ ওঁঠটো ওঁঠত ওঁঠততুলি ওঁঠদুটা ওঁঠদুটি ওঁঠযুৰি ওঁঠৰো ওঁৰ ওকনি ওকালতি ওকুমাৰ ওখনা ওখোৰা ওগো ওচেনিয়া ওচৰ ওচৰত ওচৰতে ওচৰলৈ ওচৰলৈকে ওচৰা ওচৰাৎ ওচৰে ওচৰৰ ওচৰৰপৰা ওচৰৰে ওছেইন ওজন ওজা ওজৰ ওঠৰ ওড়িয়া ওড়িয়াত ওড়িশাত ওড়িশাৰ ওড়িশী ওড়ীচীক ওড়ীশী ওডিচি ওডিচিৰ ওডিচী ওডিশী ওডিসি ওতপ্ৰোত ওতপ্ৰোতভাৱে ওদালগুৰি ওদেৰ ওন্দোলাই ওপঙা ওপঙি ওপচাই ওপজা ওপৰ ওপৰঞ্চি ওপৰত ওপৰতে ওপৰমুৱা ওপৰলৈ ওপৰা ওপৰে ওপৰেদি ওপৰেৰে ওপৰৰ ওপৰৱালা ওফন্দাদি ওফন্দি ওফাইডাং ওফোন্দা ওফোন্দাগালী ওফৰাই ওভত ওভতনি ওভতা ওভতাই ওভোত ওভোতাই ওমল ওমলা ওম্ ওলট ওলমাদি ওলমি ওলমিছে ওলাই ওলাইছ ওলাইছিলোঁগৈ ওলাইছে ওলাইছোঁ ওলাইছোঁহি ওলাওঁ ওলাওঁতে ওলাব ওলাবলৈ ওলাবৰ ওলায় ওলাল ওলালহি ওলালা ওলালাহি ওলালেই ওলালেও ওলালো ওলালোঁ ওলোটা ওলোমা ওলোমাই ওলোৱা ওলোৱাদি ওলোৱাৰ ওস্তাদ ওহাৰ ওহি ওৰটো ওৰণিখন ওৰণিৰ ওৰণী ওৰফে ওৰে ওৰেদিন ওৰেনিশা ওৰেৰাতি ওৱা ওৱালাই ওৱেল ওৱৰ্কচ্ ওৱৰ্ট ঔটেঙা ঔপনিৱেশতাবাদৰ ঔপনিৱেশিক ঔপন্যাসিক ঔষধ ঔষধি ঔষধিয়া ঔষধৰ ঔৎসুকতা ঔৎসুক্য ঔৰস কঁকাল কঁকালখন কঁকালটো কঁকালত কঁকালতে কঁকালে কঁকালেৰে কঁকালৰ কঁঠা কঁঠাল কঁঠালওপৰৰ কঁঠালকোনে কঁঠালটো কঁঠালৰ কঁড়িয়াই কঁপনি কঁপাই কঁপাব কঁপি কঁপিছে কঁপিব কঁপিবলৈ কঁপে কঁহাৰ কঁহাৰৰ কংকণ কংগো কংগ্ৰছকৰ্মী কংগ্ৰছৰ কংগ্ৰেছ কংগ্ৰেছক কংগ্ৰেছে কংগ্ৰেছেও কংগ্ৰেছৰ কংগ্ৰেছৰপৰা কইনা কইনাজনী কইনাৰ কইৰ ক কওঁ কওঁতা কওঁতে কওক কওকচোন ককা ককাই ককাইদেউ ককাইদেৱে ককাইহঁত ককাক ককাকৰ ককাদেউতাক ককায়েক ককায়েকে ককায়েকৰ ককায়েৰ ককালটি ককৃতজ্ঞতা কক্ষ কক্ষপথত কক্ষৰ কঙালী কচি কচু কচ্ কছাৰী কছাৰীসকলে কছাৰীসকলৰ কছাৰীৰ কছু কছুটো কছৰী কটক কটকটীয়াকৈ কটকী কটকীৰ কটন কটপ্ কটা কটাই কটাইছোঁ কটাওঁ কটাকটি কটাবলৈ কটায় কটালে কটাৰীত কটাৰী কটিৰ কটু কটূক্তি কটোৱা কটোৱাৰ কট্কটীয়া কঠাত কঠিন কঠিনক কঠীয়া কঠীয়া কঠীয়াতলি কঠুৱা কঠোৰ কড়মড় কঢ়া কঢ়াটোহে কঢ়িয়াই কণদাহঁতে কণমানি কণা কণামুছৰি কণাই কণি কণিকা কণী কণীবোৰ কণ্টকময় কণ্ট্ৰলাৰ কণ্ঠ কণ্ঠদান কণ্ঠশিল্পী কণ্ঠশিল্পীৰ কণ্ঠসহ কণ্ঠে কণ্ঠেৰে কণ্ঠৰ কণ্ঠৰদ্বাৰা কণ্ঠৰোধ কতনা কতনো কতলোকে কতা কৰ্তৃপক্ষৰ কতো কথন কথনৰ কথা কথাই কথাও কথাকে কথাখিনি কথাটো কথাটোও কথাটোত কথাটোৰ কথাটোৱে কথাত কথাতোমাৰ কথানো কথাবোৰ কথাবোৰত কথাবোৰতেই কথাবোৰেই কথাবোৰো কথাবোৰৰ কথামতে কথাল কথাষাৰ কথাষাৰৰ কথাহে কথাৰ কথাৰে কথাৰেই কথা কথিত কথিলে কথোপকথন কদলি কদা কদাকাচিৎ কদৰ্য কদৰ্য্য কনটেণ্ট কনফুচিয়াচ কনফুচিয়াছ কনফুচিয়াছধন্যবাদ কনষ্টাণ্টিনোপল কনিষ্টবল কনিষ্টবলৰ কনিষ্ঠ কন্দনামুৱা কন্দল কন্দলিকে কন্দলিয়ে কন্দলিৰ কন্দলী কন্দলৰ কন্দা কন্দুৱাইছে কন্দুৱাটো কন্দোৱাব কন্দৰ্পজিৎ কন্নড় কন্যা কন্যাক কন্যাটিৰ কন্যাত কন্যাৰ কপট কপটভাৱে কপাল কপালত কপালে কপালৰ কপাহ কপাহী কপাহৰ কপাৰনিকাচ কপি কঁপিব কপিল কপিলিমুখৰ কপিলী কপিলীৰ কপিৰাইট কপিৰাইটমুক্ত কপৌ কপৌটো কপৌবোৰৰ কপৌৱনীৰ কপৌৱে কবই কবও কবলগা কবলগীয়া কবা কবি কবিকাহিনী কবিগুৰু কবিতা কবিতাটি কবিতাটো কবিতাবোৰ কবিতাবোৰৰ কবিতাৰ কবিতাৰে কবিতাৰো কবিত্ব কবিয়ে কবিসকলক কবিসকলৰ কবিৰ কবীৰ কবৰ কমখন কমতা কমতাত কমতাপুৰলৈ কমতাৰ কমতাৰাজৰ কমতেশ্বৰ কমন্স কমন্সত কমনৱেলথ কমল কমলবৰুৱাই কমলাকান্ত কমলানন্দ কমলাবাৰী কমলাৰ কমলেশ্বৰ কমলেষু কমা কমাই কমাব কমাৰ কমাৰৰ কমি কমিউনিষ্ট কমিচন কমিচনৰ কমিটি কমিটিও কমিটিৰ কমিটী কমিনী কমিশ্যনৰ কমিশ্যনৰে কমেই কমেণ্ট কম্পাউণ্ডৰৰ কম্পালসুখে কম্বল কয় কয়নে কয়লাৰ কয় কলং কলংকহীন কলকলতে কলকাতা কলকাতাৰ কলগছ কলগছৰ কলঙৰ কলটো কলঠহুৰা কলডিলঅলনিৰ কলডিলউপি কলডিলীয়া কলত কলপাতএঠেঙীয়া কলপাতত কলম কলমলৈ কলমৌ কলম্বিয়া কলহ কলা কলাক্ষেত্ৰৰ কলাগুৰু কলাপ কলাপাত কলাফুলত কলালোৰ কলাৰ কলি কলিংগৰ কলিকতা কলিকতাত কলিকতাৰ কলিকতীয়া কলিকাতা কলিকাতাৱালী কলিজা কলিজাত কলিতা কলিতাঅনলাইন কলিয়াইছে কলিয়ে কলিৰ কলীয়া কলুষিত কলে কলেই কলেও কলেজ কলেজত কলেজিয়েট কলেজৰ কলেৰা কলেৱৰ কলৈ কলৈকো কলো কলোহেঁতেন কল্প কল্পনা কল্পনাত কল্পনাৰ কল্মষহীন কল্যাণ কল্যাণকামী কল্যাণমূলক কল্যাণীয়বৰ কল্যাণৰ কল্লোল কলৰ কষ্ট কষ্টকৰ কষ্টত কষ্টবোৰেই কষ্টসাধ্য কষ্টে কষ্টেৰে কস্তুৰবা কহাঁৰ কহিনুৰ কহিব কহুৱা কহে কাঁইট কাঁইটীয়া কাঁইট্ কাঁচলি কাঁচি কাঁচিৰ কাঁজিয়া কাঁজিয়াতে কাঁটা কাঁড় কাঁড়ে কাঁতৰ কাঁহ কাঁহী কাঁহীখন কাঁহে কাঁহৰ কাঁৰশলা কাইলৈ কাইল্কাৰ কাউঞ্চিল কাউঞ্চিলে কাউণ্ট কাউনঞ্চিল কাউৰী কাউৰীয়ে কাউৰীৰ কাক কাকডোঙা কাকত কাকতত কাকতালীয়ভাৱে কাকতি কাকতী কাকনো কাকুমণি কাকূতি কাকূতিৰ কাকেই কাকেইনো কাকো কাকোৱেই কাকৰ কাগজ কাগজেই কাগজৰ কাগতে কাচি কাচিৎ কাচিৎহে কাচোন কাছ কাছাৰ কাছাৰী কাছাৰীত কাছাৰীলৈ কাছাৰীৰ কাছি কাজ কাজটি কাজল কাজাখাস্তানৰ কাজিয়া কাজিয়াৰ কাজিৰঙাত কাজী কাজে কাঞ্চন কাটল কাটাই কাটাইছিল কাটাতে কাটি কাটিছে কাটিব কাটিবলৈ কাটিবা কাটিবি কাটিম কাটিম কাটিলেও কাটে কাটোন কাঠ কাঠখৰি কাঠখৰিৰ কাঠি কাঠিৰে কাঠী কাঠীৰে কাঠে কাঠৰ কাঢ়ি কাঢ়িছে কাঢ়িনিয়ে কাঢ়িব কাঢ়িলে কাঢ়ে কাঢ়োঁতা কাঢ়োঁতে কাণ কাণ কাণখন কাণখনৰ কাণত কাণত কাণতলীয়া কাণপাতি কাণসাৰ কাণি কাণে কাণেৰে কাণ্ড কাণ্ডক কাণ্ডৰ কাণ্ডৰপৰা কাণৰ কাতি কাতিকৈ কাতিৰ কাতৰ কাতৰি কানন কাননি কানমাৰি কানাড়া কানাডা কানাডাত কানাডাৰ কানাডিয়ান কানাডীয় কানি কানী কানীয়া কানীৰ কানুন কানুপাৰ কান্ত কান্তি কান্তিয়ে কান্দাজটোৱে কান্দি কান্দিও কান্দিছে কান্দিব কান্দিবলৈ কান্দিলে কান্দোন কান্দোনেৰে কান্দোনৰ কান্ধ কান্ধত কান্ধেই কান্ধৰ কাপ কাপুৰুষ কাপুৰুষৰ কাপুৰৰ কাপোৰ কাপোৰকানি কাপোৰৰ কাপ্টনেৰে কাবাডী কাবাৰ কাবেৰী কাবৌ কাব্য কাব্যগ্ৰন্থ কাব্যগ্ৰন্থখন কাব্যগ্ৰন্থত কাব্যগ্ৰন্থৰ কাব্যগ্ৰন্থৰে কাব্যপুথি কাব্যপুথিৰ কাব্যৰ কাব্যৰচনাৰ কাম কামকে কামটি কামটো কামটোও কামত কামতহে কামতাপুৰী কামতো কামদেউ কামদেউক কামদেউৰ কামদেও কামনা কামনাৰে কামাখ্যা কামি কামিনীহঁতৰ কামুৰি কামুৰিব কামুৰিলে কামে কামেই কামেশ্বৰ কামো কামোৰা কাম্য কামৰ কামৰূপ কামৰূপত কামৰূপাধিপতি কামৰূপী কামৰূপৰ কাম কায় কায়মনো কায়স্থ কায়স্থও কায়স্থৰ কায়িকভাৱে কায্য কাল কাল কালকাৰ কালক্ৰমত কালছোৱা কালছোৱাত কালজিৰা কালটোক কালত কালতে কালতেই কালতো কালনাত কালনাৰ কালমৃগয়া কালা কালান্তক কালাম কালি কালিউৱাচ কালিকা কালিদাস কালিদাসৰ কালিন্দীক কালিয়দমন কালিয়া কালিলৈ কালিহে কালিৰ কালিৰাম কালী কালীন কালে কালেৰ কালো কাল্পনিক কালৰ কালৰাত্ৰিৰ কাশী কাশীধামলৈ কাশীলৈ কাশ্মীৰ কাশ্যপ কাষ কাষত কাষতে কাষতেই কাষলৈ কাষে কাষেদি কাষৰ কাষৰজন কাষৰীয়া কাহ কাহাত কাহাৰ কাহাৰে কাহিনী কাহিনীও কাহিনীভাগকেই কাহিলিপুৱা কাহে কাহৰ কাৰ কাৰকসমূহ কাৰখানা কাৰণ কাৰণটো কাৰণত কাৰণতে কাৰণসমূহ কাৰণে কাৰণেই কাৰণেহে কাৰদণ্ড কাৰণো কাৰবাৰ কাৰাগাৰত কাৰাবন্দী কাৰাবাস কাৰাবাসৰ কাৰাবাসৰপৰা কাৰিকৰী কাৰুকাৰ্য কাৰুকাৰ্যবোৰে কাৰুণ্য কাৰে কাৰো কাৰোবাক কাৰোবাৰ কাৰোৰে কাৰ্তিক কাৰ্তিকৰ কাৰ্নেগী কাৰ্নেগীধন্যবাদ কাৰ্পণ্য কাৰ্বন কাৰ্বি কাৰ্বিপাহৰ কাৰ্য কাৰ্যই কাৰ্যকলাপ কাৰ্যকলাপত কাৰ্যকলাপে কাৰ্যকলাপৰ কাৰ্যকালত কাৰ্যকালৰ কাৰ্যকাৰিতাত কাৰ্যক্ৰমৰ কাৰ্যকৰী কাৰ্যত কাৰ্যনিবাহ কাৰ্যনিৰ্বাহ কাৰ্যনিৰ্বাহী কাৰ্যপদ্ধতি কাৰ্যবাহী কাৰ্যবোৰো কাৰ্যসূচী কাৰ্যসূচীত কাৰ্যসূচীৰ কাৰ্যসূচীৰে কাৰ্যালয় কাৰ্যালয়ত কাৰ্যালয়তো কাৰ্যালয়লৈ কাৰ্যালয়সমূহ কাৰ্যালয়ৰ কাৰ্যালয়ৰপৰা কাৰ্যাৱলীক কাৰ্য্য কাৰ্য্যঃ কাৰ্য্যত কাৰ্য্যবশতঃ কাৰ্য্যসূচী কাৰ্যৰ কাৰ্ল কাৰ্শলা কাৱ কাৱৈ কিঁ কিং কিংকৰ্তব্যবিমূ কিংছ কিংবদন্তি কিউবেটৰলৈ কিক্ কিকৰে কিঙ্কৰৰ কিছ কিছু কিছুদিন কিছুদিনৰ কিছুদিনৰপৰা কিছুদূৰ কিছুদূৰৰ কিছুমান কিছুমানে কিছুমানৰ কিছুলোক কিছুলোকৰ কিছুসময় কিজানি কিজানে কিঞ্চিৎ কিটিপ কিতাপ কিতাপকেইখন কিতাপখন কিতাপখনে কিতাপখনৰ কিতাপত কিতাপবোৰে কিতাপসমূহ কিতাপে কিতাপো কিতাপৰ কিদৰে কিন কিনকিনীয়া কিনা কিনাৰামে কিনি কিনিছিল কিনিছোঁ কিনিবলৈ কিনিবলৈও কিনিবা কিনিবৈ কিনো কিনোতাক কিন্ত কিন্তু কিন্তুতেই কিবা কিবাকিবি কিবি কিমতে কিমাত কিমান কিমানজন কিমানজনী কিমানজাক কিমানটা কিমানবাৰ কিমি কিম্দে কিম্বা কিযনো কিয় কিয়দংশ কিয়নো কিয়াই কিযে কিল কিললৈ কিলা কিলাই কিলাইছে কিলাওক কিলাকুটি কিলায় কিলেগ্ৰাম কিলো কিলোগ্ৰাম কিলোমিটাৰ কিলোমিটাৰত কিলোমিটাৰমান কিশিভাই কিশোৰ কিশোৰী কিষ্কিন্ধ্যা কিহত কিহবাৰ কিহে কিহেঁ কিহে কিহেৰে কিহৰ কিৰণ কিৰিষি কিৰিষিত কিৰ্পিণ কিৰ্পিন কীট কীটনাশক কীটাণু কীবৰ্ডখনত কীলবেক কীৰিতি কীৰ্তন কীৰ্তনত কীৰ্তিচিহ্ন কীৰ্তন কীৰ্তনখনো কীৰ্তি কুঁচি কুঁজটোৱেও কুঁজত কুঁজা কুঁজাই কুঁজী কুঁজীৰ কুঁহি কুঁহিপাত কুঁহিয়াৰ কুঁহিয়াৰআই কুঁৱলী কুঁৱলীত কুঁৱৰী কুই কুইন কুউ কুকি কুকুৰ কুকুৰবোৰক কুকুৰা কুকুৰাই কুকুৰাচোৱা কুকুৰি কুকুৰে কুকুৰৰ কুঁজা কুটমক কুটি কুটিয়া কুটিল কুটী কুটুম কুটুম্বক কুটুমৰ কুঠাৰ কুঠি কুঠিত কুঠৰী কুণ্ডিল্য কুতুৰি কুন্ধচ কুপ্ৰবৃত্তিতে কুপ্ৰবৃত্তিৰ কুবিয়াই কুবিয়ালো কুমলি কুমলীয়া কুমাৰ কুমাৰগাঁও কুমাৰৰ কুম্ভকৰ্ণ কুল কুলকমল কুলসি কুলসী কুলাধমে কুলি কুলিটিয়ে কুলিয়ে কুলিৰ কুলী কুলেই কুল্ কুলৰ কুলৰো কুশলী কুশলে কুশলৰ কুশান কুসংসৰ্গ কুসুম কুসুমতলিতঘৰ কুসুম্বৰ কুসুম্বৰৰ কুসুমৰ কুঁহিয়াৰ কুহুলিয়াই কুৰা কুৰি কুৰিজন কুৰিটকা কুৰুতে কুৰুৱা কুৰুৱাবাহী কুৰূপ কুৰ্টা কুৰ্ম কূট কূটনৈতিক কূটাই কূটাঘাতমূলক কূৰ্চুট কৃচ্ছ্ৰসাধন কৃতজ্ঞ কৃতজ্ঞতা কৃতজ্ঞতাৰে কৃতজ্ঞতা কৃতসঙ্কল্প কৃতিত্ব কৃত্যক কৃত্যাদি কৃত্ৰিম কৃপণালি কৃপাত কৃপালু কৃষক কৃষকসকলক কৃষকসকলে কৃষকসকলৰপৰা কৃষকে কৃষি কৃষিক কৃষিডৰা কৃষিত কৃষিতে কৃষিবিদ কৃষিৰ কৃষ্ট কৃষ্টি কৃষ্টিৰ কৃষ্ণ কৃষ্ণই কৃষ্ণক কৃষ্ণকান্ত কৃষ্ণগহ্বৰ কৃষ্ণচন্দ্ৰ কৃষ্ণচূড়া কৃষ্ণতেই কৃষ্ণভক্তিৰ কৃষ্ণলৈ কৃষ্ণা কৃষ্ণাই কৃষ্ণাঙ্গী কৃষ্ণৰ কৃষ্ণৰাও কেঁকনি কেঁকনিগেথনিহে কেঁকাই কেঁকাব কেঁকুৰাক কেঁকুৰি কেঁকোৰা কেঁচা কেঁচাই কেঁচাত কেঁচাতে কেঁচুৱা কেঁচুৱাৰ কেঁয়া কেই কেইখন কেইখনমান কেইগৰাকী কেইছটামান কেইছেকেণ্ডমানতে কেইজন কেইজনক কেইজনমান কেইজনমানে কেইজনীক কেইজনে কেইটা কেইটাই কেইটাও কেইটাক কেইটাতকৈও কেইটামান কেইটায়ো কেইটাৰ কেইটাৰে কেইটি কেইটিও কেইটিয়েয়ো কেইডালত কেইদিন কেইদিনমান কেইন্স কেইপদ কেইবছৰমান কেইবা কেইবাখনো কেইবাজনো কেইবাটাও কেইবাদিন কেইবাদিনো কেইবাদিনৰ কেইবাপ্ৰকাৰ কেইবাপ্ৰকাৰৰ কেইবাবছৰ কেইবাবাৰো কেইবামাহ কেইবামাহো কেইষাৰ কেইষাৰে কেউ কেউপিনে কেও কেখেতৰ কেঁচাপাতত কেচাই কেচু কেঁচুৱাৰ কেচুমুৰিয়া কেজ কেজনৰ কেটা কেটাও কেটাৰ কেটেৰ কেটেৰা কেণ্ডিস্থিত কেতিয়া কেতিয়াও কেতিয়াবা কেতিয়াবাই কেতেকী কেতেকীলৈ কেতেকীৰ কেথ কেথা কেদাৰ কেন কেনভাচ কেনভাচত কেনিবা কেনিবাদি কেনে কেনেকই কেনেকুৱা কেনেকৈ কেনেডিৰ কেনেডীয়ে কেনেদৰে কেনেধৰণৰ কেনেনো কেনেবা কেনেবাকৈ কেন্দাৰা কেন্দ্ৰ কেন্দ্ৰত কেন্দ্ৰবিন্দু কেন্দ্ৰস্থল কেন্দ্ৰিক কেন্দ্ৰীয় কেন্দ্ৰীয়শাসিত কেন্দ্ৰৰ কেপ কেপাই কেবাখনো কেবাহাজাৰ কেবিনেট কেবিনেটে কেবিনৰ কেমন কেম্পেইন কেয়া কেয়াঁ কেয়ূৰ কেলগেৰী কেলছিয়াম কেলা কেলাৰৰ কেলি কেলিগোপাল কেলেই কেলেই কেলেণ্ডাৰ কেলেহুৱা কেলৈ কেশ কেশবনাথ কেশৰী কেশৱ কেশৱদাক কেষাৰ কেসৰ কেহ কেহে কেহেঁৰাজ কেহেৰাজ কেৰ কেৰকেৰীয়া কেৰম কেৰাছিন কেৰাহীত কেৰীয়া কেৰু কেৰেয়া কেৰেয়াতে কেৰেলুৱা কেৰেলুৱাঅকণমান কেৰ্কেটুৱা কেৰ্কেটুৱাবোৰ কেৰ্কেটুৱাৰ কেৱ কেৱল কেৱে কৈকেয় কৈছনে কৈছা কৈছিল কৈছিলা কৈছিলি কৈছিলোঁ কৈছে কৈছেনে কৈছো কৈছোঁ কৈয়ে কৈয়েই কৈলাস কৈলে কৈশিক কৈৱৰ্ত কোঁচ কোঁচসকলৰ কোঁচাই কোঁহ কোঁৱা কোঁৱৰ কোঁৱৰপুৰ কোঁৱৰে কোকালি কোকিলাবেন কোক্ কোকৰাঝাৰ কোচ কোচত কোচবিহাৰত কোচসকলে কোচসকলেও কোচৰ কোছীৰ কোটাৰ কোটোৰা কোঠটো কোঠা কোঠাটো কোঠাত কোঠালি কোঠালৈ কোড কোঢ়াল কোণটিত কোণত কোণাৰ্ক কোণীয়া কোণে কোথাই কোন কোনআনলৈ কোন কোনও কোনখন কোনখিনি কোনখিনিৰ কোনটো কোনফালে কোনে কোনেও কোনেনো কোনো কোনোকালে কোনোখনেই কোনোতো কোনোদিন কোনোদিনে কোনোধৰণৰ কোনোপধ্যেই কোনোবা কোনোবাই কোনোবাইতো কোনোবাজনে কোনোমতে কোনোৰ কোনোৱে কোপ কোব কোবটো কোবত কোবাই কোবেৰে কোবোৱা কোবৰ কোভিদ কোমল কোমলচাউলৰ কোমোৰা কোমোৰাকটাত কোম্পানীত কোম্পানীয়ে কোয়েটা কোল কোলনীবিলাকৰ কোলবিলাক কোলসুন্দৰীহঁতৰ কোলাত কোলালৈ কোলাৰ কোলে কোলৰ কোশল কোষা কোহাঁ কোৰ কোৰান কোৰিয়া কোৰিয়াৰ কোৰে কোৰেৰে কোৰোকাৰ কোৰৰ কোৱঁৰ কোৱঁৰক কোৱঁৰপুৰৰ কোৱঁৰৰ কোৱা কোৱাঁ কোৱাঁগই কোৱাঁগৈ কোৱাঁচোন কোৱাঁহি কোৱাই কোৱাচোন কোৱালিটি কোৱাৰ কোৱেলহো কৌতূহল কৌশল কৌৰে ক্তিটো ক্যা ক্লক ক্লকভেইন ক্লাচ ক্লাছ ক্লাবে ক্লাৰ্ক ক্লিক ক্লিমেণ্ট ক্লে ক্লেশ ক্ষণ ক্ষণত ক্ষণিক ক্ষত ক্ষতি ক্ষতিকাৰক ক্ষতিগ্ৰস্ত ক্ষতিপূৰণ ক্ষন্তেকতে ক্ষন্তেকীয়া ক্ষন্তেকৰ ক্ষমণীয় ক্ষমতা ক্ষমতাই ক্ষমতাকহে ক্ষমতাত ক্ষমতালোভী ক্ষমতাসমূহক ক্ষমতাৰ ক্ষমতাৰে ক্ষমা ক্ষমাই ক্ষয় ক্ষান্ত ক্ষাৰীয় ক্ষিপ্ৰ ক্ষীণ ক্ষীণকায় ক্ষিপ্ৰতৰ ক্ষীৰে ক্ষুণ্ণ ক্ষুদ্ৰ ক্ষুধাৰ ক্ষেত্ৰ ক্ষেত্ৰখনৰ ক্ষেত্ৰত ক্ষেত্ৰতে ক্ষেত্ৰতেই ক্ষেত্ৰতো ক্ষেত্ৰলৈ ক্ষেত্ৰলৈও ক্ষেত্ৰিয় ক্ষেত্ৰৰ ক্ষোভৰ ক্ৰম ক্ৰমণিকা ক্ৰমত ক্ৰমবিকাশৰ ক্ৰমশ ক্ৰমশঃ ক্ৰমাগতভাৱে ক্ৰমান্বয়ে ক্ৰমাৎ ক্ৰমে ক্ৰাফ্ট ক্ৰিকেট ক্ৰিকেটাৰ ক্ৰিটনএখন ক্ৰিটাছ ক্ৰিয়া ক্ৰিয়াকলাপ ক্ৰিয়াকাণ্ডৰ ক্ৰিয়েটিভ ক্ৰিয়েটৰ ক্ৰীড়া ক্ৰীড়ামূলক ক্ৰীতদাস ক্ৰুৰতাৰ ক্ৰেইট ক্ৰোধিত ক্ৰোধোন্মত্ত কৰক কৰকছোন কৰগৈ কৰচন কৰণ কৰত কৰতল কৰতলীয়া কৰতে কৰতেৰে কৰতোৱা কৰতোৱালৈকে কৰদানৰ কৰন্ত কৰবালৈ কৰবাৰ কৰবাৰপৰা কৰবী কৰব্যৱস্থা কৰমী কৰয় কৰযোৰ কৰহ কৰা কৰাঁ কৰাই কৰাইক কৰাইছিল কৰাচিতো কৰাটো কৰাটোৱেই কৰাত কৰাতকৈ কৰাতো কৰাদি কৰাব কৰাবই কৰাবলৈ কৰাবোৰক কৰাবৰ কৰায় কৰায়ত্ত কৰাল কৰালে কৰাসকল কৰাসকলক কৰাসকলৰ কৰাহে কৰাৰ কৰাৱে কৰা কৰি কৰিও কৰিচকু কৰিছ কৰিছল কৰিছহঁক কৰিছা কৰিছিল কৰিছিলোঁ কৰিছিলোঁ কৰিছিল কৰিছে কৰিছেবৰ্তমানলৈকে কৰিছোঁ কৰিছোঁনে কৰিত কৰিনো কৰিব কৰিবই কৰিবচোন কৰিবলগীয়া কৰিবলৈ কৰিবলৈও কৰিবলৈকো কৰিবা কৰিবা কৰিবি কৰিবে কৰিবৰ কৰিম কৰিমগঞ্জ কৰিমহঁক কৰিমেই কৰিয়া কৰিয়েই কৰিলত কৰিলা কৰিলে কৰিলেই কৰিলেও কৰিলেহে কৰিলোঁ কৰিলোঁ কৰিহে কৰুণ কৰুণৰসত কৰে কৰে কৰেনে কৰো কৰোঁ কৰোঁতা কৰোঁতে কৰোঁহো কৰোৱা কৰোৱাই কৰোৱাইছিল কৰ্কশ কৰ্ণ কৰ্ণপথে কৰ্ণম কৰ্তব্য কৰ্তব্যজ্ঞানে কৰ্তব্যত কৰ্তব্যৰ কৰ্তৃকাৰক কৰ্তৃত্ব কৰ্তৃত্বত কৰ্তৃপক্ষ কৰ্তৃপক্ষলৈ কৰ্প কৰ্ম কৰ্মই কৰ্মচাৰী কৰ্মচাৰীও কৰ্মচাৰীয়ে কৰ্মঠ কৰ্মত কৰ্মনাশা কৰ্মপটুজনেহে কৰ্মপটুতাৰ কৰ্মপাছৰ কৰ্মশালা কৰ্মশালাখন কৰ্মশালাখনত কৰ্মশালাখনিৰ কৰ্মশালাখনৰ কৰ্মশালাত কৰ্মশালাৰ কৰ্মী কৰ্ম কৰ্মৰ কৰ্মৰত কৰ্মৰাজি কৰ্মৰাজিক কৰ্মৰাজিয়ে কৰ্মৰাজিৰে কৰ্ষণ কৰৱী কৱচ কৱন্ধ কৱলত খংজুই খংটো খংমুৱাকৈ খংৰূপী খকা খকৰা খঙক খঙতে খঙতেই খঙাল খঙে খঙো খঙ্ খঙ্গ খঙৰ খচকৈ খচ্ খচ্মচ্ খচৰা খচৰাত খজুৱতি খজুৱাব খটখটী খটী খটুৱাই খটোৱা খড়ি খণ্ড খণ্ডক খণ্ডত খণ্ডলৈ খণ্ডাব খণ্ডৰ খতম খতি খতিয়ান খনক খনকে খনকো খনত খনতে খনতো খনন খননৰ খনলৈ খনলৈকে খনলৈকো খনলৈয়ো খনা খনি খনিকৰৰ খনিৰ খনে খনেই খনেও খনেদি খনেৰে খনো খন্তেক খন্তেকতে খন্তেকৰ খন্দাইছিল খনৰ খনৰে খপজপায় খপো খবৰ খলপীয়া খলা খলিফা খলিহাই খলুৱায়ো খল্ খল খহনীয়া খহনীয়াই খহনীয়াক খহনীয়াৰ খহাই খহাৰ খহি খহুৰেই খাঁ খাঁকি খাঁকিত খাই খাই খাইছিল খাইছিলোঁ খাইছে খাইটি খাইহে খা খাও খাওঁ খাওঁ খাওঁতা খাওঁতে খাওক খাওনা খাগৰি খাজ খাজনা খাজনাৰ খাটনি খাটাং খাটাংকৈ খাটাৰে খাটি খাটিব খাটে খাতনীয়াৰ খাতিৰ খাতিৰত খাদ্য খাদ্যৰ খান খানা খানাক খানি খানিবলৈ খানিলে খানিলো খান্দিবলৈ খান্দু খান্দোতে খাপৰীৰ খাব খাবটো খাবলৈ খাবা খাম খামনে খামুচি খামে খামোচ খামোচটো খায় খায় খায়ঔটো খায়গৈ খায়সখীয়তী খায়া খায়ো খায় খায় খাল খালদুনৰ খালবিলাকত খালাচ খালানে খালি খালিফ খালী খালে খালেই খালোঁ খাৰ খাৰাভেলাৰ খাৰু খাৰু খাৰুজোৰ খাৰুৱে খাৱঐৰাৱতো খাৱনে খাৱে খিংখিঙীয়া খিকিন্দালি খিনি খিনিত খিনিতে খিনিতেই খিনিয়েই খিয়লাখিয়লি খিয়াল খিল খিলঞ্জীয়া খিলা খিলাফত খিলিপ্ খিৰ খিৰিকী খিৰিকীৰ খীণ খীণাই খুঁচি খুঁচৰি খুঁচৰিয়ে খুঁজিব খুঁটা খুঁটাবোৰ খুঁটাবোৰৰো খুঁটাসমূহত খুঁটি খুঁটিত খুঁটিলে খুঁটিৰ খুউব খুউৱ খুওৱা খুচি খুঁচৰি খুজি খুজিছ খুজিছা খুজিছিল খুজিছে খুজিছোঁ খুজিব খুজিলে খুজিলেই খুটখাট খুটি খুটুৰ খুড়াক খুতি খুন খুনুপাকৰ খুন্দখাই খুন্দনা খুন্দা খুন্দাটো খুন্দি খুন্দিয়াব খুব খুবেই খুলক খুলন্তৰ খুলি খুৰ খুৰা খুৰাই খুৰাক খুৰাৰ খুৰী খুৰেৰে খুৱাই খুৱাইছিল খুৱাদি খুৱাব খুৱাবলৈ খুৱায় খুৱায়ে খুৱালে খেকাৰি খেচখেচাই খেড়া খেড়াত খেড়াৰ খেতি খেতিপথাৰত খেতিয়কসকলক খেতিয়কসকলে খেতিয়কেই খেতিয়কৰ খেতিৰ খেদা খেদি খেদিব খেদিবৰ খেদিলে খেপিওৱা খেয়া খেয়াল খেয়ালি খেয়ে খেল খেলপথাৰ খেলবিধ খেলা খেলাগৈ খেলাল খেলাসকলৰ খেলি খেলিছিল খেলিবলৈ খেলিমেলি খেলিলে খেলুৱৈ খেলুৱৈগৰাকী খেলে খেলৰ খেৰ খেৰী খেৰে খেৰো খেৰৰ খেৱালি খোঁচ খোঁচটি খোঁচটো খোঁচাৰ খোঁচেনে খোঁটালীয়া খোঁড়া খোকা খোচ খোচোনাত খোজ খোজত খোজা খোজাঁ খোজে খোজেও খোজো খোজোঁ খোজোঁতা খোজোঁতে খোজোঁতেই খোজৰ খোটা খোটালি খোটালিটোৰ খোটালিত খোটালিতে খোটালিলৈ খোদ খোদিত খোপনি খোপাত খোব খোল খোলা খোলাটো খোলাত খোলাৰে খোৰ খোৰাই খোৰাকৰ খোৰোচা খোৱা খোৱাং খোৱাংবাসীয়ে খোৱাঙৰপৰা খোৱাটো খোৱাটোৰ খোৱাত খোৱাবস্তু খোৱাৰ খ্যাত খ্যাতনামা খ্যাতি খ্ৰী খ্ৰীষ্টপূৰ্ব খ্ৰীষ্টান খ্ৰীষ্টানসকলৰ খ্ৰীষ্টাব্দ খ্ৰীষ্টাব্দত খ্ৰীষ্টিয়ান খ্ৰীষ্টীয় খৰচ খৰচি খৰচৰ খৰচ খৰণি খৰণিটোৱেই খৰত খৰতকীয়াকৈ খৰম খৰমে খৰাং খৰালি খৰাহি খৰি খৰিও খৰিকাত খৰিয়াল খৰিয়ালকে খৰিয়ে খৰিৰ খৰীভাৰী খৰীয়া খৰ্ গঁড় গঁথা গংগা গংগাউচ্ছল গংগাধৰ গংগাৰ গগন গগনচন্দ্ৰ গগৈ গগৈদেৱৰ গগৈৰ গঙাটোপ গঙ্গা গঙ্গাজল গঙ্গাস্নান গঙ্গাৰ গঙ্গাৰাম গচকত গছকি গছজোপা গছজোপাৰ গছত গছতে গছননিবোৰে গছনি গছনিত গছনিৰ গছপুলি গছবোৰ গছলতা গছাটোত গছি গছিক গছিয়ে গছী গছেও গছেৰে গছোৱাই গছৰ গজগতি গজলীয়া গজা গজাল গজালি গজালিকৈ গজিল গজিলে গজেন্দ্ৰৰ গঞ্জনা গঞ্জাম গঠন গঠনমূলক গঠনো গঠনৰ গঠিত গড় গড়গাঁও গড়মূৰ গড়ে গড়ৰ গঢ় গঢ়াইছিল গঢ়াৰ গঢ়ি গঢ়িব গঢ়িলেহেকমাৰ গঢ়িলো গণতন্ত্ৰ গণতন্ত্ৰত গণতন্ত্ৰৰ গণতান্ত্ৰিক গণনা গণনাট্য গণপৰিষদত গণপৰিষসকলৰ গণভোটৰ গণহত্যাৰ গণিত গণিতবিদ গণিতা গণেশ গণ্ড গণ্ডকী গণ্ডগোল গণ্ডা গণ্য গণৰ গণৰাজ্য গতা গতাই গতানুগতিকভাৱে গতি গতিকে গতিত গতিয়া গতিয়াই গতিশীল গতিৰে গত্যন্তৰ গদা গদাধৰ গধূলি গধূলিৰ গধুৰ গধূলি গধূলি গধূলিকৈ গধূলিৰ গধূলি গধূলী গন্ধৰ্ব গপি গপ্ গবা গব্য গবৰ্ণমেণ্টৰ গভীৰ গভীৰভাৱে গমকে গমন গমনতে গমনেৰে গমি গম্ভীৰ গয়াপাল গলগৈ গলগ্ৰহ গলত গলধন গলবস্ত্ৰে গলহি গলহেঁতেন গলহেকাৰি গলা গলি গলে গলেই গলো গলোঁ গল্প গল্পই গল্পকাৰ গল্পকে গল্পকেইটা গল্পগুচ্ছ গল্পটা গল্পটি গল্পত গল্পসমূহত গল্পসল্প গল্পৰ গহনা গহীন গহীনকৈ গহীনভাৱে গাঁও গাঁওকেইখন গাঁওখন গাঁওখনহে গাঁওখনে গাঁওখনো গাঁওখনৰ গাঁওবাসী গাঁওবাসীৰ গাঁওবুঢ়া গাঁওবোৰ গাঁওবোৰত গাঁওবোৰৰ গাঁওমুৱা গাঁওসমূহ গাঁৱৰ গাঁঠি গাঁঠিত গাঁঠিৰে গাঁঠৰি গাঁত গাঁতত গাঁতৰ গাঁথনি গাঁথিত গাঁৱত গাঁৱতে গাঁৱতো গাঁৱলীয়া গাঁৱলৈ গাঁৱৰ গাঁৱৰো গাই গাইগৰু গাইছিল গাইছে গাইপতি গাইমুৱা গাও গাওঁ গাখীৰ গাছ গাজ গাজনি গাজিলে গাঞ্জা গাটি গাটো গাঁঠি গাডকাৰীৰ গাড়ী গাড়ীখন গাড়ীখনত গাড়ীখনেও গাড়ীত গাড়ীতে গাড়ীয়ে গাড়ীৰ গাঢ় গাণনিক গাত গাতঁৰ গাতে গাতো গাতৰ গাথা গাদিত গাদী গান গানটো গানবোৰ গানে গান্ধী গান্ধীক গান্ধীজীৰ গান্ধীবাদী গান্ধীয়ে গান্ধীয়েই গান্ধীৰ গানৰ গাপ গাফিলতি গাফিলি গাব গাবও গাবা গাভিনী গাভৰু গাভৰুহাল গাম গামোচা গামোচাৰ গামোচাৰে গামোচা গাম্ভীৰ্য গাম্ভীৰ্য্য গায় গায়ক গায়কে গায়ন গায়িকা গায়ে গায়েই গাল গালওচৰৰ গালখন গালাজ গালি গালে গালৈ গালোৱাৰ গালৱ গাহে গাহৰি গাহৰী গোবৰ গাৰ গাৰপৰা গাৰাপ গাৰু গাৰে গাৰো গাৰোৱান গাৰ্গ গাৰ্গী গাৰ্গেও গাৰ্গৰ গাৰ্ডেনৰিচৰ গাৱ গাৱত গাৱেঁ গাৱৰ গিঞ্চবাৰ্গৰ গিনি গিনিপিগ গিলাছে গিলি গিৰমিট গিৰমিটটো গিৰমিট্ গিৰি গিৰিপ গিৰিব গিৰিয়েৰ গিৰিয়েৰক গিৰিয়েৰে গিৰিয়েৰৰ গিৰিহঁত গিৰিহঁতনিক গিৰিহঁতনী গিৰিহঁতনীয়ে গিৰিহঁতনীৰ গিৰিহঁতে গিৰিহঁতৰ গিৰীয়েক গিৰীয়েকক গিৰীয়েকে গিৰীয়েকৰ গিৰীহঁত গিৰীহঁতক গিৰ্ গীত গীতক গীতটি গীতটো গীতটোৰ গীতত গীতবাদ্যত গীতসমূহ গীতা গীতাঞ্জলি গীতাঞ্জলীৰ গীতাত গীতাভূষণ গীতাশ্ৰী গীতাশ্ৰীয়ে গীতাৰ গীতাৰ্থ গীতি গীতিকাৰ গীতিধৰ্মী গীতিনাত্য গীতে গীতেৰে গীতো গীতৰ গুঁজি গুঁঠিলে গুই গুগল গুগলত গুগলে গুচ গুচাই গুচাব গুচাবৰ গুচালে গুচি গুচে গুচৰীয়া গুচাই গুছি গুছিলে গুজৰাট গুজৰাটী গুজৰাটৰ গুজৰি গুজৱ গুঞ্জানন গুটি গুটিতাকে গুটিতাকো গুটিয়া গুটিৰ গুটীয়া গুড় গুড়ি গুড়ি গুণ গুণগত গুণগুণা গুণগুণাই গুণটো গুণত গুণবান গুণমালা গুণহীন গুণা গুণাই গুণাগুণ গুণি গুণীৰ গুণে গুণেৰে গুণোতা গুণোতে গুণ্ গুণ্ডামি গুণৰ গুণৰাশি গুণৱতী গুনাভি গুনী গুনৱতী গুপ্তা গুমৰি গুয়ানাৰ গুলপীয়া গুলীবৰ্ষণ গুলীয়াই গুল্ম গুহ গুহা গুহাত গুহাতে গুহাবাসী গুহাৰ গুৰ গুৰি গুৰিত গুৰিয়াল গুৰিলৈকে গুৰিৰ গুৰু গুৰুং গুৰুক গুৰুগৃহত গুৰুগৃহৰ গুৰুচৰিতৰ গুৰুজন গুৰুজনে গুৰুজানে গুৰুতো গুৰুত্ব গুৰুত্বপূৰ্ণ গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে গুৰুত্বৰ গুৰুতৰ গুৰুদেৱ গুৰুভটিমা গুৰুল গুৰুলা গুৰুলাগুৰুল গুৰুৰ গুৰুৰোগুৰু গুৱা গুৱাল গুৱালে গুৱাহাটী গুৱাহাটীত গুৱাহাটীলৈ গুৱাহাটীস্থ গুৱাহাটীৰ গূঢ়াৰ্থ গৃহ গৃহকাৰ্য গৃহকাৰ্য্য গৃহকাৰ্যৰ গৃহপ্ৰৱেশ গৃহবাস গৃহবাসো গৃহলৈ গৃহসজ্জা গৃহস্থক গৃহস্থালি গৃহস্থালি গৃহস্থী গৃহিণীক গৃহিনীৰ গৃহীত গেঁৰো গেইটৰ গেঙেৰি গেঞ্জি গেটৰ গেনভেলিয়া গেনভেলিয়াৰ গেবাৰি গেমছত গেলা গেলাই গেলাৰী গেলি গেৰ গেৰি গেৰু গেৰেকানিত গেৰেলা গেৰেহা গেৰোৱাত গৈছ গৈছলো গৈছিল গৈছিলি গৈছিলোঁ গৈছিলোঁ গৈছে গৈছো গৈছোঁ গৈয়া গৈয়ো গৈল গৈলে গৈহে গোঁ গোঁজৰণি গোঁড়া গোঁফ গোঁফত গোঁফে গোঁহায়ে গোকাট গোকৰ্ণকে গোচৰ গোচৰো গোচৰৰ গোছ গোজ গোজাতীৰ গোট গোটখাই গোটত গোটা গোটাই গোটাইছিলোঁ গোটা গোটাচেৰেক গোটাব গোটাবলৈ গোটালে গোটিপুয়া গোটেই গোটেইকেইটা গোটেইখন গোটেইখনে গোটেইটো গোটেইবোৰ গোটৰ গোড়া গোড়ামি গোড়ায় গোতেই গোত্ৰ গোথা গোদাবৰী গোনা গোনাম গোন্ধ গোন্ধে গোন্ধৰ গোপনীয় গোপনীয়তা গোপবালক গোপবালককে গোপাল গোপীনি গোপীসকলে গোপীসকলৰ গোপীৰ গোবিন্দ গোবিন্দা গোবৰ গোবৰখুটিৰ গোবৰতহে গোম গোমতী গোমস্তা গোমোঠামুঈ গোল গোলকীয় গোলমাল গোলাকাৰ গোলাঘাট গোলাপ গোলাপী গোলাম গোলামক গোলামাল গোলামি গোলামিয়ে গোলামিৰ গোষ্ঠী গোষ্ঠীৰ গোসাঁই গোসাঁইক গোসাঁইঘৰ গোসাঁইচাকি গোসাঁইনো গোসাঁইসেৱা গোসাঁইৰ গোসাঁনী গোসাঁনীলৈ গোসাঁনীৰ গোসাঁয়ে গোস্বামী গোস্বামীবোৰতো গোস্বামীয়ে গোস্বামীৰ গোহলিত গোহাঁই গোহাঞিবৰুৱা গোহাঞিবৰুৱাঅনলাইন গোহালি গোহালিলৈ গোহাৰি গোৰটো গোৰীয়া গোৰে গোৰোহনিয়ে গোৰোৱাত গোৰ্ গোৰ্খা গোৱা গোৱাই গোৱালপাৰা গোৱালিয়া গৌড় গৌড়ৰ গৌণ গৌতম গৌৰ গৌৰী গৌৰীও গৌৰীনাথ গৌৰৱ গৌৰৱময় গৌৰৱস্বৰূপ গৌৰৱান্বিত গ্যেটে গ্লেব্ৰা গ্লেম গ্ৰন্থ গ্ৰন্থক গ্ৰন্থখন গ্ৰন্থখনক গ্ৰন্থখনৰ গ্ৰন্থত গ্ৰন্থপ্ৰেমী গ্ৰন্থযাত্ৰা গ্ৰন্থসমূহক গ্ৰন্থসমূহৰ গ্ৰন্থাগাৰ গ্ৰন্থাগাৰৰ গ্ৰন্থি গ্ৰন্থৰ গ্ৰন্থৰাজি গ্ৰন্থৰে গ্ৰপ্তাৰ গ্ৰস্ত গ্ৰহ গ্ৰহণ গ্ৰহণৰ গ্ৰহলৈ গ্ৰহানু গ্ৰহৰ গ্ৰাফিক গ্ৰামাঞ্চল গ্ৰামীণ গ্ৰাম্য গ্ৰামাঞ্চলত গ্ৰামাঞ্চলৰ গ্ৰাস গ্ৰাসে গ্ৰেপ্তাৰ গ্ৰেমিঙত গৰকা গৰকিলে গৰখীয়া গৰখীয়াৰ গৰগৰাই গৰজ গৰজি গৰভত গৰম গৰমে গৰমৰ গৰমৰপৰা গৰা গৰাকী গৰাকীজন গৰাকীমান গৰাকীয়ে গৰাকীৰ গৰাখহনীয়া গৰাখহনীয়াৰ গৰাটো গৰাহত গৰাহৰপৰা গৰাৰ গৰিমা গৰিয়া গৰিষ্ঠ গৰিহণা গৰিহা গৰিহিত গৰীব গৰীয়সী গৰু গৰু গৰুড় গৰুহঁতে গৰুহালেও গৰুৰ গৰুৱে গৰৈ গৰ্জন গৰ্জি গৰ্বিত গৰ্ভ গৰ্ভগৃহ গৰ্ভত গৰ্ভস্থ গৰ্ভৰ গৱেষক গৱেষকসকলৰ গৱেষণা গৱেষণাত গৱৰ্ণমেণ্ট গৱৰ্ণমেণ্টৰ গৱৰ্নৰ ঘঁহ ঘঁহনি ঘঁহাই ঘঁহি ঘঁহিলে ঘঁৰিয়াল ঘটক ঘটকাসুৰক ঘটনা ঘটনাঃ ঘটনাৰ ঘটনাৰাজি ঘটনাৱলী ঘটনাৱলীকে ঘটনাৱলীয়ে ঘটাইছে ঘটাত ঘটাব ঘটায় ঘটি ঘটিছিল ঘটিছে ঘটিবলৈ ঘটিল ঘটুৱালে ঘটে ঘটোৎকৱচ ঘড়ী ঘড়ীটো ঘড়ীত ঘড়ীৰ ঘণ্টা ঘণ্টামান ঘণ্টাৰ ঘনত্ব ঘনবদ্ধ ঘনমিটাৰত ঘনশ্যাম ঘনি ঘনিষ্ঠ ঘনীভূত ঘনে ঘপহকৰে ঘপ্কৰে ঘমায়ো ঘাঁঠনিত ঘাঁহ ঘাঁহনি ঘাঁহীক ঘাই ঘাইকৈ ঘাইপথত ঘাট ঘাটবোৰৰ ঘাটে ঘাটৰ ঘাট ঘাত ঘাতক ঘানাক ঘাম ঘামত ঘামি ঘামৰ ঘিউ ঘিউত ঘিচ্মিচ্ ঘিণ ঘিণভাব ঘিণায়ে ঘিলা ঘিলাধাৰী ঘুণাক্ষৰ ঘূণীয়াও ঘুনুক ঘুমাছে ঘুমুৰা ঘুম্ ঘুয়া ঘূৰি ঘূণীয়া ঘূনে ঘূৰণি ঘূৰণীয়া ঘূৰা ঘূৰাই ঘূৰাব ঘূৰাল ঘূৰালেই ঘূৰাৰ ঘূৰি ঘূৰিয়েই ঘূৰোৱা ঘৃণনীয় ঘৃণা ঘৃণাৰ ঘৃণাৰে ঘৃণিত ঘৃণ্য ঘৃত ঘৃতাহুতি ঘেঁহু ঘৈণী ঘৈণীয়া ঘৈণীয়াই ঘৈণীয়ে ঘৈণীয়েক ঘৈণীয়েকক ঘৈণীয়েককো ঘৈণীয়েকহঁতৰ ঘৈণীয়েকে ঘৈণীয়েকৰ ঘৈণীয়েৰক ঘৈণীয়েৰাক ঘৈণীয়েৰে ঘৈণীসকলক ঘোঁৰা ঘোঁৰাক ঘোঁৰাহাট ঘোং ঘোঙে ঘোচা ঘোটা ঘোড়া ঘোল ঘোলনি ঘোলনী ঘোলা ঘোলে ঘোষক ঘোষণা ঘোষণাৰ ঘোষা ঘোষিকা ঘোষিত ঘোষৰ ঘোৰ ঘোৰা ঘোৰাক ঘোৰাটো ঘোৰাত ঘোৰাৰে ঘ্ৰাণ ঘৰ ঘৰখন ঘৰখনক ঘৰখনত ঘৰখনলৈ ঘৰখনলৈকে ঘৰখনহে ঘৰখনে ঘৰখনো ঘৰখনৰ ঘৰচিৰিকা ঘৰটোত ঘৰটোতে ঘৰণি ঘৰণীৰ ঘৰত ঘৰততো ঘৰতে ঘৰতেহে ঘৰপাতি ঘৰলই ঘৰলৈ ঘৰা ঘৰি ঘঁৰিয়ালৰ ঘৰুৱা ঘৰুৱাভাবে ঘৰে ঘৰে ঘৰো ঘৰোৱাহ ঘৰ্ ঘৰ্ঘৰণিত ঘৰ্ষণ ঘৰৰ ঘৰৰপৰা ঘৰৰে ঙাৰ ঙেৰে ঙ্ক ঙ্কা ঙ্কি ঙ্কী ঙ্কু ঙ্কূ ঙ্কে ঙ্কৈ ঙ্কো ঙ্কৌ চঁক চকল চকলা চকা চকাই চকাত চকী চকু চকুজোৰ চকুটেলেকাৰ চকুত চকুতো চকুপানীৰ চকুলো চকুলোৰ চকুহাল চকুৰ চকুৰপৰা চকুৰে চকুৱা চকুৱাচকি চকুৱে চক্ষু চক্ৰ চক্ৰধৰ চক্ৰান্ত চক্ৰেটিছ চক্ৰৰে চক্ৰৱৰ্তী চকৰি চখবোৰো চচিয়েল চছমা চঞ্চল চটি চট্ চট্টোপাধ্যায়ৰ চণ্ডাল চণ্ডালিকা চতিয়না চতিৰ চতুহেশ্বৰী চতু্ৰ্থাশত চতুৰঙ্গ চতুৰালি চতুৰ্থ চতুৰ্থখন চতুৰ্থটো চতুৰ্দশ চতুৰ্বিংশ চতুৰ্ভুজ চনত চনলৈ চনলৈকে চনেট চন্তৰী চন্দন চন্দনে চন্দনৰ চন্দ্ৰ চন্দ্ৰক চন্দ্ৰকান্ত চন্দ্ৰধৰ চন্দ্ৰনেত্ৰে চন্দ্ৰপ্ৰায় চন্দ্ৰমুখ চন্দ্ৰলৈ চন্দ্ৰাতপ চন্দ্ৰৰ চনৰ চনৰপৰা চপা চপাই চপাবৰ চপোৱা চপ্ চপৰ চপৰা চপৰে চফগুটি চবুৰ চমটাৰ চমটাৰে চমতাৰে চমন চমু চমুকৈ চম্পা চম্পাৰন চম্পাৰনত চম্পাৰনৰ চম্পাৱতী চম্ভালিবলৈ চমৎকৃত চমৰখন্দ চলকা চলচ্চিত্ৰ চলচ্চিত্ৰখনৰ চলচ্চিত্ৰত চলচ্চিত্ৰৰ চলন চলনত চলন্ত চলাই চলাইছে চলাও চলাচল চলাচলৰ চলাব চলাবলৈ চলাবৰ চলালেই চলাৰ চলি চলিছিল চলিত চলিব চলিবলৈ চলিল চলিলাম চলিহা চলিহাৰ চলীয়া চলে চলেৰে চলোৱাত চলোৱাৰ চল্ চল্লিছ চছমা চহকী চহা চহাই চহিবা চহী চহৰ চহৰসমূহ চহৰসমূহৰ চহৰে চহৰৰ চহ চাঁওতাল চাঁওতালি চাঁট্ চাঁত চাং চাংপো চাই চাই চাইকেল চাইকেলত চাইছনে চাইছিল চাইছে চাইটী চাইনীজ চাইন্ চাউডাঙ চাউল চাউলসমূহৰ চাউলৰ চাওঁ চাওঁছে চাওঁতা চাওঁতে চাওঁতেই চাওঁহঁক্ চাওক চাওকচকু চাওকচোন চাওলুং চাকচিক্যতা চাকি চাকিগছ চাকিটিৰ চাকিটো চাকিৰ চাকৰ চাকৰক চাকৰহঁতক চাকৰি চাকৰিজীৱী চাকৰিটো চাকৰিটোলৈ চাকৰিবোৰ চাকৰিয়াল চাকৰিসূত্ৰে চাকৰী চাকৰীৰ চাকৰে চাগে চাগৈ চাঙ চাচোন চাজ চাটি চাটিটোৱে চাণক্য চাণু চাতকৰে চাতুৰী চাদ্ৰী চাদৰ চাধা চানশ্বিল্ডে চান্দ চান্দা চান্দোগ্য চাপ চাপি চাপিছহি চাপিল চাপিলহি চাপে চাপৰ চাপৰি চাপৰিতো চাফ চাফাই চাব চাবচোন চাবত চাবলৈ চাবা চাবি চাবৰ চামগুৰি চামাক চামুণ্ডাৰ চামুণ্ডাৰূপিনী চামেলী চামৰ চামৰা চায় চায় চায়মনিছে চায়ে চায়েই চাল চালত চালনবন্ধাকৈ চালনী চালপিৰাৰ চালাম চালি চালে চালেও চালো চালৰ চাষ চাহ চাহকণ চাহগছ চাহপানী চাহবাগিছা চাহাব চাহাবক চাহাবসকলৰ চাহাবে চাহাবৰ চাহেব চাহেবে চাহৰ চাৰ চাৰগুজা চাৰি চাৰিআলিৰপৰা চাৰিউ চাৰিউফলে চাৰিউফালৰ চাৰিও চাৰিওকাষে চাৰিওদিশে চাৰিওফালে চাৰিক চাৰিখন চাৰিখিলামানৰ চাৰিচকীয়া চাৰিজন চাৰিজনী চাৰিজুপি চাৰিটা চাৰিঠেং চাৰিদণ্ড চাৰিদিন চাৰিভাগত চাৰিয়ে চাৰিয়েও চাৰিসীমাত চাৰু চাৰ্জন চাৰ্ট চাৰ্টফিকেট চাৰ্টিফিকেট চাৰ্ভিচ চাৰ্লচ চাৰ্লচৰ চাৰ্লছ চাৱলীয়া চিংগাপুৰে চিংগাৰী চিআইএছ চিউং চিউলত চিকণ চিকমিকিয়াকৈ চিকমিক্ চিকাৰ চিকাৰৰ চিকি চিকিৎসক চিকিৎসা চিকিৎসাদি চিকিৎসালয়ত চিকিৎসাৰ চিকুটি চিকুণ চিকুণি চিকুণুৱা চিকুণ চিকুণাবা চিঙা চিঙি চিঙিলেও চিঙ্গি চিচাৰু চিচি চিচেৰো চিঞা চিঞৰ চিঞৰি চিটিজেন চিঠি চিঠিত চিডনী চিত চিতা চিতি চিত্ৰ চিত্ৰকলাবোৰ চিত্ৰকাৰাছৰ চিত্ৰকুট চিত্ৰকৰ চিত্ৰণত চিত্ৰত চিত্ৰনাট্য চিত্ৰব্ৰহ্মপুত্ৰ চিত্ৰশিল্পী চিত্ৰসমূহ চিত্ৰসমূহত চিত্ৰাংগদা চিত্ৰাঙ্গদা চিত্ৰায়নৰ চিত্ৰৰ চিধা চিধি চিন চিনটি চিনসোণৰ চিনা চিনাকি চিনাকিৰ চিনি চিনিব চিনিবা চিনিয়ৰ চিনিয়ৰহে চিনিয়ৰেই চিনিলোঁ চিনে চিন্তনীয় চিন্তা চিন্তাই চিন্তাটো চিন্তাত চিন্তাতে চিন্তাধাৰা চিন্তাধাৰাক চিন্তান্বিত চিন্তাবোৰ চিন্তাৰ চিন্তাৰে চিন্তি চিন্তিউত্তৰঃ চিন্তিত চিনৰ চিন চিপাহী চিয়ঁৰ চিয়ঁৰো চিয়াই চিয়াহীয়ে চিয়াৰে চিয়েন চিয়ৰ চিয়ৰলৈ চিলচিলি চিলনী চিলনীয়ে চিলমিল চিলমিলকৈ চিলাই চিলাৰায় চিলিকন চিলিমত চিলিমৰ চিল্ড্ৰেঞ্চ চিষ্টেম চিষ্টেমৰ চিহ্ন চিহ্নযাত্ৰাৰ চিহ্নসমূহ চিহ্নিত চিৰ চিৰকাললৈ চিৰকুটিয়া চিৰকুমাৰ চিৰজন্মলৈ চিৰদিন চিৰসেউজ চিৰসেউজীয়া চিৰা চিৰাং চিৰাজ চিৰাল চিৰিং চিৰিকটি চিৰিকতি চিৰিঙক চিৰিলুইত চীংহুৱা চীনা চীনৰ চীফ্ চুঁচৰি চুই চুইমিংপুল চুকত চুকত চুকা চুকাফা চুকাফাই চুকাফাৰ চুকীয়া চুকে চুক্তি চুক্তিৰ চুকৰ চুখ চুঙাৰ চুচুক চুট চুটি চুটিকৈ চুটিগল্প চুটিগল্পৰ চুণ চুতীয়া চুতীয়াসকলে চুতীয়াসকলেই চুদূৰ্ভাই চুনি চুপ চুপতি চুপতিহে চুপমেৰে চুপি চুপে চুব চুবলৈ চুবুৰি চুবুৰিটো চুবুৰিটোতে চুবুৰিত চুবুৰিবোৰ চুবুৰিৰ চুবুৰীয়া চুব্বাৰ চুমা চুমাই চুমাকে চুমাচুমিয়েই চুমাৰ চুম্বকীয় চুম্বকৰ চুলতান চুলাত চুলি চুলিবোৰ চুলিৰ চুলে চুৰ চুৰকৈ চুৰিয়া চুৰিয়াখন চুৰিয়াৰ চুৰুকাকৈ চুৰ্চুৰীয়া চুৰ্ণ চুৱনিত চুৱা চুৱাঁপাতনিৰ চুৱাপাতনি চূড়া চূড়াকৰণ চূড়ান্ত চূড়ান্তকৰণ চূড়ামণি চূণ চূৰমাৰ চূৰ্চুমৈ চেঁচা চেইনো চেও চেকনি চেকা চেকুৰি চেগুন চেঙালুটী চেঙেলি চেজ চেঞ্চৰ্ছ চেড্ চেণ্ট্ৰেল চেণ্ডেল চেতন চেতনা চেতিয়া চেতিয়াই চেত্ৰী চেনচাছ চেনচাছত চেনি চেনিচম্পা চেনিতকৈ চেনি চেনিখিনি চেনেলত চেনেহ চেনেহক চেনেহিয়াল চেনেহী চেনেহেৰে চেনেহৰ চেনোলা চেপা চেপি চেপেটা চেপ্তাৰ চেভিন চেয়াৰমেন চেলকাল চেলচিয়াছৰ চেলপুৰ চেলাম চেলিব্ৰেট চেলু চেলুট চেলুত চেলেকি চেলেকিয়ে চেলেপু চেষ্টা চেষ্টাত চেষ্টাৰ চেহেৰা চেৰেক চেৰেকৰ চেৰেঙা চৈত্ৰ চৈধ্য চৈনিক চোঁ চোঁচোৱা চোঁচৰাই চোঁৱনী চোঁৱায়েই চোকা চোখেৰ চোচনি চোট চোটা চোতাল চোতালত চোতালতে চোতালৰ চোতালৰপৰা চোন চোলা চোলা চোৰ চোৰক চোৰকো চোৰটোৰ চোৰাঁতৰ চোৰে চোৰোকা চোৰৰ চোৱচোঁন চোৱা চোৱাঁ চোৱাঁচোন চোৱাই চোৱাচোন চোৱাসংস্কৃত চোৱাৰ চৌকাৰ চৌখিন চৌত্ৰিছজন চৌদিশে চৌধুৰী চৌধ্যটা চৌপাশ চৌপাশে চৌপাশৰ চৌব্বিছ চৌহদটোৰ চৌহদতে চৌৱন্ন চ্যুকাফা চৰকাৰ চৰকাৰক চৰকাৰখনে চৰকাৰসমূহৰৰ চৰকাৰী চৰকাৰে চৰকাৰেতো চৰকাৰেৰ চৰকাৰৰ চৰকাৰৰেই চৰগ চৰটো চৰণ চৰণজিৎ চৰণত চৰণহি চৰতীয়া চৰথতে চৰবাসীক চৰবাসীয়ে চৰবাসীয়েহে চৰবাসীৰ চৰা চৰাই চৰাইটি চৰাইটো চৰাইদেউ চৰাইদেউত চৰাইদেও চৰাইবোৰ চৰাইবোৰে চৰাইৰ চৰাঘৰ চৰাঘৰটো চৰাঘৰত চৰাঘৰৰ চৰাব চৰায়ে চৰি চৰিত চৰিতকাৰ চৰিতাৰ্থ চৰিত্ৰ চৰিত্ৰটো চৰিত্ৰত চৰিত্ৰবান চৰিত্ৰৰ চৰিতৰ চৰিব চৰু চৰুক চৰুৰ চৰে চৰেনেজত চৰৈৱেতি চৰ্চা চৰ্চিবলৈ চৰ্ত চৰ্তসমূহৰ চৰ্তাৱলীত চৰ্দাৰ চৰ্দি চৰ্যাপদ চৰ্যাপদত ছঁৰা ছকুৰি ছক্ৰেটিছ ছটফট ছটফটাই ছটা ছটাই ছটিয়াই ছটিয়াব ছট্ ছত্তীশগড় ছত্ৰ ছত্ৰিছ ছদ্মনামেৰে ছন্দ ছন্দঃ ছন্দত ছন্দময় ছন্দৰ ছপা ছফ্টৱেৰ ছবছৰ ছবি ছবিখন ছবিখনে ছবিখনৰ ছবিটোৰ ছবিত ছবিসমূহ ছবিৰ ছমাহ ছমাহলৈ ছমাহৰ ছয় ছয়খন ছয়চকীয়া ছয়ত ছয়া ছয়ে ছলাহী ছহিদ ছাঁ ছাঁওপৰত ছাঁত ছাঁৰে ছাই ছাইটটোও ছাইটত ছাইত ছাইনচ্ ছাইবাচাৰ ছাইসনা ছাইৰাছ ছাউনী ছাগলী ছাগলীৰ ছাট ছাটি ছাড়া ছাতি ছাত্ৰ ছাত্ৰ ছাত্ৰশক্তি ছাত্ৰাবাসলৈ ছাত্ৰী ছাত্ৰীক ছাত্ৰীৰ ছাতৰ ছাতৰীয়া ছাতৰৰ ছান ছানি ছান্দসিক ছাপৰাচীটোৱেও ছাপৰাচীৰ ছাব্বিছ ছাম ছায়া ছায়াতেই ছাল ছালখন ছালপিৰাৰ ছালানি ছালে ছালেদি ছালৰ ছাৰ ছাৰি ছাৰে ছাৰ্ণিং ছাৰ্ভিছ ছাৰ্ভেৰ ছাৰৰ ছাৱালী ছিংকি ছিক্কিমৰ ছিগা ছিগি ছিগিলি ছিঙি ছিঙিব ছিঙিম ছিঙিলেই ছিটা ছিটিক ছিটিকা ছিটিকাতে ছিয়াং ছিয়েচন ছিলনী ছিৰলা ছিৰলী ছিৰাজ ছুজি ছুজিখিনি ছুটাদি ছুটি ছুটিল ছুটী ছুটেছে ছুতি ছুয়েডীয় ছুলতান ছুহুংমুং ছুৰী ছুৰীকাঘাত ছুৰীখন ছুৰীখনেৰে ছুৰীখনৰ ছুৱায় ছেইজ ছেইণ্ট ছেকেণ্ড ছেক্ৰেটেৰী ছেগ ছেগতে ছেগা ছেদ ছেদীৰাজ ছেদেলি ছেপা ছেপ্টেম্বৰ ছেপ্টেম্বৰত ছেপ্টেম্বৰৰ ছেপ্তেম্বৰ ছেপ্তেম্বৰত ছেমিয়েল ছৈয়দ ছোঁ ছোচিয়েল ছোট ছোটনাগপুৰৰ ছোৱলী ছোৱা ছোৱাকৈ ছোৱালী ছোৱালীক ছোৱালীকে ছোৱালীকেইজনী ছোৱালীকেইজনীয়ে ছোৱালীকেইটাই ছোৱালীকেইটাও ছোৱালীকেইটাৰ ছোৱালীজনী ছোৱালীজনীক ছোৱালীজনীয়ে ছোৱালীজনীয়েই ছোৱালীজনীৰ ছোৱালীবিলাকে ছোৱালীবোৰ ছোৱালীবোৰক ছোৱালীবোৰে ছোৱালীয়ে ছোৱালীয়েহে ছোৱালীলৈ ছোৱালীসমূহ ছোৱালীহাল ছোৱালীৰ ছোৱে ছ্যুকাফা জঁট জঁটাধৰ জঁপিওৱা জঁপিয়াই জঁপিয়াওঁ জঁপিয়াব জঁপিয়ায় জঁপিয়ালে জঁয় জংঘল জংঘলী জংঘলে জইনিং জকা জকাই জকাটো জকাটোৱে জকাটোৱেই জক্ জখলা জগত জগতক জগতখনত জগতখনলৈ জগতত জগততো জগতসভালৈ জগতীৰ জগতে জগতেৰ জগতৰ জগদীশ জগন্নথীয়া জগন্নাথ জগন্নাথক জগন্নাথদত্তেৰ জগাই জগাব জগৎ জগৎপিতাৰ জগৰ জগৰটোকেই জগৰীয়া জগৰৰ জঘন্য জঙ্গলত জজফিল্ড জটায়ুনকৈ জটিল জটিলতাত জটীয়া জটৌপটৌকৈ জঠৰ জড়িত জধে জনক জনকো জনগণ জনগণৰ জনগাষ্ঠীৰ জনগোষ্ঠী জনগোষ্ঠীয় জনগোষ্ঠীয়ে জনগোষ্ঠীসমূহ জনগোষ্ঠীৰ জনজাতি জনজাতিৰ জনজাতিৰে জনজাতীয় জনতা জনতাই জনতাৰ জননীয়ে জননীৰ জনপ্ৰিয় জনপ্ৰিয়তা জনপ্ৰিয়তাই জনপ্ৰিয়তাও জনবসতি জনবসতিপূৰ্ণ জনম জনমত জনমান জনমেটো জনশূন্য জনসংখ্য জনসংখ্যা জনসংখ্যায় জনসংখ্যায় জনসংখ্যাৰ জনসাধাৰণ জনসাধাৰণক জনসাধাৰণকে জনসাধাৰণেও জনসাধাৰণৰ জনহে জনা জনাই জনাইছে জনাইছোঁ জনাও জনাওকচোন জনাজনৰ জনাজাত জনাটোৱেই জনাব জনাবলৈ জনায় জনালোঁ জনালোঁহেঁতেন জনাহেঁতেন জনাৰ জনিত জনী জনীক জনীয়ে জনীৰ জনীৱে জনে জনেই জনো জনোৱা জনোৱাৰ জন্তু জন্তুবোৰ জন্তুৰ জন্তুৰে জন্ম জন্মগ্ৰহণ জন্মদিন জন্মভূমি জন্মভূমিত জন্মলাভ জন্মা জন্মাত জন্মাবৰ জন্মিছিল জন্মিব জন্মে জন্মৰ জন্মৰেপৰা জন্য জনৰ জনৰো জপং জপটিয়াই জপাই জপাব জপিয়ায় জপিয়ায়ো জবাবদিহি জবৰদস্তি জমক জমদগ্নি জমা জমাইছিল জমিদাৰ জম্ফ জম্বুদ্বীপ জম্মু জয় জয়গাথা জয়দেৱ জয়দ্বাৰ জয়দ্বীপ জয়ন্ত জয়ন্তী জয়ন্তীক জয়ন্তীত জয়ন্তীয়ে জয়ন্তীয়েও জয়ন্তীৰ জয়পাল জয়পালৰ জয়মতী জয়লাভ জয়সাগৰ জয়সাগৰৰ জয়সিংহৰ জয়া জয়াবৰ্ধনেৰ জয়ী জয়ীত জয়ৰাম জলক জলকীয়া জলক্ৰীড়া জলজ জলজল জলত জলতো জলধি জলপান জলপানি জলপানেৰে জলপ্ৰপাত জলফাই জলবায়ু জলবায়ুক জলবায়ুত জলবায়ুৰ জলা জলাই জলাঞ্জলি জলি জলীয় জল্ জল্পনা জলৰ জহি জহে জহৰ জহৰমহৰ জাঁজিবোৰ জাঁজী জাঁপ জাউৰি জাক জাকত জাকি জাকে জাকৰ জাকৰুৱা জাগতিক জাগি জাগিছে জাগে জাগৰণ জাগৰণৰ জাগৰিত জাজী জাণ্ডা জাত জাত জাতটো জাতত জাতসমূহক জাতসমূহৰ জাতি জাতিক জাতিটো জাতিটোক জাতিদ্ৰোহী জাতিলাও জাতিলৈ জাতিষ্কাৰ জাতিসংঘ জাতিষ্কাৰ জাতিৰ জাতীয় জাতীয়তা জাতীয়তাবাদ জাতীয়তাবাদী জাতীয়তাবাদৰ জাতীয়তাৰ জাতে জাত্যভিমান জাতৰ জান জাননী জাননীৰ জানন্তা জানা জানি জানিছিল জানিছে জানিছোঁ জানিব জানিবলৈ জানিবা জানিবৰ জানিলেহেঁতেন জানিলোঁ জানুৱাৰী জানুৱাৰীত জানুৱাৰীৰ জানুৱাৰীৰপৰা জানে জানো জানোৱাৰ জাপান জাপানী জাপানৰ জাপি জাপিটোৰ জাবৰ জাভীয়া জামলি জামাইকাৰ জামি জামিদাৰক জামিনেচনৰ জামুক জাল জালত জালি জালিয়ানাৱালাবাগৰ জালিয়ানৱালা জালি জালিদুই জালুক জালুকবাৰী জালুকবাৰীত জালুকবাৰীৰ জালৰ জাহ জাহজোপাৰ জাহাঙ্গীৰৰ জাহাজ জাহাজৰ জাহানৰ জাৰ জাৰি জাৰে জাৰেই জাৰ্মান জাৰ্মানী জাৰ্মানীৰ জাৰৰ জাৱৰ জিঅ জিকাৰ জিকিউটীভ জিকিবা জিকিল জিক্ জিগায় জিজিটাইজ জিজ্ঞেস জিঞ্জিৰাম জিত জিন জিনাৰী জিনিব জিনে জিন্না জিন্নাই জিন্নাৰ জিনৰী জিভা জিভালৈ জিভাৰ জিমন জিমনকৈ জিয়াউৰ জিয়াৰী জিয়ৰীয়ে জিলমিল জিলা জিলাই জিলাক জিলাকেইখন জিলাখন জিলাখনৰ জিলাত জিলালৈ জিলাসমূহ জিলাসমূহত জিলাৰ জিলিকনি জিলিকা জিলিকাব জিলিকি জিলিকিছে জিলিকিব জিলিয়ে জিলী জিলীয়ে জিহ্বা জিৰণি জিৰা জিৰাই জিৰাইছে জিৰাওঁ জীওঁ জীক জীয়া জীয়াই জীয়াঢল জীয়াতু জীয়ে জীয়েক জীয়েকক জীয়েকে জীয়েকেও জীয়েকো জীয়েকৰ জীয়ৰী জীয়ৰীক জীলো জীৰ জীৱ জীৱকুলৰ জীৱন জীৱনক জীৱনকে জীৱনটো জীৱনটোও জীৱনটোক জীৱনটোৰ জীৱনত জীৱনদৰ্শন জীৱনধাৰা জীৱনবোধৰ জীৱনলৈ জীৱনী জীৱনে জীৱনেই জীৱন্ত জীৱনৰ জীৱবিজ্ঞান জীৱবোৰ জীৱাণু জীৱাণুমুক্ত জীৱাণুযুক্ত জীৱিকা জীৱিত জীৱৰ জুই জুইক জুইকুৰাত জুইত জুইশলা জুইৰ যুকিয়াই জুখি জুখিবা জুগৰি জুগৰে জুঞ্জুনী জুঞ্জুনীয়ে জুঞ্জুনীৰ জুটি জুটুলী জুতি জুন জুনজুনী জুনত জুনমাহ জুনা জুনিয়ৰ জুনুকা জুপি জুপুৰি জুবিন জুবিনদাৰ জুমুঠি জুমুৰি জুমুৰী জুমুৰীক জুমুৰীয়ে জুমুৰীৰ জুমৰীৰ জুয়ে জুয়েই জুলাই জুলাইত জুলি জুলী জুলুম জুলুমকৈ জুহাল জুৰ জুৰণি জুৰি জুৰিত জুৰিৰ জুৰী জুৰীৰ জুৰুলা জুৰুলি জেউতি জেকেট জেঙা জেঙাা জেঙেৰা জেঠ জেঠত জেঠী জেঠুৱা জেঠৰ জেতুকা জেনেৰেলৰ জেফাৰচন জেমচ্ জেমছ জেলুকীয়া জেলৰপৰা জ্যেষ্ঠ জেৰক্স জেৰা জেৰাডৰ জেৰোৱা জৈন জৈনসকলে জৈৱ জৈৱিক জৈৱিকভাৱে জোঁট জোঁপাই জোঁৰ জোঁৰডাল জোঁৱাই জোঁৱায় জোঁৱায়েক জোং জোক জোকউলুৱনিৰ জোকাইছিলেও জোকাজোকে জোকাৰ জোকাৰণি জোকাৰি জোকৰ জোখ জোখত জোখতকৈ জোখা জোখাই জোখৰ জোঙ জোঙা জোড়াসাঁকোৰ জোড়াসাঁকোৰজোপাৰ জোতা জোতাজোৰ জোতাজোৰা জোতাৰে জোন জোনক জোনবাই জোনাক জোনাকত জোনাকী জোনে জোনৰ জোপা জোপাই জোপাক জোপাত জোপায়ে জোপালৈ জোপাৰ জোপোহা জোলো জোলোঙা জোশী জোৰ জোৰকৈ জোৰহাট জোৰা জোৰাই জোৰাসাঁকোৰ জোৰৰ জোৱলা জোৱাঁই জোৱাঁয়েকক জোৱান জোৱাৰ জ্ঞাতি জ্ঞাতিও জ্ঞাতে জ্ঞান জ্ঞানকে জ্ঞানগত জ্ঞানত জ্ঞানপীঠ জ্ঞানবৰ্ধক জ্ঞানানন্দ জ্ঞানাৰ্থে জ্ঞানী জ্ঞানীলোকে জ্ঞানীলোকৰ জ্ঞানে জ্ঞানৰ জ্ঞাপন জ্বলন্ত জ্বলা জ্বলাই জ্বলাওঁতে জ্বলাদি জ্বলায় জ্বলি জ্বলিবলৈ জ্বলে জ্বলেলগাঁৱতে জ্বলোৱা জ্বৰ জ্বৰত জ্যেষ্ঠ জ্যেষ্ঠজনৰ জ্যোতি জ্যোতিঃপদাৰ্থবিজ্ঞানী জ্যোতিপ্ৰসাদ জ্যোতিষ জ্যোতিষক জ্যোতিৰিন্দ্ৰনাথ জ্যোতিৰূপা জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী জৰপৰা জৰাজীৰ্ণ জৰিগছৰ জৰিমনা জৰিয়তে জৰিৰ জৰিৰে জৰীপত জৰুৰী জৰ্জ জৰ্জিয়া জৰ্জৰীয়া জৱা জৱাহৰলাল ঝংকাৰ ঝাপত ঝাৰু ঝুণুক ঝোল ঝৰি ঝৰ্ ঞ্চ ঞ্চা ঞ্চি ঞ্চী ঞ্চু ঞ্চূ ঞ্চে ঞ্চৈ ঞ্চো ঞ্চৌ ঞ্ছ ঞ্ছা ঞ্ছি ঞ্ছী ঞ্ছু ঞ্ছূ ঞ্ছে ঞ্ছৈ ঞ্ছো ঞ্ছৌ ঞ্জ টংটং টংলতি টকচ্ টকা টকাই টকাকড়ি টকাবোৰ টকাৰ টকাৰে টকিঅ টকীয়া টকৌপাতৰ টক্ টঙনা টঙনাটঙনি টঙা টঙালি টজেৰ টনকিয়াল টনা টনা টনি টপা টপিনাত টপ্ টপৰাই টপৰ্ টভক্ টমাছ টলকা টলবলনি টলৰ্ টহল টাঁৰ টাঁৰি টাং টাই টাইগাৰ টাইটানিকৰ টাইপ টাইপাৰ টাঙোন টান টানউঃ টানকৈ টানা টানি টাপলি টামান টালি টালৈকে টাহে টাৰ টাৱাৰ টাৱাৰৰ টাৱিকিপিডিয়াৰ টিং টিংখাং টিউবাৰসকলে টিক টিকট টিকটত টিকটৰ টিকনি টিকনী টিকা টিকাত টিকায়ো টিকিট টিকিৰা টিকেটকলেক্টৰে টিকেটটো টিকৈ টিঙত টিঞা টিপ টিপা টিপি টিপিলোঁ টিপেই টিয়াঁ টিলিকা টিলিকি টিলিস্কোপ টীকা টীকাত টুংৰলি টুইটাৰত টুকি টুকিবলৈ টুকিলে টুকুৰ টুকুৰা টুকুৰাত টুটকীয়া টুটা টুটাব টুটি টুটি টুটু টুটুৱাই টুনি টুপ টুপলি টুপলিপানী টুপি টুপুৰ টুপ্ টুমজাং টুলিয়াছ টুলুং টুলুঙা টেঁটু টেঁটুত টেঁটুলৈকে টেংকিকে টেকটেকী টেকেলা টেকেলাক টেকেলাৰ টেকেলীতাৰ টেক্সৰ টেগালগ টেঙা টেঙাটোৰ টেঙৰ টেঙৰতকৈ টেঙৰালি টেঙৰালিক টেঙৰী টেছিটাছ টেটোন টেনজিং টেনিছ টেবুল টেম্বুৱানীত টেয়াৰ টেলিভিছন টেলিভিছনৰ টেলিস্কোপ টেৰেছা টোঁটোৰা টোঁৱা টোও টোকাৰি টোকাৰী টোকোন টোকোনেৰে টোকৰ টোটোৰা টোত টোপ টোপনি টোপনিক টোপনিটো টোপনিয়ে টোপনিৰ টোপনিৰে টোপনি টোপা টোপালাটো টোপালি টোপোলা টোপোলাটা টোপোলাটেো টোপোলাটো টোপোলাত টোপোলাতে টোপোলাৰ টোম টোমৰ টোলগেটকেইখনত টোলত টোলৰ টোৱে ট্ৰফি ট্ৰাষ্টীজ ট্ৰি ট্ৰিবিউট ট্ৰিবিউনেলৰ ট্ৰেক ট্ৰেক্টৰ ট্ৰেড ট্ৰেফিক ট্ৰেভাৰনিয়াৰ টৱাত ঠক্ ঠগা ঠগি ঠাঁৰে ঠাই ঠাইকণ ঠাইকণো ঠাইখনৰ ঠাইটুকুৰা ঠাইডোখৰ ঠাইত ঠাইতে ঠাইলৈ ঠাইসমূহ ঠাইসমূহৰ ঠাইৰ ঠাক ঠাকুৰ ঠাকুৰজন ঠাকুৰাণীৰ ঠাকুৰে ঠাকুৰৰ ঠাকে ঠাট্টা ঠাণ্ডা ঠাণ্ডাই ঠান্ ঠায়ে ঠাহৰ ঠাৰি ঠাৰে ঠিক ঠিকনা ঠিকা ঠিকাগাড়ীৰ ঠিকে ঠিকেই ঠিতাতে ঠিয়াৰে থিৰাং ঠুঁটি ঠুকিলেও ঠুটৰী ঠেঁটুৱৈ ঠেও ঠেক ঠেকা ঠেঙত ঠেতেলামূৰীয়া ঠেলা ঠেলি ঠেলিব ঠোঁট ঠোকে ঠোঙোনা ডংডঙীয়া ডকা ডকাইত ডকাইতহঁতক ডকাইতহঁতে ডকাইতে ডকুমেণ্টেচন ডক্টৰ ডগা ডঙুৱা ডঙৰীয়া ডনা ডনী ডফলাৰ ডবকা ডবা ডবিয়া ডমেইন ডমেইনৰ ডম্বৰু ডলাৰকৈ ডাঁঙৰি ডাঁহ ডাং ডাইনা ডাইনী ডাইৰেক্ট ডাইৰেক্টৰ ডাইৰেক্টৰ্ছ ডাউক ডাউনলোড ডাক ডাকক ডাকঘৰ ডাকটিকট ডাকত ডাকিনী ডাকে ডাকেও ডাকেয়া ডাক্টৰ ডাক্টৰলৈ ডাক্টৰে ডাক্টৰৰ ডাকৰ দাঙিব ডাঙীয়াই ডাঙ্গৰীয়াৰ ডাঙৰ ডাঙৰক ডাঙৰকৈ ডাঙৰজনী ডাঙৰত ডাঙৰলোেকে ডাঙৰহালো ডাঙৰি ডাঙৰীয়া ডাঙৰীয়াই ডাঙৰীয়াক ডাঙৰীয়ানীক ডাঙৰীয়ানীয়ে ডাঙৰীয়ানীৰ ডাঙৰীয়ায়ো ডাঙৰীয়ালৈ ডাঙৰীয়াৰ ডাঙৰীয়াৰো ডাঙৰে ডাঙৰৰ ডাঠ ডাঠি ডাবল ডাবি ডাম ডামন ডায়েৰিয়া ডাল ডালটে ডালটোত ডালত ডালদৰিদ্ৰ ডাললৈ ডালিম ডালে ডালৰ ডাৱৰ ডাৱৰৰ ডিক্ৰং ডিক্ৰঙৰ ডিক্ৰি ডিক্ৰিজাৰি ডিগাৰু ডিগিৰি ডিগ্ৰী ডিগ্ৰেড্ ডিঙি ডিঙিটো ডিঙিত ডিঙিৰ ডিঙিৰে ডিচেম্বৰ ডিচেম্বৰত ডিচেম্বৰলৈ ডিচেম্বৰৰ ডিচেম্বৰৰপৰা ডিচ্মিচ্ ডিজাইন ডিজাইনাৰ ডিজিটাইজ ডিজিটাইজিং ডিজিটাইজেছন ডিজিটেল ডিজিটেলাইজ ডিজিটেলাইজেছনত ডিপাৰ্টমেণ্টৰ ডিপুটী ডিপো ডিপোত ডিপোতে ডিপোৰ ডিব্ৰু ডিব্ৰুগড ডিব্ৰুগড় ডিব্ৰুগড়ত ডিব্ৰুগড়ৰ ডিমা ডিমাচা ডিমাচাত ডিমাচাসকলে ডিমাচাৰ ডিমাছা ডিমৌৰপৰা ডিম্বাশয় ডিম্বেশ্বৰ ডিমৰু ডিল ডুখৰি ডুডল ডুডলটো ডুডলটোৰ ডুব ডুবিয়াই ডুলি ডুলিৰ ডুৰাণ্ট ডেই ডেইছে ডেউকা ডেও ডেওনা ডেকা ডেকাই ডেকাকালৰ ডেকাগিৰি ডেকাডাঙৰীয়াৰ ডেকাডেকেৰীৰ ডেকাত ডেকালি ডেকেৰী ডেকেৰীয়ে ডেকেৰীৰ ডেডাউৰি ডেনমাৰ্কৰ ডেনিয়েল ডেফিনিচন ডেভি ডেভিড ডেভিদ ডেভিৰ ডেভেলপমেণ্ট ডেম ডেল ডেলহাউচি ডেস্ক ডেৰ ডেৰেকাত ডেৰেচী ডেৰেচীক ডেৰেচীৰ ডোখৰ ডোখৰক ডোখৰচেৰেক ডোখৰত ডোখৰাখৰি ডোখৰে ডোখৰৰ ডোমগাওঁ ডোল ডোলেৰে ড্ৰেকৰ ড্ৰেগন ড্ৰেগনৰ ডৰা ঢকাটো ঢকুৱাৰ ঢপনি ঢপলিয়া ঢপলিয়াই ঢপ্ ঢপৰা ঢলং ঢলি ঢাক ঢাকনি ঢাকুৰি ঢাকোন ঢাপ ঢাপকেইটাৰ ঢাপলি ঢাপলিকা ঢাপে ঢামাক ঢাল ঢালি ঢালিবলৈ ঢাহি ঢিমিক ঢিল ঢিলাই ঢুকাল ঢুকি ঢুকুৱাৰ ঢুকোৱাৰ ঢুলঢুলীয়া ঢেঁকী ঢেঁকীএদিন ঢেঁকীয়া ঢেকি ঢেকিঠোৰাৰ ঢেকিত ঢেকিয়া ঢেকিয়াল ঢেকিয়ে ঢেঁকীয়া ঢেঙ্কূৰুচ ঢেঙ্কূৰুচেই ঢেঙ্কূৰুচৰ ঢেপেচী ঢেৰ ঢেৰুৱাৰ ঢেৰেকনি ঢোকা ঢোণ্ডত ঢোল ঢোলডা ঢোলৰ ঢৌটো ঢৌৰ ঢৌৱাই ঢৌৱে তইতে তইহে তকৈ তখন তগৰ তঙাই তজবজীয়া তণ্ডুল ততা ততালিকে ততে ততোধিক তত্ত্ব তত্ত্বকথাৰে তত্ত্বজ্ঞ তত্ত্বদৰ্শী তত্ত্ববিদ তত্ত্বসমূহ তত্ত্বাত্মক তত্ত্বাবধানত তত্ত্বাৱধানত তথা তথাত তথাপি তথ্য তথ্যবোৰোতো তথ্যয়োতো তথ্যসমূহ তথ্যসূত্ৰৰ তথ্যাত্মক তথ্যৰ তদানীন্তন তদুপৰি তধা তনু তন্দ্ৰা তন্দ্ৰাগ্ৰস্ত তন্দ্ৰালস তন্ন তন্নকৈ তপত তপতে তপনি তপস্বী তপস্যাত তপস্যায় তপস্যাৰ তপিনাৰ তপ্ টপৰাই তফছিল তফছিলি তফছিলৰ তফাৎ তবক তবলা তমনপ্ৰীত তমুক তমুকৰ তয়ে তয়েই তয়ো তলত তলত তলতদাৰ তলতীয়া তলতে তলমুকৈ তলমুৱা তলমূৰ তললৈ তললৈও তলা তলাতল তলাবন্ধৰ তলি তলিত তলিতো তলে তলৰ তলৰপৰা তহঁত তহঁতক তহঁতে তহঁতৰ তহিতে তহিলং তাঁত তাঁতশাল তাঁতৰ তাঁৰ তাঁৰৰ তাই তাইক তাইতো তাইৰ তাও তাক তাকে তাকেই তাকো তাক্ তাকৰ তাঙ্ক তাচ্ছিল্য তাজা তাজী তাড়নাত তাণ্ডৱ তাত তাতকৈও তাতটো তাতে তাতেই তাতো তাতোকই তাতোকৈ তাতোকৈও তাত্ তাত্ত্বিক তান্পুৰাৰ তাপলি তাবোল তাম তামাক তামাচা তামোল তামিল তামোল তামোলী তামোচা তামোল তামোলগুৰি তামোলপুৰ তামোলপুৰক তামোলপোহৰেই তামোলৰ তায়ে তায়েই তায়ো তাল তালজুৰিয়া তালতলি তালাচী তালি তালিকা তালিকাখন তালিকাত তালিকাভুক্ত তালিকাসমূহৰ তালিকাৰ তালুকদাৰ তালৈ তালৈকে তালৰ তাষ্কুৰতীক্ষ্ণসায়কো তাসেৰ তাহলে তাহলেই তাহাকে তাহানি তাহানিৰ তাহাৰ তাহাৰে তাহৰে তাৎক্ষণিক তাৎপৰ্য তাৰ তাৰকা তাৰকাৰাজ্য তাৰডালত তাৰপাছততো তাৰপাছতো তাৰপিছত তাৰপিছতহে তাৰপিছতো তাৰপৰা তাৰিকৈ তাৰিখ তাৰিখটো তাৰিখটোতে তাৰিখতে তাৰিখে তাৰিখৰ তাৰিখৰপৰা তাৰে তাৰেই তাৰো তাৰ্কিক তিতা তিতি তিতিব তিতিলে তিথি তিথিত তিথিৰ তিন তিনটা তিনটাই তিনসংগী তিনহতীয়া তিনি তিনিউটা তিনিউৰো তিনিও তিনিওটা তিনিকোব তিনিখন তিনিঘট তিনিঘৰ তিনিঘৰে তিনিঘৰৰ তিনিচকীয়া তিনিচুকীয়া তিনিচুকীয়াৰ তিনিজন তিনিটা তিনিটামান তিনিটি তিনিদিন তিনিপুৰা তিনিপৰীয়ালৈকে তিনিবাৰ তিনিবিধ তিনিবৰণীয়া তিনিভাগৰ তিনিমহলীয়া তিনিয়ে তিনিশ তিনিৰ তিয়নী তিয়াইছিল তিয়াব তিল তিলক তিলপিঠা তিলিকতে তিলুৱাই তিলো তিষ্ঠি তিস্তিব তিহকে তিৰস্কাৰ তিৰী তিৰীক তিৰীত তিৰীৰ তিৰোতবিলাকৰ তিৰোতা তিৰোতাই তিৰোতাক তিৰোতাগৰাকী তিৰোতাজনী তিৰোতাজনীয়ে তিৰোতাজনীৰ তিৰোতাবিলাক তিৰোতাৰ তিৰোতাৰে তীক্ষ্ণ তীব্ৰ তীব্ৰতৰ তীয়া তীৰ্থ তীৰ্থক্ষেত্ৰ তীৰ্থনাথ তীৰ্থভ্ৰমণ তীৰ্থভ্ৰমণৰ তীৰ্থযাত্ৰাৰ তীৰ্থযাত্ৰী তীৰ্থলৈ তীৰ্থস্থন তীৰ্থস্থান তুঙ্গত তুচ্ছ তুমি তুমিও তুমিওতো তুমিতো তুমিনো তুমিয়েহে তুমূল তুমৰলি তুল তুলনা তুলনাত তুলনাবিহীন তুলনামূলক তুলনামূলকভাৱে তুলনী তুলসী তুলসীদাস তুলসীৰ তুলা তুলাত তুলাতে তুলি তুলিকা তুলিছিল তুলিছে তুলিব তুলিবলৈ তুলিবৰ তুলিলে তুলিলেই তুল্য তুহ তুৰ্কি তৃক তৃতীয় তৃতীয়টো তৃতীয়টোৰ তৃতীয়টোৰে তৃতীয়টোৱে তৃতীয়বাৰ তৃতীয়া তৃত্বীয় তৃপ্তিকৰ তেওঁ তেওঁক তেওঁলোকৰ তেওঁৰ তেই তেইছ তেও তেওঁ তেওঁক তেওঁকতো তেওঁকো তেওঁতো তেওঁবিলাকে তেওঁবিলাকৰ তেওঁবিলাকৰপৰা তেওঁলৈ তেওঁলোক তেওঁলোকক তেওঁলোকে তেওঁলোকেই তেওঁলোকেও তেওঁলোকো তেওঁলোকৰ তেওঁৰ তেওঁৰে তেওঁৰেই তেওঁৰো তেৱেঁই তেখনে তেখেত তেখেতক তেখেতকো তেখেতলোকে তেখেতলোকৰ তেখেতসকলৰ তেখেতসকলৰৰ তেখেতে তেখেতো তেখেতৰ তেঙা তেচল্লিছ তেজ তেজপাত তেজপিয়া তেজপুৰ তেজপুৰত তেজস্ক্ৰিয় তেজস্ক্ৰিয়তাৰ তেজাল তেজেৰে তেজেৰেঅসমী তেজৰ তেতিক্ষণ তেতিক্ষণেই তেতিয়া তেতিয়াই তেতিয়াও তেতিয়াতো তেতিয়ালৈ তেতিয়ালৈকে তেতিয়াহে তেতিয়াৰ তেতিয়াৰপৰা তেতিয়াৰে তেতিয়াৰেপৰা তেতেক তেনি তেনে তেনেই তেনেকুৱা তেনেকুৱাখন তেনেকৈ তেনেতে তেনেদৰে তেনেদৰেই তেনেধৰণৰ তেনেলোকক তেনেহ তেন্তে তেবে তেবেসে তেমনি তেমোৰ তেল তেলঙ্গানা তেলিয়া তেলে তেলেৰে তেলৰ তেহে তেহেলৈ তেৰ তেৰখন তেৰখনক তেৰটা তেৰশ তেৰাং তেৰাউচি তেৰি তেৱাৰীয়ে তেৱে তেৱেঁ তেৱেঁই তেৱোঁ তৈত্তিৰিয় তৈয়াৰ তৈলে তোক তোক তোমা তোমাক তোমাতকৈ তোমালৈ তোমালোক তোমালোকে তোমালোকেও তোমালোকো তোমালোকৰ তোমাৰ তোমাৰা তোমাৰে তোমাৰো তোমৰা তোল তোলপাৰ তোলা তোলাৰ তোলে তোলৈ তোৰ তোৰায়ো তোৰে তোৰেই তোৰো তোৰ্ ত্বৰান্বিত ত্যজতি ত্যাগ ত্যাগৰ ত্যাজ্য ত্ৰুটি ত্ৰয়োদশ ত্ৰয়োবিংশ ত্ৰাণ ত্ৰিকটু ত্ৰিছ ত্ৰিছখনৰো ত্ৰিছ্বৰী ত্ৰিদিপ ত্ৰিপুৰা ত্ৰিপূৰা ত্ৰিভুজ ত্ৰিভুজাকৃতিৰ ত্ৰিলিয়ন ত্ৰুটি ত্ৰৈলোক্য তৎকালীন তৎক্ষণাত তৎক্ষণাৎ তৰক তৰঙ্গতৱ তৰঙ্গৰ তৰফ তৰফৰ তৰফৰপৰা তৰহৰ তৰা তৰাং তৰাটিৰ তৰাটো তৰাবোৰ তৰাবোৰে তৰাৰে তৰি তৰিব তৰিবৰ তৰুণ তৰুণৰাম তৰে তৰোলৱাল তৰোৱাল তৰোৱালেৰেই তৰ্ক তৰ্কযুদ্ধ তৰ্জন তৰ্জুতুল তৰ্বৰ থওঁ থওঁতা থওঁতে থওক থকা থকাই থকাকৈ থকাটো থকাটোও থকাটোৱেই থকাতকৈ থকাবোৰ থকালৈকে থকাহে থকাৰ থকৃথক্ থক্ থপা থপিয়াই থবা থবৰ থমকি থম্ থয় থলথলাই থলাহেঁতেন থলী থলুৱা থলে থলো থাই থাইৰয়ড থাউকতে থাওক থাক থাকক থাকতে থাকা থাকাঁ থাকি থাকিও থাকিছিল থাকিব থাকিবই থাকিবগৈ থাকিবলৈ থাকিবা থাকিবাহেঁ থাকিবৰ থাকিম থাকিমহঁক থাকিয়েই থাকিল থাকিলহেঁতেন থাকিলে থাকিলেও থাকিলেহে থাকিলো থাকিলোঁ থাকে থাকেঁতেই থাকে থাকো থাকোঁ থাকোঁতা থাকোঁতে থাকোঁতেই থাকোঁতেও থাকোঁতেই থান থানখন থানখনৰ থানাক থানালই থাপ থাপমাৰি থাপাক থাপি থাপিলে থাৰ্ম থিত থিতাতে থিয় থিয়হই থিয়েটাৰ থিয়েটাৰৰ থিৰ থিৰহই থিৰাং থুঁতৰি থুগুল থুনপাক থুনবাৰ্গে থুনুক থুন্ থুপি থুলন্তৰ থূলমূল থেংকিউ থেকে থেকেচা থেছীগাৰে থেৰো থৈছ থৈছিল থৈছিলোঁ থৈছিলোঁ থৈছে থৈছেঃ থৈছো থৈছোঁ থৈছোহঁক থৈবাহা থোকা থোকাথুকি থোটামোজা থোনাকল থোপা থোপোৰা থোৰাই থোৱা থোৱাও থোৱাটো থোৱাৰ থৌকি থৰক থৰো থৰ্ থৰৰ থৱে দঁতাল দংশন দকৈ দক্ষ দক্ষতা দক্ষতাৰে দক্ষিণ দক্ষিণপাট দক্ষিণপাটলৈ দক্ষিণলৈ দক্ষিণা দক্ষিণে দক্ষিণৰ দখল দখিনে দগদা দগধা দগাবাজ দগ্ধ দঘাই দণ্ড দণ্ডকা দণ্ডত দণ্ডনীয় দণ্ডবিধি দণ্ডবৎ দণ্ডা দণ্ডিনাথ দণ্ডিব দণ্ডিবে দণ্ডিলে দণ্ডীনাথ দত্ত দত্তই দত্তক দত্তবৰুৱা দত্তৰ দধি দন্ত দন্তক দন্তহীন দন্তীক দন্তীয়া দন্দ দন্দৰ দপালি দফা দফাও দফাত দফাৰ দবা দবৰা দবৰি দমকল দমন দমাবা দম্পতী দমৰ দয়া দয়াল দয়ালু দয়ে দলং দলংখন দলংখনৰ দলক দলঘাঁহ দলটোৱে দলত দলত্যাগ দলনিত দলবোৰে দলসমূহে দলিচা দলিটো দলিতসকলক দলিয়াই দলিল দলীয় দলে দলৈয়ে দলৰ দলৰে দশকতকৈ দশকতো দশকথা দশম দশমী দশা দস্যুৰ দহখন দহজন দহজনী দহটকাবোৰৰ দহটা দহবছৰীয়া দহোটা দহ্ দাঁত দাঁতকদমৰ দাঁতদিনাই দাঁতযুক্ত দাঁতি দাঁতিত দাঁতে দাঁতৰ দাই দাইল দাওৱা দাক দাক্ষিণাত্যৰ দাখন দাঙি দাড়ি দাড়িৰ দাঢ়ি দাঢ়িয়ে দাণ্ডী দাতা দাতে দাত্ৰী দাদা দাদাক দাদালৈ দাদাহঁতে দাদাহঁতৰ দাদৰা দান দানত দানা দানৱ দাপোন দাবা দাবাৰি দাবী দাবীও দাবীত দাবীৰ দাবীৰে দাম দামুৰী দামোদৰ দামৰ দায় দায়বদ্ধ দায়বদ্ধতা দায়িত্ব দায়িত্বত দায়িত্বভাৰ দায়িত্বশীল দায়ী দালচেনি দালাল দালি দালিমগুটীয়া দাস দাসত্ব দাসে দাসেই দাসো দাসৰ দাৰ দাৰিগোফ দাৰিদ্ৰ দাৰিদ্ৰ্য দাৰে দাৰোৱান দাৰ্শনিক দিউ দিও দিওঁ দিওঁতা দিওঁতে দিওঁনে দিওগৈ দিক দিকদৰ্শক দিকপালক দিকাৰাই দিকি দিক্ দিক্ষা দিখৌ দিখৌমুখত দিগদাৰি দিগন্ত দিচাং দিচাংমুখত দিছপুৰ দিছানে দিছিল দিছিলোঁ দিছিলোঁ দিছে দিছেছি দিছো দিছোঁ দিঠক দিঠকে দিন দিনকে দিনকেইটা দিনকেইটাত দিনকেইটাতো দিনকেইটাৰ দিনচেৰেকমান দিনজোৰা দিনটেই দিনটো দিনটোক দিনটোত দিনটোলৈ দিনটোৰ দিনটোৱেই দিনত দিনতে দিনতেদিনাই দিনদেক দিনমান দিনমানতে দিনমানৰ দিনা দিনাই দিনাও দিনাক্ৰুস্না দিনাখন দিনাখনেই দিনাৰ দিনাৰপৰা দিনে দিনেৰ দিনো দিনৌ দিনৰ দিনৰপৰা দিনৰে দিনৰেপৰা দিপাংকৰ দিপাঙে দিপানজিত দিব দিবং দিবতো দিবলৈ দিবসে দিবহি দিবা দিবাচৰ দিবে দিব্য দিব্যজ্যোতি দিবৰ দিবৰতো দিম দিমনেকি দিমহঁক দিম দিয়ক দিয়কচোন দিয়া দিয়াই দিয়াচোন দিয়াটো দিয়াটোহে দিয়াটোৱেই দিয়াত দিয়াতকৈ দিয়াহেঁতেন দিয়াৰ দিয়াৰহে দিয়াৰেই দিয়ে দিয়েনে দিল দিলত দিলা দিলীপ দিলে দিলেই দিলেও দিলেগৈ দিলেহি দিলো দিলোঁ দিলোঁহেঁতেন দিলোগৈ দিলৌ দিল্লী দিল্লীত দিল্লীৰ দিশটো দিশলৈ দিশসমূহ দিশে দিশ্ দিহা দিহিং দিহিঙীয়া দিহিঙীয়াই দিহিঙে দিহিঙেদি দিহিঙ্গীয়া দিৱস দিৱস ধন্যবাদ দিৱসৰ দীক্ষা দীখৌমুখত দীখৌমুখলৈ দীঘল দীঘলকৈ দীঘলীয়া দীঘলে দীননাথ দীনেশ দীপকজ্যোতি দীপজ্যোতি দীপেন্দ্ৰই দীপ্তি দীপৰাজ দীৰ্ঘ দীৰ্ঘজীৱী দীৰ্ঘদশী দীৰ্ঘদিনৰ দীৰ্ঘস্থায়ী দীৰ্ঘায়ু দীৰ্ঘে দুঃখবৰ দুঃখিত দুঃস্থ দুঅনা দুঅনাত দুআষাৰ দুই দুইকো দুইজনী দুইজনীৰে দুইটাকেই দুইমোন দুইহাতে দুইৰ দুইৰে দুইৰো দুকলা দুকুৰি দুকূল দুখ দুখখিনি দুখত দুখন দুখনকৈ দুখনমান দুখনি দুখনৰ দুখলপীয়া দুখানি দুখী দুখীয়া দুখীয়া কিহৰ দুখীয়াৰ দুখুনী দুখুনীৰ দুখে দুখেই দুখোপকৈ দুখৰ দুগুণ দুগুণে দুগ্ধ দুগ্ধত দুঘৰ দুঘৰমান দুঘৰে দুচকীয়া দুচকুৱে দুচৰ দুছেও দুজন দুজনমানে দুজনা দুজনী দুজনীক দুজনীয়ে দুজনীৰ দুজনৰ দুটকা দুটা দুটাই দুটাও দুটাক দুটাকৈ দুটাত দুটামান দুটামানে দুটামানৰ দুটাৰ দুটি দুটিমান দুটিৰ দুটী দুটো দুতলীয়া দুতে দুদিন দুদিনতে দুদিনমান দুদিনমানৰ দুদিনীয়া দুদিনৰ দুদু দুদেও দুধ দুধনৈ দুধাৰ দুধাৰি দুনা দুনি দুনুহ দুনুহৰ দুপিয়াই দুপুৰাহে দুপ্দুপাই দুপৰ দুপৰত দুপৰীয়া দুপৰীয়াবোৰত দুপৰীয়াৰ দুফালে দুবছৰত দুবছৰৰ দুবাৰ দুবৃৰ্ত দুভাগ দুমাহ দুমুখীয়া দুমুঠি দুমুৰে দুমূৰৰ দুয়ো দুয়োকো দুয়োঘৰ দুয়োজন দুয়োজনীৰ দুয়োজনে দুয়োজনৰ দুয়োটা দুয়োটাই দুয়োটাৰে দুয়োৰে দুয়োৰো দুয়োৱে দুলহী দুলহীৰে দুলাল দুলি দুশ দুশতকৈও দুশ্চিন্তা দুশ্চৰিত্ৰ দুষ্কৃতি দুষ্ট দুষ্টা দুষ্টামি দুষ্টালি দুষ্টৰ দুষ্প্ৰাপ্য দুস্কাৰ্য্যৰ দুহাত দুৰ দুৰন্ত দুৰা দুৰাচাৰ দুৰাত্মাহঁতৰ দুৰাশা দুৰাৰোগ্য দুৰূহ দুৰূহতাৰ দুৰ্কপলীয়া দুৰ্গ দুৰ্গতি দুৰ্গম দুৰ্গা দুৰ্গাপূজা দুৰ্গাপ্ৰসাদ দুৰ্গেশ্বৰ দুৰ্গোৎসৱ দুৰ্ঘটনা দুৰ্ঘটনাৰ দুৰ্ঘোৰ দুৰ্দশা দুৰ্দশাৰ দুৰ্দান্ত দুৰ্ধৰ্ষ দুৰ্নাম দুৰ্নীতি দুৰ্নীতিগ্ৰস্ত দুৰ্বল দুৰ্বলতা দুৰ্বলতাৰ দুৰ্বাৰ দুৰ্বিষহ দুৰ্বৃত্ত দুৰ্ভগীয়া দুৰ্ভগীয়াক দুৰ্ভগীয়াৰ দুৰ্ভাগ্য দুৰ্ভাগ্যগুণেই দুৰ্ভাগ্যজনক দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে দুৰ্ভাগ্যবশতঃ দুৰ্ভাগ্যৰ দুৰ্ভাবনা দুৰ্ভিক্ষ দুৰ্যোগ দুৰ্যোগৰপৰা দুৰ্য্যোগতে দুৰ্লংঘ্য দুৰ্লভ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ দুৰ্লভ নাৰায়ণ দুৰৱস্থা দুৱনি দুৱা দুৱাঁৰখন দুৱাই দুৱাৰ দুৱাৰখন দুৱাৰত দুৱাৰমুখ দুৱাৰেদি দুৱাৰৰ দুৱৰা দুৱৰিটোৱে দুৱৰী দুৱৰীয়েই দুখ দুখিয়াৰ দুখে দূবৰি দূষণীয় দূষিব দূৰ দূৰণি দূৰণিৰ দূৰত দূৰতে দূৰত্ব দূৰত্বৰ দূৰদৰ্শন দূৰদৰ্শিতা দূৰদৰ্শী দূৰবীক্ষণ দূৰবীণ দূৰবীণ দূৰবীণক দূৰবীণটো দূৰবীণটোকে দূৰবীণটোৰ দূৰবীণৰ দূৰলৈ দূৰলৈকে দূৰহে দূৰাৎ দূৰীকৰণ দূৰৈত দূৰৈৰ দুৰ্ঘটনা দুৰ্লভ দূৰৰ দৃঢ় দৃশ্য দৃশ্যত দৃশ্যমান দৃশ্যৰ দৃষ্টি দৃষ্টিত দৃষ্টিভংগীক দেই দেইপৰা দেউ দেউতা দেউতাই দেউতাইটো দেউতাঈশ্বৰ দেউতাক দেউতাকক দেউতাকগৰাকী দেউতাকে দেউতাকৰ দেউতালৈ দেউতাহঁত দেউতাৰ দেও দেওধাই দেওপাহাৰ দেওবাৰ দেওয়া দেওহে দেওৰ দেওৰী দেখ দেখছি দেখনিয়াৰ দেখা দেখাই দেখাও দেখাওতো দেখাত দেখাতহে দেখাপোৱা দেখালে দেখাৰ দেখি দেখিও দেখিকৈ দেখিছানে দেখিছিল দেখিছিলোঁ দেখিছে দেখিছো দেখিছোঁ দেখিব দেখিবলৈ দেখিবলৈও দেখিবা দেখিম দেখিয়া দেখিয়েই দেখিলে দেখিলেই দেখিলো দেখিলোঁ দেখিহে দেখুওবলৈ দেখুওবালৈ দেখুওৱা দেখুওৱাই দেখুৱাই দেখুৱাইছে দেখুৱাব দেখুৱাবলৈ দেখুৱাম দেখুৱায় দেখুৱালে দেখুৱালেই দেখে দেখো দেখোঁ দেখোঁতা দেখোঁতে দেখোঁতেই দেখোন দেচোন দেনেচে দেবী দেবীয়ে দেবীৰ দেবে দেবেগৌড়া দেবেন্দ্ৰ দেবেন্দ্ৰনাথ দেল দেশ দেশক দেশখনৰ দেশজুৰি দেশত দেশত এৰাগছ দেশতকৈ দেশবাসীৰ দেশভক্ত দেশভ্ৰমণ দেশলৈ দেশসমূহৰ দেশহিতকৰ দেশাই দেশায়ে দেশী দেশীয় দেশে দেশৰ দেশৰে দেশৰো দেহ দেহংৰ দেহত দেহা দেহি দেহী দেহে দেহৰ দেহৰক্ষক দেৰকুৰি দেৰটকা দেৰি দেৰিকৈ দেৰে দেৱ দেৱক দেৱজিৎ দেৱতা দেৱতাক দেৱতাসকলৰ দেৱতাৰ দেৱতুল্য দেৱদাস দেৱদাৰু দেৱদূত দেৱভটিমা দেৱা দেৱালয় দেৱালয়ৰ দেৱাশিস দেৱী দেৱীক দেৱীৰ দেৱে দেৱেন দেৱেনে দেৱেশ্বৰ দৈত্যকায় দৈত্যাকাৰ দৈত্যাৰি দৈত্যৰ দৈনন্দিন দৈন্য দৈয়াং দৈৰ্ঘ্য দৈৰ্ঘ্যৰ দোঁ দোঁৱা দোঁৱাব দোকান দোকানত দোকানতে দোকানলৈ দোকানী দোকানীয়ে দোকানৰ দোকোব দোখোজকৈ দোডোখৰ দোদুল্যমান দোধোৰ দোপ দোপা দোপাল দোপেই দোপৰ দোয় দোলা দোলাখন দোলাটো দোলাত দোলাতেই দোলেৰে দোষ দোষতে দোষাৰোপ দোষে দোষৰ দোহে দোৱাঁয় দোৱাদি দোৱান দৌকা দৌল দৌলটো দৌলটোৰ দৌলত দৌলসমূহ দৌৰা দৌৰাত্ম্য দৌৰাত্ম্যত দৌৰাত্ম্যদ্বাৰা দৌৰি দৌৰে দৌৰোঁতা দৌৰোঁতে দ্বন্দ্ব দ্বাদশ দ্বাবিংশ দ্বাৰকা দ্বাৰস্থ দ্বাৰা দ্বাৰাই দ্বাৰাহে দ্বিকক্ষীয় দ্বিখণ্ডিত দ্বিজ দ্বিজই দ্বিজক দ্বিজেন দ্বিতীয় দ্বিতীয়জন দ্বিতীয়টো দ্বিতীয়টোলৈ দ্বিতীয়টোৱে দ্বিতীয়া দ্বিধা দ্বিধাবোধ দ্বিমুখী দ্বীপ দ্বীপটোত দ্বীপটোৰ দ্বেষ দ্বৈতবাদ দ্বৈতৰ দ্ব্যবি দ্ব্যাৰ্থতাৰে দ্ৰব্য দ্ৰব্যক দ্ৰব্যৰ দ্ৰাৱিড় দ্ৰুতগতি দ্ৰুতগতিত দ্ৰুততম দ্ৰৱ দ্ৰৱ্য দৰং দৰকাৰ দৰকাৰী দৰঙ দৰঙে দৰত দৰদী দৰব দৰবাৰ দৰবাৰৰ দৰমহা দৰমহাত দৰমহাৰ দৰমিয়া দৰা দৰালৈ দৰাৰ দৰিকা দৰিদ্ৰ দৰিদ্ৰতা দৰিদ্ৰতাৰ দৰিদ্ৰৰ দৰে দৰেই দৰ্পণ দৰ্পণত দৰ্শক দৰ্শকক দৰ্শকবৃন্দৰ দৰ্শকসকলৰ দৰ্শন দৰ্শনহে দৰ্শনেৰে দৰ্শনৰ দৰ্শাবলৈ দৰকাৰী দৰকাৰীতো ধঁপাত ধঁপাতবিৰোধী ধকীয়া ধক্ ধতুৱা ধনবস্তু ধনবোৰ ধনশিৰি ধনশ্ৰীও ধনিয়া ধনিষ্টামান ধনিষ্টামানো ধনী ধনীও ধনীৰ ধনু ধন্যবাদ ধনৰ ধপতুৱা ধপতুৱাহঁতও ধপলাধপল ধপাই ধপাত ধপাতৰ ধপ্ ধবংসৰ ধবনি ধবিলে ধমকি ধমকিৰে ধমনী ধলটো ধলা ধাউতি ধাও ধাতু ধাতুৰে ধান ধানখেৰৰ ধানত ধানপুৰীয়া ধানেসে ধানেৰে ধানো ধান্যসে ধানৰ ধাপ ধাপৰ ধাবাবোৰক ধাম ধামে ধামৰ ধাৰ ধাৰণ ধাৰণা ধাৰণাটো ধাৰণাসমূহ ধাৰণাৰ ধাৰতে ধাৰা ধাৰাটো ধাৰাত ধাৰাবাহিক ধাৰাবাহিকখনত ধাৰাবাহিকৰ ধাৰাষাৰে ধাৰাসমূহৰ ধাৰাৰ ধাৰে ধাৰেহে ধাৰ্মিক ধাৰ্মিকে ধাৰৰ ধাৱমান ধিক ধিক্কাৰ ধিনা ধিন্ ধীৰ ধীৰুভাই ধীৰে ধুঁৱলী ধুই ধুকাইল ধুতি ধুদুকি ধুনা ধুনীয়া ধুন্দুলী ধুপ্ ধুবলৈ ধুবা ধুবুৰী ধুম ধুমকেতু ধুমফুকনৰ ধুমাধুমিকৈ ধুমুলা ধুমুহা ধুমুহাজাক ধুমুহাত ধুমুহাৰ ধূলি ধুলে ধুৰন্ধৰ ধুৰুপ ধুৱঁলি ধুৱঁলী ধুৱলী ধুৱাই ধুৱাব ধূন ধূপকাঠি ধূপৰ ধূম্ৰপান ধূলা ধূলাৰ ধূলি ধূলিসাৎ ধূলীয়া ধূসৰ ধূসৰহে ধূৰুপ ধেঙৰ ধেনু ধেনুকাঁড় ধেমাজি ধেমাজী ধেমালি ধেমালিটো ধেমালিত ধেমালিতে ধেমালিতো ধেমালিৰ ধেমেচী ধেমেলীয়া ধেল ধেৎ ধৈৰ্য ধৈৰ্যশীল ধৈৰ্য্য ধৈৰ্য্যৰ ধোঁৱা ধোঁৱাখোৱা ধোঁৱাখোৱাৰ ধোঁৱাৰ ধোবা ধোবাই ধোবাৰ ধোৱঁখোৱাতো ধোৱা ধোৱাঁ ধোৱাঁই ধোৱাঁখুৱাই ধোৱাঁখুৱাইদি ধোৱাঁখোৱা ধোৱাঁখোৱাঁ ধোৱাঁখোৱাটো ধোৱাঁখোৱাত ধোৱাঁখোৱাৰ ধোৱাৰ ধ্বংস ধ্বনি ধ্বনিৰ ধ্যান ধ্ৰুপদী ধ্ৰুৱ ধৰক ধৰণ ধৰণী ধৰণেৰে ধৰণেৰেই ধৰণৰ ধৰম ধৰমী ধৰা ধৰাটো ধৰাত ধৰাতো ধৰায় ধৰাশায়ী ধৰাৰ ধৰি ধৰিকৈ ধৰিছিল ধৰিছে ধৰিব ধৰিবলৈ ধৰিবা ধৰিবে ধৰিবৰ ধৰিয়ে ধৰিয়ো ধৰিল ধৰিলই ধৰিলে ধৰিলেই ধৰিলেও ধৰিলেহি ধৰিলোঁ ধৰিলোঁ ধৰুন ধৰুৱা ধৰে ধৰে ধৰেহি ধৰোঁতা ধৰোঁতে ধৰ্ম ধৰ্মই ধৰ্মউজত ধৰ্মকথাও ধৰ্মঘট ধৰ্মত ধৰ্মতত্ত্বৰ ধৰ্মনাৰায়ণ ধৰ্মনিৰপেক্ষ ধৰ্মপাল ধৰ্মপালৰ ধৰ্মপুস্তক ধৰ্মমত ধৰ্মমতত ধৰ্মমতৰ ধৰ্মাৱলম্বী ধৰ্মী ধৰ্মীয় ধৰ্মেৰে ধৰ্ম ধৰ্মত ধৰ্মে ধৰ্মৰ ধৰ্মৰদ্বাৰা ধৰ্মৱতাৰ নকওঁ নকটাবা নকবা নকবি নকমে নকয় নকল নকলেও নকহে নকৈ নকৈও নকৈছিল নক্ষত্ৰ নক্সা নকৰ নকৰন্তি নকৰা নকৰাকৈ নকৰালে নকৰাৰ নকৰি নকৰিছিল নকৰিব নকৰিবা নকৰিবাঁ নকৰিবি নকৰিলে নকৰিলেও নকৰিলৈ নকৰে নকৰেই নকৰে নকৰো নকৰোঁ নকৱে নগণ্য নগদ নগল নগাঁও নগাঁৱলৈ নগাঁৱৰ নগাপাহাৰ নগাৰাজ্যৰ নগুৰ নগুৰ্ণাগতি নগৈ নগৈছিল নগৰ নগৰতো নগৰলৈ নগৰস্থ নগৰে নগৰৰ নঘঁহাকৈ নঘটিলেও নচলা নচলে নচাৱে নজনা নজনাকৈ নজনাকৈয়ে নজনাৰ নজিৰ নজ্বলাই নজ্বলায় নঞৰ্থক নটকা নটসূৰ্য নটা নটিচ নটৰাজ নতুন নতুনকৈ নতুনত্ব নতুবা নথওঁ নথওঁকৈ নথকা নথকাৰ নথি নথিকৰণ নথিকৰণৰ নথিভুক্তি নথিভুক্তিকৰণ নথৈ নদন নদিয়াদ নদী নদীখন নদীত নদীদ্বীপ নদীলৈ নদীৰ নদৰ নদৰাজ নধৰ নধৰিলে নধৰে নধৰোঁ ননদ নন্দ নন্দনে নন্দিনী নন্দিনীয়ে নপঠাইবা নপঠিয়াই নপঠিয়ালে নপঢ়া নপঢ়ি নপাই নপুংসক নপৰ নপৰা নপৰিবলগীয়া নপৰিল নপৰে নফলে নবওঁ নবন্দে নবম নবাগত নবীকৰণ নবীকৰন নবীন নবেম্বৰ নবৌয়েক নবৌয়েকজনী নবৌয়েকে নবৌয়েকৰ নভবা নভেল নভৈল নমতা নমনে নমস্কাৰ নমস্তুতে নমা নমাই নমাতি নমাবলৈ নমামী নম্বৰ নম্বৰজন নম্ৰতা নমৰা নমৰাকৈ নয় নয়ন নয়নচাঁদ নয়নচাদ নয়নতে নয়নাভিৰাম নয়নে নলওঁ নলগা নলগাই নলগাবাঁ নলবাৰী নলয় নলা নলাগে নলিনী নলীনাদ নলৰে নশ্বৰদেহ নষ্ট নষ্টালজিয়া নসলোৱাকৈ নসৰে নহওঁ নহওঁতে নহওঁতেই নহওক নহ’বা নহয় নহয় নহয়নে নহয়ো নহয় উত্তৰ নহল নহলি নহলে নহলেই নহা নহাকৈ নহৈ নহৈছিল নহৈব নহৰু নাই নাই নাইকিয়া নাইচোন নাইজেৰিয়াৰ নাইট নাইত নাইতো নাইনে নাইবা নাইমৰণ নাইমৰা নাইসু নাই নাই নাও নাওখন নাওখনৰ নাওগড়গঞা নাওবৈচা নাওবৈচাৰ নাওৰাত নাক নাকচ নাকটো নাকটোৰে নাকত নাকনি নাকাই নাকাটি নাকাঢ় নাকাঢ়ি নাকাঢ়ে নাকান্দে নাকে নাকেদি নাকৰ নাকৰক নাখাই নাখাওঁ নাখাব নাখাবা নাখাবি নাখায় নাখাল নাখালা নাখালে নাখালোঁ নাগ নাগক নাগকেশৰ নাগকেসৰ নাগচফা নাগচম্পকম নাগচম্পিগে নাগচাফা নাগতি নাগপুষ্প নাগপুৰৰ নাগাক্ষ নাগাচাৰি নাগে নাগেশ্বৰ নাগৰাজ নাগৰিক নাগৰিকসকলৰ নাগৰিকে নাগৰিকৰ নাঙঠ নাঙল নাঙলটো নাঙলৰ নাঙ্গল নাঙ্গলে নাচ নাচনিয়াৰ নাচনীতাতে নাচনী নাচপতি নাচা নাচাই নাচাওঁ নাচাব নাচাবি নাচায় নাচাল নাচি নাচিব নাচিবলৈ নাচে নাচোন নাচোৰবান্দা নাছা নাছাই নাছাৰ নাছিল নাছিলি নাছিলোঁ নাছিলোঁ নাছিলোঁনে নাছীল নাজল নাজানি নাজানিছিল নাজানে নাজানো নাজাবা নাজিম নাজীবাদৰ নাট নাটক নাটকখনিৰ নাটকবোৰত নাটকসমূহ নাটকৰ নাটখন নাটত নাটনিৰ নাটসমূহক নাট্য নাট্যকলাৰ নাট্যকাৰ নাট্যশালা নাট্যশৈলী নাট্যাভিনয় নাট্যাভিনয়ক নাট্যাভিনয়ৰ নাট্যামোদী নাট্যৰ নাটৰ নাড়ী নাড়ীডাল নাডালৰ নাতাকিবি নাতি নাতিনীয়েক নাতিনীয়েকৰ নাতে নাথ নাথল নাথলৈ নাথাক নাথাকি নাথাকিব নাথাকিবা নাথাকিল নাথাকিলে নাথাকিলো নাথাকে নাথাকেঁ নাথাকোঁ নাথে নাদৰ নানক নানা নানাচ নানাচোঁ নানান নানি নানে নানো নান্দনিক নাপই নাপাই নাপাইবা নাপাওঁ নাপাওঁগৈ নাপাওঁতেই নাপাত নাপাব নাপাবা নাপায় নাপালে নাপালো নাপালোঁ নাপাহৰ নাপাহৰি নাপাহৰিব নাপাৰি নাপাৱ নাবাওঁ নাবাচে নাবান্ধ নাবান্ধিবা নাভাঙে নাভাব নাভাবিবি নাভাবে নাভাবোঁ নাভি নাম নামকৰণ নামঘোষা নামঘোষাখন নামঘোষাখনো নামঘৰ নামঘৰটো নামঘৰটোত নামঘৰটোৰ নামঘৰত নামঘৰৰ নামটো নামটোলৈ নামটোৰ নামটোৱে নামত নামতে নামভৰ্তি নামসৰ্বস্ব নামা নামাত নামাতা নামাতি নামাতিবা নামাতিলেও নামাতে নামাতো নামাতোঁ নামান নামানা নামানি নামানে নামাৰ নামাৰে নামি নামিবলৈহে নামিম নামিল নামিলে নামিলেই নামে নামেও নামেৰে নামেৰেই নামো নামৰ নামৰূপ নায়ক নায়িকা নায়েবৰ নাযাওঁ নাযাওঁতেই নাযাব নাযাবা নাযায় নালটোৰ নালা নালাগি নালাগিব নালাগিবই নালাগিল নালাগিলে নালাগে নাশ নাশক নাসাজিব নাহয় নাহাঁহ নাহি নাহিকন্ত নাহিকে নাহিবা নাহিল নাহিলহেঁতেন নাহে নাহে নাহোঁ নাহৰ নাহৰক নাহৰৰ নোৱাৰি নাৰদী নাৰাখ নাৰায়ণ নাৰায়ণী নাৰায়াণে নাৰিকল নাৰিকলখিনি নাৰিকলৰ নাৰী নাৰীক নাৰীগৰাকী নাৰীত নাৰীবাদ নাৰীবাদী নাৰীসকল নাৰীসকলৰ নাৰীৰ নাৰ্গিছ নাৰ্জাৰীৰ নাৰ্জি নাৱত নাৱে নাৱেৰে নাৱৰ নাৱৰপৰা নাৱৰীয়া নাৱৰীয়াহঁত নাৱৰীয়াহঁতক নাৱৰীয়াহঁতে নাৱৰীয়াহঁতৰ নাৱৰে নিঃশেষ নিঃসংকোচ নিঃসংকোচে নিঃসংগ নিঃসন্তান নিঃসন্দেহ নিঃসহায় নিঃস্বাৰ্থ নিঃস্বাৰ্থভাৱে নিঃসৰণ নিঅ নিউ নিউক্লীয় নিউজিলেণ্ড নিউট্ৰেলিটিৰ নিউম নিউয়ৰ্কত নিও নিওঁতা নিওঁতে নিকটভাৱে নিকটে নিকটৰ নিকটৱৰ্তী নিকতৱৰ্তী নিকা নিকাচ নিকাম নিকামে নিকাল নিকাৰ নিকাৰাগুয়াৰ নিকেতনত নিকোলাচ নিক্কণ নিক্ষেপ নিখুঁত নিখুঁতভাৱে নিগনি নিগাজি নিগিলি নিচা নিচাগ্ৰস্ত নিচাদেৱে নিচিনা নিচিনাকৈ নিচিনি নিচিনে নিচিন্তাকৈ নিচিন্তে নিচেই নিছলা নিছিগাকৈ নিছিল নিছে নিজ নিজক নিজকে নিজগুণে নিজচকু নিজম নিজহাতে নিজা নিজাকৈ নিজাপি নিজাববীয়াকৈ নিজাম নিজীয়া নিজীয়ে নিজে নিজেই নিজেও নিজেতো নিজেৰ নিজৰ নিজৰজনীৰ নিজৰাপাৰৰ নিটিপা নিঠৰুৱা নিতউ নিতান্ত নিতাল নিতিতিবা নিতিৰ নিতে নিতৌ নিত্য নিদাৰুণ নিদি নিদিওঁ নিদিছিল নিদিব নিদিবতো নিদিবা নিদিয়া নিদিয়াকৈ নিদিয়াটো নিদিয়াত নিদিয়াৰ নিদিয়ে নিদিলে নিদিলেও নিদ্ৰা নিদ্ৰাক নিদ্ৰাদিতে নিদ্ৰাশূন্য নিদ্ৰাৰ নিদৰ্শন নিধনী নিধনীৰ নিন্দক নিন্দকবিলাকে নিন্দা নিন্দোৱাৰ নিপানীকৈ নিপিন্ধো নিপীড়িত নিপুণ নিপুণতা নিপুণভাৱে নিফুট নিব নিবদ্ধ নিবনুৱা নিবলৈ নিবহে নিবাস নিবাৰণ নিবিচাৰোঁ নিবৃত্তি নিবৰ নিভাঁজ নিম নিমখ নিমখৰ নিমন্ত্ৰণ নিমন্ত্ৰণী নিমাওমাও নিমাখিত নিমাত নিমাতী নিমাতীঘাট নিমাৰ্ণ নিমিত্তে নিমিলে নিমিষতে নিমিষৰ নিম্ন নিম্নকক্ষ নিম্নতম নিম্নপ্ৰদত্ত নিম্নলিখিত নিম্বাৰ্কাচাৰ্যই নিয়ঁতী নিয়ন্ত্ৰণ নিয়ন্ত্ৰণৰ নিয়ন্ত্ৰিত নিয়ম নিয়মটো নিয়মটোতো নিয়মবোৰ নিয়মাধীন নিয়মানুৱৰ্তিতা নিয়মানুৱৰ্তী নিয়মিত নিয়মীয়া নিয়মীয়াকৈ নিয়মে নিয়মৰ নিয়া নিয়াই নিয়াইছিল নিয়াদি নিয়াম নিয়ালেই নিয়াৰি নিয়াৰিকৈ নিয়ে নিয়োগ নিয়োগৰ নিয়োজন নিয়ৰত নিয়ৰমালতী নিযুক্ত নিযুক্তি নিযুত নিযে নিল নিলগতে নিলগতেই নিলগৰ নিলে নিলেহি নিশা নিশাই নিশাচৰ নিশাটি নিশাতে নিশাহ নিশাৰ নিশাৰে নিশ্চয় নিশ্চিত নিশ্চিত নিশ্চিতভাৱে নিশ্চিতমনে নিশ্চিন্ত নিশ্চিহ্ন নিশ্চুপ নিশ্ছিদ্ৰ নিশ্বাস নিষধ নিষিদ্ধ নিষেধ নিষেধাজ্ঞামূলক নিষ্কৃতি নিষ্ক্ৰিয় নিষ্ক্ৰিয়তাৰ নিষ্টুৰ নিষ্ঠা নিষ্ঠাৰে নিষ্ঠাৱান নিষ্ঠুৰ নিষ্ঠুৰক নিষ্ঠুৰতা নিষ্পত্তি নিষ্পাপ নিষ্প্ৰাণ নিসঃৰে নিঃসন্দেহে নিসিজে নিস্কাৰণ নিস্কৰ্মা নিস্তব্ধ নিস্ফল নিঃস্বাৰ্থ নিহালিৰে নিহাৰিকা নিহাৰীকা নিৰঞ্জন নিৰন্তৰ নিৰপেক্ষ নিৰল নিৰলে নিৰস নিৰহ নিৰহংকাৰ নিৰান্নব্বই নিৰাপত্তা নিৰাপদ নিৰাময় নিৰামহি নিৰালস্য নিৰাশ নিৰাশা নিৰীক্ষণ নিৰীক্ষা নিৰীহ নিৰুক্ত নিৰুত্তাপভাবে নিৰুত্তৰ নিৰুদ্বেগ নিৰুপায় নিৰূপণ নিৰোগ নিৰ্ঘাত নিৰ্ঝৰেৰ নিৰ্ণয় নিৰ্ণায়ক নিৰ্দয়ভাৱে নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশক নিৰ্দেশনা নিৰ্দেশমূলক নিৰ্দেশিকা নিৰ্দোষিতা নিৰ্দোষী নিৰ্দ্ধাৰণ নিৰ্ধাৰণ নিৰ্ব নিৰ্বন্ধ নিৰ্বা নিৰ্বাক নিৰ্বাচন নিৰ্বাচনত নিৰ্বাচনী নিৰ্বাচিত নিৰ্বাহ নিৰ্বিশেষে নিৰ্ভীকভাৱে নিৰ্ভুল নিৰ্ভৰ নিৰ্ভৰযোগ্য নিৰ্ভৰশীল নিৰ্মম নিৰ্মল নিৰ্মলপ্ৰভা নিৰ্মাণ নিৰ্মাণৰ নিৰ্মাতা নিৰ্মাণ নিৰ্মাণহৈ নিৰ্মাণৰ নিৰ্মিত নিৰ্মূল নিৰ্মূলকৰণ নিৰ্লজ্জ্জ্জ নিৰ্লজ্জ্জ্জভাৱে নিৰ্লজ্জ্জ্জ্জ নিৰ্লিপ্ত নিৰৱচ্ছিন্ন নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে নিৱাস নিৱেশ নীচ নীচলৈ নীচাত্মিকা নীচেই নীচৰ নীতি নীতিগত নীতিত নীতিন নীতিবাক্য নীতিবোৰ নীতিয়ে নীতিশ নীতিসমূহৰৰ নীতিৰ নীতিৰে নীতিৱিকিউৎসৰ নীপিড়ীতৰ নীল নীলকান্ত নীলগ্ৰীব নীলঘণ্ট নীলধ্বজ নীলপৱন নীলম নীলমণি নীলা নীলাচল নীলাবিলাকৰ নীৰস নীৰৱ নীৰৱতাৰ নুগুণি নুঘলোৱাকৈ নুজুখিবা নুজুৰিলেও নুঠাবি নুঠিল নুঠে নুদূষিব নুপুজে নুপুৱায় নুফুটাই নুবুজা নুবুজে নুবুজোঁ নুবুলিলে নুমলীয়াটো নুমাই নুমাল নুমুৱাই নুযুৰি নুলুকাওঁ নুশুনা নুশুনি নুশুনিলো নুহিকে নুৰ নুৰুইবা নূপুৰ নৃত্য নৃত্যকাৰিণী নৃত্যগীতৰ নৃত্যটো নৃত্যনাট্য নৃত্যপ্ৰকাৰে নৃত্যপ্ৰধান নৃত্যশিল্পীসকলে নৃত্যৰ নৃত্যৰূপ নৃপতি নৃপতিৰ নৃপেন নৃশংস নৃশংসতাত নেই নেউল নেওঁচি নেওগ নেওতা নেকাটিবলৈ নেকি নেকেকাওঁ নেখাকিও নেখাটে নেখাম নাখালে নেখেদি নেখেলায় নেখেলালে নেগুৰ নেগুৰীয়া নেচনেল নেচেপোঁ নেজ নেজখাৰী নেজা নেজাওঁ নেজানি নেজানিলে নেজানিলো নেজে নেট নেতা নেতাই নেতাক নেতাজাতীয় নেতাসকল নেতাসকলক নেতাসকলে নেতাসকলৰ নেতাৰ নেতাৰে নেতৃত্ব নেতৃত্বক নেতৃত্বত নেতৃত্বাধীন নেতৃত্বৰ নেতৃত্বৰে নেতৃবৰ্গৰ নেদাৰলেণ্ড নেদেখা নেদেখাজনক নেদেখাজনৰ নেদেখি নেদেখিছিলা নেদেখিলে নেদেখিলো নেদেখিলোঁ নেদেখুৱা নেদেখে নেদেখে নেদেখোঁ নেপথ্য নেপাই নেপাইছিল নেপায় নেপাল নেপালী নেপালে নেপালেহে নেপালো নেপালৰ নেপাৰে নেপুৰ নেপুৰজোৰ নেপুৰেৰে নেপেলাই নেপেলাওঁ নেপেলায় নেপেলোৱাকৈ নেপোলিয়ন নেপোলিয়ানা নেবায় নেভাবি নেভাবিবা নেমানিলো নেমাৰিবলৈ নেমাৰিবা নেমাৰিবাঁহক নেমাৰিবি নেমেলা নেমেলাকৈ নেয়ায় নেযাঁওতেই নেলছন নালাগে নেলেখে নেশ্যনেল নেষায় নেস্ত নেহাঁহিবা নেহাৰিব নেহেৰুৱাব নেহেৰুৱাবলৈ নেহোঁ নেহৰু নেহৰুৰ নেহৰুৱে নেৰয় নেৰা নেৰাইলো নেৰাখিবা নেৰাখে নেৰানেপেৰা নেৰানেপেৰাকৈ নেৰি নেৰিবা নেৰিলোঁহেঁতেন নেৰে নেৰেটিভ নেৰোঁ নেৱাৰে নৈঃশব্দ্য নৈখন নৈত নৈতিক নৈপুণ্য নৈবিদ্যৰে নৈমিত্তিক নৈশ নৈসৰ্গিক নৈৰ নৈৱেদ্য নোই নোক্তে নোখোজে নোখোলোঁতেই নোখোৱা নোখোৱাকৈ নোখোৱানে নোচোবাই নোজোৰাত নোতোলে নোদোকা নোধোৱা নোপোৱা নোপোৱাঁ নোপোৱাকৈ নোপোৱালৈ নোপোৱালৈকে নোপোৱাৰ নোপোৱাৰসমাৰ্থক নোবেল নোম নোযোৱা নোলাব নোলায় নোলাল নোলোৱাকৈ নোসোমাবলৈহে নোহে নোহোপে নোহোৱা নোহোৱাকৈ নোহোৱাকৈয়ে নোহোৱায়েও নোহোৱালৈকে নোৱাৰা নোৱাৰানে নোৱাৰি নোৱাৰি নোৱাৰিছিল নোৱাৰিবি নোৱাৰিম নোৱাৰিলে নোৱাৰিলোঁ নোৱাৰিলোঁ নোৱাৰিলোঁ নোৱাৰিলোঁহেঁতেন নোৱাৰি নোৱাৰে নোৱাৰেনে নোৱাৰে নোৱাৰো নোৱাৰোঁ নোৱাৰোতেই নোৱৰা নোৱৰে নৌকা নৌকাস্থ নৌপাওঁতেই ন্ত ন্তা ন্তি ন্তী ন্তু ন্তূ ন্তে ন্তৈ ন্তো ন্তৌ ন্থ ন্থা ন্থি ন্থী ন্থু ন্থূ ন্থে ন্থৈ ন্থো ন্থৌ ন্দ ন্দা ন্দি ন্দী ন্দু ন্দূ ন্দে ন্দৈ ন্দো ন্দৌ ন্দ্ব ন্ধ ন্ধা ন্ধি ন্ধী ন্ধু ন্ধূ ন্ধে ন্ধৈ ন্ধো ন্ধৌ ন্যস্ত ন্যায় ন্যায়ত ন্যায়পালৰ ন্যায়প্ৰস্থান ন্যায়বিচাৰ ন্যায়াধীশ ন্যায়ালয় ন্যায়ালয়ত ন্যায়ালয়লৈ ন্যায়ে ন্যায়ৰ ন্যায্য ন্যাস ন্যাসৰ ন্যূনতম ন্স নৰকত নৰকাসুৰ নৰকাসুৰক নৰকাসুৰৰ নৰকৰ নৰতনু নৰনাৰায়ণে নৰনাৰায়ণৰ নৰবলি নৰম নৰল নৰা নৰাই নৰানিত নৰিয়া নৰিয়াত নৰিয়াৰ নৰীয়া নৰে নৰেন নৰেনে নৰেন্দ্ৰ নৰ্কত নৰ্গে নৰ্তক নৰ্থ নৰ্দমা নৰ্মদা নৰ্মাল নৰ্মিত নৰৰ নৰৱে নৰৱেৰ নৱবৈষ্ণৱ নৱবৈষ্ণৱী নৱবৰ্ষ নৱবৰ্ষৰ নৱম নৱযৌবনসম্পন্না নৱেম্বৰ নৱেম্বৰত নৱেম্বৰলৈ নৱেম্বৰৰ নৱেম্বৰৰপৰা পঁইতাচোৰা পঁইত্ৰিছ পঁচপন পঁচা পঁচিছ পঁজা পংকজে পইচা পইচা পইচা পকনীয়া পকনীয়াই পকনীয়াৰ পকা পকাই পকাকথাত পকাটো পকামাটিৰ পকি পকি পকিঘৰ পকিব পকিলে পকিলেও পকী পকে পকেট পকোৱা পক্ব পক্বান্ন পক্ষ পক্ষই পক্ষতে পক্ষপাতমূলক পক্ষপাতিতা পক্ষপাতিত্ব পক্ষপাতী পক্ষী পক্ষে পক্ষৰ পখলাই পখিলা পখিলাক পখী পচলাৰ পচা পচাৰতে পচি পচোৱাই পছন্দ পছন্দও পছন্দত পছন্দসমূহ পছলা পছে পছোৱা পছোৱাজাক পঞ্চ পঞ্চদশ পঞ্চবটী পঞ্চম পঞ্চলিছ পঞ্চলিছডাল পঞ্চলিছদিন পঞ্চায়ত পঞ্চাশ পঞ্চেশ্বৰীৰ পঞ্জাব পঞ্জাবী পঞ্জাবৰ পঞ্জীয়ন পটকে পটত পটতো পটন্তৰ পটপট পটভূমি পটীয়া পটেছিয়ামৰ পটেট পট্টভি পট্টাচিত্ৰ পট্টাচিত্ৰা পট্টাচিত্ৰাৰ পট্টাদাৰ পট্টিত্ৰা পঠন পঠা পঠাই পঠাওঁ পঠাব পঠাম পঠায় পঠালে পঠালোঁ পঠিওৱা পঠিওৱাৰ পঠিমাই পঠিয়া পঠিয়াই পঠিয়াইছিল পঠিয়াও পঠিয়াওক পঠিয়াব পঠিয়াম পঠিয়ালে পঠোৱা পড়ি পড়িলে পঢ়ক পঢ়কসম্পাদনাইতিহাস পঢ়নৰপৰা পঢ়া পঢ়াত পঢ়াশলীয়া পঢ়াশালি পঢ়াশালিক পঢ়াৰ পঢ়া পঢ়ি পঢ়িছিল পঢ়িছোঁ পঢ়িত পঢ়িব পঢ়িবলৈ পঢ়িবা পঢ়িবি পঢ়িম পঢ়িল পঢ়িলে পঢ়িলেই পঢ়ুৱাওক পঢ়ুৱাম পঢ়ুৱৈ পঢ়ুৱৈসকলৰ পঢ়ে পঢ়োঁ পঢ়োঁতা পঢ়োঁতে পণে পণ্ডিত পণ্ডিতঃ পণ্ডিতক পণ্ডিতলৈ পণ্ডিতহে পণ্ডিতে পণ্ডিতৰ পতং পতংগ পতন পতনো পতা পতাকা পতাৰ পতি পতিৰ পত্নী পত্নীলৈ পত্নীৰ পত্ৰ পত্ৰঝৰা পত্ৰত পত্ৰিকাৰ পথছোৱা পথটোৰ পথটোৰে পথত পথতজয় পথ-প্ৰদৰ্শক পথালি পথাৰ পথাৰক পথাৰখন পথাৰখনৰ পথাৰত পথাৰবোৰৰ পথাৰে পথাৰৰ পথে পথেই পথেৰে পথৰ পথৰুঘাট পথৰুঘাটৰ পদক পদক্ষেপ পদটো পদটোৱো পদত পদতেই পদত্যাগ পদবী পদবোৰলৈকো পদব্ৰজে পদসমূহ পদাতি পদাতিক পদাধিকাৰী পদাধিকাৰীসকলৰ পদাৰ্থ পদাৰ্থবিজ্ঞান পদাৰ্থবিজ্ঞানী পদাৰ্থবিদ পদাৰ্পণ পদুম পদূলি পদূলিয়ে পদো পদ্ধতি পদ্ধতিগত পদ্ধতিত পদ্ম পদ্মনাথ পদ্মশ্ৰী পদ্মাৱতী পদ্মেশ্বৰ পদ্মৰেই পদ্যাৱলী পদৰ পদৰপৰা পনা পন্থা পন্থাও পন্থাৰো পন্থী পন্থীয়ে পপ্ পমি পয়চা পয়চাটো পয়চাহে পয়চীয়া পয়থা পয়াৰ পলং পলকৰ পলবোকা পলম পলা পলাই পলাব পলাবলৈ পলায় পলায়ন পলাল পলাশ পলাশক পলাশফুল পলাশৰ পলিচী পলুৱাই পলে পলোৱা পলোৱাৰ পল্লী পলৰীয়া পশু পশুইলৈ পশুপতি পশুপতিক পশুপতিয়ে পশুপতিয়েই পশুপতিৰ পশুৰ পশ্চিম পশ্চিমলৈ পশ্চিমীয়া পশ্চিমে পশ্চিমৰ পষেক পষেকীয়া পষেকে পহিলা পহু পহুকাণে পহুৱে পাঁচ পাঁচখন পাঁচজন পাঁচটা পাঁচটি পাঁচত পাঁচদিন পাঁচবছৰ পাঁচবাৰ পাঁচভাগৰ পাঁচমাহৰ পাঁচশ পাঁচোট পাঁচোটা পাঁজি পাঁজৰ পাঁজৰে পাই পাইকহে পাইকাছৰ পাইছা পাইছিল পাইছিলা পাইছিলি পাইছিলোঁ পাইছে পাইছেহি পাইছোঁ পাইটো পাইথন পাইব পাইলে পাউডাৰ পাও পাওঁ পাওঁতা পাওঁতে পাওঁ পাওক পাওলো পাক পাকঘৰটো পাকট পাকিস্তান পাকিস্তানৰ পাকে পাক্ পাখ পাখি পাখিৰ পাখিৰে পাখৰ পাগ পাগলা পাগলাদিয়া পাগলামি পাগুৰি পাগুৰিৰে পাগুৰী পাগুৰীয়া পাচ পাচনি পাচলি পাচলৈ পাচি পাচি পাচিজোৰৰ পাচি পাচীৰপৰা পাচোঁটাৰ পাছ পাছত পাছতহে পাছতে পাছতেই পাছতো পাছদিনা পাছপৰ্ট পাছবেলা পাছমুহূৰ্ত পাছলৈ পাছে পাছৰ পাছৰখিনি পাছৰচোৱাত পাছৰে পাছৱৰ্ড পাজৰ পাজৰে পাঞ্চাল পাট পাটত পাটিত পাটিলৰ পাটিৰপৰা পাটীত পাট্টা পাটৰ পাঠ পাঠক পাঠকে পাঠত পাঠদানেৰে পাঠাতে পাঠাৰ পাঠিকা পাঠোদ্ধাৰ পাঠ্য পাঠ্যক্ৰমো পাঠ্যক্ৰমৰ পাঠ্যপুথি পাঠ্যবিষয় পাণ পাণএই পাণকেইটি পাণটো পাণীপোতাত পাণ্ডা পাণ্ডাৰ পাণ্ডিত্য পাণ্ডুলিপি পাণ্ডৱ পাত পাত পাতক পাতত পাততাতো পাতনি পাতবাহাৰ পাতবোৰ পাতল পাতলাই পাতলি পাতাল পাতাললৈকে পাতি পাতিছিল পাতিছে পাতিব পাতিবলৈ পাতিবৰ পাতিয়েই পাতিলে পাতিলো পাতিৰ পাতে পাতেগৈ পাত্ৰ পাত্ৰতো পাত্ৰপুট পাত্ৰী পাত্ৰৰ পাতৰ পাথৰেৰে পাধিৰ পান পানী পানীখিনি পানীগছাবোৰ পানীগ্ৰহী পানীত পানীতোলা পানীবোৰ পানীমূৰ পানীয়ে পানীলগা পানীৰ পানীৰমে পানীৰাম পানীৰে পানৰ পাপ পাপকাৰ্য্য পাপাত্মাবিলাকৰ পাপিষ্ঠ পাপীক পাপে পাপৰ পাপৰি পাপৰিৰ পাব পাবত পাবলিক পাবলিক্ পাবলৈ পাবা পাবাঁ পাবি পাব্লিক পাবৰ পাম পামনে পামিৰ পামৰহঁতে পায় পায় পায়খানা পায়লোহাকো পায়হি পায়েই পায় পাল পালক পালকৰ পালট পালতে পালন পালনীয় পালনৰ পালবংশৰ পালা পালাং পালাবে পালি পালিচ পালিত পালিনেতাও পালিনেতাৰ পালিহি পালে পালেং পালেই পালেও পালেগৈ পালেগৈয়ো পালেহি পালো পালোঁ পালোগৈ পালোহি পাশ পাশকটা পাশত পাশে পাশেৰ পাষণ্ড পাষাণ পাহ পাহাৰ পাহাৰত পাহাৰসমূহ পাহাৰা পাহাৰীয়া পাহি পাহোৱাল পাহে পাহোৱাল পাহৰণি পাহৰাই পাহৰি পাহৰিও পাহৰিছো পাহৰিব পাহৰিবলৈ পাহৰিয়েইনে পাহৰিলেই পাহৰে পাৰ পাৰত পাৰতে পাৰদৰ্শিতা পাৰদৰ্শী পাৰবীনঅনলাইন পাৰমাণৱিক পাৰলেও পাৰলৈ পাৰস্যবিজেতা পাৰা পাৰাক পাৰি পাৰিছিল পাৰিছে পাৰিছোঁ পাৰিব পাৰিবনে পাৰিবলৈ পাৰিবা পাৰিবাৰিক পাৰিবে পাৰিবৰ পাৰিব পাৰিবপ্লে পাৰিভট্টই পাৰিম পাৰিম পাৰিলে পাৰিলেই পাৰিলেহেঁতেন পাৰিলোঁ পাৰিলোঁ পাৰিলোঁহেঁতেন পাৰিৰুদ্ৰসিংহে পাৰি পাৰে পাৰে পাৰো পাৰোঁ পাৰ্গত পাৰ্গতালি পাৰ্চী পাৰ্টি পাৰ্টিৰ পাৰ্থক্য পাৰ্থক্যৰ পাৰ্বণ পাৰ্বতী পাৰ্লিয়ামেণ্টত পাৰ্লিয়ামেণ্টে পাৰ্শ্বক্ৰিয়া পাৰৰ পাৱ পাৱা পাৱে পাৱেল পিঁয়াজ পিংকু পিকফোৰ্ডৰ পিগ পিচ পিচহুহঁকি পিচে পিছ পিছত পিছতহে পিছতে পিছতেই পিছতো পিছপিন পিছফাল পিছফালে পিছমুখী পিছল পিছলা পিছলি পিছলে পিছলৈ পিছলৈকে পিছহুঁহকি পিছা পিছাকৈ পিছুৱা পিছুৱাই পিছুৱাইছোঁ পিছে পিছৰ পিছৰচাম পিছৰটোত পিছৰে পিট পিটনি পিটা পিটাৰ পিটিকি পিটিকিলেই পিঠ পিঠা পিঠাৰ পিঠি পিঠিটো পিঠিত পিঠিতো পিঠিৰ পিঠিৰে পিঠী পিঠীয়া পিডব্লিউডি পিডিএফ পিণ্ডৰ পিতা পিতাই পিতাইৰ পিতাক পিতাকে পিতাকৰ পিতাদেই পিতাসকলক পিতাৰ পিতি পিতৃ পিতৃগৰাকী পিতৃদেৱতাই পিতৃৰ পিনা পিনাকী পিনে পিন্ধা পিন্ধাটোতকৈ পিন্ধাবলৈ পিন্ধায় পিন্ধি পিন্ধিব পিন্ধিবলৈ পিন্ধিবা পিন্ধিবৰ পিন্ধিলে পিন্ধিহে পিন্ধে পিন্ধোতা পিন্ধোতে পিনৰ পিবলৈ পিয়ন পিয়লা পিয়লি পিঁয়াজ পিঁয়াজ পিয়াহ পিয়াহত পিয়াহে পিয়ে পিয়েৰ্চী পিল পিলকৈ পিলিং পিহি পিৰপিৰণি পিৰাত পিৰামিড পিৰালি পিৰালিত পিৰালিতে পিৰালিৰ পিৰিক পিৰিচ পীকৰ পীঠস্থান পীড়া পীপলি পীৰা পীৰিত পুঁজি পুঁৱতীয়া পুং পুংকেশৰবোৰ পুখুৰী পুখুৰীও পুখুৰীটো পুখুৰীৰ পুঙ্খানুপুঙ্খ পুছি পুটি পুটিলো পুঠি পুঠিমাৰী পুঠিয়াই পুডিং পুণী পুণ্য পুণ্যৰ পুতউ পুতলা পুতি পুতিছিল পুতুলী পুতুৰি পুতেক পুতেকক পুতেককহে পুতেকে পুতেকেতো পুতেকৰ পুতৌ পুত্ৰ পুত্ৰক পুত্ৰত পুত্ৰহীনাৰ পুত্ৰৰ পুত্ৰৱান পুথি পুথিখন পুথিখনিৰে পুথিখনৰ পুথিচিত্ৰ পুথিবিলাকৰ পুথিভঁৰালৰ পুথিসমূহ পুথিসমূহক পুথিসমূহত পুথিসমূহে পুনশ্চ পুন্নাগ পুনৰ পুনৰপি পুনৰভিনয় পুনৰাই পুনৰুজ্জীৱিত পুনৰুজ্জীৱিতকৰণৰ পুনৰুদ্ধাৰ পুনৰ্নিমাণ পুলি পুলিচ পুলিচে পুলিচৰ পুলিয়ে পুলিৰ পুলুং পুল্টা পুষ্কৰাৱতী পুষ্কৰিণী পুষ্প পুষ্পভদ্ৰা পুষ্পৱন্ত পুষ্য পুহ পুহত পুৰণা পুৰণি পুৰন্দৰ পুৰস্কাৰ পুৰহিত পুৰাণত পুৰাণৰ পুৰাত পুৰাতত্ত্ব পুৰাতন পুৰি পুৰিব পুৰী পুৰীক পুৰীৰ পুৰীৰে পুৰু পুৰুলিয়াত পুৰুলিয়াতে পুৰুলিয়াৰ পুৰুষ পুৰুষগৰাকী পুৰুষজনক পুৰুষজনে পুৰুষলৈকে পুৰুষসকলৰ পুৰুষসমূহ পুৰুষীয়া পুৰুষে পুৰুষোত্তম পুৰুষৰ পুৰোধা পুৰোনো পুৰোহিত পুৰোহিতৰ পুৰ্বেই পুৰৰ পুৱা পুৱাই পুৱাইহে পুৱাতে পুৱাবেলা পুৱাল পুৱালত পুৱালেই পুৱালৈকে পুৱাৰ পুৱাৰপৰা পুৱাৰেপৰা পুৱা পুৱৰ পূজন পূজনীয় পূজা পূজাকা পূজাত পূজালৈ পূজাৰ পূজাৰীয়ে পূজ্য পুণ্য পূতিগন্ধ পূব পূবকোণত পূবত পূবে পূবৰ পূবৰপৰা পূ্ৱে পূৰ পূৰঠ পূৰণ পূৰা পূৰাই পূৰাওঁ পূৰাকৈ পূৰাদমে পূৰাব পূৰাবলৈ পূৰামাত্ৰা পূৰ্ণ পূৰ্ণকাম পূৰ্ণতা পূৰ্ণাংগ পূৰ্ণানন্দ পূৰ্ণিমা পূৰ্ণিমাৰ পূৰ্তি পূৰ্ন পূৰ্ব পূৰ্বজন্মৰ পূৰ্বতে পূৰ্বপুৰুষ পূৰ্বপুৰুষসকল পূৰ্বপুৰুষসকলে পূৰ্বপ্ৰচলিত পূৰ্বসূৰী পূৰ্বাঞ্চল পূৰ্বাঞ্চলৰ পূৰ্বাপৰ পূৰ্বাহ্ণ পূৰ্বে পূৰ্বৰ পূৰ্বৰঙ্গ পূৰ্বৱতে পূৰ্ৱতে পূৱ পূৱত পৃথক পৃথক্কৰণ পৃথিৱী পৃথিৱীখন পৃথিৱীখনত পৃথিৱীখনো পৃথিৱীখনৰ পৃথিৱীত পৃথিৱীলৈ পৃথিৱীৰ পৃথু পৃথুৰ পৃথ্বীৰাজ পৃষ্ঠ পৃষ্ঠপোষকতা পৃষ্ঠপোষকতাতেই পৃষ্ঠপোষকতাৰ পৃষ্ঠা পৃষ্ঠাউৎসআলোচনা পৃষ্ঠাখন পৃষ্ঠাটো পৃষ্ঠাটোৰ পৃষ্ঠাসমূহ পৃষ্ঠাসাধু পৃষ্ঠাৰ পেঁচাল পেঁচৰ পেঁপা পেঁপাৰ পেঁপুৱা পেইণ্টিং পেক্স পেচ পেছা পেছাদাৰী পেঞ্চন পেঞ্চনৰ পেট পেটটিৰ পেটটো পেটটোত পেটটোলৈ পেটত পেটমোচাজনী পেটি পেটু পেটুৱা পেটে পেটেল পেটেলী পেটেলে পেটেলৰ পেট্ৰলিয়াম পেটৰ পেটৰে পেণ্ট পেনাগা পেপাৰফ্লাৱাৰ পেমা পেয়েছি পেলনি পেলা পেলাই পেলাইছিল পেলাইছে পেলাওঁ পেলাওক পেলাব পেলাবছোন পেলাবলৈ পেলাবৰ পেলাম পেলায় পেলালি পেলালে পেলালেহি পেলালো পেলোৱা পেলোৱাদি পেলোৱাৰ পেছাদাৰী পেৰয়ে পেৰা পেৰাই পেৰাবিলাক পেৰামবুলেটৰ পেৰিচৰ পেৰিয়ে পৈণত পৈতৃক পোঁৱাটীৰ পোক পোকৰ পোখা পোখালি পোছ পোছা পোছাক পোট পোত পোতকতে পোদ্দাৰ পোন পোনছাটে পোনতে পোনপটীয়া পোনপ্ৰথম পোনাই পোনাইছিল পোন্ধৰ পোপ পোলেণ্ড পোলেণ্ডৰ পোলোকা পোষকতা পোষণ পোষণৰ পোষ্টটো পোষ্টত পোষ্টবোৰত পোষ্টমৰ্টম পোষ্টৰ পোহ পোহঁত পোহঁতক পোহঁতে পোহঁতেই পোহঁতৰ পোহনীয়া পোহা পোহাৰ পোহাৰত পোহাৰিয়ে পোহাৰী পোহাৰীক পোহাৰীজনীৰ পোহাৰীৰ পোহাৰৰ পোহাৰৰপৰা পোহাৰৰে পোহৰ পোহৰ পোহৰত পোহৰাই পোহৰাব পোহৰে পোহৰেই পোহৰৰ পোৰা পোৰামঙ্গহ পোৰে পোৱা পোৱাই পোৱাকৈ পোৱাটো পোৱাত পোৱাদি পোৱাপ্ৰকাৰৰ পোৱালি পোৱালিক পোৱালিটি পোৱালিটিয়ে পোৱালিটোৰ পোৱালিটোৰপৰা পোৱালি পোৱালে পোৱালেহি পোৱাহেঁতেন পোৱাৰ পোৱা পোৱে পৌৰশাসন পৌৰসভা পৌৰাণিক পৌৰোহিত্য প্ৰকৃত প্ল প্লে প্লেটো প্লেষ্ট প্লেষ্টৰত প্ৰ প্ৰকল্প প্ৰকল্পটো প্ৰকল্পটোত প্ৰকল্পত প্ৰকল্পলৈ প্ৰকল্পসমূহত প্ৰকল্পসমূহে প্ৰকল্পৰ প্ৰকাণ্ড প্ৰকাশ প্ৰকাশক প্ৰকাশত প্ৰকাশন প্ৰকাশহোৱা প্ৰকাশিত প্ৰকাশিতপ্ৰকাৰৰ প্ৰকাশেই প্ৰকাশ্যে প্ৰকাশৰ প্ৰকাৰ প্ৰকাৰটোত প্ৰকাৰান্তৰে প্ৰকাৰে প্ৰকাৰৰ প্ৰকৃত প্ৰকৃততে প্ৰকৃততেই প্ৰকৃতাৰ্থত প্ৰকৃতি প্ৰকৃতিক প্ৰকৃতিবাদ প্ৰকৃতিবিদ প্ৰকৃতিস্থ প্ৰকৃতিৰ প্ৰক্ষেপণ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰক্ৰিয়াক প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰখ্যাত প্ৰখৰ প্ৰগতিৰ প্ৰচণ্ড প্ৰচলন প্ৰচলনৰ প্ৰচলিত প্ৰচাৰ প্ৰচাৰক প্ৰচাৰপুস্তিকাত প্ৰচাৰৰ প্ৰচুৰ প্ৰচেষ্টা প্ৰচেষ্টাত প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰজননৰ প্ৰজন্মই প্ৰজন্মও প্ৰজন্মলৈ প্ৰজন্মৰ প্ৰজা প্ৰজাক প্ৰজাতন্ত্ৰ প্ৰজাতন্ত্ৰৰ প্ৰজাতি প্ৰজাতিত প্ৰজাতিৰ প্ৰজাপতি প্ৰজাপতিৰ প্ৰজালৈকে প্ৰজাসকলক প্ৰজাৰঞ্জক প্ৰজ্বলন প্ৰজ্বালক প্ৰডাক্ট প্ৰণ প্ৰণয় প্ৰণয়ন প্ৰণয়নমূলক প্ৰণাম প্ৰণামিকা প্ৰণালী প্ৰণালীবদ্ধ প্ৰণিপাত প্ৰতাপধ্বজ প্ৰতাপধ্বজৰ প্ৰতাৰণা প্ৰতি প্ৰতিও প্ৰতিক প্ৰতিকী প্ৰতিকূল প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰতিক্ৰিয়াত প্ৰতিখন প্ৰতিগৰাকী প্ৰতিঘাত প্ৰতিঘাতবোৰ প্ৰতিঘাতবোৰৰ প্ৰতিঘাতে প্ৰতিঘৰতে প্ৰতিজন প্ৰতিজ্ঞ প্ৰতিজ্ঞাস্বৰূপ প্ৰতিটো প্ৰতিটোৰ প্ৰতিদান প্ৰতিদিনে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা প্ৰতিদ্বন্দ্বী প্ৰতিদ্বন্দ্বীক প্ৰতিধ্বনি প্ৰতিধ্বনিবোৰ প্ৰতিনিধি প্ৰতিনিধিক প্ৰতিনিধিজনে প্ৰতিনিধিসকলক প্ৰতিনিধিৰ প্ৰতিফলন প্ৰতিফলিত প্ৰতিবছৰে প্ৰতিবন্ধক প্ৰতিবন্ধকতাৰ প্ৰতিবাদ প্ৰতিবাদক প্ৰতিবাদত প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিবাসীৰ প্ৰতিবিধান প্ৰতিবিম্ব প্ৰতিবেশিত্ব প্ৰতিভা প্ৰতিভাবান প্ৰতিভাৰ প্ৰতিভাৱান প্ৰতিম প্ৰতিমা প্ৰতিমাহে প্ৰতিমূৰ্তি প্ৰতিযোগিতা প্ৰতিযোগিতাখনত প্ৰতিযোগিতাখনিত প্ৰতিযোগিতাখনিৰ প্ৰতিযোগিতাৰ প্ৰতিযোগী প্ৰতিযোগীজন প্ৰতিযোগীবোৰ প্ৰতিযোগীয়ে প্ৰতিযোগীসকল প্ৰতিলিপি প্ৰতিশোধ প্ৰতিষ্ঠা প্ৰতিষ্ঠাই প্ৰতিষ্ঠাতা প্ৰতিষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠানটোৰ প্ৰতিষ্ঠানত প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰতিষ্ঠাপক প্ৰতিষ্থাপন প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰতিষ্ঠিত প্ৰতিষ্ঠা প্ৰতিষ্ঠাপন প্ৰতিহত প্ৰতিৰক্ষা প্ৰতিৱেদন প্ৰতীক প্ৰতীকটো প্ৰতীকাত্মক প্ৰতীকী প্ৰতীক্ষা প্ৰতীয়মান প্ৰত্নত্তাত্ত্বিক প্ৰত্যংগ প্ৰত্যক্ষ প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰত্যয় প্ৰত্যহাৰ প্ৰত্যাখ্যান প্ৰত্যাশা প্ৰত্যাশিত প্ৰত্যাহাৰসমূহ প্ৰত্যাহৃত প্ৰত্যাহ্বান প্ৰত্যাহ্বানটো প্ৰত্যাৱৰ্তন প্ৰত্যেক প্ৰত্যেকখন প্ৰত্যেকজন প্ৰত্যেকজনী প্ৰত্যেকটো প্ৰত্যেকে প্ৰত্যেকৰে প্ৰত্যৰ্পণ প্ৰথন প্ৰথম প্ৰথমখন প্ৰথমগৰাকী প্ৰথমজন প্ৰথমটি প্ৰথমটো প্ৰথমটোৰ প্ৰথমটোৱে প্ৰথমতে প্ৰথমবাৰ প্ৰথমবাৰৰ প্ৰথমে প্ৰথমেই প্ৰথা প্ৰথাত প্ৰথাবিৰুদ্ধ প্ৰদান প্ৰদানৰ প্ৰদূষণ প্ৰদূষিত প্ৰদেশ প্ৰদেশত প্ৰদেশতে প্ৰদেশসমূহৰৰ প্ৰদেশৰ প্ৰদৰ্শক প্ৰদৰ্শন প্ৰদৰ্শনকাৰী প্ৰদৰ্শনী প্ৰদৰ্শনীৰ প্ৰদৰ্শনেৰে প্ৰদৰ্শনৰ প্ৰদৰ্শিত প্ৰধান প্ৰধানকৈ প্ৰধানমন্ত্ৰী প্ৰধানমন্ত্ৰীক প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে প্ৰপাগণ্ডা প্ৰফাইলটোত প্ৰফাইলৰ প্ৰফুল্ল প্ৰফুল্লচূ প্ৰফুল্লহঁতৰ প্ৰফুল্লহঁতৰপৰা প্ৰবন্ধ প্ৰবন্ধকাৰ প্ৰবন্ধটি প্ৰবন্ধটো প্ৰবন্ধত প্ৰবন্ধবোৰ প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰবন্ধসমূহৰ প্ৰবন্ধৰ প্ৰবন্ধৰে প্ৰবল প্ৰবলস্ত্ৰী প্ৰবহমান প্ৰবাদ প্ৰবাস প্ৰবাসত প্ৰবীণ প্ৰবীন প্ৰবৃত্তি প্ৰবোধ প্ৰব্ৰজন প্ৰব্ৰজনৰ প্ৰবৰ্তিত প্ৰবৰ্তে প্ৰভাত প্ৰভাতৰ প্ৰভাবিত প্ৰভাৱ প্ৰভাৱত প্ৰভাৱশালী প্ৰভাৱহীন প্ৰভাৱান্বিত প্ৰভাৱেই প্ৰভিন্সৰ প্ৰভু প্ৰভুক প্ৰভুৰ প্ৰভুৱে প্ৰভৃতি প্ৰমাণ প্ৰমাণস্বৰূপে প্ৰমাণিত প্ৰমুখ্যে প্ৰমূল্য প্ৰমূল্যবোধ প্ৰমূল্যৰে প্ৰমোচন প্ৰমোদ প্ৰমোদচন্দ্ৰ প্ৰয়াগ প্ৰয়াত প্ৰয়াস প্ৰয়োগ প্ৰয়োগবাদী প্ৰয়োজক প্ৰয়োজন প্ৰয়োজনবোধ প্ৰয়োজনীয় প্ৰয়োজনীয়তা প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰয়োজনো প্ৰযুক্তিক প্ৰযুক্তিৰ প্ৰযোজক প্ৰযোজনা প্ৰযোজিত প্ৰযোজ্য প্ৰলয় প্ৰলয়ংকৰী প্ৰলেপ প্ৰলোভন প্ৰলোভনৰ প্ৰশংসা প্ৰশস্ত প্ৰশান্ত প্ৰশাসক প্ৰশাসকৰ প্ৰশাসন প্ৰশাসনিক প্ৰশাসনীয় প্ৰশাসনে প্ৰশাসনৰ প্ৰশাসিনক প্ৰশিক্ষণ প্ৰশ্ন প্ৰশ্নকাকত প্ৰশ্নকাকতৰ প্ৰশ্নটো প্ৰশ্নৰ প্ৰশ্বাসজনিত প্ৰসংগ প্ৰসংগও প্ৰসংগত প্ৰসঙ্গত প্ৰসঙ্গৰ প্ৰসাদ প্ৰসাদে প্ৰসাদৰ প্ৰসান্তদা প্ৰসাৰ প্ৰসাৰহীনতাৰ প্ৰসাৰিত প্ৰসাৰৰ প্ৰসিদ্ধ প্ৰসিদ্ধি প্ৰসূতি প্ৰসূতিগৰাকী প্ৰস্তাৱ প্ৰস্তাৱত প্ৰস্তাৱনা প্ৰস্তাৱৰ প্ৰস্তুত প্ৰস্তুতকৰণৰ প্ৰস্তৰ প্ৰস্থান প্ৰস্থানত্ৰয়ী প্ৰস্ফুটিত প্ৰস্ৰাৱ প্ৰস্ৰাৱঘৰ প্ৰস্ৰাৱাগাৰ প্ৰসৱ প্ৰহল্লাদা প্ৰহাৰ প্ৰাংগন প্ৰাংগনত প্ৰাইভেট প্ৰাইমেৰি প্ৰাইমেৰী প্ৰাক প্ৰাকৃতত প্ৰাকৃতিক প্ৰাকৃতিকভাৱে প্ৰাক্ প্ৰাক্তন প্ৰাগজ্যোতিষ প্ৰাগজ্যোতিষত প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ প্ৰাগজ্যোতিষপুৰৰ প্ৰাগজ্যোতিষৰ প্ৰাগ্তন প্ৰাচীন প্ৰাচুৰ্য্য প্ৰাঞ্জল প্ৰাণ প্ৰাণকেন্দ্ৰ প্ৰাণখোলা প্ৰাণজ্যোতি প্ৰাণটাকি প্ৰাণটিও প্ৰাণটো প্ৰাণত প্ৰাণত্যাগ প্ৰাণপ্ৰিয়া প্ৰাণহানি প্ৰাণহীন প্ৰাণায়াম প্ৰাণী প্ৰাণীকুলৰ প্ৰাণীকেইটাৰপৰা প্ৰাণীমাত্ৰৰে প্ৰাণে প্ৰাণেশ্বৰ প্ৰাণেৰ প্ৰাণৰ প্ৰাতঃ প্ৰাতঃকৃত্য প্ৰাতঃসন্ধ্যা প্ৰাতিপদিক প্ৰাথমিক প্ৰাদুৰ্ভাৱ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ প্ৰাদেশিক প্ৰাধান্য প্ৰান্তত প্ৰান্তৰ প্ৰাপ্ত প্ৰাপ্তবয়স্কই প্ৰাপ্তি প্ৰাবল্য প্ৰাভাৱ প্ৰামাণ্য প্ৰায় প্ৰায়বিলাক প্ৰায়বোৰ প্ৰায়ভাগৰেপৰা প্ৰায়শ্চিত্ত প্ৰায়েই প্ৰাসংগিক প্ৰাহ্ণ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰাৰ্থনা প্ৰাৰ্থিত্ব প্ৰাৰ্থী প্ৰাৰ্থীবোৰেই প্ৰাৰ্থীৰ প্ৰিয় প্ৰিয়জনৰ প্ৰিয়তম প্ৰিয়তমা প্ৰিয়পাত্ৰ প্ৰিয়ম্বদা প্ৰিয়া প্ৰিয়ে প্ৰীতি প্ৰীতিমেল প্ৰেক্ষাপটত প্ৰেছত প্ৰেত প্ৰেতাত্মা প্ৰেতে প্ৰেম প্ৰেমত প্ৰেমিক প্ৰেমিকা প্ৰেমৰ প্ৰেমৰসে প্ৰেৰণ প্ৰেৰণা প্ৰেৰিত প্ৰোৎসাহ প্ৰৌঢ়ত্বৰ প্ৰৰোচনাত প্ৰৱক্তা প্ৰৱচন প্ৰৱণতা প্ৰৱণতাৰ প্ৰবন্ধবোৰ প্ৰবল প্ৰৱহমান প্ৰৱাসত প্ৰৱাহ প্ৰৱেশ প্ৰৱেশাধিকাৰ প্ৰৱৰ্তন প্ৰৱৰ্তনৰ পৰক পৰকঘৰ পৰচৰ্চা পৰজীৱী পৰত পৰনিন্দা পৰব পৰবেই পৰবৰ পৰম পৰমহংস পৰমানন্দ পৰমেশ্বৰ পৰমেশ্বৰে পৰম্পৰা পৰম্পৰাগত পৰম্পৰাগতভাৱে পৰম্পৰাহে পৰম্পৰাৰ পৰলোকপ্ৰাপ্তি পৰলোকে পৰশত পৰশা পৰশুৰামক পৰস্পৰ পৰস্পৰৰ পৰা পৰাই পৰাইবা পৰাকৈ পৰাচিত পৰাজয় পৰাজয়ে পৰাজয়ৰ পৰাজিত পৰাটো পৰাণ পৰাতো পৰাদি পৰাধীনতা পৰাপক্ষত পৰামৰ্শ পৰামৰ্শও পৰামৰ্শঘৰটো পৰামৰ্শমতে পৰায়ণ পৰায়ণ পৰাস্ত পৰাহে পৰাহ্ণ পৰাৰ পৰি পৰিকল্পনা পৰিকল্পিত পৰিক্ৰমা পৰিক্ৰমাৰ পৰিকৰ পৰিগণিত পৰিচয় পৰিচয়ৰ পৰিচালক পৰিচালকৰ পৰিচালকৰূপে পৰিচালনা পৰিচালনাৰ পৰিচালিকা পৰিচালিত পৰিচিত পৰিচ্ছদ পৰিচ্ছন্ন পৰিচ্ছন্নতা পৰিচৰ্চাৰ পৰিছ পৰিছিল পৰিছিলোঁ পৰিছে পৰিছেহি পৰিছোঁ পৰিজন পৰিণত পৰিণাম পৰিণীত পৰিণীতা পৰিত্যাগ পৰিত্ৰাণ পৰিদৰ্শক পৰিদৰ্শন পৰিধান পৰিধি পৰিধিত পৰিপক্ব পৰিপন্থী পৰিপাটি পৰিপাটিকৈ পৰিপূৰক পৰিপূৰ্ণ পৰিপ্ৰেক্ষিতত পৰিব পৰিবলৈ পৰিবহণ পৰিবহণ পৰিবাৰ পৰিবিহি পৰিবেষ্টিত পৰিম পৰিমাণ পৰিমাণে পৰিমাণৰ পৰিমাণে পৰিমাৰ্জনা পৰিয়াল পৰিয়ালত পৰিয়ালৰ পৰিয়ালৰপৰা পৰিয়ালৰফালেমূৰফালৰ পৰিয়েই পৰিল পৰিলক্ষিত পৰিলহি পৰিলা পৰিলে পৰিলেই পৰিলোঁ পৰিলোঁ পৰিশিষ্ট পৰিশোধ পৰিশ্ৰম পৰিশ্ৰমেৰে পৰিশ্ৰমৰ পৰিষদ পৰিষদত পৰিষদসকলৰ পৰিষদো পৰিষদৰ পৰিষসকলৰ পৰিষ্কাৰ পৰিষৰ পৰিসমাপ্তি পৰিষ্কাৰ পৰিস্থিতিত পৰিস্থিতিতে পৰিস্থিতিৰ পৰিস্থিতৰ পৰিস্ফুট পৰিস্মিতা পৰিসৰে পৰিহাসৰ পৰিহাৰ পৰিহৰ পৰিহৰি পৰিৱহণ পৰিৱেশ পৰিৱেশত পৰিৱেশন পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন পৰিৱৰ্তনবোৰ পৰিৱৰ্তনশীল পৰিৱৰ্তনসমূহ পৰিৱৰ্তনৰ পৰিৱৰ্তিত পৰিৱৰ্তে পৰী পৰীক্ষণ পৰীক্ষা পৰীক্ষাগাৰ পৰীক্ষানিৰীক্ষা পৰীক্ষামূলক পৰীয়া পৰুৱা পৰুৱাআগ পৰুৱাই পৰুৱাৰ পৰে পৰে পৰেও পৰেকত পৰেশ পৰেহি পৰোঁ পৰোঁতে পৰোপকাৰী পৰোৱা পৰ্ব পৰ্বত পৰ্বতক পৰ্বতটো পৰ্বতমালা পৰ্বতা পৰ্বতাৰোহণ পৰ্বতীয়া পৰ্বতে পৰ্বতৰ পৰ্বততকীৰ্তি পৰ্বৰ পৰ্মানন্দ পৰ্যন্ত পৰ্যবেক্ষণ পৰ্যাপ্ত পৰ্যায়ত পৰ্যায়লৈ পৰ্যায়ৰ পৰ্যালোচনা পৰ্যালোচনাত পৰ্যালোচিত পৰ্য্যটক পৰ্য্যটন পৰ্য্যটনৰ পৰ্য্যটনৰফালে পৰ্য্যন্ত পৰ্য্যবেক্ষণ পৰ্য্যায়ত পৰ্য্যালোচনা পৰৰ পৰৰাষ্ট্ৰই পৰৱৰ্তী পৰৱৰ্তীকালত পৰৱৰ্তীসময়ত পৱন পৱিত্ৰ পৱিত্ৰধাম ফঁহিয়া ফকিৰৰ ফকীৰ ফকীৰৰ ফকৰা ফকৰাৰ ফচল ফচলানবিচৰ ফটা ফটাই ফটামুখেৰে ফটিক ফটিকাৰ ফটুৱাই ফটুৱাইবিলাকত ফটো ফটোকেইখন ফটোখন ফটোগ্ৰাফিক ফটোগ্ৰাফী ফটোৱাক ফট্ ফট্ফটীয়া ফণি ফণিধৰ ফনোগ্ৰাফেৰে ফন্দি ফয়চলানবিচৰ ফয়থলা ফলটোৰ ফলত ফলপ্ৰসূ ফল-মূলৰ ফলশ্ৰুতিত ফলস্বৰূপে ফলাফল ফলাফলি ফলীয়া ফলে ফলৌ ফলৌৱাৰ ফল্গূৎসৱ ফলৰ ফলৱতী ফষ্টি ফাঁকি ফাঁকিদাৰ ফাঁকিবাজ ফাঁকে ফাঁচি ফাঁচিত ফাট ফাইনেলৰ ফাইল ফাইলটো ফাইলত ফাইলসমূহ ফাইলা ফাইলাৰ ফাইলৰ ফাউণ্ডেচন ফাউণ্ডেচনে ফাউণ্ডেছনৰ ফাউণ্ডেছনৰদ্বাৰা ফাকি ফাকুৱা ফাকুৱাৰ ফাগুনৰ ফাগুন ফাগুনৰ ফাচ্ ফাজলামি ফাট ফাটকতে ফাটকলৈ ফাটকৰ ফাটা ফাটিব ফাটেকলৈ ফাণ্ড ফাদিল ফান্দ ফাপৰে ফাল ফালপৰা ফাললৈ ফালি ফালিচালে ফালিব ফালিলে ফালে ফালেও ফালেমূৰ ফাল্কে ফাল্গুনী ফালৰ ফালৰপৰা ফালৰে ফাৰ্নাণ্ডেজৰ ফাৰ্লংমান ফাৰ্ষ্ট ফিকা ফিকিৰ ফিচিঙা ফিচিঙি ফিছিয়েল ফিট ফিতা ফিফাৰ ফিলিপে ফিল্ম ফিৰিঙতি ফুই ফুকন ফুকননীঅনলাইন ফুকননীও ফুকনে ফুকনেউনত্ৰিছ ফুকনৰ ফুকা ফুচফুচায় ফুচফুচীয়া ফুচীয়া ফুচুং ফুচুলনিৰ ফুচুলাই ফুচুৰিলৈ ফুচ্ ফুচ্ফুচাবলৈ ফুচ্ফুচাবৰ ফুচ্ফুচুৱা ফুট ফুটবল ফুটবলাৰ ফুটহে ফুটা ফুটাই ফুটাইছিল ফুটাটো ফুটাটোত ফুটাত ফুটাব ফুটি ফুটিছিল ফুটিছিলবছৰীয়া ফুটীয়া ফুটে ফুটেছে ফুটেৰেই ফুল ফুলক ফুলজাৰি ফুলটিৰ ফুলনি ফুলনী ফুলপাহি ফুলবোৰ ফুলা ফুলি ফুলিছা ফুলিছাঁ ফুলিছে ফুলিলি ফুলে ফুলেৰে ফুলৰ ফুলৰা ফুৰ ফুৰা ফুৰাই ফুৰাইছিল ফুৰাবলৈ ফুৰালো ফুৰালোঁ ফুৰি ফুৰিছ ফুৰিছিল ফুৰিছে ফুৰিব ফুৰিবলৈ ফুৰিবা ফুৰিম ফুৰে ফুৰোঁতা ফুৰোঁতে ফুৰোৱা ফুৱাই ফুৱাইছে ফুৱাওঁতে ফেঁচা ফেঁচাৰ ফেঁটী ফেইচবুকত ফেচবুক ফেচবুককে ফেচবুককো ফেচবুকত ফেটটো ফেটী ফেনে ফেনৰ ফেপেৰি ফেব্ৰুয়াৰি ফেব্ৰুৱাৰী ফেব্ৰুৱাৰীত ফেব্ৰুৱাৰীলৈ ফেব্ৰুৱাৰীৰ ফেব্ৰুৱাৰীৰপৰা ফেল ফেলাবে ফেলোশ্বিপ ফেহুজালি ফেৰা ফেৰাহে ফেৰাৰ ফেৰি ফেৰী ফেৰীত ফেৰীবোৰ ফেৰীসমূহক ফেৰীসেৱা ফেৰেষ্টাই ফেৰৰ ফোঁট ফোঁপাই ফোঁপোলা ফোঁহা ফোচ্ ফোট ফোটেৰে ফোটোকাৰে ফোন ফোৰছেদ ফ্লিপবুক ফ্লেগশ্বিপ ফ্লেপ্স ফ্ৰক ফ্ৰাঙ্ক ফ্ৰাঞ্চৰ ফ্ৰান্স ফ্ৰান্সৰ ফ্ৰি ফ্ৰী ফ্ৰেংকলিন ফ্ৰেঙ্ক ফ্ৰেচাৰ্চ ফ্ৰেচাৰ্চলৈ ফ্ৰেচাৰ্চৰ ফ্ৰেঞ্চ ফ্ৰেডেৰিক ফৰক ফৰকাল ফৰকৈ ফৰনি ফৰমেট ফৰাচী ফৰিং ফৰিয়াদী ফৰিয়াদৰ ফৰ্ ফৰ্ম ফৰ্মুটি বঁটা বঁটাৰ বঁটাৰে বংগ বংগবিন্ধ্য বংগমূলীয় বংগমূলীয়সকলৰ বংগলৈ বংগৰ বংশ বংশত বংশতে বংশতেই বংশধৰ বংশাৱলী বংশৰ বংশৰে বইকি বইচ বউটীক বওঁতা বওঁতে বওক বওজ বওটো বকতা বকনি বকি্চচ বকুল বক্তব্য বক্তব্যৰ বক্তা বক্তাৰ বক্তৃতা বক্তৃতাত বক্তৃতাবোৰত বক্তৃতাৰ বক্সিং বকৰাণিত বকৱাৰ বখলা বখলে বগলী বগলীটো বগলীনিতৌ বগা বগাই বগী বগে বগৈ বগৰী বঙলালৈ বঙহী বঙহীয়ে বঙাইগাঁও বঙালী বঙালীভাষীসকলৰ বঙালীৰ বঙ্কিম বঙ্গদেশৰ বঙ্গলাত বঙ্গাব্দ বঙ্গালী বঙ্গালীৰ বঙ্গালৰ বঙ্গীয় বঙ্গোপসাগৰৰ বঙ্গৰ বঙ্গৰদুহাজাৰ বঙ্হ বচন বচনঃ বচনঃআদাৰে বচনঃউশাস বচনঃঋণৰ বচনঃএক বচনঃখোৰাই বচনঃগৰু বচনঃচক্ষু বচনঃছয়ে বচনঃজালুক বচনঃজ্ঞানীক বচনঃটিক বচনঃটুলুঙা বচনঃদেশ বচনঃধনৰ বচনঃনিস্ফল বচনঃবৈশ্যৰ বচনঃভূমিক বচনঃভোজনৰ বচনঃশীত বচনঃশৰণ বচনকাৱৈ বচনটিয়ে বচনটো বচনফাকি বচনবোৰত বচনে বচনৰ বচা বচাব বচোৱা বচোৱাৰ বছেৰেকত বছেৰেকলৈ বছৰ বছৰছেৰেক বছৰজোৰা বছৰটোৰ বছৰত বছৰতে বছৰতেবছৰীয়া বছৰবছৰীয়া বছৰবোৰত বছৰমান বছৰমানৰ বছৰলৈ বছৰসমূহৰ বছৰি বছৰিবছৰীয়া বছৰীয়া বছৰে বছৰেকীয়া বছৰেৰ বছৰেৰে বছৰৰ বজা বজাই বজাইছিল বজাত বজালী বজালে বজালৈকে বজাৰ বজাৰত বজাৰসমূহ বজাৰৰ বজ্ৰক বজ্ৰকণ্ঠৰ বজ্ৰপাত বঞ্চক বটা বটাত বটালি বটাস্বৰূপে বড় বড়সীবাণ বড়া বড়াৰি বড়ো বড়োলেণ্ড বড়োসকলক বড়োসকলে বড়োৱেই বডী বঢ়া বঢ়াই বঢ়াব বঢ়াবলৈ বঢ়ায় বঢ়িয়া বঢ়িয়াকৈ বঢ়োৱা বণিজ বণ্ড বতা বতাহ বতাহছাটি বতাহজাক বতাহত বতাহে বতাহেই বতাহৰ বতিয়া বত্ৰিছ বতৰত বতৰা বতৰাত বদন বদনাম বদমাচ বদলি বদান্য বদি বদ্ধ বদ্ধমূল বদৰিকাশ্ৰম বদৰিকাশ্ৰমত বধা বধিব বধূ বধে বধ্য বনগীত বনজ বননি বননিয়ে বনফুল বনাই বনাইছে বনাইৰ বনানি বনাব বনাবলৈ বনালোঁ বনোৱাৰিলে বনি বনিজ বনিতা বনুং বনে বনোৱা বন্তি বন্দনা বন্দিত্ব বন্দী বন্দীক বন্দীকে বন্দীগাওঁ বন্দীজন বন্দীশালৰ বন্দীসকল বন্দুক বন্দে বন্ধ বন্ধকত বন্ধগৈ বন্ধন বন্ধা বন্ধাকবি বন্ধু বন্ধুক বন্ধুত্ব বন্ধুত্বসুলভ বন্ধুসকল বন্ধুসকলৰ বন্ধুৰে বন্ধোৱা বনৰ বনৰীয়া বপাই বপুৰা বপুৰাৰ বপুৰি বপুৰিয়ে বমা বম্ বয় বয়ন বয়স বয়সত বয়সতে বয়সলৈকে বয়সিয়াল বয়সীয়া বয়সে বয়স্ক বয়সৰ বয়ান বয়েই বয়েডৰ বলঅধিক বলক বলত বলতে বলদ বলদত বলদেৱ বলধা বলধে বলনা বলব বলবে বলবেন বলা বলি বলিউড বলিউডৰ বলিছলন বলিছে বলিদি বলিয়া বলিয়াৰ বলী বলীৰ বলে বলেন বলেৰে বলৈ বলৈও বলৈকো বলৈহে বলোভদ্ৰ বলোৰাম বল্ট বল্লভ বল্লভদেৱ বল্লমাকৃতি বল্লাভাচাৰ্য বলৱণ্ত বশতঃ বশবৰ্তী বশিষ্ঠ বশিষ্ঠজায়া বশীভূত বশ্যতা বসতি বসতিআধা বসতিৰ বসন বসনসদাশিৱ বসন্ত বসন্তই বসন্তকাল বসন্তকালে বসন্তকালৰ বসন্তযোধঃ বসন্তৰ বসবাস বসবাসযোগ্য বসাতে বসিয়া বসু বসুন্ধৰাৰে বসুমতীয়ে বসুমতীৰ বসুমতীৰো বসুৰ বসুৱে বস্তু বস্তুও বস্তুকে বস্তুকেই বস্তুকো বস্তুটো বস্তুবিধো বস্তুবিলাক বস্তুবোৰ বস্তুৰ বস্তুৰহে বস্তুৰে বস্তুৱেই বস্ত্ৰ বস্ত্ৰহৰণ বসৱৰ্তী বহঁত বহঁতপুৰ বহঁতপুৰতো বহঁতপুৰহে বহন বহল বহলাই বহা বহাঁ বহাগ বহাগৰ বহাত বহাবলৈ বহালই বহাৰ বহি বহিছিল বহিব বহিবলৈ বহিয়া বহিয়ে বহিল বহিলোহি বহিষ্কাৰ বহিষ্কৰণ বহিৰ্গমন বহিৰ্প্ৰকাশ বহিৰ্বিভাগ বহিৰ্বিশ্বত বহিৰ্ভূত বহী বহু বহুকেইখন বহুকেইজন বহুকেইজনী বহুকেইটা বহুখিনি বহুগুণ বহুজন বহুত বহুতক বহুতকে বহুতবাৰ বহুতে বহুতেই বহুতো বহুতৰ বহুদিন বহুদিনীয়া বহুপ্ৰকাৰে বহুবাৰ বহুবৰ্ষজীৱী বহুভাষিক বহুভাষিতাৰ বহুমুখী বহুমূলীয়া বহুল বহুলভাৱে বহুলাংশে বহুলোক বহুলোকক বহুলোকে বহুসংখ্যক বহুৎ বহুৰূপী বহুৱা বহুৱাই বহুৱাইছিলোঁ বহুৱাবলৈ বহুৱালি বহুৱালো বহুৱাৰ বহুৱাৰে বহে বহে বহোঁতা বহোঁতে বহ্নি বহ্নিত বাঁ বাঁওকাষ বাঁওখন বাঁওদিশ বাঁওপন্থী বাঁওপিনে বাঁওফাল বাঁওভৰি বাঁওহতীয়া বাঁওহাত বাঁক বাঁশৰি বাঁহ বাঁহত বাঁহতল বাঁহপাতেই বাঁহী বাঁহীৰ বাঁহেৰে বাঁহে বাঁহৰ বাঁৰী বাঁৰীৰ বাং বাংলা বাংলাদেশ বাংলাদেশতো বাংলাদেশী বাংলাদেশীক বাংলাদেশৰ বাংলাৰ বাঃ বাই বাইক বাইচ বাইছ বাইছখন বাইছে বাইজেণ্টাইন বাইদেউ বাইদেউক বাইদেৱে বাইলত বাইহাটা বাইৰন বাইৰে বাউল বাউলী বাও বাওঁ বাওঁতে বাঁওপন্থী বাওৱে বাক বাকচ বাকনৰৰ বাকপটুতাত বাকলি বাকলিটো বাকলিৰ বাকি বাকী বাকীছোৱা বাকীবোৰে বাক্য বাক্যবাণ বাক্যশাৰী বাক্সা বাক্সাৰ বাখৰ বাখৰি বাগবজাৰৰ বাগযন্ত্ৰ বাগানবিলাস বাগি বাগিছাত বাগিছাৰ বাগিছা বাগিছাবোৰত বাগিছাৰ বাগী বাগোন বাগৰ বাগৰি বাঘ বাঘিনী বাঘে বাঘৰ বাঙ্গালী বাচ বাচন বাচাৰ বাচি বাচ্ছা বাছখন বাছনি বাছি বাছিবলৈ বাছে বাজ বাজক বাজনা বাজলৈ বাজি বাজিল বাজে বাজ বাজযদি বাঝে বাঞ্ছনীয় বাঞ্ছা বাঞ্ছিত বাট বাট বাটকটীয়া বাটচ বাটছোৱা বাটটোহে বাটত বাটতে বাটলাৰ বাটলৈ বাটলৈকেতো বাটে বাটেদি বাটোৱাৰা বাটৰ বাড়ীৰ বাঢ়ি বাঢ়িব বাঢ়িবলৈ বাঢ়িল বাঢ়িলে বাঢ়িহে বাঢ়ে বাণিজ্য বাণিজ্যিকীকৰণ বাণিজ্যৰ বাণী বাণীকান্ত বাণীবদ্ধ বাণৰ বাত বাতাৱৰণ বাতি বাতিক বাতিলৈ বাতীয়া বাতৰি বাতৰিকেইটাৰ বাতৰিত বাথৌ বাদ বাদকে বাদামী বাদিয়া বাদুলী বাদুলী বাদুৰ বাদে বাদেই বাদেও বাদ্য বাদ্যবোৰ বাদ্যযন্ত্ৰ বাদ্যৰ বাধা বাধাৰ বাধ্য বাধ্যতামূলক বান বানপানী বানপানীয়ে বানি বানুৰ্জী বানে বান্দৰ বান্দৰজাক বান্ধ বান্ধত বান্ধৱীৰ বান্ধি বান্ধিছে বান্ধিব বান্ধিলে বান্ধিলোঁ বান্ধৰ বান্ধৱ বান্ধৱী বান্ধৱীক বান্ধৱীসকল বান্ধৱীসকলৰ বানৰ বাপ বাপু বাপুক বাপে বাপেক বাপেকক বাপেকী বাপেকে বাপেকৰ বাপেৰ বাপেৰাই বাপৰো বাব বাবটো বাবা বাবাঁহতৰ বাবাক বাবাকণ বাবাটো বাবাৰ বাবু বাবুক বাবুকে বাবুয়ে বাবুল বাবুৰ বাবুৱে বাবে বাবেই বাবেও বাবেহে বাবৰি বাম বামন বামলৈ বামুণ বামুণটি বামুণৰ বামে বায় বায়ন বায়ু বায়ুৰ বায়েক বাল বালক বালকৃষ্ণ বালি বালিত বালিৰ বালীবধ বাল্ব বাল্বৰ বাল্মীকি বাল্মীকিপ্ৰতিভা বাল্য বাল্যকালছোৱাৰ বাষ্প বাস বাসকৰা বাসনা বাসস্থান বাসস্থানৰ বাসিন্দা বাসিন্দাৰ বাসী বাসুদেৱ বাস্তৱ বাস্তৱত বাস্তৱতাবোধৰ বাস্তৱায়িত বাস্তৱিক বাহ বাহক বাহত বাহন বাহাদুৰ বাহাদুৰেও বাহানি বাহি বাহিনী বাহিৰ বাহিৰত বাহিৰলৈ বাহিৰা বাহিৰিতে বাহিৰে বাহিৰেই বাহিৰেও বাহিৰৰ বাহু বাহুত বাহুল্য বাহুৰি বাহো বাহ্ বাহ্যজ্ঞানশূন্য বাহ্যিক বাহৰ বাৰ বাৰকুৰি বাৰজন বাৰটা বাৰণ বাৰণীয়ে বাৰত বাৰমান বাৰা বাৰাংগণাৰ বাৰাণ্ডা বাৰাণ্ডাত বাৰাণ্ডাতে বাৰাণ্ডাৰ বাৰানসী বাৰানসীত বাৰি বাৰিষা বাৰী বাৰীখন বাৰীত বাৰীলৈ বাৰীৰ বাৰু বাৰুকৈয়ে বাৰুদ বাৰে বাৰেই বাৰেওটি বাৰো বাৰ্ডছ বাৰ্ণাৰ্ড বাৰ্তা বাৰ্তাৰ বাৰ্নছৰ বাৰ্ষিক বাৰ্ষিকী বাৰৰ বাৱে বিং বিংকৰা বিংশ বিকট বিকল্প বিকশিত বিকাইলোঁ বিকাশ বিকাশৰ বিকিৰণ বিকৃত বিকৃতকৰণো বিক্ষত বিক্ৰমৰ বিক্ৰিয়া বিক্ৰী বিখ্যাত বিগ বিগত বিগলিফ বিগ্ৰহ বিগ্ৰহৰ বিঘিনি বিচনী বিচাট বিচাপে বিচাৰ বিচাৰক বিচাৰপতি বিচাৰপতিসকলৰ বিচাৰবিভাগ বিচাৰবিভাগীয় বিচাৰবিভাগে বিচাৰি বিচাৰিছিল বিচাৰিছে বিচাৰিব বিচাৰিবও বিচাৰিবলৈ বিচাৰে বিচাৰোঁ বিচিত্ৰ বিচিব বিচ্ছিন্ন বিচ্ছুৰণ বিচ্ছুৰিত বিচ্ছেদ বিচ্ছেদলৈ বিচৰা বিচৰাৰ বিছ বিছনা বিছনাতে বিছনাৰ বিছনিৰ বিজপি বিজয় বিজয়লক্ষ্মী বিজয়া বিজয়ী বিজয়ৰ বিজুতি বিজুলি বিজুলী বিজুলীটি বিজুলীৰ বিজেতা বিজেপি বিজ্ঞান বিজ্ঞানসন্মতভাৱে বিজ্ঞানী বিজ্ঞানৰ বিজ্ঞাপন বিট বিটা বিটোৱিন বিড়ম্বনা বিত বিতণ্ডা বিতফেৰা বিতাৰণ বিতুষ্ট বিতোপণ বিতোপন বিত্তীয় বিতৰণ বিতৰ্ক বিতৰ্কিত বিতৰ্কৰ বিদগ্ধ বিদায় বিদাৰি বিদিত বিদিশা বিদীৰ্ণ বিদুষী বিদুৰ বিদেশ বিদেশত বিদেশতো বিদেশনীতি বিদেশী বিদেশীক বিদেশে বিদেশৰ বিদেহ বিদ্ধ বিদ্বান বিদ্যমান বিদ্যা বিদ্যাটো বিদ্যাত বিদ্যাধন বিদ্যাভূষণে বিদ্যায় বিদ্যালয় বিদ্যালয়খন বিদ্যালয়খনত বিদ্যালয়খনৰ বিদ্যালয়ত বিদ্যালয়তো বিদ্যালয়লৈ বিদ্যালয়সমূহৰ বিদ্যালয়ে বিদ্যালয়ৰ বিদ্যালয়ৰদ্বাৰা বিদ্যালয়ৰপৰা বিদ্যাহীন বিদ্যাৰ বিদ্যাৰম্ভ বিদ্যাৱন্ত বিদ্যুত বিদ্যুৎ বিদ্যে বিদ্ৰ বিদ্ৰূপ বিদ্ৰোহ বিদ্ৰোহক বিদৰ্ভ বিধ বিধাতা বিধাতাই বিধাতাৰ বিধান বিধানসভা বিধানসভাত বিধানসভাসমূহৰৰ বিধানসভাৰ বিধায়ক বিধায়কজনক বিধায়কজনলৈ বিধায়কজনে বিধায়কজনেই বিধায়কজনো বিধায়কসকল বিধায়কসকলৰ বিধায়কৰ বিধায়িনী বিধি বিধিউন্নয়নকাৰীপৰিসংখ্যাকুকিৰ বিধিবোৰ বিধেয়কখন বিধ্বস্ত বিধৰ বিধৰে বিধৱা বিননি বিনন্দ বিনয় বিনয়াৱনত বিনা বিনাই বিনাকাৰণতে বিনাচৰ্তে বিনাদোষত বিনাদোষে বিনামূলীয়া বিনামূলীয়াকৈ বিনায়ক বিনালে বিনিময় বিনিময়ত বিনিময়ৰ বিনে বিন্দু বিন্দুকাশী বিন্দুৰ বিন্ধাটোৱেদি বিন্ধাত বিন্ধাৰ বিন্যাস বিপক্ষ বিপক্ষে বিপণি বিপদ বিপদগ্ৰস্ত বিপদহাৰী বিপদে বিপদৰ বিপিএল বিপিএলৰ বিপুল বিপুলক বিপুললৈ বিপুলহঁত বিপুলহঁতে বিপুলহঁতৰ বিপুলে বিপুলেও বিপুলেনো বিপুলৰ বিপ্লৱদা বিপ্লৱৰ বিপ্ৰক বিপ্ৰে বিপ্ৰৰ বিপৰীত বিপৰীতে বিফল বিফলে বিবদমান বিবস্ত্ৰ বিবাদ বিবাদবোৰৰ বিবাহ বিবাহাৰ বিবাহিত বিবাহিতা বিবাহৰ বিবিচি বিবিধ বিবিধাতা বিবিধাতাময় বিবুধি বিবৃতিমোবাইল বিবেক বিবেকানন্দ বিবেচনা বিবেচনালৈ বিবৰ্ণ বিভক্ত বিভাগত বিভাগীয় বিভাগে বিভাগৰ বিভাগৰদ্বাৰা বিভাজন বিভাজনৰ বিভিন্ন বিভীষিকা বিভুক বিভূষিত বিভেদ বিভোৰ বিভ্ৰান্ত বিভ্ৰান্তিকৰ বিমল বিমূঢ় বিমূৰ্ত বিমৰ্ষ বিমৰ্ষিতভাৱে বিয়পা বিয়পি বিয়লি বিয়া বিয়াই বিয়াএনেই বিয়াখন বিয়ায় বিয়ালৈ বিয়াৰ বিয়ৈ বিয়ৈনী বিয়োগ বিয়োগৰ বিল বিলই বিলকিতো বিলাই বিলাওঁ বিলাক বিলাকক বিলাকে বিলাকেও বিলাকো বিলাকৰ বিলাতী বিলাতৰপৰা বিলাস বিলাসপুৰৰ বিলাসিতা বিলাহ বিলাহী বিলি বিলীন বিলুপ্তপ্ৰায় বিলুপ্তি বিলোচনা বিলোৱা বিলোৱাই বিলৰ বিশদ বিশাল বিশাৰদ বিশিষ্ট বিশুদ্ধ বিশুদ্ধতাৰ বিশৃংখলিত বিশেষ বিশেষকৈ বিশেষজ্ঞসকলে বিশেষজ্ঞৰ বিশেষত্ব বিশেষভাৱে বিশেষভাৱে বিশ্ব বিশ্বকবি বিশ্বকাপ বিশ্বকোষ বিশ্বকোষখনি বিশ্বজনীন বিশ্বজিৎ বিশ্বজুৰি বিশ্বদৰবাৰত বিশ্বনাথ বিশ্বনাথৰ বিশ্বফৰ বিশ্ববন্দিত বিশ্ববিখ্যাত বিশ্ববিদ্যালয় বিশ্ববিদ্যালয়ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিশ্বব্যাপী বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিশ্বভাৰতীলৈ বিশ্বভাৰতীৰ বিশ্বমাৰীৰ বিশ্বযাত্ৰাৰ বিশ্বযুদ্ধ বিশ্বযুদ্ধত বিশ্বযুদ্ধৰ বিশ্বস্ত বিশ্বাস বিশ্বাসঘাত বিশ্বাসী বিশ্বাসীসকলে বিশ্বাসীৰ বিশ্বাসে বিশ্বাসৰ বিশ্বৰ বিশ্লেষক বিশ্লেষণ বিশ্ৰাম বিষ বিষটো বিষণ্ণ বিষত বিষবাষ্প বিষম বিষময় বিষয় বিষয়ঃ বিষয়ক বিষয়খন বিষয়টো বিষয়ত বিষয়বোৰ বিষয়ভাৰ বিষয়সমূহ বিষয়সমূহৰ বিষয়া বিষয়াই বিষয়াসকল বিষয়াসকলকো বিষয়াসকলৰ বিষয়াৰ বিষয়ে বিষয়েই বিষয়েও বিষয়েদায়লুপ্তিআচৰণ বিষয়েহে বিষয়ৰ বিষাক্ত বিষাদ বিষুবত বিষুবন বিষ্ঠাক বিষ্ণু বিষ্ণুপ্ৰসাদ বিষ্ণুমূৰ্তি বিষ্ণুমূৰ্তিটোকে বিসংগতি বিসংবাদী বিসুখ বিসুখে বিস্তাৰ বিস্তাৰতকৈ বিস্তাৰিত বিস্তাৰৰ বিস্তীৰ্ণ বিস্তৃত বিস্তৰ বিস্ফোৰক বিস্ফোৰণ বিস্বাশবদে বিস্ময় বিসৰ্জন বিহ বিহকে বিহপুৰীয়া বিহাৰ বিহাৰীলাল বিহাৰীলালৰ বিহাৰৰ বিহীন বিহু বিহুক বিহুটি বিহুটিৰ বিহুত বিহুৰ বিহুৰূপেও বিহুৱানৰ বিহুৱে বিহে বিহৰ বিৰ বিৰং বিৰক্ত বিৰক্তও বিৰক্তি বিৰক্তিৰ বিৰঙ বিৰচতি বিৰল বিৰলা বিৰাগ বিৰাগৰ বিৰাজমান বিৰাট বিৰিঞ্চিকুমাৰ বিৰিণাৰ বিৰিয়াই বিৰুদ্ধ বিৰুদ্ধে বিৰূপ বিৰোধ বিৰোধিতা বিৰোধিতাত বিৰোধী বিৱাহিত বিৱৰণ বিৱৰি বিৱৰ্তন বীজ বীজাণু বীণা বীতশ্ৰদ্ধ বীভৎস বীৰ বীৰত্ব বীৰত্বৰে বীৰপাল বীৰপালৰ বীৰবৰে বীৰাংগনা বীৰেন্দ্ৰ বীৰ্য্য বীৰৰ বুক বুকত বুকনুক বুকু বুকুখন বুকুজোৰা বুকুত বুকুতে বুকুৰ বুকুৰা বুকুৱা বুকুৱেদি বুছ বুজ বুজকে বুজন বুজনি বুজা বুজাই বুজাবলৈ বুজা-বুজি বুজায় বুজালে বুজি বুজিছ বুজিছেনে বুজিছো বুজিছোঁ বুজিব বুজিয়া বুজিলো বুজে বুজো বুজোহঁক বুজোৱা বুজৰবৰুৱা বুঝিবন্ত বুঝিয়া বুট বুটজোতা বুটলা বুটলি বুটাম বুটামত বুঢ়া বুঢ়াই বুঢ়াক বুঢ়াকালৰ বুঢ়াগোহাঁইৰ বুঢ়াগোহাঁয়ে বুঢ়াত বুঢ়াতামোল বুঢ়াবয়সত বুঢ়ালৈ বুঢ়ালোকে বুঢ়াৰ বুঢ়ী বুঢ়ীক বুঢ়ীগোসাঁনী বুঢ়ীদিহিং বুঢ়ীমাক বুঢ়ীমাকে বুঢ়ীয়ে বুঢ়ীয়েও বুঢ়ীৰ বুদ্ধ বুদ্ধঈশ্বৰ বুদ্ধদেৱ বুদ্ধি বুদ্ধিজীৱী বুদ্ধিজীৱীৰ বুদ্ধিটো বুদ্ধিটোও বুদ্ধিমত্তা বুদ্ধিমান বুদ্ধিমানৰ বুদ্ধিৰ বুদ্ধিৰে বুধ বুধবাৰ বুধি বুধিটো বুধিয়ক বুধুনীকে বুনি বুনিয়াদ বুয়েনচ বুলনি বুলি বুলিও বুলিছিল বুলিব বুলিবলৈ বুলিবা বুলিয়েই বুলিলতহে বুলিলি বুলিলে বুলিলেই বুলিলেও বুলিলেহে বুলিহে বুলে বুসি বুৰ বুৰঞ্জী বুৰঞ্জীত বুৰঞ্জীপ্ৰসিদ্ধ বুৰঞ্জীবিদ বুৰঞ্জীবিদসকলে বুৰঞ্জীমূলক বুৰঞ্জীৰ বুৰত বুৰাই বুৰালে বুৰি বুৰৈ বুৰ্জোৱা বুৰ্বক বুৱাই বৃক্ষ বৃক্ষতে বৃটিছসকলে বৃটীছ বৃত্তান্ত বৃত্তান্তও বৃত্তান্তৰ বৃত্তি বৃত্তিৰ বৃথাই বৃদ্ধ বৃদ্ধকালত বৃদ্ধসৱে বৃদ্ধা বৃদ্ধি বৃদ্ধিৰ বৃন্দ বৃন্দই বৃন্দও বৃন্দক বৃন্দকে বৃন্দকো বৃন্দাবন বৃন্দাবনলৈ বৃষ্টি বৃহত্ বৃহত্তম বৃহত্ত্ব বৃহদাৰণ্যক বৃহস্পতিবাৰ বৃহস্পতিবাৰে বৃহৎ বেঁকা বেঁকাকৈ বেং বেংক বেংকত বেংকে বেংকৰ বেই বেক বেকী বেকেটা বেক্টেৰিয়াৰ বেগত বেগতে বেগধৰি বেগমৰ বেগাই বেগেতীয়া বেগেৰে বেঙা বেঙাটো বেঙামুণ্ডা বেঙামুণ্ডাই বেঙেনা বেঙেনাআটী বেঙ্গল বেঙ্গেনাৰ বেঙ্গৰ বেচ বেচা বেচাও বেচি বেচিথৈ বেচিব বেচিবলৈ বেচেৰা বেচেৰাহঁতৰ বেচেৰাৰ বেচেৰী বেচেৰীৰ বেচোঁতা বেচ্ বেচৰ বেছ বেছাল্ট বেছি বেছিকৈ বেছিখিনি বেছিব বেছিভাগ বেছিভাগেই বেছিহে বেছৰ বেজপথাৰতেই বেজপথাৰলৈ বেজবৰুৱা বেজবৰুৱাৰ বেজাৰ বেজাৰে বেজাৰেৰে বেজাৰৰ বেজী বেজে বেজৰ বেজৰপথাৰ বেঞা বেঞ্জামিন বেটা বেটায় বেটি বেটী বেটীবিলাকক বেটীৰ বেটুপাত বেটুৰে বেড়ি বেডায় বেঢ়ি বেণু বেণুধৰ বেত বেততেই বেতন বেতনৰ বেতেৰে বেথা বেথাই বেথায়ে বেথাৰে বেথে বেদ বেদনা বেদনাৰ বেদনিধি বেদান্ত বেদান্তৰ বেদী বেদৰ বেনাৰত বেপাৰ বেপাৰৰ বেপ্টিষ্ট বেপৰোৱা বেপৰোৱাভাৱে বেমাৰ বেমাৰী বেয়া বেয়াই বেয়াও বেয়াকৈ বেয়াখিনিত বেয়াটো বেয়াা বেল বেলগাঁৱত বেলগুৰিত বেলফাষ্টত বেলা বেলি বেলিকা বেলিকোনেও বেলিটো বেলিটোৰ বেলিবিহীন বেলিয়ে বেলিয়েই বেলিৰ বেলুচিস্তানৰ বেলেগ বেলেগকৈ বেলেগতীয়া বেলেগৰ বেলোতে বেশ বেশ বেশুৱাৰ বেশ্যা বেশৰ বেহা বেহাই বেহাৰ বেৰ বেৰজুমি বেৰত বেৰবোৰ বেৰলৈ বেৰিলিয়ামেৰে বেৰিষ্টাৰ বেৰীম বেৰে বেৰেৰে বেৰোৱা বেৰৰ বেৱছাইটত বৈকানুৰ বৈকুণ্ঠ বৈকুণ্ঠেৰ বৈকুণ্ঠৰ বৈচিত্ৰ্য বৈচিত্ৰ্যক বৈচিত্ৰ্যমজ় বৈচিত্ৰ্যৰ বৈজ্ঞানিক বৈঠকত বৈঠকলৈ বৈদিক বৈদ্যদেৱ বৈধ বৈনায়েক বৈপ্লৱিক বৈমাণিক বৈয়াকৰণ বৈশাখত বৈশিষ্ট্য বৈশিষ্ট্যযুক্ত বৈশিষ্ট্যসূচক বৈশিষ্ট্যৰ বৈশ্য বৈশ্যক বৈশ্যৰ বৈষম্য বৈষ্ণব বৈষ্ণৱ বৈষ্ণৱসকলৰ বৈৰাগ্য বৈৰি বৈৰিত্ব বৈৰিৰ বৈৱৰ্ত বোকা বোকাই বোকাগাঁও বোকাজান বোকোছাত বোজা বোজাই বোজাখিনিয়ে বোট বোধকৰো বোধকৰোঁ বোধগম্য বোধগম্যতা বোধশক্তি বোধহয় বোনাপাৰ্ট বোন্দাকে বোপা বোপাই বোপাইক বোপাইহঁত বোপাইহে বোপাইৰ বোপায়ে বোপাহঁত বোমাৰ বোম্বে বোল বোলছবি বোলছবিখন বোলছবিৰ বোলন্ত বোলয় বোলা বোলে বোলেবোৰ বোলো বোলোঁ বোসেই বোৰ বোৰক বোৰকে বোৰকো বোৰত বোৰলৈ বোৰহে বোৰে বোৰেই বোৰেও বোৰ্ড বোৰৰ বোৰৰো বোৱঁতী বোৱা বোৱাই বোৱাদি বোৱাৰ বোৱাৰী বোৱাৰীজনীয়েও বোৱাৰীয়ে বোৱাৰীয়েও বোৱাৰীয়েক বোৱাৰীহঁতক বোৱাৰীহঁতৰ বোৱাৰীৰ বৌ বৌক বৌজনীয়ে বৌদ্ধ বৌদ্ধিক বৌৱকে বৌৱেক বৌৱেৰক ব্যংগ ব্যক্ত ব্যক্তি ব্যক্তিক ব্যক্তিগত ব্যক্তিগৰাকীয়ে ব্যক্তিজনক ব্যক্তিতকৈ ব্যক্তিত্ব ব্যক্তিত্বসম্পন্ন ব্যক্তিত্বৰ ব্যক্তিয়ে ব্যক্তিয়েও ব্যক্তিসকলক ব্যক্তিসকলে ব্যক্তিসত্ত্বাৰ ব্যক্তিৰ ব্যঙ্গ ব্যঙ্গকৌতুক ব্যঞ্জন ব্যতিক্ৰমী ব্যতীত ব্যভিচাৰ ব্যয় ব্যৰ্থ ব্যস্ত ব্যাকুল ব্যাকৰণৰ ব্যাখ্য ব্যাখ্যা ব্যাখ্যাকৰ্তাই ব্যাখ্যাত ব্যাঘাত ব্যাধ ব্যাধি ব্যাধিক ব্যাপক ব্যাপকভাৱে ব্যাপাৰ ব্যাপী ব্যায়বহুলতা ব্যাস ব্যাৱসায়িক ব্যাৱহাৰিক ব্যূহ ব্যৰ্থতা ব্যৱধান ব্যৱধানত ব্যৱসায় ব্যৱসায়ত ব্যৱসায়ী ব্যৱসায়ীসকল ব্যৱসায়ীসকলৰ ব্যৱস্থা ব্যৱস্থাই ব্যৱস্থাত ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থাৰ ব্যৱস্থাৰে ব্যৱহাৰ ব্যৱহাৰক ব্যৱহাৰকাৰী ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ ব্যৱহাৰটো ব্যৱহাৰত ব্যৱহাৰপাতি ব্যাৱহাৰিক ব্যৱহাৰে ব্যৱহাৰৰ ব্যৱহৃত ব্লাডাৰ ব্লেক ব্সতু ব্ৰংকাইটিছ ব্ৰজধামৰ ব্ৰডকাষ্টিং ব্ৰহ্ম ব্ৰহ্মকুণ্ড ব্ৰহ্মচৰ্য্য ব্ৰহ্মপালে ব্ৰহ্মপুত্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰক ব্ৰহ্মপুত্ৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ব্ৰহ্মপুৱা ব্ৰহ্মবাদ ব্ৰহ্মবাসীহঁতৰ ব্ৰহ্মসূত্ৰ ব্ৰহ্মসূত্ৰসমূহে ব্ৰহ্মস্ব ব্ৰহ্মাণ্ড ব্ৰহ্মাণ্ডত ব্ৰহ্মৰজাৰ ব্ৰহ্মৰদৰে ব্ৰাইটনৰ ব্ৰাহ্মণ ব্ৰাহ্মণসকলৰ ব্ৰাহ্মণৰ ব্ৰিজেছ ব্ৰিটিছ ব্ৰিটিছক ব্ৰিটিছসকলে ব্ৰিটিছে ব্ৰিটিছৰ ব্ৰিটিশ ব্ৰিটেইন ব্ৰিটেইনত ব্ৰেক বৎসৰ বৎসৰত বৰং বৰক বৰককৈ বৰকন্দাজৰ বৰকাকতি বৰকাকতী বৰকৈ বৰখুঁটা বৰখুণে বৰগছ বৰগছগৰুৰ বৰগাং বৰগীত বৰগীতত বৰগীতৰ বৰগোহাঞি বৰঘৰ বৰঙনি বৰঙনিৰ বৰঙনি বৰঙনিসমূহ বৰঙ্গণি বৰচতিৰে বৰচাহবক বৰচাহাব বৰচাহাবলৈ বৰচাহাবৰ বৰচিৰাম বৰচোৰ বৰজাপি বৰঞ্চ বৰঠাকুৰ বৰঠাকুৰৰ বৰণ বৰণীয় বৰণীয়া বৰণীয়াক বৰণে বৰণেৰে বৰণৰ বৰণৰো বৰত বৰতালৰ বৰদলৈ বৰদলৈৰ বৰদৈচিলা বৰদৈচিলাজাক বৰদোৱা বৰদোৱাত বৰদোৱাৰ বৰপীৰা বৰপুখুৰী বৰপুত্ৰ বৰপেট বৰপেটটো বৰপেটটোৱেই বৰপেটা বৰপেটাল বৰপেটাৰ বৰপেটৰ বৰফ বৰফাটেকত বৰফুকন বৰবেঙেনা বৰভেটি বৰমতা বৰমুখা বৰল বৰলা বৰলাৰ বৰলুইত বৰলুইতৰ বৰশী বৰশীত বৰশ্ৰীৰাম বৰষাবৰ বৰষুণ বৰষুণজাক বৰষুণে বৰষুণৰ বৰষে বৰসবাহ বৰসাপ বৰা বৰাই বৰাও বৰাক বৰাগী বৰায়ে বৰাহ বৰাহক্ষেত্ৰ বৰাহী বৰাৰ বৰিষয় বৰিষে বৰুৱা বৰুৱাই বৰুৱাক বৰুৱানী বৰুৱানীয়ে বৰুৱানীৰ বৰুৱায়ো বৰুৱালৈ বৰুৱাৰ বৰে বৰেণ্য বৰ্ বৰ্গ বৰ্গই বৰ্গবিভাজন বৰ্গমাইল বৰ্জন বৰ্জনৰ বৰ্জিত বৰ্ড বৰ্ডখন বৰ্ডত বৰ্ডিং বৰ্ডিংটো বৰ্ডিঙত বৰ্ডিঙৰ বৰ্ড বৰ্ণ বৰ্ণনা বৰ্ণবিভেদৰ বৰ্ণা বৰ্ণাই বৰ্ণাব বৰ্ণালী বৰ্ণে বৰ্তন বৰ্তমান বৰ্তমানলৈ বৰ্তমানলৈকে বৰ্তমানো বৰ্তমানৰ বৰ্তাত বৰ্তী বৰ্দ্ধমান বৰ্দ্ধমানৰ বৰ্ধক বৰ্নাই বৰ্নোৱা বৰ্বৰোচিত বৰ্মন বৰ্মনেই বৰ্ষ বৰ্ষটোত বৰ্ষটোৱে বৰ্ষণ বৰ্ষত বৰ্ষতো বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ বৰ্ষা বৰ্ষাত বৰ্ষৰ বৰ্হিঃপ্ৰকাশ বৰ্হিভূত ভঁড়াল ভঁড়ালত ভঁৰাল ভঁৰালঘৰ ভংগিমা ভংগী ভইচ ভকত ভকতক ভকতঘৰ ভকততো ভকতবোৰে ভকতি ভকতে ভকতেই ভকতেও ভকতো ভকতৰ ভক্ত ভক্তি ভক্তিক ভক্তিত ভক্তিতত্ত্বপ্ৰকাশক ভক্তিভাব ভক্তিভাৱে ভক্তিমাৰ্গৰ ভক্তিমূলক ভক্তিৰসেৰে ভক্তিৰে ভক্ষ ভক্ষণ ভগদত্তৰ ভগন ভগা ভগাই ভগাব ভগ্ন ভগ্নপ্ৰায় ভগ্নহৃদয় ভগ্নী ভগৱন্ত ভগৱান ভগৱানক ভগৱানস্বৰূপ ভগৱানেও ভগৱানৰ ভঙ্গ ভঙ্গক ভঙ্গা ভঙ্গৰ ভচহু ভজন ভজা ভটিমাৰে ভটিয়াই ভট্ট ভট্টাচাৰ্য ভট্টাচাৰ্য্য ভটৰ্ ভণিতা ভণ্টাগুটি ভণ্টি ভণ্ড ভণ্ডামি ভতিজাক ভদাই ভদায়ে ভদ্ৰ ভদ্ৰতা ভদ্ৰলোকগৰাকী ভদ্ৰলোকৰ ভদ্ৰেশেন ভদৰী ভদৰীয়ে ভদৰীয়েও ভদৰীৰ ভনী ভনীয়েক ভনীয়েকে ভনীহঁতৰ ভনীৰ ভবা ভবাটো ভবাতকৈ ভবাতো ভবাৰ ভবেন ভব্য ভমকাই ভমক্ ভয় ভয়ংকৰ ভয়ক ভয়ত ভয়তহে ভয়তে ভয়লগা ভয়াতুৰ ভয়ানক ভয়াবহ ভয়াবহতাৰ ভয়ে ভয়ৰ ভলটেয়াৰৰ ভস্ম ভাঁজ ভাঁজটো ভাঁজতো ভাঁজবোৰ ভাহি ভাঁহে ভাং ভাই ভাই ভাইচৰয় ভাইচৰয়ে ভাইচৰয়ৰ ভাইটি ভাইটিয়ে ভাইপাৰ ভাইহঁত ভাইহঁতৰ ভাইৰাছ ভাও ভাওনা ভাওমুখে ভাগ ভাগত ভাগলৈকে ভাগি ভাগিল ভাগিলে ভাগীৰথী ভাগে ভাগেই ভাগ্য ভাগ্যত ভাগ্যেসে ভাগ্যৰ ভাগ্যৱান ভাগৰ ভাগৰি ভাগৰিলোঁ ভাগৰুৱা ভাগৰে ভাগৱত ভাগৱতত ভাগৱতী ভাগৱতৰ ভাঙনি ভাঙি ভাঙিবহি ভাঙিলে ভাঙিি ভাঙে ভাঙ্গি ভাঙ্গিছিঙ্গি ভাঙ্গিবলৈ ভাঙ্গিলে ভাঙ্গো ভাঙ্গৰ ভাঙৰ ভাজা ভাজি ভাজিব ভাজিয়া ভাঞ্জা ভাটা ভাটিমা ভাটিৰ ভাটোৱনীৰ ভাটোৱে ভাটৌৰ ভাটৌৱনিৰ ভাঠি ভাণ্ডাৰত ভাত ভাতচৰুলৈ ভাতচৰুৰ ভাতসাঁজ ভাতীৰ ভাতৃ ভাতৃভাৱ ভাতৃমণ্ডলীৰ ভাতৃসম ভাতে ভাতৰ ভাদ ভান ভানুমতী ভানুসিংহ ভানুসিংহৰ ভান্নি ভাপ ভাপত ভাপৰ ভাব ভাবক ভাবকচোন ভাবটো ভাবটোৰ ভাবত ভাবতে ভাবধাৰা ভাবনা ভাবনাচিন্তাই ভাবলেশ ভাবসমূহৰ ভাবা ভাবি ভাবি-চিন্তি ভাবিছ ভাবিছা ভাবিছিল ভাবিছিলোঁ ভাবিছে ভাবিছেনে ভাবিছোঁ ভাবিব ভাবিবলৈ ভাবিবে ভাবিম ভাবিল ভাবিলে ভাবিলো ভাবিলোঁ ভাবিহে ভাবুকি ভাবুকি ভাবুলী ভাবে ভাবেৰে ভাবোঁ ভাবোঁতা ভাবোঁতে ভাবৰ ভায় ভায়া ভায়েক ভায়েকে ভায়েকৰ ভায়েৰ ভাযাৰ ভাল ভালকৈ ভালটো ভালদৰে ভালপাওঁ ভালপায় ভালপোৱা ভালপোৱাজনক ভালি ভালে ভালেই ভালেকেইজন ভালেখিনি ভালেখিনিয়ে ভালেমান ভালেমানৰ ভালেহে ভালৰ ভাষণ ভাষণত ভাষণেৰে ভাষণৰ ভাষা ভাষাই ভাষাক ভাষাটো ভাষাটোক ভাষাটোৰ ভাষাটোৱে ভাষাত ভাষাতত্ত্ব ভাষাতাত্ত্বিক ভাষাতেই ভাষাপ্ৰেমী ভাষাবিজ্ঞানী ভাষাবিশেষেই ভাষাবোৰ ভাষাবোৰো ভাষাভিত্তিক ভাষালৈ ভাষাসমূহ ভাষাহে ভাষাৰ ভাষাৰূপে ভাষাৰে ভাষিক ভাষী ভাষ্য ভাষ্যত ভাসে ভাস্কৰ ভাস্কৰবৰ্মা ভাস্কৰাব্দ ভাস্কৰাব্দৰ ভাহি ভাহে ভাৰ ভাৰও ভাৰত ভাৰতক ভাৰতকো ভাৰতত ভাৰততে ভাৰতবাসীক ভাৰতবৰ্ষ ভাৰতবৰ্ষক ভাৰতবৰ্ষত ভাৰতবৰ্ষৰ ভাৰতভুক্তি ভাৰতলৈ ভাৰতীয় ভাৰতীয়ই ভাৰতীয়ক ভাৰতীয়লৈ ভাৰতীয়সকলে ভাৰতীয়সকলৰ ভাৰতীয়ৰ ভাৰতে ভাৰতৰ ভাৰতৰপৰা ভাৰাক্ৰান্ত ভাৰি ভাৰী ভাৰীৰ ভাৰোত্তোলক ভাৰ্চুৱেল ভাৰ্যা ভাৰৰ ভাৱ ভাৱক ভাৱত ভাৱনা ভাৱমূৰ্তি ভাবিলো ভাৱে ভাৱেই ভিংগদেৱ ভিউজ ভিকটিম ভিকহু ভিকহুৱে ভিক্টোৰ ভিক্ষা ভিক্ষাৰিনী ভিখৰাজ ভিখৰাজাৰ ভিখৰাজে ভিজা ভিড ভিডিঅ ভিত্তি ভিত্তিক ভিত্তিত ভিতৰ ভিতৰত ভিতৰতহে ভিতৰতে ভিতৰতো ভিতৰলৈ ভিতৰুৱা ভিতৰৰ ভিতৰৰে ভিন ভিনিহি ভিন্ন ভিন্নতা ভিয়েট ভিলেজত ভিৰ ভিৰোতা ভীতা ভীতিগ্ৰস্ত ভীমকায় ভীমৰাও ভীষণ ভীষ্ম ভীষ্মই ভীষ্মক ভীৰু ভীৰুক ভুঁই ভুই ভুকু ভুকুটো ভুক্ত ভুক্তভোগী ভুগি ভুগিছে ভুগিব ভুগিয়েই ভুঞ্জি ভুঞ্জিয়ো ভূটান ভুটুং ভূমি ভূমিকম্পইহে ভূমুকি ভুল ভুলখিনি ভুলটোক ভুলে ভুলৰ ভুৰি ভুৰুকিয়াই ভুৱন ভুৱা ভূঁইকঁপ ভূঁই ভূঁৰু ভূই ভূগোল ভূঞা ভূঞাই ভূঞাসকলে ভূঞাসকলৰ ভূঞাৰ ভূটান ভূত ভূতত্ত্ব ভূতপূৰ্ব ভূতে ভূতেই ভূপহী ভূপেন ভূপেনক ভূপেন্দ্ৰ ভূবন ভূমণ্ডলে ভূমি ভূমিক ভূমিকম্প ভূমিকম্পত ভূমিকা ভূমিকাই ভূমিকাও ভূমিত ভূমিষ্ঠ ভূমিসাৎ ভূমিৰ ভূমি ভূমুকি ভূয়সী ভূষণ ভূষা ভূষিত ভূস্বামী ভূৰুং ভূৰুঙাই ভেঁকোভাওনা ভেঁজা ভেঁটা ভেঁটি ভেকুলী ভেকেট ভেকেটা ভেঙচালি ভেজায় ভেজালটোতো ভেট ভেটফুল ভেটা ভেটি ভেটিকান ভেটিখায় ভেটিটো ভেটিটোত ভেটিটোৰ ভেটিত ভেটী ভেদ ভেদে ভেদেলি ভেবা ভেম ভেমপুৰ ভেমপুৰীয়া ভেলাঘৰ ভেৱাৰীয়ে ভৈয়াম ভৈৰৱী ভোক ভোকত ভোকতে ভোকে ভোকৰ ভোগ ভোগতকৈ ভোগদৈ ভোগপুৰ ভোগা ভোগালী ভোগেশ্বৰ ভোগৰ ভোচলাৰে ভোজ ভোজখোৱাসকলৰ ভোজন ভোজনৰ ভোজপূৰী ভোট ভোটটো ভোটাৰ ভোটৰ ভোদা ভোবোলা ভোম ভোমোৰা ভোমোৰাৰ ভোল ভোলা ভোলানাথ ভোলে ভৌগোলিক ভৌগোলিকভাৱে ভৌম ভ্লগাৰ ভ্ৰক্ষেপ ভ্ৰম ভ্ৰমণ ভ্ৰমণকাহিনী ভ্ৰমণকাৰীসকলৰ ভ্ৰমণলৈ ভ্ৰমণসূচী ভ্ৰমণৰ ভ্ৰমে ভ্ৰষ্ট ভ্ৰষ্টাচাৰৰ ভ্ৰাতৃভাৱ ভ্ৰান্তি ভ্ৰান্তিৰ ভ্ৰাম্যমাণ ভ্ৰুণ ভ্ৰূক্ষেপ ভৰণ ভৰদ্বাৰ ভৰলু ভৰলুমুখৰ ভৰষা ভৰসা ভৰসাম্য ভৰা ভৰাঁল ভৰাই ভৰাইছে ভৰায় ভৰাল ভৰালী ভৰালীয়ে ভৰি ভৰিকে ভৰিটো ভৰিত ভৰিয়ে ভৰিল ভৰিৰ ভৰিৰে ভৰে ভৰ্তি ভৰ্ৎসনা ভৱতাৰিণী ভৱপ্ৰিয়া ভৱানন্দ ভৱিষ্য ভৱিষ্যত ভৱিষ্যতে ভৱিষ্যতৰ ভৱিষ্যৎ মংগল মংগলদায়ক মংগলবাৰ ময়ো মইতো মইনা মইনাহঁত মইনো মইহে মক্ মকৰ মকৰা মখমলৰ মগজু মগজুৱে মগণিয়াৰ মগন মগনিয়াৰ মগু মগ্ন মগৰাকী মঙল মঙহ মঙহেৰে মঙহৰ মঙ্গল মঙ্গলবাৰ মঙ্গলমন্দিৰৰ মঙ্গহ মচগুল মচলা মচি মচুৰ মচোৱা মচ্ মছলেম মছি মজপুত মজলীয়া মজা মজিদৰ মজিন্দাৰ মজিয়া মজিয়াত মজুমদাৰৰ মজুৰি মজে মঞ্চ মঞ্চত মঞ্চতে মঞ্চস্থ মঞ্চৰ মটা মটাটো মটিয়া মটৰ মঠত মঠাউৰি মডেল মণি মণিকণেৰ্শ্বৰ মণিকূট মণিধাৰ মণিপুৰ মণিপুৰী মণীষ মণ্ডপ মণ্ডল মণ্ডলী মতটো মতত মতবাদ মতবাদসমূহ মতবাদে মতবাদৰ মতা মতাদৰ্শত মতানৈক্য মতান্তৰ মতামত মতালিৰ মতাৰ মতি মতিও মতিৰ মতে মতৰ মথন মথাউৰিটোত মথাউৰিৰ মথি মথুৰা মথোন মদাৰ মদাৰৰতো মদৰ মধু মধুসূদনক মধুৰ মধুৰিআম মধে মধ্য মধ্যত মধ্যবিত্ত মধ্যম মধ্যযুগৰ মধ্যস্থ মধ্যস্থতাকাৰীৰ মধ্যাহ্ন মধ্যে মধ্যৱৰ্তী মনঃপুত মনক মনটো মনটোৱে মনত মনতহে মনতে মনতো মনবোৰ মনবোৰতো মনলৈ মনস্কাম মনস্তত্ত্ব মনাংসিভেত্তুং মনোহৰত মনিক মনিচ মনিচে মনিব মনিবই মনিয়ে মনিষ মনিষী মনীষা মনু মনুষ্য মনুষ্যই মনুষ্যত্বৰ মনুৰ মনে মনেৰ মনেৰে মনে মনোজ মনোনয়ন মনোনিৱেশ মনোনীত মনোবিজ্ঞানী মনোবেদনা মনোভাব মনোমতী মনোমোহা মনোযোগ মনোলোভা মনোহৰ মনোৰঞ্জনৰ মনোৰম মনোৰোগ মন্ত মন্তব্য মন্তব্যই মন্তব্যত মন্তব্যৰ মন্ত্ৰ মন্ত্ৰটি মন্ত্ৰণা মন্ত্ৰিত্ব মন্ত্ৰিত্বৰ মন্ত্ৰী মন্ত্ৰীক মন্ত্ৰীপৰিষদে মন্ত্ৰীয়ে মন্ত্ৰীসকল মন্ত্ৰীসভাৰ মন্ত্ৰীৰ মন্ত্ৰ্যালয় মন্ত্ৰ্যালয়লৈ মন্ত্ৰ্যালয়ে মন্ত্ৰ্যালয়ৰ মন্থন মন্থনৰ মন্থৰ মন্দ মন্দিৰ মন্দিৰক মন্দিৰত মন্দিৰসমূহ মন্দিৰৰ মন্দোদৰী মনৰ মপহেড মফচলীয় মফস্বললৈ মবাইল মবাইলটোৰ মমতা মমতাৰ মমবাতি মমলতদাৰ ময়া ময়ূৰ ময়ূৰভঞ্জ ময়ূৰেশ ময়ে ময়েই ময়ো ময্যদা মলতবি মলয়া মলাই মলাকৈ মলাটো মলিয়ন মলিয়াইছে মলুকলৈ মল্ মল্ল মল্লযোদ্ধা মলৱাৰ মশায় মষিমূৰ মসৃণ মস্কিল মস্কিলত মস্কৰা মহকুমাক মহকুমালৈ মহকুমাৰপৰা মহড়া মহত্ত্ব মহন্ত মহন্ততকৈ মহন্তবোৰহে মহম্মদ মহল মহলক মহলাত মহলাৰ মহলীয়া মহা মহাকাব্য মহাকায় মহাকায়সকলৰ মহাকায়েও মহাকাশ মহাকাশত মহাকাশযান মহাকাশলৈ মহাজন মহাজনীয়া মহাতপা মহাতান্ত্ৰিক মহাত্মা মহাদেউৰ মহাদেশ মহাদেশখনৰ মহাদেশৰ মহাদেৱ মহাধন মহান মহানগৰ মহানগৰৰ মহানন্দা মহানামাৰ মহাপাপ মহাপাপী মহাপুৰুষ মহাপেচ মহাপেচখানাৰ মহাবলৱণ্ত মহাবাহু মহাবিদ্যাত মহাবিদ্যালয় মহাবিদ্যালয়ৰ মহাবিদ্ৰোহৰ মহাবীৰ মহাবীৰপ্ৰসাদ মহাভাৰত মহাভাৰতৰ মহামতি মহামস্কিল মহামিত্ৰ মহামিলনক মহামুনি মহামুলীয়া মহাযান মহাযোগী মহাশয় মহাশয়ক মহাশয়ে মহাসভাত মহাসভাৰ মহাসাগৰ মহাসাগৰখনৰ মহাসাগৰৰ মহাৰজা মহাৰথী মহাৰাজ মহাৰাণীৰ মহাৰাষ্ট্ৰৰ মহাৰ্ষ্টৰ মহিমা মহিলা মহিলাই মহিলাক মহিলাকো মহিলাগৰাকী মহিলাগৰাকীয়ে মহিলায়ো মহিলাসকলকো মহিলাসকলে মহিলাসকলৰ মহিলাসমূহ মহিলাৰ মহীয়সী মহীয়া মহীৰংগ মহীৰুহ মহু মহুৱা মহে মহেন্দ্ৰ মহোদয়ে মহোৎসবলৈ মহোৎসৱ মহোৎসৱতো মহৎ মহৰ মহৰকি মহৰ্ষি মাংগলিক মাংগে মাংস মাংসই মাংসপেশী মাইকী মাইবঙত মাইল মাইলমান মাউণ্ট মাউত মাউৰত মাউৰা মাও মাওঁ মাওৰ মাক মাকক মাকগৰাকী মাকতি মাকে মাকো মাকৰ মাখ মাখনৰ মাখল মাখি মাখুন্দী মাগি মাগিবলৈ মাগিবা মাগুৰ মাগুৰী মাঘ মাঘত মাঘপৰব মাঘপৰবত মাঘপৰবলৈ মাঘপৰবৰ মাঘপৰৱৰ মাঘলৈকে মাঘৰ মাচাক মাচিয়া মাছ মাছক মাছখোৱা মাছধন্যবাদ মাছমৰীয়া মাছে মাছৰ মাছৰোকা মাজ মাজত মাজতে মাজতো মাজনিশা মাজভাগত মাজভাগলৈ মাজভাগলৈকে মাজভাগৰ মাজু মাজুলি মাজুলিৰ মাজুলী মাজুলীক মাজুলীত মাজুলীলৈ মাজুলীৰ মাজুলীৰে মাজে মাজেদি মাজেৰে মাজৰ মাজৰজন মাজৰটো মাজৰপৰা মাজৰে মাঝে মাট মাটি মাটিকঁঠাল মাটিকণ মাটিকলহৰপৰা মাটিত মাটিতে মাটিমাহ মাটিৰ মাটিৰে মাটিৰো মাঠি মাঠে মাণিক মাণ্ডুক্য মাত মাতকে মাতটো মাতটোও মাতত মাতবোৰ মাতষাৰ মাতা মাতাল মাতি মাতিছিলোঁ মাতিছে মাতিছেনে মাতিছো মাতিছোঁ মাতিব মাতিম মাতিলে মাতৃ মাতৃক মাতৃকে মাতৃগৰাকী মাতৃভাষা মাতৃভাষাই মাতৃভাষাত মাতৃভাষাৰ মাতৃভাষা মাতৃভূমি মাতৃভূমিত মাতৃভূমিৰপৰা মাতৃৰ মাতে মাতেৰে মাত্ৰ মাত্ৰও মাত্ৰকতে মাত্ৰকেই মাত্ৰা মাত্ৰাধিক মাথা মাথাটো মাথো মাথোঁ মাথোন মাদক মাদকতা মাদাৰ মাধ মাধবৰ মাধমাৰ মাধুজী মাধুৰি মাধুৰী মাধুৰ্য্য মাধ্যম মাধ্যমত মাধ্যমিক মাধ্যমেদি মাধ্যমেৰে মাধ্যমৰ মাধৰাম মাধৱ মাধৱক মাধৱদেৱ মাধৱদেৱে মাধৱদেৱৰ মাধৱাচাৰ্যই মাধৱৰ মান মানকাচৰ মানকুৰ মানকৈ মানচিত্ৰ মানচেষ্টাৰ মানটোৱে মানত মানদেশৰ মানধনৰ মাননি মাননী মাননীয় মানস মানসিক মানসিকতা মানসিকভাৱে মানসেৰে মানহঁত মানহঁতক মানহঁতে মানহঁতৰ মানাহ মানি মানিব মানিবই মানিবলৈকে মানিবা মানিবেক মানিলো মানী মানুই মানুষ মানুষেৰ মানুহ মানুহক মানুহকে মানুহকেইগৰাকী মানুহকেইজন মানুহকেইজনী মানুহখিনিক মানুহখিনিয়ে মানুহখিনিৰ মানুহখিনৰ মানুহগৰাকী মানুহঘৰ মানুহঘৰৰ মানুহজন মানুহজনক মানুহজনী মানুহজনে মানুহজনৰ মানুহটো মানুহটোক মানুহটোৰ মানুহটোৱে মানুহতো মানুহবোৰ মানুহবোৰে মানুহবোৰো মানুহবোৰৰ মানুহমুৱা মানুহলৈ মানুহসমূহ মানুহে মানুহেই মানুহেও মানুহেহে মানুহেৰে মানুহো মানুহৰ মানুহৰনো মানুহৰে মানে মানেই মান্তি মান্য মান্যতা মান্যৱন্ত মানৰ মানৱ মানৱতাবাদী মানৱীয় মানৱীয়তাৰ মানৱৰ মামনি মামলা মামাহঁতৰ মামাৰ মামৈ মাম্বা মামৰে মায়া মায়াই মায়াবিনী মায়াৰ মায়ে মাল মালচ মালঞ্চ মালতী মালবস্তু মালভোগত মালভূমি মালভোগ মালয় মালয়েছিয়া মালহ মালা মালাও মালায়ালম মালিক মালিকত মালিচ মালিতা মালিনী মালিয়ে মালে মালেশ্বৰীৰ মাষ্টৰৰো মাস মাহ মাহক মাহত মাহতে মাহতেই মাহমান মাহিন্দ্ৰী মাহীমাক মাহীয়েক মাহীয়েকে মাহীয়েকৰ মাহুত মাহে মাহেকীয়া মাহেকে মাহেকৰ মাহেন্দ্ৰযোগ মাহেলা মাহৰ মাহৰপৰা মাহ মাৰ মাৰখাই মাৰটো মাৰতে মাৰনাও মাৰবোৰ মাৰল মাৰলি মাৰা মাৰাঠা মাৰাঠী মাৰি মাৰিঅ মাৰিছিলোঁ মাৰিছে মাৰিডাল মাৰিব মাৰিবলৈ মাৰিবা মাৰিবৰ মাৰিম মাৰিলিহেঁতেন মাৰিলে মাৰিলেই মাৰিলেহি মাৰিলোঁ মাৰে মাৰেগই মাৰোঁ মাৰ্ক মাৰ্কণ্ডেয় মাৰ্কাছ মাৰ্কিন মাৰ্গ মাৰ্গকাশী মাৰ্গৰ মাৰ্চ মাৰ্চত মাৰ্চলৈ মাৰ্চৰপৰা মাৰ্জ মাৰ্জনা মাৰ্জনা মাৰ্টিন মাৰ্থা মাৰ্বল মাৰৰ মাৱ মিউজিকেল মিউনিচিপেলিটী মিক্ মিক্সাৰত মিঙ্গিমাহা মিচনেৰী মিচা মিচি মিচিং মিচিংগাঁওখনহে মিচিংগাঁৱৰ মিচিংসকলে মিচিক মিচিকিয়া মিচিকিয়াই মিচিঙক মিচিঙে মিচিঙেই মিচিঙৰ মিছন মিছলীয়া মিছা মিছাই মিছাকৈ মিছাতে মিছাতেই মিছামাছ মিছামিছি মিছি মিজো মিজোৰাম মিট মিটাৰ মিটাৰমান মিটাৰলৈকে মিঠা মিঠাই মিঠাইবোৰৰ মিঠাকৈ মিঠাতেল মিঠৈ মিডিয়াত মিডিয়াৱিকি মিত মিতিৰ মিতিৰৰ মিত্ৰতা মিত্ৰাক্ষৰ মিত্ৰৰ মিথ্যা মিনতি মিনতিলৈ মিনিটমান মিনিটৰ মিল মিলন মিলনৰ মিলা মিলাই মিলা-প্ৰীতিৰে মিলালে মিলি মিলিছে মিলিত মিলিব মিলিল মিল্টন মিশলাই মিশ্যন মিশ্যনে মিশ্যনৰ মিশ্যনৰিৰ মিশ্ৰণ মিশ্ৰাৰ মিষ্ট মিষ্ঠ মিস্ত্ৰীয়ে মিস্ত্ৰীৰ মিহলাই মিহলি মিহিকৈ মিৰি মীত মীন মীমাংসা মীমাংসাৰ মীয়া মুই মুকলি মুকলিউঃ মুকলি মুকলিকৈ মুকলিমূৰীয়া মুকুট মুকুটিটো মুকুণ্ড মুকুতা মুকুতাই মুকুতাৰ মুকুন্দ মুকুল মুক্ত মুক্তধাৰা মুক্তভাৱে মুক্তি মুক্তিযোদ্ধা মুক্তিেশ্বৰ মুক্তিৰ মুখ মুখকেইখন মুখখন মুখখনি মুখখনেৰে মুখত মুখতেই মুখপাত্ৰ মুখলৈ মুখস্থ মুখা মুখাবোৰ মুখাবোৰৰ মুখাশিল্প মুখাসমূহ মুখাৰ্জীৰ মুখাৱয়ব মুখি মুখিতা মুখিয়াল মুখিহে মুখিয়াল মুখুৰ্য্যা মুখুৰ্য্যাৰ মুখে মুখেদি মুখেৰে মুখ্য মুখ্যতঃ মুখ্যমন্ত্ৰী মুখৰ মুখৰপৰা মুখৰোচক মুগা মুগ্ধ মুগ্ধবোধ মুচি মুচ্ মুচ্কচ্ মুচৰ মুছলমান মুছলমানসকলে মুছলমানে মুছলমানৰ মুছলিম মুছলীম মুছলীয় মুঠ মুঠতে মুঠি মুঠিত মুঠেই মুঠেও মুণ্ড মুণ্ডক মুণ্ডন মুদি মুদিলে মুদীৰ মুদুলি মুদোঁ মুদ্ৰণ মুদ্ৰণযোগ্য মুদ্ৰা মুদ্ৰাক মুদ্ৰাব্যৱস্থাৰ মুধচ মুধে মুনি মুনিকৈ মুনিসকল মুনিহ মুনিহে মুনীন্দ্ৰ মুন্ধাৰ মুন্ধাৰে মুন্না মুমূৰ্ষু মুম্বাইত মুম্বাইৰ মুল মুলাকাত মুলুক মুষলধাৰ মুষ্টিমেয় মুষ্টিমেয়কেইজনৰ মুহাম্মদৰ মুহি মুহিছে মুহিব মুহূৰ্ত মুহূৰ্তকতে মুহূৰ্তত মুহূৰ্ততে মুহূৰ্তৰ মুৰকে মুৰব্বী মুৰাৰি মুৰুলিৰ মুৰে মুৰেকপালে মূৰ্খ মূৰ্খই মূৰ্খও মুৰ্গী মুৱা মুৱেই মুৱেইনে মূক মূকাভিনয় মূছকঁছ মূঢ়া মূঢ়ি মূদং মূধচ মূধচৰ মূধা মূল মূলক মূলগাভৰু মূলত মূলতঃ মূলধন মূলাঈশ্বৰে মূলাগাঁওত মূলীয়া মূলে মূলো মূল্য মূল্যতে মূল্যৱান মূল্যবৃদ্ধি মূল্যবোধ মূল্যাঙ্কন মূল্যৰ মূল্যৱান মূষিক মুহূৰ্তবোৰত মূৰ মূৰকত মূৰটো মূৰটোৰে মূৰত মূৰতে মূৰতেই মূৰমৰিবৰ মূৰলী মূৰীয়া মূৰে মূৰ্খ মূৰ্খক মূৰ্খহঁতেনো মূৰ্খামি মূৰ্খামিকে মূৰ্খালি মূৰ্ছনা মূৰ্ছা মূৰ্তি মূৰ্ধন্য মূৰৰ মৃগ মৃগপহু মৃগয়া মৃগাংগ মৃণালিনী মৃণালিনীৰ মৃণ্ময় মৃতকৰ মৃত্যু মৃত্যুও মৃত্যুতকৈ মৃত্যুদণ্ড মৃত্যুবৰণ মৃত্যুবৰ্ষ মৃত্যুমুখত মৃত্যুলৈ মৃত্যুৰ মৃত্যুৱে মৃদং মৃদু মৃৎশিল্প মেইতেই মেইনাৰ্ড মেইনৰ মেইল মেকিং মেকুৰী মেকুৰীটো মেকুৰীটোলৈকে মেকুৰীয়ে মেকুৰীৰ মেক্ৰ মেখেলা মেঘ মেঘক মেঘত মেঘাচ্ছন্ন মেঘালয়ে মেঘালয়ৰ মেঘালয়ৰপৰা মেঘে মেচিনৰ মেজ মেজখন মেজমেলৰপৰা মেজি মেজিক মেজৰ মেট মেটাৱিকি মেটাৱিকিত মেটেকা মেট্ৰ মেট্ৰিক মেডাম মেডিকেল মেণ্টেল মেণ্টৰশ্বিপ মেণ্ডেল মেণ্ডেলা মেথা মেথিউছৰ মেথীগুটি মেধি মেফি মেমচা মেমাৰি মেমেৰা মেম্বাৰ মেয়ে মেয়েৰ মেল মেলা মেলাত মেলাহিবাটিটোত মেলাৰ মেলাৰপৰা মেলি মেলিছে মেলিব মেলিবলৈ মেলিবা মেলিয়েই মেলিলে মেলিলেই মেলে মেলেঙত মেলেৰিয়া মেষ মেষদাহ মেৰা মেৰাই মেৰামত মেৰামতি মেৰামতৰ মেৰি মেৰিটেল মেৰিলিন মেৰী মেৰুত মেৰুদণ্ড মৈত মৈথিলি মৈদা মৈদাখন মৈদাত মৈদান মৈদাম মৈদামটোও মৈদাৰে মোক মোকলা মোকলাই মোকলাব মোকাবিলা মোকালালো মোকেই মোকো মোকৰ্দমা মোখোৰা মোগল মোগাল মোঙোণা মোটা মোটামুটি মোটে মোডীদেৱে মোতকৈ মোত্ মোদী মোদীয়ে মোধোৰ মোনোভাৱ মোবাইলত মোমাই মোমাইদেউৰ মোমায়ে মোল মোলে মোলৈ মোল্ডৰ মোহ মোহন মোহনদাস মোহনভোগ মোহনিদ্ৰা মোহনী মোহনীয় মোহাচ্ছন্ন মোহায় মোহাৰ মোৰ মোৰও মোৰে মোৰেই মোৰেনো মোৰো মৌখিক মৌচুমী মৌজাতো মৌজাদাৰ মৌজাদাৰস্ব মৌজাদাৰে মৌজাদাৰৰ মৌজালৈ মৌজাৰ মৌন মৌনতা মৌলিক ম্প ম্পা ম্পি ম্পী ম্পু ম্পূ ম্পে ম্পৈ ম্পো ম্পৌ ম্যাজিষ্ট্ৰেটৰ ম্যাদী ম্যানমাৰৰ ম্ল ম্লা ম্লি ম্লী ম্লু ম্লূ ম্লে ম্লৈ ম্লো ম্লৌ ম্ৰিয়মাণ মৎস্য মৰ মৰণ মৰণ মৰণদশা মৰণশীল মৰণা মৰণে মৰণোত্তৰ মৰণোত্তৰভাবে মৰণোত্তৰভাৱে মৰদলোকতো মৰম মৰমত মৰমতে মৰমলগা মৰমিয়াল মৰমে মৰমেৰে মৰমো মৰমৰ মৰমৰ মৰলী মৰসাহ মৰহি মৰা মৰাই মৰাটো মৰাণ মৰাণস্থিত মৰাতকৈ মৰাদি মৰাপাট মৰামৰি মৰাৰ মৰি মৰিগাঁও মৰিচ মৰিছিল মৰিছোঁ মৰিতেও মৰিব মৰিবই মৰিবলৈ মৰিমুজি মৰিয়াই মৰিয়াত মৰিল মৰিল মৰিলে মৰিশালীৰ মৰিষণ মৰীচিকা মৰুভূমিৰ মৰূদ্যান মৰে মৰে মৰোণত্তৰ মৰ্ত্য মৰ্মে মৰ্যাদা মৰ্য্যাদা যঁতৰ যঁতৰত যক্ষিনী যক্ষ্মা যজ্ঞ যতন যতনাই যতনে যতনেৰে যতি যতিইনো যতীন্দ্ৰনাথ যতে যত্ন যত্নত যত্নতেই যথা যথাঃ যথাত যথাবিহিত যথাসময়ত যথাসাধ্য যথেষ্ট যথেষ্টসংখ্যক যথেষ্টসৎখ্যক যথোচিত যদি যদিও যদিওবা যদিহে যদু যদুমণি যদুয়ে যদ্যপি যন্ত্ৰ যন্ত্ৰই যন্ত্ৰটো যন্ত্ৰটোক যন্ত্ৰটোৰ যন্ত্ৰটোৱে যন্ত্ৰণা যন্ত্ৰণাত যন্ত্ৰণাদায়ক যন্ত্ৰণাৰ যমজ যমদুতে যমভাবি যমুনা যমুনাৰ যমৰ যশস্যা য়গৰাকী য়াই য়াৰলুংগ য়ুৰোপীয় য়ে য়েই য়েটচ য়েটচে য়ো যায় যায়গ্গা যায়বা যায়বেক যাও যাওঁ যাওঁগৈ যাওঁতা যাওঁতে যাওঁতেই যাওঁতেও যাওঁহঁক যাওক যাওঁতে যাক যাকে যাগ যাচ যাচি যাচিছিল যাচিলোঁ যাচে যাঠি যাতনা যাতা যাতায়াত যাতায়াতৰ যাতে যাত্ৰা যাত্ৰাই যাত্ৰাও যাত্ৰাওৱালাৰ যাত্ৰাগানৰ যাত্ৰাত যাত্ৰাৰ যাত্ৰী যাত্ৰীগৰাকী যাত্ৰীসকল যাত্ৰীৰ যাত্ৰীৰে যাদু যাদুকৰ যান যাপন যাপনত যাব যাবই যাবও যাবগই যাবগৈ যাবলৈ যাবলৈহে যাবা যাবিহি যাবে যাবৰ যাম যামগৈ যামহঁক যামহি যামেমা যায় যায় যায়ো যায় যাযাবৰ যাহ যাহা যাহাৰ যাৰ যাৱ যাৱতীয় যিকি যিকেইখন যিকোনো যিখন যিখনে যিখিনি যিজন যিজনে যিটো যিটোজনে যিটোৱে যিতোৱে যিদিনা যিদৰে যিপিনেই যিবিলাক যিবিলাকক যিবোৰ যিবোৰৰ যিমত যিমান যিমানকেইটা যিমানখিনি যিমানে যিমানেই যিয়ে যিসকল যিসকলে যিহকে যিহতে যিহত্তক যিহেতু যুঁজ যুঁজত যুঁজি যুঁজিলে যুঁৱলি যুকিয়াই যুক্ত যুক্তি যুক্তিকৰ যুক্তিকৰভাৱে যুক্তিত যুক্তিপ্ৰস্থান যুক্তিয়ে যুক্তিসংগত যুক্তিৰ যুক্তিৰে যুক্তৰাষ্ট্ৰ যুক্তৰাষ্ট্ৰত যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ যুগ যুগত যুগতো যুগমীয়া যুগল যুগান্তকাৰী যুগান্তৰ যুগান্তৰলৈ যুগুত যুগ্ম যুগৰ যুটীয়া যুটীয়াভাৱে যুদ্ধ যুদ্ধক্ষেত্ৰত যুদ্ধত যুদ্ধা যুদ্ধৰ যুৰি যুৰিয়ো যুৱ যুৱক যুৱকগৰাকী যুৱকৰ যুৱতী যুৱতীগৰাকী যুৱলিৰেই যুৱাৰ যেই যেখনে যেতিয়া যেতিয়াই যেতিয়ালৈকে যেতিয়াহে যেতিয়াৰপৰা যেতেক যেন যেনও যেনি যেনে যেনেকুৱা যেনেকৈ যেনেদৰে যেবে যেবে যেমন যৈতে যোগ যোগত যোগদান যোগদানৰ যোগনিয়াৰ যোগাই যোগাত্মক যোগান যোগাব যোগাযোগ যোগাৰ যোগিনী যোগী যোগেদি যোগেদিও যোগেদিয়ে যোগেশ্বৰহৈ যোগ্য যোগ্যতাটো যোগ্যতাৰ যোগ্যতাৰেই যোগ্যৱান যোজন যোজনা যোজনাৰ যোদ্ধা যোৰ যোৰকৈ যোৰহাট যোৰহাটক যোৰহাটত যোৰহাটৰ যোৰহাতকৈ যোৰা যোৰে যোৱা যোৱাঁ যোৱাই যোৱা যোৱাও যোৱাকে যোৱাকৈ যোৱাটো যোৱাত যোৱাবিলাকৰ যোৱাহঁক যোৱাহে যোৱাৰ যৌথ যৌথভাবে যৌন যৌনগন্ধী যৌবন যৌৱন যৌৱনা যৌৱনৰ যৎপৰোনাস্তি যৱনিকা লংকাৰ লংকেশ্বৰে লউঃ ল লওঁ লওঁতা লওঁতে লওঁতেই লওক লকাই লক্ লক্ষণ লক্ষণসমূহ লক্ষণীয় লক্ষ্মী লক্ষীমপুৰ লক্ষেৰে লক্ষ্মণ লক্ষ্মণাৱতী লক্ষ্মী লক্ষ্মীনন্দন লক্ষ্মীনাথ লক্ষ্মীবিলাস লক্ষ্মীৰ লক্ষ্মীৱন্ত লক্ষ্য লক্ষ্যটো লক্ষ্যৰ লক্ষ্যৰে লখিমপুৰ লখিমপুৰলগীয়া লখিমী লগত লগততো লগতহে লগতে লগনীয়া লগলগাই লগলাগি লগলৈ লগা লগাঁৱতে লগাই লগাইছ লগাইছা লগাইছিল লগাইছিললগীয়া লগাইছিলহি লগাইহে লগাওঁ লগাত লগাদি লগাব লগায় লগালে লগাৰ লগি লগীয়া লগীয়াত লগুণ লগুণদিয়নী লগুৱা লগুৱাটো লগুৱালি লগুৱাৰ লগে লগেভাগে লগোৱা লগ্নৰ লগৰ লগৰটো লগৰটোক লগৰবোৰৰ লগৰীয়া লগৰে লঘু লঘুক্তি লঘুকৰণ লঘোন লঘোনে লঙ্কা লঙ্ঘিত লচিমীয়া লচিমীয়াই লচিমীয়াক লচিমীয়াৰ লচিমীৰ লজ্জা লজ্জাশীলা লজ্জাহৰণ লজ্জিত লটংপটং লড়ি লণ্ড লণ্ডনত লণ্ডনলৈ লণ্ডনৰ লতা লতাটি লথৌ লপা লফা লবংগৰ ল’বলৈ লবেজান লবো লভি লভিছিল লভিছে লভিবা লভিবাঁ লভিলে লমতিৰ লমহেঁ লম্ফ লম্বোদৰ লম্বোদৰসকলৰ লম্ভিছে লম্ভিব লয় লয়া ল’লে ল’লোঁ লহঁক লহকৰ লহি লহিয়াবলৈ লহেঁতেন লাই লাইক লাইগ্গা লাইচেন্স লাইছেন্সৰ লাইফ লাইব্ৰেৰীত লাইভ লাও লাওখোলাৰে লাওচে লাওটো লাওপানীক লাওপানীৰে লাকটু লাখ লাখুটি লাগ লাগক লাগতিয়াল লাগি লাগিছ লাগিছহি লাগিছা লাগিছিল লাগিছে লাগিছেনে লাগিছো লাগিছোহঁক লাগিব লাগিবও লাগিবনে লাগিবলৈ লাগিবৰ লাগিল লাগিলহেঁতেন লাগিলা লাগিলে লাগু লাগে লাগেনে লাগেনো লাগেলে লাগ্ৰেঞ্জ লাচনি লাচিত লাচিতে লাছে লাজ লাজকুৰীয়া লাজত লাজমী লাজমীয়ে লাজমীৰ লাজুকা লাজে লাজেৰে লাজৰ লাঞ্ছনা লাঞ্ছনাত লাটিমতাক লাঠি লাঠুৱাক লাড়ু লাড়ুটোৰ লাডু লাথুটি লাদে লানি লানীৰ লাভ লাভক লাভচ্ লাভছ লাভছ্ লাভত লাভৰ লাভৱান লাভৱান্বিত লাম লালকাল লালন লালসাহীন লালসাৰ লালিত লালিতা লাহ লাহকৈ লাহি লাহে লাহেকৈ লাহোৰত লাহৰী লাৰু লাৱণ্য লাৱণ্যই লিংক লিংকটোত লিংকত লিংকন লিংকৰ লিংগ লিংগসমতা লিও লিওনাৰ্ড লিক লিকচৌ লিকি লিকে লিক্চৌৰ লিখকলৈ লিখন লিখনি লিখনিসমূহ লিখনিৰে লিখনে লিখনৰ লিখা লিখাৰ লিখি লিখিছিল লিখিছিলোঁ লিখিছে লিখিছোঁ লিখিত লিখিব লিখিবলৈ লিখিম লিখিলেই লিখিলেহেঁতেন লিখে লিখোঁতা লিখোঁতে লিগিৰী লিগিৰীহঁত লিগিৰীৰ লিঙ্গ লিঙ্গৰাজ লিজেণ্ড লিনান লিপ লিপি লিপিকা লিপিবদ্ধ লিপিৰে লিপ্ত লিপ্যন্তৰ লিমিটেডৰ লিয়ে লিষ্ট লিৰ লিৰিকি লীয়া লীলা লীলাৰ লীৰ লুইত লুইতৰ লুইপা লুক লুকা লুকাই লুকাভাকু লুকি লুকুওৱাৰ লুকুমাই লুকুমাইবাসী লুকুৱাই লুকুৱাওক লুচি লুট লুটনি লুটি লুটিবলৈ লুটিয়াই লুডু লুণীয়া লুণ্ঠন লুতুৰি লুথাৰ লুপথুপ লুভীয়া লুুতুৰ লুৰলুৰিয়া লুৰি লুৰিণ লুৰিণজ্যোতি লুৰিণদাই লুৰিণে লেই লেইচকেপ লেও লেওটো লেকাম লেখ লেখক লেখকৰ লেখন লেখনী লেখা লেখাই লেখাটো লেখাপঢ়া লেখাৰ লেখাৰুৰ লেখি লেখিকা লেখিব লেখীয়া লেখেৰে লেখৰ লেগৈ লেচন লেছেৰি লেজতো লেজাৰ লেজাৰৰ লেজিছলেটিভ লেঞ্চ লেটাৰ লেটি লেঠা লেঠা লেডি লেতেৰা লেন লেনদেনৰ লেনাদেনা লেনিনকৰো লেনিয়াই লেপ লেপোৱা লেভেল লেমটেম লেম্প লেলাউটি লেশমাত্ৰ লেশমান লেহে লেহেম লেহেমকৈ লেহেমী লেৰাইট লেৰে লেৰেলা লৈংগিক লৈকে লৈছিল লৈছে লৈছোঁ লৈনো লৈয়া লোঁ লোঁচন লোক লোকক লোককৃষ্টি লোককে লোককো লোকগাথা লোকগীত লোকচক্ষুৰপৰা লোকচান লোকজনে লোকত লোকনৃত্য লোকপাল লোকপিয়ল লোকপিয়লত লোকপ্ৰিয়ল লোকবিশ্বাস লোকলৈ লোকসংগীত লোকসংগীততে লোকসংগীতসমূহৰ লোকসংগীতৰ লোকসংগীতৰো লোকসকল লোকসকলক লোকসকলে লোকসকলৰ লোকসভা লোকসভাৰ লোকসলক লোকাৰণ্য লোকে লোকেই লোকেনাথ লোকেলব লোকেলবৰ্ড লোকেশ্বৰ লোকেশ্বৰে লোকেৰ লোকো লোকৰ লোকৰপৰা লোচন লোটা লোটাটো লোটাটোৰ লোটাত লোটাসৰি লোটে লোটোকৰী লোড লোণ লোতে লোন লোপ লোভ লোভত লোভতেই লোভে লোভৰ লোমা লোমে লোলুপ লোহমেনৰ লোহাবৰ লোহি লোহিডঙৰা লোহিত লোৰ লোৰে লোৱা লোৱাকে লোৱাটো লোৱাত লোৱাদি লোৱাৰ লৌহিত্য ল্লিছ লৰক লৰদিলে লৰফৰ লৰমাৰি লৰমাৰে লৰা লৰাই লৰাইহে লৰাক লৰাকাল লৰাছোৱালীৰে লৰাটো লৰাটোক লৰাটোৰ লৰাটোৱে লৰাব লৰামতীয়া লৰালৰি লৰালৰিকৈ লৰাহঁত লৰাৰ লৰাৰজা লৰাৰে লৰি লৰিকৈ লৰিব লৰিল লৰুৱাই লৰে লৰেঞ্চ লৰ্ লৱণ শঁতাই শংকিত শংকু শংকৰ শংকৰদেৱ শংকৰদেৱে শংকৰদেৱৰ শংকৰবৰ শংকৰাচাৰ্যই শংকৰাচাৰ্য্ই শংকৰৰ শংখ শংখবাজক শইকীয়া শইকীয়াই শইকীয়াইক শইকীয়াও শইকীয়ায়ো শকত শকুন্তলা শক্তি শক্তিক শক্তিমান শক্তিশালী শক্তিৰ শক্তিৰে শকৰ শঙ্কলাদিত শঙ্কলাদিবৰ শঙ্কলে শঙ্কা শঙ্কৰ শঙ্কৰক শঙ্কৰদেৱ শঙ্কৰদেৱক শঙ্কৰদেৱে শঙ্কৰদেৱেে শঙ্কৰদেৱৰ শঙ্কৰাচাৰ্য্যৰ শঙ্কৰে শঙ্কৰৰ শঙ্খবাজক শচীৰ শতকৰা শতফুল শতফুলৰ শতবাৰ্ষিকী শতবৰ্ষ শতবৰ্ষৰ শতাংশ শতাধিক শতাব্দী শতাব্দীৰ শতিকা শতিকাজুৰি শতিকাত শতিকামানত শতিকামানতে শতিকাৰ শত্ৰু শত্ৰুক শত্ৰুৰ শদিয়া শদিয়াক শদিয়াত শদিয়াবাসীৰ শদিয়ালৈ শদিয়াৰ শনিবাৰ শনিবাৰটোলৈ শনিবাৰে শনিৰ শনিৰে শপত শপনি শবদ শব্দ শব্দও শব্দকোষ শব্দটো শব্দটোকে শব্দবোৰ শব্দসংখ্যা শব্দৰ শব্দৰে শয়ন শয়নে শয্যাগত শয্যাশায়ী শলাগ শলাগণি শলাগণী শলাদি শলিতা শল্য শষ্য শষ্যাৰ শস্ত্ৰ শস্য শহুৰ শহুৰদেউতাৰ শহুৰৰ শাওণ শাওণত শাওণৰ শাক শাকমুঠি শাক্ত শাক্তপন্থী শাকৰ শাড়ীখনত শাণিত শান্ত শান্তভাৱে শান্তা শান্তি শান্তিছায়া শান্তিনিকেতনত শান্তিনিকেতনলৈ শান্তিনিকেতনৰ শান্তিপূৰ্ণ শান্তিপ্ৰিয়া শান্তিপ্ৰিয়াক শান্তিপ্ৰিয়াৰ শান্তিবাদত শান্তিৰ শান্তিৰক্ষী শাপ শাপত শাপমোচন শাল শালত শালমাৰা শালস্তম্ভ শালি শালিকা শালিকী শালী শালৰ শাশুক শাশুৰীত শাশ্বত শাস শাসক শাসকসকলৰ শাসকীয়পক্ষৰ শাসন শাসনকালত শাসনকাৰ্য শাসনবিভাগ শাসনবিভাগক শাসনবিভাগৰ শাসনভাৰ শাসনাধীন শাসনে শাসনৰ শাসিত শাস্তি শাস্ত্ৰ শাস্ত্ৰই শাস্ত্ৰত শাস্ত্ৰীয় শাস্ত্ৰীৰ শাহটো শাহু শাহুবোৰ শাহুৱে শাৰদোৎসব শাৰীত শাৰীলৈ শাৰীৰ শাৰীৰিক শাৰীৰিকভাৱে শিকক শিকন শিকনি শিকনিত শিকলি শিকা শিকাই শিকাইছিল শিকাব শিকাবলৈ শিকাম শিকালে শিকাৰ শিকি শিকিছিল শিকিছিলোঁ শিকিব শিকিবলৈ শিকিবা শিকিয়া শিকিয়েই শিকিলে শিকিলোঁ শিকে শিকোঁ শিকোৱা শিকোৱাতো শিকোৱাৰ শিকোৱা শিক্ষক শিক্ষকক শিক্ষকগৰাকী শিক্ষকতা শিক্ষকতাৰ শিক্ষকে শিক্ষকৰ শিক্ষণ শিক্ষয়িত্ৰী শিক্ষয়িত্ৰীগৰাকী শিক্ষা শিক্ষাগত শিক্ষাগুৰু শিক্ষাত শিক্ষাদান শিক্ষানুষ্ঠান শিক্ষাবিদ শিক্ষাবিদসকলৰ শিক্ষামূলক শিক্ষাৰ শিক্ষাৰ্থী শিক্ষাৰ্থীক শিক্ষাৰ্থীসকলে শিক্ষাৰ্থীসকলৰ শিক্ষা শিক্ষিত শিখা শিঙত শিঙা শিঙ্গ শিঙ্গেই শিঙৰি শিতলী শিতান শিতানসমূহ শিতানৰ শিথিল শিথিলতা শিপা শিপাই শিপাৰে শিপিনী শিবপ্ৰসাদ শিবপ্ৰসাদে শিবপ্ৰসাদৰ শিবৰাম শিমলু শিয়াল শিয়ালে শিয়ে শিয়ৰ শিল শিলক শিলগুটি শিলঘাটৰ শিলটোৰ শিলত শিলনি শিলাইদহ শিলাইদহত শিলাইদহৰ শিলাবৃষ্টিৰ শিলিখা শিলিখাৰে শিল্প শিল্পই শিল্পকলা শিল্পকৰ্ম শিল্পী শিল্পীগৰাকীৰ শিল্পীজন শিল্পীজনৰ শিল্পীয়ে শিল্পীসকলে শিল্পীসকলৰ শিল্পীৰ শিল্পীৰূপে শিল্পৰ শিলৰ শিশু শিশুক শিশুকালতেই শিশুকে শিশুপালক শিশুপাললৈ শিশুশিল্পী শিশুসকল শিশুসকলক শিশুসকলৰৰ শিশুৰ শিশুৰাম শিশুৰামক শিশুৰামে শিশুৰামেও শিশুৰামো শিশুৰামৰ শিশুৱে শিষ্ট শিষ্য শিষ্যক শিষ্যৰ শিহৰ শিৰ শিৰণত শিৰনত শিৰশ্ছেদ শিৰাভৰণ শিৰে শিৰোধাৰ্য্য শিৰোনাম শিৰোনামৰ শিৰোমণি শিৱ শিৱক শিৱদ শিৱপ্ৰসাদ শিৱপ্ৰসাদক শিৱপ্ৰসাদে শিৱপ্ৰসাদৰ শিৱসাগৰ শিৱসাগৰত শিৱসাগৰীয়া শিৱসাগৰৰ শিৱসিংহই শিৱাজী শিৱৰাত্ৰিত শীঘ্ৰে শীত শীতকালতো শীতকালে শীতল শীতাতপ শীল শীৰে শীৰ্ষ শীৰ্ষক শীৰ্ষত শুং শুংগ শুই শুইপৰা শুকলতি শুকাই শুকান শুকাবলৈ শুকাল শুকুলা শুকুৰবাৰ শুকুৱাই শুকুৱাব শুক্ল শুক্লা শুক্ৰবাৰ শুক্ৰবাৰে শুক্ৰেশ্বৰ শুচি শুদা শুদাহাতে শুদ্ধ শুদ্ধই শুদ্ধকৈ শুদ্ধি শুধৰাই শুন শুনক শুনা শুনাইছিল শুনাইছিলনে শুনাইছে শুনাকৈ শুনাত শুনানি শুনি শুনিও শুনিছনে শুনিছিলা শুনিছিলোঁ শুনিছে শুনিছোঁ শুনিব শুনিবলৈ শুনিবা শুনিবানে শুনিয়েই শুনিলে শুনিলেই শুনিলো শুনিহে শুনে শুনো শুনোতা শুনোতে শুব শুবলৈ শুবৰ শুভ শুভকামনা শুভদৰ্শন শুভলগ্ন শুভাকাংক্ষী শুভানুধ্যায়ী শুভাশিস শুভেচ্ছা শুভ্ৰদশনা শুভ্ৰপুষ্পৰ শুভ্ৰবসনা শুভৰাত্ৰি শুশ্ৰদ্ধা শুশ্ৰূষা শুৱনি শুৱনিৰ শুৱলা শূড় শূদ্ৰ শূদ্ৰক শূদ্ৰৰ শূন্য শৃংখলা শৃংখলৰ শৃংগ শৃংগটোৰ শৃংগত শৃঙ্খলা শৃঙ্খলাবোধ শৃঙ্গ শৃতৰংগ শেঁতা শেওঁতা শেতেলি শেনটো শেলাই শেষ শেষত শেষবাৰৰ শেষলৈ শেষলৈকে শেষে শেষেই শেষেৰ শেষৰ শেষৰক্ষা শেষৰখন শেষৰটো শেষৰফালে শেহ শেহত শেহতীয়া শেহতীয়াকৈ শেহতীয়াভাৱে শেহভাগ শেহৰ শেৱা শেৱালি শৈক্ষিক শৈলনগৰী শৈলী শৈলীত শৈলীলৈ শৈলীৰ শৈল্পিক শৈশৱতে শোওঁতা শোওঁতে শোওঁতা শোক শোকত শোকবাণী শোকবাৰ্তা শোকবাৰ্তাৰ শোকে শোকৰ শোচনীয় শোণিতপুৰ শোণিতপুৰৰ শোতাৰে শোধনাগাৰ শোধবোধ শোধলে শোধাই শোভন শোভনধান শোভা শোভাবৰ্ধক শোষক শোষণ শোষণৰ শোষে শোহা শোৱক শোৱনি শোৱনে শোৱা শোৱাছালপিৰাৰ শোৱাপাটী শোৱাপাটীত শোৱাপাটীৰ শোৱাৰ শোৱে শৌচাগাৰ শৌচালয় শ্ব শ্বান্ শ্বাস শ্বাহ শ্বেইকছপীয়েৰ শ্বেতদ্বীপ শ্বেয়াৰ শ্মশানত শ্যামল শ্যামলা শ্যামা শ্ৰেষ্ঠ শ্লীপাৰ শ্লীল শ্লুইচ শ্লেষ্মা শ্লোক শ্লোকটি শ্লোভাকিয়া শ্ৰদ্ধা শ্ৰদ্ধাঞ্জলি শ্ৰদ্ধাভাজন শ্ৰদ্ধাৰ শ্ৰদ্ধাৰে শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰম শ্ৰমতী শ্ৰমদান শ্ৰমিক শ্ৰাদ্ধ শ্ৰাব্য শ্ৰাৱণগাথা শ্ৰী শ্ৰীকৃষ্ণ শ্ৰীকৃষ্ণকান্ত শ্ৰীকৃষ্ণচন্দ্ৰ শ্ৰীকৃষ্ণৰ শ্ৰীক্ষেত্ৰ শ্ৰীচৰণ শ্ৰীনিকেতন শ্ৰীপতি শ্ৰীপ্ৰমোদচন্দ্ৰ শ্ৰীবিজয়কৃষ্ণ শ্ৰীবিষয়চন্দ্ৰ শ্ৰীভেমপুৰীয়া শ্ৰীমতী শ্ৰীমন্ত শ্ৰীমান শ্ৰীযুক্ত শ্ৰীযুত শ্ৰীল শ্ৰীলংকা শ্ৰীলংকাত শ্ৰীলংকান শ্ৰীলংকাৰ শ্ৰীলঙ্কাৰ শ্ৰীশ্ৰী শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱ শ্ৰুতি শ্ৰুতিপ্ৰস্থান শ্ৰেণী শ্ৰেণীকোঠাত শ্ৰেণীত শ্ৰেণীবিভক্ত শ্ৰেণীলৈ শ্ৰেণীলৈকে শ্ৰেণীসমূহ শ্ৰেণীসমূহৰ শ্ৰেণীৰ শ্ৰেণীৰে শ্ৰেয়াছ শ্ৰেষ্ঠ শ্ৰেষ্ঠতা শ্ৰেষ্ঠতাৰ শ্ৰোতা শ্ৰোতাই শ্ৰোতাক শ্ৰোতাসকলক শ্ৰৱণ শ্ৰৱণা শৰণ শৰণত শৰণাপন্ন শৰণাৰ্থী শৰত শৰতৰ শৰাই শৰাইঘাটৰ শৰাধ শৰাধে শৰীৰ শৰীৰটো শৰীৰটোক শৰীৰেও শৰীৰৰ শৰ্মা শৰ্মাই শৰ্মাৰ শৰ্য্যাশায়ী শৰৎ শৰৎকালত শৱটীৰ শৱটো শৱদ শৱদে ষড়যন্ত্ৰৰ ষড়্ ষষ্ঠ ষষ্ঠগৰাকী ষষ্ঠীৰ ষাঁড় ষাঠি ষাঠি ষাঠিজোপা ষাণ্মাসিক ষাৰ ষাৰি ষোড়শ ষোল ষোল্ল ষ্ট ষ্টাম ষ্টাৰ ষ্টিভ ষ্টিভেন ষ্টিলত ষ্টুডিঅ ষ্টেচন ষ্টেচনত ষ্টেচনতে ষ্টেচনলৈ ষ্টেট ষ্টেটক ষ্ট্ৰিকলেণ্ডৰ ষ্টৰৰ ষ্ঠ ষ্ণ সঁচ সঁচা সঁচাই সঁচাকৈ সঁচাকৈয়ে সঁচানে সঁচায়ে সঁচাসঁচিকৈয়ে সঁজাতী সঁজুলি সঁজুলিবোৰৰ সঁজুলিসমূহ সঁজুলিৰ সঁজূলি সঁজূলিহে সঁঠা সঁপি সঁহাৰি সংকট সংকটৰ সংকতত সংকলন সংকলনত সংকলনৰ সংকল্প সংকীৰ্তনা সংকেত সংকোচ সংকোচে সংক্ষিপ্ত সংক্ষিপ্তভাৱে সংক্ষিপ্তসংক্ৰান্তীয় সংক্ষেপ সংক্ষেপতে সংক্ৰমণ সংক্ৰান্ত সংক্ৰান্তি সংক্ৰান্তিৰ সংক্ৰান্তিৰসংখ্যকে সংক্ৰান্তীয় সংকৰদেৱে সংখ্যক সংখ্যা সংখ্যায় সংখ্যাগৰিষ্ঠ সংখ্যালঘু সংখ্যালঘুসকলৰ সংখ্যাৰ সংগ সংগঠক সংগঠন সংগঠনৰ সংগঠিত সংগতি সংগমত সংগহিত সংগাতটোৰ সংগী সংগীত সংগীতজ্ঞ সংগীতটো সংগীতপ্ৰাণ সংগীতসমূহ সংগীতসমূহক সংগীতসমূহত সংগীতসমূহৰ সংগীতা সংগীতো সংগীতৰ সংগীনি সংগীসকল সংগীসকলৰ সংগীৰে সংগোপনে সংগ্ৰম সংগ্ৰহ সংগ্ৰহক সংগ্ৰহত সংগ্ৰহালয় সংগ্ৰহালয়ো সংগ্ৰহৰ সংগ্ৰাম সংগ্ৰামত সংগ্ৰামী সংগ্ৰামেই সংগ্ৰামৰ সংগ্ৰাম সংঘই সংঘটিত সংঘবদ্ধ সংঘাত সংঘাতো সংঘৰ সংঘৰ্যলৈ সংঘৰ্ষ সংঘৰ্ষই সংঘৰ্ষত সংঘৰ্ষপীড়িত সংজ্ঞা সংবাদ সংবিধান সংবিধানখন সংবিধানত সংবিধানে সংবিধানৰ সংবেদনশীল সংমিশ্ৰণত সংযত সংযম সংযমত সংযমী সংযুক্ত সংযোগ সংযোগসমূহ সংযোগী সংযোগৰ সংযোজন সংলাপহীন সংলাপৰ সংশয় সংশোধন সংশোধনী সংশোধনীৰ সংশোধনৰ সংশ্লিষ্ট সংশ্লেষণ সংসদ সংসদকলৰ সংসদত সংসদসকলৰ সংসদীয় সংসাৰ সংসাৰত সংসাৰী সংসাৰে সংসাৰৰ সংস্কাৰ সংস্কাৰক সংস্কাৰেই সংস্কৃত সংস্কৃতকে সংস্কৃতজ্ঞ সংস্কৃতত সংস্কৃতি সংস্কৃতিক সংস্কৃতিত সংস্কৃতিয়ে সংস্কৃতিৰ সংস্কৃতিৰসকলসকলে সংস্কৰণ সংস্কৰণৰ সংস্থা সংস্থাই সংস্থান সংস্থাপিত সংস্থাৰ সংস্পৰ্শলৈ সংস্বভাৱৰ সংহত সংহতি সংহতিত সংহতিয়ে সংহতিয়েহে সংহতিলৈ সংহতিৰ সংহতিৰে সংৰক্ষণ সংৰক্ষণৰ সংৰক্ষিত সংৰচনসকলকো সংৰচনসকলসকলকোসকলে সইত সউৱা সকল সকলক সকলকো সকললৈ সকলে সকলেই সকলেও সকলেহে সকলো সকলোকে সকলোত সকলোতকৈ সকলোতে সকলোপ্ৰকাৰ সকলোপ্ৰকাৰে সকলোফালে সকলোবিলাক সকলোবোৰ সকলোলৈ সকলোলৈকে সকলোৰে সকলোৰেসকলৰ সকলোৱে সকলোৱেই সকলোৱেতো সকলৰ সকলৰো সকাম সকামত সকামে সকাহ সকীয়নি সকীয়া সকীয়াই সকীয়ায় সক্ষম সক্ৰিয় সক্ৰিয়ভাৱে সকৰুণ সখি সখিৰ সখী সগৌৰৱেৰে সঘন সঘনাই সঙ্কল্প সঙ্গত সঙ্গী সঙ্গীতশিল্পী সঙ্গীতা সঙ্ঘ সঙ্ঘৰ সচিদানন্দনৰ সচিব সচিবক সচিবলৈ সচিবে সচিবৰ সচিলিম সচেতন সচেতনতা সচ্ছল সচৰাচৰ সজা সজাই সজাগতাৰ সজালে সজাৰ সজোৱা সজ্জনে সজ্জা সজ্জাবোৰ সজ্জাৰ সঞ্চাৰে সঞ্জীৱ সঞ্জীৱনী সঞ্জীৱিত সঠিক সঠিকভাৱে সঠিকভাৱে সতকাই সতত সততে সতাই সতি সতী সতীক সতীত্ব সতীদাহ সত্ সত্তা সত্ত্ব সত্ত্বে সত্ত্বেও সত্য সত্যই সত্যক সত্যজিত সত্যজিৎ সত্যতাও সত্যনাথ সত্যসন্ধা সত্যাগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ সত্যে সত্যৰ সত্ৰ সত্ৰক সত্ৰসমূহ সত্ৰাধিকাৰ সত্ৰাধিকাৰে সত্ৰাধিকাৰৰ সত্ৰৰ সতৰ্ক সতৰ্কতামূলক সতৰ্কবাণী সদনাম সদস্য সদস্যক সদস্যকে সদস্যপদ সদস্যবৃন্দ সদস্যয়েই সদস্যসকল সদস্যসকলে সদস্যসকলৰ সদস্যা সদস্যৰ সদা সদায় সদানন্দ সদায় সদায়ে সদাশিৱ সদিচ্ছা সদ্ সদ্ব্ৰাহ্মণ সদ্ভাবৰ সদ্ভাৱ সদ্ভাৱনা সদ্যোজাত সদ্ৱ্যৱহাৰ সদৰ সদৰি সনক সনা সনাতনকে সন্ততি সন্তান সন্তানক সন্তানটিৰ সন্তানৰ সন্তাষে সন্তুলন সন্তুলিত সন্তুষ্ট সন্তুষ্টিৰ সন্তোষ সন্তোষজনক সন্তোষে সন্তৰ সন্তৰ্পণ সন্তৰ্পণে সন্থা সন্থাই সন্দিকৈ সন্দেহ সন্দেহত সন্দৰ্ভত সন্ধান সন্ধানত সন্ধানী সন্ধানে সন্ধি সন্ধিক্ষণ সন্ধিয়া সন্ধ্যা সন্ধ্যাবেলা সন্ধ্যায় সন্ধ্যাসংগীত সন্ধ্যাৰ সন্নিৱিষ্ট সন্ন্যাস সন্ন্যাসী সন্মত সন্মতি সন্মতিৰে সন্মনীয় সন্মান সন্মানবোধ সন্মানবোধেৰে সন্মানসহকাৰে সন্মানিত সন্মানীয় সন্মানেৰে সন্মানৰ সন্মিলন সন্মিলনত সন্মিলিত সন্মুখ সন্মুখত সন্মুখতেই সন্মুখলৈ সন্মুখীন সন্ন্যাসী সপক্ষে সপত্নীক সপোন সপোনে সপোনৰ সপ্ত সপ্তক সপ্তকাণ্ড সপ্তদশ সপ্তম সপ্তাহ সপ্তাহমান সপ্তাহে সপ্তাহৰ সফতাৰে সফল সফলতা সফলতাৰ সফলতাৰে সবই সবল সবাকে সবাকো সবাহ সবাহত সবাহে সবাৰে সবাৰো সবিশেষ সবে সবৰ সবৰমতী সভা সভাই সভাখন সভাখনৰ সভাত সভাতে সভাপতি সভাপতিক সভাপতিত্ব সভাপতিত্বত সভাপতিয়ে সভাপতিৰ সভাৰ সভ্য সভ্যতা সভ্যতাৰ সভ্যসকলৰ সমকালিক সমকালীন সমকোণত সমগ্ৰ সমজুৱা সমতল সমতলখনত সমতলখনেদি সমতলখনৰ সমতলৰ সমতা সমতাৰ সমনীয়া সমনীয়াশূন্য সমন্ধত সমন্বয় সমন্বয়ক সমন্বয়ত সমন্বয়ৰ সমন্বিতে সমবেদনা সমভাগী সমভূমি সময় সময়কণত সময়খিনি সময়খিনিত সময়ছোৱাত সময়ছোৱা সময়ছোৱাত সময়ছোৱাতে সময়টা সময়ত সময়তহে সময়তে সময়তেই সময়নহ সময়বোৰ সময়ানুৱৰ্তিতা সময়ানুৱৰ্তী সময়ে সময়েই সময়ো সময়ৰ সময়ৰে সমল সমলটোত সমলসমূহৰ সমলেই সমলেৰে সমলৰ সমষ্টি সমষ্টিৰ সমষ্টিৰপৰা সমসাময়িক সমস্ত সমস্বৰে সমস্যা সমস্যাত সমস্যাতো সমস্যাবোৰ সমস্যায় সমস্যাসমূহ সমস্যাসমূহক সমস্যাসমূহৰ সমস্যাৰ সমাজ সমাজক সমাজখন সমাজখনত সমাজত সমাজতান্ত্ৰিক সমাজনীতি সমাজবাদক সমাজবাদী সমাজবিজ্ঞান সমাজলৈ সমাজসেৱক সমাজসেৱাই সমাজহিতৈষী সমাজিক সমাজিকতে সমাজিকে সমাজিকৰপৰা সমাজে সমাজৰ সমাজৰদ্বাৰা সমাজৰো সমাদৃত সমাদৰ সমাধা সমাধান সমাধানকল্পে সমাধানৰ সমাধি সমাধিক্ষেত্ৰ সমাধিক্ষেত্ৰখনত সমাধিক্ষেত্ৰত সমান সমানভাবে সমান্তৰালকৈ সমাপন সমাপিত সমাপ্ত সমাপ্তং সমাপ্তি সমালোচক সমালোচনা সমালোচনাৰ সমালোচিকা সমাহাৰ সমাহিত সমাহৰণ সমাৰ সমাৱেশ সমাৱেশক সমাৱেশেৰে সমাৱৰ্তনে সমাৱৰ্তনৰ সমিতি সমিতিক সমিতিখন সমিতিত সমিতিয়ে সমিতিৰ সমিতিৰদ্বাৰা সমিধান সমীচীন সমীপত সমীৰণ সমুখ সমুখত সমুখতে সমুখলৈকে সমুখৰ সমুদ্ৰ সমুদ্ৰত সমুপাগতঃ সমূলি সমূলী সমূহ সমূহক সমূহত সমূহলৈ সমূহীয়াভাৱে সমূহে সমূহো সমূহৰ সমূহৰো সমৃদ্ধ সমৃদ্ধি সমৃদ্ধিশালী সমৃদ্ধৰ সমে সম্পত্তি সম্পত্তিৰ সম্পদ সম্পদেৰে সম্পদো সম্পদৰ সম্পন্ন সম্পাদক সম্পাদকৰ সম্পাদনা সম্পাদনাৰ সম্পাদনাৰে সম্পাদিত সম্পূৰ্ণ সম্পূৰ্ণং সম্পূৰ্ণকৈ সম্পূৰ্ণভাৱে সম্পূৰ্ণৰূপে সম্প্ৰচাৰ সম্প্ৰচাৰিত সম্প্ৰদায়ক সম্প্ৰদায়তে সম্প্ৰদায়সমূহৰ সম্প্ৰদায়ৰ সম্প্ৰসাৰণ সম্প্ৰসাৰিত সম্প্ৰীতি সম্প্ৰীতিৰ সম্পৰ্ক সম্পৰ্কটো সম্পৰ্কিত সম্পৰ্কে সম্বন্ধ সম্বন্ধটো সম্বন্ধীয় সম্বন্ধে সম্বোধন সম্বোধনটো সম্বৰণ সম্বৰ্দ্ধনা সম্ভাষণ সম্ভাৰেৰে সম্ভাৰৰ সম্ভাৱনা সম্ভাৱনাই সম্ভাৱনাও সম্ভাৱনাৰ সম্ভাৱনাৰে সম্ভাৱ্য সম্ভেদ সম্ভ্ৰান্ত সম্ভৱ সম্ভৱতঃ সম্ভৱা সম্মান সম্মিলনী সম্যক সম্ৰাট সমৰ সমৰ্থ সমৰ্থক সমৰ্থন সমৰ্থনত সমৰ্থনৰ সমৰ্থিত সমৰ্পণ সযতনে সলনা সলনি সলনিত সলসলীয়াকৈ সলাই সলাব সলিল সলোৱা সশস্ত্ৰসহকাৰে সস্তা সস্তাত সস্তীয়া সস্ত্ৰীক সহকাৰী সহকাৰে সহজ সহজতে সহজভাৱে সহজে সহজেই সহধম্মিণীয়ে সহধৰা সহধৰ্মিণীৰ সহধৰ্মিনী সহধৰ্মিনীৰে সহন সহনশীলতা সহনীয়া সহমত সহমৰ্মিতা সহমৰ্মী সহযাত্ৰী সহযাত্ৰীস্বৰূপ সহযাত্ৰীৰ সহযোগ সহযোগত সহযোগিতা সহযোগিতামূলক সহযোগিতাৰ সহযোগিতাৰে সহযোগী সহস্ৰবাৰ সহস্ৰাধিক সহানুভূতি সহায় সহায়ক সহায়ত সহায়তা সহায়িকা সহালে সহাৰ সঁহাৰি সহি সহিব সহিলে সাঁকো সাঁচ সাঁচতীয়া সাঁচবঙালী সাঁচিছিলোঁ সাঁচিপাত সাঁচিপাতৰ সাঁজ সাঁতুৰি সাঁতুৰিলোঁ সাঁতোৰ সাঁতোৰা সাঁথৰ সাঁথৰপ্ৰ সাংঘাতিক সাংঘাতিকভাৱে সাংবাদিক সাংবিধানিক সাংসদ সাংস্কৃতিক সাউৎ সাকাৰ সাক্ষাৎ সাক্ষাৎৰত সাক্ষী সাক্ষৰ সাক্ষৰতা সাক্ষৰিত সাগৰ সাগৰত সাগৰতীৰত সাগৰপৃষ্ঠৰ সাগৰৰ সাজ সাজি সাজিব সাজিবলৈ সাজুহৈ সাজোন সাত সাতখন সাতখলপীয়া সাতঘৰ সাতদিন সাতভনীৰ সাতসৰী সাতাইছ সাতে সাতোটা সাতোৰা সাতৰাতি সাদিন সাদৃশ্য সাদৰ সাদৰবোৰ সাদৰি সাদৰী সাধকক সাধন সাধনত সাধনা সাধনৰ সাধাৰণ সাধাৰণতে সাধাৰণভাৱে সাধি সাধিছাঁ সাধিত সাধিব সাধু সাধুকথা সাধুকথাৰ সাধুটি সাধুত সাধুলোক সাধ্বীয়ে সাধ্য সাধ্যানুসাৰে সানি সান্ত্বনা সান্দহ সান্নিধ্য সান্নিধ্যৰে সাপ সাপ সাপক সাপটো সাপটোৰ সাপবিধ সাপবিধে সাপবিধো সাপবিধৰ সাপবেৰৰ সাপবোৰ সাপবোৰৰ সাপে সাপেক্ষে সাপো সাপ্তাহিক সাপৰ সাফল্য সাফল্যৰ সাফল সাবট সাবটমাৰি সাবটি সাবটী সাবটি সাবিত্ৰীৰ সাবে সাভাৰকাৰৰ সামগ্ৰিকভাৱে সামগ্ৰিকভাৱে সামগ্ৰী সামগ্ৰীৰ সামঞ্জস্য সামন্ত সাময়িক সাময়িকভাৱে সামাজিক সামাজিকভাৱে সামান্তাৰিক সামান্য সামান্যভাৱে সামূহিক সাম্প্ৰদায়িক সাম্প্ৰদায়িকতা সাম্পৰ্দায়িক সাম্য সাম্ৰাজ্যৰ সাম্ৰাজ্যৰো সামৰণি সামৰি সামৰিছোঁ সামৰ্থ্য সামৰ্থ্যৰে সাল সালসনিৰ সালসলনি সালসলনিত সালসলনিসমূহ সাস্কৃতিক সাহ সাহটো সাহস সাহসিকতা সাহসী সাহসৰ সাহায্য সাহায্যত সাহায্য সাহিত্য সাহিত্যক সাহিত্যকৰ্ম সাহিত্যকৰ্মই সাহিত্যকৰ্মপ্ৰমোদচন্দ্ৰ সাহিত্যকৰ্মৰ সাহিত্যখন সাহিত্যখেল সাহিত্যচাৰ্য সাহিত্যত সাহিত্যাচাৰ্য সাহিত্যানুৰাগী সাহিত্যিক সাহিত্যিককে সাহিত্যিকসকলেও সাহিত্যিকে সাহিত্যেৰ সাহিত্যৰ সাহিত্যৰথী সাহিত্যৰাজিৰ সাহিত্যৰাজীত সাহিয়াল সাহেব সাহেবও সাহেবকে সাহেবেৰ সাহেৰে সাৰ সাৰঙ্গো সাৰণিকৰণ সাৰথি সাৰদা সাৰমৰ্ম সাৰাংশ সাৰি সাৰিব সাৰিবৰ সাৰিলে সাৰিলোঁ সাৰুৱা সাৰে সাৰোঁ সাৰোগত সাৰৌপ সাৰৌপকৈ সাৰ্থক সাৰ্থকতা সাৰ্ব সাৰ্বজনিক সৰ্বজনীনকৰণ সাৰ্বভৌম সাৱধান সাৱধানবাণী সাৱধানে সিঁচ সিঁচে সিঁচৰতি সিং সিংঘলহঁত সিংঘলহঁতৰ সিংহ সিংহই সিংহক সিংহজীয়ে সিংহদুৱাৰ সিংহধ্বজ সিংহল সিংহাসন সিংহাসনত সিংহাসনৰ সিংহৰ সিও সিকটি সিকা সিকাতি সিকাষে সিখনে সিগজ সিজন সিজনতকৈ সিজনী সিজাবলৈ সিজিবে সিজু সিটো সিঠাই সিডাল সিতো সিদিনা সিদিনাৰে সিদ্ধই সিদ্ধও সিদ্ধহস্ত সিদ্ধান্ত সিদ্ধান্তসমূহ সিদ্ধাৰ্থ সিদ্ধি সিদ্ধৰ সিধৱা সিনহাৰ সিন্ধি সিন্ধু সিন্ধুৰায় সিপাৰ সিপাৰত সিপাৰলৈ সিপাৰে সিপাৰৰ সিপিঠি সিপুৰীলৈ সিফাল সিফালে সিফালেও সিফালৰ সিফালৰজন সিবিলাক সিমান সিমানখিনি সিমানে সিমানেই সিমানৰ সিমূৰ সিমূৰে সিহঁত সিহঁতঁৰ সিহঁতক সিহঁতকেইটা সিহঁতবোৰ সিহঁতে সিহঁতেতো সিহঁতেনো সিহঁতো সিহঁতৰ সিহঁতৰতো সিহে সিৰা সীতা সীতাক সীতাকুণ্ড সীতাৰামায়াৰ সীমনা সীমা সীমাত সীমানা সীমান্ত সীমান্তত সীমাবদ্ধ সীমাৰে সীমাৰেখা সীমিত সুঁচৰি সুঁচৰিব সুঁতি সুঁতিটো সুঁৱৰি সুঁৱৰিব সুঁৱৰিলা সুং সুউজ্জ্বল সুকন্যা সুকন্যায় সুকন্যাৰ সুকবি সুকীয়া সুখ সুখটো সুখত সুখী সুখে সুখেই সুখেৰ সুখেৰে সুখ্যাতি সুখৰ সুগন্ধ সুগন্ধি সুগম সুগুণ সুগ্ৰীৱ সুচল সুচলভাৱে সুচাৰুভাৱে সুচাৰুৰূপে সুজিত সুতখোৱা সুতিকা সুতিকাৰ সুতৰি সুদক্ষ সুদীৰ্ঘ সুদূৰ সুদৃঢ়ে সুদে সুদৰ্শন সুধক সুধাকণ্ঠ সুধাকণ্ঠৰ সুধাকৰ সুধাস্বৰ সুধাস্বৰৰ সুধি সুধিছ সুধিছা সুধিছিলোঁ সুধিছোঁ সুধিব সুধিবলৈ সুধিবা সুধিম সুধিলত সুধিলে সুধিলো সুধিলোঁ সুধীৰ সুধৰ্মাৰ সুনন্দা সুনাম সুনিশ্চিত সুনীতি সুনীল সুন্দ সুন্দৰ সুন্দৰকৈ সুন্দৰতাৰ সুন্দৰী সুন্দৰীয়েই সুন্দৰীৰ সুপুৰুষনে সুপ্ত সুপ্ৰতিষ্ঠিত সুপ্ৰভাত সুপ্ৰয়োগ সুপ্ৰসিদ্ধ সুপৰিচিত সুফল সুফলা সুবলৈ সুবাহু সুবিধা সুবিধাই সুবিধাজনক সুবিধাবাদী সুবিধাসমূহ সুবিধাৰ সুবৃক্ষক সুবৃহৎ সুব্যৱস্থা সুভাগী সুভাষ সুভিয়া সুমথিৰা সুমধুৰ সুমন সুমিষ্ট সুমুৱাই সুমৰি সুমৰিবলৈ সুযোগ সুযোগতে সুযোগো সুলভ সুললিত সুশিক্ষিত সুশীল সুশৃঙ্খল সুশোভিত সুশ্ৰী সুষমা সুসংগত সুস্থ সুস্থসবল সুস্থিৰ সুস্থিৰে সুস্পষ্ট সুহায়ো সুৰ সুৰকাৰ সুৰক্ষা সুৰক্ষাৰ সুৰক্ষিত সুৰটো সুৰটোৱে সুৰত সুৰতপ্ৰসঙ্গিনাং সুৰভি সুৰা সুৰাৰ সুৰীয়া সুৰুঙা সুৰুল সুৰেন্দ্ৰনাথ সুৰ্ সুৰৰ সুৱগা সুৱগাৰে সুৱদি সুৱদি সুৱলা সুৱলাকৈ সুৱলি সুৱৰ্ণ সূক্ষ্ম সূচক সূচনা সূচাইছে সূচী সূচীপত্ৰ সূচীসাধু সূতা সূতাত সূত্ৰ সূত্ৰধাৰ সূত্ৰধাৰৰ সূত্ৰপাত সূত্ৰপ্ৰস্থান সূত্ৰবোৰ সূত্ৰে সুলভ সূৰুয সূৰুযমুখে সূৰ্য সূৰ্যকুমাৰ সূৰ্যহে সূৰ্যাস্ত সূৰ্য্য সূৰ্য্যক সূৰ্য্যদেৱতাক সূৰ্য্যৰ সূৰ্যৰ সূৰ্যৱতীৰ সৃজন সৃজনমূলক সৃজনশীল সৃজনশীলতা সৃজনশীলতাৰ সৃষ্ট সৃষ্টি সৃষ্টিকৰ্তা সৃষ্টিহে সৃষ্টিৰ সৃষ্টিৰাজি সেঁ সেই সেইকণত সেইকথা সেইকাৰণে সেইকাৰণেই সেইকেইখন সেইকেইটা সেইকেইদিন সেইখন সেইখনটো সেইখিনি সেইগৰাকী সেইঘৰ সেইজনা সেইজনী সেইজনে সেইজোপা সেইজোপাও সেইজোপাক সেইটো সেইটোনো সেইটোৱে সেইটোৱেই সেইটোৱো সেইদিনা সেইদিনাহে সেইদিনাৰ সেইদেখি সেইদৰে সেইফালে সেইবাবে সেইবাবেই সেইবাৰ সেইবিলাক সেইবিলাকত সেইবোৰ সেইবোৰলৈ সেইবোৰৰ সেইমৰ্মে সেইসময়ত সেইসোপা সেইহাঁহিত সেইহেন সেউজ সেউজীয়া সেও সেওঁতা সেটা সেতু সেতুখণ্ড সেন সেনগুপ্তৰ সেনাই সেনাঘটুৱাই সেনাপতি সেনাপ্ৰধান সেনাবাহিনী সেনাৰ সেন্দূৰ সেন্দূৰীয়া সেন্দূৰৰ সেবাত সেবিবে সেমেকা সেমেনা সেমেনি সেয়া সেয়াই সেয়ে সেয়েই সেয়েইহে সেয়েহে সেলোকাই সেহিসে সেৰীয়া সেৱক সেৱকক সেৱকীয়া সেৱন সেৱা সেৱাতো সেৱামূলক সেৱাৰ সেৱিবা সৈতে সৈতেও সৈনিক সৈনিকৰ সৈন্য সৈন্যৰ সৈমান সোঁ সোঁচৰ সোঁত সোঁতত সোঁতে সোঁতৰ সোঁফাল সোঁফালৰপৰা সোঁৱণশিৰি সোঁৱৰ সোঁৱৰণ সোঁৱৰণত সোঁৱৰণি সোঁৱৰণী সোঁৱৰাই সোকোতা সোকোতাৰ সোণ সোণজনী সোণটো সোণতকৈ সোণসেৰীয়া সোণা সোণাই সোণাক্ষী সোণাগিৰি সোণামুৱা সোণালী সোণাৰ সোণাৰাম সোণাৰু সোণোৱাল সোণোৱালী সোণোৱালে সোণৰ সোণৰূপ সোতোৰা সোত্ সোতৰ সোতৰখন সোতৰজন সোদৰ সোদৰৰ সোধ সোধক সোধন্ত সোধা সোধাত সোধে সোধোঁতা সোধোঁতে সোধোঁতা সোধৰাইছে সোনকাল সোনকালে সোনকালেই সোণোৱালৰ সোন্দা সোপা সোপাকে সোপায়ো সোমবাৰ সোমবাৰে সোমাই সোমাইছিলোঁ সোমাইছে সোমাব সোমায় সোমায়েই সোমাল সোমালে সোমালো সোমোৱা সোমোৱাঁ সোমোৱাৰ সোলোকাই সোৰোপোহঁত সোৱণশিৰি সোৱণশিৰিৰ সোৱাদ সৌকা সৌজন্য সৌন্দৰ্য সৌন্দৰ্য্য সৌন্দৰ্য্যই সৌন্দৰ্য্যত সৌন্দৰ্য্যতো সৌন্দৰ্য্যৰে সৌভাগ্য সৌভাগ্যগুণেই সৌভাগ্যৰ সৌভাগ্যৱতী সৌভাগ্যৱান সৌমাৰ সৌমাৰপীঠত সৌম্য সৌষ্ঠৱ সৌহাৰ্দ্যপূৰ্ণ সৌৰজগতৰ সৌৰভ সৌৱা স্কটলেণ্ড স্কটিছ স্কন্দ স্কন্ধ স্কন্ধৰ স্কাৰলেট স্কুল স্কুলত স্কুলৰ স্কুলৰে স্কেন স্কোপ স্ক্ৰীপ্ট স্তনযুগল স্তুতি স্তুপীকৃত স্তূপ স্ত্ৰী স্ত্ৰীসকলো স্ত্ৰীসুলভ স্ত্ৰীৰ স্থ স্থগিত স্থপতি স্থবিৰ স্থল স্থলকায় স্থলত স্থলতো স্থলি স্থলীত স্থান স্থানত স্থানতকেতিয়াও স্থানতকৈ স্থানতেই স্থানসমূহৰ স্থানান্তৰ স্থানীয় স্থানীয়ভাৱে স্থানৰ স্থাপত্য স্থাপন স্থাপনৰ স্থাপিত স্থায়িত্ব স্থায়িত্বক স্থায়ী স্থায়ীকৈ স্থায়ীভাৱে স্থিতি স্থিতিক স্থিৰ স্থূল স্থূলকায়সকলৰ স্নান স্নায়ুত স্নিগ্ধ স্নেক স্নেহ স্নেহপূৰ্ণ স্নেহাশিস স্নেহৰ স্পন্দন স্পষ্ট স্পষ্টকৈ স্পষ্টবাদিতা স্পষ্টবাদী স্পষ্টভাৱে স্পষ্টেখিকৈ স্পেইনী স্পেইনৰ স্পেচ স্পেছ স্পৰ্শ স্পৰ্শকাতৰ স্ফূৰ্তি স্ফূৰ্তিকে স্ব স্বকীয় স্বকীয়তা স্বকৃত স্বগতোক্তি স্বচ্ছ স্বচ্ছন্দ স্বজন স্বজাতিৰ স্বতঃস্ফূৰ্ত স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে স্বতন্ত্ৰ স্বতন্ত্ৰতা স্বত্ব স্বত্বাধিকাৰ স্বত্বাধিকাৰী স্বত্বাধিকাৰীসকলক স্বদেশ স্বদেশলৈ স্বদেশী স্বধৰ্ম স্বপ্ননে স্বপ্নভঙ্গ স্বভাৱ স্বভাৱজাত স্বভাৱৰ স্বয়ং স্বয়ংক্ৰিয় স্বয়ংবৰ স্বা স্বাক্ষৰ স্বাগতম স্বাচ্ছন্দ্য স্বাদ স্বাধীন স্বাধীনচিতীয়া স্বাধীনতা স্বাধীনতাৰ স্বাধীনভাৱে স্বাপিলে স্বাভাৱিক স্বাভাৱিকভাৱে স্বামী স্বামীক স্বামীনাৰায়ণ স্বামীয়ে স্বামীসকলৰ স্বামীহাৰা স্বামীৰ স্বামীৰে স্বায়ত্তশাসন স্বায়ত্তশাসিত স্বায়ত্ত্ব স্বায়ত্ত্বশাসন স্বায়ত্ত্বশাসিত স্বাস্থ্য স্বাস্থ্যকৰ স্বাস্থ্যজনিত স্বাস্থ্যৰ স্বাস্থ্যৱান স্বাৰ্থত স্বাৰ্থপৰক স্বাৰ্থসমূহত স্বাৱলম্বিতা স্বাৱলম্বী স্বীকাৰ স্বীকাৰোক্তি স্বীকৃত স্বীকৃতি স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত স্বীকৃতিয়ে স্বেচ্ছাসেৱক স্বেচ্ছাসেৱকক স্বেচ্ছাসেৱকৰ স্বৰ স্বৰগত স্বৰাজ স্বৰাজৰ স্বৰিতী স্বৰূপ স্বৰূপতে স্বৰূপে স্বৰ্গ স্বৰ্গখন স্বৰ্গত স্বৰ্গতো স্বৰ্গদেউ স্বৰ্গলৈ স্বৰ্গলৈকে স্বৰ্গাৰোহণ স্বৰ্গেসে স্বৰ্গৰ স্বৰ্ণ স্বৰৰ্গত স্মাৰক স্মিথ স্মৃত স্মৃতি স্মৃতিচিহ্নৰ স্মৃতিত স্মৃতিতেই স্মৃতিপ্ৰস্থান স্মৰণ স্মৰণশক্তিৰ স্মৰণীয় স্মৰি স্লেভৰ স্ৰজিছে স্ৰষ্টা সৎকথাৰ সৎকাৰ সৎকাৰাদি সৎপৰামৰ্শ সৎলোক সৰকা সৰকাৰৰ সৰকি সৰকে সৰগলৈ সৰগৰ সৰজা সৰজিলে সৰঞ্জাম সৰব সৰল সৰলতা সৰলভাগা সৰলীকৰণ সৰসৰকৈ সৰহ সৰহকাল সৰহকৈ সৰা সৰাপাতৰ সৰি সৰিয়হ সৰিয়হৰ সৰীসৃপ সৰীসৃপৰ সৰু সৰুকৈ সৰুঘৰত সৰুটো সৰুত সৰুতে সৰুতেই সৰুদৈয়া সৰুপোনাচোন সৰুবোপা সৰুবোৰ সৰুসাজে সৰুৰ সৰুৰপৰা সৰুৰে সৰুৱে সৰূপে সৰে সৰোবৰৰ সৰ্ সৰ্প সৰ্ব সৰ্বকালৰ সৰ্বগুণাকৰ সৰ্বজই সৰ্বজনীন সৰ্বজয় সৰ্বতি সৰ্বনশীয়া সৰ্বনাশ সৰ্ববৃহৎ সৰ্বভক্ষী সৰ্বভাৰতীয় সৰ্বমন্মতি সৰ্বমুঠ সৰ্বশিক্ষা সৰ্বশেষ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সৰ্বসত্তা সৰ্বসাধাৰণে সৰ্বসাধাৰণৰ সৰ্বস্বান্ত সৰ্বাংগসুন্দৰ সৰ্বাংগীণ সৰ্বাঙ্গীণ সৰ্বাধিক সৰ্বানন্দ সৰ্বেপল্লী সৰ্বেশ্বৰ সৰ্বোচ্চ সৰ্বোপৰি সৰ্বোৎকৃষ্ট সৰ্বতি সৰ্বতিকাল সৰ্বোদয় সৰ্মিধান সৱেই সৱৰে হঁক হঁত হঁতক হঁতৰ হঁহুৱালে হংকং হইছে হওঁ হওঁতে হওঁতেই হওক হকা হকী হকীৰ হকে হচ্ছে হজুৰ হজুৰৰ হজৰত হঠকাৰিতা হঠকাৰী হঠাতে হঠাৎ হতভাগা হতাশ হতাশা হতুৱাই হত্যা হত্যাকাণ্ডৰ হত্যাকাৰী হনন হনুমন্ত হবলগীয়া হবলা হবা হবে হবৰ হমবধীক হমহকঁ হয় হয়ঃ হয়কাণত হয়গ্ৰীৱমাধৱ হয়টো হয়তামোলী হয়তো হয়নে হয়ভৰ হয়হি হয়ে হয়েই হয়ো হলত হলতহে হলনে হলহি হলহেঁতেন হলি হলে হলেই হ’লেও হলো হলোঁ হস্ত হস্তক্ষেপ হস্ততাঁত হস্তাক্ষৰত হস্তান্তৰিত হস্তিনাপুৰ হস্তে হাঁ হাঁকোটা হাঁপানি হাঁহ হাঁহি হাঁহিছিল হাঁহিছে হাঁহিটো হাঁহিবলৈ হাঁহিয়াত হাঁহিয়ে হাঁহিলে হাঁহিৰ হাঁহিৰে হাঁহিৰেহে হাঁহে হাঁহো হাই হাইড্ৰেঞ্জিয়া হাইড্ৰেঞ্জিয়াচিয়া হাইতাল হাইতালেৰে হাইপাৰলিঙ্ক হাইলাকান্দি হাইস্কুলখন হাইস্কুলত হাইস্কুলৰ হাওঁ হাওদামে হাওলি হাওৰা হাক হাকিম হাকুতিয়াই হাক্ হাগ হাগত হাগিবা হাগে হাঙ্গেৰিত হাচাও হাছাও হাছাওৰ হাজত হাজাৰ হাজাৰীগাওঁ হাজাৰৰো হাজি হাজিৰ হাজিৰা হাজে হাজো হাজোত হাজোতৰপৰা হাজৰিকা হাজৰিকাই হাজৰিকাক হাজৰিকালৈ হাজৰিকাৰ হাট হাটত হাটতে হাটবাৰৰ হাটৰপৰা হাড় হাড়ত হাড়ীয়া হাড়ে হাত হাতখনি হাতত হাততে হাতপুস্তিকা হাতযোৰ হাতলৈ হাতিটো হাতী হাতীকা হাতীকো হাতীত হাতীধান হাতীমূৰীয়া হাতীৰ হাতীৰে হাতুৰী হাতুৰীৰ হাতে হাতেৰে হাতোৰা হাতৰ হাতৰপৰা হানি হানিফ হাফলং হাফলঙৰ হাবল হাবলৰ হাবি হাবিত হাবিয়াহ হাবিয়ে হাবিৰ হাভেলী হাম হামখুৰি হামফ্ৰে হামাৰ হামি হামিলোকক হায় হায়দৰাবাদ হায়ৰাণ হাল হালক হালত হালধি হালধিবাৰী হালধিবাৰীত হালধিবাৰীতেই হালধিৰ হালধী হালধীয়া হালস্ত্ৰোমৰ হালে হালোৱা হালোৱাৰ হাল্লা হালৰ হাস্যকৌতুক হাস্যাস্পদ হাহাকাৰ হাৰ হাৰম হাৰমনিয়াম হাৰাম হাৰাশাস্তি হাৰি হাৰিছনৰ হাৰিল হাৰিলে হিংসা হিংসাই হিংসাক হিংসাত্মক হিংসুক হিঃ হিঃহিঃ হিউৱেন হিকমতৰ হিঙ্গক হিচাপ হিচাপে হিচাপেই হিচাপেও হিচাপেহে হিড়িম্বা হিততজগন্নাথ হিতাধিকাৰীৰ হিতাহিত হিতেশ হিন্দী হিন্দু হিন্দুস্তানী হিন্দুৰ হিন্দুৱেই হিবিজিবি হিম হিমজু হিমজুৱে হিমন্ত হিমাচল হিমাদ্ৰী হিয়া হিয়াঁচে হিয়াত হিয়াৰ হিলাৰীয়ে হিষ্ট হিষ্ট্ৰী হীন হীনমন্যতা হীৰা হীৰাৰ হীৰেন হুঁচৰি হুই হুকুম হুজুৰ হুদুম হুধিলে হুনলো হুন্দ্ৰী হুন্দ্ৰীতো হুন্দৰী হুপি হুপিং হুবহু হুম হুমিয়াই হুমুনীয়াহ হুল হুলস্থূল হুলস্থূলীয়া হুহঁকি হুৰকৈ হুৰমূৰ হুৰামূৰা হুৰ্ হুৱা হৃদয় হৃদয়ংগম হৃদয়ত হৃদয়ে হেঁচা হেঁচাত হেঁচাৰ হেঁচি হেঁচুকি হেঁচুকে হেঁতেন হেঁপাহ হেঁপাহক হেঁপাহত হেঁপাহেৰে হেঁপাহৰ হেইডাৰে হেকটিয়ে হেকাৰি হেক্টৰ হেঙুল হেঙুলীয়া হেঙ্গুল হেচা হাজাৰ হাজাৰতকৈ হাজাৰেক হেটটো হেড হেডেড হেতা হেতালি হেতু হেতুকে হেন হেনো হেন্দোল হেন্দোলনিৰ হেনৰী হেভাৰত হেম হেমকোষ হেমচন্দ্ৰ হেমিল্টন হেম্বেলনি হেয়াৰৰ হেলা হেলেন হেস্ত হেহোঁ হেৰ হেৰা হেৰাই হেৰাভাষা হেৰায় হেৰাল হেৰিটেজ হেৰুওৱা হেৰুৱা হেৰুৱাই হেৰুৱাইআন্ধাৰত হেৰুৱাব হেৰুৱায় হেৰুৱালো হেৰুৱাৰ হেৰোৱা হেৰৌ হৈও হৈছিল হৈছিলোঁ হৈছে হৈছেহি হৈছো হৈছোঁ হৈয়ে হৈল হৈলে হৈহে হোঁ হোঁকা হোঁপা হোকা হোকাই হোকাটো হোকাত হোজা হোজাই হোজাবিষয়ত হোটেল হোটেলত হোতা হোপা হোবে হোম হোমাৰ হোমেন হোল হোলোং হোল্ডাৰটোৰ হোষ্টলত হোষ্টেল হোষ্টেলত হোষ্টেলতে হোষ্টেললৈ হোষ্টেলৰ হোৰ হোৰোহ হোৱনি হোৱা হোৱাঁ হোৱাই হোৱাও হোৱাটো হোৱাত হোৱাতকৈ হোৱাদি হোৱাসকলে হোৱাৰ হোৱে হ্যায় হ্ৰদ হ্ৰদত হ্ৰদৰ হ্ৰাস হৰংদেৱ হৰকৰা হৰণ হৰধনু হৰমোহন হৰষিত হৰি হৰিক হৰিচৰণ হৰিণধৰা হৰিণধৰাত হৰিণধৰাবাসীয়ে হৰিণধৰাৰ হৰিণৰ হৰিদাস হৰিদ্বাৰ হৰিধ্বনি হৰিনাম হৰিনাৰ হৰিনাৰায়ণ হৰিপ্ৰিয়া হৰিপ্ৰিয়াৰ হৰিয়ে হৰিয়েই হৰিষ হৰিৰ হৰে হৰোঁতা হৰ্টেনচিয়া হৰ্ণ হৰ্ষপাল হৱে ৰং ৰংগৰামনুজে ৰংঘৰটোৰ ৰংপুৰ ৰংপুৰলৈ ৰংপুৰৰ ৰংবং ৰওঁতা ৰওঁতে ৰওক ৰকম ৰকমে ৰকমৰ ৰকেটৰ ৰকৈ ৰক্তকৰবী ৰক্তপাত ৰক্ষণশীল ৰক্ষণশীলতা ৰক্ষা ৰক্ষাৰ ৰক্ষাৰ্থে ৰখা ৰখাই ৰখাজনহে ৰখাৰ ৰখীয়া ৰগৰ ৰঘুনাথ ৰঘুমলাৰ ৰঘুৰাজপুৰৰ ৰঙত ৰঙমনে ৰঙা ৰঙাকৈ ৰঙাচন্দনৰ ৰঙাচৰণ ৰঙালী ৰঙাহৈ ৰঙিয়া ৰঙীন ৰঙীন ৰঙে ৰঙেৰে ৰঙ্গ ৰঙ্গা ৰঙ্গীয়াল ৰঙৰ ৰঙৰে ৰচক ৰচত ৰচদ ৰচদৰ ৰচনা ৰচনাকাল ৰচনাকাৰ ৰচনাতো ৰচনাসমূহ ৰচনাৰ ৰচয়িতাই ৰচয়িতাসকলে ৰচি ৰচিত ৰচিলে ৰচোঁতা ৰচোন ৰছী ৰছীডাল ৰছীৰে ৰজত ৰজনীকান্ত ৰজনীপাম ৰজা ৰজাই ৰজাক ৰজাঘৰৰ ৰজাজনৰ ৰজাদিনীয়া ৰজাফেঁটী ৰজায়ো ৰজাসকলৰ ৰজাৰ ৰজাৰপৰা ৰঞ্জী ৰঞ্জু ৰণুৱা ৰণোন্মত্তা ৰতন ৰতনক ৰতনমুণ্ডা ৰতনমুণ্ডাই ৰতনমুণ্ডাৰ ৰতনমুন্দা ৰতনলৈ ৰতনে ৰতনৰ ৰতি ৰতিকান্ত ৰত্ন ৰত্নকান্ত ৰত্নধ্বজ ৰত্নধ্বজপালে ৰত্নধৰ ৰত্নপাল ৰত্নপালৰ ৰত্নসিংহ ৰত্নাকৰ ৰত্নাকৰে ৰত্নাৱলী ৰত্নেশ্বৰ ৰথী ৰদটো ৰদিনা ৰদিনাই ৰদিনাও ৰদিনাখন ৰদিনাৰ ৰদ্বাৰা ৰন্ধন ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ ৰন্ধনৰ ৰন্ধা ৰপ্তানি ৰপৰা ৰপৰাই ৰপৰাও ৰপৰানো ৰপৰাহে ৰফা ৰফালে ৰফালৰ ৰবাচোন ৰবাত ৰবাততো ৰবাব ৰবাৰ্ট ৰবি ৰবিসুত ৰবীন্দ্ৰনাথ ৰবীন্দ্ৰনাথক ৰবীন্দ্ৰনাথে ৰবোৰ ৰবৰ ৰভা ৰভাতল ৰমক ৰমণীয়েই ৰমাকান্ত ৰমানাথ ৰমানাথক ৰমানাথে ৰমানাথৰ ৰম্যা ৰয় ৰয়চম ৰয়েছে ৰলগৈ ৰশ্মি ৰশ্মিৰ ৰশ্মিৰেখা ৰসগোল্লা ৰসাতল ৰসাতললৈ ৰসাত্মক ৰসায়ন ৰসায়নবিদ ৰসাস্বাদন ৰসেৰে ৰসোত্তীৰ্ণ ৰহইচ ৰহঘৰা ৰহণ ৰহণীয়া ৰহমানৰ ৰহস্যজনক ৰহস্যমজ় ৰহা ৰহিম ৰাং ৰাংঢালী ৰাই ৰাইজ ৰাইজক ৰাইজসকল ৰাইজহঁত ৰাইজাই ৰাইজে ৰাইজেই ৰাইজৰ ৰাইটিং ৰাইত ৰাউতকুছি ৰাও ৰাওনা ৰাওৰ ৰাক্ষস ৰাক্ষসী ৰাক্ষসৰ ৰাখক ৰাখা ৰাখাঁ ৰাখি ৰাখিছিল ৰাখিছে ৰাখিছেনে ৰাখিব ৰাখিবলৈ ৰাখিবা ৰাখিবৰ ৰাখিম ৰাখিলে ৰাখিলোঁ ৰাখে ৰাখোঁ ৰাগ ৰাগি ৰাগিণীৰ ৰাগীয়াল ৰাগৰ ৰাঘৰত ৰাঙল ৰাঙলি ৰাঙলী ৰাছিয়া ৰাছিয়াৰ ৰাজ ৰাজকীয় ৰাজকুমাৰ ৰাজকুমাৰী ৰাজকোঁৱৰ ৰাজখুৱাই ৰাজখুৱাই ৰাজখোৱাৰ ৰাজত্ব ৰাজত্বকালৰ ৰাজদেহটো ৰাজদ্বীপ ৰাজদ্ৰোহৰ ৰাজধানী ৰাজধানীৰ ৰাজন ৰাজনীতি ৰাজনীতিকসকলৰ ৰাজনীতিত ৰাজনীতিতো ৰাজনীতিবিদ ৰাজনীতিলৈ ৰাজনীতিৰ ৰাজনীতিৰপৰা ৰাজনৈতিক ৰাজনৈতিকভাৱে ৰাজপুতনাৰ ৰাজপুত্ৰ ৰাজপ্ৰাসাদ ৰাজবংশ ৰাজবংশী ৰাজবিষয়াৰ ৰাজভক্তি ৰাজভটিমা ৰাজমুকুট ৰাজশক্তিৰ ৰাজশ্ৰী ৰাজসিংহাসনত ৰাজহ ৰাজহাঁহ ৰাজহুৱা ৰাজা ৰাজাক ৰাজীৱ ৰাজীৱক ৰাজীৱে ৰাজীৱেই ৰাজীৱৰ ৰাজুবালা ৰাজুবালাটা ৰাজেন ৰাজেন্দ্ৰ ৰাজ্য ৰাজ্যখন ৰাজ্যখনত ৰাজ্যখনৰ ৰাজ্যত ৰাজ্যপাল ৰাজ্যসংঘক ৰাজ্যসভাৰ ৰাজ্যসমূহ ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজ্যিক ৰাজ্যৰ ৰাজ্যৰে ৰাজৰ্ষি ৰাঝাৰ ৰাটো ৰাটোক ৰাটোৰ ৰাণাপ্পা ৰাণী ৰাণীগঞ্জ ৰাণীৰ ৰাতটা ৰাতটাতো ৰাতি ৰাতিও ৰাতিকৈ ৰাতিত ৰাতিপুৱা ৰাতিপুৱাই ৰাতিপুৱাৰপৰা ৰাতিয়ে ৰাতিয়েই ৰাতিলৈ ৰাতিলৈকে ৰাতিহে ৰাতিৰ ৰাতীয়া ৰাতীয়াও ৰাতীয়াক ৰাতীয়াৰ ৰাধাকৃষ্ণণ ৰাধানাথ ৰান্ধনী ৰান্ধনীয়ে ৰান্ধি ৰান্ধে ৰাফেল ৰাবোৰ ৰাবোৰক ৰাবোৰে ৰাভা ৰাম ৰামকাইৰ ৰামকৃষ্ণ ৰামচৰণ ৰামজী ৰামদাসে ৰামধনু ৰামধনুৰ ৰামনুজাচাৰ্যই ৰামমোহন ৰামলোচন ৰামলোচনে ৰামলোচনৰ ৰামা ৰামানন্দ ৰামানন্দৰ ৰামানুজ ৰামানুজে ৰামানুজৰ ৰামায়ণ ৰামায়ণৰ ৰামুৱে ৰামে ৰামেশ্বৰ ৰামেশ্বৰও ৰামেশ্বৰক ৰামেশ্বৰেও ৰামেশ্বৰৰ ৰামো ৰামৰাই ৰামৰাও ৰামৰাজ্যৰ ৰামৰাম ৰায় ৰায়গৰ ৰায়চৌধুৰী ৰায়ৰ ৰায়ৰীদেৱ ৰাল ৰালি ৰালৈকে ৰাশি ৰাশিটো ৰাষ্ট্ৰ ৰাষ্ট্ৰদূত ৰাষ্ট্ৰপতি ৰাষ্ট্ৰপতিজনে ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে ৰাষ্ট্ৰপৰিচালনাৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ৰাষ্ট্ৰী ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাষ্ট্ৰৰ ৰাস ৰাসমূহ ৰাসলীলাই ৰাসায়নিক ৰাস্কিন ৰাস্তা ৰাস্তাটো ৰাস্না ৰাহি ৰাহে ৰাৰ ৰাৱ ৰাৱণ ৰাৱালৰ ৰিংটোৰ ৰিকাৰ ৰিক্ত ৰিক্সা ৰিঙিয়াই ৰিঙ্গিয়াই ৰিজালেও ৰিজাৰ্ভ ৰিণিকি ৰিপু ৰিপৰ্ট ৰিফাইন ৰিব্ ৰিবৰ ৰিহা ৰিহাৰ ৰীডম ৰীতি ৰুই ৰুকি ৰুক্মবীৰে ৰুক্মিণী ৰুক্মীণী ৰুক্মীণীক ৰুক্মীণীয়ে ৰুগীয়া ৰুগীয়াৰ ৰুচি ৰুচিনাথ ৰুচো ৰুছোধৈৰ্য্য ৰুটি ৰুণুক ৰুতুজা ৰুদাই ৰুদ্ধ ৰুদ্ধতাত ৰুদ্ৰ ৰুদ্ৰচণ্ড ৰুদ্ৰমূৰ্তিৰে ৰুদ্ৰসিংহই ৰুব ৰুবা ৰুম ৰুমত ৰুমতে ৰুমলৈ ৰুমী ৰুমৰ ৰুলছ ৰুলেট ৰুৱলি ৰূদাই ৰূদায়ে ৰূপ ৰূপক ৰূপকটোৱে ৰূপকাৰ ৰূপকে ৰূপকোঁৱৰ ৰূপজ্যোতি ৰূপটো ৰূপত ৰূপনাৰায়ণ ৰূপবান ৰূপভান ৰূপম ৰূপহ ৰূপহী ৰূপা ৰূপান্তৰ ৰূপান্তৰিত ৰূপায়ণ ৰূপায়ণৰ ৰূপে ৰূপেহে ৰূপেৰে ৰূপো ৰূপোৱালি ৰূপৰ ৰূপৰেখাটি ৰূপৰেখাৰ ৰেইনৱাটাৰৰ ৰেকেচ ৰেক্স ৰেকৰ্ড ৰেকৰ্ডিং ৰেখা ৰেগিং ৰেঙনি ৰেচমৰ ৰেট ৰেড ৰেডিঅ ৰেড্ডীৰ ৰেণু ৰেপ ৰেপৰা ৰেপৰাই ৰেপৰাও ৰেল ৰেলত ৰেলপথৰ ৰেলযাত্ৰীসকলক ৰেলৰ ৰেশ্যন ৰেষ্টুৰেণ্ট ৰেহ ৰেহাই ৰৈছিল ৰৈছে ৰোগ ৰোগজনিত ৰোগত ৰোগী ৰোগীৰ ৰোগৰ ৰোগৰপৰা ৰোচন ৰোধ ৰোধিব ৰোপণ ৰোপণত ৰোপৰা ৰোপৰাই ৰোমন্থন ৰোমাঞ্চকৰ ৰোমান ৰোল ৰোলনী ৰোৱা ৰোৱাৰ ৰোৱে ৰৌদ্ৰ ৰৌদ্ৰত ৰৌদ্ৰোজ্জ্বল ৰৌমাৰী ৱাক ৱাচিংটনৰ ৱাহৰ ৱিকি ৱিকিউক্তি ৱিকিউদ্ধৃতি ৱিকিউদ্ধৃতিত ৱিকিউদ্ধৃতিয়ে ৱিকিউদ্ধৃতিৰ ৱিকিউৎস ৱিকিউৎসত ৱিকিউৎসসমূহৰ ৱিকিউৎসৰ ৱিকিকমন্স ৱিকিডাটা ৱিকিডাটাত ৱিকিত ৱিকিতথ্য ৱিকিপত্ৰিকা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়াই ৱিকিপিডিয়াও ৱিকিপিডিয়াক ৱিকিপিডিয়াত ৱিকিপিডিয়াতকৈ ৱিকিপিডিয়ান ৱিকিপিডিয়ানৰ ৱিকিপিডিয়ায়ো ৱিকিপিডিয়ালৈ ৱিকিপিডিয়াৰ ৱিকিপ্ৰজেক্ট ৱিকিমিডিয়া ৱিকিমিডিয়াই ৱিকিমিডিয়ান ৱিকিমিডিয়ানক ৱিকিমিডিয়ানেৰে ৱিকিমিডিয়ানৰ ৱিকিমিডিয়ানৰদ্বাৰা ৱিকিমিডিয়াৰ ৱিকিযোদ্ধাসকললৈ ৱিকিসংযোগ ৱিকিসমূহৰ ৱিকিৰ ৱিধাতা ৱুমেন ৱেইটিং ৱেইলা ৱেব ৱেবছাইট ৱেবছাইটত ৱেবৰ ৱেলছ ৱেষ্ট ৱৰ্কশ্বীট j500r5jp4nt9syvjrrr2cedt5bykwkc 613677 613676 2026-06-22T10:38:49Z দিব্য দত্ত 9244 613677 wikitext text/x-wiki অঁকা অঁকৰা অঁৰা অংক অংকন অংকীয়া অংগ অংগক্ষত অংগাংগীভাৱে অংগী অংগৰাজ্য অংগৰাজ্যত অংশ অংশগ্ৰহণ অংশগ্ৰহণৰ অংশত অংশসমূহৰ অংশীদাৰ অংশীদাৰিত্ব অংশৰ অংশৰপৰা অইন অইনফালে অকণ অকণক অকণমান অকণমানি অকণিৰ অকণো অকণ্টকা অকণৰ অকপট অকপটভাৱে অকবি অকল অকলশৰীয়া অকলশৰীয়াকৈ অকলে অকলেই অকলৈ অকস্মাতে অকস্মাৎ অকাটন একাডেমি একাডেমিৰ একাডেমী একাডেমীৰ অকামিলা অকাল অকালত অকালপক্ব অকুণ্ঠ অকৃত্ৰিম অকোৱা অক্টোবৰ অক্টোবৰত অক্টোবৰলৈ অক্টোবৰৰ অক্লান্ত অক্ষম অক্ষমণীয় অক্ষুণ্ণ অক্ৰুৰ অক্ৰুৰৰ অকৰ্তব্য অখণ্ড অখণ্ডতা অখণ্ডতাৰ অখ্যাতি অগণন অগতানুগতিক আগতে আগদিনা অগভীৰ অগস্ত্য অগাধ অগানুগতিক অগুৰুত্বপূৰ্ণ অগ্নি অগ্নিত অগ্নিৰ অগ্ৰগতি অগ্ৰণী অগ্ৰসৰ অঘাইতং অঙহী অঙ্কীয়কৰণ অঙ্কীয়া অঙ্গ অঙ্গঠা অঙ্গদ অঙ্গহীন অঙ্গুলিটো অচিন অচিনা অচিনাকি অচিনাকি অচিলা অচিলাত অচিৰতে অচীন অচেতন অচৰপ অজগৰ অজয় অজলা অজস্ৰ অজান অজানা অজানিতে অজ্ঞলি অজ্ঞাতে অজ্ঞান অজ্ঞানতা অজ্ঞানী অজ্ঞানীক অজ্ঞানীয়ে অঞ্চল অঞ্চলটোত অঞ্চলটোৰ অঞ্চলত অঞ্চলতে অঞ্চলতো অঞ্চললৈকে অঞ্চলসমূহ অঞ্চলসমূহত অঞ্চলসমূহৰৰ অঞ্চলে অঞ্চলৰ অঞ্জন অঞ্জলি অটল অটুট অট্টহাস্য অট্টালিকা অট্টালিকাৰ অণুজীৱ অণুবীক্ষণ অণ্ঠ অতপৰ অতবছৰ অতি অতিকায় অতিকে অতিকৈ অতিক্ৰম অতিক্ৰমি অতিথি অতিথিক অতিথিপৰায়ণতা অতিপাত অতিশয় অতিষ্ঠ অতিৰিক্ত অতীজৰ অতীজৰেপৰা অতীৱ অতুল অত্যধিক অত্যন্ত অত্যাচাৰ অত্যাচাৰত অত্যাচাৰি অত্যাচাৰৰ অত্যাৱশ্যকীয় অথচ অথবা অথাই অথান্তৰ অথাৰ্ৎ অদৃশ্য অদৃষ্টত অদৃষ্টয়েই অদৃষ্টৰ অদ্বৈতবাদৰ অদ্বৈতলৈ অদ্ভুত অদ্যাপি অধম অধিক অধিকবাৰ অধিকাংশ অধিকাৰ অধিকাৰিকসকলৰ অধিকাৰিনী অধিকাৰী অধিকাৰীয়ে অধিকাৰো অধিকৃত অধিনায়ক অধিনায়কত্ব অধিপতিসকলক অধিবক্তা অধিবাসী অধিবাসীক অধিবাসীৰ অধিবাসীসকলক অধিষ্ঠিত অধিসূচনা অধিসূচনাৰ অধিৰাজ্য অধিৰাজ্যৰ অধিৱেশন অধিৱেশনত অধিৱেশনৰ অধীক্ষক অধীন অধীনত অধীনতো অধীনস্থ অধীনৰ অধীৰ অধীৰাজ্য অধোগতি অধ্যক্ষ অধ্যাপক অধ্যয়ন অধ্যয়নচক্ৰ অধ্যয়নৰ অধ্যয়নৰত অধ্যাপক অধ্যাপকগৰাকী অধ্যাপকৰো অধ্যাপিকা অধ্যায় অধ্যায়বোৰ অধ্যায়সমূহ অধ্যায়ৰ অধ্যুষিত অধ্যৱসায়ৰ অনতিপলমে অনথ্যা অনধিকাৰ অনধিকাৰিক অনন্ত অনন্য অনলাইন অনশন অনসূয়া অনা অনাই অনাইবনাই অনাকাংক্ষিতভাৱে অনাখৰী অনাগত অনাটন অনাথ অনাথবন্ধু অনাদৰ অনাবিল অনাময় অনাহকতে অনাহাৰ অনাৰ অনাৱিষ্কৃত অনিচ্ছা অনিচ্ছাকৃতভাৱে অনিচ্ছাসত্ত্বেও অনিচ্ছুক অনিদ্ৰা অনিন্দ্য অনিমা অনিশ্চিত অনিষ্ট অনিৰুদ্ধ অনীহা অনুকূল অনুকৰণ অনুকৰণৰ অনুগত অনুগামী অনুগামীসকলে অনুগামীসকলৰ অনুগামীসকল অনুগ্ৰহ অনুগ্ৰহকৈ অনুগ্ৰহত অনুচ্চ অনুচ্ছেদ অনুজ অনুজহঁতকো অনুজ্ঞাপত্ৰ অনুজ্ঞাপত্ৰৰ অনুতাপ অনুত্তীৰ্ণ অনুদান অনুধাৱন অনুনয় অনুন্নত অনুপম অনুপল অনুপস্থিত অনুপস্থিতিৰ অনুপস্থিতি অনুপস্থিতিত অনুপ্ৰাণিত অনুপ্ৰাণিত অনুপ্ৰেৰণা অনুপ্ৰৱেশ অনুপ্ৰৱেশক অনুপ্ৰৱেশৰ অনুপ্ৰৱেশকাৰী অনুবাদ অনুবাদক অনুবাদমূলক অনুবাদৰ অনুভূত অনুভূতি অনুভৱ অনুভৱৰ অনুভৱটো অনুভৱেই অনুমতি অনুমাণিক অনুমান অনুমোদন অনুমোদনৰ অনুমোদিত অনুযায়ী অনুযায়ীহে অনুশোচনা অনুশোচনাৰ অনুশোচনাই অনুষ্টুপীয়া অনুষ্ঠান অনুষ্ঠানত অনুষ্ঠানতে অনুষ্ঠানৰ অনুষ্ঠিত অনুসন্ধান অনুসন্ধিৎসু অনুসাৰে অনুসূচিত অনুসূচী অনুসূচীত অনুসূচীসমূহ অনুসৰণ অনুসৰি অনুসৰিয়েই অনুসৰিহে অনুৎসাহ অনুৰক্ত অনুৰাগ অনুৰাগৰ অনুৰাধা অনুৰোধ অনুৰোধত অনূদিত অনূৰ্ধ্ব অনেক অনেকে অনেকৰ অন্ত অন্তঃসত্ত্বা অন্তত অন্ততঃ অন্তলৈকে অন্তহীন অন্তিম অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া অন্তৰ অন্তৰংগ অন্তৰখন অন্তৰত অন্তৰত অন্তৰলৈ অন্তৰা অন্তৰাল অন্তৰালত অন্তৰালৰ অন্তৰে অন্তৰ্গত অন্তৰ্দ্বন্দ্ব অন্তৰ্ধান অন্তৰ্ভুক্ত অন্তৰ্ভুক্তিৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰে অন্তৰ্হিত অন্তৰৰ অন্ধ অন্ধকাৰ অন্ধকাৰক অন্ধভক্তি অন্ধভক্তিৰে অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ অন্ন অন্নদাতা অন্নপ্ৰাশন অন্বেষণ অন্বেষণকাৰী অন্য অন্যতম অন্যথা অন্যধৰণৰ অন্যসকলেও অন্যান্য অন্যান্যৰ অন্যায় অনৰ্থ অনৱদ্য অনৱৰত অপকাৰ অপকাৰিতা অপকাৰী অপত্যস্নেহ অপত্যস্নেহত অপত্যস্নেহৰ অপত্যস্নেহেই অপদস্থ অপমান অপমানত অপমানে অপযশ অপযশে অপসাৰিত অপাৰ অপাৰগ অপাৰেছনৰ অপুত্ৰক অপেক্ষা অপেক্ষাত অপেক্ষাৰ অপেছাদাৰী অপেশ্বৰী অপৈণত অপ্সৰা অপ্ৰত্যাশিত অপ্ৰত্যাশিতভাৱে অপ্ৰয়াস অপ্ৰয়াসে অপ্ৰস্তুত অপ্ৰিয় অপ্ৰীতি অপৰাণী অপৰাধ অপৰাধ অপৰাধত অপৰাধমূলক অপৰাধী অপৰাহ্ণ অপৰিপক্ব অপৰিসীম অপৰিহাৰ্য অপৰিহাৰ্য্য অপৰূপ অফিচ অফিচাৰে অফিছিয়েল অফিছৰ অফুৰন্ত অবজ্ঞা অববাহিকা অবাক অবাচ্য অবাঞ্ছনীয় অবাণিজ্যিক অবান্তৰ অবাৱত অবিচ্ছেদ্য অবিদিত অবিবাহিত অবিশ্যি অবিস্মৰণীয় অবিহনে অবিহনেই অবিৰতভাৱে অবুজন অবুজনক অবৈধ অব্যাহত অব্যাৱসায়িক অব্যাৱহাৰিক অব্যৰ্থ অবৰোধ অভদ্ৰ অভয় অভাগিনী অভাৰ অভাৱ অভাৱত অভাৱনীয়ভাৱে অভাৱৰ অভিজ্ঞতা অভিজ্ঞতাক অভিজ্ঞতামূলক অভিনন্দন অভিনয় অভিনয়ৰ অভিনেতা অভিনেত্ৰী অভিন্ন অভিনৱ অভিপ্ৰায় অভিব্যক্তি অভিভাবক অভিভাবকৰ অভিভাৱকসকল অভিভাৱকৰ অভিভূত অভিমুখ অভিযন্তা অভিযান অভিযানৰ অভিযোগ অভিলাষ অভিলাষী অভিলাষো অভিশাপ অভিষিক্ত অভিহিত অভীষ্ট অভীৰুচি অভূত অভূতপূৰ্ব অভ্যন্তৰীণ অভ্যস্তা অভ্যাগত অভ্যাস অভ্যাসটো অভ্যাসত অভ্যাসৰ অভ্যুত্থান অভ্যৰ্থনা অমত অমলেন্দু অমাক অমানিশা অমানিশাৰ অমান্তি অমান্য অমাৱস্যা অমিতা অমিয় অমিয়া অমুক অমুকত অমুকা অমুকী অমুকৰ অমূল্য অমৃত অমৃতক্ষণ অমৃতত অমৃতা অমোলাপটি অম্বিকা অম্বিকাগিৰী অম্বিকাগিৰী অম্লীয় অমৰ অযত্ন অযথা অযথাকৈ অযুক্তি অযুক্তিকৰভাৱে অযুক্তিসঙ্গত অযুগুত অযোধ্যা অযোধ্যাপুৰী অযোধ্যালৈ অযৌক্তিকভাৱে অলংকাৰ অলগৰ্দ্ধ অলংকাৰ অলঙ্কাৰ অলঙ্কাৰপতি অলঙ্কাৰপাতি অলঙ্কাৰে অলংকৃত অলঙ্কৃত অলপ অলপকালৰ অলপকৈ অলপতে অলপবুধীয়া অলপমান অলপহে অলপো অলস অলসভাৱে অলিম্পিক অলিম্পিকত অলিম্পিয়া অলেখ অলৌকিক অলৌকিকভাৱে অল্প অশান্তি অশান্তিত অশালীনভাৱে অশিক্ষিত অশেষ অশোভন অশ্বক্ৰান্ত অশ্বত্থামা অশ্বস্ত অশ্বাৰোহী অশ্লীল অশ্লীলতা অশৰীৰী অষ্টভুজ অষ্টভুজাকৃতি অষ্টম অষ্টাদশ অষ্টিন অষ্ট্ৰিয়া অষ্ট্ৰীয়াৰ অষ্ট্ৰেলিয়া অষ্ট্ৰেলিয়াত অষ্ট্ৰেলিয়ান অসংখ্য অসংশোধিত অসঙ্গত অসজ অসতী অসতীৰ অসদ্ৱ্যৱহাৰ অসন্মতি অসম অসমক অসমকে অসমখনক অসমত অসমতে অসমবাসীক অসমভূমিৰপৰা অসময় অসময়ৰ অসমলৈ অসমী অসমীয়া অসমীয়াই অসমীয়াত অসমীয়াত্ব অসমীয়ালৈ অসমীয়াসকল অসমীয়াৰ অসম্পূৰ্ণ অসম্ভৱ অসমৰ অসহজ অসহজভাৱে অসহযোগ অসহযোগকে অসহযোগিতা অসহযোগেই অসহিষ্ণু অসহিষ্ণুতা অসহ্য অসহ্যকৰ অসাংবিধানিক অসাধ্য অসামৰিক অসাৰ অসাৰুৱা অসীম অসুখ অসুখী অসুখীয়া অসুখে অসুবিধা অসুস্থ অসুস্থতা অসুস্থতাৰ অসুৰ অসূয়া অসূৰ্যম্পশ্যা অস্ত অস্তিত্ব অস্তিত্বৰ অস্ত্ৰ অস্ত্ৰধাৰী অস্ত্ৰেৰে অস্ত্ৰোপচাৰ অস্থায়ী অস্থায়ীভাৱে অস্থিৰ অস্থিৰতা অস্থিৰতাৰ অস্পষ্ট অস্পৃশ্য অস্পৃশ্যতা অস্বাভাৱিক অস্বাভাৱিকভাৱে অস্বীকাৰ অহা অহাত অহাদি অহাহেঁতেন অহাৰ অহি অহিংস অহিংসা অহিংসাৰ অহিন্দু অহিবলৈ অহিলত অহুকাণে অহে অহোপুৰুষাৰ্থ অহোম অহোৰাত্ৰ অহ্লাদসূচক অহৰহ অহৰ্নিশ অৰঙ অৰঙে অৰণ্য অৰণ্যত অৰবিন্দ অৰা অৰাঁ অৰাজকতা অৰাজকতাতকৈ অৰিহণা অৰুণাচল অৰুণাচলৰ অৰুণাভ অৰুণোদয় অৰুন্ধতীৰ অৰূপ অৰূপৰতন অৰ্গ অৰ্ঘা অৰ্চনা অৰ্চন অৰ্জন অৰ্জনৰ অৰ্জি অৰ্জন অৰ্থ অৰ্থত নিম্নভূমি অৰ্থনীতি অৰ্থনীতিবিদ অৰ্থনৈতিক অৰ্থনৈতিকভাৱে অৰ্থপূৰ্ণ অৰ্থপ্ৰাপ্তিৰ অৰ্থাৎ অৰ্থে অৰ্থৰ অৰ্দ্ধ অৰ্দ্ধং অৰ্দ্ধেন অৰ্ধ অৰ্পণ অৰ্হতা অৱগত অৱজ্ঞাৰ অৱতাৰ অৱতাৰণা অৱতাৰলৈ অৱতাৰৰ অৱতীৰ্ণ অৱতোষ অৱতৰণ অৱদান অৱদানেৰে অৱদানৰ অৱনতি অৱনতিৰ অৱয়ব অৱলম্বন অৱলম্বনতে অৱলা অৱলোহিত অৱশ অৱশিষ্ট অৱশিষ্টই অৱশেষত অৱশ্য অৱশ্যম্ভাৱী অৱশ্যে অৱসাদ অৱসান অৱস্থা অৱস্থাও অৱস্থাত অৱস্থাতে অৱস্থাদি অৱস্থান অৱস্থানুযায়ী অৱস্থালৈ অৱস্থাৰ অৱস্থিত অৱস্থিতি অৱসৰ অৱহেলা অৱৰুদ্ধ আঁউজি আঁউসীৰ আঁওসী আঁক আঁকি আঁকোৱালি আঁকৰী আঁখল আঁচনি আঁচনিবোৰ আঁচুৰিব আঁচুৰিলে আঁছে আঁজুৰি আঁঠু আঁঠুটো আঁঠুদুটা আঠুৱা আঁত আঁতি আঁতৰ আঁতৰকৈ আঁতৰত আঁতৰলৈ আঁতৰা আঁতৰাই আঁতৰাব আঁতৰালে আঁতৰি আঁহত আঁহা আঁৰ আঁৰত আঁৰি আঁৰিছ আঁৰৰ আংলং আংশিকৰূপে আইঔ আইক আইকণ আইকন আইগৰাকীতো আইটী আইটেম আইতা আইতাই আইতাকক আইতাকে আইতাকৰ আইদেউৰ আইদেও আইদেৱে আইন আইনক আইনগত আইনবিভাগ আইনবিভাগীয় আইনমতে আইনশৃঙ্খলা আইনষ্টাইন আইনসভা আইনা আইনী আইনৰ আইফেল আইয়ৰ্ণ আইলেছ আইসে আইৰ আইৰিচ আই আউনীআটি আউনীআটিত আউনীআটী আউল আউলী আউসী আউসীত আওকাণ আওঢলীয়া আওতাভুক্ত আওতালৈ আওহতীয়া আওৰা আকবৰ আকলুৱা আকস্মিক আকস্মিকভাৱে আকাংক্ষা আকাংক্ষা আকাশ আকাশখন আকাশত আকাশলৈ আকাশে আকাশৰ আকাৰ আকাৰত আকাৰে আকাৰৰ আকুল আকৃতিত আকৃতিৰ আকৃতিৰে আকোৱালী আকৌ আক্ষৰিক আক্ৰমণ আক্ৰমণকাৰী আক্ৰমণে আক্ৰমণৰ আক্ৰান্ত আকৰ্ষণ আকৰ্ষণীয় আকৰ্ষণৰ আকৰ্ষম আকৰ্ষিত আখাৰ আখেজ আখৈ আখ্যা আখ্যান আখ্যানং আখ্যানৰ আখৰ আখৰে আগচোতাল আগচোতালতে আগচোতালৰ আগছোৱা আগছোৱাত আগত আগতকৈ আগতীয়া আগতে আগতেই আগতেও আগতো আগদিনা আগদিনাখনক আগন্তুক আগফালে আগবঢ়াই আগবঢ়াইছিল আগবঢ়াইছে আগবঢ়াইহি আগবঢ়াব আগবঢ়াবলৈ আগবঢ়ায় আগবঢ়ালে আগবঢ়াৰ আগবঢ়োৱা আগবাঢ়ি আগবাঢ়িছোঁ আগবাঢ়িবলৈ আগবেলা আগভাগত আগভাগলৈকে আগমঙহ আগমন আগমুহূৰ্ত আগমুহূৰ্ততো আগমুহূৰ্তৰ আগলি আগলৈ আগলৈও আগলৈকে আগশাৰী আগশাৰীৰ আগষ্ট আগষ্টত আগষ্টাইন আগস্থান আগুৰি আগুৱাই আগে আগেয়ে আগেয়েই আগ্ৰহান্বিত আগ্ৰহী আগ্ৰহীসকলে আগৰ আগৰচাম আগৰটো আগৰপৰা আগৰাতি আগৰে আগৰেপৰা আগৰেপৰাই আগৰৱাল আগৰৱালা আঘাত আঘোণ আঘোণমহীয়া আঘোণৰ আঘোণ আঘোণীয়া আঘোণৰ আঘ্ৰ আঙঠি আঙনি আঙুল আঙুলি আঙুলিত আঙুলিমূৰ আঙুলিয়াই আঙুলিৰ আঙ্গিক আঙ্গুলি আচল আচলতে আচামী আচাৰ আচাৰ্যই আচুৰি আচ্ছন্ন আচ্ছা আচৰণ আচৰণৰ আচৰা আচৰিত আছা আছোঁ আছিল আছিলা আছিলাতে আছিলেই আছিলোঁ আছুতীয়া আছুৰ আছে আছেই আছেগৈ আছেতো আছেনে আছে আছো আছোঁ আজন্ম আজলি আজলী আজান আজাৰ আজি আজিও আজিকালি আজিকালিনো আজিনো আজিয়েই আজিলৈ আজিলৈকে আজিৰ আজীৱন আজোককা আজৰি আঞ্চলিক আঞ্জাৰ আঞ্জু আটক আটকধুনীয়া আটলাণ্টিক আটাইকেইখন আটাইকেইটা আটাইতকৈ আটাইবোৰ আটাইবোৰলৈকে আটায়ে আটি আটিত আটোম আঠখন আঠটা আঠা আঠাইশ আঠাযুক্ত আঠীয়াত আঠুমূৰীয়া আঠুৱা আঠুৱাৰ আঠোঁটা আড়িকাটি আড্ডা আঢ়ৈ আঢ্যৱন্ত আণৱিক আতা আতাক আতি আতিশয্য আত্ম আত্মঘাতী আত্মজীৱনী আত্মজীৱনীকাৰ আত্মজীৱনীত আত্মপ্ৰকাশ আত্মশ্লাঘা আত্মসমৰ্পণ আত্মসহায়ক আত্মসাৎ আত্মহত্যা আত্মহত্যাৰ আত্মহাৰা আত্মাই আত্মাৰাম আত্মিক আত্মীয় আত্মীয়তাৰ আত্মৰক্ষাৰ আতৰ আথে আদখিনি আদখিনিহে আদখিনীয়া আদগোহালি আদঘণ্টামান আদমি আদমিকা আদহীয়া আদা আদান আদায় আদায়ৰ আদালত আদালতত আদালতলৈ আদি আদিও আদিকাণ্ডৰ আদিত আদিত্য আদিবাসী আদিয়ে আদিৰ আদিৰে আদেশত আদৰ আদৰণি আদৰণী আদৰি আদৰ্শ আদৰ্শখিনি আদৰ্শগত আদৰ্শৰ আদৰৰ আধলী আধা আধাভগা আধাসংখ্যক আধাৰ আধাৰতে আধাৰশিলাতেই আধাৰিত আধি আধিক্য আধুনিক আধুনিকতা আধুনিকীকৰণ আধ্যত্মিক আধ্যাত্মিক আধ্যাৰ আধৰুৱা আনক আনকি আনকো আনঘৰৰ আনজন আনজনী আনজনীৰ আনজনৰ আনজয় আনটো আনটোও আনন্দ আনন্দই আনন্দচন্দ্ৰ আনন্দত আনন্দপুৰত আনন্দময় আনন্দৰ আনপিনে আনফাললৈ আনফালে আনফ্ৰেইণ্ড আনহাতে আনাহাতে আনি আনিছিলগৈ আনিছিলোঁ আনিছে আনিছোঁ আনিব আনিবলৈ আনিবা আনিবৰ আনিমেই আনিলে আনিলো আনু আনুগত্য আনুষংগিক আনুষ্ঠানিক আনুষ্ঠানিকভাৱে আনুষ্ঠানিক আনে আনো আনোগই আনোৱাই আন্তঃ আন্তঃগাঁথনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আন্তঃৱিকি আন্তৰিক আন্তৰিকতা আন্তৰিকতাবোৰ আন্তৰিকতাৰে আন্তৰ্জাতিক আন্দোলন আন্দোলনক আন্দোলনকে আন্দোলনকো আন্দোলনটোক আন্দোলনত আন্দোলনতে আন্দোলনবোৰৰ আন্দোলনে আন্দোলনৰ আন্ধাৰ আন্ধাৰে আন্ধাৰৰ আনৰ আপচোচ আপডাল আপত্তি আপদ আপদে আপলোড আপাচাহেব আপাদমস্তক আপি আপুনি আপুনিও আপুনিনো আপুৰুগীয়া আপোচকামী আপোচহীন আপোচহীনতা আপোন আপোনঘাতী আপোনাক আপোনাকহে আপোনালৈ আপোনালোক আপোনালোকক আপোনালোকলৈ আপোনালোকে আপোনালোকো আপোনালোকৰ আপোনাসকলে আপোনাসকলেও আপোনাসবলৈ আপোনাৰ আপোনাৰে আপ্তেৰ আপ্যায়ন আপ্যায়িত আপ্লুত আপ্ৰাণ আফালিয়ালে আফ্ৰিকা আফ্ৰিকাত আফ্ৰিকান আফ্ৰিকাৰ আবণ্টন আবণ্টনৰ আবতৰীয়া আবদাৰ আবদ্ধ আবশ্যক আৱাস আবিয়ৈ আবিষ্কাৰ আবিৰ্ভাৱ আবৃত্ত আবেদন আবেলি আবেলিৰ আবোল আব্দাৰ আব্দুল আব্ৰাহাম আবৰি আভস আভাস আভি আভিজাত্য আভিধানিক আভ্যন্তৰিক অভ্যন্তৰীণ আম আমৰ আমগছ আমগছত আমদানি আমদালি আমন আমনি আমনিদায়ক আমন্ত্ৰণ আমন্ত্ৰিত আমবাৰী আমবাৰীত আমলখি আমোলাতান্ত্ৰিক আমাক আমাকে আমাকেহে আমাকো আমালৈ আমাৰ আমাৰ দায়িত্ব আমাৰো আমি আমিও আমিওতো আমিতো আমিনো আমিবোৰ আমিয়েই আমিয়েও আমুকা আমূল আমৃত্যু আমে আমেৰিকা আমেৰিকাই আমেৰিকাত আমেৰিকান আমেৰিকাৰ আমোদ আমোদেৰে আমোদৰ আমোলা আমোলাপট্টিত আমোলাবিলাকক আমোলাবিলাকৰ আম্পায়াৰ আম্বানি আম্বেদকাৰ আম্বেদকাৰৰ আমৰ আমৰলি আমৰা আয় আয়তনত আয়তনৰ আয়ত্ত আয়াস আয়াৰচলৈ আয়াৰলেণ্ডৰ আয়ুক্তক আয়ুক্তগৰাকী আয়ুক্তৰ আয়ুস আয়ে আয়েক আয়েকলৈ আয়েকৰ আয়োজক আয়োজন আয়োজিত আলতীয়া আলপৈচান আলফুলকৈ আলফ্ৰেড আলমত আলমাৰী আলসুৱা আলহী আলহী আলহীৰ আলাপ আলাসত আলাসৰ আলি আলিংগন আলিপুখুৰী আলিপুখুৰীৰ আলিবাট আলিবাটত আলিবাটে আলিবাটেদি আলিয়েদি আলিলৈ আলিৰ আলিৰে আলীৰ আলু আলুগুটি আলেখ আলোক আলোকচিত্ৰ আলোচনা আলোচনাত আলোচনাৰ আলোচনী আলোচনীখনৰ আলোচনীৰ আলোচিত আশঙ্কা আশয় আশা আশাকৰোঁ আশাত আশাবাদী আশাবোৰত আশাৰ আশিস আশীৰ আশীৰ্বাদ আশীৰ্বাদৰ আশু আশে আশ্চৰ্য আশ্চৰ্য্য আশ্চৰ্য্যকৰ আশ্বাস আশ্ৰম আশ্ৰমত আশ্ৰয় আশ্ৰয়দাতা আশানিস্ফল আসক্ত আসন আসনচ্যুত আসনত আসোঁৱাহ আস্থা আস্থাত আস্থাৰ আস্পতালত আস্পতালৰ আস্ফালন আহক আহগৈ আহ্বান আহমেদ আহমেদে আহল আহা আহাঁ আহাঁচোন আহাৰ আহাৰসাঁজ আহি আহিছ আহিছা আহিছানে আহিছিল আহিছিলহে আহিছিলোঁ আহিছে আহিছোঁ আহিন আহিনৰ আহিব আহিবও আহিবগৈচোন আহিবলৈ আহিবলৈহে আহিবে আহিবৰ আহিম আহিয়েই আহিল আহিলে আহিলোঁ আহিহে আহু আহুকাল আহুতি আহে আহোঁ আহোঁগৈ আহোঁতা আহোঁতে আহোঁতেই আহোম আহোমসকল আহোমসকলে আহোমসকলৰ আহোমেসকলেও আহোমৰ আহ্নিক আহ্বান আহ্বানত আহৰণ আৰকাপোৰখন আৰক্ষীয়ে আৰম্ভ আৰম্ভণি আৰম্ভণিতে আৰম্ভণিৰ আৰম্ভণিৰে আৰম্ভতে আৰম্ভণি আৰম্ভণিতে আৰম্ভৰ আৰা আৰাধ্য আৰাম আৰামদায়ক আৰামী আৰি আৰিমত্ত আৰিমত্তৰ আৰু আৰুনো আৰে আৰোগ্য আৰোপ আৰোহণ আৰ্ক আৰ্কাইভ আৰ্কৰ আৰ্জন আৰ্জি আৰ্জেণ্টিনাৰ আৰ্জন আৰ্ট আৰ্টিষ্ট্ আৰ্ণিং আৰ্তনাদে আৰ্থসামাজিক আৰ্থাৰ আৰ্থিক আৰ্থিকভাৱে আৰ্দ্ৰ আৰ্দ্ৰতাত আৰ্দ্ৰতাৰ আৰ্নষ্ট আৰ্য আৰ্যভট্ট আৰ্হি আৰ্হিত আৰ্হিৰ আৱণ্টন আৱণ্টনৰ আৱত আৱশ্যক আৱশ্যকীয় আৱহ আৱাজ আৱাস আৱাসিক আৱাহন আৱিষ্কাৰ আৱিষ্কাৰক আৱিষ্কাৰ আৱেগ আৱেগিক আৱেগৰ আৱেদন আৱেদনসম্পন্ন আৱেশ আৱেশে আৱৰণ আৱৰণযুক্ত আৱৰি আৱৰ্জনা ইংগিত ইংগিতে ইংলেণ্ড ইংলেণ্ডত ইংলেণ্ডলৈ ইংলেণ্ডে ইংলেণ্ডৰ ইংৰাজ ইংৰাজসকলেই ইংৰাজী ইংৰাজীক ইংৰাজীত ইংৰাজীলৈ ইংৰাজীৰ ইংৰাজে ইংৰাজৰ ইইঁতে ইউআৰএল ইউএই ইউকো ইউটিউবৰ ইউনাইটেড ইউনিক ইউনিকোডলৈ ইউনিভাৰ্চিটি ইউনিয়ন ইউৰোপ ইউৰোপীয় ইউৰোপীয়ান ইউৰোপৰ ইকটাসিকটা ইকাতি ইকাষে ইকি ইকৰানি ইখনে ইগজ ইঙ্গিত ইচা ইচাট ইচিআইৰ ইচ্ছা ইচ্ছাকৃতভাৱে ইচ্ছাত ইচ্ছামতে ইছলাম ইজন ইজনতকৈ ইজনীৰ ইজনে ইজ্জৎ ইঞ্চ ইঞ্চি ইঞ্জিন ইটাই ইটাৰে ইটো ইঠাই ইডাল ইণ্টাৰনেট ইণ্টাৰনেটত ইণ্টাৰনেটৰ ইণ্ডাষ্টিজ ইণ্ডিক ইণ্ডিয়া ইণ্ডিয়ান ইণ্ডিয়াৰ ইতস্ততঃ ইতস্ততঃবোধ ইতি ইতিকিং ইতিকিংসূচক ইতিপুৰ্বেই ইতিমধ্যে ইতিমধ্যেই ইতিহাস ইতিহাসক ইতিহাসত ইতিহাসবিদ ইতিহাসমূলক ইতিহাস সাহিত্য খেল ভূগোল বিবিধ ইতিহাসে ইতিহাসৰ ইতো ইত্যাদি ইত্যাদিৰ ইতৰ ইনকিউবেটৰ ইনছেট ইনষ্ক্ৰিপ্ট ইনষ্টল ইনষ্টিটিউট ইনাই ইনো ইন্ ইন্দিৰা ইন্দু ইন্দুক ইন্দুমতী ইন্দুমতীয়ে ইন্দুমতীৰ ইন্দুৰ ইন্দ্ৰই ইন্দ্ৰনাৰায়ণ ইন্দ্ৰপাল ইন্দ্ৰিয় ইন্দ্ৰৰ ইপাৰ ইপিঠি ইফতাৰ ইফাল ইফালে ইফালেও ইবন ইভানবুনিন ইমান ইমানকেইটা ইমানটো ইমানতে ইমানতো ইমানদিন ইমাননো ইমানবছৰে ইমানবিলাক ইমানবোৰ ইমানুৱেল ইমানো ইমূৰ ইমূৰে ইম্প্ৰভাইজ ইয়াক ইয়াকে ইয়াকেহে ইয়াকো ইয়াণ্ডাবু ইয়াণ্ডাবুত ইয়াত ইয়াতে ইয়াতেই ইয়াতো ইয়ান্দাবু ইয়ালে ইয়ালৈ ইয়াৰ ইয়াৰদ্বাৰা ইয়াৰপৰা ইয়াৰে ইয়াৰেই ইয়াৰ উপৰি য়েল্ম্ ইলাচী ইলাচীকেইটা ইলিয়াছ ইলিহি ইষ্ট ইষ্টইণ্ডিয়া ইষ্টদেৱতা ইষ্টদেৱতাক ইষ্টদেৱী ইষ্টাৰ্ণ ইসব ইস্কু ইস্তাফা ইহঁত ইহঁতবোৰ ইহঁতে ইহঁতৰ ইহকালৰ ইহলীলা ইহাক ইহুদী ইহে ঈদত ঈদৰ ঈপ্সিত ঈয়াৰোপৰি ঈশান ঈশ্বৰ ঈশ্বৰক ঈশ্বৰে ঈশ্বৰৰ ঈষা ঈষৎ ঈৰ্ষা ঈৰ্ষান্বিত উঁইচিৰিঙা উইঠ্যা উইন উইপৰুৱা উইল উইলিয়াম উকট উকলি উকা উকিয়াই উকীল উক্ত উখনা উখনি উখল উগুল উগ্ৰ উগ্ৰপন্থী উচটনি উচটা উচপ উচাট উচিত উচুপি উচ্কো উচ্চ উচ্চকক্ষ উচ্চখাপৰ উচ্চতম উচ্চতালৈ উচ্চতাৰ উচ্চতৰ উচ্চপদস্থ উচ্চভূমি উচ্চমানৰ উচ্চাকাংখাক উচ্চাঙ্গ উচ্চাৰণ উচ্চাৰিত উচ্ছন্ন উচ্ছৃঙ্খল উচ্ছেদ উচ্ছ্বসন উচ্ছ্বসিত উচ্ছ্বাস উচৰি উচৰিকৈ উছপ উছমানী উছমানীয় উছাহ উছৰ্গা উছৰ্গি উজনি উজনিৰ উজনীত উজলি উজাগৰী উজাগৰে উজান উজাৰি উজু উজুটি উজ্জীৱিত উজ্জ্বল উজ্জ্বলতা উটা উটাই উটি উটুৱাই উঠক উঠঙ্গা উঠা উঠাই উঠাজনত উঠাত উঠাতো উঠাদি উঠাব উঠাহি উঠাৰ উঠি উঠিও উঠিছিল উঠিছিলোঁ উঠিছে উঠিব উঠিবই উঠিবলৈ উঠিবৰ উঠিয়েই উঠিল উঠিলে উঠিলেই উঠিলোঁ উঠিহে উঠে উঠোঁ উঠোঁতা উঠোঁতাৰো উঠোঁতে উঠোৱাৰো উড়াল উড়িয়া উতনুৱা উত্তপ্ত উতল উত্তপ্ত উত্তম উত্তীৰ্ণ টো ণ ত পাৰৰ ফাল স্বৰূপে উত্তৰাধিকাৰীৰ উত্তৰে উত্তৰোত্তৰ ৰ ৰপৰা উত্থান উত্থান বৰ্তমান উত্থানে উত্ৰাবল উথাপন উদং উদক উদগতি উদগনি উদণ্ড উদফাই উদয় উদয়গিৰি উদয়ত উদয়দা উদয়পুৰ উদয়পুৰতে উদয়পুৰলৈ উদয়পুৰৰ উদয়পূৰ উদয়াচলত উদ্‌যাপনৰ উদাস উদাসীনতা উদাহৰণ উদাৰ উদীয়মান উদুলি উদ্ উদ্দীপনা উদ্দেশ্য উদ্দেশ্যহীন উদ্দেশ্যি উদ্দেশ্যে উদ্ধতালি উদ্ধাৰ উদ্ধৃত উদ্ধৃতি উদ্বাউল উদ্বিগ্ন উদ্বিত উদ্বুদ্ধ উদ্বোধন উদ্ভাৱন উদ্ভাৱনী উদ্ভিদ উদ্ভিদক উদ্ভিদকুলৰ উদ্ভিদে উদ্ভিদৰ উদ্ভিদৰদ্বাৰা উদ্ভুত উদ্ভৱ উদ্ভৱো উদ্যমিতা উদ্যমী উদ্যান উদ্যোগ উদ্যোগত উদ্যোগপতি উদ্যোগী উধাতু উধান উধানকেইটাৰ উনপঞ্চাশটা উনুকিয়াই উনুকিয়ালে উন্নত উন্নতি উন্নতিত উন্নতিৰ উন্নয়ন উন্নয়নমুখী উন্নীত উন্মত্তা উন্মন উন্মাদ উন্মাদিনী উন্মুক্ত উন্মেষ উন্মোচন উন্মোচিত উপকণ্ঠ উপকাৰ উপকাৰহে উপকাৰিতা উপকাৰী উপকাৰৰ উপকূল উপকূলত উপকূলৰ উপকৃত উপক্ৰম উপকৰণ উপকৰণত উপগ্ৰহ উপগ্ৰহটোৰ উপচি উপছি উপজাতি উপজাতিৰ উপজি উপজিছে উপজিবৰে উপজিয়ে উপজিয়েই উপজিল উপজীৱ্য উপত্যকাজোৰা উপত্যকাত উপত্যকাৰ উপদেশ উপদেশতকৈ উপদেশবোৰেই উপদ্বাৰকা উপদ্ৰৱ উপদ্ৰৱলৈ উপনদী উপনিষদ উপনিষদসমূহ উপনিষদৰ উপনিষদৰপৰা উপনিৱেশত উপনীত উপনৈ উপনৈসমূহ উপন্যাস উপন্যাসখন উপন্যাসসমূহ উপন্যাসে উপন্যাসৰ উপপ্ৰজাতি উপবাস উপবাসে উপভোগ উপমহাদেশৰ উপযুক্ত উপযোগী উপলক্ষ্য উপলক্ষ্য্য উপলক্ষ্যে উপলক্ষ্য্যে উপলব্ধ উপলব্ধি উপলভ্য উপলুঙা উপলুঙ্গা উপশম উপসংহাৰ উপসাগৰ উপসিৰা উপস্থাপন উপস্থাপনৰ উপস্থিত উপস্থিতসকলৰ উপস্থিতি উপহাস উপহাৰ উপহাৰস্বৰূপে উপহাৰৰূপে উপায় উপাখ্যান উপাখ্যানটো উপাখ্যানৰ উপাৰ্জন উপাদানবোৰ উপাদানৰ উপাধি উপাধিটো উপাধিপ্ৰাপ্ত উপাধিৰ উপায় উপায়সমূহ উপায়ান্তৰ উপায়ে উপায়েৰে উপায়ৰ উপাসনা উপাৰ্জন উপাৰ্জনৰ উপিবাটত উপেন্দ্ৰ উপেন্দ্ৰচন্দ্ৰ উপৰি উপৰি উপৰিকৈ উপৰুৱা উপৰে উপৰ্যুক্ত উফৰি উবুৰি উভতি উভতিব উভতিল উভয় উভয়ই উভয়তে উভয়লিংগী উভয়েই উভয়ৰে উভলি উভৈনদী উমলি উমলিম উমান উমানত উমানন্দ উমায় উমৈহতীয়া উম্লেখ উলংগ উলংঘন উলঙ্ঘনাকাৰীক উলট উলতি উলহ উলাহ উলাহত উলাহেৰে উলাহৰ উলিওৱা উলিওৱাত উলিয়াই উলিয়াইছ উলিয়াইছিল উলিয়াইছে উলিয়াওঁতা উলিয়াব উলিয়াবলৈও উলিয়াম উলিয়ায় উলিয়ালে উলুৱনিত উলুৱনিৰ উল্টা উল্লসিত উল্লাস উল্লিখিত উল্লেখ উল্লেখনীয় উল্লেখযোগ্য উল্লেখেই উল্লেখ্য উল্লেখ্যযোগ্য উশাহ উশাহটো উশাহবোৰৰ উশাহে উষ্ণতা উৎকট উৎকল উৎক্ষেপণ উৎকৰ্ষ উৎপতীয়া উৎপত্তি উৎপন্ন উৎপলদা উৎপাতত উৎপাদন উৎপাদনকাৰী উৎপাদনৰ উৎপাদিত উৎফুল্ল উৎযাপন উৎস উৎসস্থল উৎসাহ উৎসাহত উৎসাহভৰা উৎসাহিত উৎসাহেৰে উৎসৰ্গ উৎসৰ্গা উৎসৰ্গিত উৎসৱ উৎসৱত উৎসৱমুখৰ উৎসৱৰ উৰণ উৰণীয়া উৰণৰ উৰহ উৰহি উৰা উৰাই উৰাও উৰালত উৰি উৰিল উৰিষ্যা উৰিষ্যাত উৰিষ্যাৰ উৰিস্যা উৰুকা উৰুখ উৰুখি উৰুমি উৰুলি উৰ্দু উৰ্দ্ধতন উৰ্দ্ধমুখে উৰ্বীধৰ উৰ্বৰা উৰ্মি উৱলি উৱাদিহ ঊনবিংশ ঊনষাঠিতম ঊনৈছ ঊহ্য ঋণশোধ ঋণৰ ঋতুত ঋতুতো ঋতুস্ৰাৱ ঋষি ঋষিও ঋষিসকলৰ ঋষিৰ ঋষ্যমূক এংলো এইক এইকণ এইকেইঘৰেই এইকেইটা এইকেইদিন এইখন এইখিনি এইখিনিতে এইগৰাকী এইচ এইচৰ এইছ এইছোৱা এইজনা এইজোপাত এইজোৰ এইট এইটি এইটো এইটোকে এইটোনো এইটোৱেই এইঠু এইডাল এইদৰে এইধাৰ এইফালে এইফালৰ এইবছৰৰ এইবাবে এইবাৰ এইবিলাক এইবিলাকত এইবোৰ এইবোৰত এইবোৰে এইবোৰৰ এইবোৰৰপৰা এইলানি এইষাৰ এইসকল এইসকলৰ এইসময়ত এইসমূহৰ এইৰ এইৰূপে এওঁ এওঁক এওঁকে এওঁলোক এওঁলোকৰ এওঁৰ একক এককভাবে একখানা একগোট একঘেয়ামি একচ্ছত্ৰী একজন একঝাক একটা একতাৰ একতীয়াকৈ একত্ৰিত একত্ৰীকৰণ একদম একদেৱ একপক্ষীয় একপ্ৰকাৰ একপ্ৰকাৰৰ একবাৰ একবিংশ একমন একমাত্ৰ একমুহূৰ্তৰ একলা একশৰণ একসতৰি একসদনীয় একসেৱ একা একাঁজলি একাঁঠু একাংশ একাংশত একাউণ্ট একাউণ্টত একাউণ্টসমূহৰ একাকাৰ একাকিত্ব একাকে একাগ্ৰচিত্তে একাগ্ৰতা একাডেমী একাডেমীও একাডেমীৰ একাণপতীয়া একাদশ একাদশী একাধাৰে একাধিক একান্ত একান্তমন একান্তমনে একালত একুশে একুৰা একুৰি একে একেই একেখন একেখনেই একেখিনি একেগৰাকী একেছাটে একেজন একেজনী একেজাঁপে একেজোপা একেটা একেটাই একেডালি একেধাৰ একেধৰণৰ একেবাৰে একেবাৰেই একেবোৰ একেমনে একেলগ একেলগে একেলেথাৰি একেলেথাৰিয়ে একেষাৰ একেসকলেই একেৰাহে একৈছ একো একোকে একোকেই একোচকৈ একোজন একোজনী একোজনীৰ একোটা একোটি একোটোকে একোডাল একোবছৰ একোবাৰ একোৰে একোৱেই এক্ এক্সিকিউটিভ এক্ৰোবেটিক এখন এখনকে এখনকৈ এখনত এখনহে এখনি এখনো এখনৰ এখলপীয়া এখানি এখেতৰ এখোঁটালীয়াকৈ এখোজ এখোজকৈ এখোপ এগছি এগাড়ী এগালমান এগিলাছ এগুণ এগোহালি এগ্ৰিমেণ্ট এগৰাকী এঘাৰ এঘাৰটা এঘৰ এঘৰীয়া এঘৰেও এঘৰৰ এঙামুৰি এঙেনাতে এচামক এচামে এচাৰি এছিয়া এছিয়ান এচিলিম এচিলিমেই এচিষ্টেণ্ট এচুকত এচেলেকা এছটা এছাটি এছিয়া এছিয়াত এছিয়ান এছিয়াৰ এছীয় এছোৱা এজন এজনক এজনকৈ এজনকৈহে এজনহে এজনী এজনীক এজনীকে এজনীয়ে এজনীয়েই এজনীৰ এজনে এজনেও এজনো এজনৰ এজাউৰি এজাক এজাৰ এজেন্সিৰ এজোপা এজোপাৰ এঞ্জেলো এঞ্জেলোৰ এটকা এটলিয়ে এটা এটাই এটায়ো এটাইকেইজন এটাইখিনি এটাইতকৈ এটাইবিলাক এটাইবোৰ এটাইবোৰে এটাও এটাক এটাকৈ এটাত এটামান এটায়ে এটালৈ এটাৰ এটি এটিং এটিৰহে এটুকুৰা এটুকুৰাৰে এটুপি এটোপ এটোপা এটোপাল এট্ৰিবিউছনৰ এঠাইৰ এঠেঙীয়া এঠোপা এডলাৰ এডলাৰৰ এড়ি এডা এডাল এডালকে এডালিও এডালো এডালৰ এডিঙীয়া এডিঙীয়াকৈ এডিচন্ এডিটাথন এডোখৰ এডোখৰে এডোখৰৰ এড্ৰেছ এডৱিন এণ্ট এণ্টনি এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এণ্ড এণ্ডমান এণ্ডেভাৰে এণ্ড্ৰিউ এণ্ড্ৰুজ এণ্ড্ৰুজে এণ্ডৰইডৰ এতজন এতনা এতি এতিয়া এতিয়াই এতিয়াও এতিয়াতো এতিয়ালৈকে এতিয়াহে এতিয়াৰ এতিয়াৰপৰাই এতেকতে এতেকে এথলেট এথোকা এদঁতীয়া এদফাৰ এদিন এদিনতে এদিনতো এদিনীয়া এদিনো এদিনৰ এদেও এদোণ এধা এধাজীয়া এধাডুখৰীয়াকৈয়ে এধানমানো এধাপোৰা এধামৰা এনথ্ৰাক্স এনিশা এনিশাত এনে এনেই এনেকুৱা এনেকুৱাই এনেকৈ এনেকৈয়ে এনেখন এনেটি এনেটো এনেতে এনেদৰে এনেদৰেই এনেধৰণৰ এনেনো এনেবিলাক এনেবোৰ এনেয়ে এনেয়েহে এনেয়ো এনেস্থলত এন্দুৰ এন্দুৰসকলৰ এন্দুৰে আন্ধাৰ আন্ধাৰতো আন্ধাৰে আন্ধাৰেই এনৰেগা এপইচা এপইণ্টমেণ্ট এপটো এপদ এপাক এপাত এপিএল এপিনে এপুখুৰী এপেণ্ডিচাইটিছ এপেলেট এপোলো এপ্ এপ্ৰিল এপ্ৰিলত এপ্ৰিললৈ এপ্ৰিলৰপৰা এফাকি এফাকিও এফালে এফালৰপৰা এফুটমান এফেৰা এফেৰাকৈ এফেৰি এফৰা এবছৰ এবছৰলৈ এবছৰৰ এবট এবাকচ এবাটি এবাৰ এবাৰত এবাৰহে এবাৰি এবাৰী এবাৰেই এবাৰো এবাৰৰ এবিধ এবুকুৱা এবুৰি এবেগেত এবেলাতে এবেলি এভঁড়াল এভাগ এভাৰিষ্ট এভাৰেষ্ট এমএলএ এমন এমহীয়া এমাজনৰ এমাহ এমাহত এমাহমানলৈকে এমাহৰ এমাৰছন এমুঠি এমূৰে এমোকোৰা এম্বেঁকা এম্বেচেদৰ এম্বেৰাল্ড এয়া এয়াই এয়াক এয়ে এযোৰ এযোৰত এলপিজিৰ এলবাৰ্ট এলবিনো এলাইক এলানি এলান্ধু এলাহ এলাহে এলুমিনিয়ামৰ এলেকা এলেকাত এলেকাসমূহ এলেকাৰ এলেন এলেহুৱা এশজন এশজনৰ এশটা এশবাৰ এশিঙীয়া এশ্বিভমেণ্ট এশৰ এষাৰ এষাৰো এসপ্তাহ এসপ্তাহৰ এসময়ৰ এসাঁজ এসাঁজ এসোপা এসোপাৰ এহাজাৰ এহাতমান এহাল এহোঁপা এহোপা এৰক এৰা এৰাই এৰাতিৰ এৰাব এৰি এৰিব এৰিবা এৰিবৰ এৰিম এৰিলে এৰিষ্ট এৰুৱাই এৱাৰ্ড্ এৱেঁ এৱেঁই এৱোঁ ঐকতান ঐক্য ঐতিহাসিক ঐতিহাসিকভাবে ঐতিহ্য ঐতিহ্যবাহী ঐতিহ্যসমূহৰ ঐতিহ্যৰ ঐতৰেয় ঐশ্বৰিক ঐশ্বৰ্য ওঁঠ ওঁঠটো ওঁঠত ওঁঠততুলি ওঁঠদুটা ওঁঠদুটি ওঁঠযুৰি ওঁঠৰো ওঁৰ ওকনি ওকালতি ওকুমাৰ ওখনা ওখোৰা ওগো ওচেনিয়া ওচৰ ওচৰত ওচৰতে ওচৰলৈ ওচৰলৈকে ওচৰা ওচৰাৎ ওচৰে ওচৰৰ ওচৰৰপৰা ওচৰৰে ওছেইন ওজন ওজা ওজৰ ওঠৰ ওড়িয়া ওড়িয়াত ওড়িশাত ওড়িশাৰ ওড়িশী ওড়ীচীক ওড়ীশী ওডিচি ওডিচিৰ ওডিচী ওডিশী ওডিসি ওতপ্ৰোত ওতপ্ৰোতভাৱে ওদালগুৰি ওদেৰ ওন্দোলাই ওপঙা ওপঙি ওপচাই ওপজা ওপৰ ওপৰঞ্চি ওপৰত ওপৰতে ওপৰমুৱা ওপৰলৈ ওপৰা ওপৰে ওপৰেদি ওপৰেৰে ওপৰৰ ওপৰৱালা ওফন্দাদি ওফন্দি ওফাইডাং ওফোন্দা ওফোন্দাগালী ওফৰাই ওভত ওভতনি ওভতা ওভতাই ওভোত ওভোতাই ওমল ওমলা ওম্ ওলট ওলমাদি ওলমি ওলমিছে ওলাই ওলাইছ ওলাইছিলোঁগৈ ওলাইছে ওলাইছোঁ ওলাইছোঁহি ওলাওঁ ওলাওঁতে ওলাব ওলাবলৈ ওলাবৰ ওলায় ওলাল ওলালহি ওলালা ওলালাহি ওলালেই ওলালেও ওলালো ওলালোঁ ওলোটা ওলোমা ওলোমাই ওলোৱা ওলোৱাদি ওলোৱাৰ ওস্তাদ ওহাৰ ওহি ওৰটো ওৰণিখন ওৰণিৰ ওৰণী ওৰফে ওৰে ওৰেদিন ওৰেনিশা ওৰেৰাতি ওৱা ওৱালাই ওৱেল ওৱৰ্কচ্ ওৱৰ্ট ঔটেঙা ঔপনিৱেশতাবাদৰ ঔপনিৱেশিক ঔপন্যাসিক ঔষধ ঔষধি ঔষধিয়া ঔষধৰ ঔৎসুকতা ঔৎসুক্য ঔৰস কঁকাল কঁকালখন কঁকালটো কঁকালত কঁকালতে কঁকালে কঁকালেৰে কঁকালৰ কঁঠা কঁঠাল কঁঠালওপৰৰ কঁঠালকোনে কঁঠালটো কঁঠালৰ কঁড়িয়াই কঁপনি কঁপাই কঁপাব কঁপি কঁপিছে কঁপিব কঁপিবলৈ কঁপে কঁহাৰ কঁহাৰৰ কংকণ কংগো কংগ্ৰছকৰ্মী কংগ্ৰছৰ কংগ্ৰেছ কংগ্ৰেছক কংগ্ৰেছে কংগ্ৰেছেও কংগ্ৰেছৰ কংগ্ৰেছৰপৰা কইনা কইনাজনী কইনাৰ কইৰ ক কওঁ কওঁতা কওঁতে কওক কওকচোন ককা ককাই ককাইদেউ ককাইদেৱে ককাইহঁত ককাক ককাকৰ ককাদেউতাক ককায়েক ককায়েকে ককায়েকৰ ককায়েৰ ককালটি ককৃতজ্ঞতা কক্ষ কক্ষপথত কক্ষৰ কঙালী কচি কচু কচ্ কছাৰী কছাৰীসকলে কছাৰীসকলৰ কছাৰীৰ কছু কছুটো কছৰী কটক কটকটীয়াকৈ কটকী কটকীৰ কটন কটপ্ কটা কটাই কটাইছোঁ কটাওঁ কটাকটি কটাবলৈ কটায় কটালে কটাৰীত কটাৰী কটিৰ কটু কটূক্তি কটোৱা কটোৱাৰ কট্কটীয়া কঠাত কঠিন কঠিনক কঠীয়া কঠীয়া কঠীয়াতলি কঠুৱা কঠোৰ কড়মড় কঢ়া কঢ়াটোহে কঢ়িয়াই কণদাহঁতে কণমানি কণা কণামুছৰি কণাই কণি কণিকা কণী কণীবোৰ কণ্টকময় কণ্ট্ৰলাৰ কণ্ঠ কণ্ঠদান কণ্ঠশিল্পী কণ্ঠশিল্পীৰ কণ্ঠসহ কণ্ঠে কণ্ঠেৰে কণ্ঠৰ কণ্ঠৰদ্বাৰা কণ্ঠৰোধ কতনা কতনো কতলোকে কতা কৰ্তৃপক্ষৰ কতো কথন কথনৰ কথা কথাই কথাও কথাকে কথাখিনি কথাটো কথাটোও কথাটোত কথাটোৰ কথাটোৱে কথাত কথাতোমাৰ কথানো কথাবোৰ কথাবোৰত কথাবোৰতেই কথাবোৰেই কথাবোৰো কথাবোৰৰ কথামতে কথাল কথাষাৰ কথাষাৰৰ কথাহে কথাৰ কথাৰে কথাৰেই কথা কথিত কথিলে কথোপকথন কদলি কদা কদাকাচিৎ কদৰ্য কদৰ্য্য কনটেণ্ট কনফুচিয়াচ কনফুচিয়াছ কনফুচিয়াছধন্যবাদ কনষ্টাণ্টিনোপল কনিষ্টবল কনিষ্টবলৰ কনিষ্ঠ কন্দনামুৱা কন্দল কন্দলিকে কন্দলিয়ে কন্দলিৰ কন্দলী কন্দলৰ কন্দা কন্দুৱাইছে কন্দুৱাটো কন্দোৱাব কন্দৰ্পজিৎ কন্নড় কন্যা কন্যাক কন্যাটিৰ কন্যাত কন্যাৰ কপট কপটভাৱে কপাল কপালত কপালে কপালৰ কপাহ কপাহী কপাহৰ কপাৰনিকাচ কপি কঁপিব কপিল কপিলিমুখৰ কপিলী কপিলীৰ কপিৰাইট কপিৰাইটমুক্ত কপৌ কপৌটো কপৌবোৰৰ কপৌৱনীৰ কপৌৱে কবই কবও কবলগা কবলগীয়া কবা কবি কবিকাহিনী কবিগুৰু কবিতা কবিতাটি কবিতাটো কবিতাবোৰ কবিতাবোৰৰ কবিতাৰ কবিতাৰে কবিতাৰো কবিত্ব কবিয়ে কবিসকলক কবিসকলৰ কবিৰ কবীৰ কবৰ কমখন কমতা কমতাত কমতাপুৰলৈ কমতাৰ কমতাৰাজৰ কমতেশ্বৰ কমন্স কমন্সত কমনৱেলথ কমল কমলবৰুৱাই কমলাকান্ত কমলানন্দ কমলাবাৰী কমলাৰ কমলেশ্বৰ কমলেষু কমা কমাই কমাব কমাৰ কমাৰৰ কমি কমিউনিষ্ট কমিচন কমিচনৰ কমিটি কমিটিও কমিটিৰ কমিটী কমিনী কমিশ্যনৰ কমিশ্যনৰে কমেই কমেণ্ট কম্পাউণ্ডৰৰ কম্পালসুখে কম্বল কয় কয়নে কয়লাৰ কয় কলং কলংকহীন কলকলতে কলকাতা কলকাতাৰ কলগছ কলগছৰ কলঙৰ কলটো কলঠহুৰা কলডিলঅলনিৰ কলডিলউপি কলডিলীয়া কলত কলপাতএঠেঙীয়া কলপাতত কলম কলমলৈ কলমৌ কলম্বিয়া কলহ কলা কলাক্ষেত্ৰৰ কলাগুৰু কলাপ কলাপাত কলাফুলত কলালোৰ কলাৰ কলি কলিংগৰ কলিকতা কলিকতাত কলিকতাৰ কলিকতীয়া কলিকাতা কলিকাতাৱালী কলিজা কলিজাত কলিতা কলিতাঅনলাইন কলিয়াইছে কলিয়ে কলিৰ কলীয়া কলুষিত কলে কলেই কলেও কলেজ কলেজত কলেজিয়েট কলেজৰ কলেৰা কলেৱৰ কলৈ কলৈকো কলো কলোহেঁতেন কল্প কল্পনা কল্পনাত কল্পনাৰ কল্মষহীন কল্যাণ কল্যাণকামী কল্যাণমূলক কল্যাণীয়বৰ কল্যাণৰ কল্লোল কলৰ কষ্ট কষ্টকৰ কষ্টত কষ্টবোৰেই কষ্টসাধ্য কষ্টে কষ্টেৰে কস্তুৰবা কহাঁৰ কহিনুৰ কহিব কহুৱা কহে কাঁইট কাঁইটীয়া কাঁইট্ কাঁচলি কাঁচি কাঁচিৰ কাঁজিয়া কাঁজিয়াতে কাঁটা কাঁড় কাঁড়ে কাঁতৰ কাঁহ কাঁহী কাঁহীখন কাঁহে কাঁহৰ কাঁৰশলা কাইলৈ কাইল্কাৰ কাউঞ্চিল কাউঞ্চিলে কাউণ্ট কাউনঞ্চিল কাউৰী কাউৰীয়ে কাউৰীৰ কাক কাকডোঙা কাকত কাকতত কাকতালীয়ভাৱে কাকতি কাকতী কাকনো কাকুমণি কাকূতি কাকূতিৰ কাকেই কাকেইনো কাকো কাকোৱেই কাকৰ কাগজ কাগজেই কাগজৰ কাগতে কাচি কাচিৎ কাচিৎহে কাচোন কাছ কাছাৰ কাছাৰী কাছাৰীত কাছাৰীলৈ কাছাৰীৰ কাছি কাজ কাজটি কাজল কাজাখাস্তানৰ কাজিয়া কাজিয়াৰ কাজিৰঙাত কাজী কাজে কাঞ্চন কাটল কাটাই কাটাইছিল কাটাতে কাটি কাটিছে কাটিব কাটিবলৈ কাটিবা কাটিবি কাটিম কাটিম কাটিলেও কাটে কাটোন কাঠ কাঠখৰি কাঠখৰিৰ কাঠি কাঠিৰে কাঠী কাঠীৰে কাঠে কাঠৰ কাঢ়ি কাঢ়িছে কাঢ়িনিয়ে কাঢ়িব কাঢ়িলে কাঢ়ে কাঢ়োঁতা কাঢ়োঁতে কাণ কাণ কাণখন কাণখনৰ কাণত কাণত কাণতলীয়া কাণপাতি কাণসাৰ কাণি কাণে কাণেৰে কাণ্ড কাণ্ডক কাণ্ডৰ কাণ্ডৰপৰা কাণৰ কাতি কাতিকৈ কাতিৰ কাতৰ কাতৰি কানন কাননি কানমাৰি কানাড়া কানাডা কানাডাত কানাডাৰ কানাডিয়ান কানাডীয় কানি কানী কানীয়া কানীৰ কানুন কানুপাৰ কান্ত কান্তি কান্তিয়ে কান্দাজটোৱে কান্দি কান্দিও কান্দিছে কান্দিব কান্দিবলৈ কান্দিলে কান্দোন কান্দোনেৰে কান্দোনৰ কান্ধ কান্ধত কান্ধেই কান্ধৰ কাপ কাপুৰুষ কাপুৰুষৰ কাপুৰৰ কাপোৰ কাপোৰকানি কাপোৰৰ কাপ্টনেৰে কাবাডী কাবাৰ কাবেৰী কাবৌ কাব্য কাব্যগ্ৰন্থ কাব্যগ্ৰন্থখন কাব্যগ্ৰন্থত কাব্যগ্ৰন্থৰ কাব্যগ্ৰন্থৰে কাব্যপুথি কাব্যপুথিৰ কাব্যৰ কাব্যৰচনাৰ কাম কামকে কামটি কামটো কামটোও কামত কামতহে কামতাপুৰী কামতো কামদেউ কামদেউক কামদেউৰ কামদেও কামনা কামনাৰে কামাখ্যা কামি কামিনীহঁতৰ কামুৰি কামুৰিব কামুৰিলে কামে কামেই কামেশ্বৰ কামো কামোৰা কাম্য কামৰ কামৰূপ কামৰূপত কামৰূপাধিপতি কামৰূপী কামৰূপৰ কাম কায় কায়মনো কায়স্থ কায়স্থও কায়স্থৰ কায়িকভাৱে কায্য কাল কাল কালকাৰ কালক্ৰমত কালছোৱা কালছোৱাত কালজিৰা কালটোক কালত কালতে কালতেই কালতো কালনাত কালনাৰ কালমৃগয়া কালা কালান্তক কালাম কালি কালিউৱাচ কালিকা কালিদাস কালিদাসৰ কালিন্দীক কালিয়দমন কালিয়া কালিলৈ কালিহে কালিৰ কালিৰাম কালী কালীন কালে কালেৰ কালো কাল্পনিক কালৰ কালৰাত্ৰিৰ কাশী কাশীধামলৈ কাশীলৈ কাশ্মীৰ কাশ্যপ কাষ কাষত কাষতে কাষতেই কাষলৈ কাষে কাষেদি কাষৰ কাষৰজন কাষৰীয়া কাহ কাহাত কাহাৰ কাহাৰে কাহিনী কাহিনীও কাহিনীভাগকেই কাহিলিপুৱা কাহে কাহৰ কাৰ কাৰকসমূহ কাৰখানা কাৰণ কাৰণটো কাৰণত কাৰণতে কাৰণসমূহ কাৰণে কাৰণেই কাৰণেহে কাৰদণ্ড কাৰণো কাৰবাৰ কাৰাগাৰত কাৰাবন্দী কাৰাবাস কাৰাবাসৰ কাৰাবাসৰপৰা কাৰিকৰী কাৰুকাৰ্য কাৰুকাৰ্যবোৰে কাৰুণ্য কাৰে কাৰো কাৰোবাক কাৰোবাৰ কাৰোৰে কাৰ্তিক কাৰ্তিকৰ কাৰ্নেগী কাৰ্নেগীধন্যবাদ কাৰ্পণ্য কাৰ্বন কাৰ্বি কাৰ্বিপাহৰ কাৰ্য কাৰ্যই কাৰ্যকলাপ কাৰ্যকলাপত কাৰ্যকলাপে কাৰ্যকলাপৰ কাৰ্যকালত কাৰ্যকালৰ কাৰ্যকাৰিতাত কাৰ্যক্ৰমৰ কাৰ্যকৰী কাৰ্যত কাৰ্যনিবাহ কাৰ্যনিৰ্বাহ কাৰ্যনিৰ্বাহী কাৰ্যপদ্ধতি কাৰ্যবাহী কাৰ্যবোৰো কাৰ্যসূচী কাৰ্যসূচীত কাৰ্যসূচীৰ কাৰ্যসূচীৰে কাৰ্যালয় কাৰ্যালয়ত কাৰ্যালয়তো কাৰ্যালয়লৈ কাৰ্যালয়সমূহ কাৰ্যালয়ৰ কাৰ্যালয়ৰপৰা কাৰ্যাৱলীক কাৰ্য্য কাৰ্য্যঃ কাৰ্য্যত কাৰ্য্যবশতঃ কাৰ্য্যসূচী কাৰ্যৰ কাৰ্ল কাৰ্শলা কাৱ কাৱৈ কিঁ কিং কিংকৰ্তব্যবিমূ কিংছ কিংবদন্তি কিউবেটৰলৈ কিক্ কিকৰে কিঙ্কৰৰ কিছ কিছু কিছুদিন কিছুদিনৰ কিছুদিনৰপৰা কিছুদূৰ কিছুদূৰৰ কিছুমান কিছুমানে কিছুমানৰ কিছুলোক কিছুলোকৰ কিছুসময় কিজানি কিজানে কিঞ্চিৎ কিটিপ কিতাপ কিতাপকেইখন কিতাপখন কিতাপখনে কিতাপখনৰ কিতাপত কিতাপবোৰে কিতাপসমূহ কিতাপে কিতাপো কিতাপৰ কিদৰে কিন কিনকিনীয়া কিনা কিনাৰামে কিনি কিনিছিল কিনিছোঁ কিনিবলৈ কিনিবলৈও কিনিবা কিনিবৈ কিনো কিনোতাক কিন্ত কিন্তু কিন্তুতেই কিবা কিবাকিবি কিবি কিমতে কিমাত কিমান কিমানজন কিমানজনী কিমানজাক কিমানটা কিমানবাৰ কিমি কিম্দে কিম্বা কিযনো কিয় কিয়দংশ কিয়নো কিয়াই কিযে কিল কিললৈ কিলা কিলাই কিলাইছে কিলাওক কিলাকুটি কিলায় কিলেগ্ৰাম কিলো কিলোগ্ৰাম কিলোমিটাৰ কিলোমিটাৰত কিলোমিটাৰমান কিশিভাই কিশোৰ কিশোৰী কিষ্কিন্ধ্যা কিহত কিহবাৰ কিহে কিহেঁ কিহে কিহেৰে কিহৰ কিৰণ কিৰিষি কিৰিষিত কিৰ্পিণ কিৰ্পিন কীট কীটনাশক কীটাণু কীবৰ্ডখনত কীলবেক কীৰিতি কীৰ্তন কীৰ্তনত কীৰ্তিচিহ্ন কীৰ্তন কীৰ্তনখনো কীৰ্তি কুঁচি কুঁজটোৱেও কুঁজত কুঁজা কুঁজাই কুঁজী কুঁজীৰ কুঁহি কুঁহিপাত কুঁহিয়াৰ কুঁহিয়াৰআই কুঁৱলী কুঁৱলীত কুঁৱৰী কুই কুইন কুউ কুকি কুকুৰ কুকুৰবোৰক কুকুৰা কুকুৰাই কুকুৰাচোৱা কুকুৰি কুকুৰে কুকুৰৰ কুঁজা কুটমক কুটি কুটিয়া কুটিল কুটী কুটুম কুটুম্বক কুটুমৰ কুঠাৰ কুঠি কুঠিত কুঠৰী কুণ্ডিল্য কুতুৰি কুন্ধচ কুপ্ৰবৃত্তিতে কুপ্ৰবৃত্তিৰ কুবিয়াই কুবিয়ালো কুমলি কুমলীয়া কুমাৰ কুমাৰগাঁও কুমাৰৰ কুম্ভকৰ্ণ কুল কুলকমল কুলসি কুলসী কুলাধমে কুলি কুলিটিয়ে কুলিয়ে কুলিৰ কুলী কুলেই কুল্ কুলৰ কুলৰো কুশলী কুশলে কুশলৰ কুশান কুসংসৰ্গ কুসুম কুসুমতলিতঘৰ কুসুম্বৰ কুসুম্বৰৰ কুসুমৰ কুঁহিয়াৰ কুহুলিয়াই কুৰা কুৰি কুৰিজন কুৰিটকা কুৰুতে কুৰুৱা কুৰুৱাবাহী কুৰূপ কুৰ্টা কুৰ্ম কূট কূটনৈতিক কূটাই কূটাঘাতমূলক কূৰ্চুট কৃচ্ছ্ৰসাধন কৃতজ্ঞ কৃতজ্ঞতা কৃতজ্ঞতাৰে কৃতজ্ঞতা কৃতসঙ্কল্প কৃতিত্ব কৃত্যক কৃত্যাদি কৃত্ৰিম কৃপণালি কৃপাত কৃপালু কৃষক কৃষকসকলক কৃষকসকলে কৃষকসকলৰপৰা কৃষকে কৃষি কৃষিক কৃষিডৰা কৃষিত কৃষিতে কৃষিবিদ কৃষিৰ কৃষ্ট কৃষ্টি কৃষ্টিৰ কৃষ্ণ কৃষ্ণই কৃষ্ণক কৃষ্ণকান্ত কৃষ্ণগহ্বৰ কৃষ্ণচন্দ্ৰ কৃষ্ণচূড়া কৃষ্ণতেই কৃষ্ণভক্তিৰ কৃষ্ণলৈ কৃষ্ণা কৃষ্ণাই কৃষ্ণাঙ্গী কৃষ্ণৰ কৃষ্ণৰাও কেঁকনি কেঁকনিগেথনিহে কেঁকাই কেঁকাব কেঁকুৰাক কেঁকুৰি কেঁকোৰা কেঁচা কেঁচাই কেঁচাত কেঁচাতে কেঁচুৱা কেঁচুৱাৰ কেঁয়া কেই কেইখন কেইখনমান কেইগৰাকী কেইছটামান কেইছেকেণ্ডমানতে কেইজন কেইজনক কেইজনমান কেইজনমানে কেইজনীক কেইজনে কেইটা কেইটাই কেইটাও কেইটাক কেইটাতকৈও কেইটামান কেইটায়ো কেইটাৰ কেইটাৰে কেইটি কেইটিও কেইটিয়েয়ো কেইডালত কেইদিন কেইদিনমান কেইন্স কেইপদ কেইবছৰমান কেইবা কেইবাখনো কেইবাজনো কেইবাটাও কেইবাদিন কেইবাদিনো কেইবাদিনৰ কেইবাপ্ৰকাৰ কেইবাপ্ৰকাৰৰ কেইবাবছৰ কেইবাবাৰো কেইবামাহ কেইবামাহো কেইষাৰ কেইষাৰে কেউ কেউপিনে কেও কেখেতৰ কেঁচাপাতত কেচাই কেচু কেঁচুৱাৰ কেচুমুৰিয়া কেজ কেজনৰ কেটা কেটাও কেটাৰ কেটেৰ কেটেৰা কেণ্ডিস্থিত কেতিয়া কেতিয়াও কেতিয়াবা কেতিয়াবাই কেতেকী কেতেকীলৈ কেতেকীৰ কেথ কেথা কেদাৰ কেন কেনভাচ কেনভাচত কেনিবা কেনিবাদি কেনে কেনেকই কেনেকুৱা কেনেকৈ কেনেডিৰ কেনেডীয়ে কেনেদৰে কেনেধৰণৰ কেনেনো কেনেবা কেনেবাকৈ কেন্দাৰা কেন্দ্ৰ কেন্দ্ৰত কেন্দ্ৰবিন্দু কেন্দ্ৰস্থল কেন্দ্ৰিক কেন্দ্ৰীয় কেন্দ্ৰীয়শাসিত কেন্দ্ৰৰ কেপ কেপাই কেবাখনো কেবাহাজাৰ কেবিনেট কেবিনেটে কেবিনৰ কেমন কেম্পেইন কেয়া কেয়াঁ কেয়ূৰ কেলগেৰী কেলছিয়াম কেলা কেলাৰৰ কেলি কেলিগোপাল কেলেই কেলেই কেলেণ্ডাৰ কেলেহুৱা কেলৈ কেশ কেশবনাথ কেশৰী কেশৱ কেশৱদাক কেষাৰ কেসৰ কেহ কেহে কেহেঁৰাজ কেহেৰাজ কেৰ কেৰকেৰীয়া কেৰম কেৰাছিন কেৰাহীত কেৰীয়া কেৰু কেৰেয়া কেৰেয়াতে কেৰেলুৱা কেৰেলুৱাঅকণমান কেৰ্কেটুৱা কেৰ্কেটুৱাবোৰ কেৰ্কেটুৱাৰ কেৱ কেৱল কেৱে কৈকেয় কৈছনে কৈছা কৈছিল কৈছিলা কৈছিলি কৈছিলোঁ কৈছে কৈছেনে কৈছো কৈছোঁ কৈয়ে কৈয়েই কৈলাস কৈলে কৈশিক কৈৱৰ্ত কোঁচ কোঁচসকলৰ কোঁচাই কোঁহ কোঁৱা কোঁৱৰ কোঁৱৰপুৰ কোঁৱৰে কোকালি কোকিলাবেন কোক্ কোকৰাঝাৰ কোচ কোচত কোচবিহাৰত কোচসকলে কোচসকলেও কোচৰ কোছীৰ কোটাৰ কোটোৰা কোঠটো কোঠা কোঠাটো কোঠাত কোঠালি কোঠালৈ কোড কোঢ়াল কোণটিত কোণত কোণাৰ্ক কোণীয়া কোণে কোথাই কোন কোনআনলৈ কোন কোনও কোনখন কোনখিনি কোনখিনিৰ কোনটো কোনফালে কোনে কোনেও কোনেনো কোনো কোনোকালে কোনোখনেই কোনোতো কোনোদিন কোনোদিনে কোনোধৰণৰ কোনোপধ্যেই কোনোবা কোনোবাই কোনোবাইতো কোনোবাজনে কোনোমতে কোনোৰ কোনোৱে কোপ কোব কোবটো কোবত কোবাই কোবেৰে কোবোৱা কোবৰ কোভিদ কোমল কোমলচাউলৰ কোমোৰা কোমোৰাকটাত কোম্পানীত কোম্পানীয়ে কোয়েটা কোল কোলনীবিলাকৰ কোলবিলাক কোলসুন্দৰীহঁতৰ কোলাত কোলালৈ কোলাৰ কোলে কোলৰ কোশল কোষা কোহাঁ কোৰ কোৰান কোৰিয়া কোৰিয়াৰ কোৰে কোৰেৰে কোৰোকাৰ কোৰৰ কোৱঁৰ কোৱঁৰক কোৱঁৰপুৰৰ কোৱঁৰৰ কোৱা কোৱাঁ কোৱাঁগই কোৱাঁগৈ কোৱাঁচোন কোৱাঁহি কোৱাই কোৱাচোন কোৱালিটি কোৱাৰ কোৱেলহো কৌতূহল কৌশল কৌৰে ক্তিটো ক্যা ক্লক ক্লকভেইন ক্লাচ ক্লাছ ক্লাবে ক্লাৰ্ক ক্লিক ক্লিমেণ্ট ক্লে ক্লেশ ক্ষণ ক্ষণত ক্ষণিক ক্ষত ক্ষতি ক্ষতিকাৰক ক্ষতিগ্ৰস্ত ক্ষতিপূৰণ ক্ষন্তেকতে ক্ষন্তেকীয়া ক্ষন্তেকৰ ক্ষমণীয় ক্ষমতা ক্ষমতাই ক্ষমতাকহে ক্ষমতাত ক্ষমতালোভী ক্ষমতাসমূহক ক্ষমতাৰ ক্ষমতাৰে ক্ষমা ক্ষমাই ক্ষয় ক্ষান্ত ক্ষাৰীয় ক্ষিপ্ৰ ক্ষীণ ক্ষীণকায় ক্ষিপ্ৰতৰ ক্ষীৰে ক্ষুণ্ণ ক্ষুদ্ৰ ক্ষুধাৰ ক্ষেত্ৰ ক্ষেত্ৰখনৰ ক্ষেত্ৰত ক্ষেত্ৰতে ক্ষেত্ৰতেই ক্ষেত্ৰতো ক্ষেত্ৰলৈ ক্ষেত্ৰলৈও ক্ষেত্ৰিয় ক্ষেত্ৰৰ ক্ষোভৰ ক্ৰম ক্ৰমণিকা ক্ৰমত ক্ৰমবিকাশৰ ক্ৰমশ ক্ৰমশঃ ক্ৰমাগতভাৱে ক্ৰমান্বয়ে ক্ৰমাৎ ক্ৰমে ক্ৰাফ্ট ক্ৰিকেট ক্ৰিকেটাৰ ক্ৰিটনএখন ক্ৰিটাছ ক্ৰিয়া ক্ৰিয়াকলাপ ক্ৰিয়াকাণ্ডৰ ক্ৰিয়েটিভ ক্ৰিয়েটৰ ক্ৰীড়া ক্ৰীড়ামূলক ক্ৰীতদাস ক্ৰুৰতাৰ ক্ৰেইট ক্ৰোধিত ক্ৰোধোন্মত্ত কৰক কৰকছোন কৰগৈ কৰচন কৰণ কৰত কৰতল কৰতলীয়া কৰতে কৰতেৰে কৰতোৱা কৰতোৱালৈকে কৰদানৰ কৰন্ত কৰবালৈ কৰবাৰ কৰবাৰপৰা কৰবী কৰব্যৱস্থা কৰমী কৰয় কৰযোৰ কৰহ কৰা কৰাঁ কৰাই কৰাইক কৰাইছিল কৰাচিতো কৰাটো কৰাটোৱেই কৰাত কৰাতকৈ কৰাতো কৰাদি কৰাব কৰাবই কৰাবলৈ কৰাবোৰক কৰাবৰ কৰায় কৰায়ত্ত কৰাল কৰালে কৰাসকল কৰাসকলক কৰাসকলৰ কৰাহে কৰাৰ কৰাৱে কৰা কৰি কৰিও কৰিচকু কৰিছ কৰিছল কৰিছহঁক কৰিছা কৰিছিল কৰিছিলোঁ কৰিছিলোঁ কৰিছিল কৰিছে কৰিছেবৰ্তমানলৈকে কৰিছোঁ কৰিছোঁনে কৰিত কৰিনো কৰিব কৰিবই কৰিবচোন কৰিবলগীয়া কৰিবলৈ কৰিবলৈও কৰিবলৈকো কৰিবা কৰিবা কৰিবি কৰিবে কৰিবৰ কৰিম কৰিমগঞ্জ কৰিমহঁক কৰিমেই কৰিয়া কৰিয়েই কৰিলত কৰিলা কৰিলে কৰিলেই কৰিলেও কৰিলেহে কৰিলোঁ কৰিলোঁ কৰিহে কৰুণ কৰুণৰসত কৰে কৰে কৰেনে কৰো কৰোঁ কৰোঁতা কৰোঁতে কৰোঁহো কৰোৱা কৰোৱাই কৰোৱাইছিল কৰ্কশ কৰ্ণ কৰ্ণপথে কৰ্ণম কৰ্তব্য কৰ্তব্যজ্ঞানে কৰ্তব্যত কৰ্তব্যৰ কৰ্তৃকাৰক কৰ্তৃত্ব কৰ্তৃত্বত কৰ্তৃপক্ষ কৰ্তৃপক্ষলৈ কৰ্প কৰ্ম কৰ্মই কৰ্মচাৰী কৰ্মচাৰীও কৰ্মচাৰীয়ে কৰ্মঠ কৰ্মত কৰ্মনাশা কৰ্মপটুজনেহে কৰ্মপটুতাৰ কৰ্মপাছৰ কৰ্মশালা কৰ্মশালাখন কৰ্মশালাখনত কৰ্মশালাখনিৰ কৰ্মশালাখনৰ কৰ্মশালাত কৰ্মশালাৰ কৰ্মী কৰ্ম কৰ্মৰ কৰ্মৰত কৰ্মৰাজি কৰ্মৰাজিক কৰ্মৰাজিয়ে কৰ্মৰাজিৰে কৰ্ষণ কৰৱী কৱচ কৱন্ধ কৱলত খংজুই খংটো খংমুৱাকৈ খংৰূপী খকা খকৰা খঙক খঙতে খঙতেই খঙাল খঙে খঙো খঙ্ খঙ্গ খঙৰ খচকৈ খচ্ খচ্মচ্ খচৰা খচৰাত খজুৱতি খজুৱাব খটখটী খটী খটুৱাই খটোৱা খড়ি খণ্ড খণ্ডক খণ্ডত খণ্ডলৈ খণ্ডাব খণ্ডৰ খতম খতি খতিয়ান খনক খনকে খনকো খনত খনতে খনতো খনন খননৰ খনলৈ খনলৈকে খনলৈকো খনলৈয়ো খনা খনি খনিকৰৰ খনিৰ খনে খনেই খনেও খনেদি খনেৰে খনো খন্তেক খন্তেকতে খন্তেকৰ খন্দাইছিল খনৰ খনৰে খপজপায় খপো খবৰ খলপীয়া খলা খলিফা খলিহাই খলুৱায়ো খল্ খল খহনীয়া খহনীয়াই খহনীয়াক খহনীয়াৰ খহাই খহাৰ খহি খহুৰেই খাঁ খাঁকি খাঁকিত খাই খাই খাইছিল খাইছিলোঁ খাইছে খাইটি খাইহে খা খাও খাওঁ খাওঁ খাওঁতা খাওঁতে খাওক খাওনা খাগৰি খাজ খাজনা খাজনাৰ খাটনি খাটাং খাটাংকৈ খাটাৰে খাটি খাটিব খাটে খাতনীয়াৰ খাতিৰ খাতিৰত খাদ্য খাদ্যৰ খান খানা খানাক খানি খানিবলৈ খানিলে খানিলো খান্দিবলৈ খান্দু খান্দোতে খাপৰীৰ খাব খাবটো খাবলৈ খাবা খাম খামনে খামুচি খামে খামোচ খামোচটো খায় খায় খায়ঔটো খায়গৈ খায়সখীয়তী খায়া খায়ো খায় খায় খাল খালদুনৰ খালবিলাকত খালাচ খালানে খালি খালিফ খালী খালে খালেই খালোঁ খাৰ খাৰাভেলাৰ খাৰু খাৰু খাৰুজোৰ খাৰুৱে খাৱঐৰাৱতো খাৱনে খাৱে খিংখিঙীয়া খিকিন্দালি খিনি খিনিত খিনিতে খিনিতেই খিনিয়েই খিয়লাখিয়লি খিয়াল খিল খিলঞ্জীয়া খিলা খিলাফত খিলিপ্ খিৰ খিৰিকী খিৰিকীৰ খীণ খীণাই খুঁচি খুঁচৰি খুঁচৰিয়ে খুঁজিব খুঁটা খুঁটাবোৰ খুঁটাবোৰৰো খুঁটাসমূহত খুঁটি খুঁটিত খুঁটিলে খুঁটিৰ খুউব খুউৱ খুওৱা খুচি খুঁচৰি খুজি খুজিছ খুজিছা খুজিছিল খুজিছে খুজিছোঁ খুজিব খুজিলে খুজিলেই খুটখাট খুটি খুটুৰ খুড়াক খুতি খুন খুনুপাকৰ খুন্দখাই খুন্দনা খুন্দা খুন্দাটো খুন্দি খুন্দিয়াব খুব খুবেই খুলক খুলন্তৰ খুলি খুৰ খুৰা খুৰাই খুৰাক খুৰাৰ খুৰী খুৰেৰে খুৱাই খুৱাইছিল খুৱাদি খুৱাব খুৱাবলৈ খুৱায় খুৱায়ে খুৱালে খেকাৰি খেচখেচাই খেড়া খেড়াত খেড়াৰ খেতি খেতিপথাৰত খেতিয়কসকলক খেতিয়কসকলে খেতিয়কেই খেতিয়কৰ খেতিৰ খেদা খেদি খেদিব খেদিবৰ খেদিলে খেপিওৱা খেয়া খেয়াল খেয়ালি খেয়ে খেল খেলপথাৰ খেলবিধ খেলা খেলাগৈ খেলাল খেলাসকলৰ খেলি খেলিছিল খেলিবলৈ খেলিমেলি খেলিলে খেলুৱৈ খেলুৱৈগৰাকী খেলে খেলৰ খেৰ খেৰী খেৰে খেৰো খেৰৰ খেৱালি খোঁচ খোঁচটি খোঁচটো খোঁচাৰ খোঁচেনে খোঁটালীয়া খোঁড়া খোকা খোচ খোচোনাত খোজ খোজত খোজা খোজাঁ খোজে খোজেও খোজো খোজোঁ খোজোঁতা খোজোঁতে খোজোঁতেই খোজৰ খোটা খোটালি খোটালিটোৰ খোটালিত খোটালিতে খোটালিলৈ খোদ খোদিত খোপনি খোপাত খোব খোল খোলা খোলাটো খোলাত খোলাৰে খোৰ খোৰাই খোৰাকৰ খোৰোচা খোৱা খোৱাং খোৱাংবাসীয়ে খোৱাঙৰপৰা খোৱাটো খোৱাটোৰ খোৱাত খোৱাবস্তু খোৱাৰ খ্যাত খ্যাতনামা খ্যাতি খ্ৰী খ্ৰীষ্টপূৰ্ব খ্ৰীষ্টান খ্ৰীষ্টানসকলৰ খ্ৰীষ্টাব্দ খ্ৰীষ্টাব্দত খ্ৰীষ্টিয়ান খ্ৰীষ্টীয় খৰচ খৰচি খৰচৰ খৰচ খৰণি খৰণিটোৱেই খৰত খৰতকীয়াকৈ খৰম খৰমে খৰাং খৰালি খৰাহি খৰি খৰিও খৰিকাত খৰিয়াল খৰিয়ালকে খৰিয়ে খৰিৰ খৰীভাৰী খৰীয়া খৰ্ গঁড় গঁথা গংগা গংগাউচ্ছল গংগাধৰ গংগাৰ গগন গগনচন্দ্ৰ গগৈ গগৈদেৱৰ গগৈৰ গঙাটোপ গঙ্গা গঙ্গাজল গঙ্গাস্নান গঙ্গাৰ গঙ্গাৰাম গচকত গছকি গছজোপা গছজোপাৰ গছত গছতে গছননিবোৰে গছনি গছনিত গছনিৰ গছপুলি গছবোৰ গছলতা গছাটোত গছি গছিক গছিয়ে গছী গছেও গছেৰে গছোৱাই গছৰ গজগতি গজলীয়া গজা গজাল গজালি গজালিকৈ গজিল গজিলে গজেন্দ্ৰৰ গঞ্জনা গঞ্জাম গঠন গঠনমূলক গঠনো গঠনৰ গঠিত গড় গড়গাঁও গড়মূৰ গড়ে গড়ৰ গঢ় গঢ়াইছিল গঢ়াৰ গঢ়ি গঢ়িব গঢ়িলেহেকমাৰ গঢ়িলো গণতন্ত্ৰ গণতন্ত্ৰত গণতন্ত্ৰৰ গণতান্ত্ৰিক গণনা গণনাট্য গণপৰিষদত গণপৰিষসকলৰ গণভোটৰ গণহত্যাৰ গণিত গণিতবিদ গণিতা গণেশ গণ্ড গণ্ডকী গণ্ডগোল গণ্ডা গণ্য গণৰ গণৰাজ্য গতা গতাই গতানুগতিকভাৱে গতি গতিকে গতিত গতিয়া গতিয়াই গতিশীল গতিৰে গত্যন্তৰ গদা গদাধৰ গধূলি গধূলিৰ গধুৰ গধূলি গধূলি গধূলিকৈ গধূলিৰ গধূলি গধূলী গন্ধৰ্ব গপি গপ্ গবা গব্য গবৰ্ণমেণ্টৰ গভীৰ গভীৰভাৱে গমকে গমন গমনতে গমনেৰে গমি গম্ভীৰ গয়াপাল গলগৈ গলগ্ৰহ গলত গলধন গলবস্ত্ৰে গলহি গলহেঁতেন গলহেকাৰি গলা গলি গলে গলেই গলো গলোঁ গল্প গল্পই গল্পকাৰ গল্পকে গল্পকেইটা গল্পগুচ্ছ গল্পটা গল্পটি গল্পত গল্পসমূহত গল্পসল্প গল্পৰ গহনা গহীন গহীনকৈ গহীনভাৱে গাঁও গাঁওকেইখন গাঁওখন গাঁওখনহে গাঁওখনে গাঁওখনো গাঁওখনৰ গাঁওবাসী গাঁওবাসীৰ গাঁওবুঢ়া গাঁওবোৰ গাঁওবোৰত গাঁওবোৰৰ গাঁওমুৱা গাঁওসমূহ গাঁৱৰ গাঁঠি গাঁঠিত গাঁঠিৰে গাঁঠৰি গাঁত গাঁতত গাঁতৰ গাঁথনি গাঁথিত গাঁৱত গাঁৱতে গাঁৱতো গাঁৱলীয়া গাঁৱলৈ গাঁৱৰ গাঁৱৰো গাই গাইগৰু গাইছিল গাইছে গাইপতি গাইমুৱা গাও গাওঁ গাখীৰ গাছ গাজ গাজনি গাজিলে গাঞ্জা গাটি গাটো গাঁঠি গাডকাৰীৰ গাড়ী গাড়ীখন গাড়ীখনত গাড়ীখনেও গাড়ীত গাড়ীতে গাড়ীয়ে গাড়ীৰ গাঢ় গাণনিক গাত গাতঁৰ গাতে গাতো গাতৰ গাথা গাদিত গাদী গান গানটো গানবোৰ গানে গান্ধী গান্ধীক গান্ধীজীৰ গান্ধীবাদী গান্ধীয়ে গান্ধীয়েই গান্ধীৰ গানৰ গাপ গাফিলতি গাফিলি গাব গাবও গাবা গাভিনী গাভৰু গাভৰুহাল গাম গামোচা গামোচাৰ গামোচাৰে গামোচা গাম্ভীৰ্য গাম্ভীৰ্য্য গায় গায়ক গায়কে গায়ন গায়িকা গায়ে গায়েই গাল গালওচৰৰ গালখন গালাজ গালি গালে গালৈ গালোৱাৰ গালৱ গাহে গাহৰি গাহৰী গোবৰ গাৰ গাৰপৰা গাৰাপ গাৰু গাৰে গাৰো গাৰোৱান গাৰ্গ গাৰ্গী গাৰ্গেও গাৰ্গৰ গাৰ্ডেনৰিচৰ গাৱ গাৱত গাৱেঁ গাৱৰ গিঞ্চবাৰ্গৰ গিনি গিনিপিগ গিলাছে গিলি গিৰমিট গিৰমিটটো গিৰমিট্ গিৰি গিৰিপ গিৰিব গিৰিয়েৰ গিৰিয়েৰক গিৰিয়েৰে গিৰিয়েৰৰ গিৰিহঁত গিৰিহঁতনিক গিৰিহঁতনী গিৰিহঁতনীয়ে গিৰিহঁতনীৰ গিৰিহঁতে গিৰিহঁতৰ গিৰীয়েক গিৰীয়েকক গিৰীয়েকে গিৰীয়েকৰ গিৰীহঁত গিৰীহঁতক গিৰ্ গীত গীতক গীতটি গীতটো গীতটোৰ গীতত গীতবাদ্যত গীতসমূহ গীতা গীতাঞ্জলি গীতাঞ্জলীৰ গীতাত গীতাভূষণ গীতাশ্ৰী গীতাশ্ৰীয়ে গীতাৰ গীতাৰ্থ গীতি গীতিকাৰ গীতিধৰ্মী গীতিনাত্য গীতে গীতেৰে গীতো গীতৰ গুঁজি গুঁঠিলে গুই গুগল গুগলত গুগলে গুচ গুচাই গুচাব গুচাবৰ গুচালে গুচি গুচে গুচৰীয়া গুচাই গুছি গুছিলে গুজৰাট গুজৰাটী গুজৰাটৰ গুজৰি গুজৱ গুঞ্জানন গুটি গুটিতাকে গুটিতাকো গুটিয়া গুটিৰ গুটীয়া গুড় গুড়ি গুড়ি গুণ গুণগত গুণগুণা গুণগুণাই গুণটো গুণত গুণবান গুণমালা গুণহীন গুণা গুণাই গুণাগুণ গুণি গুণীৰ গুণে গুণেৰে গুণোতা গুণোতে গুণ্ গুণ্ডামি গুণৰ গুণৰাশি গুণৱতী গুনাভি গুনী গুনৱতী গুপ্তা গুমৰি গুয়ানাৰ গুলপীয়া গুলীবৰ্ষণ গুলীয়াই গুল্ম গুহ গুহা গুহাত গুহাতে গুহাবাসী গুহাৰ গুৰ গুৰি গুৰিত গুৰিয়াল গুৰিলৈকে গুৰিৰ গুৰু গুৰুং গুৰুক গুৰুগৃহত গুৰুগৃহৰ গুৰুচৰিতৰ গুৰুজন গুৰুজনে গুৰুজানে গুৰুতো গুৰুত্ব গুৰুত্বপূৰ্ণ গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে গুৰুত্বৰ গুৰুতৰ গুৰুদেৱ গুৰুভটিমা গুৰুল গুৰুলা গুৰুলাগুৰুল গুৰুৰ গুৰুৰোগুৰু গুৱা গুৱাল গুৱালে গুৱাহাটী গুৱাহাটীত গুৱাহাটীলৈ গুৱাহাটীস্থ গুৱাহাটীৰ গূঢ়াৰ্থ গৃহ গৃহকাৰ্য গৃহকাৰ্য্য গৃহকাৰ্যৰ গৃহপ্ৰৱেশ গৃহবাস গৃহবাসো গৃহলৈ গৃহসজ্জা গৃহস্থক গৃহস্থালি গৃহস্থালি গৃহস্থী গৃহিণীক গৃহিনীৰ গৃহীত গেঁৰো গেইটৰ গেঙেৰি গেঞ্জি গেটৰ গেনভেলিয়া গেনভেলিয়াৰ গেবাৰি গেমছত গেলা গেলাই গেলাৰী গেলি গেৰ গেৰি গেৰু গেৰেকানিত গেৰেলা গেৰেহা গেৰোৱাত গৈছ গৈছলো গৈছিল গৈছিলি গৈছিলোঁ গৈছিলোঁ গৈছে গৈছো গৈছোঁ গৈয়া গৈয়ো গৈল গৈলে গৈহে গোঁ গোঁজৰণি গোঁড়া গোঁফ গোঁফত গোঁফে গোঁহায়ে গোকাট গোকৰ্ণকে গোচৰ গোচৰো গোচৰৰ গোছ গোজ গোজাতীৰ গোট গোটখাই গোটত গোটা গোটাই গোটাইছিলোঁ গোটা গোটাচেৰেক গোটাব গোটাবলৈ গোটালে গোটিপুয়া গোটেই গোটেইকেইটা গোটেইখন গোটেইখনে গোটেইটো গোটেইবোৰ গোটৰ গোড়া গোড়ামি গোড়ায় গোতেই গোত্ৰ গোথা গোদাবৰী গোনা গোনাম গোন্ধ গোন্ধে গোন্ধৰ গোপনীয় গোপনীয়তা গোপবালক গোপবালককে গোপাল গোপীনি গোপীসকলে গোপীসকলৰ গোপীৰ গোবিন্দ গোবিন্দা গোবৰ গোবৰখুটিৰ গোবৰতহে গোম গোমতী গোমস্তা গোমোঠামুঈ গোল গোলকীয় গোলমাল গোলাকাৰ গোলাঘাট গোলাপ গোলাপী গোলাম গোলামক গোলামাল গোলামি গোলামিয়ে গোলামিৰ গোষ্ঠী গোষ্ঠীৰ গোসাঁই গোসাঁইক গোসাঁইঘৰ গোসাঁইচাকি গোসাঁইনো গোসাঁইসেৱা গোসাঁইৰ গোসাঁনী গোসাঁনীলৈ গোসাঁনীৰ গোসাঁয়ে গোস্বামী গোস্বামীবোৰতো গোস্বামীয়ে গোস্বামীৰ গোহলিত গোহাঁই গোহাঞিবৰুৱা গোহাঞিবৰুৱাঅনলাইন গোহালি গোহালিলৈ গোহাৰি গোৰটো গোৰীয়া গোৰে গোৰোহনিয়ে গোৰোৱাত গোৰ্ গোৰ্খা গোৱা গোৱাই গোৱালপাৰা গোৱালিয়া গৌড় গৌড়ৰ গৌণ গৌতম গৌৰ গৌৰী গৌৰীও গৌৰীনাথ গৌৰৱ গৌৰৱময় গৌৰৱস্বৰূপ গৌৰৱান্বিত গ্যেটে গ্লেব্ৰা গ্লেম গ্ৰন্থ গ্ৰন্থক গ্ৰন্থখন গ্ৰন্থখনক গ্ৰন্থখনৰ গ্ৰন্থত গ্ৰন্থপ্ৰেমী গ্ৰন্থযাত্ৰা গ্ৰন্থসমূহক গ্ৰন্থসমূহৰ গ্ৰন্থাগাৰ গ্ৰন্থাগাৰৰ গ্ৰন্থি গ্ৰন্থৰ গ্ৰন্থৰাজি গ্ৰন্থৰে গ্ৰপ্তাৰ গ্ৰস্ত গ্ৰহ গ্ৰহণ গ্ৰহণৰ গ্ৰহলৈ গ্ৰহানু গ্ৰহৰ গ্ৰাফিক গ্ৰামাঞ্চল গ্ৰামীণ গ্ৰাম্য গ্ৰামাঞ্চলত গ্ৰামাঞ্চলৰ গ্ৰাস গ্ৰাসে গ্ৰেপ্তাৰ গ্ৰেমিঙত গৰকা গৰকিলে গৰখীয়া গৰখীয়াৰ গৰগৰাই গৰজ গৰজি গৰভত গৰম গৰমে গৰমৰ গৰমৰপৰা গৰা গৰাকী গৰাকীজন গৰাকীমান গৰাকীয়ে গৰাকীৰ গৰাখহনীয়া গৰাখহনীয়াৰ গৰাটো গৰাহত গৰাহৰপৰা গৰাৰ গৰিমা গৰিয়া গৰিষ্ঠ গৰিহণা গৰিহা গৰিহিত গৰীব গৰীয়সী গৰু গৰু গৰুড় গৰুহঁতে গৰুহালেও গৰুৰ গৰুৱে গৰৈ গৰ্জন গৰ্জি গৰ্বিত গৰ্ভ গৰ্ভগৃহ গৰ্ভত গৰ্ভস্থ গৰ্ভৰ গৱেষক গৱেষকসকলৰ গৱেষণা গৱেষণাত গৱৰ্ণমেণ্ট গৱৰ্ণমেণ্টৰ গৱৰ্নৰ ঘঁহ ঘঁহনি ঘঁহাই ঘঁহি ঘঁহিলে ঘঁৰিয়াল ঘটক ঘটকাসুৰক ঘটনা ঘটনাঃ ঘটনাৰ ঘটনাৰাজি ঘটনাৱলী ঘটনাৱলীকে ঘটনাৱলীয়ে ঘটাইছে ঘটাত ঘটাব ঘটায় ঘটি ঘটিছিল ঘটিছে ঘটিবলৈ ঘটিল ঘটুৱালে ঘটে ঘটোৎকৱচ ঘড়ী ঘড়ীটো ঘড়ীত ঘড়ীৰ ঘণ্টা ঘণ্টামান ঘণ্টাৰ ঘনত্ব ঘনবদ্ধ ঘনমিটাৰত ঘনশ্যাম ঘনি ঘনিষ্ঠ ঘনীভূত ঘনে ঘপহকৰে ঘপ্কৰে ঘমায়ো ঘাঁঠনিত ঘাঁহ ঘাঁহনি ঘাঁহীক ঘাই ঘাইকৈ ঘাইপথত ঘাট ঘাটবোৰৰ ঘাটে ঘাটৰ ঘাট ঘাত ঘাতক ঘানাক ঘাম ঘামত ঘামি ঘামৰ ঘিউ ঘিউত ঘিচ্মিচ্ ঘিণ ঘিণভাব ঘিণায়ে ঘিলা ঘিলাধাৰী ঘুণাক্ষৰ ঘূণীয়াও ঘুনুক ঘুমাছে ঘুমুৰা ঘুম্ ঘুয়া ঘূৰি ঘূণীয়া ঘূনে ঘূৰণি ঘূৰণীয়া ঘূৰা ঘূৰাই ঘূৰাব ঘূৰাল ঘূৰালেই ঘূৰাৰ ঘূৰি ঘূৰিয়েই ঘূৰোৱা ঘৃণনীয় ঘৃণা ঘৃণাৰ ঘৃণাৰে ঘৃণিত ঘৃণ্য ঘৃত ঘৃতাহুতি ঘেঁহু ঘৈণী ঘৈণীয়া ঘৈণীয়াই ঘৈণীয়ে ঘৈণীয়েক ঘৈণীয়েকক ঘৈণীয়েককো ঘৈণীয়েকহঁতৰ ঘৈণীয়েকে ঘৈণীয়েকৰ ঘৈণীয়েৰক ঘৈণীয়েৰাক ঘৈণীয়েৰে ঘৈণীসকলক ঘোঁৰা ঘোঁৰাক ঘোঁৰাহাট ঘোং ঘোঙে ঘোচা ঘোটা ঘোড়া ঘোল ঘোলনি ঘোলনী ঘোলা ঘোলে ঘোষক ঘোষণা ঘোষণাৰ ঘোষা ঘোষিকা ঘোষিত ঘোষৰ ঘোৰ ঘোৰা ঘোৰাক ঘোৰাটো ঘোৰাত ঘোৰাৰে ঘ্ৰাণ ঘৰ ঘৰখন ঘৰখনক ঘৰখনত ঘৰখনলৈ ঘৰখনলৈকে ঘৰখনহে ঘৰখনে ঘৰখনো ঘৰখনৰ ঘৰচিৰিকা ঘৰটোত ঘৰটোতে ঘৰণি ঘৰণীৰ ঘৰত ঘৰততো ঘৰতে ঘৰতেহে ঘৰপাতি ঘৰলই ঘৰলৈ ঘৰা ঘৰি ঘঁৰিয়ালৰ ঘৰুৱা ঘৰুৱাভাবে ঘৰে ঘৰে ঘৰো ঘৰোৱাহ ঘৰ্ ঘৰ্ঘৰণিত ঘৰ্ষণ ঘৰৰ ঘৰৰপৰা ঘৰৰে ঙাৰ ঙেৰে ঙ্ক ঙ্কা ঙ্কি ঙ্কী ঙ্কু ঙ্কূ ঙ্কে ঙ্কৈ ঙ্কো ঙ্কৌ চঁক চকল চকলা চকা চকাই চকাত চকী চকু চকুজোৰ চকুটেলেকাৰ চকুত চকুতো চকুপানীৰ চকুলো চকুলোৰ চকুহাল চকুৰ চকুৰপৰা চকুৰে চকুৱা চকুৱাচকি চকুৱে চক্ষু চক্ৰ চক্ৰধৰ চক্ৰান্ত চক্ৰেটিছ চক্ৰৰে চক্ৰৱৰ্তী চকৰি চখবোৰো চচিয়েল চছমা চঞ্চল চটি চট্ চট্টোপাধ্যায়ৰ চণ্ডাল চণ্ডালিকা চতিয়না চতিৰ চতুহেশ্বৰী চতু্ৰ্থাশত চতুৰঙ্গ চতুৰালি চতুৰ্থ চতুৰ্থখন চতুৰ্থটো চতুৰ্দশ চতুৰ্বিংশ চতুৰ্ভুজ চনত চনলৈ চনলৈকে চনেট চন্তৰী চন্দন চন্দনে চন্দনৰ চন্দ্ৰ চন্দ্ৰক চন্দ্ৰকান্ত চন্দ্ৰধৰ চন্দ্ৰনেত্ৰে চন্দ্ৰপ্ৰায় চন্দ্ৰমুখ চন্দ্ৰলৈ চন্দ্ৰাতপ চন্দ্ৰৰ চনৰ চনৰপৰা চপা চপাই চপাবৰ চপোৱা চপ্ চপৰ চপৰা চপৰে চফগুটি চবুৰ চমটাৰ চমটাৰে চমতাৰে চমন চমু চমুকৈ চম্পা চম্পাৰন চম্পাৰনত চম্পাৰনৰ চম্পাৱতী চম্ভালিবলৈ চমৎকৃত চমৰখন্দ চলকা চলচ্চিত্ৰ চলচ্চিত্ৰখনৰ চলচ্চিত্ৰত চলচ্চিত্ৰৰ চলন চলনত চলন্ত চলাই চলাইছে চলাও চলাচল চলাচলৰ চলাব চলাবলৈ চলাবৰ চলালেই চলাৰ চলি চলিছিল চলিত চলিব চলিবলৈ চলিল চলিলাম চলিহা চলিহাৰ চলীয়া চলে চলেৰে চলোৱাত চলোৱাৰ চল্ চল্লিছ চছমা চহকী চহা চহাই চহিবা চহী চহৰ চহৰসমূহ চহৰসমূহৰ চহৰে চহৰৰ চহ চাঁওতাল চাঁওতালি চাঁট্ চাঁত চাং চাংপো চাই চাই চাইকেল চাইকেলত চাইছনে চাইছিল চাইছে চাইটী চাইনীজ চাইন্ চাউডাঙ চাউল চাউলসমূহৰ চাউলৰ চাওঁ চাওঁছে চাওঁতা চাওঁতে চাওঁতেই চাওঁহঁক্ চাওক চাওকচকু চাওকচোন চাওলুং চাকচিক্যতা চাকি চাকিগছ চাকিটিৰ চাকিটো চাকিৰ চাকৰ চাকৰক চাকৰহঁতক চাকৰি চাকৰিজীৱী চাকৰিটো চাকৰিটোলৈ চাকৰিবোৰ চাকৰিয়াল চাকৰিসূত্ৰে চাকৰী চাকৰীৰ চাকৰে চাগে চাগৈ চাঙ চাচোন চাজ চাটি চাটিটোৱে চাণক্য চাণু চাতকৰে চাতুৰী চাদ্ৰী চাদৰ চাধা চানশ্বিল্ডে চান্দ চান্দা চান্দোগ্য চাপ চাপি চাপিছহি চাপিল চাপিলহি চাপে চাপৰ চাপৰি চাপৰিতো চাফ চাফাই চাব চাবচোন চাবত চাবলৈ চাবা চাবি চাবৰ চামগুৰি চামাক চামুণ্ডাৰ চামুণ্ডাৰূপিনী চামেলী চামৰ চামৰা চায় চায় চায়মনিছে চায়ে চায়েই চাল চালত চালনবন্ধাকৈ চালনী চালপিৰাৰ চালাম চালি চালে চালেও চালো চালৰ চাষ চাহ চাহকণ চাহগছ চাহপানী চাহবাগিছা চাহাব চাহাবক চাহাবসকলৰ চাহাবে চাহাবৰ চাহেব চাহেবে চাহৰ চাৰ চাৰগুজা চাৰি চাৰিআলিৰপৰা চাৰিউ চাৰিউফলে চাৰিউফালৰ চাৰিও চাৰিওকাষে চাৰিওদিশে চাৰিওফালে চাৰিক চাৰিখন চাৰিখিলামানৰ চাৰিচকীয়া চাৰিজন চাৰিজনী চাৰিজুপি চাৰিটা চাৰিঠেং চাৰিদণ্ড চাৰিদিন চাৰিভাগত চাৰিয়ে চাৰিয়েও চাৰিসীমাত চাৰু চাৰ্জন চাৰ্ট চাৰ্টফিকেট চাৰ্টিফিকেট চাৰ্ভিচ চাৰ্লচ চাৰ্লচৰ চাৰ্লছ চাৱলীয়া চিংগাপুৰে চিংগাৰী চিআইএছ চিউং চিউলত চিকণ চিকমিকিয়াকৈ চিকমিক্ চিকাৰ চিকাৰৰ চিকি চিকিৎসক চিকিৎসা চিকিৎসাদি চিকিৎসালয়ত চিকিৎসাৰ চিকুটি চিকুণ চিকুণি চিকুণুৱা চিকুণ চিকুণাবা চিঙা চিঙি চিঙিলেও চিঙ্গি চিচাৰু চিচি চিচেৰো চিঞা চিঞৰ চিঞৰি চিটিজেন চিঠি চিঠিত চিডনী চিত চিতা চিতি চিত্ৰ চিত্ৰকলাবোৰ চিত্ৰকাৰাছৰ চিত্ৰকুট চিত্ৰকৰ চিত্ৰণত চিত্ৰত চিত্ৰনাট্য চিত্ৰব্ৰহ্মপুত্ৰ চিত্ৰশিল্পী চিত্ৰসমূহ চিত্ৰসমূহত চিত্ৰাংগদা চিত্ৰাঙ্গদা চিত্ৰায়নৰ চিত্ৰৰ চিধা চিধি চিন চিনটি চিনসোণৰ চিনা চিনাকি চিনাকিৰ চিনি চিনিব চিনিবা চিনিয়ৰ চিনিয়ৰহে চিনিয়ৰেই চিনিলোঁ চিনে চিন্তনীয় চিন্তা চিন্তাই চিন্তাটো চিন্তাত চিন্তাতে চিন্তাধাৰা চিন্তাধাৰাক চিন্তান্বিত চিন্তাবোৰ চিন্তাৰ চিন্তাৰে চিন্তি চিন্তিউত্তৰঃ চিন্তিত চিনৰ চিন চিপাহী চিয়ঁৰ চিয়ঁৰো চিয়াই চিয়াহীয়ে চিয়াৰে চিয়েন চিয়ৰ চিয়ৰলৈ চিলচিলি চিলনী চিলনীয়ে চিলমিল চিলমিলকৈ চিলাই চিলাৰায় চিলিকন চিলিমত চিলিমৰ চিল্ড্ৰেঞ্চ চিষ্টেম চিষ্টেমৰ চিহ্ন চিহ্নযাত্ৰাৰ চিহ্নসমূহ চিহ্নিত চিৰ চিৰকাললৈ চিৰকুটিয়া চিৰকুমাৰ চিৰজন্মলৈ চিৰদিন চিৰসেউজ চিৰসেউজীয়া চিৰা চিৰাং চিৰাজ চিৰাল চিৰিং চিৰিকটি চিৰিকতি চিৰিঙক চিৰিলুইত চীংহুৱা চীনা চীনৰ চীফ্ চুঁচৰি চুই চুইমিংপুল চুকত চুকত চুকা চুকাফা চুকাফাই চুকাফাৰ চুকীয়া চুকে চুক্তি চুক্তিৰ চুকৰ চুখ চুঙাৰ চুচুক চুট চুটি চুটিকৈ চুটিগল্প চুটিগল্পৰ চুণ চুতীয়া চুতীয়াসকলে চুতীয়াসকলেই চুদূৰ্ভাই চুনি চুপ চুপতি চুপতিহে চুপমেৰে চুপি চুপে চুব চুবলৈ চুবুৰি চুবুৰিটো চুবুৰিটোতে চুবুৰিত চুবুৰিবোৰ চুবুৰিৰ চুবুৰীয়া চুব্বাৰ চুমা চুমাই চুমাকে চুমাচুমিয়েই চুমাৰ চুম্বকীয় চুম্বকৰ চুলতান চুলাত চুলি চুলিবোৰ চুলিৰ চুলে চুৰ চুৰকৈ চুৰিয়া চুৰিয়াখন চুৰিয়াৰ চুৰুকাকৈ চুৰ্চুৰীয়া চুৰ্ণ চুৱনিত চুৱা চুৱাঁপাতনিৰ চুৱাপাতনি চূড়া চূড়াকৰণ চূড়ান্ত চূড়ান্তকৰণ চূড়ামণি চূণ চূৰমাৰ চূৰ্চুমৈ চেঁচা চেইনো চেও চেকনি চেকা চেকুৰি চেগুন চেঙালুটী চেঙেলি চেজ চেঞ্চৰ্ছ চেড্ চেণ্ট্ৰেল চেণ্ডেল চেতন চেতনা চেতিয়া চেতিয়াই চেত্ৰী চেনচাছ চেনচাছত চেনি চেনিচম্পা চেনিতকৈ চেনি চেনিখিনি চেনেলত চেনেহ চেনেহক চেনেহিয়াল চেনেহী চেনেহেৰে চেনেহৰ চেনোলা চেপা চেপি চেপেটা চেপ্তাৰ চেভিন চেয়াৰমেন চেলকাল চেলচিয়াছৰ চেলপুৰ চেলাম চেলিব্ৰেট চেলু চেলুট চেলুত চেলেকি চেলেকিয়ে চেলেপু চেষ্টা চেষ্টাত চেষ্টাৰ চেহেৰা চেৰেক চেৰেকৰ চেৰেঙা চৈত্ৰ চৈধ্য চৈনিক চোঁ চোঁচোৱা চোঁচৰাই চোঁৱনী চোঁৱায়েই চোকা চোখেৰ চোচনি চোট চোটা চোতাল চোতালত চোতালতে চোতালৰ চোতালৰপৰা চোন চোলা চোলা চোৰ চোৰক চোৰকো চোৰটোৰ চোৰাঁতৰ চোৰে চোৰোকা চোৰৰ চোৱচোঁন চোৱা চোৱাঁ চোৱাঁচোন চোৱাই চোৱাচোন চোৱাসংস্কৃত চোৱাৰ চৌকাৰ চৌখিন চৌত্ৰিছজন চৌদিশে চৌধুৰী চৌধ্যটা চৌপাশ চৌপাশে চৌপাশৰ চৌব্বিছ চৌহদটোৰ চৌহদতে চৌৱন্ন চ্যুকাফা চৰকাৰ চৰকাৰক চৰকাৰখনে চৰকাৰসমূহৰৰ চৰকাৰী চৰকাৰে চৰকাৰেতো চৰকাৰেৰ চৰকাৰৰ চৰকাৰৰেই চৰগ চৰটো চৰণ চৰণজিৎ চৰণত চৰণহি চৰতীয়া চৰথতে চৰবাসীক চৰবাসীয়ে চৰবাসীয়েহে চৰবাসীৰ চৰা চৰাই চৰাইটি চৰাইটো চৰাইদেউ চৰাইদেউত চৰাইদেও চৰাইবোৰ চৰাইবোৰে চৰাইৰ চৰাঘৰ চৰাঘৰটো চৰাঘৰত চৰাঘৰৰ চৰাব চৰায়ে চৰি চৰিত চৰিতকাৰ চৰিতাৰ্থ চৰিত্ৰ চৰিত্ৰটো চৰিত্ৰত চৰিত্ৰবান চৰিত্ৰৰ চৰিতৰ চৰিব চৰু চৰুক চৰুৰ চৰে চৰেনেজত চৰৈৱেতি চৰ্চা চৰ্চিবলৈ চৰ্ত চৰ্তসমূহৰ চৰ্তাৱলীত চৰ্দাৰ চৰ্দি চৰ্যাপদ চৰ্যাপদত ছঁৰা ছকুৰি ছক্ৰেটিছ ছটফট ছটফটাই ছটা ছটাই ছটিয়াই ছটিয়াব ছট্ ছত্তীশগড় ছত্ৰ ছত্ৰিছ ছদ্মনামেৰে ছন্দ ছন্দঃ ছন্দত ছন্দময় ছন্দৰ ছপা ছফ্টৱেৰ ছবছৰ ছবি ছবিখন ছবিখনে ছবিখনৰ ছবিটোৰ ছবিত ছবিসমূহ ছবিৰ ছমাহ ছমাহলৈ ছমাহৰ ছয় ছয়খন ছয়চকীয়া ছয়ত ছয়া ছয়ে ছলাহী ছহিদ ছাঁ ছাঁওপৰত ছাঁত ছাঁৰে ছাই ছাইটটোও ছাইটত ছাইত ছাইনচ্ ছাইবাচাৰ ছাইসনা ছাইৰাছ ছাউনী ছাগলী ছাগলীৰ ছাট ছাটি ছাড়া ছাতি ছাত্ৰ ছাত্ৰ ছাত্ৰশক্তি ছাত্ৰাবাসলৈ ছাত্ৰী ছাত্ৰীক ছাত্ৰীৰ ছাতৰ ছাতৰীয়া ছাতৰৰ ছান ছানি ছান্দসিক ছাপৰাচীটোৱেও ছাপৰাচীৰ ছাব্বিছ ছাম ছায়া ছায়াতেই ছাল ছালখন ছালপিৰাৰ ছালানি ছালে ছালেদি ছালৰ ছাৰ ছাৰি ছাৰে ছাৰ্ণিং ছাৰ্ভিছ ছাৰ্ভেৰ ছাৰৰ ছাৱালী ছিংকি ছিক্কিমৰ ছিগা ছিগি ছিগিলি ছিঙি ছিঙিব ছিঙিম ছিঙিলেই ছিটা ছিটিক ছিটিকা ছিটিকাতে ছিয়াং ছিয়েচন ছিলনী ছিৰলা ছিৰলী ছিৰাজ ছুজি ছুজিখিনি ছুটাদি ছুটি ছুটিল ছুটী ছুটেছে ছুতি ছুয়েডীয় ছুলতান ছুহুংমুং ছুৰী ছুৰীকাঘাত ছুৰীখন ছুৰীখনেৰে ছুৰীখনৰ ছুৱায় ছেইজ ছেইণ্ট ছেকেণ্ড ছেক্ৰেটেৰী ছেগ ছেগতে ছেগা ছেদ ছেদীৰাজ ছেদেলি ছেপা ছেপ্টেম্বৰ ছেপ্টেম্বৰত ছেপ্টেম্বৰৰ ছেপ্তেম্বৰ ছেপ্তেম্বৰত ছেমিয়েল ছৈয়দ ছোঁ ছোচিয়েল ছোট ছোটনাগপুৰৰ ছোৱলী ছোৱা ছোৱাকৈ ছোৱালী ছোৱালীক ছোৱালীকে ছোৱালীকেইজনী ছোৱালীকেইজনীয়ে ছোৱালীকেইটাই ছোৱালীকেইটাও ছোৱালীকেইটাৰ ছোৱালীজনী ছোৱালীজনীক ছোৱালীজনীয়ে ছোৱালীজনীয়েই ছোৱালীজনীৰ ছোৱালীবিলাকে ছোৱালীবোৰ ছোৱালীবোৰক ছোৱালীবোৰে ছোৱালীয়ে ছোৱালীয়েহে ছোৱালীলৈ ছোৱালীসমূহ ছোৱালীহাল ছোৱালীৰ ছোৱে ছ্যুকাফা জঁট জঁটাধৰ জঁপিওৱা জঁপিয়াই জঁপিয়াওঁ জঁপিয়াব জঁপিয়ায় জঁপিয়ালে জঁয় জংঘল জংঘলী জংঘলে জইনিং জকা জকাই জকাটো জকাটোৱে জকাটোৱেই জক্ জখলা জগত জগতক জগতখনত জগতখনলৈ জগতত জগততো জগতসভালৈ জগতীৰ জগতে জগতেৰ জগতৰ জগদীশ জগন্নথীয়া জগন্নাথ জগন্নাথক জগন্নাথদত্তেৰ জগাই জগাব জগৎ জগৎপিতাৰ জগৰ জগৰটোকেই জগৰীয়া জগৰৰ জঘন্য জঙ্গলত জজফিল্ড জটায়ুনকৈ জটিল জটিলতাত জটীয়া জটৌপটৌকৈ জঠৰ জড়িত জধে জনক জনকো জনগণ জনগণৰ জনগাষ্ঠীৰ জনগোষ্ঠী জনগোষ্ঠীয় জনগোষ্ঠীয়ে জনগোষ্ঠীসমূহ জনগোষ্ঠীৰ জনজাতি জনজাতিৰ জনজাতিৰে জনজাতীয় জনতা জনতাই জনতাৰ জননীয়ে জননীৰ জনপ্ৰিয় জনপ্ৰিয়তা জনপ্ৰিয়তাই জনপ্ৰিয়তাও জনবসতি জনবসতিপূৰ্ণ জনম জনমত জনমান জনমেটো জনশূন্য জনসংখ্য জনসংখ্যা জনসংখ্যায় জনসংখ্যায় জনসংখ্যাৰ জনসাধাৰণ জনসাধাৰণক জনসাধাৰণকে জনসাধাৰণেও জনসাধাৰণৰ জনহে জনা জনাই জনাইছে জনাইছোঁ জনাও জনাওকচোন জনাজনৰ জনাজাত জনাটোৱেই জনাব জনাবলৈ জনায় জনালোঁ জনালোঁহেঁতেন জনাহেঁতেন জনাৰ জনিত জনী জনীক জনীয়ে জনীৰ জনীৱে জনে জনেই জনো জনোৱা জনোৱাৰ জন্তু জন্তুবোৰ জন্তুৰ জন্তুৰে জন্ম জন্মগ্ৰহণ জন্মদিন জন্মভূমি জন্মভূমিত জন্মলাভ জন্মা জন্মাত জন্মাবৰ জন্মিছিল জন্মিব জন্মে জন্মৰ জন্মৰেপৰা জন্য জনৰ জনৰো জপং জপটিয়াই জপাই জপাব জপিয়ায় জপিয়ায়ো জবাবদিহি জবৰদস্তি জমক জমদগ্নি জমা জমাইছিল জমিদাৰ জম্ফ জম্বুদ্বীপ জম্মু জয় জয়গাথা জয়দেৱ জয়দ্বাৰ জয়দ্বীপ জয়ন্ত জয়ন্তী জয়ন্তীক জয়ন্তীত জয়ন্তীয়ে জয়ন্তীয়েও জয়ন্তীৰ জয়পাল জয়পালৰ জয়মতী জয়লাভ জয়সাগৰ জয়সাগৰৰ জয়সিংহৰ জয়া জয়াবৰ্ধনেৰ জয়ী জয়ীত জয়ৰাম জলক জলকীয়া জলক্ৰীড়া জলজ জলজল জলত জলতো জলধি জলপান জলপানি জলপানেৰে জলপ্ৰপাত জলফাই জলবায়ু জলবায়ুক জলবায়ুত জলবায়ুৰ জলা জলাই জলাঞ্জলি জলি জলীয় জল্ জল্পনা জলৰ জহি জহে জহৰ জহৰমহৰ জাঁজিবোৰ জাঁজী জাঁপ জাউৰি জাক জাকত জাকি জাকে জাকৰ জাকৰুৱা জাগতিক জাগি জাগিছে জাগে জাগৰণ জাগৰণৰ জাগৰিত জাজী জাণ্ডা জাত জাত জাতটো জাতত জাতসমূহক জাতসমূহৰ জাতি জাতিক জাতিটো জাতিটোক জাতিদ্ৰোহী জাতিলাও জাতিলৈ জাতিষ্কাৰ জাতিসংঘ জাতিষ্কাৰ জাতিৰ জাতীয় জাতীয়তা জাতীয়তাবাদ জাতীয়তাবাদী জাতীয়তাবাদৰ জাতীয়তাৰ জাতে জাত্যভিমান জাতৰ জান জাননী জাননীৰ জানন্তা জানা জানি জানিছিল জানিছে জানিছোঁ জানিব জানিবলৈ জানিবা জানিবৰ জানিলেহেঁতেন জানিলোঁ জানুৱাৰী জানুৱাৰীত জানুৱাৰীৰ জানুৱাৰীৰপৰা জানে জানো জানোৱাৰ জাপান জাপানী জাপানৰ জাপি জাপিটোৰ জাবৰ জাভীয়া জামলি জামাইকাৰ জামি জামিদাৰক জামিনেচনৰ জামুক জাল জালত জালি জালিয়ানাৱালাবাগৰ জালিয়ানৱালা জালি জালিদুই জালুক জালুকবাৰী জালুকবাৰীত জালুকবাৰীৰ জালৰ জাহ জাহজোপাৰ জাহাঙ্গীৰৰ জাহাজ জাহাজৰ জাহানৰ জাৰ জাৰি জাৰে জাৰেই জাৰ্মান জাৰ্মানী জাৰ্মানীৰ জাৰৰ জাৱৰ জিঅ জিকাৰ জিকিউটীভ জিকিবা জিকিল জিক্ জিগায় জিজিটাইজ জিজ্ঞেস জিঞ্জিৰাম জিত জিন জিনাৰী জিনিব জিনে জিন্না জিন্নাই জিন্নাৰ জিনৰী জিভা জিভালৈ জিভাৰ জিমন জিমনকৈ জিয়াউৰ জিয়াৰী জিয়ৰীয়ে জিলমিল জিলা জিলাই জিলাক জিলাকেইখন জিলাখন জিলাখনৰ জিলাত জিলালৈ জিলাসমূহ জিলাসমূহত জিলাৰ জিলিকনি জিলিকা জিলিকাব জিলিকি জিলিকিছে জিলিকিব জিলিয়ে জিলী জিলীয়ে জিহ্বা জিৰণি জিৰা জিৰাই জিৰাইছে জিৰাওঁ জীওঁ জীক জীয়া জীয়াই জীয়াঢল জীয়াতু জীয়ে জীয়েক জীয়েকক জীয়েকে জীয়েকেও জীয়েকো জীয়েকৰ জীয়ৰী জীয়ৰীক জীলো জীৰ জীৱ জীৱকুলৰ জীৱন জীৱনক জীৱনকে জীৱনটো জীৱনটোও জীৱনটোক জীৱনটোৰ জীৱনত জীৱনদৰ্শন জীৱনধাৰা জীৱনবোধৰ জীৱনলৈ জীৱনী জীৱনে জীৱনেই জীৱন্ত জীৱনৰ জীৱবিজ্ঞান জীৱবোৰ জীৱাণু জীৱাণুমুক্ত জীৱাণুযুক্ত জীৱিকা জীৱিত জীৱৰ জুই জুইক জুইকুৰাত জুইত জুইশলা জুইৰ যুকিয়াই জুখি জুখিবা জুগৰি জুগৰে জুঞ্জুনী জুঞ্জুনীয়ে জুঞ্জুনীৰ জুটি জুটুলী জুতি জুন জুনজুনী জুনত জুনমাহ জুনা জুনিয়ৰ জুনুকা জুপি জুপুৰি জুবিন জুবিনদাৰ জুমুঠি জুমুৰি জুমুৰী জুমুৰীক জুমুৰীয়ে জুমুৰীৰ জুমৰীৰ জুয়ে জুয়েই জুলাই জুলাইত জুলি জুলী জুলুম জুলুমকৈ জুহাল জুৰ জুৰণি জুৰি জুৰিত জুৰিৰ জুৰী জুৰীৰ জুৰুলা জুৰুলি জেউতি জেকেট জেঙা জেঙাা জেঙেৰা জেঠ জেঠত জেঠী জেঠুৱা জেঠৰ জেতুকা জেনেৰেলৰ জেফাৰচন জেমচ্ জেমছ জেলুকীয়া জেলৰপৰা জ্যেষ্ঠ জেৰক্স জেৰা জেৰাডৰ জেৰোৱা জৈন জৈনসকলে জৈৱ জৈৱিক জৈৱিকভাৱে জোঁট জোঁপাই জোঁৰ জোঁৰডাল জোঁৱাই জোঁৱায় জোঁৱায়েক জোং জোক জোকউলুৱনিৰ জোকাইছিলেও জোকাজোকে জোকাৰ জোকাৰণি জোকাৰি জোকৰ জোখ জোখত জোখতকৈ জোখা জোখাই জোখৰ জোঙ জোঙা জোতা জোতাজোৰ জোতাজোৰা জোতাৰে জোন জোনক জোনবাই জোনাক জোনাকত জোনাকী জোনে জোনৰ জোপা জোপাই জোপাক জোপাত জোপায়ে জোপালৈ জোপাৰ জোপোহা জোলো জোলোঙা জোশী জোৰ জোৰকৈ জোৰহাট জোৰা জোৰাই জোৰাসাঁকোৰ জোৰৰ জোৱলা জোৱাঁই জোৱাঁয়েকক জোৱান জোৱাৰ জ্ঞাতি জ্ঞাতিও জ্ঞাতে জ্ঞান জ্ঞানকে জ্ঞানগত জ্ঞানত জ্ঞানপীঠ জ্ঞানবৰ্ধক জ্ঞানানন্দ জ্ঞানাৰ্থে জ্ঞানী জ্ঞানীলোকে জ্ঞানীলোকৰ জ্ঞানে জ্ঞানৰ জ্ঞাপন জ্বলন্ত জ্বলা জ্বলাই জ্বলাওঁতে জ্বলাদি জ্বলায় জ্বলি জ্বলিবলৈ জ্বলে জ্বলেলগাঁৱতে জ্বলোৱা জ্বৰ জ্বৰত জ্যেষ্ঠ জ্যেষ্ঠজনৰ জ্যোতি জ্যোতিঃপদাৰ্থবিজ্ঞানী জ্যোতিপ্ৰসাদ জ্যোতিষ জ্যোতিষক জ্যোতিৰিন্দ্ৰনাথ জ্যোতিৰূপা জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী জৰপৰা জৰাজীৰ্ণ জৰিগছৰ জৰিমনা জৰিয়তে জৰিৰ জৰিৰে জৰীপত জৰুৰী জৰ্জ জৰ্জিয়া জৰ্জৰীয়া জৱা জৱাহৰলাল ঝংকাৰ ঝাপত ঝাৰু ঝুণুক ঝোল ঝৰি ঝৰ্ ঞ্চ ঞ্চা ঞ্চি ঞ্চী ঞ্চু ঞ্চূ ঞ্চে ঞ্চৈ ঞ্চো ঞ্চৌ ঞ্ছ ঞ্ছা ঞ্ছি ঞ্ছী ঞ্ছু ঞ্ছূ ঞ্ছে ঞ্ছৈ ঞ্ছো ঞ্ছৌ ঞ্জ টংটং টংলতি টকচ্ টকা টকাই টকাকড়ি টকাবোৰ টকাৰ টকাৰে টকিঅ টকীয়া টকৌপাতৰ টক্ টঙনা টঙনাটঙনি টঙা টঙালি টজেৰ টনকিয়াল টনা টনা টনি টপা টপিনাত টপ্ টপৰাই টপৰ্ টভক্ টমাছ টলকা টলবলনি টলৰ্ টহল টাঁৰ টাঁৰি টাং টাই টাইগাৰ টাইটানিকৰ টাইপ টাইপাৰ টাঙোন টান টানউঃ টানকৈ টানা টানি টাপলি টামান টালি টালৈকে টাহে টাৰ টাৱাৰ টাৱাৰৰ টাৱিকিপিডিয়াৰ টিং টিংখাং টিউবাৰসকলে টিক টিকট টিকটত টিকটৰ টিকনি টিকনী টিকা টিকাত টিকায়ো টিকিট টিকিৰা টিকেটকলেক্টৰে টিকেটটো টিকৈ টিঙত টিঞা টিপ টিপা টিপি টিপিলোঁ টিপেই টিয়াঁ টিলিকা টিলিকি টিলিস্কোপ টীকা টীকাত টুংৰলি টুইটাৰত টুকি টুকিবলৈ টুকিলে টুকুৰ টুকুৰা টুকুৰাত টুটকীয়া টুটা টুটাব টুটি টুটি টুটু টুটুৱাই টুনি টুপ টুপলি টুপলিপানী টুপি টুপুৰ টুপ্ টুমজাং টুলিয়াছ টুলুং টুলুঙা টেঁটু টেঁটুত টেঁটুলৈকে টেংকিকে টেকটেকী টেকেলা টেকেলাক টেকেলাৰ টেকেলীতাৰ টেক্সৰ টেগালগ টেঙা টেঙাটোৰ টেঙৰ টেঙৰতকৈ টেঙৰালি টেঙৰালিক টেঙৰী টেছিটাছ টেটোন টেনজিং টেনিছ টেবুল টেম্বুৱানীত টেয়াৰ টেলিভিছন টেলিভিছনৰ টেলিস্কোপ টেৰেছা টোঁটোৰা টোঁৱা টোও টোকাৰি টোকাৰী টোকোন টোকোনেৰে টোকৰ টোটোৰা টোত টোপ টোপনি টোপনিক টোপনিটো টোপনিয়ে টোপনিৰ টোপনিৰে টোপনি টোপা টোপালাটো টোপালি টোপোলা টোপোলাটা টোপোলাটেো টোপোলাটো টোপোলাত টোপোলাতে টোপোলাৰ টোম টোমৰ টোলগেটকেইখনত টোলত টোলৰ টোৱে ট্ৰফি ট্ৰাষ্টীজ ট্ৰি ট্ৰিবিউট ট্ৰিবিউনেলৰ ট্ৰেক ট্ৰেক্টৰ ট্ৰেড ট্ৰেফিক ট্ৰেভাৰনিয়াৰ টৱাত ঠক্ ঠগা ঠগি ঠাঁৰে ঠাই ঠাইকণ ঠাইকণো ঠাইখনৰ ঠাইটুকুৰা ঠাইডোখৰ ঠাইত ঠাইতে ঠাইলৈ ঠাইসমূহ ঠাইসমূহৰ ঠাইৰ ঠাক ঠাকুৰ ঠাকুৰজন ঠাকুৰাণীৰ ঠাকুৰে ঠাকুৰৰ ঠাকে ঠাট্টা ঠাণ্ডা ঠাণ্ডাই ঠান্ ঠায়ে ঠাহৰ ঠাৰি ঠাৰে ঠিক ঠিকনা ঠিকা ঠিকাগাড়ীৰ ঠিকে ঠিকেই ঠিতাতে ঠিয়াৰে থিৰাং ঠুঁটি ঠুকিলেও ঠুটৰী ঠেঁটুৱৈ ঠেও ঠেক ঠেকা ঠেঙত ঠেতেলামূৰীয়া ঠেলা ঠেলি ঠেলিব ঠোঁট ঠোকে ঠোঙোনা ডংডঙীয়া ডকা ডকাইত ডকাইতহঁতক ডকাইতহঁতে ডকাইতে ডকুমেণ্টেচন ডক্টৰ ডগা ডঙুৱা ডঙৰীয়া ডনা ডনী ডফলাৰ ডবকা ডবা ডবিয়া ডমেইন ডমেইনৰ ডম্বৰু ডলাৰকৈ ডাঁঙৰি ডাঁহ ডাং ডাইনা ডাইনী ডাইৰেক্ট ডাইৰেক্টৰ ডাইৰেক্টৰ্ছ ডাউক ডাউনলোড ডাক ডাকক ডাকঘৰ ডাকটিকট ডাকত ডাকিনী ডাকে ডাকেও ডাকেয়া ডাক্টৰ ডাক্টৰলৈ ডাক্টৰে ডাক্টৰৰ ডাকৰ দাঙিব ডাঙীয়াই ডাঙ্গৰীয়াৰ ডাঙৰ ডাঙৰক ডাঙৰকৈ ডাঙৰজনী ডাঙৰত ডাঙৰলোেকে ডাঙৰহালো ডাঙৰি ডাঙৰীয়া ডাঙৰীয়াই ডাঙৰীয়াক ডাঙৰীয়ানীক ডাঙৰীয়ানীয়ে ডাঙৰীয়ানীৰ ডাঙৰীয়ায়ো ডাঙৰীয়ালৈ ডাঙৰীয়াৰ ডাঙৰীয়াৰো ডাঙৰে ডাঙৰৰ ডাঠ ডাঠি ডাবল ডাবি ডাম ডামন ডায়েৰিয়া ডাল ডালটে ডালটোত ডালত ডালদৰিদ্ৰ ডাললৈ ডালিম ডালে ডালৰ ডাৱৰ ডাৱৰৰ ডিক্ৰং ডিক্ৰঙৰ ডিক্ৰি ডিক্ৰিজাৰি ডিগাৰু ডিগিৰি ডিগ্ৰী ডিগ্ৰেড্ ডিঙি ডিঙিটো ডিঙিত ডিঙিৰ ডিঙিৰে ডিচেম্বৰ ডিচেম্বৰত ডিচেম্বৰলৈ ডিচেম্বৰৰ ডিচেম্বৰৰপৰা ডিচ্মিচ্ ডিজাইন ডিজাইনাৰ ডিজিটাইজ ডিজিটাইজিং ডিজিটাইজেছন ডিজিটেল ডিজিটেলাইজ ডিজিটেলাইজেছনত ডিপাৰ্টমেণ্টৰ ডিপুটী ডিপো ডিপোত ডিপোতে ডিপোৰ ডিব্ৰু ডিব্ৰুগড ডিব্ৰুগড় ডিব্ৰুগড়ত ডিব্ৰুগড়ৰ ডিমা ডিমাচা ডিমাচাত ডিমাচাসকলে ডিমাচাৰ ডিমাছা ডিমৌৰপৰা ডিম্বাশয় ডিম্বেশ্বৰ ডিমৰু ডিল ডুখৰি ডুডল ডুডলটো ডুডলটোৰ ডুব ডুবিয়াই ডুলি ডুলিৰ ডুৰাণ্ট ডেই ডেইছে ডেউকা ডেও ডেওনা ডেকা ডেকাই ডেকাকালৰ ডেকাগিৰি ডেকাডাঙৰীয়াৰ ডেকাডেকেৰীৰ ডেকাত ডেকালি ডেকেৰী ডেকেৰীয়ে ডেকেৰীৰ ডেডাউৰি ডেনমাৰ্কৰ ডেনিয়েল ডেফিনিচন ডেভি ডেভিড ডেভিদ ডেভিৰ ডেভেলপমেণ্ট ডেম ডেল ডেলহাউচি ডেস্ক ডেৰ ডেৰেকাত ডেৰেচী ডেৰেচীক ডেৰেচীৰ ডোখৰ ডোখৰক ডোখৰচেৰেক ডোখৰত ডোখৰাখৰি ডোখৰে ডোখৰৰ ডোমগাওঁ ডোল ডোলেৰে ড্ৰেকৰ ড্ৰেগন ড্ৰেগনৰ ডৰা ঢকাটো ঢকুৱাৰ ঢপনি ঢপলিয়া ঢপলিয়াই ঢপ্ ঢপৰা ঢলং ঢলি ঢাক ঢাকনি ঢাকুৰি ঢাকোন ঢাপ ঢাপকেইটাৰ ঢাপলি ঢাপলিকা ঢাপে ঢামাক ঢাল ঢালি ঢালিবলৈ ঢাহি ঢিমিক ঢিল ঢিলাই ঢুকাল ঢুকি ঢুকুৱাৰ ঢুকোৱাৰ ঢুলঢুলীয়া ঢেঁকী ঢেঁকীএদিন ঢেঁকীয়া ঢেকি ঢেকিঠোৰাৰ ঢেকিত ঢেকিয়া ঢেকিয়াল ঢেকিয়ে ঢেঁকীয়া ঢেঙ্কূৰুচ ঢেঙ্কূৰুচেই ঢেঙ্কূৰুচৰ ঢেপেচী ঢেৰ ঢেৰুৱাৰ ঢেৰেকনি ঢোকা ঢোণ্ডত ঢোল ঢোলডা ঢোলৰ ঢৌটো ঢৌৰ ঢৌৱাই ঢৌৱে তইতে তইহে তকৈ তখন তগৰ তঙাই তজবজীয়া তণ্ডুল ততা ততালিকে ততে ততোধিক তত্ত্ব তত্ত্বকথাৰে তত্ত্বজ্ঞ তত্ত্বদৰ্শী তত্ত্ববিদ তত্ত্বসমূহ তত্ত্বাত্মক তত্ত্বাবধানত তত্ত্বাৱধানত তথা তথাত তথাপি তথ্য তথ্যবোৰোতো তথ্যয়োতো তথ্যসমূহ তথ্যসূত্ৰৰ তথ্যাত্মক তথ্যৰ তদানীন্তন তদুপৰি তধা তনু তন্দ্ৰা তন্দ্ৰাগ্ৰস্ত তন্দ্ৰালস তন্ন তন্নকৈ তপত তপতে তপনি তপস্বী তপস্যাত তপস্যায় তপস্যাৰ তপিনাৰ তপ্ টপৰাই তফছিল তফছিলি তফছিলৰ তফাৎ তবক তবলা তমনপ্ৰীত তমুক তমুকৰ তয়ে তয়েই তয়ো তলত তলত তলতদাৰ তলতীয়া তলতে তলমুকৈ তলমুৱা তলমূৰ তললৈ তললৈও তলা তলাতল তলাবন্ধৰ তলি তলিত তলিতো তলে তলৰ তলৰপৰা তহঁত তহঁতক তহঁতে তহঁতৰ তহিতে তহিলং তাঁত তাঁতশাল তাঁতৰ তাঁৰ তাঁৰৰ তাই তাইক তাইতো তাইৰ তাও তাক তাকে তাকেই তাকো তাক্ তাকৰ তাঙ্ক তাচ্ছিল্য তাজা তাজী তাড়নাত তাণ্ডৱ তাত তাতকৈও তাতটো তাতে তাতেই তাতো তাতোকই তাতোকৈ তাতোকৈও তাত্ তাত্ত্বিক তান্পুৰাৰ তাপলি তাবোল তাম তামাক তামাচা তামোল তামিল তামোল তামোলী তামোচা তামোল তামোলগুৰি তামোলপুৰ তামোলপুৰক তামোলপোহৰেই তামোলৰ তায়ে তায়েই তায়ো তাল তালজুৰিয়া তালতলি তালাচী তালি তালিকা তালিকাখন তালিকাত তালিকাভুক্ত তালিকাসমূহৰ তালিকাৰ তালুকদাৰ তালৈ তালৈকে তালৰ তাষ্কুৰতীক্ষ্ণসায়কো তাসেৰ তাহলে তাহলেই তাহাকে তাহানি তাহানিৰ তাহাৰ তাহাৰে তাহৰে তাৎক্ষণিক তাৎপৰ্য তাৰ তাৰকা তাৰকাৰাজ্য তাৰডালত তাৰপাছততো তাৰপাছতো তাৰপিছত তাৰপিছতহে তাৰপিছতো তাৰপৰা তাৰিকৈ তাৰিখ তাৰিখটো তাৰিখটোতে তাৰিখতে তাৰিখে তাৰিখৰ তাৰিখৰপৰা তাৰে তাৰেই তাৰো তাৰ্কিক তিতা তিতি তিতিব তিতিলে তিথি তিথিত তিথিৰ তিন তিনটা তিনটাই তিনসংগী তিনহতীয়া তিনি তিনিউটা তিনিউৰো তিনিও তিনিওটা তিনিকোব তিনিখন তিনিঘট তিনিঘৰ তিনিঘৰে তিনিঘৰৰ তিনিচকীয়া তিনিচুকীয়া তিনিচুকীয়াৰ তিনিজন তিনিটা তিনিটামান তিনিটি তিনিদিন তিনিপুৰা তিনিপৰীয়ালৈকে তিনিবাৰ তিনিবিধ তিনিবৰণীয়া তিনিভাগৰ তিনিমহলীয়া তিনিয়ে তিনিশ তিনিৰ তিয়নী তিয়াইছিল তিয়াব তিল তিলক তিলপিঠা তিলিকতে তিলুৱাই তিলো তিষ্ঠি তিস্তিব তিহকে তিৰস্কাৰ তিৰী তিৰীক তিৰীত তিৰীৰ তিৰোতবিলাকৰ তিৰোতা তিৰোতাই তিৰোতাক তিৰোতাগৰাকী তিৰোতাজনী তিৰোতাজনীয়ে তিৰোতাজনীৰ তিৰোতাবিলাক তিৰোতাৰ তিৰোতাৰে তীক্ষ্ণ তীব্ৰ তীব্ৰতৰ তীয়া তীৰ্থ তীৰ্থক্ষেত্ৰ তীৰ্থনাথ তীৰ্থভ্ৰমণ তীৰ্থভ্ৰমণৰ তীৰ্থযাত্ৰাৰ তীৰ্থযাত্ৰী তীৰ্থলৈ তীৰ্থস্থন তীৰ্থস্থান তুঙ্গত তুচ্ছ তুমি তুমিও তুমিওতো তুমিতো তুমিনো তুমিয়েহে তুমূল তুমৰলি তুল তুলনা তুলনাত তুলনাবিহীন তুলনামূলক তুলনামূলকভাৱে তুলনী তুলসী তুলসীদাস তুলসীৰ তুলা তুলাত তুলাতে তুলি তুলিকা তুলিছিল তুলিছে তুলিব তুলিবলৈ তুলিবৰ তুলিলে তুলিলেই তুল্য তুহ তুৰ্কি তৃক তৃতীয় তৃতীয়টো তৃতীয়টোৰ তৃতীয়টোৰে তৃতীয়টোৱে তৃতীয়বাৰ তৃতীয়া তৃত্বীয় তৃপ্তিকৰ তেওঁ তেওঁক তেওঁলোকৰ তেওঁৰ তেই তেইছ তেও তেওঁ তেওঁক তেওঁকতো তেওঁকো তেওঁতো তেওঁবিলাকে তেওঁবিলাকৰ তেওঁবিলাকৰপৰা তেওঁলৈ তেওঁলোক তেওঁলোকক তেওঁলোকে তেওঁলোকেই তেওঁলোকেও তেওঁলোকো তেওঁলোকৰ তেওঁৰ তেওঁৰে তেওঁৰেই তেওঁৰো তেৱেঁই তেখনে তেখেত তেখেতক তেখেতকো তেখেতলোকে তেখেতলোকৰ তেখেতসকলৰ তেখেতসকলৰৰ তেখেতে তেখেতো তেখেতৰ তেঙা তেচল্লিছ তেজ তেজপাত তেজপিয়া তেজপুৰ তেজপুৰত তেজস্ক্ৰিয় তেজস্ক্ৰিয়তাৰ তেজাল তেজেৰে তেজেৰেঅসমী তেজৰ তেতিক্ষণ তেতিক্ষণেই তেতিয়া তেতিয়াই তেতিয়াও তেতিয়াতো তেতিয়ালৈ তেতিয়ালৈকে তেতিয়াহে তেতিয়াৰ তেতিয়াৰপৰা তেতিয়াৰে তেতিয়াৰেপৰা তেতেক তেনি তেনে তেনেই তেনেকুৱা তেনেকুৱাখন তেনেকৈ তেনেতে তেনেদৰে তেনেদৰেই তেনেধৰণৰ তেনেলোকক তেনেহ তেন্তে তেবে তেবেসে তেমনি তেমোৰ তেল তেলঙ্গানা তেলিয়া তেলে তেলেৰে তেলৰ তেহে তেহেলৈ তেৰ তেৰখন তেৰখনক তেৰটা তেৰশ তেৰাং তেৰাউচি তেৰি তেৱাৰীয়ে তেৱে তেৱেঁ তেৱেঁই তেৱোঁ তৈত্তিৰিয় তৈয়াৰ তৈলে তোক তোক তোমা তোমাক তোমাতকৈ তোমালৈ তোমালোক তোমালোকে তোমালোকেও তোমালোকো তোমালোকৰ তোমাৰ তোমাৰা তোমাৰে তোমাৰো তোমৰা তোল তোলপাৰ তোলা তোলাৰ তোলে তোলৈ তোৰ তোৰায়ো তোৰে তোৰেই তোৰো তোৰ্ ত্বৰান্বিত ত্যজতি ত্যাগ ত্যাগৰ ত্যাজ্য ত্ৰুটি ত্ৰয়োদশ ত্ৰয়োবিংশ ত্ৰাণ ত্ৰিকটু ত্ৰিছ ত্ৰিছখনৰো ত্ৰিছ্বৰী ত্ৰিদিপ ত্ৰিপুৰা ত্ৰিপূৰা ত্ৰিভুজ ত্ৰিভুজাকৃতিৰ ত্ৰিলিয়ন ত্ৰুটি ত্ৰৈলোক্য তৎকালীন তৎক্ষণাত তৎক্ষণাৎ তৰক তৰঙ্গতৱ তৰঙ্গৰ তৰফ তৰফৰ তৰফৰপৰা তৰহৰ তৰা তৰাং তৰাটিৰ তৰাটো তৰাবোৰ তৰাবোৰে তৰাৰে তৰি তৰিব তৰিবৰ তৰুণ তৰুণৰাম তৰে তৰোলৱাল তৰোৱাল তৰোৱালেৰেই তৰ্ক তৰ্কযুদ্ধ তৰ্জন তৰ্জুতুল তৰ্বৰ থওঁ থওঁতা থওঁতে থওক থকা থকাই থকাকৈ থকাটো থকাটোও থকাটোৱেই থকাতকৈ থকাবোৰ থকালৈকে থকাহে থকাৰ থকৃথক্ থক্ থপা থপিয়াই থবা থবৰ থমকি থম্ থয় থলথলাই থলাহেঁতেন থলী থলুৱা থলে থলো থাই থাইৰয়ড থাউকতে থাওক থাক থাকক থাকতে থাকা থাকাঁ থাকি থাকিও থাকিছিল থাকিব থাকিবই থাকিবগৈ থাকিবলৈ থাকিবা থাকিবাহেঁ থাকিবৰ থাকিম থাকিমহঁক থাকিয়েই থাকিল থাকিলহেঁতেন থাকিলে থাকিলেও থাকিলেহে থাকিলো থাকিলোঁ থাকে থাকেঁতেই থাকে থাকো থাকোঁ থাকোঁতা থাকোঁতে থাকোঁতেই থাকোঁতেও থাকোঁতেই থান থানখন থানখনৰ থানাক থানালই থাপ থাপমাৰি থাপাক থাপি থাপিলে থাৰ্ম থিত থিতাতে থিয় থিয়হই থিয়েটাৰ থিয়েটাৰৰ থিৰ থিৰহই থিৰাং থুঁতৰি থুগুল থুনপাক থুনবাৰ্গে থুনুক থুন্ থুপি থুলন্তৰ থূলমূল থেংকিউ থেকে থেকেচা থেছীগাৰে থেৰো থৈছ থৈছিল থৈছিলোঁ থৈছিলোঁ থৈছে থৈছেঃ থৈছো থৈছোঁ থৈছোহঁক থৈবাহা থোকা থোকাথুকি থোটামোজা থোনাকল থোপা থোপোৰা থোৰাই থোৱা থোৱাও থোৱাটো থোৱাৰ থৌকি থৰক থৰো থৰ্ থৰৰ থৱে দঁতাল দংশন দকৈ দক্ষ দক্ষতা দক্ষতাৰে দক্ষিণ দক্ষিণপাট দক্ষিণপাটলৈ দক্ষিণলৈ দক্ষিণা দক্ষিণে দক্ষিণৰ দখল দখিনে দগদা দগধা দগাবাজ দগ্ধ দঘাই দণ্ড দণ্ডকা দণ্ডত দণ্ডনীয় দণ্ডবিধি দণ্ডবৎ দণ্ডা দণ্ডিনাথ দণ্ডিব দণ্ডিবে দণ্ডিলে দণ্ডীনাথ দত্ত দত্তই দত্তক দত্তবৰুৱা দত্তৰ দধি দন্ত দন্তক দন্তহীন দন্তীক দন্তীয়া দন্দ দন্দৰ দপালি দফা দফাও দফাত দফাৰ দবা দবৰা দবৰি দমকল দমন দমাবা দম্পতী দমৰ দয়া দয়াল দয়ালু দয়ে দলং দলংখন দলংখনৰ দলক দলঘাঁহ দলটোৱে দলত দলত্যাগ দলনিত দলবোৰে দলসমূহে দলিচা দলিটো দলিতসকলক দলিয়াই দলিল দলীয় দলে দলৈয়ে দলৰ দলৰে দশকতকৈ দশকতো দশকথা দশম দশমী দশা দস্যুৰ দহখন দহজন দহজনী দহটকাবোৰৰ দহটা দহবছৰীয়া দহোটা দহ্ দাঁত দাঁতকদমৰ দাঁতদিনাই দাঁতযুক্ত দাঁতি দাঁতিত দাঁতে দাঁতৰ দাই দাইল দাওৱা দাক দাক্ষিণাত্যৰ দাখন দাঙি দাড়ি দাড়িৰ দাঢ়ি দাঢ়িয়ে দাণ্ডী দাতা দাতে দাত্ৰী দাদা দাদাক দাদালৈ দাদাহঁতে দাদাহঁতৰ দাদৰা দান দানত দানা দানৱ দাপোন দাবা দাবাৰি দাবী দাবীও দাবীত দাবীৰ দাবীৰে দাম দামুৰী দামোদৰ দামৰ দায় দায়বদ্ধ দায়বদ্ধতা দায়িত্ব দায়িত্বত দায়িত্বভাৰ দায়িত্বশীল দায়ী দালচেনি দালাল দালি দালিমগুটীয়া দাস দাসত্ব দাসে দাসেই দাসো দাসৰ দাৰ দাৰিগোফ দাৰিদ্ৰ দাৰিদ্ৰ্য দাৰে দাৰোৱান দাৰ্শনিক দিউ দিও দিওঁ দিওঁতা দিওঁতে দিওঁনে দিওগৈ দিক দিকদৰ্শক দিকপালক দিকাৰাই দিকি দিক্ দিক্ষা দিখৌ দিখৌমুখত দিগদাৰি দিগন্ত দিচাং দিচাংমুখত দিছপুৰ দিছানে দিছিল দিছিলোঁ দিছিলোঁ দিছে দিছেছি দিছো দিছোঁ দিঠক দিঠকে দিন দিনকে দিনকেইটা দিনকেইটাত দিনকেইটাতো দিনকেইটাৰ দিনচেৰেকমান দিনজোৰা দিনটেই দিনটো দিনটোক দিনটোত দিনটোলৈ দিনটোৰ দিনটোৱেই দিনত দিনতে দিনতেদিনাই দিনদেক দিনমান দিনমানতে দিনমানৰ দিনা দিনাই দিনাও দিনাক্ৰুস্না দিনাখন দিনাখনেই দিনাৰ দিনাৰপৰা দিনে দিনেৰ দিনো দিনৌ দিনৰ দিনৰপৰা দিনৰে দিনৰেপৰা দিপাংকৰ দিপাঙে দিপানজিত দিব দিবং দিবতো দিবলৈ দিবসে দিবহি দিবা দিবাচৰ দিবে দিব্য দিব্যজ্যোতি দিবৰ দিবৰতো দিম দিমনেকি দিমহঁক দিম দিয়ক দিয়কচোন দিয়া দিয়াই দিয়াচোন দিয়াটো দিয়াটোহে দিয়াটোৱেই দিয়াত দিয়াতকৈ দিয়াহেঁতেন দিয়াৰ দিয়াৰহে দিয়াৰেই দিয়ে দিয়েনে দিল দিলত দিলা দিলীপ দিলে দিলেই দিলেও দিলেগৈ দিলেহি দিলো দিলোঁ দিলোঁহেঁতেন দিলোগৈ দিলৌ দিল্লী দিল্লীত দিল্লীৰ দিশটো দিশলৈ দিশসমূহ দিশে দিশ্ দিহা দিহিং দিহিঙীয়া দিহিঙীয়াই দিহিঙে দিহিঙেদি দিহিঙ্গীয়া দিৱস দিৱস ধন্যবাদ দিৱসৰ দীক্ষা দীখৌমুখত দীখৌমুখলৈ দীঘল দীঘলকৈ দীঘলীয়া দীঘলে দীননাথ দীনেশ দীপকজ্যোতি দীপজ্যোতি দীপেন্দ্ৰই দীপ্তি দীপৰাজ দীৰ্ঘ দীৰ্ঘজীৱী দীৰ্ঘদশী দীৰ্ঘদিনৰ দীৰ্ঘস্থায়ী দীৰ্ঘায়ু দীৰ্ঘে দুঃখবৰ দুঃখিত দুঃস্থ দুঅনা দুঅনাত দুআষাৰ দুই দুইকো দুইজনী দুইজনীৰে দুইটাকেই দুইমোন দুইহাতে দুইৰ দুইৰে দুইৰো দুকলা দুকুৰি দুকূল দুখ দুখখিনি দুখত দুখন দুখনকৈ দুখনমান দুখনি দুখনৰ দুখলপীয়া দুখানি দুখী দুখীয়া দুখীয়া কিহৰ দুখীয়াৰ দুখুনী দুখুনীৰ দুখে দুখেই দুখোপকৈ দুখৰ দুগুণ দুগুণে দুগ্ধ দুগ্ধত দুঘৰ দুঘৰমান দুঘৰে দুচকীয়া দুচকুৱে দুচৰ দুছেও দুজন দুজনমানে দুজনা দুজনী দুজনীক দুজনীয়ে দুজনীৰ দুজনৰ দুটকা দুটা দুটাই দুটাও দুটাক দুটাকৈ দুটাত দুটামান দুটামানে দুটামানৰ দুটাৰ দুটি দুটিমান দুটিৰ দুটী দুটো দুতলীয়া দুতে দুদিন দুদিনতে দুদিনমান দুদিনমানৰ দুদিনীয়া দুদিনৰ দুদু দুদেও দুধ দুধনৈ দুধাৰ দুধাৰি দুনা দুনি দুনুহ দুনুহৰ দুপিয়াই দুপুৰাহে দুপ্দুপাই দুপৰ দুপৰত দুপৰীয়া দুপৰীয়াবোৰত দুপৰীয়াৰ দুফালে দুবছৰত দুবছৰৰ দুবাৰ দুবৃৰ্ত দুভাগ দুমাহ দুমুখীয়া দুমুঠি দুমুৰে দুমূৰৰ দুয়ো দুয়োকো দুয়োঘৰ দুয়োজন দুয়োজনীৰ দুয়োজনে দুয়োজনৰ দুয়োটা দুয়োটাই দুয়োটাৰে দুয়োৰে দুয়োৰো দুয়োৱে দুলহী দুলহীৰে দুলাল দুলি দুশ দুশতকৈও দুশ্চিন্তা দুশ্চৰিত্ৰ দুষ্কৃতি দুষ্ট দুষ্টা দুষ্টামি দুষ্টালি দুষ্টৰ দুষ্প্ৰাপ্য দুস্কাৰ্য্যৰ দুহাত দুৰ দুৰন্ত দুৰা দুৰাচাৰ দুৰাত্মাহঁতৰ দুৰাশা দুৰাৰোগ্য দুৰূহ দুৰূহতাৰ দুৰ্কপলীয়া দুৰ্গ দুৰ্গতি দুৰ্গম দুৰ্গা দুৰ্গাপূজা দুৰ্গাপ্ৰসাদ দুৰ্গেশ্বৰ দুৰ্গোৎসৱ দুৰ্ঘটনা দুৰ্ঘটনাৰ দুৰ্ঘোৰ দুৰ্দশা দুৰ্দশাৰ দুৰ্দান্ত দুৰ্ধৰ্ষ দুৰ্নাম দুৰ্নীতি দুৰ্নীতিগ্ৰস্ত দুৰ্বল দুৰ্বলতা দুৰ্বলতাৰ দুৰ্বাৰ দুৰ্বিষহ দুৰ্বৃত্ত দুৰ্ভগীয়া দুৰ্ভগীয়াক দুৰ্ভগীয়াৰ দুৰ্ভাগ্য দুৰ্ভাগ্যগুণেই দুৰ্ভাগ্যজনক দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে দুৰ্ভাগ্যবশতঃ দুৰ্ভাগ্যৰ দুৰ্ভাবনা দুৰ্ভিক্ষ দুৰ্যোগ দুৰ্যোগৰপৰা দুৰ্য্যোগতে দুৰ্লংঘ্য দুৰ্লভ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ দুৰ্লভ নাৰায়ণ দুৰৱস্থা দুৱনি দুৱা দুৱাঁৰখন দুৱাই দুৱাৰ দুৱাৰখন দুৱাৰত দুৱাৰমুখ দুৱাৰেদি দুৱাৰৰ দুৱৰা দুৱৰিটোৱে দুৱৰী দুৱৰীয়েই দুখ দুখিয়াৰ দুখে দূবৰি দূষণীয় দূষিব দূৰ দূৰণি দূৰণিৰ দূৰত দূৰতে দূৰত্ব দূৰত্বৰ দূৰদৰ্শন দূৰদৰ্শিতা দূৰদৰ্শী দূৰবীক্ষণ দূৰবীণ দূৰবীণ দূৰবীণক দূৰবীণটো দূৰবীণটোকে দূৰবীণটোৰ দূৰবীণৰ দূৰলৈ দূৰলৈকে দূৰহে দূৰাৎ দূৰীকৰণ দূৰৈত দূৰৈৰ দুৰ্ঘটনা দুৰ্লভ দূৰৰ দৃঢ় দৃশ্য দৃশ্যত দৃশ্যমান দৃশ্যৰ দৃষ্টি দৃষ্টিত দৃষ্টিভংগীক দেই দেইপৰা দেউ দেউতা দেউতাই দেউতাইটো দেউতাঈশ্বৰ দেউতাক দেউতাকক দেউতাকগৰাকী দেউতাকে দেউতাকৰ দেউতালৈ দেউতাহঁত দেউতাৰ দেও দেওধাই দেওপাহাৰ দেওবাৰ দেওয়া দেওহে দেওৰ দেওৰী দেখ দেখছি দেখনিয়াৰ দেখা দেখাই দেখাও দেখাওতো দেখাত দেখাতহে দেখাপোৱা দেখালে দেখাৰ দেখি দেখিও দেখিকৈ দেখিছানে দেখিছিল দেখিছিলোঁ দেখিছে দেখিছো দেখিছোঁ দেখিব দেখিবলৈ দেখিবলৈও দেখিবা দেখিম দেখিয়া দেখিয়েই দেখিলে দেখিলেই দেখিলো দেখিলোঁ দেখিহে দেখুওবলৈ দেখুওবালৈ দেখুওৱা দেখুওৱাই দেখুৱাই দেখুৱাইছে দেখুৱাব দেখুৱাবলৈ দেখুৱাম দেখুৱায় দেখুৱালে দেখুৱালেই দেখে দেখো দেখোঁ দেখোঁতা দেখোঁতে দেখোঁতেই দেখোন দেচোন দেনেচে দেবী দেবীয়ে দেবীৰ দেবে দেবেগৌড়া দেবেন্দ্ৰ দেবেন্দ্ৰনাথ দেল দেশ দেশক দেশখনৰ দেশজুৰি দেশত দেশত এৰাগছ দেশতকৈ দেশবাসীৰ দেশভক্ত দেশভ্ৰমণ দেশলৈ দেশসমূহৰ দেশহিতকৰ দেশাই দেশায়ে দেশী দেশীয় দেশে দেশৰ দেশৰে দেশৰো দেহ দেহংৰ দেহত দেহা দেহি দেহী দেহে দেহৰ দেহৰক্ষক দেৰকুৰি দেৰটকা দেৰি দেৰিকৈ দেৰে দেৱ দেৱক দেৱজিৎ দেৱতা দেৱতাক দেৱতাসকলৰ দেৱতাৰ দেৱতুল্য দেৱদাস দেৱদাৰু দেৱদূত দেৱভটিমা দেৱা দেৱালয় দেৱালয়ৰ দেৱাশিস দেৱী দেৱীক দেৱীৰ দেৱে দেৱেন দেৱেনে দেৱেশ্বৰ দৈত্যকায় দৈত্যাকাৰ দৈত্যাৰি দৈত্যৰ দৈনন্দিন দৈন্য দৈয়াং দৈৰ্ঘ্য দৈৰ্ঘ্যৰ দোঁ দোঁৱা দোঁৱাব দোকান দোকানত দোকানতে দোকানলৈ দোকানী দোকানীয়ে দোকানৰ দোকোব দোখোজকৈ দোডোখৰ দোদুল্যমান দোধোৰ দোপ দোপা দোপাল দোপেই দোপৰ দোয় দোলা দোলাখন দোলাটো দোলাত দোলাতেই দোলেৰে দোষ দোষতে দোষাৰোপ দোষে দোষৰ দোহে দোৱাঁয় দোৱাদি দোৱান দৌকা দৌল দৌলটো দৌলটোৰ দৌলত দৌলসমূহ দৌৰা দৌৰাত্ম্য দৌৰাত্ম্যত দৌৰাত্ম্যদ্বাৰা দৌৰি দৌৰে দৌৰোঁতা দৌৰোঁতে দ্বন্দ্ব দ্বাদশ দ্বাবিংশ দ্বাৰকা দ্বাৰস্থ দ্বাৰা দ্বাৰাই দ্বাৰাহে দ্বিকক্ষীয় দ্বিখণ্ডিত দ্বিজ দ্বিজই দ্বিজক দ্বিজেন দ্বিতীয় দ্বিতীয়জন দ্বিতীয়টো দ্বিতীয়টোলৈ দ্বিতীয়টোৱে দ্বিতীয়া দ্বিধা দ্বিধাবোধ দ্বিমুখী দ্বীপ দ্বীপটোত দ্বীপটোৰ দ্বেষ দ্বৈতবাদ দ্বৈতৰ দ্ব্যবি দ্ব্যাৰ্থতাৰে দ্ৰব্য দ্ৰব্যক দ্ৰব্যৰ দ্ৰাৱিড় দ্ৰুতগতি দ্ৰুতগতিত দ্ৰুততম দ্ৰৱ দ্ৰৱ্য দৰং দৰকাৰ দৰকাৰী দৰঙ দৰঙে দৰত দৰদী দৰব দৰবাৰ দৰবাৰৰ দৰমহা দৰমহাত দৰমহাৰ দৰমিয়া দৰা দৰালৈ দৰাৰ দৰিকা দৰিদ্ৰ দৰিদ্ৰতা দৰিদ্ৰতাৰ দৰিদ্ৰৰ দৰে দৰেই দৰ্পণ দৰ্পণত দৰ্শক দৰ্শকক দৰ্শকবৃন্দৰ দৰ্শকসকলৰ দৰ্শন দৰ্শনহে দৰ্শনেৰে দৰ্শনৰ দৰ্শাবলৈ দৰকাৰী দৰকাৰীতো ধঁপাত ধঁপাতবিৰোধী ধকীয়া ধক্ ধতুৱা ধনবস্তু ধনবোৰ ধনশিৰি ধনশ্ৰীও ধনিয়া ধনিষ্টামান ধনিষ্টামানো ধনী ধনীও ধনীৰ ধনু ধন্যবাদ ধনৰ ধপতুৱা ধপতুৱাহঁতও ধপলাধপল ধপাই ধপাত ধপাতৰ ধপ্ ধবংসৰ ধবনি ধবিলে ধমকি ধমকিৰে ধমনী ধলটো ধলা ধাউতি ধাও ধাতু ধাতুৰে ধান ধানখেৰৰ ধানত ধানপুৰীয়া ধানেসে ধানেৰে ধানো ধান্যসে ধানৰ ধাপ ধাপৰ ধাবাবোৰক ধাম ধামে ধামৰ ধাৰ ধাৰণ ধাৰণা ধাৰণাটো ধাৰণাসমূহ ধাৰণাৰ ধাৰতে ধাৰা ধাৰাটো ধাৰাত ধাৰাবাহিক ধাৰাবাহিকখনত ধাৰাবাহিকৰ ধাৰাষাৰে ধাৰাসমূহৰ ধাৰাৰ ধাৰে ধাৰেহে ধাৰ্মিক ধাৰ্মিকে ধাৰৰ ধাৱমান ধিক ধিক্কাৰ ধিনা ধিন্ ধীৰ ধীৰুভাই ধীৰে ধুঁৱলী ধুই ধুকাইল ধুতি ধুদুকি ধুনা ধুনীয়া ধুন্দুলী ধুপ্ ধুবলৈ ধুবা ধুবুৰী ধুম ধুমকেতু ধুমফুকনৰ ধুমাধুমিকৈ ধুমুলা ধুমুহা ধুমুহাজাক ধুমুহাত ধুমুহাৰ ধূলি ধুলে ধুৰন্ধৰ ধুৰুপ ধুৱঁলি ধুৱঁলী ধুৱলী ধুৱাই ধুৱাব ধূন ধূপকাঠি ধূপৰ ধূম্ৰপান ধূলা ধূলাৰ ধূলি ধূলিসাৎ ধূলীয়া ধূসৰ ধূসৰহে ধূৰুপ ধেঙৰ ধেনু ধেনুকাঁড় ধেমাজি ধেমাজী ধেমালি ধেমালিটো ধেমালিত ধেমালিতে ধেমালিতো ধেমালিৰ ধেমেচী ধেমেলীয়া ধেল ধেৎ ধৈৰ্য ধৈৰ্যশীল ধৈৰ্য্য ধৈৰ্য্যৰ ধোঁৱা ধোঁৱাখোৱা ধোঁৱাখোৱাৰ ধোঁৱাৰ ধোবা ধোবাই ধোবাৰ ধোৱঁখোৱাতো ধোৱা ধোৱাঁ ধোৱাঁই ধোৱাঁখুৱাই ধোৱাঁখুৱাইদি ধোৱাঁখোৱা ধোৱাঁখোৱাঁ ধোৱাঁখোৱাটো ধোৱাঁখোৱাত ধোৱাঁখোৱাৰ ধোৱাৰ ধ্বংস ধ্বনি ধ্বনিৰ ধ্যান ধ্ৰুপদী ধ্ৰুৱ ধৰক ধৰণ ধৰণী ধৰণেৰে ধৰণেৰেই ধৰণৰ ধৰম ধৰমী ধৰা ধৰাটো ধৰাত ধৰাতো ধৰায় ধৰাশায়ী ধৰাৰ ধৰি ধৰিকৈ ধৰিছিল ধৰিছে ধৰিব ধৰিবলৈ ধৰিবা ধৰিবে ধৰিবৰ ধৰিয়ে ধৰিয়ো ধৰিল ধৰিলই ধৰিলে ধৰিলেই ধৰিলেও ধৰিলেহি ধৰিলোঁ ধৰিলোঁ ধৰুন ধৰুৱা ধৰে ধৰে ধৰেহি ধৰোঁতা ধৰোঁতে ধৰ্ম ধৰ্মই ধৰ্মউজত ধৰ্মকথাও ধৰ্মঘট ধৰ্মত ধৰ্মতত্ত্বৰ ধৰ্মনাৰায়ণ ধৰ্মনিৰপেক্ষ ধৰ্মপাল ধৰ্মপালৰ ধৰ্মপুস্তক ধৰ্মমত ধৰ্মমতত ধৰ্মমতৰ ধৰ্মাৱলম্বী ধৰ্মী ধৰ্মীয় ধৰ্মেৰে ধৰ্ম ধৰ্মত ধৰ্মে ধৰ্মৰ ধৰ্মৰদ্বাৰা ধৰ্মৱতাৰ নকওঁ নকটাবা নকবা নকবি নকমে নকয় নকল নকলেও নকহে নকৈ নকৈও নকৈছিল নক্ষত্ৰ নক্সা নকৰ নকৰন্তি নকৰা নকৰাকৈ নকৰালে নকৰাৰ নকৰি নকৰিছিল নকৰিব নকৰিবা নকৰিবাঁ নকৰিবি নকৰিলে নকৰিলেও নকৰিলৈ নকৰে নকৰেই নকৰে নকৰো নকৰোঁ নকৱে নগণ্য নগদ নগল নগাঁও নগাঁৱলৈ নগাঁৱৰ নগাপাহাৰ নগাৰাজ্যৰ নগুৰ নগুৰ্ণাগতি নগৈ নগৈছিল নগৰ নগৰতো নগৰলৈ নগৰস্থ নগৰে নগৰৰ নঘঁহাকৈ নঘটিলেও নচলা নচলে নচাৱে নজনা নজনাকৈ নজনাকৈয়ে নজনাৰ নজিৰ নজ্বলাই নজ্বলায় নঞৰ্থক নটকা নটসূৰ্য নটা নটিচ নটৰাজ নতুন নতুনকৈ নতুনত্ব নতুবা নথওঁ নথওঁকৈ নথকা নথকাৰ নথি নথিকৰণ নথিকৰণৰ নথিভুক্তি নথিভুক্তিকৰণ নথৈ নদন নদিয়াদ নদী নদীখন নদীত নদীদ্বীপ নদীলৈ নদীৰ নদৰ নদৰাজ নধৰ নধৰিলে নধৰে নধৰোঁ ননদ নন্দ নন্দনে নন্দিনী নন্দিনীয়ে নপঠাইবা নপঠিয়াই নপঠিয়ালে নপঢ়া নপঢ়ি নপাই নপুংসক নপৰ নপৰা নপৰিবলগীয়া নপৰিল নপৰে নফলে নবওঁ নবন্দে নবম নবাগত নবীকৰণ নবীকৰন নবীন নবেম্বৰ নবৌয়েক নবৌয়েকজনী নবৌয়েকে নবৌয়েকৰ নভবা নভেল নভৈল নমতা নমনে নমস্কাৰ নমস্তুতে নমা নমাই নমাতি নমাবলৈ নমামী নম্বৰ নম্বৰজন নম্ৰতা নমৰা নমৰাকৈ নয় নয়ন নয়নচাঁদ নয়নচাদ নয়নতে নয়নাভিৰাম নয়নে নলওঁ নলগা নলগাই নলগাবাঁ নলবাৰী নলয় নলা নলাগে নলিনী নলীনাদ নলৰে নশ্বৰদেহ নষ্ট নষ্টালজিয়া নসলোৱাকৈ নসৰে নহওঁ নহওঁতে নহওঁতেই নহওক নহ’বা নহয় নহয় নহয়নে নহয়ো নহয় উত্তৰ নহল নহলি নহলে নহলেই নহা নহাকৈ নহৈ নহৈছিল নহৈব নহৰু নাই নাই নাইকিয়া নাইচোন নাইজেৰিয়াৰ নাইট নাইত নাইতো নাইনে নাইবা নাইমৰণ নাইমৰা নাইসু নাই নাই নাও নাওখন নাওখনৰ নাওগড়গঞা নাওবৈচা নাওবৈচাৰ নাওৰাত নাক নাকচ নাকটো নাকটোৰে নাকত নাকনি নাকাই নাকাটি নাকাঢ় নাকাঢ়ি নাকাঢ়ে নাকান্দে নাকে নাকেদি নাকৰ নাকৰক নাখাই নাখাওঁ নাখাব নাখাবা নাখাবি নাখায় নাখাল নাখালা নাখালে নাখালোঁ নাগ নাগক নাগকেশৰ নাগকেসৰ নাগচফা নাগচম্পকম নাগচম্পিগে নাগচাফা নাগতি নাগপুষ্প নাগপুৰৰ নাগাক্ষ নাগাচাৰি নাগে নাগেশ্বৰ নাগৰাজ নাগৰিক নাগৰিকসকলৰ নাগৰিকে নাগৰিকৰ নাঙঠ নাঙল নাঙলটো নাঙলৰ নাঙ্গল নাঙ্গলে নাচ নাচনিয়াৰ নাচনীতাতে নাচনী নাচপতি নাচা নাচাই নাচাওঁ নাচাব নাচাবি নাচায় নাচাল নাচি নাচিব নাচিবলৈ নাচে নাচোন নাচোৰবান্দা নাছা নাছাই নাছাৰ নাছিল নাছিলি নাছিলোঁ নাছিলোঁ নাছিলোঁনে নাছীল নাজল নাজানি নাজানিছিল নাজানে নাজানো নাজাবা নাজিম নাজীবাদৰ নাট নাটক নাটকখনিৰ নাটকবোৰত নাটকসমূহ নাটকৰ নাটখন নাটত নাটনিৰ নাটসমূহক নাট্য নাট্যকলাৰ নাট্যকাৰ নাট্যশালা নাট্যশৈলী নাট্যাভিনয় নাট্যাভিনয়ক নাট্যাভিনয়ৰ নাট্যামোদী নাট্যৰ নাটৰ নাড়ী নাড়ীডাল নাডালৰ নাতাকিবি নাতি নাতিনীয়েক নাতিনীয়েকৰ নাতে নাথ নাথল নাথলৈ নাথাক নাথাকি নাথাকিব নাথাকিবা নাথাকিল নাথাকিলে নাথাকিলো নাথাকে নাথাকেঁ নাথাকোঁ নাথে নাদৰ নানক নানা নানাচ নানাচোঁ নানান নানি নানে নানো নান্দনিক নাপই নাপাই নাপাইবা নাপাওঁ নাপাওঁগৈ নাপাওঁতেই নাপাত নাপাব নাপাবা নাপায় নাপালে নাপালো নাপালোঁ নাপাহৰ নাপাহৰি নাপাহৰিব নাপাৰি নাপাৱ নাবাওঁ নাবাচে নাবান্ধ নাবান্ধিবা নাভাঙে নাভাব নাভাবিবি নাভাবে নাভাবোঁ নাভি নাম নামকৰণ নামঘোষা নামঘোষাখন নামঘোষাখনো নামঘৰ নামঘৰটো নামঘৰটোত নামঘৰটোৰ নামঘৰত নামঘৰৰ নামটো নামটোলৈ নামটোৰ নামটোৱে নামত নামতে নামভৰ্তি নামসৰ্বস্ব নামা নামাত নামাতা নামাতি নামাতিবা নামাতিলেও নামাতে নামাতো নামাতোঁ নামান নামানা নামানি নামানে নামাৰ নামাৰে নামি নামিবলৈহে নামিম নামিল নামিলে নামিলেই নামে নামেও নামেৰে নামেৰেই নামো নামৰ নামৰূপ নায়ক নায়িকা নায়েবৰ নাযাওঁ নাযাওঁতেই নাযাব নাযাবা নাযায় নালটোৰ নালা নালাগি নালাগিব নালাগিবই নালাগিল নালাগিলে নালাগে নাশ নাশক নাসাজিব নাহয় নাহাঁহ নাহি নাহিকন্ত নাহিকে নাহিবা নাহিল নাহিলহেঁতেন নাহে নাহে নাহোঁ নাহৰ নাহৰক নাহৰৰ নোৱাৰি নাৰদী নাৰাখ নাৰায়ণ নাৰায়ণী নাৰায়াণে নাৰিকল নাৰিকলখিনি নাৰিকলৰ নাৰী নাৰীক নাৰীগৰাকী নাৰীত নাৰীবাদ নাৰীবাদী নাৰীসকল নাৰীসকলৰ নাৰীৰ নাৰ্গিছ নাৰ্জাৰীৰ নাৰ্জি নাৱত নাৱে নাৱেৰে নাৱৰ নাৱৰপৰা নাৱৰীয়া নাৱৰীয়াহঁত নাৱৰীয়াহঁতক নাৱৰীয়াহঁতে নাৱৰীয়াহঁতৰ নাৱৰে নিঃশেষ নিঃসংকোচ নিঃসংকোচে নিঃসংগ নিঃসন্তান নিঃসন্দেহ নিঃসহায় নিঃস্বাৰ্থ নিঃস্বাৰ্থভাৱে নিঃসৰণ নিঅ নিউ নিউক্লীয় নিউজিলেণ্ড নিউট্ৰেলিটিৰ নিউম নিউয়ৰ্কত নিও নিওঁতা নিওঁতে নিকটভাৱে নিকটে নিকটৰ নিকটৱৰ্তী নিকতৱৰ্তী নিকা নিকাচ নিকাম নিকামে নিকাল নিকাৰ নিকাৰাগুয়াৰ নিকেতনত নিকোলাচ নিক্কণ নিক্ষেপ নিখুঁত নিখুঁতভাৱে নিগনি নিগাজি নিগিলি নিচা নিচাগ্ৰস্ত নিচাদেৱে নিচিনা নিচিনাকৈ নিচিনি নিচিনে নিচিন্তাকৈ নিচিন্তে নিচেই নিছলা নিছিগাকৈ নিছিল নিছে নিজ নিজক নিজকে নিজগুণে নিজচকু নিজম নিজহাতে নিজা নিজাকৈ নিজাপি নিজাববীয়াকৈ নিজাম নিজীয়া নিজীয়ে নিজে নিজেই নিজেও নিজেতো নিজেৰ নিজৰ নিজৰজনীৰ নিজৰাপাৰৰ নিটিপা নিঠৰুৱা নিতউ নিতান্ত নিতাল নিতিতিবা নিতিৰ নিতে নিতৌ নিত্য নিদাৰুণ নিদি নিদিওঁ নিদিছিল নিদিব নিদিবতো নিদিবা নিদিয়া নিদিয়াকৈ নিদিয়াটো নিদিয়াত নিদিয়াৰ নিদিয়ে নিদিলে নিদিলেও নিদ্ৰা নিদ্ৰাক নিদ্ৰাদিতে নিদ্ৰাশূন্য নিদ্ৰাৰ নিদৰ্শন নিধনী নিধনীৰ নিন্দক নিন্দকবিলাকে নিন্দা নিন্দোৱাৰ নিপানীকৈ নিপিন্ধো নিপীড়িত নিপুণ নিপুণতা নিপুণভাৱে নিফুট নিব নিবদ্ধ নিবনুৱা নিবলৈ নিবহে নিবাস নিবাৰণ নিবিচাৰোঁ নিবৃত্তি নিবৰ নিভাঁজ নিম নিমখ নিমখৰ নিমন্ত্ৰণ নিমন্ত্ৰণী নিমাওমাও নিমাখিত নিমাত নিমাতী নিমাতীঘাট নিমাৰ্ণ নিমিত্তে নিমিলে নিমিষতে নিমিষৰ নিম্ন নিম্নকক্ষ নিম্নতম নিম্নপ্ৰদত্ত নিম্নলিখিত নিম্বাৰ্কাচাৰ্যই নিয়ঁতী নিয়ন্ত্ৰণ নিয়ন্ত্ৰণৰ নিয়ন্ত্ৰিত নিয়ম নিয়মটো নিয়মটোতো নিয়মবোৰ নিয়মাধীন নিয়মানুৱৰ্তিতা নিয়মানুৱৰ্তী নিয়মিত নিয়মীয়া নিয়মীয়াকৈ নিয়মে নিয়মৰ নিয়া নিয়াই নিয়াইছিল নিয়াদি নিয়াম নিয়ালেই নিয়াৰি নিয়াৰিকৈ নিয়ে নিয়োগ নিয়োগৰ নিয়োজন নিয়ৰত নিয়ৰমালতী নিযুক্ত নিযুক্তি নিযুত নিযে নিল নিলগতে নিলগতেই নিলগৰ নিলে নিলেহি নিশা নিশাই নিশাচৰ নিশাটি নিশাতে নিশাহ নিশাৰ নিশাৰে নিশ্চয় নিশ্চিত নিশ্চিত নিশ্চিতভাৱে নিশ্চিতমনে নিশ্চিন্ত নিশ্চিহ্ন নিশ্চুপ নিশ্ছিদ্ৰ নিশ্বাস নিষধ নিষিদ্ধ নিষেধ নিষেধাজ্ঞামূলক নিষ্কৃতি নিষ্ক্ৰিয় নিষ্ক্ৰিয়তাৰ নিষ্টুৰ নিষ্ঠা নিষ্ঠাৰে নিষ্ঠাৱান নিষ্ঠুৰ নিষ্ঠুৰক নিষ্ঠুৰতা নিষ্পত্তি নিষ্পাপ নিষ্প্ৰাণ নিসঃৰে নিঃসন্দেহে নিসিজে নিস্কাৰণ নিস্কৰ্মা নিস্তব্ধ নিস্ফল নিঃস্বাৰ্থ নিহালিৰে নিহাৰিকা নিহাৰীকা নিৰঞ্জন নিৰন্তৰ নিৰপেক্ষ নিৰল নিৰলে নিৰস নিৰহ নিৰহংকাৰ নিৰান্নব্বই নিৰাপত্তা নিৰাপদ নিৰাময় নিৰামহি নিৰালস্য নিৰাশ নিৰাশা নিৰীক্ষণ নিৰীক্ষা নিৰীহ নিৰুক্ত নিৰুত্তাপভাবে নিৰুত্তৰ নিৰুদ্বেগ নিৰুপায় নিৰূপণ নিৰোগ নিৰ্ঘাত নিৰ্ঝৰেৰ নিৰ্ণয় নিৰ্ণায়ক নিৰ্দয়ভাৱে নিৰ্দিষ্ট নিৰ্দেশক নিৰ্দেশনা নিৰ্দেশমূলক নিৰ্দেশিকা নিৰ্দোষিতা নিৰ্দোষী নিৰ্দ্ধাৰণ নিৰ্ধাৰণ নিৰ্ব নিৰ্বন্ধ নিৰ্বা নিৰ্বাক নিৰ্বাচন নিৰ্বাচনত নিৰ্বাচনী নিৰ্বাচিত নিৰ্বাহ নিৰ্বিশেষে নিৰ্ভীকভাৱে নিৰ্ভুল নিৰ্ভৰ নিৰ্ভৰযোগ্য নিৰ্ভৰশীল নিৰ্মম নিৰ্মল নিৰ্মলপ্ৰভা নিৰ্মাণ নিৰ্মাণৰ নিৰ্মাতা নিৰ্মাণ নিৰ্মাণহৈ নিৰ্মাণৰ নিৰ্মিত নিৰ্মূল নিৰ্মূলকৰণ নিৰ্লজ্জ্জ্জ নিৰ্লজ্জ্জ্জভাৱে নিৰ্লজ্জ্জ্জ্জ নিৰ্লিপ্ত নিৰৱচ্ছিন্ন নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে নিৱাস নিৱেশ নীচ নীচলৈ নীচাত্মিকা নীচেই নীচৰ নীতি নীতিগত নীতিত নীতিন নীতিবাক্য নীতিবোৰ নীতিয়ে নীতিশ নীতিসমূহৰৰ নীতিৰ নীতিৰে নীতিৱিকিউৎসৰ নীপিড়ীতৰ নীল নীলকান্ত নীলগ্ৰীব নীলঘণ্ট নীলধ্বজ নীলপৱন নীলম নীলমণি নীলা নীলাচল নীলাবিলাকৰ নীৰস নীৰৱ নীৰৱতাৰ নুগুণি নুঘলোৱাকৈ নুজুখিবা নুজুৰিলেও নুঠাবি নুঠিল নুঠে নুদূষিব নুপুজে নুপুৱায় নুফুটাই নুবুজা নুবুজে নুবুজোঁ নুবুলিলে নুমলীয়াটো নুমাই নুমাল নুমুৱাই নুযুৰি নুলুকাওঁ নুশুনা নুশুনি নুশুনিলো নুহিকে নুৰ নুৰুইবা নূপুৰ নৃত্য নৃত্যকাৰিণী নৃত্যগীতৰ নৃত্যটো নৃত্যনাট্য নৃত্যপ্ৰকাৰে নৃত্যপ্ৰধান নৃত্যশিল্পীসকলে নৃত্যৰ নৃত্যৰূপ নৃপতি নৃপতিৰ নৃপেন নৃশংস নৃশংসতাত নেই নেউল নেওঁচি নেওগ নেওতা নেকাটিবলৈ নেকি নেকেকাওঁ নেখাকিও নেখাটে নেখাম নাখালে নেখেদি নেখেলায় নেখেলালে নেগুৰ নেগুৰীয়া নেচনেল নেচেপোঁ নেজ নেজখাৰী নেজা নেজাওঁ নেজানি নেজানিলে নেজানিলো নেজে নেট নেতা নেতাই নেতাক নেতাজাতীয় নেতাসকল নেতাসকলক নেতাসকলে নেতাসকলৰ নেতাৰ নেতাৰে নেতৃত্ব নেতৃত্বক নেতৃত্বত নেতৃত্বাধীন নেতৃত্বৰ নেতৃত্বৰে নেতৃবৰ্গৰ নেদাৰলেণ্ড নেদেখা নেদেখাজনক নেদেখাজনৰ নেদেখি নেদেখিছিলা নেদেখিলে নেদেখিলো নেদেখিলোঁ নেদেখুৱা নেদেখে নেদেখে নেদেখোঁ নেপথ্য নেপাই নেপাইছিল নেপায় নেপাল নেপালী নেপালে নেপালেহে নেপালো নেপালৰ নেপাৰে নেপুৰ নেপুৰজোৰ নেপুৰেৰে নেপেলাই নেপেলাওঁ নেপেলায় নেপেলোৱাকৈ নেপোলিয়ন নেপোলিয়ানা নেবায় নেভাবি নেভাবিবা নেমানিলো নেমাৰিবলৈ নেমাৰিবা নেমাৰিবাঁহক নেমাৰিবি নেমেলা নেমেলাকৈ নেয়ায় নেযাঁওতেই নেলছন নালাগে নেলেখে নেশ্যনেল নেষায় নেস্ত নেহাঁহিবা নেহাৰিব নেহেৰুৱাব নেহেৰুৱাবলৈ নেহোঁ নেহৰু নেহৰুৰ নেহৰুৱে নেৰয় নেৰা নেৰাইলো নেৰাখিবা নেৰাখে নেৰানেপেৰা নেৰানেপেৰাকৈ নেৰি নেৰিবা নেৰিলোঁহেঁতেন নেৰে নেৰেটিভ নেৰোঁ নেৱাৰে নৈঃশব্দ্য নৈখন নৈত নৈতিক নৈপুণ্য নৈবিদ্যৰে নৈমিত্তিক নৈশ নৈসৰ্গিক নৈৰ নৈৱেদ্য নোই নোক্তে নোখোজে নোখোলোঁতেই নোখোৱা নোখোৱাকৈ নোখোৱানে নোচোবাই নোজোৰাত নোতোলে নোদোকা নোধোৱা নোপোৱা নোপোৱাঁ নোপোৱাকৈ নোপোৱালৈ নোপোৱালৈকে নোপোৱাৰ নোপোৱাৰসমাৰ্থক নোবেল নোম নোযোৱা নোলাব নোলায় নোলাল নোলোৱাকৈ নোসোমাবলৈহে নোহে নোহোপে নোহোৱা নোহোৱাকৈ নোহোৱাকৈয়ে নোহোৱায়েও নোহোৱালৈকে নোৱাৰা নোৱাৰানে নোৱাৰি নোৱাৰি নোৱাৰিছিল নোৱাৰিবি নোৱাৰিম নোৱাৰিলে নোৱাৰিলোঁ নোৱাৰিলোঁ নোৱাৰিলোঁ নোৱাৰিলোঁহেঁতেন নোৱাৰি নোৱাৰে নোৱাৰেনে নোৱাৰে নোৱাৰো নোৱাৰোঁ নোৱাৰোতেই নোৱৰা নোৱৰে নৌকা নৌকাস্থ নৌপাওঁতেই ন্ত ন্তা ন্তি ন্তী ন্তু ন্তূ ন্তে ন্তৈ ন্তো ন্তৌ ন্থ ন্থা ন্থি ন্থী ন্থু ন্থূ ন্থে ন্থৈ ন্থো ন্থৌ ন্দ ন্দা ন্দি ন্দী ন্দু ন্দূ ন্দে ন্দৈ ন্দো ন্দৌ ন্দ্ব ন্ধ ন্ধা ন্ধি ন্ধী ন্ধু ন্ধূ ন্ধে ন্ধৈ ন্ধো ন্ধৌ ন্যস্ত ন্যায় ন্যায়ত ন্যায়পালৰ ন্যায়প্ৰস্থান ন্যায়বিচাৰ ন্যায়াধীশ ন্যায়ালয় ন্যায়ালয়ত ন্যায়ালয়লৈ ন্যায়ে ন্যায়ৰ ন্যায্য ন্যাস ন্যাসৰ ন্যূনতম ন্স নৰকত নৰকাসুৰ নৰকাসুৰক নৰকাসুৰৰ নৰকৰ নৰতনু নৰনাৰায়ণে নৰনাৰায়ণৰ নৰবলি নৰম নৰল নৰা নৰাই নৰানিত নৰিয়া নৰিয়াত নৰিয়াৰ নৰীয়া নৰে নৰেন নৰেনে নৰেন্দ্ৰ নৰ্কত নৰ্গে নৰ্তক নৰ্থ নৰ্দমা নৰ্মদা নৰ্মাল নৰ্মিত নৰৰ নৰৱে নৰৱেৰ নৱবৈষ্ণৱ নৱবৈষ্ণৱী নৱবৰ্ষ নৱবৰ্ষৰ নৱম নৱযৌবনসম্পন্না নৱেম্বৰ নৱেম্বৰত নৱেম্বৰলৈ নৱেম্বৰৰ নৱেম্বৰৰপৰা পঁইতাচোৰা পঁইত্ৰিছ পঁচপন পঁচা পঁচিছ পঁজা পংকজে পইচা পইচা পইচা পকনীয়া পকনীয়াই পকনীয়াৰ পকা পকাই পকাকথাত পকাটো পকামাটিৰ পকি পকি পকিঘৰ পকিব পকিলে পকিলেও পকী পকে পকেট পকোৱা পক্ব পক্বান্ন পক্ষ পক্ষই পক্ষতে পক্ষপাতমূলক পক্ষপাতিতা পক্ষপাতিত্ব পক্ষপাতী পক্ষী পক্ষে পক্ষৰ পখলাই পখিলা পখিলাক পখী পচলাৰ পচা পচাৰতে পচি পচোৱাই পছন্দ পছন্দও পছন্দত পছন্দসমূহ পছলা পছে পছোৱা পছোৱাজাক পঞ্চ পঞ্চদশ পঞ্চবটী পঞ্চম পঞ্চলিছ পঞ্চলিছডাল পঞ্চলিছদিন পঞ্চায়ত পঞ্চাশ পঞ্চেশ্বৰীৰ পঞ্জাব পঞ্জাবী পঞ্জাবৰ পঞ্জীয়ন পটকে পটত পটতো পটন্তৰ পটপট পটভূমি পটীয়া পটেছিয়ামৰ পটেট পট্টভি পট্টাচিত্ৰ পট্টাচিত্ৰা পট্টাচিত্ৰাৰ পট্টাদাৰ পট্টিত্ৰা পঠন পঠা পঠাই পঠাওঁ পঠাব পঠাম পঠায় পঠালে পঠালোঁ পঠিওৱা পঠিওৱাৰ পঠিমাই পঠিয়া পঠিয়াই পঠিয়াইছিল পঠিয়াও পঠিয়াওক পঠিয়াব পঠিয়াম পঠিয়ালে পঠোৱা পড়ি পড়িলে পঢ়ক পঢ়কসম্পাদনাইতিহাস পঢ়নৰপৰা পঢ়া পঢ়াত পঢ়াশলীয়া পঢ়াশালি পঢ়াশালিক পঢ়াৰ পঢ়া পঢ়ি পঢ়িছিল পঢ়িছোঁ পঢ়িত পঢ়িব পঢ়িবলৈ পঢ়িবা পঢ়িবি পঢ়িম পঢ়িল পঢ়িলে পঢ়িলেই পঢ়ুৱাওক পঢ়ুৱাম পঢ়ুৱৈ পঢ়ুৱৈসকলৰ পঢ়ে পঢ়োঁ পঢ়োঁতা পঢ়োঁতে পণে পণ্ডিত পণ্ডিতঃ পণ্ডিতক পণ্ডিতলৈ পণ্ডিতহে পণ্ডিতে পণ্ডিতৰ পতং পতংগ পতন পতনো পতা পতাকা পতাৰ পতি পতিৰ পত্নী পত্নীলৈ পত্নীৰ পত্ৰ পত্ৰঝৰা পত্ৰত পত্ৰিকাৰ পথছোৱা পথটোৰ পথটোৰে পথত পথতজয় পথ-প্ৰদৰ্শক পথালি পথাৰ পথাৰক পথাৰখন পথাৰখনৰ পথাৰত পথাৰবোৰৰ পথাৰে পথাৰৰ পথে পথেই পথেৰে পথৰ পথৰুঘাট পথৰুঘাটৰ পদক পদক্ষেপ পদটো পদটোৱো পদত পদতেই পদত্যাগ পদবী পদবোৰলৈকো পদব্ৰজে পদসমূহ পদাতি পদাতিক পদাধিকাৰী পদাধিকাৰীসকলৰ পদাৰ্থ পদাৰ্থবিজ্ঞান পদাৰ্থবিজ্ঞানী পদাৰ্থবিদ পদাৰ্পণ পদুম পদূলি পদূলিয়ে পদো পদ্ধতি পদ্ধতিগত পদ্ধতিত পদ্ম পদ্মনাথ পদ্মশ্ৰী পদ্মাৱতী পদ্মেশ্বৰ পদ্মৰেই পদ্যাৱলী পদৰ পদৰপৰা পনা পন্থা পন্থাও পন্থাৰো পন্থী পন্থীয়ে পপ্ পমি পয়চা পয়চাটো পয়চাহে পয়চীয়া পয়থা পয়াৰ পলং পলকৰ পলবোকা পলম পলা পলাই পলাব পলাবলৈ পলায় পলায়ন পলাল পলাশ পলাশক পলাশফুল পলাশৰ পলিচী পলুৱাই পলে পলোৱা পলোৱাৰ পল্লী পলৰীয়া পশু পশুইলৈ পশুপতি পশুপতিক পশুপতিয়ে পশুপতিয়েই পশুপতিৰ পশুৰ পশ্চিম পশ্চিমলৈ পশ্চিমীয়া পশ্চিমে পশ্চিমৰ পষেক পষেকীয়া পষেকে পহিলা পহু পহুকাণে পহুৱে পাঁচ পাঁচখন পাঁচজন পাঁচটা পাঁচটি পাঁচত পাঁচদিন পাঁচবছৰ পাঁচবাৰ পাঁচভাগৰ পাঁচমাহৰ পাঁচশ পাঁচোট পাঁচোটা পাঁজি পাঁজৰ পাঁজৰে পাই পাইকহে পাইকাছৰ পাইছা পাইছিল পাইছিলা পাইছিলি পাইছিলোঁ পাইছে পাইছেহি পাইছোঁ পাইটো পাইথন পাইব পাইলে পাউডাৰ পাও পাওঁ পাওঁতা পাওঁতে পাওঁ পাওক পাওলো পাক পাকঘৰটো পাকট পাকিস্তান পাকিস্তানৰ পাকে পাক্ পাখ পাখি পাখিৰ পাখিৰে পাখৰ পাগ পাগলা পাগলাদিয়া পাগলামি পাগুৰি পাগুৰিৰে পাগুৰী পাগুৰীয়া পাচ পাচনি পাচলি পাচলৈ পাচি পাচি পাচিজোৰৰ পাচি পাচীৰপৰা পাচোঁটাৰ পাছ পাছত পাছতহে পাছতে পাছতেই পাছতো পাছদিনা পাছপৰ্ট পাছবেলা পাছমুহূৰ্ত পাছলৈ পাছে পাছৰ পাছৰখিনি পাছৰচোৱাত পাছৰে পাছৱৰ্ড পাজৰ পাজৰে পাঞ্চাল পাট পাটত পাটিত পাটিলৰ পাটিৰপৰা পাটীত পাট্টা পাটৰ পাঠ পাঠক পাঠকে পাঠত পাঠদানেৰে পাঠাতে পাঠাৰ পাঠিকা পাঠোদ্ধাৰ পাঠ্য পাঠ্যক্ৰমো পাঠ্যক্ৰমৰ পাঠ্যপুথি পাঠ্যবিষয় পাণ পাণএই পাণকেইটি পাণটো পাণীপোতাত পাণ্ডা পাণ্ডাৰ পাণ্ডিত্য পাণ্ডুলিপি পাণ্ডৱ পাত পাত পাতক পাতত পাততাতো পাতনি পাতবাহাৰ পাতবোৰ পাতল পাতলাই পাতলি পাতাল পাতাললৈকে পাতি পাতিছিল পাতিছে পাতিব পাতিবলৈ পাতিবৰ পাতিয়েই পাতিলে পাতিলো পাতিৰ পাতে পাতেগৈ পাত্ৰ পাত্ৰতো পাত্ৰপুট পাত্ৰী পাত্ৰৰ পাতৰ পাথৰেৰে পাধিৰ পান পানী পানীখিনি পানীগছাবোৰ পানীগ্ৰহী পানীত পানীতোলা পানীবোৰ পানীমূৰ পানীয়ে পানীলগা পানীৰ পানীৰমে পানীৰাম পানীৰে পানৰ পাপ পাপকাৰ্য্য পাপাত্মাবিলাকৰ পাপিষ্ঠ পাপীক পাপে পাপৰ পাপৰি পাপৰিৰ পাব পাবত পাবলিক পাবলিক্ পাবলৈ পাবা পাবাঁ পাবি পাব্লিক পাবৰ পাম পামনে পামিৰ পামৰহঁতে পায় পায় পায়খানা পায়লোহাকো পায়হি পায়েই পায় পাল পালক পালকৰ পালট পালতে পালন পালনীয় পালনৰ পালবংশৰ পালা পালাং পালাবে পালি পালিচ পালিত পালিনেতাও পালিনেতাৰ পালিহি পালে পালেং পালেই পালেও পালেগৈ পালেগৈয়ো পালেহি পালো পালোঁ পালোগৈ পালোহি পাশ পাশকটা পাশত পাশে পাশেৰ পাষণ্ড পাষাণ পাহ পাহাৰ পাহাৰত পাহাৰসমূহ পাহাৰা পাহাৰীয়া পাহি পাহোৱাল পাহে পাহোৱাল পাহৰণি পাহৰাই পাহৰি পাহৰিও পাহৰিছো পাহৰিব পাহৰিবলৈ পাহৰিয়েইনে পাহৰিলেই পাহৰে পাৰ পাৰত পাৰতে পাৰদৰ্শিতা পাৰদৰ্শী পাৰবীনঅনলাইন পাৰমাণৱিক পাৰলেও পাৰলৈ পাৰস্যবিজেতা পাৰা পাৰাক পাৰি পাৰিছিল পাৰিছে পাৰিছোঁ পাৰিব পাৰিবনে পাৰিবলৈ পাৰিবা পাৰিবাৰিক পাৰিবে পাৰিবৰ পাৰিব পাৰিবপ্লে পাৰিভট্টই পাৰিম পাৰিম পাৰিলে পাৰিলেই পাৰিলেহেঁতেন পাৰিলোঁ পাৰিলোঁ পাৰিলোঁহেঁতেন পাৰিৰুদ্ৰসিংহে পাৰি পাৰে পাৰে পাৰো পাৰোঁ পাৰ্গত পাৰ্গতালি পাৰ্চী পাৰ্টি পাৰ্টিৰ পাৰ্থক্য পাৰ্থক্যৰ পাৰ্বণ পাৰ্বতী পাৰ্লিয়ামেণ্টত পাৰ্লিয়ামেণ্টে পাৰ্শ্বক্ৰিয়া পাৰৰ পাৱ পাৱা পাৱে পাৱেল পিঁয়াজ পিংকু পিকফোৰ্ডৰ পিগ পিচ পিচহুহঁকি পিচে পিছ পিছত পিছতহে পিছতে পিছতেই পিছতো পিছপিন পিছফাল পিছফালে পিছমুখী পিছল পিছলা পিছলি পিছলে পিছলৈ পিছলৈকে পিছহুঁহকি পিছা পিছাকৈ পিছুৱা পিছুৱাই পিছুৱাইছোঁ পিছে পিছৰ পিছৰচাম পিছৰটোত পিছৰে পিট পিটনি পিটা পিটাৰ পিটিকি পিটিকিলেই পিঠ পিঠা পিঠাৰ পিঠি পিঠিটো পিঠিত পিঠিতো পিঠিৰ পিঠিৰে পিঠী পিঠীয়া পিডব্লিউডি পিডিএফ পিণ্ডৰ পিতা পিতাই পিতাইৰ পিতাক পিতাকে পিতাকৰ পিতাদেই পিতাসকলক পিতাৰ পিতি পিতৃ পিতৃগৰাকী পিতৃদেৱতাই পিতৃৰ পিনা পিনাকী পিনে পিন্ধা পিন্ধাটোতকৈ পিন্ধাবলৈ পিন্ধায় পিন্ধি পিন্ধিব পিন্ধিবলৈ পিন্ধিবা পিন্ধিবৰ পিন্ধিলে পিন্ধিহে পিন্ধে পিন্ধোতা পিন্ধোতে পিনৰ পিবলৈ পিয়ন পিয়লা পিয়লি পিঁয়াজ পিঁয়াজ পিয়াহ পিয়াহত পিয়াহে পিয়ে পিয়েৰ্চী পিল পিলকৈ পিলিং পিহি পিৰপিৰণি পিৰাত পিৰামিড পিৰালি পিৰালিত পিৰালিতে পিৰালিৰ পিৰিক পিৰিচ পীকৰ পীঠস্থান পীড়া পীপলি পীৰা পীৰিত পুঁজি পুঁৱতীয়া পুং পুংকেশৰবোৰ পুখুৰী পুখুৰীও পুখুৰীটো পুখুৰীৰ পুঙ্খানুপুঙ্খ পুছি পুটি পুটিলো পুঠি পুঠিমাৰী পুঠিয়াই পুডিং পুণী পুণ্য পুণ্যৰ পুতউ পুতলা পুতি পুতিছিল পুতুলী পুতুৰি পুতেক পুতেকক পুতেককহে পুতেকে পুতেকেতো পুতেকৰ পুতৌ পুত্ৰ পুত্ৰক পুত্ৰত পুত্ৰহীনাৰ পুত্ৰৰ পুত্ৰৱান পুথি পুথিখন পুথিখনিৰে পুথিখনৰ পুথিচিত্ৰ পুথিবিলাকৰ পুথিভঁৰালৰ পুথিসমূহ পুথিসমূহক পুথিসমূহত পুথিসমূহে পুনশ্চ পুন্নাগ পুনৰ পুনৰপি পুনৰভিনয় পুনৰাই পুনৰুজ্জীৱিত পুনৰুজ্জীৱিতকৰণৰ পুনৰুদ্ধাৰ পুনৰ্নিমাণ পুলি পুলিচ পুলিচে পুলিচৰ পুলিয়ে পুলিৰ পুলুং পুল্টা পুষ্কৰাৱতী পুষ্কৰিণী পুষ্প পুষ্পভদ্ৰা পুষ্পৱন্ত পুষ্য পুহ পুহত পুৰণা পুৰণি পুৰন্দৰ পুৰস্কাৰ পুৰহিত পুৰাণত পুৰাণৰ পুৰাত পুৰাতত্ত্ব পুৰাতন পুৰি পুৰিব পুৰী পুৰীক পুৰীৰ পুৰীৰে পুৰু পুৰুলিয়াত পুৰুলিয়াতে পুৰুলিয়াৰ পুৰুষ পুৰুষগৰাকী পুৰুষজনক পুৰুষজনে পুৰুষলৈকে পুৰুষসকলৰ পুৰুষসমূহ পুৰুষীয়া পুৰুষে পুৰুষোত্তম পুৰুষৰ পুৰোধা পুৰোনো পুৰোহিত পুৰোহিতৰ পুৰ্বেই পুৰৰ পুৱা পুৱাই পুৱাইহে পুৱাতে পুৱাবেলা পুৱাল পুৱালত পুৱালেই পুৱালৈকে পুৱাৰ পুৱাৰপৰা পুৱাৰেপৰা পুৱা পুৱৰ পূজন পূজনীয় পূজা পূজাকা পূজাত পূজালৈ পূজাৰ পূজাৰীয়ে পূজ্য পুণ্য পূতিগন্ধ পূব পূবকোণত পূবত পূবে পূবৰ পূবৰপৰা পূ্ৱে পূৰ পূৰঠ পূৰণ পূৰা পূৰাই পূৰাওঁ পূৰাকৈ পূৰাদমে পূৰাব পূৰাবলৈ পূৰামাত্ৰা পূৰ্ণ পূৰ্ণকাম পূৰ্ণতা পূৰ্ণাংগ পূৰ্ণানন্দ পূৰ্ণিমা পূৰ্ণিমাৰ পূৰ্তি পূৰ্ন পূৰ্ব পূৰ্বজন্মৰ পূৰ্বতে পূৰ্বপুৰুষ পূৰ্বপুৰুষসকল পূৰ্বপুৰুষসকলে পূৰ্বপ্ৰচলিত পূৰ্বসূৰী পূৰ্বাঞ্চল পূৰ্বাঞ্চলৰ পূৰ্বাপৰ পূৰ্বাহ্ণ পূৰ্বে পূৰ্বৰ পূৰ্বৰঙ্গ পূৰ্বৱতে পূৰ্ৱতে পূৱ পূৱত পৃথক পৃথক্কৰণ পৃথিৱী পৃথিৱীখন পৃথিৱীখনত পৃথিৱীখনো পৃথিৱীখনৰ পৃথিৱীত পৃথিৱীলৈ পৃথিৱীৰ পৃথু পৃথুৰ পৃথ্বীৰাজ পৃষ্ঠ পৃষ্ঠপোষকতা পৃষ্ঠপোষকতাতেই পৃষ্ঠপোষকতাৰ পৃষ্ঠা পৃষ্ঠাউৎসআলোচনা পৃষ্ঠাখন পৃষ্ঠাটো পৃষ্ঠাটোৰ পৃষ্ঠাসমূহ পৃষ্ঠাসাধু পৃষ্ঠাৰ পেঁচাল পেঁচৰ পেঁপা পেঁপাৰ পেঁপুৱা পেইণ্টিং পেক্স পেচ পেছা পেছাদাৰী পেঞ্চন পেঞ্চনৰ পেট পেটটিৰ পেটটো পেটটোত পেটটোলৈ পেটত পেটমোচাজনী পেটি পেটু পেটুৱা পেটে পেটেল পেটেলী পেটেলে পেটেলৰ পেট্ৰলিয়াম পেটৰ পেটৰে পেণ্ট পেনাগা পেপাৰফ্লাৱাৰ পেমা পেয়েছি পেলনি পেলা পেলাই পেলাইছিল পেলাইছে পেলাওঁ পেলাওক পেলাব পেলাবছোন পেলাবলৈ পেলাবৰ পেলাম পেলায় পেলালি পেলালে পেলালেহি পেলালো পেলোৱা পেলোৱাদি পেলোৱাৰ পেছাদাৰী পেৰয়ে পেৰা পেৰাই পেৰাবিলাক পেৰামবুলেটৰ পেৰিচৰ পেৰিয়ে পৈণত পৈতৃক পোঁৱাটীৰ পোক পোকৰ পোখা পোখালি পোছ পোছা পোছাক পোট পোত পোতকতে পোদ্দাৰ পোন পোনছাটে পোনতে পোনপটীয়া পোনপ্ৰথম পোনাই পোনাইছিল পোন্ধৰ পোপ পোলেণ্ড পোলেণ্ডৰ পোলোকা পোষকতা পোষণ পোষণৰ পোষ্টটো পোষ্টত পোষ্টবোৰত পোষ্টমৰ্টম পোষ্টৰ পোহ পোহঁত পোহঁতক পোহঁতে পোহঁতেই পোহঁতৰ পোহনীয়া পোহা পোহাৰ পোহাৰত পোহাৰিয়ে পোহাৰী পোহাৰীক পোহাৰীজনীৰ পোহাৰীৰ পোহাৰৰ পোহাৰৰপৰা পোহাৰৰে পোহৰ পোহৰ পোহৰত পোহৰাই পোহৰাব পোহৰে পোহৰেই পোহৰৰ পোৰা পোৰামঙ্গহ পোৰে পোৱা পোৱাই পোৱাকৈ পোৱাটো পোৱাত পোৱাদি পোৱাপ্ৰকাৰৰ পোৱালি পোৱালিক পোৱালিটি পোৱালিটিয়ে পোৱালিটোৰ পোৱালিটোৰপৰা পোৱালি পোৱালে পোৱালেহি পোৱাহেঁতেন পোৱাৰ পোৱা পোৱে পৌৰশাসন পৌৰসভা পৌৰাণিক পৌৰোহিত্য প্ৰকৃত প্ল প্লে প্লেটো প্লেষ্ট প্লেষ্টৰত প্ৰ প্ৰকল্প প্ৰকল্পটো প্ৰকল্পটোত প্ৰকল্পত প্ৰকল্পলৈ প্ৰকল্পসমূহত প্ৰকল্পসমূহে প্ৰকল্পৰ প্ৰকাণ্ড প্ৰকাশ প্ৰকাশক প্ৰকাশত প্ৰকাশন প্ৰকাশহোৱা প্ৰকাশিত প্ৰকাশিতপ্ৰকাৰৰ প্ৰকাশেই প্ৰকাশ্যে প্ৰকাশৰ প্ৰকাৰ প্ৰকাৰটোত প্ৰকাৰান্তৰে প্ৰকাৰে প্ৰকাৰৰ প্ৰকৃত প্ৰকৃততে প্ৰকৃততেই প্ৰকৃতাৰ্থত প্ৰকৃতি প্ৰকৃতিক প্ৰকৃতিবাদ প্ৰকৃতিবিদ প্ৰকৃতিস্থ প্ৰকৃতিৰ প্ৰক্ষেপণ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰক্ৰিয়াক প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰখ্যাত প্ৰখৰ প্ৰগতিৰ প্ৰচণ্ড প্ৰচলন প্ৰচলনৰ প্ৰচলিত প্ৰচাৰ প্ৰচাৰক প্ৰচাৰপুস্তিকাত প্ৰচাৰৰ প্ৰচুৰ প্ৰচেষ্টা প্ৰচেষ্টাত প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰজননৰ প্ৰজন্মই প্ৰজন্মও প্ৰজন্মলৈ প্ৰজন্মৰ প্ৰজা প্ৰজাক প্ৰজাতন্ত্ৰ প্ৰজাতন্ত্ৰৰ প্ৰজাতি প্ৰজাতিত প্ৰজাতিৰ প্ৰজাপতি প্ৰজাপতিৰ প্ৰজালৈকে প্ৰজাসকলক প্ৰজাৰঞ্জক প্ৰজ্বলন প্ৰজ্বালক প্ৰডাক্ট প্ৰণ প্ৰণয় প্ৰণয়ন প্ৰণয়নমূলক প্ৰণাম প্ৰণামিকা প্ৰণালী প্ৰণালীবদ্ধ প্ৰণিপাত প্ৰতাপধ্বজ প্ৰতাপধ্বজৰ প্ৰতাৰণা প্ৰতি প্ৰতিও প্ৰতিক প্ৰতিকী প্ৰতিকূল প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰতিক্ৰিয়াত প্ৰতিখন প্ৰতিগৰাকী প্ৰতিঘাত প্ৰতিঘাতবোৰ প্ৰতিঘাতবোৰৰ প্ৰতিঘাতে প্ৰতিঘৰতে প্ৰতিজন প্ৰতিজ্ঞ প্ৰতিজ্ঞাস্বৰূপ প্ৰতিটো প্ৰতিটোৰ প্ৰতিদান প্ৰতিদিনে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা প্ৰতিদ্বন্দ্বী প্ৰতিদ্বন্দ্বীক প্ৰতিধ্বনি প্ৰতিধ্বনিবোৰ প্ৰতিনিধি প্ৰতিনিধিক প্ৰতিনিধিজনে প্ৰতিনিধিসকলক প্ৰতিনিধিৰ প্ৰতিফলন প্ৰতিফলিত প্ৰতিবছৰে প্ৰতিবন্ধক প্ৰতিবন্ধকতাৰ প্ৰতিবাদ প্ৰতিবাদক প্ৰতিবাদত প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিবাসীৰ প্ৰতিবিধান প্ৰতিবিম্ব প্ৰতিবেশিত্ব প্ৰতিভা প্ৰতিভাবান প্ৰতিভাৰ প্ৰতিভাৱান প্ৰতিম প্ৰতিমা প্ৰতিমাহে প্ৰতিমূৰ্তি প্ৰতিযোগিতা প্ৰতিযোগিতাখনত প্ৰতিযোগিতাখনিত প্ৰতিযোগিতাখনিৰ প্ৰতিযোগিতাৰ প্ৰতিযোগী প্ৰতিযোগীজন প্ৰতিযোগীবোৰ প্ৰতিযোগীয়ে প্ৰতিযোগীসকল প্ৰতিলিপি প্ৰতিশোধ প্ৰতিষ্ঠা প্ৰতিষ্ঠাই প্ৰতিষ্ঠাতা প্ৰতিষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠানটোৰ প্ৰতিষ্ঠানত প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰতিষ্ঠাপক প্ৰতিষ্থাপন প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰতিষ্ঠিত প্ৰতিষ্ঠা প্ৰতিষ্ঠাপন প্ৰতিহত প্ৰতিৰক্ষা প্ৰতিৱেদন প্ৰতীক প্ৰতীকটো প্ৰতীকাত্মক প্ৰতীকী প্ৰতীক্ষা প্ৰতীয়মান প্ৰত্নত্তাত্ত্বিক প্ৰত্যংগ প্ৰত্যক্ষ প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰত্যয় প্ৰত্যহাৰ প্ৰত্যাখ্যান প্ৰত্যাশা প্ৰত্যাশিত প্ৰত্যাহাৰসমূহ প্ৰত্যাহৃত প্ৰত্যাহ্বান প্ৰত্যাহ্বানটো প্ৰত্যাৱৰ্তন প্ৰত্যেক প্ৰত্যেকখন প্ৰত্যেকজন প্ৰত্যেকজনী প্ৰত্যেকটো প্ৰত্যেকে প্ৰত্যেকৰে প্ৰত্যৰ্পণ প্ৰথন প্ৰথম প্ৰথমখন প্ৰথমগৰাকী প্ৰথমজন প্ৰথমটি প্ৰথমটো প্ৰথমটোৰ প্ৰথমটোৱে প্ৰথমতে প্ৰথমবাৰ প্ৰথমবাৰৰ প্ৰথমে প্ৰথমেই প্ৰথা প্ৰথাত প্ৰথাবিৰুদ্ধ প্ৰদান প্ৰদানৰ প্ৰদূষণ প্ৰদূষিত প্ৰদেশ প্ৰদেশত প্ৰদেশতে প্ৰদেশসমূহৰৰ প্ৰদেশৰ প্ৰদৰ্শক প্ৰদৰ্শন প্ৰদৰ্শনকাৰী প্ৰদৰ্শনী প্ৰদৰ্শনীৰ প্ৰদৰ্শনেৰে প্ৰদৰ্শনৰ প্ৰদৰ্শিত প্ৰধান প্ৰধানকৈ প্ৰধানমন্ত্ৰী প্ৰধানমন্ত্ৰীক প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে প্ৰপাগণ্ডা প্ৰফাইলটোত প্ৰফাইলৰ প্ৰফুল্ল প্ৰফুল্লচূ প্ৰফুল্লহঁতৰ প্ৰফুল্লহঁতৰপৰা প্ৰবন্ধ প্ৰবন্ধকাৰ প্ৰবন্ধটি প্ৰবন্ধটো প্ৰবন্ধত প্ৰবন্ধবোৰ প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰবন্ধসমূহৰ প্ৰবন্ধৰ প্ৰবন্ধৰে প্ৰবল প্ৰবলস্ত্ৰী প্ৰবহমান প্ৰবাদ প্ৰবাস প্ৰবাসত প্ৰবীণ প্ৰবীন প্ৰবৃত্তি প্ৰবোধ প্ৰব্ৰজন প্ৰব্ৰজনৰ প্ৰবৰ্তিত প্ৰবৰ্তে প্ৰভাত প্ৰভাতৰ প্ৰভাবিত প্ৰভাৱ প্ৰভাৱত প্ৰভাৱশালী প্ৰভাৱহীন প্ৰভাৱান্বিত প্ৰভাৱেই প্ৰভিন্সৰ প্ৰভু প্ৰভুক প্ৰভুৰ প্ৰভুৱে প্ৰভৃতি প্ৰমাণ প্ৰমাণস্বৰূপে প্ৰমাণিত প্ৰমুখ্যে প্ৰমূল্য প্ৰমূল্যবোধ প্ৰমূল্যৰে প্ৰমোচন প্ৰমোদ প্ৰমোদচন্দ্ৰ প্ৰয়াগ প্ৰয়াত প্ৰয়াস প্ৰয়োগ প্ৰয়োগবাদী প্ৰয়োজক প্ৰয়োজন প্ৰয়োজনবোধ প্ৰয়োজনীয় প্ৰয়োজনীয়তা প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰয়োজনো প্ৰযুক্তিক প্ৰযুক্তিৰ প্ৰযোজক প্ৰযোজনা প্ৰযোজিত প্ৰযোজ্য প্ৰলয় প্ৰলয়ংকৰী প্ৰলেপ প্ৰলোভন প্ৰলোভনৰ প্ৰশংসা প্ৰশস্ত প্ৰশান্ত প্ৰশাসক প্ৰশাসকৰ প্ৰশাসন প্ৰশাসনিক প্ৰশাসনীয় প্ৰশাসনে প্ৰশাসনৰ প্ৰশাসিনক প্ৰশিক্ষণ প্ৰশ্ন প্ৰশ্নকাকত প্ৰশ্নকাকতৰ প্ৰশ্নটো প্ৰশ্নৰ প্ৰশ্বাসজনিত প্ৰসংগ প্ৰসংগও প্ৰসংগত প্ৰসঙ্গত প্ৰসঙ্গৰ প্ৰসাদ প্ৰসাদে প্ৰসাদৰ প্ৰসান্তদা প্ৰসাৰ প্ৰসাৰহীনতাৰ প্ৰসাৰিত প্ৰসাৰৰ প্ৰসিদ্ধ প্ৰসিদ্ধি প্ৰসূতি প্ৰসূতিগৰাকী প্ৰস্তাৱ প্ৰস্তাৱত প্ৰস্তাৱনা প্ৰস্তাৱৰ প্ৰস্তুত প্ৰস্তুতকৰণৰ প্ৰস্তৰ প্ৰস্থান প্ৰস্থানত্ৰয়ী প্ৰস্ফুটিত প্ৰস্ৰাৱ প্ৰস্ৰাৱঘৰ প্ৰস্ৰাৱাগাৰ প্ৰসৱ প্ৰহল্লাদা প্ৰহাৰ প্ৰাংগন প্ৰাংগনত প্ৰাইভেট প্ৰাইমেৰি প্ৰাইমেৰী প্ৰাক প্ৰাকৃতত প্ৰাকৃতিক প্ৰাকৃতিকভাৱে প্ৰাক্ প্ৰাক্তন প্ৰাগজ্যোতিষ প্ৰাগজ্যোতিষত প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ প্ৰাগজ্যোতিষপুৰৰ প্ৰাগজ্যোতিষৰ প্ৰাগ্তন প্ৰাচীন প্ৰাচুৰ্য্য প্ৰাঞ্জল প্ৰাণ প্ৰাণকেন্দ্ৰ প্ৰাণখোলা প্ৰাণজ্যোতি প্ৰাণটাকি প্ৰাণটিও প্ৰাণটো প্ৰাণত প্ৰাণত্যাগ প্ৰাণপ্ৰিয়া প্ৰাণহানি প্ৰাণহীন প্ৰাণায়াম প্ৰাণী প্ৰাণীকুলৰ প্ৰাণীকেইটাৰপৰা প্ৰাণীমাত্ৰৰে প্ৰাণে প্ৰাণেশ্বৰ প্ৰাণেৰ প্ৰাণৰ প্ৰাতঃ প্ৰাতঃকৃত্য প্ৰাতঃসন্ধ্যা প্ৰাতিপদিক প্ৰাথমিক প্ৰাদুৰ্ভাৱ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ প্ৰাদেশিক প্ৰাধান্য প্ৰান্তত প্ৰান্তৰ প্ৰাপ্ত প্ৰাপ্তবয়স্কই প্ৰাপ্তি প্ৰাবল্য প্ৰাভাৱ প্ৰামাণ্য প্ৰায় প্ৰায়বিলাক প্ৰায়বোৰ প্ৰায়ভাগৰেপৰা প্ৰায়শ্চিত্ত প্ৰায়েই প্ৰাসংগিক প্ৰাহ্ণ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰাৰ্থনা প্ৰাৰ্থিত্ব প্ৰাৰ্থী প্ৰাৰ্থীবোৰেই প্ৰাৰ্থীৰ প্ৰিয় প্ৰিয়জনৰ প্ৰিয়তম প্ৰিয়তমা প্ৰিয়পাত্ৰ প্ৰিয়ম্বদা প্ৰিয়া প্ৰিয়ে প্ৰীতি প্ৰীতিমেল প্ৰেক্ষাপটত প্ৰেছত প্ৰেত প্ৰেতাত্মা প্ৰেতে প্ৰেম প্ৰেমত প্ৰেমিক প্ৰেমিকা প্ৰেমৰ প্ৰেমৰসে প্ৰেৰণ প্ৰেৰণা প্ৰেৰিত প্ৰোৎসাহ প্ৰৌঢ়ত্বৰ প্ৰৰোচনাত প্ৰৱক্তা প্ৰৱচন প্ৰৱণতা প্ৰৱণতাৰ প্ৰবন্ধবোৰ প্ৰবল প্ৰৱহমান প্ৰৱাসত প্ৰৱাহ প্ৰৱেশ প্ৰৱেশাধিকাৰ প্ৰৱৰ্তন প্ৰৱৰ্তনৰ পৰক পৰকঘৰ পৰচৰ্চা পৰজীৱী পৰত পৰনিন্দা পৰব পৰবেই পৰবৰ পৰম পৰমহংস পৰমানন্দ পৰমেশ্বৰ পৰমেশ্বৰে পৰম্পৰা পৰম্পৰাগত পৰম্পৰাগতভাৱে পৰম্পৰাহে পৰম্পৰাৰ পৰলোকপ্ৰাপ্তি পৰলোকে পৰশত পৰশা পৰশুৰামক পৰস্পৰ পৰস্পৰৰ পৰা পৰাই পৰাইবা পৰাকৈ পৰাচিত পৰাজয় পৰাজয়ে পৰাজয়ৰ পৰাজিত পৰাটো পৰাণ পৰাতো পৰাদি পৰাধীনতা পৰাপক্ষত পৰামৰ্শ পৰামৰ্শও পৰামৰ্শঘৰটো পৰামৰ্শমতে পৰায়ণ পৰায়ণ পৰাস্ত পৰাহে পৰাহ্ণ পৰাৰ পৰি পৰিকল্পনা পৰিকল্পিত পৰিক্ৰমা পৰিক্ৰমাৰ পৰিকৰ পৰিগণিত পৰিচয় পৰিচয়ৰ পৰিচালক পৰিচালকৰ পৰিচালকৰূপে পৰিচালনা পৰিচালনাৰ পৰিচালিকা পৰিচালিত পৰিচিত পৰিচ্ছদ পৰিচ্ছন্ন পৰিচ্ছন্নতা পৰিচৰ্চাৰ পৰিছ পৰিছিল পৰিছিলোঁ পৰিছে পৰিছেহি পৰিছোঁ পৰিজন পৰিণত পৰিণাম পৰিণীত পৰিণীতা পৰিত্যাগ পৰিত্ৰাণ পৰিদৰ্শক পৰিদৰ্শন পৰিধান পৰিধি পৰিধিত পৰিপক্ব পৰিপন্থী পৰিপাটি পৰিপাটিকৈ পৰিপূৰক পৰিপূৰ্ণ পৰিপ্ৰেক্ষিতত পৰিব পৰিবলৈ পৰিবহণ পৰিবহণ পৰিবাৰ পৰিবিহি পৰিবেষ্টিত পৰিম পৰিমাণ পৰিমাণে পৰিমাণৰ পৰিমাণে পৰিমাৰ্জনা পৰিয়াল পৰিয়ালত পৰিয়ালৰ পৰিয়ালৰপৰা পৰিয়ালৰফালেমূৰফালৰ পৰিয়েই পৰিল পৰিলক্ষিত পৰিলহি পৰিলা পৰিলে পৰিলেই পৰিলোঁ পৰিলোঁ পৰিশিষ্ট পৰিশোধ পৰিশ্ৰম পৰিশ্ৰমেৰে পৰিশ্ৰমৰ পৰিষদ পৰিষদত পৰিষদসকলৰ পৰিষদো পৰিষদৰ পৰিষসকলৰ পৰিষ্কাৰ পৰিষৰ পৰিসমাপ্তি পৰিষ্কাৰ পৰিস্থিতিত পৰিস্থিতিতে পৰিস্থিতিৰ পৰিস্থিতৰ পৰিস্ফুট পৰিস্মিতা পৰিসৰে পৰিহাসৰ পৰিহাৰ পৰিহৰ পৰিহৰি পৰিৱহণ পৰিৱেশ পৰিৱেশত পৰিৱেশন পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন পৰিৱৰ্তনবোৰ পৰিৱৰ্তনশীল পৰিৱৰ্তনসমূহ পৰিৱৰ্তনৰ পৰিৱৰ্তিত পৰিৱৰ্তে পৰী পৰীক্ষণ পৰীক্ষা পৰীক্ষাগাৰ পৰীক্ষানিৰীক্ষা পৰীক্ষামূলক পৰীয়া পৰুৱা পৰুৱাআগ পৰুৱাই পৰুৱাৰ পৰে পৰে পৰেও পৰেকত পৰেশ পৰেহি পৰোঁ পৰোঁতে পৰোপকাৰী পৰোৱা পৰ্ব পৰ্বত পৰ্বতক পৰ্বতটো পৰ্বতমালা পৰ্বতা পৰ্বতাৰোহণ পৰ্বতীয়া পৰ্বতে পৰ্বতৰ পৰ্বততকীৰ্তি পৰ্বৰ পৰ্মানন্দ পৰ্যন্ত পৰ্যবেক্ষণ পৰ্যাপ্ত পৰ্যায়ত পৰ্যায়লৈ পৰ্যায়ৰ পৰ্যালোচনা পৰ্যালোচনাত পৰ্যালোচিত পৰ্য্যটক পৰ্য্যটন পৰ্য্যটনৰ পৰ্য্যটনৰফালে পৰ্য্যন্ত পৰ্য্যবেক্ষণ পৰ্য্যায়ত পৰ্য্যালোচনা পৰৰ পৰৰাষ্ট্ৰই পৰৱৰ্তী পৰৱৰ্তীকালত পৰৱৰ্তীসময়ত পৱন পৱিত্ৰ পৱিত্ৰধাম ফঁহিয়া ফকিৰৰ ফকীৰ ফকীৰৰ ফকৰা ফকৰাৰ ফচল ফচলানবিচৰ ফটা ফটাই ফটামুখেৰে ফটিক ফটিকাৰ ফটুৱাই ফটুৱাইবিলাকত ফটো ফটোকেইখন ফটোখন ফটোগ্ৰাফিক ফটোগ্ৰাফী ফটোৱাক ফট্ ফট্ফটীয়া ফণি ফণিধৰ ফনোগ্ৰাফেৰে ফন্দি ফয়চলানবিচৰ ফয়থলা ফলটোৰ ফলত ফলপ্ৰসূ ফল-মূলৰ ফলশ্ৰুতিত ফলস্বৰূপে ফলাফল ফলাফলি ফলীয়া ফলে ফলৌ ফলৌৱাৰ ফল্গূৎসৱ ফলৰ ফলৱতী ফষ্টি ফাঁকি ফাঁকিদাৰ ফাঁকিবাজ ফাঁকে ফাঁচি ফাঁচিত ফাট ফাইনেলৰ ফাইল ফাইলটো ফাইলত ফাইলসমূহ ফাইলা ফাইলাৰ ফাইলৰ ফাউণ্ডেচন ফাউণ্ডেচনে ফাউণ্ডেছনৰ ফাউণ্ডেছনৰদ্বাৰা ফাকি ফাকুৱা ফাকুৱাৰ ফাগুনৰ ফাগুন ফাগুনৰ ফাচ্ ফাজলামি ফাট ফাটকতে ফাটকলৈ ফাটকৰ ফাটা ফাটিব ফাটেকলৈ ফাণ্ড ফাদিল ফান্দ ফাপৰে ফাল ফালপৰা ফাললৈ ফালি ফালিচালে ফালিব ফালিলে ফালে ফালেও ফালেমূৰ ফাল্কে ফাল্গুনী ফালৰ ফালৰপৰা ফালৰে ফাৰ্নাণ্ডেজৰ ফাৰ্লংমান ফাৰ্ষ্ট ফিকা ফিকিৰ ফিচিঙা ফিচিঙি ফিছিয়েল ফিট ফিতা ফিফাৰ ফিলিপে ফিল্ম ফিৰিঙতি ফুই ফুকন ফুকননীঅনলাইন ফুকননীও ফুকনে ফুকনেউনত্ৰিছ ফুকনৰ ফুকা ফুচফুচায় ফুচফুচীয়া ফুচীয়া ফুচুং ফুচুলনিৰ ফুচুলাই ফুচুৰিলৈ ফুচ্ ফুচ্ফুচাবলৈ ফুচ্ফুচাবৰ ফুচ্ফুচুৱা ফুট ফুটবল ফুটবলাৰ ফুটহে ফুটা ফুটাই ফুটাইছিল ফুটাটো ফুটাটোত ফুটাত ফুটাব ফুটি ফুটিছিল ফুটিছিলবছৰীয়া ফুটীয়া ফুটে ফুটেছে ফুটেৰেই ফুল ফুলক ফুলজাৰি ফুলটিৰ ফুলনি ফুলনী ফুলপাহি ফুলবোৰ ফুলা ফুলি ফুলিছা ফুলিছাঁ ফুলিছে ফুলিলি ফুলে ফুলেৰে ফুলৰ ফুলৰা ফুৰ ফুৰা ফুৰাই ফুৰাইছিল ফুৰাবলৈ ফুৰালো ফুৰালোঁ ফুৰি ফুৰিছ ফুৰিছিল ফুৰিছে ফুৰিব ফুৰিবলৈ ফুৰিবা ফুৰিম ফুৰে ফুৰোঁতা ফুৰোঁতে ফুৰোৱা ফুৱাই ফুৱাইছে ফুৱাওঁতে ফেঁচা ফেঁচাৰ ফেঁটী ফেইচবুকত ফেচবুক ফেচবুককে ফেচবুককো ফেচবুকত ফেটটো ফেটী ফেনে ফেনৰ ফেপেৰি ফেব্ৰুয়াৰি ফেব্ৰুৱাৰী ফেব্ৰুৱাৰীত ফেব্ৰুৱাৰীলৈ ফেব্ৰুৱাৰীৰ ফেব্ৰুৱাৰীৰপৰা ফেল ফেলাবে ফেলোশ্বিপ ফেহুজালি ফেৰা ফেৰাহে ফেৰাৰ ফেৰি ফেৰী ফেৰীত ফেৰীবোৰ ফেৰীসমূহক ফেৰীসেৱা ফেৰেষ্টাই ফেৰৰ ফোঁট ফোঁপাই ফোঁপোলা ফোঁহা ফোচ্ ফোট ফোটেৰে ফোটোকাৰে ফোন ফোৰছেদ ফ্লিপবুক ফ্লেগশ্বিপ ফ্লেপ্স ফ্ৰক ফ্ৰাঙ্ক ফ্ৰাঞ্চৰ ফ্ৰান্স ফ্ৰান্সৰ ফ্ৰি ফ্ৰী ফ্ৰেংকলিন ফ্ৰেঙ্ক ফ্ৰেচাৰ্চ ফ্ৰেচাৰ্চলৈ ফ্ৰেচাৰ্চৰ ফ্ৰেঞ্চ ফ্ৰেডেৰিক ফৰক ফৰকাল ফৰকৈ ফৰনি ফৰমেট ফৰাচী ফৰিং ফৰিয়াদী ফৰিয়াদৰ ফৰ্ ফৰ্ম ফৰ্মুটি বঁটা বঁটাৰ বঁটাৰে বংগ বংগবিন্ধ্য বংগমূলীয় বংগমূলীয়সকলৰ বংগলৈ বংগৰ বংশ বংশত বংশতে বংশতেই বংশধৰ বংশাৱলী বংশৰ বংশৰে বইকি বইচ বউটীক বওঁতা বওঁতে বওক বওজ বওটো বকতা বকনি বকি্চচ বকুল বক্তব্য বক্তব্যৰ বক্তা বক্তাৰ বক্তৃতা বক্তৃতাত বক্তৃতাবোৰত বক্তৃতাৰ বক্সিং বকৰাণিত বকৱাৰ বখলা বখলে বগলী বগলীটো বগলীনিতৌ বগা বগাই বগী বগে বগৈ বগৰী বঙলালৈ বঙহী বঙহীয়ে বঙাইগাঁও বঙালী বঙালীভাষীসকলৰ বঙালীৰ বঙ্কিম বঙ্গদেশৰ বঙ্গলাত বঙ্গাব্দ বঙ্গালী বঙ্গালীৰ বঙ্গালৰ বঙ্গীয় বঙ্গোপসাগৰৰ বঙ্গৰ বঙ্গৰদুহাজাৰ বঙ্হ বচন বচনঃ বচনঃআদাৰে বচনঃউশাস বচনঃঋণৰ বচনঃএক বচনঃখোৰাই বচনঃগৰু বচনঃচক্ষু বচনঃছয়ে বচনঃজালুক বচনঃজ্ঞানীক বচনঃটিক বচনঃটুলুঙা বচনঃদেশ বচনঃধনৰ বচনঃনিস্ফল বচনঃবৈশ্যৰ বচনঃভূমিক বচনঃভোজনৰ বচনঃশীত বচনঃশৰণ বচনকাৱৈ বচনটিয়ে বচনটো বচনফাকি বচনবোৰত বচনে বচনৰ বচা বচাব বচোৱা বচোৱাৰ বছেৰেকত বছেৰেকলৈ বছৰ বছৰছেৰেক বছৰজোৰা বছৰটোৰ বছৰত বছৰতে বছৰতেবছৰীয়া বছৰবছৰীয়া বছৰবোৰত বছৰমান বছৰমানৰ বছৰলৈ বছৰসমূহৰ বছৰি বছৰিবছৰীয়া বছৰীয়া বছৰে বছৰেকীয়া বছৰেৰ বছৰেৰে বছৰৰ বজা বজাই বজাইছিল বজাত বজালী বজালে বজালৈকে বজাৰ বজাৰত বজাৰসমূহ বজাৰৰ বজ্ৰক বজ্ৰকণ্ঠৰ বজ্ৰপাত বঞ্চক বটা বটাত বটালি বটাস্বৰূপে বড় বড়সীবাণ বড়া বড়াৰি বড়ো বড়োলেণ্ড বড়োসকলক বড়োসকলে বড়োৱেই বডী বঢ়া বঢ়াই বঢ়াব বঢ়াবলৈ বঢ়ায় বঢ়িয়া বঢ়িয়াকৈ বঢ়োৱা বণিজ বণ্ড বতা বতাহ বতাহছাটি বতাহজাক বতাহত বতাহে বতাহেই বতাহৰ বতিয়া বত্ৰিছ বতৰত বতৰা বতৰাত বদন বদনাম বদমাচ বদলি বদান্য বদি বদ্ধ বদ্ধমূল বদৰিকাশ্ৰম বদৰিকাশ্ৰমত বধা বধিব বধূ বধে বধ্য বনগীত বনজ বননি বননিয়ে বনফুল বনাই বনাইছে বনাইৰ বনানি বনাব বনাবলৈ বনালোঁ বনোৱাৰিলে বনি বনিজ বনিতা বনুং বনে বনোৱা বন্তি বন্দনা বন্দিত্ব বন্দী বন্দীক বন্দীকে বন্দীগাওঁ বন্দীজন বন্দীশালৰ বন্দীসকল বন্দুক বন্দে বন্ধ বন্ধকত বন্ধগৈ বন্ধন বন্ধা বন্ধাকবি বন্ধু বন্ধুক বন্ধুত্ব বন্ধুত্বসুলভ বন্ধুসকল বন্ধুসকলৰ বন্ধুৰে বন্ধোৱা বনৰ বনৰীয়া বপাই বপুৰা বপুৰাৰ বপুৰি বপুৰিয়ে বমা বম্ বয় বয়ন বয়স বয়সত বয়সতে বয়সলৈকে বয়সিয়াল বয়সীয়া বয়সে বয়স্ক বয়সৰ বয়ান বয়েই বয়েডৰ বলঅধিক বলক বলত বলতে বলদ বলদত বলদেৱ বলধা বলধে বলনা বলব বলবে বলবেন বলা বলি বলিউড বলিউডৰ বলিছলন বলিছে বলিদি বলিয়া বলিয়াৰ বলী বলীৰ বলে বলেন বলেৰে বলৈ বলৈও বলৈকো বলৈহে বলোভদ্ৰ বলোৰাম বল্ট বল্লভ বল্লভদেৱ বল্লমাকৃতি বল্লাভাচাৰ্য বলৱণ্ত বশতঃ বশবৰ্তী বশিষ্ঠ বশিষ্ঠজায়া বশীভূত বশ্যতা বসতি বসতিআধা বসতিৰ বসন বসনসদাশিৱ বসন্ত বসন্তই বসন্তকাল বসন্তকালে বসন্তকালৰ বসন্তযোধঃ বসন্তৰ বসবাস বসবাসযোগ্য বসাতে বসিয়া বসু বসুন্ধৰাৰে বসুমতীয়ে বসুমতীৰ বসুমতীৰো বসুৰ বসুৱে বস্তু বস্তুও বস্তুকে বস্তুকেই বস্তুকো বস্তুটো বস্তুবিধো বস্তুবিলাক বস্তুবোৰ বস্তুৰ বস্তুৰহে বস্তুৰে বস্তুৱেই বস্ত্ৰ বস্ত্ৰহৰণ বসৱৰ্তী বহঁত বহঁতপুৰ বহঁতপুৰতো বহঁতপুৰহে বহন বহল বহলাই বহা বহাঁ বহাগ বহাগৰ বহাত বহাবলৈ বহালই বহাৰ বহি বহিছিল বহিব বহিবলৈ বহিয়া বহিয়ে বহিল বহিলোহি বহিষ্কাৰ বহিষ্কৰণ বহিৰ্গমন বহিৰ্প্ৰকাশ বহিৰ্বিভাগ বহিৰ্বিশ্বত বহিৰ্ভূত বহী বহু বহুকেইখন বহুকেইজন বহুকেইজনী বহুকেইটা বহুখিনি বহুগুণ বহুজন বহুত বহুতক বহুতকে বহুতবাৰ বহুতে বহুতেই বহুতো বহুতৰ বহুদিন বহুদিনীয়া বহুপ্ৰকাৰে বহুবাৰ বহুবৰ্ষজীৱী বহুভাষিক বহুভাষিতাৰ বহুমুখী বহুমূলীয়া বহুল বহুলভাৱে বহুলাংশে বহুলোক বহুলোকক বহুলোকে বহুসংখ্যক বহুৎ বহুৰূপী বহুৱা বহুৱাই বহুৱাইছিলোঁ বহুৱাবলৈ বহুৱালি বহুৱালো বহুৱাৰ বহুৱাৰে বহে বহে বহোঁতা বহোঁতে বহ্নি বহ্নিত বাঁ বাঁওকাষ বাঁওখন বাঁওদিশ বাঁওপন্থী বাঁওপিনে বাঁওফাল বাঁওভৰি বাঁওহতীয়া বাঁওহাত বাঁক বাঁশৰি বাঁহ বাঁহত বাঁহতল বাঁহপাতেই বাঁহী বাঁহীৰ বাঁহেৰে বাঁহে বাঁহৰ বাঁৰী বাঁৰীৰ বাং বাংলা বাংলাদেশ বাংলাদেশতো বাংলাদেশী বাংলাদেশীক বাংলাদেশৰ বাংলাৰ বাঃ বাই বাইক বাইচ বাইছ বাইছখন বাইছে বাইজেণ্টাইন বাইদেউ বাইদেউক বাইদেৱে বাইলত বাইহাটা বাইৰন বাইৰে বাউল বাউলী বাও বাওঁ বাওঁতে বাঁওপন্থী বাওৱে বাক বাকচ বাকনৰৰ বাকপটুতাত বাকলি বাকলিটো বাকলিৰ বাকি বাকী বাকীছোৱা বাকীবোৰে বাক্য বাক্যবাণ বাক্যশাৰী বাক্সা বাক্সাৰ বাখৰ বাখৰি বাগবজাৰৰ বাগযন্ত্ৰ বাগানবিলাস বাগি বাগিছাত বাগিছাৰ বাগিছা বাগিছাবোৰত বাগিছাৰ বাগী বাগোন বাগৰ বাগৰি বাঘ বাঘিনী বাঘে বাঘৰ বাঙ্গালী বাচ বাচন বাচাৰ বাচি বাচ্ছা বাছখন বাছনি বাছি বাছিবলৈ বাছে বাজ বাজক বাজনা বাজলৈ বাজি বাজিল বাজে বাজ বাজযদি বাঝে বাঞ্ছনীয় বাঞ্ছা বাঞ্ছিত বাট বাট বাটকটীয়া বাটচ বাটছোৱা বাটটোহে বাটত বাটতে বাটলাৰ বাটলৈ বাটলৈকেতো বাটে বাটেদি বাটোৱাৰা বাটৰ বাড়ীৰ বাঢ়ি বাঢ়িব বাঢ়িবলৈ বাঢ়িল বাঢ়িলে বাঢ়িহে বাঢ়ে বাণিজ্য বাণিজ্যিকীকৰণ বাণিজ্যৰ বাণী বাণীকান্ত বাণীবদ্ধ বাণৰ বাত বাতাৱৰণ বাতি বাতিক বাতিলৈ বাতীয়া বাতৰি বাতৰিকেইটাৰ বাতৰিত বাথৌ বাদ বাদকে বাদামী বাদিয়া বাদুলী বাদুলী বাদুৰ বাদে বাদেই বাদেও বাদ্য বাদ্যবোৰ বাদ্যযন্ত্ৰ বাদ্যৰ বাধা বাধাৰ বাধ্য বাধ্যতামূলক বান বানপানী বানপানীয়ে বানি বানুৰ্জী বানে বান্দৰ বান্দৰজাক বান্ধ বান্ধত বান্ধৱীৰ বান্ধি বান্ধিছে বান্ধিব বান্ধিলে বান্ধিলোঁ বান্ধৰ বান্ধৱ বান্ধৱী বান্ধৱীক বান্ধৱীসকল বান্ধৱীসকলৰ বানৰ বাপ বাপু বাপুক বাপে বাপেক বাপেকক বাপেকী বাপেকে বাপেকৰ বাপেৰ বাপেৰাই বাপৰো বাব বাবটো বাবা বাবাঁহতৰ বাবাক বাবাকণ বাবাটো বাবাৰ বাবু বাবুক বাবুকে বাবুয়ে বাবুল বাবুৰ বাবুৱে বাবে বাবেই বাবেও বাবেহে বাবৰি বাম বামন বামলৈ বামুণ বামুণটি বামুণৰ বামে বায় বায়ন বায়ু বায়ুৰ বায়েক বাল বালক বালকৃষ্ণ বালি বালিত বালিৰ বালীবধ বাল্ব বাল্বৰ বাল্মীকি বাল্মীকি প্ৰতিভা বাল্য বাল্যকাল বাল্যকালছোৱা বাষ্প বাস বাসকৰা বাসনা বাসস্থান বাসস্থানৰ বাসিন্দা বাসিন্দাৰ বাসী বাসুদেৱ বাস্তৱ বাস্তৱত বাস্তৱতাবোধৰ বাস্তৱায়িত বাস্তৱিক বাহ বাহক বাহত বাহন বাহাদুৰ বাহাদুৰেও বাহানি বাহি বাহিনী বাহিৰ বাহিৰত বাহিৰলৈ বাহিৰা বাহিৰিতে বাহিৰে বাহিৰেই বাহিৰেও বাহিৰৰ বাহু বাহুত বাহুল্য বাহুৰি বাহো বাহ্ বাহ্যজ্ঞানশূন্য বাহ্যিক বাহৰ বাৰ বাৰকুৰি বাৰজন বাৰটা বাৰণ বাৰণীয়ে বাৰত বাৰমান বাৰা বাৰাংগণাৰ বাৰাণ্ডা বাৰাণ্ডাত বাৰাণ্ডাতে বাৰাণ্ডাৰ বাৰানসী বাৰানসীত বাৰি বাৰিষা বাৰী বাৰীখন বাৰীত বাৰীলৈ বাৰীৰ বাৰু বাৰুকৈয়ে বাৰুদ বাৰে বাৰেই বাৰেওটি বাৰো বাৰ্ডছ বাৰ্ণাৰ্ড বাৰ্তা বাৰ্তাৰ বাৰ্নছৰ বাৰ্ষিক বাৰ্ষিকী বাৰৰ বাৱে বিং বিংকৰা বিংশ বিকট বিকল্প বিকশিত বিকাইলোঁ বিকাশ বিকাশৰ বিকিৰণ বিকৃত বিকৃতকৰণো বিক্ষত বিক্ৰমৰ বিক্ৰিয়া বিক্ৰী বিখ্যাত বিগ বিগত বিগলিফ বিগ্ৰহ বিগ্ৰহৰ বিঘিনি বিচনী বিচাট বিচাপে বিচাৰ বিচাৰক বিচাৰপতি বিচাৰপতিসকলৰ বিচাৰবিভাগ বিচাৰবিভাগীয় বিচাৰবিভাগে বিচাৰি বিচাৰিছিল বিচাৰিছে বিচাৰিব বিচাৰিবও বিচাৰিবলৈ বিচাৰে বিচাৰোঁ বিচিত্ৰ বিচিব বিচ্ছিন্ন বিচ্ছুৰণ বিচ্ছুৰিত বিচ্ছেদ বিচ্ছেদলৈ বিচৰা বিচৰাৰ বিছ বিছনা বিছনাতে বিছনাৰ বিছনিৰ বিজপি বিজয় বিজয়লক্ষ্মী বিজয়া বিজয়ী বিজয়ৰ বিজুতি বিজুলি বিজুলী বিজুলীটি বিজুলীৰ বিজেতা বিজেপি বিজ্ঞান বিজ্ঞানসন্মত বিজ্ঞানসন্মতভাৱে বিজ্ঞানী বিজ্ঞানৰ বিজ্ঞাপন বিট বিটা বিটোৱিন বিড়ম্বনা বিত বিতণ্ডা বিতফেৰা বিতাৰণ বিতুষ্ট বিতোপণ বিতোপন বিত্তীয় বিতৰণ বিতৰ্ক বিতৰ্কিত বিতৰ্কৰ বিদগ্ধ বিদায় বিদাৰি বিদিত বিদিশা বিদীৰ্ণ বিদুষী বিদুৰ বিদেশ বিদেশত বিদেশতো বিদেশনীতি বিদেশী বিদেশীক বিদেশে বিদেশৰ বিদেহ বিদ্ধ বিদ্বান বিদ্যমান বিদ্যা বিদ্যাটো বিদ্যাত বিদ্যাধন বিদ্যাভূষণে বিদ্যায় বিদ্যালয় বিদ্যালয়খন বিদ্যালয়খনত বিদ্যালয়খনৰ বিদ্যালয়ত বিদ্যালয়তো বিদ্যালয়লৈ বিদ্যালয়সমূহৰ বিদ্যালয়ে বিদ্যালয়ৰ বিদ্যালয়ৰদ্বাৰা বিদ্যালয়ৰপৰা বিদ্যাহীন বিদ্যাৰ বিদ্যাৰম্ভ বিদ্যাৱন্ত বিদ্যুত বিদ্যুৎ বিদ্যে বিদ্ৰ বিদ্ৰূপ বিদ্ৰোহ বিদ্ৰোহক বিদৰ্ভ বিধ বিধাতা বিধাতাই বিধাতাৰ বিধান বিধানসভা বিধানসভাত বিধানসভাসমূহৰৰ বিধানসভাৰ বিধায়ক বিধায়কজনক বিধায়কজনলৈ বিধায়কজনে বিধায়কজনেই বিধায়কজনো বিধায়কসকল বিধায়কসকলৰ বিধায়কৰ বিধায়িনী বিধি বিধিউন্নয়ন বিধিউন্নয়নকাৰী পৰিসংখ্যা বিধিবোৰ বিধেয়কখন বিধ্বস্ত বিধৰ বিধৰে বিধৱা বিননি বিনন্দ বিনয় বিনয়াৱনত বিনা বিনাই বিনাকাৰণতে বিনাচৰ্তে বিনাদোষত বিনাদোষে বিনামূলীয়া বিনামূলীয়াকৈ বিনায়ক বিনালে বিনিময় বিনিময়ত বিনিময়ৰ বিনে বিন্দু বিন্দুকাশী বিন্দুৰ বিন্ধাটোৱেদি বিন্ধাত বিন্ধাৰ বিন্যাস বিপক্ষ বিপক্ষে বিপণি বিপদ বিপদগ্ৰস্ত বিপদহাৰী বিপদে বিপদৰ বিপিএল বিপিএলৰ বিপুল বিপুলক বিপুললৈ বিপুলহঁত বিপুলহঁতে বিপুলহঁতৰ বিপুলে বিপুলেও বিপুলেনো বিপুলৰ বিপ্লৱদা বিপ্লৱৰ বিপ্ৰক বিপ্ৰে বিপ্ৰৰ বিপৰীত বিপৰীতে বিফল বিফলে বিবদমান বিবস্ত্ৰ বিবাদ বিবাদবোৰৰ বিবাহ বিবাহাৰ বিবাহিত বিবাহিতা বিবাহৰ বিবিচি বিবিধ বিবিধাতা বিবিধাতাময় বিবুধি বিবৃতিমোবাইল বিবেক বিবেকানন্দ বিবেচনা বিবেচনালৈ বিবৰ্ণ বিভক্ত বিভাগত বিভাগীয় বিভাগে বিভাগৰ বিভাগৰদ্বাৰা বিভাজন বিভাজনৰ বিভিন্ন বিভীষিকা বিভুক বিভূষিত বিভেদ বিভোৰ বিভ্ৰান্ত বিভ্ৰান্তিকৰ বিমল বিমূঢ় বিমূৰ্ত বিমৰ্ষ বিমৰ্ষিতভাৱে বিয়পা বিয়পি বিয়লি বিয়া বিয়াই বিয়াএনেই বিয়াখন বিয়ায় বিয়ালৈ বিয়াৰ বিয়ৈ বিয়ৈনী বিয়োগ বিয়োগৰ বিল বিলই বিলকিতো বিলাই বিলাওঁ বিলাক বিলাকক বিলাকে বিলাকেও বিলাকো বিলাকৰ বিলাতী বিলাতৰপৰা বিলাস বিলাসপুৰৰ বিলাসিতা বিলাহ বিলাহী বিলি বিলীন বিলুপ্তপ্ৰায় বিলুপ্তি বিলোচনা বিলোৱা বিলোৱাই বিলৰ বিশদ বিশাল বিশাৰদ বিশিষ্ট বিশুদ্ধ বিশুদ্ধতাৰ বিশৃংখলিত বিশেষ বিশেষকৈ বিশেষজ্ঞসকলে বিশেষজ্ঞৰ বিশেষত্ব বিশেষভাৱে বিশেষভাৱে বিশ্ব বিশ্বকবি বিশ্বকাপ বিশ্বকোষ বিশ্বকোষখনি বিশ্বজনীন বিশ্বজিৎ বিশ্বজুৰি বিশ্বদৰবাৰত বিশ্বনাথ বিশ্বনাথৰ বিশ্বফৰ বিশ্ববন্দিত বিশ্ববিখ্যাত বিশ্ববিদ্যালয় বিশ্ববিদ্যালয়ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিশ্বব্যাপী বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিশ্বভাৰতীলৈ বিশ্বভাৰতীৰ বিশ্বমাৰীৰ বিশ্বযাত্ৰাৰ বিশ্বযুদ্ধ বিশ্বযুদ্ধত বিশ্বযুদ্ধৰ বিশ্বস্ত বিশ্বাস বিশ্বাসঘাত বিশ্বাসী বিশ্বাসীসকলে বিশ্বাসীৰ বিশ্বাসে বিশ্বাসৰ বিশ্বৰ বিশ্লেষক বিশ্লেষণ বিশ্ৰাম বিষ বিষটো বিষণ্ণ বিষত বিষবাষ্প বিষম বিষময় বিষয় বিষয়ঃ বিষয়ক বিষয়খন বিষয়টো বিষয়ত বিষয়বোৰ বিষয়ভাৰ বিষয়সমূহ বিষয়সমূহৰ বিষয়া বিষয়াই বিষয়াসকল বিষয়াসকলকো বিষয়াসকলৰ বিষয়াৰ বিষয়ে বিষয়েই বিষয়েও বিষয়েদায়লুপ্তিআচৰণ বিষয়েহে বিষয়ৰ বিষাক্ত বিষাদ বিষুবত বিষুবন বিষ্ঠাক বিষ্ণু বিষ্ণুপ্ৰসাদ বিষ্ণুমূৰ্তি বিষ্ণুমূৰ্তিটোকে বিসংগতি বিসংবাদী বিসুখ বিসুখে বিস্তাৰ বিস্তাৰতকৈ বিস্তাৰিত বিস্তাৰৰ বিস্তীৰ্ণ বিস্তৃত বিস্তৰ বিস্ফোৰক বিস্ফোৰণ বিস্বাশবদে বিস্ময় বিসৰ্জন বিহ বিহকে বিহপুৰীয়া বিহাৰ বিহাৰীলাল বিহাৰীলালৰ বিহাৰৰ বিহীন বিহু বিহুক বিহুটি বিহুটিৰ বিহুত বিহুৰ বিহুৰূপেও বিহুৱানৰ বিহুৱে বিহে বিহৰ বিৰ বিৰং বিৰক্ত বিৰক্তও বিৰক্তি বিৰক্তিৰ বিৰঙ বিৰচতি বিৰল বিৰলা বিৰাগ বিৰাগৰ বিৰাজমান বিৰাট বিৰিঞ্চিকুমাৰ বিৰিণাৰ বিৰিয়াই বিৰুদ্ধ বিৰুদ্ধে বিৰূপ বিৰোধ বিৰোধিতা বিৰোধিতাত বিৰোধী বিৱাহিত বিৱৰণ বিৱৰি বিৱৰ্তন বীজ বীজাণু বীণা বীতশ্ৰদ্ধ বীভৎস বীৰ বীৰত্ব বীৰত্বৰে বীৰপাল বীৰপালৰ বীৰবৰে বীৰাংগনা বীৰেন্দ্ৰ বীৰ্য্য বীৰৰ বুক বুকত বুকনুক বুকু বুকুখন বুকুজোৰা বুকুত বুকুতে বুকুৰ বুকুৰা বুকুৱা বুকুৱেদি বুছ বুজ বুজকে বুজন বুজনি বুজা বুজাই বুজাবলৈ বুজা-বুজি বুজায় বুজালে বুজি বুজিছ বুজিছেনে বুজিছো বুজিছোঁ বুজিব বুজিয়া বুজিলো বুজে বুজো বুজোহঁক বুজোৱা বুজৰবৰুৱা বুঝিবন্ত বুঝিয়া বুট বুটজোতা বুটলা বুটলি বুটাম বুটামত বুঢ়া বুঢ়াই বুঢ়াক বুঢ়াকালৰ বুঢ়াগোহাঁইৰ বুঢ়াগোহাঁয়ে বুঢ়াত বুঢ়াতামোল বুঢ়াবয়সত বুঢ়ালৈ বুঢ়ালোকে বুঢ়াৰ বুঢ়ী বুঢ়ীক বুঢ়ীগোসাঁনী বুঢ়ীদিহিং বুঢ়ীমাক বুঢ়ীমাকে বুঢ়ীয়ে বুঢ়ীয়েও বুঢ়ীৰ বুদ্ধ বুদ্ধঈশ্বৰ বুদ্ধদেৱ বুদ্ধি বুদ্ধিজীৱী বুদ্ধিজীৱীৰ বুদ্ধিটো বুদ্ধিটোও বুদ্ধিমত্তা বুদ্ধিমান বুদ্ধিমানৰ বুদ্ধিৰ বুদ্ধিৰে বুধ বুধবাৰ বুধি বুধিটো বুধিয়ক বুধুনীকে বুনি বুনিয়াদ বুয়েনচ বুলনি বুলি বুলিও বুলিছিল বুলিব বুলিবলৈ বুলিবা বুলিয়েই বুলিলতহে বুলিলি বুলিলে বুলিলেই বুলিলেও বুলিলেহে বুলিহে বুলে বুসি বুৰ বুৰঞ্জী বুৰঞ্জীত বুৰঞ্জীপ্ৰসিদ্ধ বুৰঞ্জীবিদ বুৰঞ্জীবিদসকলে বুৰঞ্জীমূলক বুৰঞ্জীৰ বুৰত বুৰাই বুৰালে বুৰি বুৰৈ বুৰ্জোৱা বুৰ্বক বুৱাই বৃক্ষ বৃক্ষতে বৃটিছসকলে বৃটীছ বৃত্তান্ত বৃত্তান্তও বৃত্তান্তৰ বৃত্তি বৃত্তিৰ বৃথাই বৃদ্ধ বৃদ্ধকালত বৃদ্ধসৱে বৃদ্ধা বৃদ্ধি বৃদ্ধিৰ বৃন্দ বৃন্দই বৃন্দও বৃন্দক বৃন্দকে বৃন্দকো বৃন্দাবন বৃন্দাবনলৈ বৃষ্টি বৃহত্ বৃহত্তম বৃহত্ত্ব বৃহদাৰণ্যক বৃহস্পতিবাৰ বৃহস্পতিবাৰে বৃহৎ বেঁকা বেঁকাকৈ বেং বেংক বেংকত বেংকে বেংকৰ বেই বেক বেকী বেকেটা বেক্টেৰিয়াৰ বেগত বেগতে বেগধৰি বেগমৰ বেগাই বেগেতীয়া বেগেৰে বেঙা বেঙাটো বেঙামুণ্ডা বেঙামুণ্ডাই বেঙেনা বেঙেনাআটী বেঙ্গল বেঙ্গেনাৰ বেঙ্গৰ বেচ বেচা বেচাও বেচি বেচিথৈ বেচিব বেচিবলৈ বেচেৰা বেচেৰাহঁতৰ বেচেৰাৰ বেচেৰী বেচেৰীৰ বেচোঁতা বেচ্ বেচৰ বেছ বেছাল্ট বেছি বেছিকৈ বেছিখিনি বেছিব বেছিভাগ বেছিভাগেই বেছিহে বেছৰ বেজপথাৰতেই বেজপথাৰলৈ বেজবৰুৱা বেজবৰুৱাৰ বেজাৰ বেজাৰে বেজাৰেৰে বেজাৰৰ বেজী বেজে বেজৰ বেজৰপথাৰ বেঞা বেঞ্জামিন বেটা বেটায় বেটি বেটী বেটীবিলাকক বেটীৰ বেটুপাত বেটুৰে বেড়ি বেডায় বেঢ়ি বেণু বেণুধৰ বেত বেততেই বেতন বেতনৰ বেতেৰে বেথা বেথাই বেথায়ে বেথাৰে বেথে বেদ বেদনা বেদনাৰ বেদনিধি বেদান্ত বেদান্তৰ বেদী বেদৰ বেনাৰত বেপাৰ বেপাৰৰ বেপ্টিষ্ট বেপৰোৱা বেপৰোৱাভাৱে বেমাৰ বেমাৰী বেয়া বেয়াই বেয়াও বেয়াকৈ বেয়াখিনিত বেয়াটো বেয়াা বেল বেলগাঁৱত বেলগুৰিত বেলফাষ্টত বেলা বেলি বেলিকা বেলিকোনেও বেলিটো বেলিটোৰ বেলিবিহীন বেলিয়ে বেলিয়েই বেলিৰ বেলুচিস্তানৰ বেলেগ বেলেগকৈ বেলেগতীয়া বেলেগৰ বেলোতে বেশ বেশ বেশুৱাৰ বেশ্যা বেশৰ বেহা বেহাই বেহাৰ বেৰ বেৰজুমি বেৰত বেৰবোৰ বেৰলৈ বেৰিলিয়ামেৰে বেৰিষ্টাৰ বেৰীম বেৰে বেৰেৰে বেৰোৱা বেৰৰ বেৱছাইটত বৈকানুৰ বৈকুণ্ঠ বৈকুণ্ঠেৰ বৈকুণ্ঠৰ বৈচিত্ৰ্য বৈচিত্ৰ্যক বৈচিত্ৰ্যমজ় বৈচিত্ৰ্যৰ বৈজ্ঞানিক বৈঠকত বৈঠকলৈ বৈদিক বৈদ্যদেৱ বৈধ বৈনায়েক বৈপ্লৱিক বৈমাণিক বৈয়াকৰণ বৈশাখত বৈশিষ্ট্য বৈশিষ্ট্যযুক্ত বৈশিষ্ট্যসূচক বৈশিষ্ট্যৰ বৈশ্য বৈশ্যক বৈশ্যৰ বৈষম্য বৈষ্ণব বৈষ্ণৱ বৈষ্ণৱসকলৰ বৈৰাগ্য বৈৰি বৈৰিত্ব বৈৰিৰ বৈৱৰ্ত বোকা বোকাই বোকাগাঁও বোকাজান বোকোছাত বোজা বোজাই বোজাখিনিয়ে বোট বোধকৰো বোধকৰোঁ বোধগম্য বোধগম্যতা বোধশক্তি বোধহয় বোনাপাৰ্ট বোন্দাকে বোপা বোপাই বোপাইক বোপাইহঁত বোপাইহে বোপাইৰ বোপায়ে বোপাহঁত বোমাৰ বোম্বে বোল বোলছবি বোলছবিখন বোলছবিৰ বোলন্ত বোলয় বোলা বোলে বোলেবোৰ বোলো বোলোঁ বোসেই বোৰ বোৰক বোৰকে বোৰকো বোৰত বোৰলৈ বোৰহে বোৰে বোৰেই বোৰেও বোৰ্ড বোৰৰ বোৰৰো বোৱঁতী বোৱা বোৱাই বোৱাদি বোৱাৰ বোৱাৰী বোৱাৰীজনীয়েও বোৱাৰীয়ে বোৱাৰীয়েও বোৱাৰীয়েক বোৱাৰীহঁতক বোৱাৰীহঁতৰ বোৱাৰীৰ বৌ বৌক বৌজনীয়ে বৌদ্ধ বৌদ্ধিক বৌৱকে বৌৱেক বৌৱেৰক ব্যংগ ব্যক্ত ব্যক্তি ব্যক্তিক ব্যক্তিগত ব্যক্তিগৰাকীয়ে ব্যক্তিজনক ব্যক্তিতকৈ ব্যক্তিত্ব ব্যক্তিত্বসম্পন্ন ব্যক্তিত্বৰ ব্যক্তিয়ে ব্যক্তিয়েও ব্যক্তিসকলক ব্যক্তিসকলে ব্যক্তিসত্ত্বাৰ ব্যক্তিৰ ব্যঙ্গ ব্যঙ্গকৌতুক ব্যঞ্জন ব্যতিক্ৰমী ব্যতীত ব্যভিচাৰ ব্যয় ব্যৰ্থ ব্যস্ত ব্যাকুল ব্যাকৰণৰ ব্যাখ্য ব্যাখ্যা ব্যাখ্যাকৰ্তাই ব্যাখ্যাত ব্যাঘাত ব্যাধ ব্যাধি ব্যাধিক ব্যাপক ব্যাপকভাৱে ব্যাপাৰ ব্যাপী ব্যায়বহুলতা ব্যাস ব্যাৱসায়িক ব্যাৱহাৰিক ব্যূহ ব্যৰ্থতা ব্যৱধান ব্যৱধানত ব্যৱসায় ব্যৱসায়ত ব্যৱসায়ী ব্যৱসায়ীসকল ব্যৱসায়ীসকলৰ ব্যৱস্থা ব্যৱস্থাই ব্যৱস্থাত ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থাৰ ব্যৱস্থাৰে ব্যৱহাৰ ব্যৱহাৰক ব্যৱহাৰকাৰী ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ ব্যৱহাৰটো ব্যৱহাৰত ব্যৱহাৰপাতি ব্যাৱহাৰিক ব্যৱহাৰে ব্যৱহাৰৰ ব্যৱহৃত ব্লাডাৰ ব্লেক ব্সতু ব্ৰংকাইটিছ ব্ৰজধামৰ ব্ৰডকাষ্টিং ব্ৰহ্ম ব্ৰহ্মকুণ্ড ব্ৰহ্মচৰ্য্য ব্ৰহ্মপালে ব্ৰহ্মপুত্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰক ব্ৰহ্মপুত্ৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ব্ৰহ্মপুৱা ব্ৰহ্মবাদ ব্ৰহ্মবাসীহঁতৰ ব্ৰহ্মসূত্ৰ ব্ৰহ্মসূত্ৰসমূহে ব্ৰহ্মস্ব ব্ৰহ্মাণ্ড ব্ৰহ্মাণ্ডত ব্ৰহ্মৰজাৰ ব্ৰহ্মৰদৰে ব্ৰাইটনৰ ব্ৰাহ্মণ ব্ৰাহ্মণসকলৰ ব্ৰাহ্মণৰ ব্ৰিজেছ ব্ৰিটিছ ব্ৰিটিছক ব্ৰিটিছসকলে ব্ৰিটিছে ব্ৰিটিছৰ ব্ৰিটিশ ব্ৰিটেইন ব্ৰিটেইনত ব্ৰেক বৎসৰ বৎসৰত বৰং বৰক বৰককৈ বৰকন্দাজৰ বৰকাকতি বৰকাকতী বৰকৈ বৰখুঁটা বৰখুণে বৰগছ বৰগছগৰুৰ বৰগাং বৰগীত বৰগীতত বৰগীতৰ বৰগোহাঞি বৰঘৰ বৰঙনি বৰঙনিৰ বৰঙনি বৰঙনিসমূহ বৰঙ্গণি বৰচতিৰে বৰচাহবক বৰচাহাব বৰচাহাবলৈ বৰচাহাবৰ বৰচিৰাম বৰচোৰ বৰজাপি বৰঞ্চ বৰঠাকুৰ বৰঠাকুৰৰ বৰণ বৰণীয় বৰণীয়া বৰণীয়াক বৰণে বৰণেৰে বৰণৰ বৰণৰো বৰত বৰতালৰ বৰদলৈ বৰদলৈৰ বৰদৈচিলা বৰদৈচিলাজাক বৰদোৱা বৰদোৱাত বৰদোৱাৰ বৰপীৰা বৰপুখুৰী বৰপুত্ৰ বৰপেট বৰপেটটো বৰপেটটোৱেই বৰপেটা বৰপেটাল বৰপেটাৰ বৰপেটৰ বৰফ বৰফাটেকত বৰফুকন বৰবেঙেনা বৰভেটি বৰমতা বৰমুখা বৰল বৰলা বৰলাৰ বৰলুইত বৰলুইতৰ বৰশী বৰশীত বৰশ্ৰীৰাম বৰষাবৰ বৰষুণ বৰষুণজাক বৰষুণে বৰষুণৰ বৰষে বৰসবাহ বৰসাপ বৰা বৰাই বৰাও বৰাক বৰাগী বৰায়ে বৰাহ বৰাহক্ষেত্ৰ বৰাহী বৰাৰ বৰিষয় বৰিষে বৰুৱা বৰুৱাই বৰুৱাক বৰুৱানী বৰুৱানীয়ে বৰুৱানীৰ বৰুৱায়ো বৰুৱালৈ বৰুৱাৰ বৰে বৰেণ্য বৰ্ বৰ্গ বৰ্গই বৰ্গবিভাজন বৰ্গমাইল বৰ্জন বৰ্জনৰ বৰ্জিত বৰ্ড বৰ্ডখন বৰ্ডত বৰ্ডিং বৰ্ডিংটো বৰ্ডিঙত বৰ্ডিঙৰ বৰ্ড বৰ্ণ বৰ্ণনা বৰ্ণবিভেদৰ বৰ্ণা বৰ্ণাই বৰ্ণাব বৰ্ণালী বৰ্ণে বৰ্তন বৰ্তমান বৰ্তমানলৈ বৰ্তমানলৈকে বৰ্তমানো বৰ্তমানৰ বৰ্তাত বৰ্তী বৰ্দ্ধমান বৰ্দ্ধমানৰ বৰ্ধক বৰ্নাই বৰ্নোৱা বৰ্বৰোচিত বৰ্মন বৰ্মনেই বৰ্ষ বৰ্ষটোত বৰ্ষটোৱে বৰ্ষণ বৰ্ষত বৰ্ষতো বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ বৰ্ষা বৰ্ষাত বৰ্ষৰ বৰ্হিঃপ্ৰকাশ বৰ্হিভূত ভঁড়াল ভঁড়ালত ভঁৰাল ভঁৰালঘৰ ভংগিমা ভংগী ভইচ ভকত ভকতক ভকতঘৰ ভকততো ভকতবোৰে ভকতি ভকতে ভকতেই ভকতেও ভকতো ভকতৰ ভক্ত ভক্তি ভক্তিক ভক্তিত ভক্তিতত্ত্ব প্ৰকাশক ভক্তিভাব ভক্তিভাৱে ভক্তিমাৰ্গৰ ভক্তিমূলক ভক্তিৰসেৰে ভক্তিৰে ভক্ষ ভক্ষণ ভগদত্তৰ ভগন ভগা ভগাই ভগাব ভগ্ন ভগ্নপ্ৰায় ভগ্নহৃদয় ভগ্নী ভগৱন্ত ভগৱান ভগৱানক ভগৱানস্বৰূপ ভগৱানেও ভগৱানৰ ভঙ্গ ভঙ্গক ভঙ্গা ভঙ্গৰ ভচহু ভজন ভজা ভটিমাৰে ভটিয়াই ভট্ট ভট্টাচাৰ্য ভট্টাচাৰ্য্য ভটৰ্ ভণিতা ভণ্টাগুটি ভণ্টি ভণ্ড ভণ্ডামি ভতিজাক ভদাই ভদায়ে ভদ্ৰ ভদ্ৰতা ভদ্ৰলোকগৰাকী ভদ্ৰলোকৰ ভদ্ৰেশেন ভদৰী ভদৰীয়ে ভদৰীয়েও ভদৰীৰ ভনী ভনীয়েক ভনীয়েকে ভনীহঁতৰ ভনীৰ ভবা ভবাটো ভবাতকৈ ভবাতো ভবাৰ ভবেন ভব্য ভমকাই ভমক্ ভয় ভয়ংকৰ ভয়ক ভয়ত ভয়তহে ভয়তে ভয়লগা ভয়াতুৰ ভয়ানক ভয়াবহ ভয়াবহতাৰ ভয়ে ভয়ৰ ভলটেয়াৰৰ ভস্ম ভাঁজ ভাঁজটো ভাঁজতো ভাঁজবোৰ ভাহি ভাঁহে ভাং ভাই ভাই ভাইচৰয় ভাইচৰয়ে ভাইচৰয়ৰ ভাইটি ভাইটিয়ে ভাইপাৰ ভাইহঁত ভাইহঁতৰ ভাইৰাছ ভাও ভাওনা ভাওমুখে ভাগ ভাগত ভাগলৈকে ভাগি ভাগিল ভাগিলে ভাগীৰথী ভাগে ভাগেই ভাগ্য ভাগ্যত ভাগ্যেসে ভাগ্যৰ ভাগ্যৱান ভাগৰ ভাগৰি ভাগৰিলোঁ ভাগৰুৱা ভাগৰে ভাগৱত ভাগৱতত ভাগৱতী ভাগৱতৰ ভাঙনি ভাঙি ভাঙিবহি ভাঙিলে ভাঙিি ভাঙে ভাঙ্গি ভাঙ্গিছিঙ্গি ভাঙ্গিবলৈ ভাঙ্গিলে ভাঙ্গো ভাঙ্গৰ ভাঙৰ ভাজা ভাজি ভাজিব ভাজিয়া ভাঞ্জা ভাটা ভাটিমা ভাটিৰ ভাটোৱনীৰ ভাটোৱে ভাটৌৰ ভাটৌৱনিৰ ভাঠি ভাণ্ডাৰত ভাত ভাতচৰুলৈ ভাতচৰুৰ ভাতসাঁজ ভাতীৰ ভাতৃ ভাতৃভাৱ ভাতৃমণ্ডলীৰ ভাতৃসম ভাতে ভাতৰ ভাদ ভান ভানুমতী ভানুসিংহ ভানুসিংহৰ ভান্নি ভাপ ভাপত ভাপৰ ভাব ভাবক ভাবকচোন ভাবটো ভাবটোৰ ভাবত ভাবতে ভাবধাৰা ভাবনা ভাবনাচিন্তা ভাবলেশ ভাবসমূহৰ ভাবা ভাবি ভাবি-চিন্তি ভাবিছ ভাবিছা ভাবিছিল ভাবিছিলোঁ ভাবিছে ভাবিছেনে ভাবিছোঁ ভাবিব ভাবিবলৈ ভাবিবে ভাবিম ভাবিল ভাবিলে ভাবিলো ভাবিলোঁ ভাবিহে ভাবুকি ভাবুকি ভাবুলী ভাবে ভাবেৰে ভাবোঁ ভাবোঁতা ভাবোঁতে ভাবৰ ভায় ভায়া ভায়েক ভায়েকে ভায়েকৰ ভায়েৰ ভাযাৰ ভাল ভালকৈ ভালটো ভালদৰে ভালপাওঁ ভালপায় ভালপোৱা ভালপোৱাজনক ভালি ভালে ভালেই ভালেকেইজন ভালেখিনি ভালেখিনিয়ে ভালেমান ভালেমানৰ ভালেহে ভালৰ ভাষণ ভাষণত ভাষণেৰে ভাষণৰ ভাষা ভাষাই ভাষাক ভাষাটো ভাষাটোক ভাষাটোৰ ভাষাটোৱে ভাষাত ভাষাতত্ত্ব ভাষাতাত্ত্বিক ভাষাতেই ভাষাপ্ৰেমী ভাষাবিজ্ঞানী ভাষাবিশেষেই ভাষাবোৰ ভাষাবোৰো ভাষাভিত্তিক ভাষালৈ ভাষাসমূহ ভাষাহে ভাষাৰ ভাষাৰূপে ভাষাৰে ভাষিক ভাষী ভাষ্য ভাষ্যত ভাসে ভাস্কৰ ভাস্কৰবৰ্মা ভাস্কৰাব্দ ভাস্কৰাব্দৰ ভাহি ভাহে ভাৰ ভাৰও ভাৰত ভাৰতক ভাৰতকো ভাৰতত ভাৰততে ভাৰতবাসীক ভাৰতবৰ্ষ ভাৰতবৰ্ষক ভাৰতবৰ্ষত ভাৰতবৰ্ষৰ ভাৰতভুক্তি ভাৰতলৈ ভাৰতীয় ভাৰতীয়ই ভাৰতীয়ক ভাৰতীয়লৈ ভাৰতীয়সকলে ভাৰতীয়সকলৰ ভাৰতীয়ৰ ভাৰতে ভাৰতৰ ভাৰতৰপৰা ভাৰাক্ৰান্ত ভাৰি ভাৰী ভাৰীৰ ভাৰোত্তোলক ভাৰ্চুৱেল ভাৰ্যা ভাৰৰ ভাৱ ভাৱক ভাৱত ভাৱনা ভাৱমূৰ্তি ভাবিলো ভাৱে ভাৱেই ভিংগদেৱ ভিউজ ভিকটিম ভিকহু ভিকহুৱে ভিক্টোৰ ভিক্ষা ভিক্ষাৰিনী ভিখৰাজ ভিখৰাজাৰ ভিখৰাজে ভিজা ভিড ভিডিঅ ভিত্তি ভিত্তিক ভিত্তিত ভিতৰ ভিতৰত ভিতৰতহে ভিতৰতে ভিতৰতো ভিতৰলৈ ভিতৰুৱা ভিতৰৰ ভিতৰৰে ভিন ভিনিহি ভিন্ন ভিন্নতা ভিয়েট ভিলেজত ভিৰ ভিৰোতা ভীতা ভীতিগ্ৰস্ত ভীমকায় ভীমৰাও ভীষণ ভীষ্ম ভীষ্মই ভীষ্মক ভীৰু ভীৰুক ভুঁই ভুই ভুকু ভুকুটো ভুক্ত ভুক্তভোগী ভুগি ভুগিছে ভুগিব ভুগিয়েই ভুঞ্জি ভুঞ্জিয়ো ভূটান ভুটুং ভূমি ভূমিকম্প ভূমুকি ভুল ভুলখিনি ভুলটোক ভুলে ভুলৰ ভুৰি ভুৰুকিয়াই ভুৱন ভুৱা ভূঁইকঁপ ভূঁই ভূঁৰু ভূই ভূগোল ভূঞা ভূঞাই ভূঞাসকলে ভূঞাসকলৰ ভূঞাৰ ভূটান ভূত ভূতত্ত্ব ভূতপূৰ্ব ভূতে ভূতেই ভূপহী ভূপেন ভূপেনক ভূপেন্দ্ৰ ভূবন ভূমণ্ডলে ভূমি ভূমিক ভূমিকম্প ভূমিকম্পত ভূমিকা ভূমিকাই ভূমিকাও ভূমিত ভূমিষ্ঠ ভূমিসাৎ ভূমিৰ ভূমি ভূমুকি ভূয়সী ভূষণ ভূষা ভূষিত ভূস্বামী ভূৰুং ভূৰুঙাই ভেঁকোভাওনা ভেঁজা ভেঁটা ভেঁটি ভেকুলী ভেকেট ভেকেটা ভেঙচালি ভেজায় ভেজালটোতো ভেট ভেটফুল ভেটা ভেটি ভেটিকান ভেটিখায় ভেটিটো ভেটিটোত ভেটিটোৰ ভেটিত ভেটী ভেদ ভেদে ভেদেলি ভেবা ভেম ভেমপুৰ ভেমপুৰীয়া ভেলাঘৰ ভেৱাৰীয়ে ভৈয়াম ভৈৰৱী ভোক ভোকত ভোকতে ভোকে ভোকৰ ভোগ ভোগতকৈ ভোগদৈ ভোগপুৰ ভোগা ভোগালী ভোগেশ্বৰ ভোগৰ ভোচলাৰে ভোজ ভোজখোৱাসকলৰ ভোজন ভোজনৰ ভোজপূৰী ভোট ভোটটো ভোটাৰ ভোটৰ ভোদা ভোবোলা ভোম ভোমোৰা ভোমোৰাৰ ভোল ভোলা ভোলানাথ ভোলে ভৌগোলিক ভৌগোলিকভাৱে ভৌম ভ্লগাৰ ভ্ৰক্ষেপ ভ্ৰম ভ্ৰমণ ভ্ৰমণকাহিনী ভ্ৰমণকাৰীসকলৰ ভ্ৰমণলৈ ভ্ৰমণসূচী ভ্ৰমণৰ ভ্ৰমে ভ্ৰষ্ট ভ্ৰষ্টাচাৰৰ ভ্ৰাতৃভাৱ ভ্ৰান্তি ভ্ৰান্তিৰ ভ্ৰাম্যমাণ ভ্ৰুণ ভ্ৰূক্ষেপ ভৰণ ভৰদ্বাৰ ভৰলু ভৰলুমুখৰ ভৰষা ভৰসা ভৰসাম্য ভৰা ভৰাঁল ভৰাই ভৰাইছে ভৰায় ভৰাল ভৰালী ভৰালীয়ে ভৰি ভৰিকে ভৰিটো ভৰিত ভৰিয়ে ভৰিল ভৰিৰ ভৰিৰে ভৰে ভৰ্তি ভৰ্ৎসনা ভৱতাৰিণী ভৱপ্ৰিয়া ভৱানন্দ ভৱিষ্য ভৱিষ্যত ভৱিষ্যতে ভৱিষ্যতৰ ভৱিষ্যৎ মংগল মংগলদায়ক মংগলবাৰ ময়ো মইতো মইনা মইনাহঁত মইনো মইহে মক্ মকৰ মকৰা মখমলৰ মগজু মগজুৱে মগণিয়াৰ মগন মগনিয়াৰ মগু মগ্ন মগৰাকী মঙল মঙহ মঙহেৰে মঙহৰ মঙ্গল মঙ্গলবাৰ মঙ্গলমন্দিৰ মঙ্গহ মচগুল মচলা মচি মচুৰ মচোৱা মচ্ মছলেম মছি মজপুত মজলীয়া মজা মজিদৰ মজিন্দাৰ মজিয়া মজিয়াত মজুমদাৰৰ মজুৰি মজে মঞ্চ মঞ্চত মঞ্চতে মঞ্চস্থ মঞ্চৰ মটা মটাটো মটিয়া মটৰ মঠত মঠাউৰি মডেল মণি মণিকণেৰ্শ্বৰ মণিকূট মণিধাৰ মণিপুৰ মণিপুৰী মণীষ মণ্ডপ মণ্ডল মণ্ডলী মতটো মতত মতবাদ মতবাদসমূহ মতবাদে মতবাদৰ মতা মতাদৰ্শত মতানৈক্য মতান্তৰ মতামত মতালিৰ মতাৰ মতি মতিও মতিৰ মতে মতৰ মথন মথাউৰিটোত মথাউৰিৰ মথি মথুৰা মথোন মদাৰ মদাৰৰতো মদৰ মধু মধুসূদনক মধুৰ মধুৰিআম মধে মধ্য মধ্যত মধ্যবিত্ত মধ্যম মধ্যযুগৰ মধ্যস্থ মধ্যস্থতাকাৰীৰ মধ্যাহ্ন মধ্যে মধ্যৱৰ্তী মনঃপুত মনক মনটো মনটোৱে মনত মনতহে মনতে মনতো মনবোৰ মনবোৰতো মনলৈ মনস্কাম মনস্তত্ত্ব মনাংসিভেত্তুং মনোহৰত মনিক মনিচ মনিচে মনিব মনিবই মনিয়ে মনিষ মনিষী মনীষা মনু মনুষ্য মনুষ্যই মনুষ্যত্বৰ মনুৰ মনে মনেৰ মনেৰে মনে মনোজ মনোনয়ন মনোনিৱেশ মনোনীত মনোবিজ্ঞানী মনোবেদনা মনোভাব মনোমতী মনোমোহা মনোযোগ মনোলোভা মনোহৰ মনোৰঞ্জনৰ মনোৰম মনোৰোগ মন্ত মন্তব্য মন্তব্যই মন্তব্যত মন্তব্যৰ মন্ত্ৰ মন্ত্ৰটি মন্ত্ৰণা মন্ত্ৰিত্ব মন্ত্ৰিত্বৰ মন্ত্ৰী মন্ত্ৰীক মন্ত্ৰীপৰিষদে মন্ত্ৰীয়ে মন্ত্ৰীসকল মন্ত্ৰীসভাৰ মন্ত্ৰীৰ মন্ত্ৰ্যালয় মন্ত্ৰ্যালয়লৈ মন্ত্ৰ্যালয়ে মন্ত্ৰ্যালয়ৰ মন্থন মন্থনৰ মন্থৰ মন্দ মন্দিৰ মন্দিৰক মন্দিৰত মন্দিৰসমূহ মন্দিৰৰ মন্দোদৰী মনৰ মপহেড মফচলীয় মফস্বললৈ মবাইল মবাইলটোৰ মমতা মমতাৰ মমবাতি মমলতদাৰ ময়া ময়ূৰ ময়ূৰভঞ্জ ময়ূৰেশ ময়ে ময়েই ময়ো ময্যদা মলতবি মলয়া মলাই মলাকৈ মলাটো মলিয়ন মলিয়াইছে মলুকলৈ মল্ মল্ল মল্লযোদ্ধা মলৱাৰ মশায় মষিমূৰ মসৃণ মস্কিল মস্কিলত মস্কৰা মহকুমাক মহকুমালৈ মহকুমাৰপৰা মহড়া মহত্ত্ব মহন্ত মহন্ততকৈ মহন্তবোৰহে মহম্মদ মহল মহলক মহলাত মহলাৰ মহলীয়া মহা মহাকাব্য মহাকায় মহাকায়সকলৰ মহাকায়েও মহাকাশ মহাকাশত মহাকাশযান মহাকাশলৈ মহাজন মহাজনীয়া মহাতপা মহাতান্ত্ৰিক মহাত্মা মহাদেউৰ মহাদেশ মহাদেশখনৰ মহাদেশৰ মহাদেৱ মহাধন মহান মহানগৰ মহানগৰৰ মহানন্দা মহানামাৰ মহাপাপ মহাপাপী মহাপুৰুষ মহাপেচ মহাপেচখানাৰ মহাবলৱণ্ত মহাবাহু মহাবিদ্যাত মহাবিদ্যালয় মহাবিদ্যালয়ৰ মহাবিদ্ৰোহৰ মহাবীৰ মহাবীৰপ্ৰসাদ মহাভাৰত মহাভাৰতৰ মহামতি মহামস্কিল মহামিত্ৰ মহামিলনক মহামুনি মহামুলীয়া মহাযান মহাযোগী মহাশয় মহাশয়ক মহাশয়ে মহাসভাত মহাসভাৰ মহাসাগৰ মহাসাগৰখনৰ মহাসাগৰৰ মহাৰজা মহাৰথী মহাৰাজ মহাৰাণীৰ মহাৰাষ্ট্ৰৰ মহাৰ্ষ্টৰ মহিমা মহিলা মহিলাই মহিলাক মহিলাকো মহিলাগৰাকী মহিলাগৰাকীয়ে মহিলায়ো মহিলাসকলকো মহিলাসকলে মহিলাসকলৰ মহিলাসমূহ মহিলাৰ মহীয়সী মহীয়া মহীৰংগ মহীৰুহ মহু মহুৱা মহে মহেন্দ্ৰ মহোদয়ে মহোৎসবলৈ মহোৎসৱ মহোৎসৱতো মহৎ মহৰ মহৰকি মহৰ্ষি মাংগলিক মাংগে মাংস মাংসই মাংসপেশী মাইকী মাইবঙত মাইল মাইলমান মাউণ্ট মাউত মাউৰত মাউৰা মাও মাওঁ মাওৰ মাক মাকক মাকগৰাকী মাকতি মাকে মাকো মাকৰ মাখ মাখনৰ মাখল মাখি মাখুন্দী মাগি মাগিবলৈ মাগিবা মাগুৰ মাগুৰী মাঘ মাঘত মাঘপৰব মাঘপৰবত মাঘপৰবলৈ মাঘপৰবৰ মাঘপৰৱৰ মাঘলৈকে মাঘৰ মাচাক মাচিয়া মাছ মাছক মাছখোৱা মাছধন্যবাদ মাছমৰীয়া মাছে মাছৰ মাছৰোকা মাজ মাজত মাজতে মাজতো মাজনিশা মাজভাগত মাজভাগলৈ মাজভাগলৈকে মাজভাগৰ মাজু মাজুলি মাজুলিৰ মাজুলী মাজুলীক মাজুলীত মাজুলীলৈ মাজুলীৰ মাজুলীৰে মাজে মাজেদি মাজেৰে মাজৰ মাজৰজন মাজৰটো মাজৰপৰা মাজৰে মাঝে মাট মাটি মাটিকঁঠাল মাটিকণ মাটিকলহৰপৰা মাটিত মাটিতে মাটিমাহ মাটিৰ মাটিৰে মাটিৰো মাঠি মাঠে মাণিক মাণ্ডুক্য মাত মাতকে মাতটো মাতটোও মাতত মাতবোৰ মাতষাৰ মাতা মাতাল মাতি মাতিছিলোঁ মাতিছে মাতিছেনে মাতিছো মাতিছোঁ মাতিব মাতিম মাতিলে মাতৃ মাতৃক মাতৃকে মাতৃগৰাকী মাতৃভাষা মাতৃভাষাই মাতৃভাষাত মাতৃভাষাৰ মাতৃভাষা মাতৃভূমি মাতৃভূমিত মাতৃভূমিৰপৰা মাতৃৰ মাতে মাতেৰে মাত্ৰ মাত্ৰও মাত্ৰকতে মাত্ৰকেই মাত্ৰা মাত্ৰাধিক মাথা মাথাটো মাথো মাথোঁ মাথোন মাদক মাদকতা মাদাৰ মাধ মাধবৰ মাধমাৰ মাধুজী মাধুৰি মাধুৰী মাধুৰ্য্য মাধ্যম মাধ্যমত মাধ্যমিক মাধ্যমেদি মাধ্যমেৰে মাধ্যমৰ মাধৰাম মাধৱ মাধৱক মাধৱদেৱ মাধৱদেৱে মাধৱদেৱৰ মাধৱাচাৰ্যই মাধৱৰ মান মানকাচৰ মানকুৰ মানকৈ মানচিত্ৰ মানচেষ্টাৰ মানটোৱে মানত মানদেশৰ মানধনৰ মাননি মাননী মাননীয় মানস মানসিক মানসিকতা মানসিকভাৱে মানসেৰে মানহঁত মানহঁতক মানহঁতে মানহঁতৰ মানাহ মানি মানিব মানিবই মানিবলৈকে মানিবা মানিবেক মানিলো মানী মানুই মানুষ মানুষেৰ মানুহ মানুহক মানুহকে মানুহকেইগৰাকী মানুহকেইজন মানুহকেইজনী মানুহখিনিক মানুহখিনিয়ে মানুহখিনিৰ মানুহখিনৰ মানুহগৰাকী মানুহঘৰ মানুহঘৰৰ মানুহজন মানুহজনক মানুহজনী মানুহজনে মানুহজনৰ মানুহটো মানুহটোক মানুহটোৰ মানুহটোৱে মানুহতো মানুহবোৰ মানুহবোৰে মানুহবোৰো মানুহবোৰৰ মানুহমুৱা মানুহলৈ মানুহসমূহ মানুহে মানুহেই মানুহেও মানুহেহে মানুহেৰে মানুহো মানুহৰ মানুহৰনো মানুহৰে মানে মানেই মান্তি মান্য মান্যতা মান্যৱন্ত মানৰ মানৱ মানৱতাবাদী মানৱীয় মানৱীয়তাৰ মানৱৰ মামনি মামলা মামাহঁতৰ মামাৰ মামৈ মাম্বা মামৰে মায়া মায়াই মায়াবিনী মায়াৰ মায়ে মাল মালচ মালঞ্চ মালতী মালবস্তু মালভোগত মালভূমি মালভোগ মালয় মালয়েছিয়া মালহ মালা মালাও মালায়ালম মালিক মালিকত মালিচ মালিতা মালিনী মালিয়ে মালে মালেশ্বৰীৰ মাষ্টৰৰো মাস মাহ মাহক মাহত মাহতে মাহতেই মাহমান মাহিন্দ্ৰী মাহীমাক মাহীয়েক মাহীয়েকে মাহীয়েকৰ মাহুত মাহে মাহেকীয়া মাহেকে মাহেকৰ মাহেন্দ্ৰযোগ মাহেলা মাহৰ মাহৰপৰা মাহ মাৰ মাৰখাই মাৰটো মাৰতে মাৰনাও মাৰবোৰ মাৰল মাৰলি মাৰা মাৰাঠা মাৰাঠী মাৰি মাৰিঅ মাৰিছিলোঁ মাৰিছে মাৰিডাল মাৰিব মাৰিবলৈ মাৰিবা মাৰিবৰ মাৰিম মাৰিলিহেঁতেন মাৰিলে মাৰিলেই মাৰিলেহি মাৰিলোঁ মাৰে মাৰেগই মাৰোঁ মাৰ্ক মাৰ্কণ্ডেয় মাৰ্কাছ মাৰ্কিন মাৰ্গ মাৰ্গকাশী মাৰ্গৰ মাৰ্চ মাৰ্চত মাৰ্চলৈ মাৰ্চৰপৰা মাৰ্জ মাৰ্জনা মাৰ্জনা মাৰ্টিন মাৰ্থা মাৰ্বল মাৰৰ মাৱ মিউজিকেল মিউনিচিপেলিটী মিক্ মিক্সাৰত মিঙ্গিমাহা মিচনেৰী মিচা মিচি মিচিং মিচিংগাঁওখনহে মিচিংগাঁৱৰ মিচিংসকলে মিচিক মিচিকিয়া মিচিকিয়াই মিচিঙক মিচিঙে মিচিঙেই মিচিঙৰ মিছন মিছলীয়া মিছা মিছাই মিছাকৈ মিছাতে মিছাতেই মিছামাছ মিছামিছি মিছি মিজো মিজোৰাম মিট মিটাৰ মিটাৰমান মিটাৰলৈকে মিঠা মিঠাই মিঠাইবোৰৰ মিঠাকৈ মিঠাতেল মিঠৈ মিডিয়াত মিডিয়াৱিকি মিত মিতিৰ মিতিৰৰ মিত্ৰতা মিত্ৰাক্ষৰ মিত্ৰৰ মিথ্যা মিনতি মিনতিলৈ মিনিটমান মিনিটৰ মিল মিলন মিলনৰ মিলা মিলাই মিলা-প্ৰীতিৰে মিলালে মিলি মিলিছে মিলিত মিলিব মিলিল মিল্টন মিশলাই মিশ্যন মিশ্যনে মিশ্যনৰ মিশ্যনৰিৰ মিশ্ৰণ মিশ্ৰাৰ মিষ্ট মিষ্ঠ মিস্ত্ৰীয়ে মিস্ত্ৰীৰ মিহলাই মিহলি মিহিকৈ মিৰি মীত মীন মীমাংসা মীমাংসাৰ মীয়া মুই মুকলি মুকলিউঃ মুকলি মুকলিকৈ মুকলিমূৰীয়া মুকুট মুকুটিটো মুকুণ্ড মুকুতা মুকুতাই মুকুতাৰ মুকুন্দ মুকুল মুক্ত মুক্তধাৰা মুক্তভাৱে মুক্তি মুক্তিযোদ্ধা মুক্তিেশ্বৰ মুক্তিৰ মুখ মুখকেইখন মুখখন মুখখনি মুখখনেৰে মুখত মুখতেই মুখপাত্ৰ মুখলৈ মুখস্থ মুখা মুখাবোৰ মুখাবোৰৰ মুখাশিল্প মুখাসমূহ মুখাৰ্জীৰ মুখাৱয়ব মুখি মুখিতা মুখিয়াল মুখিহে মুখিয়াল মুখুৰ্য্যা মুখুৰ্য্যাৰ মুখে মুখেদি মুখেৰে মুখ্য মুখ্যতঃ মুখ্যমন্ত্ৰী মুখৰ মুখৰপৰা মুখৰোচক মুগা মুগ্ধ মুগ্ধবোধ মুচি মুচ্ মুচ্কচ্ মুচৰ মুছলমান মুছলমানসকলে মুছলমানে মুছলমানৰ মুছলিম মুছলীম মুছলীয় মুঠ মুঠতে মুঠি মুঠিত মুঠেই মুঠেও মুণ্ড মুণ্ডক মুণ্ডন মুদি মুদিলে মুদীৰ মুদুলি মুদোঁ মুদ্ৰণ মুদ্ৰণযোগ্য মুদ্ৰা মুদ্ৰাক মুদ্ৰাব্যৱস্থাৰ মুধচ মুধে মুনি মুনিকৈ মুনিসকল মুনিহ মুনিহে মুনীন্দ্ৰ মুন্ধাৰ মুন্ধাৰে মুন্না মুমূৰ্ষু মুম্বাইত মুম্বাইৰ মুল মুলাকাত মুলুক মুষলধাৰ মুষ্টিমেয় মুষ্টিমেয়কেইজনৰ মুহাম্মদৰ মুহি মুহিছে মুহিব মুহূৰ্ত মুহূৰ্তকতে মুহূৰ্তত মুহূৰ্ততে মুহূৰ্তৰ মুৰকে মুৰব্বী মুৰাৰি মুৰুলিৰ মুৰে মুৰেকপালে মূৰ্খ মূৰ্খই মূৰ্খও মুৰ্গী মুৱা মুৱেই মুৱেইনে মূক মূকাভিনয় মূছকঁছ মূঢ়া মূঢ়ি মূদং মূধচ মূধচৰ মূধা মূল মূলক মূলগাভৰু মূলত মূলতঃ মূলধন মূলাঈশ্বৰে মূলাগাঁওত মূলীয়া মূলে মূলো মূল্য মূল্যতে মূল্যৱান মূল্যবৃদ্ধি মূল্যবোধ মূল্যাঙ্কন মূল্যৰ মূল্যৱান মূষিক মুহূৰ্তবোৰত মূৰ মূৰকত মূৰটো মূৰটোৰে মূৰত মূৰতে মূৰতেই মূৰমৰিবৰ মূৰলী মূৰীয়া মূৰে মূৰ্খ মূৰ্খক মূৰ্খহঁতেনো মূৰ্খামি মূৰ্খামিকে মূৰ্খালি মূৰ্ছনা মূৰ্ছা মূৰ্তি মূৰ্ধন্য মূৰৰ মৃগ মৃগপহু মৃগয়া মৃগাংগ মৃণালিনী মৃণালিনীৰ মৃণ্ময় মৃতকৰ মৃত্যু মৃত্যুও মৃত্যুতকৈ মৃত্যুদণ্ড মৃত্যুবৰণ মৃত্যুবৰ্ষ মৃত্যুমুখত মৃত্যুলৈ মৃত্যুৰ মৃত্যুৱে মৃদং মৃদু মৃৎশিল্প মেইতেই মেইনাৰ্ড মেইনৰ মেইল মেকিং মেকুৰী মেকুৰীটো মেকুৰীটোলৈকে মেকুৰীয়ে মেকুৰীৰ মেক্ৰ মেখেলা মেঘ মেঘক মেঘত মেঘাচ্ছন্ন মেঘালয়ে মেঘালয়ৰ মেঘালয়ৰপৰা মেঘে মেচিনৰ মেজ মেজখন মেজমেলৰপৰা মেজি মেজিক মেজৰ মেট মেটাৱিকি মেটাৱিকিত মেটেকা মেট্ৰ মেট্ৰিক মেডাম মেডিকেল মেণ্টেল মেণ্টৰশ্বিপ মেণ্ডেল মেণ্ডেলা মেথা মেথিউছৰ মেথীগুটি মেধি মেফি মেমচা মেমাৰি মেমেৰা মেম্বাৰ মেয়ে মেয়েৰ মেল মেলা মেলাত মেলাহিবাটিটোত মেলাৰ মেলাৰপৰা মেলি মেলিছে মেলিব মেলিবলৈ মেলিবা মেলিয়েই মেলিলে মেলিলেই মেলে মেলেঙত মেলেৰিয়া মেষ মেষদাহ মেৰা মেৰাই মেৰামত মেৰামতি মেৰামতৰ মেৰি মেৰিটেল মেৰিলিন মেৰী মেৰুত মেৰুদণ্ড মৈত মৈথিলি মৈদা মৈদাখন মৈদাত মৈদান মৈদাম মৈদামটোও মৈদাৰে মোক মোকলা মোকলাই মোকলাব মোকাবিলা মোকালালো মোকেই মোকো মোকৰ্দমা মোখোৰা মোগল মোগাল মোঙোণা মোটা মোটামুটি মোটে মোডীদেৱে মোতকৈ মোত্ মোদী মোদীয়ে মোধোৰ মোনোভাৱ মোবাইলত মোমাই মোমাইদেউৰ মোমায়ে মোল মোলে মোলৈ মোল্ডৰ মোহ মোহন মোহনদাস মোহনভোগ মোহনিদ্ৰা মোহনী মোহনীয় মোহাচ্ছন্ন মোহায় মোহাৰ মোৰ মোৰও মোৰে মোৰেই মোৰেনো মোৰো মৌখিক মৌচুমী মৌজাতো মৌজাদাৰ মৌজাদাৰস্ব মৌজাদাৰে মৌজাদাৰৰ মৌজালৈ মৌজাৰ মৌন মৌনতা মৌলিক ম্প ম্পা ম্পি ম্পী ম্পু ম্পূ ম্পে ম্পৈ ম্পো ম্পৌ ম্যাজিষ্ট্ৰেটৰ ম্যাদী ম্যানমাৰৰ ম্ল ম্লা ম্লি ম্লী ম্লু ম্লূ ম্লে ম্লৈ ম্লো ম্লৌ ম্ৰিয়মাণ মৎস্য মৰ মৰণ মৰণ মৰণদশা মৰণশীল মৰণা মৰণে মৰণোত্তৰ মৰণোত্তৰভাবে মৰণোত্তৰভাৱে মৰদলোকতো মৰম মৰমত মৰমতে মৰমলগা মৰমিয়াল মৰমে মৰমেৰে মৰমো মৰমৰ মৰমৰ মৰলী মৰসাহ মৰহি মৰা মৰাই মৰাটো মৰাণ মৰাণস্থিত মৰাতকৈ মৰাদি মৰাপাট মৰামৰি মৰাৰ মৰি মৰিগাঁও মৰিচ মৰিছিল মৰিছোঁ মৰিতেও মৰিব মৰিবই মৰিবলৈ মৰিমুজি মৰিয়াই মৰিয়াত মৰিল মৰিল মৰিলে মৰিশালীৰ মৰিষণ মৰীচিকা মৰুভূমিৰ মৰূদ্যান মৰে মৰে মৰোণত্তৰ মৰ্ত্য মৰ্মে মৰ্যাদা মৰ্য্যাদা যঁতৰ যঁতৰত যক্ষিনী যক্ষ্মা যজ্ঞ যতন যতনাই যতনে যতনেৰে যতি যতিইনো যতীন্দ্ৰনাথ যতে যত্ন যত্নত যত্নতেই যথা যথাঃ যথাত যথাবিহিত যথাসময়ত যথাসাধ্য যথেষ্ট যথেষ্টসংখ্যক যথেষ্টসৎখ্যক যথোচিত যদি যদিও যদিওবা যদিহে যদু যদুমণি যদুয়ে যদ্যপি যন্ত্ৰ যন্ত্ৰই যন্ত্ৰটো যন্ত্ৰটোক যন্ত্ৰটোৰ যন্ত্ৰটোৱে যন্ত্ৰণা যন্ত্ৰণাত যন্ত্ৰণাদায়ক যন্ত্ৰণাৰ যমজ যমদুতে যমভাবি যমুনা যমুনাৰ যমৰ যশস্যা ইয়োৰোপীয় যায় যাও যাওঁ যাওঁগৈ যাওঁতা যাওঁতে যাওঁতেই যাওঁতেও যাওঁহঁক যাওক যাওঁতে যাক যাকে যাগ যাচ যাচি যাচিছিল যাচিলোঁ যাচে যাঠি যাতনা যাতা যাতায়াত যাতায়াতৰ যাতে যাত্ৰা যাত্ৰাই যাত্ৰাও যাত্ৰাওৱালাৰ যাত্ৰাগানৰ যাত্ৰাত যাত্ৰাৰ যাত্ৰী যাত্ৰীগৰাকী যাত্ৰীসকল যাত্ৰীৰ যাত্ৰীৰে যাদু যাদুকৰ যান যাপন যাপনত যাব যাবই যাবও যাবগই যাবগৈ যাবলৈ যাবলৈহে যাবা যাবিহি যাবে যাবৰ যাম যামগৈ যামহঁক যামহি যামেমা যায় যায় যায়ো যায় যাযাবৰ যাহ যাহা যাহাৰ যাৰ যাৱ যাৱতীয় যিকি যিকেইখন যিকোনো যিখন যিখনে যিখিনি যিজন যিজনে যিটো যিটোজনে যিটোৱে যিতোৱে যিদিনা যিদৰে যিপিনেই যিবিলাক যিবিলাকক যিবোৰ যিবোৰৰ যিমত যিমান যিমানকেইটা যিমানখিনি যিমানে যিমানেই যিয়ে যিসকল যিসকলে যিহকে যিহতে যিহত্তক যিহেতু যুঁজ যুঁজত যুঁজি যুঁজিলে যুঁৱলি যুকিয়াই যুক্ত যুক্তি যুক্তিকৰ যুক্তিকৰভাৱে যুক্তিত যুক্তিপ্ৰস্থান যুক্তিয়ে যুক্তিসংগত যুক্তিৰ যুক্তিৰে যুক্তৰাষ্ট্ৰ যুক্তৰাষ্ট্ৰত যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ যুগ যুগত যুগতো যুগমীয়া যুগল যুগান্তকাৰী যুগান্তৰ যুগান্তৰলৈ যুগুত যুগ্ম যুগৰ যুটীয়া যুটীয়াভাৱে যুদ্ধ যুদ্ধক্ষেত্ৰত যুদ্ধত যুদ্ধা যুদ্ধৰ যুৰি যুৰিয়ো যুৱ যুৱক যুৱকগৰাকী যুৱকৰ যুৱতী যুৱতীগৰাকী যুৱলিৰেই যুৱাৰ যেই যেখনে যেতিয়া যেতিয়াই যেতিয়ালৈকে যেতিয়াহে যেতিয়াৰপৰা যেতেক যেন যেনও যেনি যেনে যেনেকুৱা যেনেকৈ যেনেদৰে যেবে যেবে যেমন যৈতে যোগ যোগত যোগদান যোগদানৰ যোগনিয়াৰ যোগাই যোগাত্মক যোগান যোগাব যোগাযোগ যোগাৰ যোগিনী যোগী যোগেদি যোগেদিও যোগেদিয়ে যোগেশ্বৰহৈ যোগ্য যোগ্যতাটো যোগ্যতাৰ যোগ্যতাৰেই যোগ্যৱান যোজন যোজনা যোজনাৰ যোদ্ধা যোৰ যোৰকৈ যোৰহাট যোৰহাটক যোৰহাটত যোৰহাটৰ যোৰহাতকৈ যোৰা যোৰে যোৱা যোৱাঁ যোৱাই যোৱা যোৱাও যোৱাকে যোৱাকৈ যোৱাটো যোৱাত যোৱাবিলাকৰ যোৱাহঁক যোৱাহে যোৱাৰ যৌথ যৌথভাবে যৌন যৌনগন্ধী যৌবন যৌৱন যৌৱনা যৌৱনৰ যৎপৰোনাস্তি যৱনিকা লংকাৰ লংকেশ্বৰে লউঃ ল লওঁ লওঁতা লওঁতে লওঁতেই লওক লকাই লক্ লক্ষণ লক্ষণসমূহ লক্ষণীয় লক্ষ্মী লক্ষীমপুৰ লক্ষেৰে লক্ষ্মণ লক্ষ্মণাৱতী লক্ষ্মী লক্ষ্মীনন্দন লক্ষ্মীনাথ লক্ষ্মীবিলাস লক্ষ্মীৰ লক্ষ্মীৱন্ত লক্ষ্য লক্ষ্যটো লক্ষ্যৰ লক্ষ্যৰে লখিমপুৰ লখিমপুৰলগীয়া লখিমী লগত লগততো লগতহে লগতে লগনীয়া লগলগাই লগলাগি লগলৈ লগা লগাঁৱতে লগাই লগাইছ লগাইছা লগাইছিল লগাইছিললগীয়া লগাইছিলহি লগাইহে লগাওঁ লগাত লগাদি লগাব লগায় লগালে লগাৰ লগি লগীয়া লগীয়াত লগুণ লগুণদিয়নী লগুৱা লগুৱাটো লগুৱালি লগুৱাৰ লগে লগেভাগে লগোৱা লগ্নৰ লগৰ লগৰটো লগৰটোক লগৰবোৰৰ লগৰীয়া লগৰে লঘু লঘুক্তি লঘুকৰণ লঘোন লঘোনে লঙ্কা লঙ্ঘিত লচিমীয়া লচিমীয়াই লচিমীয়াক লচিমীয়াৰ লচিমীৰ লজ্জা লজ্জাশীলা লজ্জাহৰণ লজ্জিত লটংপটং লড়ি লণ্ড লণ্ডনত লণ্ডনলৈ লণ্ডনৰ লতা লতাটি লথৌ লপা লফা লবংগৰ ল’বলৈ লবেজান লবো লভি লভিছিল লভিছে লভিবা লভিবাঁ লভিলে লমতিৰ লমহেঁ লম্ফ লম্বোদৰ লম্বোদৰসকলৰ লম্ভিছে লম্ভিব লয় লয়া ল’লে ল’লোঁ লহঁক লহকৰ লহি লহিয়াবলৈ লহেঁতেন লাই লাইক লাইগ্গা লাইচেন্স লাইছেন্সৰ লাইফ লাইব্ৰেৰীত লাইভ লাও লাওখোলাৰে লাওচে লাওটো লাওপানীক লাওপানীৰে লাকটু লাখ লাখুটি লাগ লাগক লাগতিয়াল লাগি লাগিছ লাগিছহি লাগিছা লাগিছিল লাগিছে লাগিছেনে লাগিছো লাগিছোহঁক লাগিব লাগিবও লাগিবনে লাগিবলৈ লাগিবৰ লাগিল লাগিলহেঁতেন লাগিলা লাগিলে লাগু লাগে লাগেনে লাগেনো লাগেলে লাগ্ৰেঞ্জ লাচনি লাচিত লাচিতে লাছে লাজ লাজকুৰীয়া লাজত লাজমী লাজমীয়ে লাজমীৰ লাজুকা লাজে লাজেৰে লাজৰ লাঞ্ছনা লাঞ্ছনাত লাটিমতাক লাঠি লাঠুৱাক লাড়ু লাড়ুটোৰ লাডু লাথুটি লাদে লানি লানীৰ লাভ লাভক লাভচ্ লাভছ লাভছ্ লাভত লাভৰ লাভৱান লাভৱান্বিত লাম লালকাল লালন লালসাহীন লালসাৰ লালিত লালিতা লাহ লাহকৈ লাহি লাহে লাহেকৈ লাহোৰত লাহৰী লাৰু লাৱণ্য লাৱণ্যই লিংক লিংকটোত লিংকত লিংকন লিংকৰ লিংগ লিংগসমতা লিও লিওনাৰ্ড লিক লিকচৌ লিকি লিকে লিক্চৌৰ লিখকলৈ লিখন লিখনি লিখনিসমূহ লিখনিৰে লিখনে লিখনৰ লিখা লিখাৰ লিখি লিখিছিল লিখিছিলোঁ লিখিছে লিখিছোঁ লিখিত লিখিব লিখিবলৈ লিখিম লিখিলেই লিখিলেহেঁতেন লিখে লিখোঁতা লিখোঁতে লিগিৰী লিগিৰীহঁত লিগিৰীৰ লিঙ্গ লিঙ্গৰাজ লিজেণ্ড লিনান লিপ লিপি লিপিকা লিপিবদ্ধ লিপিৰে লিপ্ত লিপ্যন্তৰ লিমিটেডৰ লিয়ে লিষ্ট লিৰ লিৰিকি লীয়া লীলা লীলাৰ লীৰ লুইত লুইতৰ লুইপা লুক লুকা লুকাই লুকাভাকু লুকি লুকুওৱাৰ লুকুমাই লুকুমাইবাসী লুকুৱাই লুকুৱাওক লুচি লুট লুটনি লুটি লুটিবলৈ লুটিয়াই লুডু লুণীয়া লুণ্ঠন লুতুৰি লুথাৰ লুপথুপ লুভীয়া লুুতুৰ লুৰলুৰিয়া লুৰি লুৰিণ লুৰিণজ্যোতি লুৰিণদাই লুৰিণে লেই লেইচকেপ লেও লেওটো লেকাম লেখ লেখক লেখকৰ লেখন লেখনী লেখা লেখাই লেখাটো লেখাপঢ়া লেখাৰ লেখাৰুৰ লেখি লেখিকা লেখিব লেখীয়া লেখেৰে লেখৰ লেগৈ লেচন লেছেৰি লেজতো লেজাৰ লেজাৰৰ লেজিছলেটিভ লেঞ্চ লেটাৰ লেটি লেঠা লেঠা লেডি লেতেৰা লেন লেনদেনৰ লেনাদেনা লেনিনকৰো লেনিয়াই লেপ লেপোৱা লেভেল লেমটেম লেম্প লেলাউটি লেশমাত্ৰ লেশমান লেহে লেহেম লেহেমকৈ লেহেমী লেৰাইট লেৰে লেৰেলা লৈংগিক লৈকে লৈছিল লৈছে লৈছোঁ লৈনো লৈয়া লোঁ লোঁচন লোক লোকক লোককৃষ্টি লোককে লোককো লোকগাথা লোকগীত লোকচক্ষুৰপৰা লোকচান লোকজনে লোকত লোকনৃত্য লোকপাল লোকপিয়ল লোকপিয়লত লোকপ্ৰিয়ল লোকবিশ্বাস লোকলৈ লোকসংগীত লোকসংগীততে লোকসংগীতসমূহৰ লোকসংগীতৰ লোকসংগীতৰো লোকসকল লোকসকলক লোকসকলে লোকসকলৰ লোকসভা লোকসভাৰ লোকসলক লোকাৰণ্য লোকে লোকেই লোকেনাথ লোকেলব লোকেলবৰ্ড লোকেশ্বৰ লোকেশ্বৰে লোকেৰ লোকো লোকৰ লোকৰপৰা লোচন লোটা লোটাটো লোটাটোৰ লোটাত লোটাসৰি লোটে লোটোকৰী লোড লোণ লোতে লোন লোপ লোভ লোভত লোভতেই লোভে লোভৰ লোমা লোমে লোলুপ লোহমেনৰ লোহাবৰ লোহি লোহিডঙৰা লোহিত লোৰ লোৰে লোৱা লোৱাকে লোৱাটো লোৱাত লোৱাদি লোৱাৰ লৌহিত্য ল্লিছ লৰক লৰদিলে লৰফৰ লৰমাৰি লৰমাৰে লৰা লৰাই লৰাইহে লৰাক লৰাকাল লৰাছোৱালীৰে লৰাটো লৰাটোক লৰাটোৰ লৰাটোৱে লৰাব লৰামতীয়া লৰালৰি লৰালৰিকৈ লৰাহঁত লৰাৰ লৰাৰজা লৰাৰে লৰি লৰিকৈ লৰিব লৰিল লৰুৱাই লৰে লৰেঞ্চ লৰ্ লৱণ শঁতাই শংকিত শংকু শংকৰ শংকৰদেৱ শংকৰদেৱে শংকৰদেৱৰ শংকৰবৰ শংকৰাচাৰ্যই শংকৰাচাৰ্য্ই শংকৰৰ শংখ শংখবাজক শইকীয়া শইকীয়াই শইকীয়াইক শইকীয়াও শইকীয়ায়ো শকত শকুন্তলা শক্তি শক্তিক শক্তিমান শক্তিশালী শক্তিৰ শক্তিৰে শকৰ শঙ্কলাদিত শঙ্কলাদিবৰ শঙ্কলে শঙ্কা শঙ্কৰ শঙ্কৰক শঙ্কৰদেৱ শঙ্কৰদেৱক শঙ্কৰদেৱে শঙ্কৰদেৱেে শঙ্কৰদেৱৰ শঙ্কৰাচাৰ্য্যৰ শঙ্কৰে শঙ্কৰৰ শঙ্খবাজক শচীৰ শতকৰা শতফুল শতফুলৰ শতবাৰ্ষিকী শতবৰ্ষ শতবৰ্ষৰ শতাংশ শতাধিক শতাব্দী শতাব্দীৰ শতিকা শতিকাজুৰি শতিকাত শতিকামানত শতিকামানতে শতিকাৰ শত্ৰু শত্ৰুক শত্ৰুৰ শদিয়া শদিয়াক শদিয়াত শদিয়াবাসীৰ শদিয়ালৈ শদিয়াৰ শনিবাৰ শনিবাৰটোলৈ শনিবাৰে শনিৰ শনিৰে শপত শপনি শবদ শব্দ শব্দও শব্দকোষ শব্দটো শব্দটোকে শব্দবোৰ শব্দসংখ্যা শব্দৰ শব্দৰে শয়ন শয়নে শয্যাগত শয্যাশায়ী শলাগ শলাগণি শলাগণী শলাদি শলিতা শল্য শষ্য শষ্যাৰ শস্ত্ৰ শস্য শহুৰ শহুৰদেউতাৰ শহুৰৰ শাওণ শাওণত শাওণৰ শাক শাকমুঠি শাক্ত শাক্তপন্থী শাকৰ শাড়ীখনত শাণিত শান্ত শান্তভাৱে শান্তা শান্তি শান্তিছায়া শান্তিনিকেতনত শান্তিনিকেতনলৈ শান্তিনিকেতনৰ শান্তিপূৰ্ণ শান্তিপ্ৰিয়া শান্তিপ্ৰিয়াক শান্তিপ্ৰিয়াৰ শান্তিবাদত শান্তিৰ শান্তিৰক্ষী শাপ শাপত শাপমোচন শাল শালত শালমাৰা শালস্তম্ভ শালি শালিকা শালিকী শালী শালৰ শাশুক শাশুৰীত শাশ্বত শাস শাসক শাসকসকলৰ শাসকীয়পক্ষৰ শাসন শাসনকালত শাসনকাৰ্য শাসনবিভাগ শাসনবিভাগক শাসনবিভাগৰ শাসনভাৰ শাসনাধীন শাসনে শাসনৰ শাসিত শাস্তি শাস্ত্ৰ শাস্ত্ৰই শাস্ত্ৰত শাস্ত্ৰীয় শাস্ত্ৰীৰ শাহটো শাহু শাহুবোৰ শাহুৱে শাৰদোৎসব শাৰীত শাৰীলৈ শাৰীৰ শাৰীৰিক শাৰীৰিকভাৱে শিকক শিকন শিকনি শিকনিত শিকলি শিকা শিকাই শিকাইছিল শিকাব শিকাবলৈ শিকাম শিকালে শিকাৰ শিকি শিকিছিল শিকিছিলোঁ শিকিব শিকিবলৈ শিকিবা শিকিয়া শিকিয়েই শিকিলে শিকিলোঁ শিকে শিকোঁ শিকোৱা শিকোৱাতো শিকোৱাৰ শিকোৱা শিক্ষক শিক্ষকক শিক্ষকগৰাকী শিক্ষকতা শিক্ষকতাৰ শিক্ষকে শিক্ষকৰ শিক্ষণ শিক্ষয়িত্ৰী শিক্ষয়িত্ৰীগৰাকী শিক্ষা শিক্ষাগত শিক্ষাগুৰু শিক্ষাত শিক্ষাদান শিক্ষানুষ্ঠান শিক্ষাবিদ শিক্ষাবিদসকলৰ শিক্ষামূলক শিক্ষাৰ শিক্ষাৰ্থী শিক্ষাৰ্থীক শিক্ষাৰ্থীসকলে শিক্ষাৰ্থীসকলৰ শিক্ষা শিক্ষিত শিখা শিঙত শিঙা শিঙ্গ শিঙ্গেই শিঙৰি শিতলী শিতান শিতানসমূহ শিতানৰ শিথিল শিথিলতা শিপা শিপাই শিপাৰে শিপিনী শিবপ্ৰসাদ শিবপ্ৰসাদে শিবপ্ৰসাদৰ শিবৰাম শিমলু শিয়াল শিয়ালে শিয়ে শিয়ৰ শিল শিলক শিলগুটি শিলঘাটৰ শিলটোৰ শিলত শিলনি শিলাইদহ শিলাইদহত শিলাইদহৰ শিলাবৃষ্টিৰ শিলিখা শিলিখাৰে শিল্প শিল্পই শিল্পকলা শিল্পকৰ্ম শিল্পী শিল্পীগৰাকীৰ শিল্পীজন শিল্পীজনৰ শিল্পীয়ে শিল্পীসকলে শিল্পীসকলৰ শিল্পীৰ শিল্পীৰূপে শিল্পৰ শিলৰ শিশু শিশুক শিশুকালতেই শিশুকে শিশুপালক শিশুপাললৈ শিশুশিল্পী শিশুসকল শিশুসকলক শিশুসকলৰৰ শিশুৰ শিশুৰাম শিশুৰামক শিশুৰামে শিশুৰামেও শিশুৰামো শিশুৰামৰ শিশুৱে শিষ্ট শিষ্য শিষ্যক শিষ্যৰ শিহৰ শিৰ শিৰণত শিৰনত শিৰশ্ছেদ শিৰাভৰণ শিৰে শিৰোধাৰ্য্য শিৰোনাম শিৰোনামৰ শিৰোমণি শিৱ শিৱক শিৱদ শিৱপ্ৰসাদ শিৱপ্ৰসাদক শিৱপ্ৰসাদে শিৱপ্ৰসাদৰ শিৱসাগৰ শিৱসাগৰত শিৱসাগৰীয়া শিৱসাগৰৰ শিৱসিংহই শিৱাজী শিৱৰাত্ৰিত শীঘ্ৰে শীত শীতকালতো শীতকালে শীতল শীতাতপ শীল শীৰে শীৰ্ষ শীৰ্ষক শীৰ্ষত শুং শুংগ শুই শুইপৰা শুকলতি শুকাই শুকান শুকাবলৈ শুকাল শুকুলা শুকুৰবাৰ শুকুৱাই শুকুৱাব শুক্ল শুক্লা শুক্ৰবাৰ শুক্ৰবাৰে শুক্ৰেশ্বৰ শুচি শুদা শুদাহাতে শুদ্ধ শুদ্ধই শুদ্ধকৈ শুদ্ধি শুধৰাই শুন শুনক শুনা শুনাইছিল শুনাইছিলনে শুনাইছে শুনাকৈ শুনাত শুনানি শুনি শুনিও শুনিছনে শুনিছিলা শুনিছিলোঁ শুনিছে শুনিছোঁ শুনিব শুনিবলৈ শুনিবা শুনিবানে শুনিয়েই শুনিলে শুনিলেই শুনিলো শুনিহে শুনে শুনো শুনোতা শুনোতে শুব শুবলৈ শুবৰ শুভ শুভকামনা শুভদৰ্শন শুভলগ্ন শুভাকাংক্ষী শুভানুধ্যায়ী শুভাশিস শুভেচ্ছা শুভ্ৰদশনা শুভ্ৰপুষ্পৰ শুভ্ৰবসনা শুভৰাত্ৰি শুশ্ৰদ্ধা শুশ্ৰূষা শুৱনি শুৱনিৰ শুৱলা শূড় শূদ্ৰ শূদ্ৰক শূদ্ৰৰ শূন্য শৃংখলা শৃংখলৰ শৃংগ শৃংগটোৰ শৃংগত শৃঙ্খলা শৃঙ্খলাবোধ শৃঙ্গ শৃতৰংগ শেঁতা শেওঁতা শেতেলি শেনটো শেলাই শেষ শেষত শেষবাৰৰ শেষলৈ শেষলৈকে শেষে শেষেই শেষেৰ শেষৰ শেষৰক্ষা শেষৰখন শেষৰটো শেষৰফালে শেহ শেহত শেহতীয়া শেহতীয়াকৈ শেহতীয়াভাৱে শেহভাগ শেহৰ শেৱা শেৱালি শৈক্ষিক শৈলনগৰী শৈলী শৈলীত শৈলীলৈ শৈলীৰ শৈল্পিক শৈশৱতে শোওঁতা শোওঁতে শোওঁতা শোক শোকত শোকবাণী শোকবাৰ্তা শোকবাৰ্তাৰ শোকে শোকৰ শোচনীয় শোণিতপুৰ শোণিতপুৰৰ শোতাৰে শোধনাগাৰ শোধবোধ শোধলে শোধাই শোভন শোভনধান শোভা শোভাবৰ্ধক শোষক শোষণ শোষণৰ শোষে শোহা শোৱক শোৱনি শোৱনে শোৱা শোৱাছালপিৰাৰ শোৱাপাটী শোৱাপাটীত শোৱাপাটীৰ শোৱাৰ শোৱে শৌচাগাৰ শৌচালয় শ্ব শ্বান্ শ্বাস শ্বাহ শ্বেইকছপীয়েৰ শ্বেতদ্বীপ শ্বেয়াৰ শ্মশানত শ্যামল শ্যামলা শ্যামা শ্ৰেষ্ঠ শ্লীপাৰ শ্লীল শ্লুইচ শ্লেষ্মা শ্লোক শ্লোকটি শ্লোভাকিয়া শ্ৰদ্ধা শ্ৰদ্ধাঞ্জলি শ্ৰদ্ধাভাজন শ্ৰদ্ধাৰ শ্ৰদ্ধাৰে শ্ৰদ্ধেয় শ্ৰম শ্ৰমতী শ্ৰমদান শ্ৰমিক শ্ৰাদ্ধ শ্ৰাব্য শ্ৰাৱণগাথা শ্ৰী শ্ৰীকৃষ্ণ শ্ৰীকৃষ্ণকান্ত শ্ৰীকৃষ্ণচন্দ্ৰ শ্ৰীকৃষ্ণৰ শ্ৰীক্ষেত্ৰ শ্ৰীচৰণ শ্ৰীনিকেতন শ্ৰীপতি শ্ৰীপ্ৰমোদচন্দ্ৰ শ্ৰীবিজয়কৃষ্ণ শ্ৰীবিষয়চন্দ্ৰ শ্ৰীভেমপুৰীয়া শ্ৰীমতী শ্ৰীমন্ত শ্ৰীমান শ্ৰীযুক্ত শ্ৰীযুত শ্ৰীল শ্ৰীলংকা শ্ৰীলংকাত শ্ৰীলংকান শ্ৰীলংকাৰ শ্ৰীলঙ্কাৰ শ্ৰীশ্ৰী শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱ শ্ৰুতি শ্ৰুতিপ্ৰস্থান শ্ৰেণী শ্ৰেণীকোঠাত শ্ৰেণীত শ্ৰেণীবিভক্ত শ্ৰেণীলৈ শ্ৰেণীলৈকে শ্ৰেণীসমূহ শ্ৰেণীসমূহৰ শ্ৰেণীৰ শ্ৰেণীৰে শ্ৰেয়াছ শ্ৰেষ্ঠ শ্ৰেষ্ঠতা শ্ৰেষ্ঠতাৰ শ্ৰোতা শ্ৰোতাই শ্ৰোতাক শ্ৰোতাসকলক শ্ৰৱণ শ্ৰৱণা শৰণ শৰণত শৰণাপন্ন শৰণাৰ্থী শৰত শৰতৰ শৰাই শৰাইঘাটৰ শৰাধ শৰাধে শৰীৰ শৰীৰটো শৰীৰটোক শৰীৰেও শৰীৰৰ শৰ্মা শৰ্মাই শৰ্মাৰ শৰ্য্যাশায়ী শৰৎ শৰৎকালত শৱটীৰ শৱটো শৱদ শৱদে ষড়যন্ত্ৰৰ ষড়্ ষষ্ঠ ষষ্ঠগৰাকী ষষ্ঠীৰ ষাঁড় ষাঠি ষাঠি ষাঠিজোপা ষাণ্মাসিক ষাৰ ষাৰি ষোড়শ ষোল ষোল্ল ষ্ট ষ্টাম ষ্টাৰ ষ্টিভ ষ্টিভেন ষ্টিলত ষ্টুডিঅ ষ্টেচন ষ্টেচনত ষ্টেচনতে ষ্টেচনলৈ ষ্টেট ষ্টেটক ষ্ট্ৰিকলেণ্ডৰ ষ্টৰৰ ষ্ঠ ষ্ণ সঁচ সঁচা সঁচাই সঁচাকৈ সঁচাকৈয়ে সঁচানে সঁচায়ে সঁচাসঁচিকৈয়ে সঁজাতী সঁজুলি সঁজুলিবোৰৰ সঁজুলিসমূহ সঁজুলিৰ সঁজূলি সঁজূলিহে সঁঠা সঁপি সঁহাৰি সংকট সংকটৰ সংকতত সংকলন সংকলনত সংকলনৰ সংকল্প সংকীৰ্তনা সংকেত সংকোচ সংকোচে সংক্ষিপ্ত সংক্ষিপ্তভাৱে সংক্ষিপ্তসংক্ৰান্তীয় সংক্ষেপ সংক্ষেপতে সংক্ৰমণ সংক্ৰান্ত সংক্ৰান্তি সংক্ৰান্তিৰ সংক্ৰান্তিৰসংখ্যকে সংক্ৰান্তীয় সংকৰদেৱে সংখ্যক সংখ্যা সংখ্যায় সংখ্যাগৰিষ্ঠ সংখ্যালঘু সংখ্যালঘুসকলৰ সংখ্যাৰ সংগ সংগঠক সংগঠন সংগঠনৰ সংগঠিত সংগতি সংগমত সংগহিত সংগাতটোৰ সংগী সংগীত সংগীতজ্ঞ সংগীতটো সংগীতপ্ৰাণ সংগীতসমূহ সংগীতসমূহক সংগীতসমূহত সংগীতসমূহৰ সংগীতা সংগীতো সংগীতৰ সংগীনি সংগীসকল সংগীসকলৰ সংগীৰে সংগোপনে সংগ্ৰম সংগ্ৰহ সংগ্ৰহক সংগ্ৰহত সংগ্ৰহালয় সংগ্ৰহালয়ো সংগ্ৰহৰ সংগ্ৰাম সংগ্ৰামত সংগ্ৰামী সংগ্ৰামেই সংগ্ৰামৰ সংগ্ৰাম সংঘই সংঘটিত সংঘবদ্ধ সংঘাত সংঘাতো সংঘৰ সংঘৰ্যলৈ সংঘৰ্ষ সংঘৰ্ষই সংঘৰ্ষত সংঘৰ্ষপীড়িত সংজ্ঞা সংবাদ সংবিধান সংবিধানখন সংবিধানত সংবিধানে সংবিধানৰ সংবেদনশীল সংমিশ্ৰণত সংযত সংযম সংযমত সংযমী সংযুক্ত সংযোগ সংযোগসমূহ সংযোগী সংযোগৰ সংযোজন সংলাপহীন সংলাপৰ সংশয় সংশোধন সংশোধনী সংশোধনীৰ সংশোধনৰ সংশ্লিষ্ট সংশ্লেষণ সংসদ সংসদকলৰ সংসদত সংসদসকলৰ সংসদীয় সংসাৰ সংসাৰত সংসাৰী সংসাৰে সংসাৰৰ সংস্কাৰ সংস্কাৰক সংস্কাৰেই সংস্কৃত সংস্কৃতকে সংস্কৃতজ্ঞ সংস্কৃতত সংস্কৃতি সংস্কৃতিক সংস্কৃতিত সংস্কৃতিয়ে সংস্কৃতিৰ সংস্কৃতিৰসকলসকলে সংস্কৰণ সংস্কৰণৰ সংস্থা সংস্থাই সংস্থান সংস্থাপিত সংস্থাৰ সংস্পৰ্শলৈ সংস্বভাৱৰ সংহত সংহতি সংহতিত সংহতিয়ে সংহতিয়েহে সংহতিলৈ সংহতিৰ সংহতিৰে সংৰক্ষণ সংৰক্ষণৰ সংৰক্ষিত সইত সউৱা সকল সকলক সকলকো সকললৈ সকলে সকলেই সকলেও সকলেহে সকলো সকলোকে সকলোত সকলোতকৈ সকলোতে সকলোপ্ৰকাৰ সকলোপ্ৰকাৰে সকলোফালে সকলোবিলাক সকলোবোৰ সকলোলৈ সকলোলৈকে সকলোৰে সকলোৰেসকলৰ সকলোৱে সকলোৱেই সকলোৱেতো সকলৰ সকলৰো সকাম সকামত সকামে সকাহ সকীয়নি সকীয়া সকীয়াই সকীয়ায় সক্ষম সক্ৰিয় সক্ৰিয়ভাৱে সকৰুণ সখি সখিৰ সখী সগৌৰৱেৰে সঘন সঘনাই সঙ্কল্প সঙ্গত সঙ্গী সঙ্গীতশিল্পী সঙ্গীতা সঙ্ঘ সঙ্ঘৰ সচিদানন্দনৰ সচিব সচিবক সচিবলৈ সচিবে সচিবৰ সচিলিম সচেতন সচেতনতা সচ্ছল সচৰাচৰ সজা সজাই সজাগতাৰ সজালে সজাৰ সজোৱা সজ্জনে সজ্জা সজ্জাবোৰ সজ্জাৰ সঞ্চাৰে সঞ্জীৱ সঞ্জীৱনী সঞ্জীৱিত সঠিক সঠিকভাৱে সঠিকভাৱে সতকাই সতত সততে সতাই সতি সতী সতীক সতীত্ব সতীদাহ সত্ সত্তা সত্ত্ব সত্ত্বে সত্ত্বেও সত্য সত্যই সত্যক সত্যজিত সত্যজিৎ সত্যতাও সত্যনাথ সত্যসন্ধা সত্যাগ্ৰহ সত্যাগ্ৰহৰ সত্যে সত্যৰ সত্ৰ সত্ৰক সত্ৰসমূহ সত্ৰাধিকাৰ সত্ৰাধিকাৰে সত্ৰাধিকাৰৰ সত্ৰৰ সতৰ্ক সতৰ্কতামূলক সতৰ্কবাণী সদনাম সদস্য সদস্যক সদস্যকে সদস্যপদ সদস্যবৃন্দ সদস্যয়েই সদস্যসকল সদস্যসকলে সদস্যসকলৰ সদস্যা সদস্যৰ সদা সদায় সদানন্দ সদায় সদায়ে সদাশিৱ সদিচ্ছা সদ্ সদ্ব্ৰাহ্মণ সদ্ভাবৰ সদ্ভাৱ সদ্ভাৱনা সদ্যোজাত সদ্ৱ্যৱহাৰ সদৰ সদৰি সনক সনা সনাতনকে সন্ততি সন্তান সন্তানক সন্তানটিৰ সন্তানৰ সন্তাষে সন্তুলন সন্তুলিত সন্তুষ্ট সন্তুষ্টিৰ সন্তোষ সন্তোষজনক সন্তোষে সন্তৰ সন্তৰ্পণ সন্তৰ্পণে সন্থা সন্থাই সন্দিকৈ সন্দেহ সন্দেহত সন্দৰ্ভত সন্ধান সন্ধানত সন্ধানী সন্ধানে সন্ধি সন্ধিক্ষণ সন্ধিয়া সন্ধ্যা সন্ধ্যাবেলা সন্ধ্যায় সন্ধ্যাসংগীত সন্ধ্যাৰ সন্নিৱিষ্ট সন্ন্যাস সন্ন্যাসী সন্মত সন্মতি সন্মতিৰে সন্মনীয় সন্মান সন্মানবোধ সন্মানবোধেৰে সন্মানসহকাৰে সন্মানিত সন্মানীয় সন্মানেৰে সন্মানৰ সন্মিলন সন্মিলনত সন্মিলিত সন্মুখ সন্মুখত সন্মুখতেই সন্মুখলৈ সন্মুখীন সন্ন্যাসী সপক্ষে সপত্নীক সপোন সপোনে সপোনৰ সপ্ত সপ্তক সপ্তকাণ্ড সপ্তদশ সপ্তম সপ্তাহ সপ্তাহমান সপ্তাহে সপ্তাহৰ সফতাৰে সফল সফলতা সফলতাৰ সফলতাৰে সবই সবল সবাকে সবাকো সবাহ সবাহত সবাহে সবাৰে সবাৰো সবিশেষ সবে সবৰ সবৰমতী সভা সভাই সভাখন সভাখনৰ সভাত সভাতে সভাপতি সভাপতিক সভাপতিত্ব সভাপতিত্বত সভাপতিয়ে সভাপতিৰ সভাৰ সভ্য সভ্যতা সভ্যতাৰ সভ্যসকলৰ সমকালিক সমকালীন সমকোণত সমগ্ৰ সমজুৱা সমতল সমতলখনত সমতলখনেদি সমতলখনৰ সমতলৰ সমতা সমতাৰ সমনীয়া সমনীয়াশূন্য সমন্ধত সমন্বয় সমন্বয়ক সমন্বয়ত সমন্বয়ৰ সমন্বিতে সমবেদনা সমভাগী সমভূমি সময় সময়কণত সময়খিনি সময়খিনিত সময়ছোৱাত সময়ছোৱা সময়ছোৱাত সময়ছোৱাতে সময়টা সময়ত সময়তহে সময়তে সময়তেই সময়নহ সময়বোৰ সময়ানুৱৰ্তিতা সময়ানুৱৰ্তী সময়ে সময়েই সময়ো সময়ৰ সময়ৰে সমল সমলটোত সমলসমূহৰ সমলেই সমলেৰে সমলৰ সমষ্টি সমষ্টিৰ সমষ্টিৰপৰা সমসাময়িক সমস্ত সমস্বৰে সমস্যা সমস্যাত সমস্যাতো সমস্যাবোৰ সমস্যায় সমস্যাসমূহ সমস্যাসমূহক সমস্যাসমূহৰ সমস্যাৰ সমাজ সমাজক সমাজখন সমাজখনত সমাজত সমাজতান্ত্ৰিক সমাজনীতি সমাজবাদক সমাজবাদী সমাজবিজ্ঞান সমাজলৈ সমাজসেৱক সমাজসেৱাই সমাজহিতৈষী সমাজিক সমাজিকতে সমাজিকে সমাজিকৰপৰা সমাজে সমাজৰ সমাজৰদ্বাৰা সমাজৰো সমাদৃত সমাদৰ সমাধা সমাধান সমাধানকল্পে সমাধানৰ সমাধি সমাধিক্ষেত্ৰ সমাধিক্ষেত্ৰখনত সমাধিক্ষেত্ৰত সমান সমানভাবে সমান্তৰালকৈ সমাপন সমাপিত সমাপ্ত সমাপ্তং সমাপ্তি সমালোচক সমালোচনা সমালোচনাৰ সমালোচিকা সমাহাৰ সমাহিত সমাহৰণ সমাৰ সমাৱেশ সমাৱেশক সমাৱেশেৰে সমাৱৰ্তনে সমাৱৰ্তনৰ সমিতি সমিতিক সমিতিখন সমিতিত সমিতিয়ে সমিতিৰ সমিতিৰদ্বাৰা সমিধান সমীচীন সমীপত সমীৰণ সমুখ সমুখত সমুখতে সমুখলৈকে সমুখৰ সমুদ্ৰ সমুদ্ৰত সমুপাগতঃ সমূলি সমূলী সমূহ সমূহক সমূহত সমূহলৈ সমূহীয়াভাৱে সমূহে সমূহো সমূহৰ সমূহৰো সমৃদ্ধ সমৃদ্ধি সমৃদ্ধিশালী সমৃদ্ধৰ সমে সম্পত্তি সম্পত্তিৰ সম্পদ সম্পদেৰে সম্পদো সম্পদৰ সম্পন্ন সম্পাদক সম্পাদকৰ সম্পাদনা সম্পাদনাৰ সম্পাদনাৰে সম্পাদিত সম্পূৰ্ণ সম্পূৰ্ণং সম্পূৰ্ণকৈ সম্পূৰ্ণভাৱে সম্পূৰ্ণৰূপে সম্প্ৰচাৰ সম্প্ৰচাৰিত সম্প্ৰদায়ক সম্প্ৰদায়তে সম্প্ৰদায়সমূহৰ সম্প্ৰদায়ৰ সম্প্ৰসাৰণ সম্প্ৰসাৰিত সম্প্ৰীতি সম্প্ৰীতিৰ সম্পৰ্ক সম্পৰ্কটো সম্পৰ্কিত সম্পৰ্কে সম্বন্ধ সম্বন্ধটো সম্বন্ধীয় সম্বন্ধে সম্বোধন সম্বোধনটো সম্বৰণ সম্বৰ্দ্ধনা সম্ভাষণ সম্ভাৰেৰে সম্ভাৰৰ সম্ভাৱনা সম্ভাৱনাই সম্ভাৱনাও সম্ভাৱনাৰ সম্ভাৱনাৰে সম্ভাৱ্য সম্ভেদ সম্ভ্ৰান্ত সম্ভৱ সম্ভৱতঃ সম্ভৱা সম্মান সম্মিলনী সম্যক সম্ৰাট সমৰ সমৰ্থ সমৰ্থক সমৰ্থন সমৰ্থনত সমৰ্থনৰ সমৰ্থিত সমৰ্পণ সযতনে সলনা সলনি সলনিত সলসলীয়াকৈ সলাই সলাব সলিল সলোৱা সশস্ত্ৰসহকাৰে সস্তা সস্তাত সস্তীয়া সস্ত্ৰীক সহকাৰী সহকাৰে সহজ সহজতে সহজভাৱে সহজে সহজেই সহধম্মিণীয়ে সহধৰা সহধৰ্মিণীৰ সহধৰ্মিনী সহধৰ্মিনীৰে সহন সহনশীলতা সহনীয়া সহমত সহমৰ্মিতা সহমৰ্মী সহযাত্ৰী সহযাত্ৰীস্বৰূপ সহযাত্ৰীৰ সহযোগ সহযোগত সহযোগিতা সহযোগিতামূলক সহযোগিতাৰ সহযোগিতাৰে সহযোগী সহস্ৰবাৰ সহস্ৰাধিক সহানুভূতি সহায় সহায়ক সহায়ত সহায়তা সহায়িকা সহালে সহাৰ সঁহাৰি সহি সহিব সহিলে সাঁকো সাঁচ সাঁচতীয়া সাঁচবঙালী সাঁচিছিলোঁ সাঁচিপাত সাঁচিপাতৰ সাঁজ সাঁতুৰি সাঁতুৰিলোঁ সাঁতোৰ সাঁতোৰা সাঁথৰ সাঁথৰপ্ৰ সাংঘাতিক সাংঘাতিকভাৱে সাংবাদিক সাংবিধানিক সাংসদ সাংস্কৃতিক সাউৎ সাকাৰ সাক্ষাৎ সাক্ষাৎৰত সাক্ষী সাক্ষৰ সাক্ষৰতা সাক্ষৰিত সাগৰ সাগৰত সাগৰতীৰত সাগৰপৃষ্ঠৰ সাগৰৰ সাজ সাজি সাজিব সাজিবলৈ সাজুহৈ সাজোন সাত সাতখন সাতখলপীয়া সাতঘৰ সাতদিন সাতভনীৰ সাতসৰী সাতাইছ সাতে সাতোটা সাতোৰা সাতৰাতি সাদিন সাদৃশ্য সাদৰ সাদৰবোৰ সাদৰি সাদৰী সাধকক সাধন সাধনত সাধনা সাধনৰ সাধাৰণ সাধাৰণতে সাধাৰণভাৱে সাধি সাধিছাঁ সাধিত সাধিব সাধু সাধুকথা সাধুকথাৰ সাধুটি সাধুত সাধুলোক সাধ্বীয়ে সাধ্য সাধ্যানুসাৰে সানি সান্ত্বনা সান্দহ সান্নিধ্য সান্নিধ্যৰে সাপ সাপ সাপক সাপটো সাপটোৰ সাপবিধ সাপবিধে সাপবিধো সাপবিধৰ সাপবেৰৰ সাপবোৰ সাপবোৰৰ সাপে সাপেক্ষে সাপো সাপ্তাহিক সাপৰ সাফল্য সাফল্যৰ সাফল সাবট সাবটমাৰি সাবটি সাবটী সাবটি সাবিত্ৰীৰ সাবে সাভাৰকাৰৰ সামগ্ৰিকভাৱে সামগ্ৰিকভাৱে সামগ্ৰী সামগ্ৰীৰ সামঞ্জস্য সামন্ত সাময়িক সাময়িকভাৱে সামাজিক সামাজিকভাৱে সামান্তাৰিক সামান্য সামান্যভাৱে সামূহিক সাম্প্ৰদায়িক সাম্প্ৰদায়িকতা সাম্পৰ্দায়িক সাম্য সাম্ৰাজ্যৰ সাম্ৰাজ্যৰো সামৰণি সামৰি সামৰিছোঁ সামৰ্থ্য সামৰ্থ্যৰে সাল সালসনিৰ সালসলনি সালসলনিত সালসলনিসমূহ সাস্কৃতিক সাহ সাহটো সাহস সাহসিকতা সাহসী সাহসৰ সাহায্য সাহায্যত সাহায্য সাহিত্য সাহিত্যক সাহিত্যকৰ্ম সাহিত্যকৰ্মই সাহিত্যকৰ্ম প্ৰমোদচন্দ্ৰ সাহিত্যকৰ্মৰ সাহিত্যখন সাহিত্যখেল সাহিত্যচাৰ্য সাহিত্যত সাহিত্যাচাৰ্য সাহিত্যানুৰাগী সাহিত্যিক সাহিত্যিককে সাহিত্যিকসকলেও সাহিত্যিকে সাহিত্যেৰ সাহিত্যৰ সাহিত্যৰথী সাহিত্যৰাজিৰ সাহিত্যৰাজীত সাহিয়াল সাহেব সাহেবও সাহেবকে সাহেবেৰ সাহেৰে সাৰ সাৰঙ্গো সাৰণিকৰণ সাৰথি সাৰদা সাৰমৰ্ম সাৰাংশ সাৰি সাৰিব সাৰিবৰ সাৰিলে সাৰিলোঁ সাৰুৱা সাৰে সাৰোঁ সাৰোগত সাৰৌপ সাৰৌপকৈ সাৰ্থক সাৰ্থকতা সাৰ্ব সাৰ্বজনিক সৰ্বজনীনকৰণ সাৰ্বভৌম সাৱধান সাৱধানবাণী সাৱধানে সিঁচ সিঁচে সিঁচৰতি সিং সিংঘলহঁত সিংঘলহঁতৰ সিংহ সিংহই সিংহক সিংহজীয়ে সিংহদুৱাৰ সিংহধ্বজ সিংহল সিংহাসন সিংহাসনত সিংহাসনৰ সিংহৰ সিও সিকটি সিকা সিকাতি সিকাষে সিখনে সিগজ সিজন সিজনতকৈ সিজনী সিজাবলৈ সিজিবে সিজু সিটো সিঠাই সিডাল সিতো সিদিনা সিদিনাৰে সিদ্ধই সিদ্ধও সিদ্ধহস্ত সিদ্ধান্ত সিদ্ধান্তসমূহ সিদ্ধাৰ্থ সিদ্ধি সিদ্ধৰ সিধৱা সিনহাৰ সিন্ধি সিন্ধু সিন্ধুৰায় সিপাৰ সিপাৰত সিপাৰলৈ সিপাৰে সিপাৰৰ সিপিঠি সিপুৰীলৈ সিফাল সিফালে সিফালেও সিফালৰ সিফালৰজন সিবিলাক সিমান সিমানখিনি সিমানে সিমানেই সিমানৰ সিমূৰ সিমূৰে সিহঁত সিহঁতঁৰ সিহঁতক সিহঁতকেইটা সিহঁতবোৰ সিহঁতে সিহঁতেতো সিহঁতেনো সিহঁতো সিহঁতৰ সিহঁতৰতো সিহে সিৰা সীতা সীতাক সীতাকুণ্ড সীতাৰামায়াৰ সীমনা সীমা সীমাত সীমানা সীমান্ত সীমান্তত সীমাবদ্ধ সীমাৰে সীমাৰেখা সীমিত সুঁচৰি সুঁচৰিব সুঁতি সুঁতিটো সুঁৱৰি সুঁৱৰিব সুঁৱৰিলা সুং সুউজ্জ্বল সুকন্যা সুকন্যায় সুকন্যাৰ সুকবি সুকীয়া সুখ সুখটো সুখত সুখী সুখে সুখেই সুখেৰ সুখেৰে সুখ্যাতি সুখৰ সুগন্ধ সুগন্ধি সুগম সুগুণ সুগ্ৰীৱ সুচল সুচলভাৱে সুচাৰুভাৱে সুচাৰুৰূপে সুজিত সুতখোৱা সুতিকা সুতিকাৰ সুতৰি সুদক্ষ সুদীৰ্ঘ সুদূৰ সুদৃঢ়ে সুদে সুদৰ্শন সুধক সুধাকণ্ঠ সুধাকণ্ঠৰ সুধাকৰ সুধাস্বৰ সুধাস্বৰৰ সুধি সুধিছ সুধিছা সুধিছিলোঁ সুধিছোঁ সুধিব সুধিবলৈ সুধিবা সুধিম সুধিলত সুধিলে সুধিলো সুধিলোঁ সুধীৰ সুধৰ্মাৰ সুনন্দা সুনাম সুনিশ্চিত সুনীতি সুনীল সুন্দ সুন্দৰ সুন্দৰকৈ সুন্দৰতাৰ সুন্দৰী সুন্দৰীয়েই সুন্দৰীৰ সুপুৰুষনে সুপ্ত সুপ্ৰতিষ্ঠিত সুপ্ৰভাত সুপ্ৰয়োগ সুপ্ৰসিদ্ধ সুপৰিচিত সুফল সুফলা সুবলৈ সুবাহু সুবিধা সুবিধাই সুবিধাজনক সুবিধাবাদী সুবিধাসমূহ সুবিধাৰ সুবৃক্ষক সুবৃহৎ সুব্যৱস্থা সুভাগী সুভাষ সুভিয়া সুমথিৰা সুমধুৰ সুমন সুমিষ্ট সুমুৱাই সুমৰি সুমৰিবলৈ সুযোগ সুযোগতে সুযোগো সুলভ সুললিত সুশিক্ষিত সুশীল সুশৃঙ্খল সুশোভিত সুশ্ৰী সুষমা সুসংগত সুস্থ সুস্থসবল সুস্থিৰ সুস্থিৰে সুস্পষ্ট সুহায়ো সুৰ সুৰকাৰ সুৰক্ষা সুৰক্ষাৰ সুৰক্ষিত সুৰটো সুৰটোৱে সুৰত সুৰতপ্ৰসঙ্গিনাং সুৰভি সুৰা সুৰাৰ সুৰীয়া সুৰুঙা সুৰুল সুৰেন্দ্ৰনাথ সুৰ্ সুৰৰ সুৱগা সুৱগাৰে সুৱদি সুৱদি সুৱলা সুৱলাকৈ সুৱলি সুৱৰ্ণ সূক্ষ্ম সূচক সূচনা সূচাইছে সূচী সূচীপত্ৰ সূচীসাধু সূতা সূতাত সূত্ৰ সূত্ৰধাৰ সূত্ৰধাৰৰ সূত্ৰপাত সূত্ৰপ্ৰস্থান সূত্ৰবোৰ সূত্ৰে সুলভ সূৰুয সূৰুযমুখে সূৰ্য সূৰ্যকুমাৰ সূৰ্যহে সূৰ্যাস্ত সূৰ্য্য সূৰ্য্যক সূৰ্য্যদেৱতাক সূৰ্য্যৰ সূৰ্যৰ সূৰ্যৱতীৰ সৃজন সৃজনমূলক সৃজনশীল সৃজনশীলতা সৃজনশীলতাৰ সৃষ্ট সৃষ্টি সৃষ্টিকৰ্তা সৃষ্টিহে সৃষ্টিৰ সৃষ্টিৰাজি সেই সেইকণত সেইকথা সেইকাৰণে সেইকাৰণেই সেইকেইখন সেইকেইটা সেইকেইদিন সেইখন সেইখনটো সেইখিনি সেইগৰাকী সেইঘৰ সেইজনা সেইজনী সেইজনে সেইজোপা সেইজোপাও সেইজোপাক সেইটো সেইটোনো সেইটোৱে সেইটোৱেই সেইটোৱো সেইদিনা সেইদিনাহে সেইদিনাৰ সেইদেখি সেইদৰে সেইফালে সেইবাবে সেইবাবেই সেইবাৰ সেইবিলাক সেইবিলাকত সেইবোৰ সেইবোৰলৈ সেইবোৰৰ সেইমৰ্মে সেইসময়ত সেইসোপা সেইহাঁহিত সেইহেন সেউজ সেউজীয়া সেও সেওঁতা সেটা সেতু সেতুখণ্ড সেন সেনগুপ্তৰ সেনাই সেনাঘটুৱাই সেনাপতি সেনাপ্ৰধান সেনাবাহিনী সেনাৰ সেন্দূৰ সেন্দূৰীয়া সেন্দূৰৰ সেবাত সেবিবে সেমেকা সেমেনা সেমেনি সেয়া সেয়াই সেয়ে সেয়েই সেয়েইহে সেয়েহে সেলোকাই সেহিসে সেৰীয়া সেৱক সেৱকক সেৱকীয়া সেৱন সেৱা সেৱাতো সেৱামূলক সেৱাৰ সেৱিবা সৈতে সৈতেও সৈনিক সৈনিকৰ সৈন্য সৈন্যৰ সৈমান সোঁ সোঁচৰ সোঁত সোঁতত সোঁতে সোঁতৰ সোঁফাল সোঁফালৰপৰা সোঁৱণশিৰি সোঁৱৰ সোঁৱৰণ সোঁৱৰণত সোঁৱৰণি সোঁৱৰণী সোঁৱৰাই সোকোতা সোকোতাৰ সোণ সোণজনী সোণটো সোণতকৈ সোণসেৰীয়া সোণা সোণাই সোণাক্ষী সোণাগিৰি সোণামুৱা সোণালী সোণাৰ সোণাৰাম সোণাৰু সোণোৱাল সোণোৱালী সোণোৱালে সোণৰ সোণৰূপ সোতোৰা সোত্ সোতৰ সোতৰখন সোতৰজন সোদৰ সোদৰৰ সোধ সোধক সোধন্ত সোধা সোধাত সোধে সোধোঁতা সোধোঁতে সোধোঁতা সোধৰাইছে সোনকাল সোনকালে সোনকালেই সোণোৱালৰ সোন্দা সোপা সোপাকে সোপায়ো সোমবাৰ সোমবাৰে সোমাই সোমাইছিলোঁ সোমাইছে সোমাব সোমায় সোমায়েই সোমাল সোমালে সোমালো সোমোৱা সোমোৱাঁ সোমোৱাৰ সোলোকাই সোৰোপোহঁত সোৱণশিৰি সোৱণশিৰিৰ সোৱাদ সৌকা সৌজন্য সৌন্দৰ্য সৌন্দৰ্য্য সৌন্দৰ্য্যই সৌন্দৰ্য্যত সৌন্দৰ্য্যতো সৌন্দৰ্য্যৰে সৌভাগ্য সৌভাগ্যগুণেই সৌভাগ্যৰ সৌভাগ্যৱতী সৌভাগ্যৱান সৌমাৰ সৌমাৰপীঠত সৌম্য সৌষ্ঠৱ সৌহাৰ্দ্যপূৰ্ণ সৌৰজগতৰ সৌৰভ সৌৱা স্কটলেণ্ড স্কটিছ স্কন্দ স্কন্ধ স্কন্ধৰ স্কাৰলেট স্কুল স্কুলত স্কুলৰ স্কুলৰে স্কেন স্কোপ স্ক্ৰীপ্ট স্তনযুগল স্তুতি স্তুপীকৃত স্তূপ স্ত্ৰী স্ত্ৰীসকলো স্ত্ৰীসুলভ স্ত্ৰীৰ স্থ স্থগিত স্থপতি স্থবিৰ স্থল স্থলকায় স্থলত স্থলতো স্থলি স্থলীত স্থান স্থানত স্থানত কেতিয়াও স্থানতকৈ স্থানতেই স্থানসমূহৰ স্থানান্তৰ স্থানীয় স্থানীয়ভাৱে স্থানৰ স্থাপত্য স্থাপন স্থাপনৰ স্থাপিত স্থায়িত্ব স্থায়িত্বক স্থায়ী স্থায়ীকৈ স্থায়ীভাৱে স্থিতি স্থিতিক স্থিৰ স্থূল স্থূলকায়সকলৰ স্নান স্নায়ুত স্নিগ্ধ স্নেক স্নেহ স্নেহপূৰ্ণ স্নেহাশিস স্নেহৰ স্পন্দন স্পষ্ট স্পষ্টকৈ স্পষ্টবাদিতা স্পষ্টবাদী স্পষ্টভাৱে স্পষ্টেখিকৈ স্পেইনী স্পেইনৰ স্পেচ স্পেছ স্পৰ্শ স্পৰ্শকাতৰ স্ফূৰ্তি স্ফূৰ্তিকে স্ব স্বকীয় স্বকীয়তা স্বকৃত স্বগতোক্তি স্বচ্ছ স্বচ্ছন্দ স্বজন স্বজাতিৰ স্বতঃস্ফূৰ্ত স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে স্বতন্ত্ৰ স্বতন্ত্ৰতা স্বত্ব স্বত্বাধিকাৰ স্বত্বাধিকাৰী স্বত্বাধিকাৰীসকলক স্বদেশ স্বদেশলৈ স্বদেশী স্বধৰ্ম স্বপ্ননে স্বপ্নভঙ্গ স্বভাৱ স্বভাৱজাত স্বভাৱৰ স্বয়ং স্বয়ংক্ৰিয় স্বয়ংবৰ স্বা স্বাক্ষৰ স্বাগতম স্বাচ্ছন্দ্য স্বাদ স্বাধীন স্বাধীনচিতীয়া স্বাধীনতা স্বাধীনতাৰ স্বাধীনভাৱে স্বাপিলে স্বাভাৱিক স্বাভাৱিকভাৱে স্বামী স্বামীক স্বামীনাৰায়ণ স্বামীয়ে স্বামীসকলৰ স্বামীহাৰা স্বামীৰ স্বামীৰে স্বায়ত্তশাসন স্বায়ত্তশাসিত স্বায়ত্ত্ব স্বায়ত্ত্বশাসন স্বায়ত্ত্বশাসিত স্বাস্থ্য স্বাস্থ্যকৰ স্বাস্থ্যজনিত স্বাস্থ্যৰ স্বাস্থ্যৱান স্বাৰ্থত স্বাৰ্থপৰক স্বাৰ্থসমূহত স্বাৱলম্বিতা স্বাৱলম্বী স্বীকাৰ স্বীকাৰোক্তি স্বীকৃত স্বীকৃতি স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত স্বীকৃতিয়ে স্বেচ্ছাসেৱক স্বেচ্ছাসেৱকক স্বেচ্ছাসেৱকৰ স্বৰ স্বৰগত স্বৰাজ স্বৰাজৰ স্বৰিতী স্বৰূপ স্বৰূপতে স্বৰূপে স্বৰ্গ স্বৰ্গখন স্বৰ্গত স্বৰ্গতো স্বৰ্গদেউ স্বৰ্গলৈ স্বৰ্গলৈকে স্বৰ্গাৰোহণ স্বৰ্গেসে স্বৰ্গৰ স্বৰ্ণ স্বৰৰ্গত স্মাৰক স্মিথ স্মৃত স্মৃতি স্মৃতিচিহ্নৰ স্মৃতিত স্মৃতিতেই স্মৃতিপ্ৰস্থান স্মৰণ স্মৰণশক্তিৰ স্মৰণীয় স্মৰি স্লেভৰ স্ৰজিছে স্ৰষ্টা সৎকথাৰ সৎকাৰ সৎকাৰাদি সৎপৰামৰ্শ সৎলোক সৰকা সৰকাৰৰ সৰকি সৰকে সৰগলৈ সৰগৰ সৰজা সৰজিলে সৰঞ্জাম সৰব সৰল সৰলতা সৰলভাগা সৰলীকৰণ সৰসৰকৈ সৰহ সৰহকাল সৰহকৈ সৰা সৰাপাতৰ সৰি সৰিয়হ সৰিয়হৰ সৰীসৃপ সৰীসৃপৰ সৰু সৰুকৈ সৰুঘৰত সৰুটো সৰুত সৰুতে সৰুতেই সৰুদৈয়া সৰুপোনাচোন সৰুবোপা সৰুবোৰ সৰুসাজে সৰুৰ সৰুৰপৰা সৰুৰে সৰুৱে সৰূপে সৰে সৰোবৰৰ সৰ্ সৰ্প সৰ্ব সৰ্বকালৰ সৰ্বগুণাকৰ সৰ্বজই সৰ্বজনীন সৰ্বজয় সৰ্বতি সৰ্বনশীয়া সৰ্বনাশ সৰ্ববৃহৎ সৰ্বভক্ষী সৰ্বভাৰতীয় সৰ্বমন্মতি সৰ্বমুঠ সৰ্বশিক্ষা সৰ্বশেষ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সৰ্বসত্তা সৰ্বসাধাৰণে সৰ্বসাধাৰণৰ সৰ্বস্বান্ত সৰ্বাংগসুন্দৰ সৰ্বাংগীণ সৰ্বাঙ্গীণ সৰ্বাধিক সৰ্বানন্দ সৰ্বেপল্লী সৰ্বেশ্বৰ সৰ্বোচ্চ সৰ্বোপৰি সৰ্বোৎকৃষ্ট সৰ্বতি সৰ্বতিকাল সৰ্বোদয় সৰ্মিধান সৱেই সৱৰে হঁক হঁত হঁতক হঁতৰ হঁহুৱালে হংকং হইছে হওঁ হওঁতে হওঁতেই হওক হকা হকী হকীৰ হকে হচ্ছে হজুৰ হজুৰৰ হজৰত হঠকাৰিতা হঠকাৰী হঠাতে হঠাৎ হতভাগা হতাশ হতাশা হতুৱাই হত্যা হত্যাকাণ্ডৰ হত্যাকাৰী হনন হনুমন্ত হবলগীয়া হবলা হবা হবে হবৰ হমবধীক হমহকঁ হয় হয়ঃ হয়কাণত হয়গ্ৰীৱমাধৱ হয়টো হয়তামোলী হয়তো হয়নে হয়ভৰ হয়হি হয়ে হয়েই হয়ো হলত হলতহে হলনে হলহি হলহেঁতেন হলি হলে হলেই হ’লেও হলো হলোঁ হস্ত হস্তক্ষেপ হস্ততাঁত হস্তাক্ষৰত হস্তান্তৰিত হস্তিনাপুৰ হস্তে হাঁ হাঁকোটা হাঁপানি হাঁহ হাঁহি হাঁহিছিল হাঁহিছে হাঁহিটো হাঁহিবলৈ হাঁহিয়াত হাঁহিয়ে হাঁহিলে হাঁহিৰ হাঁহিৰে হাঁহিৰেহে হাঁহে হাঁহো হাই হাইড্ৰেঞ্জিয়া হাইড্ৰেঞ্জিয়াচিয়া হাইতাল হাইতালেৰে হাইপাৰলিঙ্ক হাইলাকান্দি হাইস্কুলখন হাইস্কুলত হাইস্কুলৰ হাওঁ হাওদামে হাওলি হাওৰা হাক হাকিম হাকুতিয়াই হাক্ হাগ হাগত হাগিবা হাগে হাঙ্গেৰিত হাচাও হাছাও হাছাওৰ হাজত হাজাৰ হাজাৰীগাওঁ হাজাৰৰো হাজি হাজিৰ হাজিৰা হাজে হাজো হাজোত হাজোতৰপৰা হাজৰিকা হাজৰিকাই হাজৰিকাক হাজৰিকালৈ হাজৰিকাৰ হাট হাটত হাটতে হাটবাৰৰ হাটৰপৰা হাড় হাড়ত হাড়ীয়া হাড়ে হাত হাতখনি হাতত হাততে হাতপুস্তিকা হাতযোৰ হাতলৈ হাতিটো হাতী হাতীকা হাতীকো হাতীত হাতীধান হাতীমূৰীয়া হাতীৰ হাতীৰে হাতুৰী হাতুৰীৰ হাতে হাতেৰে হাতোৰা হাতৰ হাতৰপৰা হানি হানিফ হাফলং হাফলঙৰ হাবল হাবলৰ হাবি হাবিত হাবিয়াহ হাবিয়ে হাবিৰ হাভেলী হাম হামখুৰি হামফ্ৰে হামাৰ হামি হামিলোকক হায় হায়দৰাবাদ হায়ৰাণ হাল হালক হালত হালধি হালধিবাৰী হালধিবাৰীত হালধিবাৰীতেই হালধিৰ হালধী হালধীয়া হালস্ত্ৰোমৰ হালে হালোৱা হালোৱাৰ হাল্লা হালৰ হাস্যকৌতুক হাস্যাস্পদ হাহাকাৰ হাৰ হাৰম হাৰমনিয়াম হাৰাম হাৰাশাস্তি হাৰি হাৰিছনৰ হাৰিল হাৰিলে হিংসা হিংসাই হিংসাক হিংসাত্মক হিংসুক হিঃ হিঃহিঃ হিউৱেন হিকমতৰ হিঙ্গক হিচাপ হিচাপে হিচাপেই হিচাপেও হিচাপেহে হিড়িম্বা জগন্নাথ হিতাধিকাৰীৰ হিতাহিত হিতেশ হিন্দী হিন্দু হিন্দুস্তানী হিন্দুৰ হিন্দুৱেই হিবিজিবি হিম হিমজু হিমজুৱে হিমন্ত হিমাচল হিমাদ্ৰী হিয়া হিয়াঁচে হিয়াত হিয়াৰ হিলাৰীয়ে হিষ্ট হিষ্ট্ৰী হীন হীনমন্যতা হীৰা হীৰাৰ হীৰেন হুঁচৰি হুই হুকুম হুজুৰ হুদুম হুধিলে হুনলো হুন্দ্ৰী হুন্দ্ৰীতো হুন্দৰী হুপি হুপিং হুবহু হুম হুমিয়াই হুমুনীয়াহ হুল হুলস্থূল হুলস্থূলীয়া হুহঁকি হুৰকৈ হুৰমূৰ হুৰামূৰা হুৰ্ হুৱা হৃদয় হৃদয়ংগম হৃদয়ত হৃদয়ে হেঁচা হেঁচাত হেঁচাৰ হেঁচি হেঁচুকি হেঁচুকে হেঁতেন হেঁপাহ হেঁপাহক হেঁপাহত হেঁপাহেৰে হেঁপাহৰ হেইডাৰে হেকটিয়ে হেকাৰি হেক্টৰ হেঙুল হেঙুলীয়া হেঙ্গুল হেচা হাজাৰ হাজাৰতকৈ হাজাৰেক হেটটো হেড হেডেড হেতা হেতালি হেতু হেতুকে হেন হেনো হেন্দোল হেন্দোলনিৰ হেনৰী হেভাৰত হেম হেমকোষ হেমচন্দ্ৰ হেমিল্টন হেম্বেলনি হেয়াৰৰ হেলা হেলেন হেস্ত হেহোঁ হেৰ হেৰা হেৰাই হেৰাভাষা হেৰায় হেৰাল হেৰিটেজ হেৰুওৱা হেৰুৱা হেৰুৱাই হেৰুৱাই আন্ধাৰত হেৰুৱাব হেৰুৱায় হেৰুৱালো হেৰুৱাৰ হেৰোৱা হেৰৌ হৈও হৈছিল হৈছিলোঁ হৈছে হৈছেহি হৈছো হৈছোঁ হৈয়ে হৈল হৈলে হৈহে হোঁ হোঁকা হোঁপা হোকা হোকাই হোকাটো হোকাত হোজা হোজাই হোজাবিষয়ত হোটেল হোটেলত হোতা হোপা হোবে হোম হোমাৰ হোমেন হোল হোলোং হোল্ডাৰটোৰ হোষ্টলত হোষ্টেল হোষ্টেলত হোষ্টেলতে হোষ্টেললৈ হোষ্টেলৰ হোৰ হোৰোহ হোৱনি হোৱা হোৱাঁ হোৱাই হোৱাও হোৱাটো হোৱাত হোৱাতকৈ হোৱাদি হোৱাসকলে হোৱাৰ হোৱে হ্যায় হ্ৰদ হ্ৰদত হ্ৰদৰ হ্ৰাস হৰংদেৱ হৰকৰা হৰণ হৰধনু হৰমোহন হৰষিত হৰি হৰিক হৰিচৰণ হৰিণধৰা হৰিণধৰাত হৰিণধৰাবাসীয়ে হৰিণধৰাৰ হৰিণৰ হৰিদাস হৰিদ্বাৰ হৰিধ্বনি হৰিনাম হৰিনাৰ হৰিনাৰায়ণ হৰিপ্ৰিয়া হৰিপ্ৰিয়াৰ হৰিয়ে হৰিয়েই হৰিষ হৰিৰ হৰে হৰোঁতা হৰ্টেনচিয়া হৰ্ণ হৰ্ষপাল হৱে ৰং ৰংগৰামনুজে ৰংঘৰটোৰ ৰংপুৰ ৰংপুৰলৈ ৰংপুৰৰ ৰংবং ৰওঁতা ৰওঁতে ৰওক ৰকম ৰকমে ৰকমৰ ৰকেটৰ ৰকৈ ৰক্তকৰবী ৰক্তপাত ৰক্ষণশীল ৰক্ষণশীলতা ৰক্ষা ৰক্ষাৰ ৰক্ষাৰ্থে ৰখা ৰখাই ৰখাজনহে ৰখাৰ ৰখীয়া ৰগৰ ৰঘুনাথ ৰঘুমলাৰ ৰঘুৰাজপুৰৰ ৰঙত ৰঙমনে ৰঙা ৰঙাকৈ ৰঙাচন্দনৰ ৰঙাচৰণ ৰঙালী ৰঙাহৈ ৰঙিয়া ৰঙীন ৰঙীন ৰঙে ৰঙেৰে ৰঙ্গ ৰঙ্গা ৰঙ্গীয়াল ৰঙৰ ৰঙৰে ৰচক ৰচত ৰচদ ৰচদৰ ৰচনা ৰচনাকাল ৰচনাকাৰ ৰচনাতো ৰচনাসমূহ ৰচনাৰ ৰচয়িতাই ৰচয়িতাসকলে ৰচি ৰচিত ৰচিলে ৰচোঁতা ৰচোন ৰছী ৰছীডাল ৰছীৰে ৰজত ৰজনীকান্ত ৰজনীপাম ৰজা ৰজাই ৰজাক ৰজাঘৰৰ ৰজাজনৰ ৰজাদিনীয়া ৰজাফেঁটী ৰজায়ো ৰজাসকলৰ ৰজাৰ ৰজাৰপৰা ৰঞ্জী ৰঞ্জু ৰণুৱা ৰণোন্মত্তা ৰতন ৰতনক ৰতনমুণ্ডা ৰতনমুণ্ডাই ৰতনমুণ্ডাৰ ৰতনমুন্দা ৰতনলৈ ৰতনে ৰতনৰ ৰতি ৰতিকান্ত ৰত্ন ৰত্নকান্ত ৰত্নধ্বজ ৰত্নধ্বজপালে ৰত্নধৰ ৰত্নপাল ৰত্নপালৰ ৰত্নসিংহ ৰত্নাকৰ ৰত্নাকৰে ৰত্নাৱলী ৰত্নেশ্বৰ ৰথী ৰদটো ৰদিনা ৰদিনাই ৰদিনাও ৰদিনাখন ৰদিনাৰ ৰদ্বাৰা ৰন্ধন ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ ৰন্ধনৰ ৰন্ধা ৰপ্তানি ৰপৰা ৰপৰাই ৰপৰাও ৰপৰানো ৰপৰাহে ৰফা ৰফালে ৰফালৰ ৰবাচোন ৰবাত ৰবাততো ৰবাব ৰবাৰ্ট ৰবি ৰবিসুত ৰবীন্দ্ৰনাথ ৰবীন্দ্ৰনাথক ৰবীন্দ্ৰনাথে ৰবোৰ ৰবৰ ৰভা ৰভাতল ৰমক ৰমণীয়েই ৰমাকান্ত ৰমানাথ ৰমানাথক ৰমানাথে ৰমানাথৰ ৰম্যা ৰয় ৰয়চম ৰয়েছে ৰলগৈ ৰশ্মি ৰশ্মিৰ ৰশ্মিৰেখা ৰসগোল্লা ৰসাতল ৰসাতললৈ ৰসাত্মক ৰসায়ন ৰসায়নবিদ ৰসাস্বাদন ৰসেৰে ৰসোত্তীৰ্ণ ৰহইচ ৰহঘৰা ৰহণ ৰহণীয়া ৰহমানৰ ৰহস্যজনক ৰহস্যমজ় ৰহা ৰহিম ৰাং ৰাংঢালী ৰাই ৰাইজ ৰাইজক ৰাইজসকল ৰাইজহঁত ৰাইজাই ৰাইজে ৰাইজেই ৰাইজৰ ৰাইটিং ৰাইত ৰাউতকুছি ৰাও ৰাওনা ৰাওৰ ৰাক্ষস ৰাক্ষসী ৰাক্ষসৰ ৰাখক ৰাখা ৰাখাঁ ৰাখি ৰাখিছিল ৰাখিছে ৰাখিছেনে ৰাখিব ৰাখিবলৈ ৰাখিবা ৰাখিবৰ ৰাখিম ৰাখিলে ৰাখিলোঁ ৰাখে ৰাখোঁ ৰাগ ৰাগি ৰাগিণীৰ ৰাগীয়াল ৰাগৰ ৰাঘৰত ৰাঙল ৰাঙলি ৰাঙলী ৰাছিয়া ৰাছিয়াৰ ৰাজ ৰাজকীয় ৰাজকুমাৰ ৰাজকুমাৰী ৰাজকোঁৱৰ ৰাজখুৱাই ৰাজখুৱাই ৰাজখোৱাৰ ৰাজত্ব ৰাজত্বকালৰ ৰাজদেহটো ৰাজদ্বীপ ৰাজদ্ৰোহৰ ৰাজধানী ৰাজধানীৰ ৰাজন ৰাজনীতি ৰাজনীতিকসকলৰ ৰাজনীতিত ৰাজনীতিতো ৰাজনীতিবিদ ৰাজনীতিলৈ ৰাজনীতিৰ ৰাজনীতিৰপৰা ৰাজনৈতিক ৰাজনৈতিকভাৱে ৰাজপুতনাৰ ৰাজপুত্ৰ ৰাজপ্ৰাসাদ ৰাজবংশ ৰাজবংশী ৰাজবিষয়াৰ ৰাজভক্তি ৰাজভটিমা ৰাজমুকুট ৰাজশক্তিৰ ৰাজশ্ৰী ৰাজসিংহাসনত ৰাজহ ৰাজহাঁহ ৰাজহুৱা ৰাজা ৰাজাক ৰাজীৱ ৰাজীৱক ৰাজীৱে ৰাজীৱেই ৰাজীৱৰ ৰাজুবালা ৰাজুবালাটা ৰাজেন ৰাজেন্দ্ৰ ৰাজ্য ৰাজ্যখন ৰাজ্যখনত ৰাজ্যখনৰ ৰাজ্যত ৰাজ্যপাল ৰাজ্যসংঘক ৰাজ্যসভাৰ ৰাজ্যসমূহ ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজ্যিক ৰাজ্যৰ ৰাজ্যৰে ৰাজৰ্ষি ৰাঝাৰ ৰাটো ৰাটোক ৰাটোৰ ৰাণাপ্পা ৰাণী ৰাণীগঞ্জ ৰাণীৰ ৰাতটা ৰাতটাতো ৰাতি ৰাতিও ৰাতিকৈ ৰাতিত ৰাতিপুৱা ৰাতিপুৱাই ৰাতিপুৱাৰপৰা ৰাতিয়ে ৰাতিয়েই ৰাতিলৈ ৰাতিলৈকে ৰাতিহে ৰাতিৰ ৰাতীয়া ৰাতীয়াও ৰাতীয়াক ৰাতীয়াৰ ৰাধাকৃষ্ণণ ৰাধানাথ ৰান্ধনী ৰান্ধনীয়ে ৰান্ধি ৰান্ধে ৰাফেল ৰাবোৰ ৰাবোৰক ৰাবোৰে ৰাভা ৰাম ৰামকাইৰ ৰামকৃষ্ণ ৰামচৰণ ৰামজী ৰামদাসে ৰামধনু ৰামধনুৰ ৰামনুজাচাৰ্যই ৰামমোহন ৰামলোচন ৰামলোচনে ৰামলোচনৰ ৰামা ৰামানন্দ ৰামানন্দৰ ৰামানুজ ৰামানুজে ৰামানুজৰ ৰামায়ণ ৰামায়ণৰ ৰামুৱে ৰামে ৰামেশ্বৰ ৰামেশ্বৰও ৰামেশ্বৰক ৰামেশ্বৰেও ৰামেশ্বৰৰ ৰামো ৰামৰাই ৰামৰাও ৰামৰাজ্যৰ ৰামৰাম ৰায় ৰায়গৰ ৰায়চৌধুৰী ৰায়ৰ ৰায়ৰীদেৱ ৰাল ৰালি ৰালৈকে ৰাশি ৰাশিটো ৰাষ্ট্ৰ ৰাষ্ট্ৰদূত ৰাষ্ট্ৰপতি ৰাষ্ট্ৰপতিজনে ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে ৰাষ্ট্ৰপৰিচালনাৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ৰাষ্ট্ৰী ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাষ্ট্ৰৰ ৰাস ৰাসমূহ ৰাসলীলাই ৰাসায়নিক ৰাস্কিন ৰাস্তা ৰাস্তাটো ৰাস্না ৰাহি ৰাহে ৰাৰ ৰাৱ ৰাৱণ ৰাৱালৰ ৰিংটোৰ ৰিকাৰ ৰিক্ত ৰিক্সা ৰিঙিয়াই ৰিঙ্গিয়াই ৰিজালেও ৰিজাৰ্ভ ৰিণিকি ৰিপু ৰিপৰ্ট ৰিফাইন ৰিব্ ৰিবৰ ৰিহা ৰিহাৰ ৰীডম ৰীতি ৰুই ৰুকি ৰুক্মবীৰে ৰুক্মিণী ৰুক্মীণী ৰুক্মীণীক ৰুক্মীণীয়ে ৰুগীয়া ৰুগীয়াৰ ৰুচি ৰুচিনাথ ৰুচো ৰুছোধৈৰ্য্য ৰুটি ৰুণুক ৰুতুজা ৰুদাই ৰুদ্ধ ৰুদ্ধতাত ৰুদ্ৰ ৰুদ্ৰচণ্ড ৰুদ্ৰমূৰ্তিৰে ৰুদ্ৰসিংহই ৰুব ৰুবা ৰুম ৰুমত ৰুমতে ৰুমলৈ ৰুমী ৰুমৰ ৰুলছ ৰুলেট ৰুৱলি ৰূদাই ৰূদায়ে ৰূপ ৰূপক ৰূপকটোৱে ৰূপকাৰ ৰূপকে ৰূপকোঁৱৰ ৰূপজ্যোতি ৰূপটো ৰূপত ৰূপনাৰায়ণ ৰূপবান ৰূপভান ৰূপম ৰূপহ ৰূপহী ৰূপা ৰূপান্তৰ ৰূপান্তৰিত ৰূপায়ণ ৰূপায়ণৰ ৰূপে ৰূপেহে ৰূপেৰে ৰূপো ৰূপোৱালি ৰূপৰ ৰূপৰেখাটি ৰূপৰেখাৰ ৰেইনৱাটাৰৰ ৰেকেচ ৰেক্স ৰেকৰ্ড ৰেকৰ্ডিং ৰেখা ৰেগিং ৰেঙনি ৰেচমৰ ৰেট ৰেড ৰেডিঅ ৰেড্ডীৰ ৰেণু ৰেপ ৰেপৰা ৰেপৰাই ৰেপৰাও ৰেল ৰেলত ৰেলপথৰ ৰেলযাত্ৰীসকলক ৰেলৰ ৰেশ্যন ৰেষ্টুৰেণ্ট ৰেহ ৰেহাই ৰৈছিল ৰৈছে ৰোগ ৰোগজনিত ৰোগত ৰোগী ৰোগীৰ ৰোগৰ ৰোগৰপৰা ৰোচন ৰোধ ৰোধিব ৰোপণ ৰোপণত ৰোপৰা ৰোপৰাই ৰোমন্থন ৰোমাঞ্চকৰ ৰোমান ৰোল ৰোলনী ৰোৱা ৰোৱাৰ ৰোৱে ৰৌদ্ৰ ৰৌদ্ৰত ৰৌদ্ৰোজ্জ্বল ৰৌমাৰী ৱাক ৱাচিংটনৰ ৱাহৰ ৱিকি ৱিকিউক্তি ৱিকিউদ্ধৃতি ৱিকিউদ্ধৃতিত ৱিকিউদ্ধৃতিয়ে ৱিকিউদ্ধৃতিৰ ৱিকিউৎস ৱিকিউৎসত ৱিকিউৎসসমূহৰ ৱিকিউৎসৰ ৱিকিকমন্স ৱিকিডাটা ৱিকিডাটাত ৱিকিত ৱিকিতথ্য ৱিকিপত্ৰিকা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়াই ৱিকিপিডিয়াও ৱিকিপিডিয়াক ৱিকিপিডিয়াত ৱিকিপিডিয়াতকৈ ৱিকিপিডিয়ান ৱিকিপিডিয়ানৰ ৱিকিপিডিয়ায়ো ৱিকিপিডিয়ালৈ ৱিকিপিডিয়াৰ ৱিকিপ্ৰজেক্ট ৱিকিমিডিয়া ৱিকিমিডিয়াই ৱিকিমিডিয়ান ৱিকিমিডিয়ানক ৱিকিমিডিয়ানেৰে ৱিকিমিডিয়ানৰ ৱিকিমিডিয়ানৰদ্বাৰা ৱিকিমিডিয়াৰ ৱিকিযোদ্ধাসকললৈ ৱিকিসংযোগ ৱিকিসমূহৰ ৱিকিৰ ৱিধাতা ৱুমেন ৱেইটিং ৱেইলা ৱেব ৱেবছাইট ৱেবছাইটত ৱেবৰ ৱেলছ ৱেষ্ট ৱৰ্কশ্বীট 2xpl77otemdv0d4c55wmjdjfxon367b 0 137246 613627 610588 2026-06-22T07:02:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613627 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ফাৰুখ গাফ্ফাৰী | image = | alt = | caption = | native_name = فرخ غفاری | birth_name = মহম্মদ-ইব্ৰাহিম ফাৰুখ গাফ্ফাৰী | birth_date = {{birth date|1922|2|26|df=y}} | birth_place = [[তেহৰান]], [[ইৰান]] | death_date = {{death date and age|2006|12|17|1922|2|26|df=y}} | death_place = [[পেৰিছ]], [[ফ্ৰান্স]] | spouse = মাহছিদ আমিৰশাহী | years_active = ১৯৫৮–১৯৮০ | notable_works = ''শাব-এ কুজি''<br />''দা ফাল্কনেট'' | native_name_lang = Fa | other_names = | known_for = | occupation = পৰিচালক, চলচ্চিত্ৰ সমালোচক, লেখক, অভিনেতা }} '''ফাৰুখ গাফ্ফাৰী''' (জন্ম: ২৬ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯২২<ref>{{Cite web|url=https://pishkhan.com/|title=روزنامه همدلی: بازخوانی نقش فرخ غفاری در نو شدن سینمای ایران به بهانه سالروز درگذشت او؛ سی نمایی که نمک گیر فرخ است|access-date=2026-05-31|archivedate=2026-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260412032845/https://www.pishkhan.com/|deadurl=yes}}</ref> – মৃত্যু: ১৭ ডিচেম্বৰ, ২০০৬) এগৰাকী ইৰানীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, অভিনেতা, সমালোচক আৰু লেখক আছিল। ইব্ৰাহিম গোলেস্তান আৰু ফেৰেডাউন ৰাহনেমাৰ সৈতে তেওঁ ইৰানৰ নতুন ঢৌৰ চলচ্চিত্ৰ আন্দোলনৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল।<ref>{{cite book|last=Mirbakhtyar|first=Shahla|title=Iranian cinema and the Islamic revolution|year=2006|publisher=McFarland|isbn=0-7864-2285-8|pages=40}}</ref> ১৯৪৯ চনত [[ইৰান]] বাস্তান সংগ্ৰহালয়ত প্ৰথম ৰাষ্ট্ৰীয় ইৰানী চলচ্চিত্ৰ সমাজ প্ৰতিষ্ঠা কৰি আৰু প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ সপ্তাহ আয়োজন কৰি য’ত [[ইংৰাজী]] চলচ্চিত্ৰ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল, গাফ্ফাৰীয়ে ইৰানত বৈকল্পিক আৰু অনা-ব্যাৱসায়িক চলচ্চিত্ৰৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == গাফ্ফাৰীৰ জন্ম তেহৰানত হৈছিল, কিন্তু তেওঁ বেলজিয়াম আৰু ফ্ৰান্সৰ গ্ৰেনোবল বিশ্ববিদ্যালয়ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৫৮ চনত গাফ্ফাৰীয়ে ইৰানীয় চিনেমাৰ অন্যতম প্ৰথম নব্য-বাস্তৱবাদী চলচ্চিত্ৰ ''জনৌব-এ শ্বাহৰ'' (চহৰৰ দক্ষিণ অংশ) নিৰ্মাণ কৰে। শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ দৰিদ্ৰতা প্ৰদৰ্শন কৰাৰ বাবে শ্বাহৰ চৰকাৰে এই চলচ্চিত্ৰখন নিষিদ্ধ কৰিছিল। চৰকাৰে ভয় কৰিছিল যে ছোভিয়েট ইউনিয়নে ইয়াক ইৰানৰ নিম্ন শ্ৰেণীৰ দুৰ্বল অৰ্থনৈতিক অৱস্থা দেখুৱাবলৈ এক প্ৰচাৰ সঁজুলি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব।<ref>{{cite video |people= Nader Takmil Homayoun |date= 2007 |title=L'Iran: une révolution cinématographique|medium=DVD |language=English, French, Persian |trans-title= Iran, A Cinematographic Revolution |publisher=Arte and Avenue B Productions|time= 12:50–14:32}}</ref> ১৯৬৩ চনত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গধুৰভাৱে সম্পাদিত সংস্কৰণ ''ৰেঘাবত দৰ শ্বাহৰ'' (নগৰীয়া প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা) নামেৰে অৱশেষত মুক্তি দিয়া হয়। ১৯৬৪ চনত তেওঁ তেওঁৰ পৰৱৰ্তী চলচ্চিত্ৰ ''শব-এ কুজি'' (কুঁজা মানুহজনৰ ৰাতি) প্ৰযোজনা আৰু পৰিচালনা কৰে। এহাজাৰ আৰু এনিশাৰ কাহিনীৰ ওপৰত আধাৰিত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ পটভূমি প্ৰথমতে খলিফা হাৰুণ অল-ৰছিদৰ সময়ৰ আছিল, কিন্তু চেন্সৰৰ আপত্তিৰ বাবে ইয়াক সমসাময়িক সময়লৈ সলনি কৰা হয়। ''শব-এ কুজি'' হৈছে চোৰাং ব্যৱসায়ীসকলৰ ওপৰত নিৰ্মিত এটা ব্লেক কমেডী, যিসকলে তেওঁলোকৰ দুৱাৰমুখত পৰি থকা এজন মৃত কুঁজা মানুহৰ মৃতদেহ লুকুৱাবলৈ চেষ্টা কৰে। এই চলচ্চিত্ৰখনত গাফ্ফাৰী আৰু মহম্মদ-আলি কেশাভাৰ্জে অভিনয় কৰিছিল, যিটো কেশাভাৰ্জৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ আছিল।<ref>{{cite book|last=Riz̤ā Ṣadr|first=Ḥamīd|title=Iranian cinema: a political history|year=2006|publisher=I. B. Tauris|isbn=1-84511-147-8|pages=125}}</ref> গাফ্ফাৰীয়ে এই সময়ছোৱাত নেচনেল ইৰানীয় টেলিভিছনৰ বাবে কাম কৰিছিল। ১৯৭৫ চনত গাফ্ফাৰীয়ে পাৰভিজ ছাইয়াড আৰু শাহনাজ তেহৰাণী অভিনীত তেওঁৰ শেষ চলচ্চিত্ৰ ''জানবুৰাক'' (দা ৰানিং কেনন) মুক্তি দিয়ে। ১৯৭৯ চনত ইৰানীয় বিপ্লৱৰ সূচনা হোৱাৰ লগে লগে গাফ্ফাৰী পেৰিছলৈ যায়, য’ত তেওঁ পজিটিফ পত্ৰিকাৰ চলচ্চিত্ৰ সমালোচক হিচাপে কাম কৰে। ২০০৬ চনত মৃত্যুৰ সময়লৈকে তেওঁ পেৰিছত নিৰ্বাসিত জীৱন কটায়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.ghaffaris.com/ ghaffaris.com] - Ancestral/family website *{{IMDb name|0315469}} *[http://www.ghaffaris.com/ His ancestral website] *[https://www.iranicaonline.org/articles/gaffari-farrok Farrok Gaffari entry] on ''[[Encyclopedia Iranica]] Online'' [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ সমালোচক]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] [[শ্ৰেণী:অভিনেতা]] q1jp159f5l9pkv0fuy7n0iehngqxe7s 0 137260 613654 610343 2026-06-22T08:54:32Z Dipankar Das 36094 613654 wikitext text/x-wiki {{Db-u2}} == আদৰণি বাৰ্তা == মোৰ ৱিকিপিডিয়া আলোচনা পৃষ্ঠালৈ আপোনাক আদৰণি জনাইছোঁ। মোৰ সাহিত্য, গৱেষণা বা সামাজিক কৰ্মৰাজিৰ সম্পৰ্কীয় যিকোনো গঠনমূলক দিহা-পৰামৰ্শ বা আলোচনাৰ বাবে আপোনালোকে তলত নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰি বাৰ্তা এৰিব পাৰে। ধন্যবাদ। --[[সদস্য:গোবিন্দ সৎনামী|গোবিন্দ সৎনামী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:গোবিন্দ সৎনামী|বাৰ্তা]]) 12:11, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) e0fij1c8eu8o739huv2qif0va10xb5c 0 137355 613470 611728 2026-06-21T15:44:07Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613470 wikitext text/x-wiki [[File:Diplopedia Logo.png|alt=|thumb|ডিপ্ল’পিডিয়াৰ প্ৰতীক]] ডিপ্ল’পিডিয়া,<ref name="ForeignServiceGuide-Apr2015">{{cite web|author1=Family Liaison Office|title=A Guide to the Foreign Service|url=https://2009-2017.state.gov/documents/organization/101170.pdf|accessdate=21 April 2015}}</ref> যাক আমেৰিকাৰ বিদেশ বিভাগৰ বিশ্বকোষ বুলি দাবী কৰা হয়, ৰাষ্ট্ৰৰ অভ্যন্তৰীণ [[ইণ্ট্ৰানেট]]ত চলি থকা এটা [[ৱিকি]], যাক “অপেননেট’’ বুলি কোৱা হয়। ইয়াত কূটনীতি, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্ক, আৰু ৰাষ্ট্ৰ বিভাগৰ ট্ৰেডক্ৰাফ্টৰ সৈতে জড়িত তথ্যৰ এক অনন্য সংগ্ৰহ আছে। এই ৱিকিটো ৰাজ্যিক ইণ্ট্ৰানেটৰ প্ৰৱেশৰদ্বাৰা ঘৰুৱা আৰু বিদেশৰ আমেৰিকাৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা সংস্থাসমূহে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। [[ইণ্টেলিংক-ইউ]] নেটৱৰ্কক প্ৰতিফলিত, কেৱল পঢ়িব পৰা আৰ্কাইভ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা আমেৰিকাৰ চোৰাংচোৱা সম্প্ৰদায় আৰু অন্যান্য ৰাষ্ট্ৰীয়-নিৰাপত্তা সম্পৰ্কীয় সংস্থাসমূহৰ বাবেও উপলভ্য। দুয়োটা ছাইটকে চৰকাৰে স্পৰ্শকাতৰ যদিও অশ্ৰেণীভুক্ত বুলি ৰেটিং দিছে। দুয়োটা নেটৱৰ্কৰ ৱিকি জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি নহয়। ডিপ্ল’পিডিয়া হৈছে ৰাজ্য বিভাগৰ ভিতৰত তথ্য সম্পদ ব্যৱস্থাপনা ব্যুৰোত অৱস্থিত [[অফিচ অৱ ইডিপ্লমেচি]] (eDip)ৰ এটা প্ৰকল্প। ডিপ্ল’পিডিয়াই মিডিয়াউইকি ব্যৱহাৰ কৰে, যিটো ৱিকিপিডিয়া মুক্ত বিষয়-বস্তু বিশ্বকোষ প্ৰকল্পই ব্যৱহাৰ কৰা একেটাই চফ্টৱেৰ।<ref name="WM2006">{{Cite conference |first=Robert 'Chris' |last=Bronk |title=Diplopedia: Application of the Wiki Model for Collaborative Drafting in Foreign Affairs |book-title=Proceedings of Wikimania 2006 - The Second International Wikimedia Conference |type=Abstract |publisher=Wikimedia Foundation |place=Cambridge, Massachusetts |date=2006-08-01 |url=http://wikimania2006.wikimedia.org/wiki/Proceedings:CB1}}</ref> ==সৃষ্টি আৰু ব্যৱহাৰ== ২০০৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত<ref name="state.gov">{{cite web|url=https://www.state.gov/m/irm/c23840.htm#diplopedia |title=Major Programs of the Office of eDiplomacy |accessdate=2008-02-02 |publisher=U.S. Department of State |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080111184403/http://www.state.gov/m/irm/c23840.htm#diplopedia |archivedate=2008-01-11 |url-status=dead }}</ref> ৱিকিমেনিয়া ২০০৬ অনুষ্ঠিত হোৱাৰ পিছত এই প্ৰকল্পটো আৰম্ভ কৰা হয়।<ref name="WM2006" /> ট্ৰেন্সফৰ্মেচনেল ডিপ্লমেচিৰ ধাৰণাটোৰ ভিতৰত প্ৰাক্তন সচিব কণ্ডোলিজা ৰাইছে সৃষ্টি কৰা বৃহত্তৰ প্ৰচেষ্টাৰ অংশ হিচাপে এই কাৰ্যসূচী আৰম্ভ হৈছিল। সেই পৰিকল্পনাৰ অধীনত কৰ্মীসকলে ৱেব ২.০ প্ৰযুক্তি যেনে ৱিকি, ব্লগ, সম্প্ৰদায় আৰু ভাৰ্চুৱেল কৰ্ম পৰিৱেশ ব্যৱহাৰ কৰি কম প্ৰতিনিধিত্ব কৰা অঞ্চলসমূহক কূটনীতি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite conference |first1=Chris |last1=Bronk |first2=Tiffany |last2=Smith |title=Diplopedia Imagined: Building State's Diplomacy Wiki |book-title=Proceedings of the 2010 International Symposium on Collaborative Technologies and Systems (draft) |year=2010 |url=http://www.bakerinstitute.org/publications/TSPP-pub-BronkSmithDiplopediaDraft-051810.pdf |format=PDF |archive-url=https://web.archive.org/web/20100520020415/http://www.bakerinstitute.org/publications/TSPP-pub-BronkSmithDiplopediaDraft-051810.pdf |archive-date=2010-05-20}}</ref> এই কাৰ্যসূচী সচিব [[হিলাৰী ক্লিণ্টন]]ৰ কূটনৈতিক স্মাৰ্ট শক্তিৰ দৃষ্টিভংগীৰ অধীনত চলি থাকিল, যিয়ে ৱেব, [[ব্লগ]] আৰু ৱিকি অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ নতুন মাধ্যমৰ ওপৰতো যেনে [[টুইটাৰ]], [[ফেচবুক]] আৰু [[ইউটিউব]]কে ধৰি বাণিজ্যিক অনলাইন মাধ্যম বিতৰণৰ সৈতে সংগতি ৰাখি বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.rialtas.net/blog/2009/03/24/hillary-clinton-e-diplomat-embraces-new-media/ |title=Hillary Clinton, e-diplomat, embraces new media |last=Lee |first=Matthew |publisher=AP on realtas.net |accessdate=2009-06-21 |archive-date=May 26, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090526011345/http://www.rialtas.net/blog/2009/03/24/hillary-clinton-e-diplomat-embraces-new-media/ |url-status=dead |archivedate=2009-05-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090526011345/http://www.rialtas.net/blog/2009/03/24/hillary-clinton-e-diplomat-embraces-new-media/ |deadurl=yes }}</ref> ২০০৮ চনৰ ৱিকিমেনিয়াত ইডিপ্লমেচিয়ে ২০০৮ চনৰ জুলাই মাহৰ ৱিকিৰ অৱস্থা প্ৰকাশ কৰে। "ডিপ্ল'পিডিয়া: আমেৰিকাৰ বিদেশ বিভাগৰ ৱিকি সংস্কৃতি" শীৰ্ষক উপস্থাপনত সামগ্ৰিক ডিপ্ল’পিডিয়া প্ৰকল্পটোৱে ৪,৪০০ তকৈ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ সংযোজন কৰিছিল, ১০০০ পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে সম্পাদনা কৰিছে আৰু ইয়াৰ ৬৫০,০০০ পৃষ্ঠা দৰ্শন হৈছে।<ref name="Wikimania2008">{{cite conference |first=Eric |last=Johnson |title=Diplopedia: Wiki Culture in the U.S. Department of State |conference=Wikimania 2008 |place=Alexandria, Egypt |date=2008-07-19 |url=https://archive.org/details/wikimania2008_Diplopedia-Wiki-Culture-in-the-U.S.-Department-of-State |type=Video}}</ref> ২০০৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ডিপ্ল’পিডিয়া [[ৱায়াৰ্ড]] আলোচনীয়ে "বুছ বছৰৰ শ্ৰেষ্ঠ চৰকাৰী টেক" হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা ২৭টা অনলাইন প্ৰযুক্তিৰ ভিতৰত আছিল।<ref name='Wired 2009-01'>{{cite news |first=Nicholas |last=Thompson |title=The Best Government Tech of the Bush Years |date=2009-01-27 |work=Wired |url=http://blog.wired.com/business/2009/01/the-best-techno.html |accessdate=2009-02-05}}</ref> ২০১০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে ২০০০ তকৈ অধিক অৱদানকাৰীৰদ্বাৰা ৱিকিটো ১০,০০০টা প্ৰবন্ধলৈ বৃদ্ধি পায়।<ref name="DipNote-Jan2010">{{cite web |url=http://blogs.state.gov/index.php/site/entry/diplopedia_articles |title=Diplopedia Celebrates 10,000 Articles |last1=Licciardi |first1=Tiffany Smith |last2=Green |first2=Linda G. |publisher=DipNote (U.S. Dept of State Official Blog)|accessdate=2010-02-05}}</ref> ৱিকিমেনিয়া ২০১২ত প্ৰকাশ পোৱা অনুসৰি ডিপ্ল’পিডিয়াই ৫,০০০ সম্পাদক আৰু ১৬,৩০০ প্ৰবন্ধ অতিক্ৰম কৰে।<ref name="DipNote-July2012">{{cite web |url=http://blogs.state.gov/index.php/site/entry/tech_state_wiki_gov |title=Tech@State Hosts Wiki.Gov Conference |last1=Bronk |first1=Chris |last2=Lydens |first2=Anne |publisher=DipNote (U.S. Dept of State Official Blog)|accessdate=2012-07-20}}</ref> ২০২০ চনত ডিপ্ল'পিডিয়াই ৮৯,০০০ পঞ্জীয়নভুক্ত ব্যৱহাৰকাৰী আৰু ৩০,৯০০ৰো অধিক প্ৰবন্ধ লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Watts |first=Bob |date=2020-01-27 |title=Diplopedia and other Federal Government Wikis |url=https://econterms.net/innovation/images/9/96/Powerpedia-10th-bday-Diplopedia-final.pdf |work=[[U.S. Department of State]] |access-date=2026-03-13 |archivedate=2026-02-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260215025518/https://econterms.net/innovation/images/9/96/Powerpedia-10th-bday-Diplopedia-final.pdf |deadurl=yes }}</ref> ==বিষয়== ডিপ্ল’পিডিয়াৰ বিষয়-বস্তুৰ উদাহৰণ হ’ল ডেস্ক বিষয়া, বৈদেশিক সেৱা বিষয়া যিয়ে কোনো বিশেষ দেশৰ ইন-হাউছ বিশেষজ্ঞ আৰু গ’-টু বিষয়া হিচাপে কাম কৰা তথ্যৰ বিস্তৃত সংগ্ৰহ। ডেস্ক বিষয়াসকলে প্ৰতি দুবছৰৰ মূৰে মূৰে নিজৰ পদৰপৰা ঘূৰি ফুৰে আৰু প্ৰায়ে তেওঁলোকৰ নতুন চাকৰিৰ পৰিসৰ জানিবলৈ লিড টাইম কম। ডিপ্ল’পিডিয়াই ডেস্ক অফিচাৰৰ হাতপুথি প্ৰদান কৰে, বিভাগৰ জাৰ্গনৰ কি বনাব লাগে, সিদ্ধান্তৰ বাবে কাগজ এখন কেনেকৈ লৈ যাব লাগে, বা নতুন ৰাষ্ট্ৰদূতক চেনেটৰ নিশ্চিতকৰণ আৰু তেওঁৰ মিছনত নিযুক্তিৰ জটিলতাৰ মাজেৰে কেনেকৈ নেভিগেট কৰিব লাগে তাৰপৰা আৰম্ভ কৰি সকলো বিষয়ৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। চল্লিছটা ব্ৰিফিং পৰ্টেলে বিভাগৰ কৰ্মচাৰীসকলক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থনৈতিক বিষয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজনীতিৰ কাৰ্যসূচীসমূহৰ তথ্য বিচাৰি উলিওৱা আৰু অৱদান আগবঢ়োৱাত সহায় কৰে’ শেহতীয়াকৈ সংযোজন কৰা সামগ্ৰীসমূহ বৈদেশিক নীতি বিশেষজ্ঞসকলৰ তথ্য ভাগ-বতৰা আৰু সংগ্ৰহ কৰাৰ বাবে এক কৰ্মক্ষেত্ৰৰ অংশ যিয়ে বিভাগটোৰ এটা ডাঙৰ বিশ্বব্যাপী সমস্যাৰ সৈতে মোকাবিলা কৰাৰ প্ৰচেষ্টাক সমৰ্থন কৰে, যিয়ে অৰ্থনৈতিক, ৰাজনৈতিক, মানৱ অধিকাৰ আৰু জনসংখ্যাৰ চিন্তাক সামৰি লয়।<ref name="DipNote-Jan2010" /> ==সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰথা== ৱিকিয়ে ইমানেই নমনীয়তা প্ৰদান কৰে যে সমগ্ৰ সম্প্ৰদায়ৰ কেইবাটাও কাৰ্যালয়ে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰি দৈনন্দিন কাৰ্য্যকলাপ আৰু অনুষ্ঠানৰ জ্ঞান ৰক্ষা আৰু হস্তান্তৰ কৰি আছে। ইয়াক পঢ়াৰ সুবিধা থকা যিকোনো ব্যক্তিয়ে ডিপ্ল’পিডিয়াৰ সৈতে পঞ্জীয়ন আৰু একাউণ্ট লাভ কৰাৰ পাছত প্ৰবন্ধ সৃষ্টি আৰু সম্পাদনা কৰাৰ অনুমতি আছে (কোনো বেনামী সম্পাদনাৰ অনুমতি নাই)। যিহেতু ডিপ্ল’পিডিয়া বিভাগৰ বিভিন্ন দৃষ্টিভংগী প্ৰকাশৰ মঞ্চ হিচাপে লোৱা হৈছে, গতিকে ডিপ্ল’পিডিয়াই বিশুদ্ধ নিৰপেক্ষ দৃষ্টিভংগী নীতি বলবৎ নকৰে। বৰঞ্চ অংশগ্ৰহণ কৰা কাৰ্যালয় আৰু ব্যক্তিসকলৰ বাবে দৃষ্টিভংগীৰ আৰোপ কৰা হয়, এই আশাত যে এক ঐকমত্যৰ দৃষ্টিভংগীৰ উন্মেষ ঘটিব। প্ৰবন্ধত যিবোৰ অৱস্থান বা মতামতসমূহে আগ্ৰহৰ সংশ্লিষ্ট সম্প্ৰদায়ৰ ঐকমত্যক ন্যায্যভাৱে প্ৰতিনিধিত্ব নকৰে, সেইবোৰ লেখক, কাৰ্যালয় বা সংস্থাৰ সৈতে স্পষ্টভাৱে চিহ্নিত কৰিব লাগে যাৰ মতামতক ই প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name='EPA 2007'>{{Cite conference |first=Eric M. |last=Johnson |title=Diplopedia: Knowledge sharing through an enterprise wiki at the U.S. Department of State |conference=EPA Environmental Information Symposium |publisher=U.S. Environmental Protection Agency |date=2007-11-14 |url=http://www.epa.gov/oei/symposium/2007/johnson.pdf |format=PDF |archive-url=https://web.archive.org/web/20121026092947/http://www.epa.gov/oei/symposium/2007/johnson.pdf |archive-date=2012-10-26}}</ref> কূটনীতিৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ আৰু সংক্ষিপ্ত শব্দৰ এক অনন্য শ্ৰেণীবিভাজন আছে (চৰকাৰত ব্যাপক)। প্ৰতিটোকে শ্ৰেণী:সংক্ষিপ্তকৰণত ৰখা হৈছে আৰু বেছিভাগেই সংক্ষিপ্তকৰণে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বিষয়টোৰ ওপৰত প্ৰবন্ধসমূহলৈ আঙুলিয়াই দিয়ে। তথ্যক কূটনীতিবিদ আৰু সাধাৰণ লোকৰ বাবে একেদৰেই চিনাকি শ্ৰেণী যেনে বিদেশৰ মিছন, কাৰ্যালয়, তথ্য প্ৰযুক্তি আৰু নিৰাপত্তা আদি শ্ৰেণী অনুসৰিও গোট কৰা হয়।<ref name='EPA 2007' /> কূটনীতিত অভ্যন্তৰীণ, প্ৰশাসনিক আগ্ৰহৰ টোকা আৰু বস্তুসমূহকে ধৰি অবিশ্ববিজ্ঞানসন্মত বিষয়-বস্তুও আছে। ==ইণ্টেলিপিডিয়া== [[ৱিকিপিডিয়া]]ৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক [[জিম্মী ৱেল্‌ছ]]ৰ কংগ্ৰেছৰ সাক্ষ্যই<ref>[http://hsgac.senate.gov/public/_files/121107Wales.pdf Wales Senate Testimony regarding "E-Government 2.0: Improving Innovation, Collaboration, and Access"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927220123/http://hsgac.senate.gov/public/_files/121107Wales.pdf |date=September 27, 2011 }} Page 3,5</ref> উলম্ব আৰু অনুভূমিক তথ্য বিনিময়ৰ মাজৰ পাৰ্থক্য লক্ষ্য কৰিছে আৰু ইয়াৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে দুয়োটা ই-চৰকাৰৰ সফল প্ৰচেষ্টা হ'ব পাৰে। ইণ্টেলিপিডিয়া হৈছে সংস্থাসমূহৰ মাজত অনুভূমিকভাৱে তথ্য ভাগ-বতৰা কৰাৰ এক উৎকৃষ্ট উদাহৰণ, আৰু ডিপ্ল’পিডিয়াই ৰাজ্য বিভাগৰ আমোলাতন্ত্ৰৰ ভিতৰত তথ্য ভাগ-বতৰা কৰাত একেধৰণৰ সফলতা লাভ কৰিছে। দুয়োটা ৱিকিত বিবৃতিসমূহে প্ৰাসংগিক তথ্যসমূহ উপযুক্তভাৱে ক্ৰছ পোষ্টিং কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সমল]] [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] fhkh1m9se5cz8qnpftqs9xrj5gw6m6w 0 137461 613488 613188 2026-06-21T17:24:58Z JyotiPN 22102 /* বঁটা লাভ */ link (edited with [[User:ProveIt_GT|ProveIt]]) 613488 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বৰ্ষা দেশপাণ্ডে | image = Varsha Deshpande during Strategic Convening on Gender Equity in Wikimedia Communities at IIC, Delhi.jpg | alt = | caption = <small>দিল্লীৰ ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেচনেল চেণ্টাৰত ২০২৬ চনৰ জুন মাহত অনুষ্ঠিত ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ লিংগ সমতা বিষয়ক কৌশলগত সন্মিলনৰ এগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীৰূপে বৰ্ষা দেশপাণ্ডে</small> | birth_name = | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} --> | birth_place = সতাৰা, [[পুণে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = ভাৰতীয় {{flagicon|IND}} | other_names = | known_for = প্ৰতিষ্ঠাপক - দলিত মহিলা বিকাশ মণ্ডল | occupation = অধিবক্তা, সমাজকৰ্মী }} '''বৰ্ষা দেশপাণ্ডে''' ({{lang-en|Varsha Deshpande}}) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ এগৰাকী বিশিষ্ট অধিবক্তা আৰু তৃণমূল পৰ্যায়ৰ সমাজ কৰ্মী। ৩৫ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি তেওঁ লিংগ সমতা ন্যায়, প্ৰজনন অধিকাৰ আৰু মহিলা ভ্ৰুণহত্যা নিৰ্মূল আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দি আহিছে। ২০২৫ চনৰ জুলাই মাহত ব্যক্তিগত শাখাত সন্মানীয় ''ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জনসংখ্যা বঁটা'' (United Nations Populatuon award) লাভ কৰা <ref>The Hindu https://www.thehindu.com Varsha Deshpande honoured with 2025 U.N. Population Award ... </ref>তেওঁ তৃতীয়গৰাকী ভাৰতীয়; তেওঁৰ আগতে ১৯৮৩ চনত [[ভাৰত| ভাৰতৰ]] প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী| ইন্দিৰা গান্ধীয়ে]] আৰু ১৯৯২ চনত প্ৰখ্যাত উদ্যোগপতি জে.আৰ.ডি. টাটাই এই বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>https://india.un.org Indian activist wins UN Population Award </ref> ==সামাজিক কাম== ===দলিত মহিলা বিকাশ মণ্ডল আৰু লেহ লড়কী অভিযান=== ১৯৯০ চনত বৰ্ষাই দলিত মহিলা বিকাশ মণ্ডল (DMVM) প্ৰতিষ্ঠা কৰে; [[পুণে|পুণেৰ]] সতাৰাস্থিত এই সংস্থাটো ভাৰতৰ গাঁও অঞ্চলৰ আৰ্থ-সামাজিকভাৱে পিছপৰা প্ৰান্তীয় মহিলাসকলৰ অধিকাৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত। ডি এম ভি এমৰ জৰিয়তে দেশপাণ্ডেই সামগ্ৰিক সামাজিক সংস্কাৰৰ লক্ষ্যৰে বিভিন্ন পদক্ষেপ গঢ়ি তুলিছে:-<ref>https://thebetterindia.com/women/varsha-deshpande-wins-un-population-award-decoy-operations-in-beed-maharashtra-saraswati-sudam-munde-female-foeticide-womens-rights-10505104 </ref> *লেহ লড়কী অভিযান (এল এল এ): ২০০৪ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে আৰম্ভ কৰা এই অভিযানৰ মূল লক্ষ্য হৈছে সেই জিলাসমূহ, য’ত শিশুৰ লিংগ অনুপাত আংশকা কৰিবলগীয়াকৈ কম। এই পদক্ষেপে "মহিলা নহয়, বৈষম্য শেষ কৰক; ছোৱালী নহয়, যৌতুক শেষ কৰক" এই শক্তিশালী মূলমন্ত্ৰৰে কন্যা সন্তানক সুৰক্ষা দিয়াৰ বাবে কাম কৰে। <ref>https://indiantelevisionacademy.com/gr8-womens-achievers/varsha-deshpande/#:~:text=As%20an%20Advocate%2C%20she%20has,' </ref> *তৃণমূল পৰ্যায়ৰ পদক্ষেপ: ডি এম ভি এম-এ জীৱিকা আৰু শৈক্ষিক কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰিছে; ইয়াৰ ভিতৰত আছে ‘জুংকা ভকৰি কেন্দ্ৰ’ (পৰিত্যক্ত মহিলাৰদ্বাৰা পৰিচালিত খাদ্য কেন্দ্ৰ) আৰু ‘সমতা যুৱ জাগৰ’ (কিশোৰ-কিশোৰীসকলক বাল্যবিবাহ আৰু যৌতুকৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিবলৈ প্ৰশিক্ষণ দিয়াৰ এক কাৰ্যসূচী)। *আইনী সাহায্য আৰু পৰামৰ্শ: ঘৰুৱা নিৰ্যাতন আৰু লিংগভিত্তিক হিংসাৰ বলি হোৱা লোকসকলক বিস্তৃত পৰামৰ্শ আৰু আইনী সাহায্য প্ৰদান কৰা। ===মহিলা ভ্ৰুণ হত্যাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া=== অবৈধ চিকিৎসা ব্যৱসায় বা দালালী উদঙাই দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত নিৰ্ভীক স্থিতি আৰু প্ৰত্যক্ষ পন্থা গ্ৰহণৰ পদক্ষেপে সামাজিক কামত বৰ্ষা দেশপাণ্ডেক আনতকৈ পৃথক কৰি তুলিছে। মহিলা ভ্ৰুণহত্যাৰ দৰে বৈষম্যমূলক পদ্ধতিৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ স্বাস্থ্যসেৱা খণ্ডৰ বিভিন্ন আইনী আৰু পদ্ধতিগত সুৰুঙাক তেওঁ পদ্ধতিগতভাৱে প্ৰত্যাহ্বান জনায়: *প্ৰতাৰণা বিৰোধী গোপন অভিযান : বৰ্ষাই সমগ্ৰ ভাৰতত ৫৬ টা আণ্ডাৰকাভাৰ অপাৰেচনৰ নেতৃত্ব দিছে, য’ত গৰ্ভৱতী মহিলাসকলে গোপনে স্বেচ্ছাই অনিয়ন্ত্ৰিত চিকিৎসা কেন্দ্ৰসমূহ ভ্ৰমণ কৰি প্ৰসৱৰ পূৰ্বে নিষিদ্ধ লিঙ্গ নিৰ্ণয় পৰীক্ষাৰ অনুৰোধ জনাইছিল। *গৰ্ভধাৰণৰ পূৰ্বে আৰু প্ৰসৱৰ পূৰ্বে নিদান কৌশল (Pre-conception and Pre-natal Diagnostic Techniques বা চমুকৈ পিচিপিএনডিটি) আইন, ১৯৯৪ ৰূপায়ণ: এই আণ্ডাৰকাভাৰ অপাৰেচনৰ জৰিয়তে সংগ্ৰহ কৰা প্ৰমাণে আইন উলংঘা কৰা ক্লিনিকসমূহ বন্ধ কৰি দিয়া আৰু অনৈতিক কাৰ্য্যৰ সৈতে জড়িত চিকিৎসকসকলক দোষী সাব্যস্ত কৰাত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই আইনখন ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ অগ্ৰণী ভূমিকা পালন কৰিছিল। *নীতি আৰু গাঁথনিগত প্ৰভাৱ: ব্যৱহাৰিক পৰ্যায়ত বিস্তৃত অভিজ্ঞতাৰে তেওঁ কেইবাটাও ৰাজ্যিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বিধিগত সংস্থাৰ মূল সদস্য হিচাপে কাম কৰে আৰু তৃণমূল পৰ্যায়ৰ বাস্তৱতা আৰু আইনী ৰূপায়ণৰ মাজত সেতু নিৰ্মাণ কৰে।<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolhapur/maha-activist-varsha-deshpande-becomes-third-indian-to-get-un-populations-award/articleshow/122394630.cms#:~:text=She%20was%20conferred%20the%20award,women's%20rights%20and%20gender%20justice.&text=Kolhapur%3A%20Varsha%20Deshpande%20of%20Satara,prestigious%20United%20Nations%20Populations%20Award </ref> ==বঁটা লাভ == ১৯৮১ চনৰ পৰা প্ৰতি বছৰে জনসংখ্যা আৰু উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত অসাধাৰণ অৱদান আগবঢ়োৱা ব্যক্তিসকলক সন্মান জনাই ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জনসংখ্যা বঁটা প্ৰদান কমিটিয়ে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চেক্ৰেটেৰী-জেনেৰেলৰ লগ হৈ ৰাষ্ট্ৰসংঘ জনসংখ্যা বঁটা প্ৰদান কৰি আহিছে।<ref>{{cite web | url=https://www.unfpa.org/united-nations-population-award | title=United Nations Population Award | accessdate=21 June 2026}}</ref> ২০২৫ চনৰ জুলাই মাহত বৰ্ষা দেশপাণ্ডেই ব্যক্তিগত শাখাত এই সন্মানীয় ‘ৰাষ্ট্ৰসংঘ জনসংখ্যা বঁটা’ লাভ কৰে।<ref>https://indianexpress.com/article/cities/pune/un-population-award-varsha-deshpande-gender-equality-10121581/#:~:text=%E2%80%9CI%20sincerely%20hope%20this%20recognition,is%20both%20humbling%20and%20inspiring. </ref> বৰ্ষাৰ এই প্ৰাপ্তিয়ে সতী গাঁও আৰু ৱাৰ্ধা জিলাক বৈশ্বিক মানচিত্ৰত উজলাই তোলাই নহয় স্থানীয় আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়তো ই এক অত্যন্ত গৌৰৱৰ ক্ষণ ৰূপে পৰিগণিত হৈছিল। বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানত বৰ্ষাই কয়, {{Quote|''পক্ষপাতিত্বমূলক লিংক নিৰ্বাচন আৰু ক্ৰমাৎ হ্ৰাস পাবলৈ ধৰা লিংগ অনুপাতক সমতালৈ আনিবলৈ কৰা মোৰ প্ৰয়াসৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে সন্মানীয় ‘ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জনসংখ্যা বঁটা’ লাভ কৰি মই গভীৰভাৱে সন্মানিত হৈছো। এই বঁটা কেৱল ব্যক্তিগত প্ৰশংসা নহয়, বৰঞ্চ ই অৰ্থপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন আৰু সবলীকৰণৰ বাবে সম্প্ৰদায়সমূহৰ সৈতে জড়িত হোৱা অগণন ব্যক্তি আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ সামূহিক কামৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাপূৰ্বক স্বীকৃতি।'' <ref>https://india.unfpa.org/en/news/varsha-deshpande-receives-2025-un-population-award-championing-gender-equality-india#:~:text=Deshpande%20said%3A%20 </ref>}} ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সমাজকৰ্মী]] 385w8r85psih0djvor8m651kejzyn6m 613512 613488 2026-06-21T18:51:08Z JyotiPN 22102 613512 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বৰ্ষা দেশপাণ্ডে | image = Varsha Deshpande during Strategic Convening on Gender Equity in Wikimedia Communities at IIC, Delhi.jpg | alt = | caption = <small>দিল্লীৰ ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেচনেল চেণ্টাৰত ২০২৬ চনৰ জুন মাহত অনুষ্ঠিত ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ লিংগ সমতা বিষয়ক কৌশলগত সন্মিলনৰ এগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীৰূপে বৰ্ষা দেশপাণ্ডে</small> | birth_name = | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} --> | birth_place = সতাৰা, [[পুণে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = ভাৰতীয় {{flagicon|IND}} | other_names = | known_for = প্ৰতিষ্ঠাপক - দলিত মহিলা বিকাশ মণ্ডল | occupation = অধিবক্তা, সমাজকৰ্মী }} '''বৰ্ষা দেশপাণ্ডে''' ({{lang-en|Varsha Deshpande}}) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ এগৰাকী বিশিষ্ট অধিবক্তা আৰু তৃণমূল পৰ্যায়ৰ সমাজ কৰ্মী। ৩৫ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি তেওঁ লিংগ সমতা ন্যায়, প্ৰজনন অধিকাৰ আৰু মহিলা ভ্ৰুণহত্যা নিৰ্মূল আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দি আহিছে। ২০২৫ চনৰ জুলাই মাহত ব্যক্তিগত শাখাত সন্মানীয় ''ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জনসংখ্যা বঁটা'' (United Nations Populatuon award) লাভ কৰা <ref>The Hindu https://www.thehindu.com Varsha Deshpande honoured with 2025 U.N. Population Award ... </ref>তেওঁ তৃতীয়গৰাকী ভাৰতীয়; তেওঁৰ আগতে ১৯৮৩ চনত [[ভাৰত| ভাৰতৰ]] প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী| ইন্দিৰা গান্ধীয়ে]] আৰু ১৯৯২ চনত প্ৰখ্যাত উদ্যোগপতি জে.আৰ.ডি. টাটাই এই বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>https://india.un.org Indian activist wins UN Population Award </ref> ==জন্ম আৰু পৰিয়াল== ==সামাজিক কাম== ===দলিত মহিলা বিকাশ মণ্ডল আৰু লেহ লড়কী অভিযান=== ১৯৯০ চনত বৰ্ষাই দলিত মহিলা বিকাশ মণ্ডল (DMVM) প্ৰতিষ্ঠা কৰে; [[পুণে|পুণেৰ]] সতাৰাস্থিত এই সংস্থাটো ভাৰতৰ গাঁও অঞ্চলৰ আৰ্থ-সামাজিকভাৱে পিছপৰা প্ৰান্তীয় মহিলাসকলৰ অধিকাৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত। ডি এম ভি এমৰ জৰিয়তে দেশপাণ্ডেই সামগ্ৰিক সামাজিক সংস্কাৰৰ লক্ষ্যৰে বিভিন্ন পদক্ষেপ গঢ়ি তুলিছে:-<ref>https://thebetterindia.com/women/varsha-deshpande-wins-un-population-award-decoy-operations-in-beed-maharashtra-saraswati-sudam-munde-female-foeticide-womens-rights-10505104 </ref> *লেহ লড়কী অভিযান (এল এল এ): ২০০৪ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে আৰম্ভ কৰা এই অভিযানৰ মূল লক্ষ্য হৈছে সেই জিলাসমূহ, য’ত শিশুৰ লিংগ অনুপাত আংশকা কৰিবলগীয়াকৈ কম। এই পদক্ষেপে "মহিলা নহয়, বৈষম্য শেষ কৰক; ছোৱালী নহয়, যৌতুক শেষ কৰক" এই শক্তিশালী মূলমন্ত্ৰৰে কন্যা সন্তানক সুৰক্ষা দিয়াৰ বাবে কাম কৰে। <ref>https://indiantelevisionacademy.com/gr8-womens-achievers/varsha-deshpande/#:~:text=As%20an%20Advocate%2C%20she%20has,' </ref> *তৃণমূল পৰ্যায়ৰ পদক্ষেপ: ডি এম ভি এম-এ জীৱিকা আৰু শৈক্ষিক কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰিছে; ইয়াৰ ভিতৰত আছে ‘জুংকা ভকৰি কেন্দ্ৰ’ (পৰিত্যক্ত মহিলাৰদ্বাৰা পৰিচালিত খাদ্য কেন্দ্ৰ) আৰু ‘সমতা যুৱ জাগৰ’ (কিশোৰ-কিশোৰীসকলক বাল্যবিবাহ আৰু যৌতুকৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিবলৈ প্ৰশিক্ষণ দিয়াৰ এক কাৰ্যসূচী)। *আইনী সাহায্য আৰু পৰামৰ্শ: ঘৰুৱা নিৰ্যাতন আৰু লিংগভিত্তিক হিংসাৰ বলি হোৱা লোকসকলক বিস্তৃত পৰামৰ্শ আৰু আইনী সাহায্য প্ৰদান কৰা। ===মহিলা ভ্ৰুণ হত্যাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া=== অবৈধ চিকিৎসা ব্যৱসায় বা দালালী উদঙাই দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত নিৰ্ভীক স্থিতি আৰু প্ৰত্যক্ষ পন্থা গ্ৰহণৰ পদক্ষেপে সামাজিক কামত বৰ্ষা দেশপাণ্ডেক আনতকৈ পৃথক কৰি তুলিছে। মহিলা ভ্ৰুণহত্যাৰ দৰে বৈষম্যমূলক পদ্ধতিৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ স্বাস্থ্যসেৱা খণ্ডৰ বিভিন্ন আইনী আৰু পদ্ধতিগত সুৰুঙাক তেওঁ পদ্ধতিগতভাৱে প্ৰত্যাহ্বান জনায়: *প্ৰতাৰণা বিৰোধী গোপন অভিযান : বৰ্ষাই সমগ্ৰ ভাৰতত ৫৬ টা আণ্ডাৰকাভাৰ অপাৰেচনৰ নেতৃত্ব দিছে, য’ত গৰ্ভৱতী মহিলাসকলে গোপনে স্বেচ্ছাই অনিয়ন্ত্ৰিত চিকিৎসা কেন্দ্ৰসমূহ ভ্ৰমণ কৰি প্ৰসৱৰ পূৰ্বে নিষিদ্ধ লিঙ্গ নিৰ্ণয় পৰীক্ষাৰ অনুৰোধ জনাইছিল। *গৰ্ভধাৰণৰ পূৰ্বে আৰু প্ৰসৱৰ পূৰ্বে নিদান কৌশল (Pre-conception and Pre-natal Diagnostic Techniques বা চমুকৈ পিচিপিএনডিটি) আইন, ১৯৯৪ ৰূপায়ণ: এই আণ্ডাৰকাভাৰ অপাৰেচনৰ জৰিয়তে সংগ্ৰহ কৰা প্ৰমাণে আইন উলংঘা কৰা ক্লিনিকসমূহ বন্ধ কৰি দিয়া আৰু অনৈতিক কাৰ্য্যৰ সৈতে জড়িত চিকিৎসকসকলক দোষী সাব্যস্ত কৰাত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই আইনখন ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ অগ্ৰণী ভূমিকা পালন কৰিছিল। *নীতি আৰু গাঁথনিগত প্ৰভাৱ: ব্যৱহাৰিক পৰ্যায়ত বিস্তৃত অভিজ্ঞতাৰে তেওঁ কেইবাটাও ৰাজ্যিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বিধিগত সংস্থাৰ মূল সদস্য হিচাপে কাম কৰে আৰু তৃণমূল পৰ্যায়ৰ বাস্তৱতা আৰু আইনী ৰূপায়ণৰ মাজত সেতু নিৰ্মাণ কৰে।<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolhapur/maha-activist-varsha-deshpande-becomes-third-indian-to-get-un-populations-award/articleshow/122394630.cms#:~:text=She%20was%20conferred%20the%20award,women's%20rights%20and%20gender%20justice.&text=Kolhapur%3A%20Varsha%20Deshpande%20of%20Satara,prestigious%20United%20Nations%20Populations%20Award </ref> ==বঁটা লাভ == ১৯৮১ চনৰ পৰা প্ৰতি বছৰে জনসংখ্যা আৰু উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত অসাধাৰণ অৱদান আগবঢ়োৱা ব্যক্তিসকলক সন্মান জনাই ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জনসংখ্যা বঁটা প্ৰদান কমিটিয়ে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চেক্ৰেটেৰী-জেনেৰেলৰ লগ হৈ ৰাষ্ট্ৰসংঘ জনসংখ্যা বঁটা প্ৰদান কৰি আহিছে।<ref>{{cite web | url=https://www.unfpa.org/united-nations-population-award | title=United Nations Population Award | accessdate=21 June 2026}}</ref> ২০২৫ চনৰ জুলাই মাহত বৰ্ষা দেশপাণ্ডেই ব্যক্তিগত শাখাত এই সন্মানীয় ‘ৰাষ্ট্ৰসংঘ জনসংখ্যা বঁটা’ লাভ কৰে।<ref>https://indianexpress.com/article/cities/pune/un-population-award-varsha-deshpande-gender-equality-10121581/#:~:text=%E2%80%9CI%20sincerely%20hope%20this%20recognition,is%20both%20humbling%20and%20inspiring. </ref> বৰ্ষাৰ এই প্ৰাপ্তিয়ে সতী গাঁও আৰু ৱাৰ্ধা জিলাক বৈশ্বিক মানচিত্ৰত উজলাই তোলাই নহয় স্থানীয় আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়তো ই এক অত্যন্ত গৌৰৱৰ ক্ষণ ৰূপে পৰিগণিত হৈছিল। বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানত বৰ্ষাই কয়, {{Quote|''পক্ষপাতিত্বমূলক লিংক নিৰ্বাচন আৰু ক্ৰমাৎ হ্ৰাস পাবলৈ ধৰা লিংগ অনুপাতক সমতালৈ আনিবলৈ কৰা মোৰ প্ৰয়াসৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে সন্মানীয় ‘ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জনসংখ্যা বঁটা’ লাভ কৰি মই গভীৰভাৱে সন্মানিত হৈছো। এই বঁটা কেৱল ব্যক্তিগত প্ৰশংসা নহয়, বৰঞ্চ ই অৰ্থপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন আৰু সবলীকৰণৰ বাবে সম্প্ৰদায়সমূহৰ সৈতে জড়িত হোৱা অগণন ব্যক্তি আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ সামূহিক কামৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাপূৰ্বক স্বীকৃতি।'' <ref>https://india.unfpa.org/en/news/varsha-deshpande-receives-2025-un-population-award-championing-gender-equality-india#:~:text=Deshpande%20said%3A%20 </ref>}} ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সমাজকৰ্মী]] pdoy3j7a5ng4aby30skwc4t6fpxdjld 0 137466 613550 612969 2026-06-21T22:30:04Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613550 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}} {{Short description|তেলেগু চিনেমা আৰু টেলিভিছনৰ বাৰ্ষিক বঁটা (১৯৬৪–২০১৬)}} {{Infobox award |name = নন্দী বঁটা |current_awards = ২০১৬ চনৰ নন্দী বঁটা |image = NandiAwards.jpg |caption = |awarded_for = চিনেমাৰ কৃতিত্বত উৎকৃষ্টতা বাবে <br /> তেলেগু চিনেমা<br />তেলেগু নাট্যমঞ্চ<br /> তেলেগু দূৰদৰ্শন |presenter = অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ চলচ্চিত্ৰ, টেলিভিছন আৰু নাট্য উন্নয়ন নিগম<ref>{{cite news|url=http://www.ragalahari.com/news/3238/government-announces-nandi-awards-committee-members.aspx|title=Government announces Nandi Awards committee members|publisher=Ragalahari.com|date=23 December 2007|access-date=13 October 2012|archive-date=4 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120304014909/http://www.ragalahari.com/news/3238/government-announces-nandi-awards-committee-members.aspx|url-status=dead|archivedate=4 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120304014909/http://www.ragalahari.com/news/3238/government-announces-nandi-awards-committee-members.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name="auto">{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/nandi-awards-2012-and-2013-rajamouli-ilayaraja-samantha-and-prabhas-emerge-winners-4549659/|title=Nandi Awards 2012 and 2013: Rajamouli, Ilayaraja, Samantha and Prabhas emerge winners|date=1 March 2017}}</ref> |sponsor = [[অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ চৰকাৰ]] |country = ভাৰত |website = {{URL|https://www.apsftvtdc.in/nandi-awards.html|apsftvtdc.in/nandi-awards}} |status=সক্ৰিয় |established=১৯৬৪ |firstawarded=১৯৬৪ |lastawarded=২০১৬ }} '''নন্দী বঁটা ({{lang-en|Nandi Award}})'''হৈছে অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ চৰকাৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা এক বাৰ্ষিক বঁটা, যাৰ উদ্দেশ্য হৈছে তেলেগু চিনেমা, নাট্যমঞ্চ আৰু দূৰদৰ্শন ক্ষেত্ৰৰ উৎকৃষ্টতাক, লগতে ভাৰতীয় চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা জীৱনজোৰা সাধনাৰ স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা। তেলেগু সমাজৰ এক সাংস্কৃতিক আৰু ঐতিহাসিক প্ৰতীক হিচাপে পৰিচিত লেপাক্ষিত থকা হিন্দু ধৰ্মৰ পৱিত্ৰ ষাঁড় নন্দীৰ একশিলা ভাস্কৰ্যৰ নামেৰে এই বঁটাৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। নন্দী বঁটাক চাৰিটা স্তৰত ভাগ কৰা হৈছিল: স্বৰ্ণম (সোণ), ৰাজতম (ৰূপ), কামস্যাম (ব্ৰঞ্জ), আৰু ৰাগী (তাম)। চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন বঁটাৰ উপৰি তেলেগু থিয়েটাৰত সামাজিক, পৌৰাণিক আৰু কাব্যিক নাটকৰ অসাধাৰণ অৱদানক সন্মান জনাই চৰকাৰে নন্দী নাটকোৎসৱ বঁটাও প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite news|last=Kavirayani|first=Suresh|date=13 October 2012|title=2011 Nandi Awards winners list|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/2011-Nandi-Awards-winners-list/articleshow/16797289.cms|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130627090518/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-13/news-interviews/34430644_1_sri-rama-rajyam-dookudu-jai-bolo-telangana|archive-date=27 June 2013|access-date=13 October 2012|work=[[The Times of India]]|agency=TNN}}</ref><ref>{{cite news|date=11 November 2010|title=ETV, SVBC, DD sweep Nandi awards|url=http://www.hindu.com/2010/11/11/stories/2010111158730400.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130530134847/http://www.hindu.com/2010/11/11/stories/2010111158730400.htm|archive-date=30 May 2013|access-date=13 October 2012|work=[[The Hindu]]}}</ref> == ইতিহাস == ১৯৬৪ চনৰপৰা অন্ধ্ৰ প্ৰদেশত তেলেগু ভাষাত নিৰ্মিত শ্ৰেষ্ঠ ছবিক স্বীকৃতি আৰু প্ৰশংসাৰ বাবে অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ চৰকাৰে নন্দী চলচ্চিত্ৰ বঁটাৰ দায়িত্ব দিছিল। চলচ্চিত্ৰ বঁটাৰ উদ্দেশ্য হৈছে সাংস্কৃতিক, শৈক্ষিক, আৰু সামাজিক প্ৰাসংগিকতা বহন কৰা উচ্চ কাৰিকৰী উৎকৰ্ষ আৰু নান্দনিক মূল্যবোধৰ সৈতে তেলেগু ভাষাত ছবি নিৰ্মাণক উৎসাহিত কৰা আৰু লগতে জাতিটোৰ সংহতি আৰু ঐক্যক প্ৰসাৰ কৰা। প্ৰতি বছৰে বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল আৰু উগাদী, তেলেগু নৱবৰ্ষৰদিনা ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানত প্ৰদান কৰা হৈছিল। চৰকাৰে নন্দী বঁটা প্ৰদানৰ সৈতে জড়িত কাৰ্য্যকলাপটো চলচ্চিত্ৰ টেলিভিছন আৰু থিয়েটাৰ উন্নয়ন নিগমলৈ হস্তান্তৰ কৰিছিল। ১৯৯৮ চনৰপৰা তেওঁলোকৰদ্বাৰা এই বঁটা প্ৰদানৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি, ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবি, শিশু ছবি, তথ্যচিত্ৰ, শিক্ষামূলক ছবি, আৰু তেলেগু ভাষাত তেলেগু চিনেমাৰ ওপৰত তেলেগু চিনেমাৰ কিতাপ/লেখাৰ শাখাত শ্ৰেষ্ঠ ছবি, প্ৰযোজক, পৰিচালক, শিল্পী, আৰু কাৰিকৰী বিদ্যাবিদৰ বাবে বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। সাধাৰণতে পদক, প্ৰশংসাৰ প্ৰমাণ-পত্ৰৰ উপৰি সোণালী নন্দি, ৰূপালী নন্দী, ব্ৰঞ্জৰ নন্দী, আৰু তামৰ নন্দীৰ ৰূপত বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=http://ipr.ap.nic.in/New_Links/Film.pdf|title=నంది అవార్డు విజేతల పరంపర (1964–2008)|trans-title=A series of Nandi Award Winners (1964–2008)|publisher=[[Andhra Pradesh (magazine)|Information & Public Relations of Andhra Pradesh]]|access-date=21 August 2020|language=Telugu}}</ref> == নিৰ্বাচনৰ মাপকাঠী == প্ৰতি বছৰে অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ চৰকাৰৰদ্বাৰা নিযুক্ত ৰাজ্যিক পেনেলে বিজয়ী প্ৰৱেশ পত্ৰ নিৰ্বাচন কৰে আৰু ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰীয়ে বঁটা প্ৰদান কৰে। নিয়মৰ এখন নথিত প্ৰতি বছৰে নিয়মৰ তালিকা দাখিল কৰা হৈছিল। যোগ্যতাৰ মাপকাঠীত বহুতো দফা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ছবিখন আৰু বিশেষকৈ প্ৰতিযোগিতাত প্ৰৱেশ কৰা বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবিসমূহ অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ আৰু তেলেংগানাত নিৰ্মাণ কৰা উচিত বুলি প্ৰত্যক্ষ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু বিদেশী সত্তাৰ সৈতে জড়িত সহ-প্ৰডাকচনৰ ক্ষেত্ৰত ছবিখনে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ যিমান চৰ্ত পূৰণ কৰিব লাগে সিমানেই চৰ্ত আছিল।<ref>{{cite news|date=12 November 2006|title=Front Page: Nandi awards for 2005 announced|url=http://www.hindu.com/2006/11/12/stories/2006111217510100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20061203043043/http://www.hindu.com/2006/11/12/stories/2006111217510100.htm|url-status=dead|archive-date=3 December 2006|work=[[The Hindu]]|access-date=13 October 2012}}</ref> জুৰীৰ বিবেচনাৰ বাবে যোগ্য হ’বলৈ হ’লে ১ জানুৱাৰীৰপৰা ৩১ ডিচেম্বৰৰ ভিতৰত চেণ্ট্ৰেল ব’ৰ্ড অৱ ফিল্ম চাৰ্টিফিকেশ্যনৰদ্বাৰা প্ৰমাণিত হ’ব লাগিছিল। কোনখন ছবি বিবেচনাৰ বাবে বাছনি কৰা হয় আৰু শেষত কোনখন ছবিয়ে বঁটা লাভ কৰে তাৰ ওপৰত চৰকাৰৰ প্ৰভাৱ নাছিল। কিন্তু কঠোৰ মাপকাঠী আছিল যিয়ে কোনো ছবি জুৰী পেনেলৰ বিবেচনাৰ বাবে যোগ্য নে নহয় সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল।<ref>{{cite news|date=17 June 2004|title=Andhra Pradesh / Hyderabad News: Nandi Natakotsavam from June 19|url=http://www.hindu.com/2004/06/17/stories/2004061713090300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20040804010734/http://www.hindu.com/2004/06/17/stories/2004061713090300.htm|url-status=dead|archive-date=4 August 2004|work=[[The Hindu]]|access-date=13 October 2012|archivedate=4 August 2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040804010734/http://www.hindu.com/2004/06/17/stories/2004061713090300.htm|deadurl=yes}}</ref> 83sbbwyo3eth6fbcxstvuzxt8ando83 0 137471 613463 613203 2026-06-21T15:24:52Z Pranamikaadhikary 27435 613463 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox former country | conventional_long_name = ভাৰতীয় সংঘ | year_start = ১৯৪৭ | year_end = ১৯৫০ | event_start = [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭|স্বাধীনতা]] | date_start = [[স্বাধীনতা দিৱস (ভাৰত)|১৫ আগষ্ট]] | event_end = [[ভাৰতৰ সংবিধান|গণতান্ত্ৰিক সংবিধান]] গ্ৰহণ কৰা হয় | date_end = [[গণৰাজ্য দিৱস (ভাৰত)|২৬ জানুৱাৰী]] | p1 = বৃটিছ ৰাজ | flag_p1 = British Raj Red Ensign.svg | s1 = India{{!}}Republic of India | flag_s1 = Flag of India.svg | image_flag = Flag of India.svg | flag_caption = [[ভাৰতৰ জাতীয় পতাকা|পতাকা]]{{efn|ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ আগৰ দিনকেইটাত [[অশোকৰ সিংহৰ ৰাজধানী]] [[সাৰনাথ]]এ ভাৰতীয় ডমিনিয়নৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকা দুয়োটা সৃষ্টিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}{{sfn|Coningham|Young|2015|p=465}} ৰাজধানীৰ সিংহ আৰু ধৰ্মচক্ৰৰ আৰ্হিত এইবোৰ গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক গ্ৰহণ কৰাটোৱে ভাৰতক নৈতিক সাৰ্বভৌমত্বৰ প্ৰতীক দিয়াৰ প্ৰয়াস গঠন কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}{{sfn|Asif|2020|p=31}} ১৯৪৭ চনৰ ২২ জুলাইত [[জৱাহৰলাল নেহৰু]], [[ভাৰতৰ অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰ|অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ মুৰব্বী]] আৰু পিছলৈ ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে [[ভাৰতীয় সংবিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়, যাক [[ভাৰতীয় সংবিধান]] ৰচনাৰ দায়িত্ব দিয়া হয়। :{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} "ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাখন সমান অনুপাতত গভীৰ কেশৰ (কেছাৰী), বগা আৰু গাঢ় সেউজীয়াৰ অনুভূমিক ত্ৰিৰংগ হ’ব বুলি সংকল্প লোৱা হৈছে। বগা খণ্ডৰ মাজত চৰখাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ গাঢ় নীলা ৰঙৰ এটা চক্ৰ থাকিব লাগিব। চক্ৰৰ ডিজাইন হ’ব অশোকৰ সাৰনাথ সিংহৰ ৰাজধানীৰ এবাকাছত দেখা দিয়া চকা (চক্ৰ)ৰ। চক্ৰৰ ব্যাস পতাকাৰ বগা খণ্ডৰ প্ৰস্থৰ অনুমাণিক হ’ব লাগিব। পতাকাৰ প্ৰস্থ আৰু দৈৰ্ঘ্যৰ অনুপাত সাধাৰণতে ২:৩ হ’ব লাগে।" {{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} যদিও বিধানসভাৰ কেইবাজনো সদস্যই ভাৰতৰ জাতীয় প্ৰতীকৰ বাবে পৃথক পৃথক অৰ্থ প্ৰস্তাৱ কৰিছিল, তথাপি নেহৰুৱে প্ৰকাশ কৰা অৰ্থই প্ৰাধান্য লাভ কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ১৯৪৭ চনৰ ১১ ডিচেম্বৰত সংবিধান সভাই এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}}} | image_coat = Emblem of India (without motto).svg{{!}}class=skin-invert | symbol_width = 60px | symbol_type = [[State Emblem of India|Emblem]]{{efn|নেহৰুৱে অশোকৰ ইতিহাসৰ সৈতে ভালদৰে পৰিচিত আছিল, তেওঁৰ ''[[এজন পিতৃৰ পৰা তেওঁৰ কন্যালৈ লিখা চিঠি]]'' আৰু ''[[ভাৰতৰ আৱিষ্কাৰ]]'' নামৰ গ্ৰন্থসমূহত এই বিষয়ে লিখিছিল।.{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ভাৰতৰ ধৰ্মসমূহৰ প্ৰধান সমসাময়িক দাৰ্শনিক সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণনেও বাছনিৰ ক্ষেত্ৰত নেহৰুক পৰামৰ্শ দিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ১৯৪৭ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰত ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীকটো মন্ত্ৰীসভাই গ্ৰহণ কৰে, আৰু ভৱিষ্যতৰ তাৰিখৰ বাবে এটা ৰাষ্ট্ৰীয় মূলমন্ত্ৰৰ সংকল্প আঁতৰাই ৰখা হয়।<ref name=dominion-seal>{{citation|last=Ministry of Home Affairs|publisher=Press Information Bureau, Government of India|title=Press Communique|date=29 December 1947|url=http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20804-BR/HOM-1947-12-30_116.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808193911/http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20804-BR/HOM-1947-12-30_116.pdf|archive-date=8 August 2017}}</ref>}} | image_map = India (orthographic projection).png | image_map_caption = Claimed territory | capital = [[নতুন দিল্লী]] | demonym = ভাৰতীয় | government_type = Federal [[parliamentary constitutional monarchy]] | today = [[India]]<br />[[Bangladesh]]{{efn|See territorial exchanges between India and Bangladesh ([[India–Bangladesh enclaves]]).}} | currency = [[ভাৰতীয় টকা]] | leader1 = [[George VI]] | year_leader1 = 1947–1950 | title_leader = [[List of heads of state of India|Monarch]] | representative1 = [[লৰ্ড মাউণ্টবেটেন]] | representative2 = [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী|চি. ৰাজাগোপালাচাৰী]] | year_representative1 = 1947–1948 | year_representative2 = 1948–1950 | title_representative = {{nowrap|[[Governor-General of India|Governor-General]]}} | deputy1 = [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]<ref> [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী] হিচাপে, ১৯৬৪লৈ</ref> | year_deputy1 = 1947–1950 | title_deputy = [[Prime Minister of India|Prime Minister]] | legislature = [[Constituent Assembly of India|Constituent Assembly]] | stat_year = 1949–1950 | stat_area1 = 3159814<ref name=statesman-yb-1950-lead>{{citation|title=The Statesman's Year-Book, 1950|year=1950|editor=S. H. Steinberg|publisher=Macmillan and Co., Ltd|location=London|page=137|url=https://archive.org/details/statesmansyearbo030477mbp/page/136/mode/2up}}</ref> | stat_pop1 = 360,185,000 (estimated)<ref name=statesman-yb-1950-lead/> | iso3166code = omit }} '''ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়া''', বিধিগত নাম ভাৰতীয় সংঘ,[7] ১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টৰপৰা ১৯৫০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীৰ ভিতৰত বিদ্যমান ব্ৰিটিছ কমনৱেলথ অৱ নেচনছৰ এক স্বতন্ত্ৰ ডমিনিয়ন।[8] স্বাধীনতা লাভৰ আগলৈকে ভাৰতত যুক্তৰাজ্যই অনানুষ্ঠানিক সাম্ৰাজ্য হিচাপে শাসন কৰিছিল। ব্ৰিটিছ ৰাজ আৰু কেতিয়াবা ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্য বুলিও কোৱা এই সাম্ৰাজ্যখন সামূহিকভাৱে ব্ৰিটিছ ভাৰত বুলি কোৱা অঞ্চলসমূহেৰে গঠিত আছিল, যিবোৰ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে প্ৰত্যক্ষভাৱে পৰিচালনা কৰিছিল আৰু যিবোৰ অঞ্চলক ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰ বুলি কোৱা হয়, যিবোৰ অঞ্চল ভাৰতীয় শাসকসকলে সৰ্বোচ্চ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ব্ৰিটিছৰ সপক্ষে শাসন কৰিছিল। ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭ গৃহীত হোৱাৰ লগে লগে ভাৰতীয় ডমিনিয়ন আনুষ্ঠানিক হয়। এই একেখন আইনেই ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ দুটা অঞ্চলৰদ্বাৰা গঠিত স্বতন্ত্ৰ ডমিনিয়ন অৱ পাকিস্তানো আনুষ্ঠানিক কৰি তুলিছিল যিসমূহ বৰ্তমান পাকিস্তান আৰু বাংলাদেশ নামে পৰিচিত। ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াক সাধাৰণ ভাষাত "ভাৰত" বুলিও কোৱা হৈছিল, কিন্তু ই ব্ৰিটিছ ভাৰতৰপৰা পৃথক আছিল। বৃটিছ ভাৰতৰ তুলনাত ই ভৌগোলিকভাৱে সৰু আৰু স্বাধীন:পূৰ্বৰ ভূ-খণ্ডৰ বৃহৎ অংশৰ এটা ভাগে এতিয়া নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা সুকীয়া পাকিস্তানৰ ডমিনিয়ন গঠন কৰে। এই আইনখনৰ অধীনত ৰজা নতুন ডমিনিয়নৰ অধিকাৰত ৰজা হৈয়েই থাকিল যদিও ব্ৰিটিছ চৰকাৰে নিজৰ পূৰ্বৰ ভূ-খণ্ডসমূহ শাসনৰ সকলো দায়িত্ব এৰি দিলে। ব্ৰিটিছ চৰকাৰেও পূৰ্বে অঞ্চলটোৰ ভিতৰৰ ৫০০ৰো অধিক ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰৰ শাসকসকলৰ সৈতে কৰা সন্ধিৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতা বাতিল কৰিছিল, আৰু ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকক ভাৰত বা পাকিস্তানৰ সৈতে ৰাজনৈতিক সংঘত যোগদান কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। সেই অনুসৰি ব্ৰিটিছ ৰজাৰ ৰাজত্বকালীন উপাধিসমূহৰ ভিতৰত এটা "ভাৰতৰ সম্ৰাট" উপাধিৰ ব্যৱহাৰ ত্যাগ কৰা হয়।[9] ভাৰত বিভাজনৰ পিছত ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াৰ অস্তিত্ব গঢ় লৈছিল। ইয়াৰ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে অৱশ্যে সুদীৰ্ঘকাল ভাৰতক শাসন কৰা বৃটিছ শক্তিক ওফৰাবলৈ এটা অগ্ৰণী আৰু প্ৰভাৱশালী ঔপনিৱেশিক বিৰোধী জাতীয়তাবাদী আন্দোলন হৈছিল। ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ দুয়োজন সদস্য বল্লভভাই পেটেলক উপ-প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে লৈ জৱাহৰলাল নেহৰুৰ অধীনত নতুন সংঘৰ প্ৰথমখন চৰকাৰ গঠন হয়। ভাৰতৰ শেষ ভাইচৰয় হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা [[লৰ্ড মাউণ্টবেটেন|লৰ্ড মাউণ্টবেটেনে]] ১৯৪৭ চনৰ আগষ্টৰপৰা ১৯৪৮ চনৰ জুন মাহলৈকে স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল হিচাপে আছিল; তেওঁৰ ঠাইত [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী|চি ৰাজগোপালাচাৰী]]ক নিযুক্তি দিয়া হয়। বিভাজনৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা ধৰ্মীয় হিংসা বহুলাংশে [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰচেষ্টাত অতি সোনকালে হ্ৰাস পায়; কিন্তু হিন্দু মৌলবাদীসকলৰ মাজত তেওঁৰ প্ৰতি ক্ষোভ বাঢ়ি আহিছিল আৰু শেষত তেওঁ [[মহাত্মা গান্ধীৰ হত্যাকাণ্ড|জীৱন হেৰুৱাবলগীয়া]] হৈছিল। ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰসমূহক নতুন ভাৰতত একত্ৰিত কৰাৰ দায়িত্ব পেটেলৰ হাতত পৰিল। ১৯৪৭ চনৰ বাকী সময়ছোৱা আৰু ১৯৪৮ চনৰ ভাল অংশলৈকে চলি থকা সংহতি প্ৰৰোচনাৰদ্বাৰা, আৰু মাজে মাজে ভাবুকিৰদ্বাৰা সম্পন্ন কৰা হৈছিল। জুনাগড় ৰাজ্য, হায়দৰাবাদ ৰাজ্য, আৰু বিশেষকৈ, কাশ্মীৰ আৰু জম্মু, শেষৰখনে ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত যুদ্ধৰ সূচনা কৰি আজিলৈকে চলি থকা বিবাদৰ সৃষ্টি কৰে। ইউনিয়ন/ডমিনিয়নৰ অস্তিত্বৰ সময়ত ভাৰতীয় গণৰাজ্যৰ নতুন সংবিধানৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ বহুলাংশে ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ শেষ সংবিধান ১৯৩৫ চনৰ ভাৰত চৰকাৰ আইনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছিল[10] কিন্তু ইয়াত আমেৰিকাৰ সংবিধানৰ লগতে আয়াৰলেণ্ডৰ সংবিধানৰ কিছুমান উপাদানো প্ৰতিফলিত হৈছিল। নতুন সংবিধানে অস্পৃশ্যতা বিলুপ্ত কৰি আৰু জাতিগত পাৰ্থক্যক স্বীকৃতিহীন কৰি ভাৰতৰ অতীতৰ কিছুমান দিশ অস্বীকাৰ কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত ব্ৰিটিছ ভাৰত বিভাজনৰ লগত হোৱা জনগাঁথনিগত পৰিৱৰ্তনৰ নথিভুক্ত কৰাৰ এক বৃহৎ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল। বেছিভাগ জনগাঁথনিবিদৰ মতে, বিভাজনৰ শৰণাৰ্থী হিচাপে ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত ১৪ৰপৰা ১ কোটি ৮০ লাখ লোকে স্থানান্তৰিত হৈছিল আৰু ১০ লাখৰো অধিক লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। ভাৰতত প্ৰচলিত দৰিদ্ৰতাৰ নথিভুক্ত কৰাৰ বাবেও এক বৃহৎ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল। ১৯৪৯ চনত চৰকাৰে নিযুক্তি দিয়া এখন কমিটীয়ে, এজন ভাৰতীয়ৰ বাৰ্ষিক গড় আয় ৫০ লাখ টকা বুলি অনুমান কৰিছিল। ২৬০ (বা ৫৫ ডলাৰ; ২০২৩ চনত হয়তো ২৮,৭২০ টকাৰ সমতুল্য), বহুতে সেই পৰিমাণৰ বহু কম উপাৰ্জন কৰে। চৰকাৰে জনসংখ্যাৰ মাজত সাক্ষৰতাৰ মাত্ৰা কম হোৱাৰ সন্মুখীন হৈছিল: ১৯৫১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়লত ইয়াৰ সংখ্যা পুৰুষৰ বাবে ২৩.৫৪% আৰু মহিলাৰ বাবে মাত্ৰ ৭.৬২% বুলি অনুমান কৰা হৈছিল। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰেও মহিলাৰ মৰ্যাদা উন্নত কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰে, যিয়ে অৱশেষত ১৯৫০ চনৰ মাজভাগত [[হিন্দু সংহিতা বিধেয়ক]] গৃহীত হোৱাৰ লগে লগে কিছু ফল দিলে, পিতৃবংশৰ অনুসৰণ, বৈবাহিক পৰিত্যাগ আৰু [[বাল্যবিবাহ]]ক নিষিদ্ধ কৰি (যদিও তাৰ পিছত বছৰ বছৰ ধৰি এই নিষেধাজ্ঞা ফাঁকি চলি থাকিল)। ভাৰতৰ আধিপত্য ১৯৫০ চনলৈকে চলিছিল, সেই সময়ত ভাৰত ৰাষ্ট্ৰপতি ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে লৈ কমনৱেলথৰ ভিতৰত গণৰাজ্যত পৰিণত হয়।[11] govrtkic9zckpwq98ehyz8n4am2zjun 613464 613463 2026-06-21T15:27:38Z BabulB 2558 পৃষ্ঠা [[ভাৰতৰ আধিপত্য]]ৰ পৰা [[ভাৰত অধিৰাজ্য]]লৈ BabulBয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 613463 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox former country | conventional_long_name = ভাৰতীয় সংঘ | year_start = ১৯৪৭ | year_end = ১৯৫০ | event_start = [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭|স্বাধীনতা]] | date_start = [[স্বাধীনতা দিৱস (ভাৰত)|১৫ আগষ্ট]] | event_end = [[ভাৰতৰ সংবিধান|গণতান্ত্ৰিক সংবিধান]] গ্ৰহণ কৰা হয় | date_end = [[গণৰাজ্য দিৱস (ভাৰত)|২৬ জানুৱাৰী]] | p1 = বৃটিছ ৰাজ | flag_p1 = British Raj Red Ensign.svg | s1 = India{{!}}Republic of India | flag_s1 = Flag of India.svg | image_flag = Flag of India.svg | flag_caption = [[ভাৰতৰ জাতীয় পতাকা|পতাকা]]{{efn|ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ আগৰ দিনকেইটাত [[অশোকৰ সিংহৰ ৰাজধানী]] [[সাৰনাথ]]এ ভাৰতীয় ডমিনিয়নৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকা দুয়োটা সৃষ্টিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}{{sfn|Coningham|Young|2015|p=465}} ৰাজধানীৰ সিংহ আৰু ধৰ্মচক্ৰৰ আৰ্হিত এইবোৰ গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক গ্ৰহণ কৰাটোৱে ভাৰতক নৈতিক সাৰ্বভৌমত্বৰ প্ৰতীক দিয়াৰ প্ৰয়াস গঠন কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}{{sfn|Asif|2020|p=31}} ১৯৪৭ চনৰ ২২ জুলাইত [[জৱাহৰলাল নেহৰু]], [[ভাৰতৰ অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰ|অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ মুৰব্বী]] আৰু পিছলৈ ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে [[ভাৰতীয় সংবিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়, যাক [[ভাৰতীয় সংবিধান]] ৰচনাৰ দায়িত্ব দিয়া হয়। :{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} "ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাখন সমান অনুপাতত গভীৰ কেশৰ (কেছাৰী), বগা আৰু গাঢ় সেউজীয়াৰ অনুভূমিক ত্ৰিৰংগ হ’ব বুলি সংকল্প লোৱা হৈছে। বগা খণ্ডৰ মাজত চৰখাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ গাঢ় নীলা ৰঙৰ এটা চক্ৰ থাকিব লাগিব। চক্ৰৰ ডিজাইন হ’ব অশোকৰ সাৰনাথ সিংহৰ ৰাজধানীৰ এবাকাছত দেখা দিয়া চকা (চক্ৰ)ৰ। চক্ৰৰ ব্যাস পতাকাৰ বগা খণ্ডৰ প্ৰস্থৰ অনুমাণিক হ’ব লাগিব। পতাকাৰ প্ৰস্থ আৰু দৈৰ্ঘ্যৰ অনুপাত সাধাৰণতে ২:৩ হ’ব লাগে।" {{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} যদিও বিধানসভাৰ কেইবাজনো সদস্যই ভাৰতৰ জাতীয় প্ৰতীকৰ বাবে পৃথক পৃথক অৰ্থ প্ৰস্তাৱ কৰিছিল, তথাপি নেহৰুৱে প্ৰকাশ কৰা অৰ্থই প্ৰাধান্য লাভ কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ১৯৪৭ চনৰ ১১ ডিচেম্বৰত সংবিধান সভাই এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}}} | image_coat = Emblem of India (without motto).svg{{!}}class=skin-invert | symbol_width = 60px | symbol_type = [[State Emblem of India|Emblem]]{{efn|নেহৰুৱে অশোকৰ ইতিহাসৰ সৈতে ভালদৰে পৰিচিত আছিল, তেওঁৰ ''[[এজন পিতৃৰ পৰা তেওঁৰ কন্যালৈ লিখা চিঠি]]'' আৰু ''[[ভাৰতৰ আৱিষ্কাৰ]]'' নামৰ গ্ৰন্থসমূহত এই বিষয়ে লিখিছিল।.{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ভাৰতৰ ধৰ্মসমূহৰ প্ৰধান সমসাময়িক দাৰ্শনিক সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণনেও বাছনিৰ ক্ষেত্ৰত নেহৰুক পৰামৰ্শ দিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ১৯৪৭ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰত ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীকটো মন্ত্ৰীসভাই গ্ৰহণ কৰে, আৰু ভৱিষ্যতৰ তাৰিখৰ বাবে এটা ৰাষ্ট্ৰীয় মূলমন্ত্ৰৰ সংকল্প আঁতৰাই ৰখা হয়।<ref name=dominion-seal>{{citation|last=Ministry of Home Affairs|publisher=Press Information Bureau, Government of India|title=Press Communique|date=29 December 1947|url=http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20804-BR/HOM-1947-12-30_116.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808193911/http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20804-BR/HOM-1947-12-30_116.pdf|archive-date=8 August 2017}}</ref>}} | image_map = India (orthographic projection).png | image_map_caption = Claimed territory | capital = [[নতুন দিল্লী]] | demonym = ভাৰতীয় | government_type = Federal [[parliamentary constitutional monarchy]] | today = [[India]]<br />[[Bangladesh]]{{efn|See territorial exchanges between India and Bangladesh ([[India–Bangladesh enclaves]]).}} | currency = [[ভাৰতীয় টকা]] | leader1 = [[George VI]] | year_leader1 = 1947–1950 | title_leader = [[List of heads of state of India|Monarch]] | representative1 = [[লৰ্ড মাউণ্টবেটেন]] | representative2 = [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী|চি. ৰাজাগোপালাচাৰী]] | year_representative1 = 1947–1948 | year_representative2 = 1948–1950 | title_representative = {{nowrap|[[Governor-General of India|Governor-General]]}} | deputy1 = [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]<ref> [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী] হিচাপে, ১৯৬৪লৈ</ref> | year_deputy1 = 1947–1950 | title_deputy = [[Prime Minister of India|Prime Minister]] | legislature = [[Constituent Assembly of India|Constituent Assembly]] | stat_year = 1949–1950 | stat_area1 = 3159814<ref name=statesman-yb-1950-lead>{{citation|title=The Statesman's Year-Book, 1950|year=1950|editor=S. H. Steinberg|publisher=Macmillan and Co., Ltd|location=London|page=137|url=https://archive.org/details/statesmansyearbo030477mbp/page/136/mode/2up}}</ref> | stat_pop1 = 360,185,000 (estimated)<ref name=statesman-yb-1950-lead/> | iso3166code = omit }} '''ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়া''', বিধিগত নাম ভাৰতীয় সংঘ,[7] ১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টৰপৰা ১৯৫০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীৰ ভিতৰত বিদ্যমান ব্ৰিটিছ কমনৱেলথ অৱ নেচনছৰ এক স্বতন্ত্ৰ ডমিনিয়ন।[8] স্বাধীনতা লাভৰ আগলৈকে ভাৰতত যুক্তৰাজ্যই অনানুষ্ঠানিক সাম্ৰাজ্য হিচাপে শাসন কৰিছিল। ব্ৰিটিছ ৰাজ আৰু কেতিয়াবা ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্য বুলিও কোৱা এই সাম্ৰাজ্যখন সামূহিকভাৱে ব্ৰিটিছ ভাৰত বুলি কোৱা অঞ্চলসমূহেৰে গঠিত আছিল, যিবোৰ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে প্ৰত্যক্ষভাৱে পৰিচালনা কৰিছিল আৰু যিবোৰ অঞ্চলক ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰ বুলি কোৱা হয়, যিবোৰ অঞ্চল ভাৰতীয় শাসকসকলে সৰ্বোচ্চ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ব্ৰিটিছৰ সপক্ষে শাসন কৰিছিল। ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭ গৃহীত হোৱাৰ লগে লগে ভাৰতীয় ডমিনিয়ন আনুষ্ঠানিক হয়। এই একেখন আইনেই ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ দুটা অঞ্চলৰদ্বাৰা গঠিত স্বতন্ত্ৰ ডমিনিয়ন অৱ পাকিস্তানো আনুষ্ঠানিক কৰি তুলিছিল যিসমূহ বৰ্তমান পাকিস্তান আৰু বাংলাদেশ নামে পৰিচিত। ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াক সাধাৰণ ভাষাত "ভাৰত" বুলিও কোৱা হৈছিল, কিন্তু ই ব্ৰিটিছ ভাৰতৰপৰা পৃথক আছিল। বৃটিছ ভাৰতৰ তুলনাত ই ভৌগোলিকভাৱে সৰু আৰু স্বাধীন:পূৰ্বৰ ভূ-খণ্ডৰ বৃহৎ অংশৰ এটা ভাগে এতিয়া নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা সুকীয়া পাকিস্তানৰ ডমিনিয়ন গঠন কৰে। এই আইনখনৰ অধীনত ৰজা নতুন ডমিনিয়নৰ অধিকাৰত ৰজা হৈয়েই থাকিল যদিও ব্ৰিটিছ চৰকাৰে নিজৰ পূৰ্বৰ ভূ-খণ্ডসমূহ শাসনৰ সকলো দায়িত্ব এৰি দিলে। ব্ৰিটিছ চৰকাৰেও পূৰ্বে অঞ্চলটোৰ ভিতৰৰ ৫০০ৰো অধিক ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰৰ শাসকসকলৰ সৈতে কৰা সন্ধিৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতা বাতিল কৰিছিল, আৰু ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকক ভাৰত বা পাকিস্তানৰ সৈতে ৰাজনৈতিক সংঘত যোগদান কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। সেই অনুসৰি ব্ৰিটিছ ৰজাৰ ৰাজত্বকালীন উপাধিসমূহৰ ভিতৰত এটা "ভাৰতৰ সম্ৰাট" উপাধিৰ ব্যৱহাৰ ত্যাগ কৰা হয়।[9] ভাৰত বিভাজনৰ পিছত ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াৰ অস্তিত্ব গঢ় লৈছিল। ইয়াৰ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে অৱশ্যে সুদীৰ্ঘকাল ভাৰতক শাসন কৰা বৃটিছ শক্তিক ওফৰাবলৈ এটা অগ্ৰণী আৰু প্ৰভাৱশালী ঔপনিৱেশিক বিৰোধী জাতীয়তাবাদী আন্দোলন হৈছিল। ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ দুয়োজন সদস্য বল্লভভাই পেটেলক উপ-প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে লৈ জৱাহৰলাল নেহৰুৰ অধীনত নতুন সংঘৰ প্ৰথমখন চৰকাৰ গঠন হয়। ভাৰতৰ শেষ ভাইচৰয় হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা [[লৰ্ড মাউণ্টবেটেন|লৰ্ড মাউণ্টবেটেনে]] ১৯৪৭ চনৰ আগষ্টৰপৰা ১৯৪৮ চনৰ জুন মাহলৈকে স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল হিচাপে আছিল; তেওঁৰ ঠাইত [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী|চি ৰাজগোপালাচাৰী]]ক নিযুক্তি দিয়া হয়। বিভাজনৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা ধৰ্মীয় হিংসা বহুলাংশে [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰচেষ্টাত অতি সোনকালে হ্ৰাস পায়; কিন্তু হিন্দু মৌলবাদীসকলৰ মাজত তেওঁৰ প্ৰতি ক্ষোভ বাঢ়ি আহিছিল আৰু শেষত তেওঁ [[মহাত্মা গান্ধীৰ হত্যাকাণ্ড|জীৱন হেৰুৱাবলগীয়া]] হৈছিল। ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰসমূহক নতুন ভাৰতত একত্ৰিত কৰাৰ দায়িত্ব পেটেলৰ হাতত পৰিল। ১৯৪৭ চনৰ বাকী সময়ছোৱা আৰু ১৯৪৮ চনৰ ভাল অংশলৈকে চলি থকা সংহতি প্ৰৰোচনাৰদ্বাৰা, আৰু মাজে মাজে ভাবুকিৰদ্বাৰা সম্পন্ন কৰা হৈছিল। জুনাগড় ৰাজ্য, হায়দৰাবাদ ৰাজ্য, আৰু বিশেষকৈ, কাশ্মীৰ আৰু জম্মু, শেষৰখনে ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত যুদ্ধৰ সূচনা কৰি আজিলৈকে চলি থকা বিবাদৰ সৃষ্টি কৰে। ইউনিয়ন/ডমিনিয়নৰ অস্তিত্বৰ সময়ত ভাৰতীয় গণৰাজ্যৰ নতুন সংবিধানৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ বহুলাংশে ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ শেষ সংবিধান ১৯৩৫ চনৰ ভাৰত চৰকাৰ আইনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছিল[10] কিন্তু ইয়াত আমেৰিকাৰ সংবিধানৰ লগতে আয়াৰলেণ্ডৰ সংবিধানৰ কিছুমান উপাদানো প্ৰতিফলিত হৈছিল। নতুন সংবিধানে অস্পৃশ্যতা বিলুপ্ত কৰি আৰু জাতিগত পাৰ্থক্যক স্বীকৃতিহীন কৰি ভাৰতৰ অতীতৰ কিছুমান দিশ অস্বীকাৰ কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত ব্ৰিটিছ ভাৰত বিভাজনৰ লগত হোৱা জনগাঁথনিগত পৰিৱৰ্তনৰ নথিভুক্ত কৰাৰ এক বৃহৎ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল। বেছিভাগ জনগাঁথনিবিদৰ মতে, বিভাজনৰ শৰণাৰ্থী হিচাপে ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত ১৪ৰপৰা ১ কোটি ৮০ লাখ লোকে স্থানান্তৰিত হৈছিল আৰু ১০ লাখৰো অধিক লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। ভাৰতত প্ৰচলিত দৰিদ্ৰতাৰ নথিভুক্ত কৰাৰ বাবেও এক বৃহৎ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল। ১৯৪৯ চনত চৰকাৰে নিযুক্তি দিয়া এখন কমিটীয়ে, এজন ভাৰতীয়ৰ বাৰ্ষিক গড় আয় ৫০ লাখ টকা বুলি অনুমান কৰিছিল। ২৬০ (বা ৫৫ ডলাৰ; ২০২৩ চনত হয়তো ২৮,৭২০ টকাৰ সমতুল্য), বহুতে সেই পৰিমাণৰ বহু কম উপাৰ্জন কৰে। চৰকাৰে জনসংখ্যাৰ মাজত সাক্ষৰতাৰ মাত্ৰা কম হোৱাৰ সন্মুখীন হৈছিল: ১৯৫১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়লত ইয়াৰ সংখ্যা পুৰুষৰ বাবে ২৩.৫৪% আৰু মহিলাৰ বাবে মাত্ৰ ৭.৬২% বুলি অনুমান কৰা হৈছিল। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰেও মহিলাৰ মৰ্যাদা উন্নত কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰে, যিয়ে অৱশেষত ১৯৫০ চনৰ মাজভাগত [[হিন্দু সংহিতা বিধেয়ক]] গৃহীত হোৱাৰ লগে লগে কিছু ফল দিলে, পিতৃবংশৰ অনুসৰণ, বৈবাহিক পৰিত্যাগ আৰু [[বাল্যবিবাহ]]ক নিষিদ্ধ কৰি (যদিও তাৰ পিছত বছৰ বছৰ ধৰি এই নিষেধাজ্ঞা ফাঁকি চলি থাকিল)। ভাৰতৰ আধিপত্য ১৯৫০ চনলৈকে চলিছিল, সেই সময়ত ভাৰত ৰাষ্ট্ৰপতি ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে লৈ কমনৱেলথৰ ভিতৰত গণৰাজ্যত পৰিণত হয়।[11] govrtkic9zckpwq98ehyz8n4am2zjun 613506 613464 2026-06-21T18:25:04Z Pranamikaadhikary 27435 613506 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox former country | conventional_long_name = ভাৰতীয় সংঘ | year_start = ১৯৪৭ | year_end = ১৯৫০ | event_start = [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭|স্বাধীনতা]] | date_start = [[স্বাধীনতা দিৱস (ভাৰত)|১৫ আগষ্ট]] | event_end = [[ভাৰতৰ সংবিধান|গণতান্ত্ৰিক সংবিধান]] গ্ৰহণ কৰা হয় | date_end = [[গণৰাজ্য দিৱস (ভাৰত)|২৬ জানুৱাৰী]] | p1 = বৃটিছ ৰাজ | flag_p1 = British Raj Red Ensign.svg | s1 = India{{!}}Republic of India | flag_s1 = Flag of India.svg | image_flag = Flag of India.svg | flag_caption = [[ভাৰতৰ জাতীয় পতাকা|পতাকা]]{{efn|ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ আগৰ দিনকেইটাত [[অশোকৰ সিংহৰ ৰাজধানী]] [[সাৰনাথ]]এ ভাৰতীয় ডমিনিয়নৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকা দুয়োটা সৃষ্টিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}{{sfn|Coningham|Young|2015|p=465}} ৰাজধানীৰ সিংহ আৰু ধৰ্মচক্ৰৰ আৰ্হিত এইবোৰ গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক গ্ৰহণ কৰাটোৱে ভাৰতক নৈতিক সাৰ্বভৌমত্বৰ প্ৰতীক দিয়াৰ প্ৰয়াস গঠন কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}{{sfn|Asif|2020|p=31}} ১৯৪৭ চনৰ ২২ জুলাইত [[জৱাহৰলাল নেহৰু]], [[ভাৰতৰ অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰ|অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ মুৰব্বী]] আৰু পিছলৈ ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে [[ভাৰতীয় সংবিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়, যাক [[ভাৰতীয় সংবিধান]] ৰচনাৰ দায়িত্ব দিয়া হয়। :{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} "ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাখন সমান অনুপাতত গভীৰ কেশৰ (কেছাৰী), বগা আৰু গাঢ় সেউজীয়াৰ অনুভূমিক ত্ৰিৰংগ হ’ব বুলি সংকল্প লোৱা হৈছে। বগা খণ্ডৰ মাজত চৰখাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ গাঢ় নীলা ৰঙৰ এটা চক্ৰ থাকিব লাগিব। চক্ৰৰ ডিজাইন হ’ব অশোকৰ সাৰনাথ সিংহৰ ৰাজধানীৰ এবাকাছত দেখা দিয়া চকা (চক্ৰ)ৰ। চক্ৰৰ ব্যাস পতাকাৰ বগা খণ্ডৰ প্ৰস্থৰ অনুমাণিক হ’ব লাগিব। পতাকাৰ প্ৰস্থ আৰু দৈৰ্ঘ্যৰ অনুপাত সাধাৰণতে ২:৩ হ’ব লাগে।" {{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} যদিও বিধানসভাৰ কেইবাজনো সদস্যই ভাৰতৰ জাতীয় প্ৰতীকৰ বাবে পৃথক পৃথক অৰ্থ প্ৰস্তাৱ কৰিছিল, তথাপি নেহৰুৱে প্ৰকাশ কৰা অৰ্থই প্ৰাধান্য লাভ কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ১৯৪৭ চনৰ ১১ ডিচেম্বৰত সংবিধান সভাই এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}}} | image_coat = Emblem of India (without motto).svg{{!}}class=skin-invert | symbol_width = 60px | symbol_type = [[State Emblem of India|Emblem]]{{efn|নেহৰুৱে অশোকৰ ইতিহাসৰ সৈতে ভালদৰে পৰিচিত আছিল, তেওঁৰ ''[[এজন পিতৃৰ পৰা তেওঁৰ কন্যালৈ লিখা চিঠি]]'' আৰু ''[[ভাৰতৰ আৱিষ্কাৰ]]'' নামৰ গ্ৰন্থসমূহত এই বিষয়ে লিখিছিল।.{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ভাৰতৰ ধৰ্মসমূহৰ প্ৰধান সমসাময়িক দাৰ্শনিক সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণনেও বাছনিৰ ক্ষেত্ৰত নেহৰুক পৰামৰ্শ দিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ১৯৪৭ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰত ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীকটো মন্ত্ৰীসভাই গ্ৰহণ কৰে, আৰু ভৱিষ্যতৰ তাৰিখৰ বাবে এটা ৰাষ্ট্ৰীয় মূলমন্ত্ৰৰ সংকল্প আঁতৰাই ৰখা হয়।<ref name=dominion-seal>{{citation|last=Ministry of Home Affairs|publisher=Press Information Bureau, Government of India|title=Press Communique|date=29 December 1947|url=http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20804-BR/HOM-1947-12-30_116.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808193911/http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20804-BR/HOM-1947-12-30_116.pdf|archive-date=8 August 2017}}</ref>}} | image_map = India (orthographic projection).png | image_map_caption = Claimed territory | capital = [[নতুন দিল্লী]] | demonym = ভাৰতীয় | government_type = Federal [[parliamentary constitutional monarchy]] | today = [[India]]<br />[[Bangladesh]]{{efn|See territorial exchanges between India and Bangladesh ([[India–Bangladesh enclaves]]).}} | currency = [[ভাৰতীয় টকা]] | leader1 = [[George VI]] | year_leader1 = 1947–1950 | title_leader = [[List of heads of state of India|Monarch]] | representative1 = [[লৰ্ড মাউণ্টবেটেন]] | representative2 = [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী|চি. ৰাজাগোপালাচাৰী]] | year_representative1 = 1947–1948 | year_representative2 = 1948–1950 | title_representative = {{nowrap|[[Governor-General of India|Governor-General]]}} | deputy1 = [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]<ref> [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী] হিচাপে, ১৯৬৪লৈ</ref> | year_deputy1 = 1947–1950 | title_deputy = [[Prime Minister of India|Prime Minister]] | legislature = [[Constituent Assembly of India|Constituent Assembly]] | stat_year = 1949–1950 | stat_area1 = 3159814<ref name=statesman-yb-1950-lead>{{citation|title=The Statesman's Year-Book, 1950|year=1950|editor=S. H. Steinberg|publisher=Macmillan and Co., Ltd|location=London|page=137|url=https://archive.org/details/statesmansyearbo030477mbp/page/136/mode/2up}}</ref> | stat_pop1 = 360,185,000 (estimated)<ref name=statesman-yb-1950-lead/> | iso3166code = omit }} '''ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়া''', বিধিগত নাম ভাৰতীয় সংঘ,<ref name=unionofindia> *{{citation|last=Winegard|first=Timothy C.|title=Indigenous Peoples of the British Dominions and the First World War|url=https://books.google.com/books?id=qzIw-c1YOAIC&pg=PA2|year=2011|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-01493-0|pages=2|quote=The first collective use (of the word "dominion") occurred at the Colonial Conference (April to May 1907) when the title was conferred upon Canada and Australia. New Zealand and Newfoundland were afforded the designation in September of that same year, followed by South Africa in 1910. These were the only British possessions recognized as Dominions at the outbreak of war. In 1922, the Irish Free State was given Dominion status, followed by the short-lived inclusion of India and Pakistan in 1947 (although India was officially recognized as the Union of India). The Union of India became the Republic of India in 1950, while the Dominion of Pakistan became the Islamic Republic of Pakistan in 1956.}} *{{citation|last1=Wani|first1=Aijaz Ashraf|last2=Khan|first2=Imran Ahmad|last3=Yaseen|first3=Tabzeer|chapter=Article 370 and 35A: Origin, Provinces, and the Politics of Contestation|pages=53&ndash;78; 71|editor-last=Hussain|editor-first=Sarena|title=Society and Politics of Jammu and Kashmir|publisher=Palgrave Macmillan|year=2020|isbn=9783030564810|chapter-url=https://books.google.com/books?id=s70LEAAAQBAJ&pg=PA71|quote=Notes:&nbsp;2 The Union of India was the official name of the country between independence on August 15, 1947 and the establishment of the Republic of India on January 26, 1950. During this time, India remained an independent dominion under the British Crown within the British Commonwealth of Nations.}}</ref> ১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টৰপৰা ১৯৫০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীৰ ভিতৰত বিদ্যমান ব্ৰিটিছ কমনৱেলথ অৱ নেচনছৰ এক স্বতন্ত্ৰ ডমিনিয়ন।[8] স্বাধীনতা লাভৰ আগলৈকে ভাৰতত যুক্তৰাজ্যই অনানুষ্ঠানিক সাম্ৰাজ্য হিচাপে শাসন কৰিছিল। ব্ৰিটিছ ৰাজ আৰু কেতিয়াবা ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্য বুলিও কোৱা এই সাম্ৰাজ্যখন সামূহিকভাৱে ব্ৰিটিছ ভাৰত বুলি কোৱা অঞ্চলসমূহেৰে গঠিত আছিল, যিবোৰ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে প্ৰত্যক্ষভাৱে পৰিচালনা কৰিছিল আৰু যিবোৰ অঞ্চলক ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰ বুলি কোৱা হয়, যিবোৰ অঞ্চল ভাৰতীয় শাসকসকলে সৰ্বোচ্চ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ব্ৰিটিছৰ সপক্ষে শাসন কৰিছিল। ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭ গৃহীত হোৱাৰ লগে লগে ভাৰতীয় ডমিনিয়ন আনুষ্ঠানিক হয়। এই একেখন আইনেই ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ দুটা অঞ্চলৰদ্বাৰা গঠিত স্বতন্ত্ৰ ডমিনিয়ন অৱ পাকিস্তানো আনুষ্ঠানিক কৰি তুলিছিল যিসমূহ বৰ্তমান পাকিস্তান আৰু বাংলাদেশ নামে পৰিচিত। ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াক সাধাৰণ ভাষাত "ভাৰত" বুলিও কোৱা হৈছিল, কিন্তু ই ব্ৰিটিছ ভাৰতৰপৰা পৃথক আছিল। বৃটিছ ভাৰতৰ তুলনাত ই ভৌগোলিকভাৱে সৰু আৰু স্বাধীন:পূৰ্বৰ ভূ-খণ্ডৰ বৃহৎ অংশৰ এটা ভাগে এতিয়া নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা সুকীয়া পাকিস্তানৰ ডমিনিয়ন গঠন কৰে। এই আইনখনৰ অধীনত ৰজা নতুন ডমিনিয়নৰ অধিকাৰত ৰজা হৈয়েই থাকিল যদিও ব্ৰিটিছ চৰকাৰে নিজৰ পূৰ্বৰ ভূ-খণ্ডসমূহ শাসনৰ সকলো দায়িত্ব এৰি দিলে। ব্ৰিটিছ চৰকাৰেও পূৰ্বে অঞ্চলটোৰ ভিতৰৰ ৫০০ৰো অধিক ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰৰ শাসকসকলৰ সৈতে কৰা সন্ধিৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতা বাতিল কৰিছিল, আৰু ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকক ভাৰত বা পাকিস্তানৰ সৈতে ৰাজনৈতিক সংঘত যোগদান কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। সেই অনুসৰি ব্ৰিটিছ ৰজাৰ ৰাজত্বকালীন উপাধিসমূহৰ ভিতৰত এটা "ভাৰতৰ সম্ৰাট" উপাধিৰ ব্যৱহাৰ ত্যাগ কৰা হয়।[9] ভাৰত বিভাজনৰ পিছত ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াৰ অস্তিত্ব গঢ় লৈছিল। ইয়াৰ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে অৱশ্যে সুদীৰ্ঘকাল ভাৰতক শাসন কৰা বৃটিছ শক্তিক ওফৰাবলৈ এটা অগ্ৰণী আৰু প্ৰভাৱশালী ঔপনিৱেশিক বিৰোধী জাতীয়তাবাদী আন্দোলন হৈছিল। ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ দুয়োজন সদস্য বল্লভভাই পেটেলক উপ-প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে লৈ জৱাহৰলাল নেহৰুৰ অধীনত নতুন সংঘৰ প্ৰথমখন চৰকাৰ গঠন হয়। ভাৰতৰ শেষ ভাইচৰয় হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা [[লৰ্ড মাউণ্টবেটেন|লৰ্ড মাউণ্টবেটেনে]] ১৯৪৭ চনৰ আগষ্টৰপৰা ১৯৪৮ চনৰ জুন মাহলৈকে স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল হিচাপে আছিল; তেওঁৰ ঠাইত [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী|চি ৰাজগোপালাচাৰী]]ক নিযুক্তি দিয়া হয়। বিভাজনৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা ধৰ্মীয় হিংসা বহুলাংশে [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰচেষ্টাত অতি সোনকালে হ্ৰাস পায়; কিন্তু হিন্দু মৌলবাদীসকলৰ মাজত তেওঁৰ প্ৰতি ক্ষোভ বাঢ়ি আহিছিল আৰু শেষত তেওঁ [[মহাত্মা গান্ধীৰ হত্যাকাণ্ড|জীৱন হেৰুৱাবলগীয়া]] হৈছিল। ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰসমূহক নতুন ভাৰতত একত্ৰিত কৰাৰ দায়িত্ব পেটেলৰ হাতত পৰিল। ১৯৪৭ চনৰ বাকী সময়ছোৱা আৰু ১৯৪৮ চনৰ ভাল অংশলৈকে চলি থকা সংহতি প্ৰৰোচনাৰদ্বাৰা, আৰু মাজে মাজে ভাবুকিৰদ্বাৰা সম্পন্ন কৰা হৈছিল। জুনাগড় ৰাজ্য, হায়দৰাবাদ ৰাজ্য, আৰু বিশেষকৈ, কাশ্মীৰ আৰু জম্মু, শেষৰখনে ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত যুদ্ধৰ সূচনা কৰি আজিলৈকে চলি থকা বিবাদৰ সৃষ্টি কৰে। ইউনিয়ন/ডমিনিয়নৰ অস্তিত্বৰ সময়ত ভাৰতীয় গণৰাজ্যৰ নতুন সংবিধানৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ বহুলাংশে ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ শেষ সংবিধান ১৯৩৫ চনৰ ভাৰত চৰকাৰ আইনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছিল[10] কিন্তু ইয়াত আমেৰিকাৰ সংবিধানৰ লগতে আয়াৰলেণ্ডৰ সংবিধানৰ কিছুমান উপাদানো প্ৰতিফলিত হৈছিল। নতুন সংবিধানে অস্পৃশ্যতা বিলুপ্ত কৰি আৰু জাতিগত পাৰ্থক্যক স্বীকৃতিহীন কৰি ভাৰতৰ অতীতৰ কিছুমান দিশ অস্বীকাৰ কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত ব্ৰিটিছ ভাৰত বিভাজনৰ লগত হোৱা জনগাঁথনিগত পৰিৱৰ্তনৰ নথিভুক্ত কৰাৰ এক বৃহৎ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল। বেছিভাগ জনগাঁথনিবিদৰ মতে, বিভাজনৰ শৰণাৰ্থী হিচাপে ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত ১৪ৰপৰা ১ কোটি ৮০ লাখ লোকে স্থানান্তৰিত হৈছিল আৰু ১০ লাখৰো অধিক লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। ভাৰতত প্ৰচলিত দৰিদ্ৰতাৰ নথিভুক্ত কৰাৰ বাবেও এক বৃহৎ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল। ১৯৪৯ চনত চৰকাৰে নিযুক্তি দিয়া এখন কমিটীয়ে, এজন ভাৰতীয়ৰ বাৰ্ষিক গড় আয় ৫০ লাখ টকা বুলি অনুমান কৰিছিল। ২৬০ (বা ৫৫ ডলাৰ; ২০২৩ চনত হয়তো ২৮,৭২০ টকাৰ সমতুল্য), বহুতে সেই পৰিমাণৰ বহু কম উপাৰ্জন কৰে। চৰকাৰে জনসংখ্যাৰ মাজত সাক্ষৰতাৰ মাত্ৰা কম হোৱাৰ সন্মুখীন হৈছিল: ১৯৫১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়লত ইয়াৰ সংখ্যা পুৰুষৰ বাবে ২৩.৫৪% আৰু মহিলাৰ বাবে মাত্ৰ ৭.৬২% বুলি অনুমান কৰা হৈছিল। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰেও মহিলাৰ মৰ্যাদা উন্নত কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰে, যিয়ে অৱশেষত ১৯৫০ চনৰ মাজভাগত [[হিন্দু সংহিতা বিধেয়ক]] গৃহীত হোৱাৰ লগে লগে কিছু ফল দিলে, পিতৃবংশৰ অনুসৰণ, বৈবাহিক পৰিত্যাগ আৰু [[বাল্যবিবাহ]]ক নিষিদ্ধ কৰি (যদিও তাৰ পিছত বছৰ বছৰ ধৰি এই নিষেধাজ্ঞা ফাঁকি চলি থাকিল)। ভাৰতৰ আধিপত্য ১৯৫০ চনলৈকে চলিছিল, সেই সময়ত ভাৰত ৰাষ্ট্ৰপতি ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে লৈ কমনৱেলথৰ ভিতৰত গণৰাজ্যত পৰিণত হয়।[11] hp90j8iiykrak2eoeh4blouxkdkt880 613507 613506 2026-06-21T18:28:34Z Pranamikaadhikary 27435 613507 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox former country | conventional_long_name = ভাৰতীয় সংঘ | year_start = ১৯৪৭ | year_end = ১৯৫০ | event_start = [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭|স্বাধীনতা]] | date_start = [[স্বাধীনতা দিৱস (ভাৰত)|১৫ আগষ্ট]] | event_end = [[ভাৰতৰ সংবিধান|গণতান্ত্ৰিক সংবিধান]] গ্ৰহণ কৰা হয় | date_end = [[গণৰাজ্য দিৱস (ভাৰত)|২৬ জানুৱাৰী]] | p1 = বৃটিছ ৰাজ | flag_p1 = British Raj Red Ensign.svg | s1 = India{{!}}Republic of India | flag_s1 = Flag of India.svg | image_flag = Flag of India.svg | flag_caption = [[ভাৰতৰ জাতীয় পতাকা|পতাকা]]{{efn|ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ আগৰ দিনকেইটাত [[অশোকৰ সিংহৰ ৰাজধানী]] [[সাৰনাথ]]এ ভাৰতীয় ডমিনিয়নৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকা দুয়োটা সৃষ্টিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}{{sfn|Coningham|Young|2015|p=465}} ৰাজধানীৰ সিংহ আৰু ধৰ্মচক্ৰৰ আৰ্হিত এইবোৰ গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক গ্ৰহণ কৰাটোৱে ভাৰতক নৈতিক সাৰ্বভৌমত্বৰ প্ৰতীক দিয়াৰ প্ৰয়াস গঠন কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}{{sfn|Asif|2020|p=31}} ১৯৪৭ চনৰ ২২ জুলাইত [[জৱাহৰলাল নেহৰু]], [[ভাৰতৰ অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰ|অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ মুৰব্বী]] আৰু পিছলৈ ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে [[ভাৰতীয় সংবিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়, যাক [[ভাৰতীয় সংবিধান]] ৰচনাৰ দায়িত্ব দিয়া হয়। :{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} "ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাখন সমান অনুপাতত গভীৰ কেশৰ (কেছাৰী), বগা আৰু গাঢ় সেউজীয়াৰ অনুভূমিক ত্ৰিৰংগ হ’ব বুলি সংকল্প লোৱা হৈছে। বগা খণ্ডৰ মাজত চৰখাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ গাঢ় নীলা ৰঙৰ এটা চক্ৰ থাকিব লাগিব। চক্ৰৰ ডিজাইন হ’ব অশোকৰ সাৰনাথ সিংহৰ ৰাজধানীৰ এবাকাছত দেখা দিয়া চকা (চক্ৰ)ৰ। চক্ৰৰ ব্যাস পতাকাৰ বগা খণ্ডৰ প্ৰস্থৰ অনুমাণিক হ’ব লাগিব। পতাকাৰ প্ৰস্থ আৰু দৈৰ্ঘ্যৰ অনুপাত সাধাৰণতে ২:৩ হ’ব লাগে।" {{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} যদিও বিধানসভাৰ কেইবাজনো সদস্যই ভাৰতৰ জাতীয় প্ৰতীকৰ বাবে পৃথক পৃথক অৰ্থ প্ৰস্তাৱ কৰিছিল, তথাপি নেহৰুৱে প্ৰকাশ কৰা অৰ্থই প্ৰাধান্য লাভ কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ১৯৪৭ চনৰ ১১ ডিচেম্বৰত সংবিধান সভাই এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}}} | image_coat = Emblem of India (without motto).svg{{!}}class=skin-invert | symbol_width = 60px | symbol_type = [[State Emblem of India|Emblem]]{{efn|নেহৰুৱে অশোকৰ ইতিহাসৰ সৈতে ভালদৰে পৰিচিত আছিল, তেওঁৰ ''[[এজন পিতৃৰ পৰা তেওঁৰ কন্যালৈ লিখা চিঠি]]'' আৰু ''[[ভাৰতৰ আৱিষ্কাৰ]]'' নামৰ গ্ৰন্থসমূহত এই বিষয়ে লিখিছিল।.{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ভাৰতৰ ধৰ্মসমূহৰ প্ৰধান সমসাময়িক দাৰ্শনিক সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণনেও বাছনিৰ ক্ষেত্ৰত নেহৰুক পৰামৰ্শ দিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ১৯৪৭ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰত ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীকটো মন্ত্ৰীসভাই গ্ৰহণ কৰে, আৰু ভৱিষ্যতৰ তাৰিখৰ বাবে এটা ৰাষ্ট্ৰীয় মূলমন্ত্ৰৰ সংকল্প আঁতৰাই ৰখা হয়।<ref name=dominion-seal>{{citation|last=Ministry of Home Affairs|publisher=Press Information Bureau, Government of India|title=Press Communique|date=29 December 1947|url=http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20804-BR/HOM-1947-12-30_116.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808193911/http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20804-BR/HOM-1947-12-30_116.pdf|archive-date=8 August 2017}}</ref>}} | image_map = India (orthographic projection).png | image_map_caption = Claimed territory | capital = [[নতুন দিল্লী]] | demonym = ভাৰতীয় | government_type = Federal [[parliamentary constitutional monarchy]] | today = [[India]]<br />[[Bangladesh]]{{efn|See territorial exchanges between India and Bangladesh ([[India–Bangladesh enclaves]]).}} | currency = [[ভাৰতীয় টকা]] | leader1 = [[George VI]] | year_leader1 = 1947–1950 | title_leader = [[List of heads of state of India|Monarch]] | representative1 = [[লৰ্ড মাউণ্টবেটেন]] | representative2 = [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী|চি. ৰাজাগোপালাচাৰী]] | year_representative1 = 1947–1948 | year_representative2 = 1948–1950 | title_representative = {{nowrap|[[Governor-General of India|Governor-General]]}} | deputy1 = [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]<ref> [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী] হিচাপে, ১৯৬৪লৈ</ref> | year_deputy1 = 1947–1950 | title_deputy = [[Prime Minister of India|Prime Minister]] | legislature = [[Constituent Assembly of India|Constituent Assembly]] | stat_year = 1949–1950 | stat_area1 = 3159814<ref name=statesman-yb-1950-lead>{{citation|title=The Statesman's Year-Book, 1950|year=1950|editor=S. H. Steinberg|publisher=Macmillan and Co., Ltd|location=London|page=137|url=https://archive.org/details/statesmansyearbo030477mbp/page/136/mode/2up}}</ref> | stat_pop1 = 360,185,000 (estimated)<ref name=statesman-yb-1950-lead/> | iso3166code = omit }} '''ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়া''', বিধিগত নাম ভাৰতীয় সংঘ,<ref name=unionofindia> *{{citation|last=Winegard|first=Timothy C.|title=Indigenous Peoples of the British Dominions and the First World War|url=https://books.google.com/books?id=qzIw-c1YOAIC&pg=PA2|year=2011|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-01493-0|pages=2|quote=প্ৰথম সামূহিক ব্যৱহাৰ ("ডমিনিয়ন" শব্দটোৰ) ঔপনিৱেশিক সন্মিলনত (১৯০৭ চনৰ এপ্ৰিলৰ পৰা মে'লৈকে) হৈছিল যেতিয়া কানাডা আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াক এই উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। সেই বছৰৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত নিউজিলেণ্ড আৰু নিউফাউণ্ডলেণ্ডক এই পদবী প্ৰদান কৰা হয় আৰু ১৯১০ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাক এই পদবী প্ৰদান কৰা হয়। যুদ্ধৰ আৰম্ভণিতে এইবোৰেই আছিল একমাত্ৰ ব্ৰিটিছ সম্পত্তি যিবোৰ ডমিনিয়ন হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। ১৯২২ চনত আইৰিছ ফ্ৰী ষ্টেটক ডমিনিয়নৰ মৰ্যাদা দিয়া হয়, তাৰ পিছত ১৯৪৭ চনত ভাৰত আৰু পাকিস্তানক অল্পকালীন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় (যদিও ভাৰতক আনুষ্ঠানিকভাৱে ভাৰতীয় সংঘ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল)। ১৯৫০ চনত ভাৰতীয় সংঘ ভাৰতীয় গণৰাজ্য হিচাপে পৰিগণিত হয়, আনহাতে পাকিস্তানৰ ডমিনিয়ন ১৯৫৬ চনত ইছলামিক গণৰাজ্য পাকিস্তান হয়।}} *{{citation|last1=Wani|first1=Aijaz Ashraf|last2=Khan|first2=Imran Ahmad|last3=Yaseen|first3=Tabzeer|chapter=Article 370 and 35A: Origin, Provinces, and the Politics of Contestation|pages=53&ndash;78; 71|editor-last=Hussain|editor-first=Sarena|title=Society and Politics of Jammu and Kashmir|publisher=Palgrave Macmillan|year=2020|isbn=9783030564810|chapter-url=https://books.google.com/books?id=s70LEAAAQBAJ&pg=PA71|quote=Notes:&nbsp;2 ১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টৰ স্বাধীনতাৰ পৰা ১৯৫০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত ভাৰত গণৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ ভিতৰত ভাৰতীয় সংঘই দেশখনৰ আনুষ্ঠানিক নাম আছিল। এই সময়ছোৱাত ভাৰত ব্ৰিটিছ কমনৱেলথ অৱ নেচনছৰ ভিতৰত ব্ৰিটিছ মুকুটৰ অধীনত স্বতন্ত্ৰ আধিপত্য হৈ থাকিল।}}</ref> ১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টৰপৰা ১৯৫০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীৰ ভিতৰত বিদ্যমান ব্ৰিটিছ কমনৱেলথ অৱ নেচনছৰ এক স্বতন্ত্ৰ ডমিনিয়ন।[8] স্বাধীনতা লাভৰ আগলৈকে ভাৰতত যুক্তৰাজ্যই অনানুষ্ঠানিক সাম্ৰাজ্য হিচাপে শাসন কৰিছিল। ব্ৰিটিছ ৰাজ আৰু কেতিয়াবা ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্য বুলিও কোৱা এই সাম্ৰাজ্যখন সামূহিকভাৱে ব্ৰিটিছ ভাৰত বুলি কোৱা অঞ্চলসমূহেৰে গঠিত আছিল, যিবোৰ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে প্ৰত্যক্ষভাৱে পৰিচালনা কৰিছিল আৰু যিবোৰ অঞ্চলক ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰ বুলি কোৱা হয়, যিবোৰ অঞ্চল ভাৰতীয় শাসকসকলে সৰ্বোচ্চ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ব্ৰিটিছৰ সপক্ষে শাসন কৰিছিল। ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭ গৃহীত হোৱাৰ লগে লগে ভাৰতীয় ডমিনিয়ন আনুষ্ঠানিক হয়। এই একেখন আইনেই ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ দুটা অঞ্চলৰদ্বাৰা গঠিত স্বতন্ত্ৰ ডমিনিয়ন অৱ পাকিস্তানো আনুষ্ঠানিক কৰি তুলিছিল যিসমূহ বৰ্তমান পাকিস্তান আৰু বাংলাদেশ নামে পৰিচিত। ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াক সাধাৰণ ভাষাত "ভাৰত" বুলিও কোৱা হৈছিল, কিন্তু ই ব্ৰিটিছ ভাৰতৰপৰা পৃথক আছিল। বৃটিছ ভাৰতৰ তুলনাত ই ভৌগোলিকভাৱে সৰু আৰু স্বাধীন:পূৰ্বৰ ভূ-খণ্ডৰ বৃহৎ অংশৰ এটা ভাগে এতিয়া নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা সুকীয়া পাকিস্তানৰ ডমিনিয়ন গঠন কৰে। এই আইনখনৰ অধীনত ৰজা নতুন ডমিনিয়নৰ অধিকাৰত ৰজা হৈয়েই থাকিল যদিও ব্ৰিটিছ চৰকাৰে নিজৰ পূৰ্বৰ ভূ-খণ্ডসমূহ শাসনৰ সকলো দায়িত্ব এৰি দিলে। ব্ৰিটিছ চৰকাৰেও পূৰ্বে অঞ্চলটোৰ ভিতৰৰ ৫০০ৰো অধিক ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰৰ শাসকসকলৰ সৈতে কৰা সন্ধিৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতা বাতিল কৰিছিল, আৰু ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকক ভাৰত বা পাকিস্তানৰ সৈতে ৰাজনৈতিক সংঘত যোগদান কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। সেই অনুসৰি ব্ৰিটিছ ৰজাৰ ৰাজত্বকালীন উপাধিসমূহৰ ভিতৰত এটা "ভাৰতৰ সম্ৰাট" উপাধিৰ ব্যৱহাৰ ত্যাগ কৰা হয়।[9] ভাৰত বিভাজনৰ পিছত ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াৰ অস্তিত্ব গঢ় লৈছিল। ইয়াৰ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে অৱশ্যে সুদীৰ্ঘকাল ভাৰতক শাসন কৰা বৃটিছ শক্তিক ওফৰাবলৈ এটা অগ্ৰণী আৰু প্ৰভাৱশালী ঔপনিৱেশিক বিৰোধী জাতীয়তাবাদী আন্দোলন হৈছিল। ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ দুয়োজন সদস্য বল্লভভাই পেটেলক উপ-প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে লৈ জৱাহৰলাল নেহৰুৰ অধীনত নতুন সংঘৰ প্ৰথমখন চৰকাৰ গঠন হয়। ভাৰতৰ শেষ ভাইচৰয় হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা [[লৰ্ড মাউণ্টবেটেন|লৰ্ড মাউণ্টবেটেনে]] ১৯৪৭ চনৰ আগষ্টৰপৰা ১৯৪৮ চনৰ জুন মাহলৈকে স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল হিচাপে আছিল; তেওঁৰ ঠাইত [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী|চি ৰাজগোপালাচাৰী]]ক নিযুক্তি দিয়া হয়। বিভাজনৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা ধৰ্মীয় হিংসা বহুলাংশে [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰচেষ্টাত অতি সোনকালে হ্ৰাস পায়; কিন্তু হিন্দু মৌলবাদীসকলৰ মাজত তেওঁৰ প্ৰতি ক্ষোভ বাঢ়ি আহিছিল আৰু শেষত তেওঁ [[মহাত্মা গান্ধীৰ হত্যাকাণ্ড|জীৱন হেৰুৱাবলগীয়া]] হৈছিল। ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰসমূহক নতুন ভাৰতত একত্ৰিত কৰাৰ দায়িত্ব পেটেলৰ হাতত পৰিল। ১৯৪৭ চনৰ বাকী সময়ছোৱা আৰু ১৯৪৮ চনৰ ভাল অংশলৈকে চলি থকা সংহতি প্ৰৰোচনাৰদ্বাৰা, আৰু মাজে মাজে ভাবুকিৰদ্বাৰা সম্পন্ন কৰা হৈছিল। জুনাগড় ৰাজ্য, হায়দৰাবাদ ৰাজ্য, আৰু বিশেষকৈ, কাশ্মীৰ আৰু জম্মু, শেষৰখনে ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত যুদ্ধৰ সূচনা কৰি আজিলৈকে চলি থকা বিবাদৰ সৃষ্টি কৰে। ইউনিয়ন/ডমিনিয়নৰ অস্তিত্বৰ সময়ত ভাৰতীয় গণৰাজ্যৰ নতুন সংবিধানৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ বহুলাংশে ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ শেষ সংবিধান ১৯৩৫ চনৰ ভাৰত চৰকাৰ আইনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছিল[10] কিন্তু ইয়াত আমেৰিকাৰ সংবিধানৰ লগতে আয়াৰলেণ্ডৰ সংবিধানৰ কিছুমান উপাদানো প্ৰতিফলিত হৈছিল। নতুন সংবিধানে অস্পৃশ্যতা বিলুপ্ত কৰি আৰু জাতিগত পাৰ্থক্যক স্বীকৃতিহীন কৰি ভাৰতৰ অতীতৰ কিছুমান দিশ অস্বীকাৰ কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত ব্ৰিটিছ ভাৰত বিভাজনৰ লগত হোৱা জনগাঁথনিগত পৰিৱৰ্তনৰ নথিভুক্ত কৰাৰ এক বৃহৎ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল। বেছিভাগ জনগাঁথনিবিদৰ মতে, বিভাজনৰ শৰণাৰ্থী হিচাপে ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত ১৪ৰপৰা ১ কোটি ৮০ লাখ লোকে স্থানান্তৰিত হৈছিল আৰু ১০ লাখৰো অধিক লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। ভাৰতত প্ৰচলিত দৰিদ্ৰতাৰ নথিভুক্ত কৰাৰ বাবেও এক বৃহৎ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল। ১৯৪৯ চনত চৰকাৰে নিযুক্তি দিয়া এখন কমিটীয়ে, এজন ভাৰতীয়ৰ বাৰ্ষিক গড় আয় ৫০ লাখ টকা বুলি অনুমান কৰিছিল। ২৬০ (বা ৫৫ ডলাৰ; ২০২৩ চনত হয়তো ২৮,৭২০ টকাৰ সমতুল্য), বহুতে সেই পৰিমাণৰ বহু কম উপাৰ্জন কৰে। চৰকাৰে জনসংখ্যাৰ মাজত সাক্ষৰতাৰ মাত্ৰা কম হোৱাৰ সন্মুখীন হৈছিল: ১৯৫১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়লত ইয়াৰ সংখ্যা পুৰুষৰ বাবে ২৩.৫৪% আৰু মহিলাৰ বাবে মাত্ৰ ৭.৬২% বুলি অনুমান কৰা হৈছিল। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰেও মহিলাৰ মৰ্যাদা উন্নত কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰে, যিয়ে অৱশেষত ১৯৫০ চনৰ মাজভাগত [[হিন্দু সংহিতা বিধেয়ক]] গৃহীত হোৱাৰ লগে লগে কিছু ফল দিলে, পিতৃবংশৰ অনুসৰণ, বৈবাহিক পৰিত্যাগ আৰু [[বাল্যবিবাহ]]ক নিষিদ্ধ কৰি (যদিও তাৰ পিছত বছৰ বছৰ ধৰি এই নিষেধাজ্ঞা ফাঁকি চলি থাকিল)। ভাৰতৰ আধিপত্য ১৯৫০ চনলৈকে চলিছিল, সেই সময়ত ভাৰত ৰাষ্ট্ৰপতি ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে লৈ কমনৱেলথৰ ভিতৰত গণৰাজ্যত পৰিণত হয়।[11] a52b5xldtv6wb901hhz2ptqiyp58s5u 613508 613507 2026-06-21T18:29:51Z Pranamikaadhikary 27435 613508 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox former country | conventional_long_name = ভাৰতীয় সংঘ | year_start = ১৯৪৭ | year_end = ১৯৫০ | event_start = [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭|স্বাধীনতা]] | date_start = [[স্বাধীনতা দিৱস (ভাৰত)|১৫ আগষ্ট]] | event_end = [[ভাৰতৰ সংবিধান|গণতান্ত্ৰিক সংবিধান]] গ্ৰহণ কৰা হয় | date_end = [[গণৰাজ্য দিৱস (ভাৰত)|২৬ জানুৱাৰী]] | p1 = বৃটিছ ৰাজ | flag_p1 = British Raj Red Ensign.svg | s1 = India{{!}}Republic of India | flag_s1 = Flag of India.svg | image_flag = Flag of India.svg | flag_caption = [[ভাৰতৰ জাতীয় পতাকা|পতাকা]]{{efn|ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ আগৰ দিনকেইটাত [[অশোকৰ সিংহৰ ৰাজধানী]] [[সাৰনাথ]]এ ভাৰতীয় ডমিনিয়নৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকা দুয়োটা সৃষ্টিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}{{sfn|Coningham|Young|2015|p=465}} ৰাজধানীৰ সিংহ আৰু ধৰ্মচক্ৰৰ আৰ্হিত এইবোৰ গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক গ্ৰহণ কৰাটোৱে ভাৰতক নৈতিক সাৰ্বভৌমত্বৰ প্ৰতীক দিয়াৰ প্ৰয়াস গঠন কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}{{sfn|Asif|2020|p=31}} ১৯৪৭ চনৰ ২২ জুলাইত [[জৱাহৰলাল নেহৰু]], [[ভাৰতৰ অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰ|অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ মুৰব্বী]] আৰু পিছলৈ ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে [[ভাৰতীয় সংবিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়, যাক [[ভাৰতীয় সংবিধান]] ৰচনাৰ দায়িত্ব দিয়া হয়। :{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} "ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাখন সমান অনুপাতত গভীৰ কেশৰ (কেছাৰী), বগা আৰু গাঢ় সেউজীয়াৰ অনুভূমিক ত্ৰিৰংগ হ’ব বুলি সংকল্প লোৱা হৈছে। বগা খণ্ডৰ মাজত চৰখাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ গাঢ় নীলা ৰঙৰ এটা চক্ৰ থাকিব লাগিব। চক্ৰৰ ডিজাইন হ’ব অশোকৰ সাৰনাথ সিংহৰ ৰাজধানীৰ এবাকাছত দেখা দিয়া চকা (চক্ৰ)ৰ। চক্ৰৰ ব্যাস পতাকাৰ বগা খণ্ডৰ প্ৰস্থৰ অনুমাণিক হ’ব লাগিব। পতাকাৰ প্ৰস্থ আৰু দৈৰ্ঘ্যৰ অনুপাত সাধাৰণতে ২:৩ হ’ব লাগে।" {{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} যদিও বিধানসভাৰ কেইবাজনো সদস্যই ভাৰতৰ জাতীয় প্ৰতীকৰ বাবে পৃথক পৃথক অৰ্থ প্ৰস্তাৱ কৰিছিল, তথাপি নেহৰুৱে প্ৰকাশ কৰা অৰ্থই প্ৰাধান্য লাভ কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ১৯৪৭ চনৰ ১১ ডিচেম্বৰত সংবিধান সভাই এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}}} | image_coat = Emblem of India (without motto).svg{{!}}class=skin-invert | symbol_width = 60px | symbol_type = [[State Emblem of India|Emblem]]{{efn|নেহৰুৱে অশোকৰ ইতিহাসৰ সৈতে ভালদৰে পৰিচিত আছিল, তেওঁৰ ''[[এজন পিতৃৰ পৰা তেওঁৰ কন্যালৈ লিখা চিঠি]]'' আৰু ''[[ভাৰতৰ আৱিষ্কাৰ]]'' নামৰ গ্ৰন্থসমূহত এই বিষয়ে লিখিছিল।.{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ভাৰতৰ ধৰ্মসমূহৰ প্ৰধান সমসাময়িক দাৰ্শনিক সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণনেও বাছনিৰ ক্ষেত্ৰত নেহৰুক পৰামৰ্শ দিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ১৯৪৭ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰত ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীকটো মন্ত্ৰীসভাই গ্ৰহণ কৰে, আৰু ভৱিষ্যতৰ তাৰিখৰ বাবে এটা ৰাষ্ট্ৰীয় মূলমন্ত্ৰৰ সংকল্প আঁতৰাই ৰখা হয়।<ref name=dominion-seal>{{citation|last=Ministry of Home Affairs|publisher=Press Information Bureau, Government of India|title=Press Communique|date=29 December 1947|url=http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20804-BR/HOM-1947-12-30_116.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808193911/http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20804-BR/HOM-1947-12-30_116.pdf|archive-date=8 August 2017}}</ref>}} | image_map = India (orthographic projection).png | image_map_caption = Claimed territory | capital = [[নতুন দিল্লী]] | demonym = ভাৰতীয় | government_type = Federal [[parliamentary constitutional monarchy]] | today = [[India]]<br />[[Bangladesh]]{{efn|See territorial exchanges between India and Bangladesh ([[India–Bangladesh enclaves]]).}} | currency = [[ভাৰতীয় টকা]] | leader1 = [[George VI]] | year_leader1 = 1947–1950 | title_leader = [[List of heads of state of India|Monarch]] | representative1 = [[লৰ্ড মাউণ্টবেটেন]] | representative2 = [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী|চি. ৰাজাগোপালাচাৰী]] | year_representative1 = 1947–1948 | year_representative2 = 1948–1950 | title_representative = {{nowrap|[[Governor-General of India|Governor-General]]}} | deputy1 = [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]<ref> [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী] হিচাপে, ১৯৬৪লৈ</ref> | year_deputy1 = 1947–1950 | title_deputy = [[Prime Minister of India|Prime Minister]] | legislature = [[Constituent Assembly of India|Constituent Assembly]] | stat_year = 1949–1950 | stat_area1 = 3159814<ref name=statesman-yb-1950-lead>{{citation|title=The Statesman's Year-Book, 1950|year=1950|editor=S. H. Steinberg|publisher=Macmillan and Co., Ltd|location=London|page=137|url=https://archive.org/details/statesmansyearbo030477mbp/page/136/mode/2up}}</ref> | stat_pop1 = 360,185,000 (estimated)<ref name=statesman-yb-1950-lead/> | iso3166code = omit }} '''ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়া''', বিধিগত নাম ভাৰতীয় সংঘ,<ref name=unionofindia> *{{citation|last=Winegard|first=Timothy C.|title=Indigenous Peoples of the British Dominions and the First World War|url=https://books.google.com/books?id=qzIw-c1YOAIC&pg=PA2|year=2011|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-01493-0|pages=2|quote=প্ৰথম সামূহিক ব্যৱহাৰ ("ডমিনিয়ন" শব্দটোৰ) ঔপনিৱেশিক সন্মিলনত (১৯০৭ চনৰ এপ্ৰিলৰ পৰা মে'লৈকে) হৈছিল যেতিয়া কানাডা আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াক এই উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। সেই বছৰৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত নিউজিলেণ্ড আৰু নিউফাউণ্ডলেণ্ডক এই পদবী প্ৰদান কৰা হয় আৰু ১৯১০ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাক এই পদবী প্ৰদান কৰা হয়। যুদ্ধৰ আৰম্ভণিতে এইবোৰেই আছিল একমাত্ৰ ব্ৰিটিছ সম্পত্তি যিবোৰ ডমিনিয়ন হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। ১৯২২ চনত আইৰিছ ফ্ৰী ষ্টেটক ডমিনিয়নৰ মৰ্যাদা দিয়া হয়, তাৰ পিছত ১৯৪৭ চনত ভাৰত আৰু পাকিস্তানক অল্পকালীন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় (যদিও ভাৰতক আনুষ্ঠানিকভাৱে ভাৰতীয় সংঘ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল)। ১৯৫০ চনত ভাৰতীয় সংঘ ভাৰতীয় গণৰাজ্য হিচাপে পৰিগণিত হয়, আনহাতে পাকিস্তানৰ ডমিনিয়ন ১৯৫৬ চনত ইছলামিক গণৰাজ্য পাকিস্তান হয়।}} *{{citation|last1=Wani|first1=Aijaz Ashraf|last2=Khan|first2=Imran Ahmad|last3=Yaseen|first3=Tabzeer|chapter=Article 370 and 35A: Origin, Provinces, and the Politics of Contestation|pages=53&ndash;78; 71|editor-last=Hussain|editor-first=Sarena|title=Society and Politics of Jammu and Kashmir|publisher=Palgrave Macmillan|year=2020|isbn=9783030564810|chapter-url=https://books.google.com/books?id=s70LEAAAQBAJ&pg=PA71|quote=Notes:&nbsp;2 ১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টৰ স্বাধীনতাৰ পৰা ১৯৫০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত ভাৰত গণৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ ভিতৰত ভাৰতীয় সংঘই দেশখনৰ আনুষ্ঠানিক নাম আছিল। এই সময়ছোৱাত ভাৰত ব্ৰিটিছ কমনৱেলথ অৱ নেচনছৰ ভিতৰত ব্ৰিটিছ মুকুটৰ অধীনত স্বতন্ত্ৰ আধিপত্য হৈ থাকিল।}}</ref> ১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টৰপৰা ১৯৫০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীৰ ভিতৰত বিদ্যমান ব্ৰিটিছ কমনৱেলথ অৱ নেচনছৰ এক স্বতন্ত্ৰ ডমিনিয়ন।[8] স্বাধীনতা লাভৰ আগলৈকে ভাৰতত যুক্তৰাজ্যই অনানুষ্ঠানিক সাম্ৰাজ্য হিচাপে শাসন কৰিছিল। ব্ৰিটিছ ৰাজ আৰু কেতিয়াবা ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্য বুলিও কোৱা এই সাম্ৰাজ্যখন সামূহিকভাৱে ব্ৰিটিছ ভাৰত বুলি কোৱা অঞ্চলসমূহেৰে গঠিত আছিল, যিবোৰ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে প্ৰত্যক্ষভাৱে পৰিচালনা কৰিছিল আৰু যিবোৰ অঞ্চলক ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰ বুলি কোৱা হয়, যিবোৰ অঞ্চল ভাৰতীয় শাসকসকলে সৰ্বোচ্চ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ব্ৰিটিছৰ সপক্ষে শাসন কৰিছিল। ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭ গৃহীত হোৱাৰ লগে লগে ভাৰতীয় ডমিনিয়ন আনুষ্ঠানিক হয়। এই একেখন আইনেই ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ দুটা অঞ্চলৰদ্বাৰা গঠিত স্বতন্ত্ৰ ডমিনিয়ন অৱ পাকিস্তানো আনুষ্ঠানিক কৰি তুলিছিল যিসমূহ বৰ্তমান পাকিস্তান আৰু বাংলাদেশ নামে পৰিচিত। ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াক সাধাৰণ ভাষাত "ভাৰত" বুলিও কোৱা হৈছিল, কিন্তু ই ব্ৰিটিছ ভাৰতৰপৰা পৃথক আছিল। বৃটিছ ভাৰতৰ তুলনাত ই ভৌগোলিকভাৱে সৰু আৰু স্বাধীন:পূৰ্বৰ ভূ-খণ্ডৰ বৃহৎ অংশৰ এটা ভাগে এতিয়া নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা সুকীয়া পাকিস্তানৰ ডমিনিয়ন গঠন কৰে। এই আইনখনৰ অধীনত ৰজা নতুন ডমিনিয়নৰ অধিকাৰত ৰজা হৈয়েই থাকিল যদিও ব্ৰিটিছ চৰকাৰে নিজৰ পূৰ্বৰ ভূ-খণ্ডসমূহ শাসনৰ সকলো দায়িত্ব এৰি দিলে। ব্ৰিটিছ চৰকাৰেও পূৰ্বে অঞ্চলটোৰ ভিতৰৰ ৫০০ৰো অধিক ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰৰ শাসকসকলৰ সৈতে কৰা সন্ধিৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতা বাতিল কৰিছিল, আৰু ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকক ভাৰত বা পাকিস্তানৰ সৈতে ৰাজনৈতিক সংঘত যোগদান কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। সেই অনুসৰি ব্ৰিটিছ ৰজাৰ ৰাজত্বকালীন উপাধিসমূহৰ ভিতৰত এটা "ভাৰতৰ সম্ৰাট" উপাধিৰ ব্যৱহাৰ ত্যাগ কৰা হয়।[9] ভাৰত বিভাজনৰ পিছত ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াৰ অস্তিত্ব গঢ় লৈছিল। ইয়াৰ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে অৱশ্যে সুদীৰ্ঘকাল ভাৰতক শাসন কৰা বৃটিছ শক্তিক ওফৰাবলৈ এটা অগ্ৰণী আৰু প্ৰভাৱশালী ঔপনিৱেশিক বিৰোধী জাতীয়তাবাদী আন্দোলন হৈছিল। ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ দুয়োজন সদস্য বল্লভভাই পেটেলক উপ-প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে লৈ জৱাহৰলাল নেহৰুৰ অধীনত নতুন সংঘৰ প্ৰথমখন চৰকাৰ গঠন হয়। ভাৰতৰ শেষ ভাইচৰয় হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা [[লৰ্ড মাউণ্টবেটেন|লৰ্ড মাউণ্টবেটেনে]] ১৯৪৭ চনৰ আগষ্টৰপৰা ১৯৪৮ চনৰ জুন মাহলৈকে স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল হিচাপে আছিল; তেওঁৰ ঠাইত [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী|চি ৰাজগোপালাচাৰী]]ক নিযুক্তি দিয়া হয়। বিভাজনৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা ধৰ্মীয় হিংসা বহুলাংশে [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰচেষ্টাত অতি সোনকালে হ্ৰাস পায়; কিন্তু হিন্দু মৌলবাদীসকলৰ মাজত তেওঁৰ প্ৰতি ক্ষোভ বাঢ়ি আহিছিল আৰু শেষত তেওঁ [[মহাত্মা গান্ধীৰ হত্যাকাণ্ড|জীৱন হেৰুৱাবলগীয়া]] হৈছিল। ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰসমূহক নতুন ভাৰতত একত্ৰিত কৰাৰ দায়িত্ব পেটেলৰ হাতত পৰিল। ১৯৪৭ চনৰ বাকী সময়ছোৱা আৰু ১৯৪৮ চনৰ ভাল অংশলৈকে চলি থকা সংহতি প্ৰৰোচনাৰদ্বাৰা, আৰু মাজে মাজে ভাবুকিৰদ্বাৰা সম্পন্ন কৰা হৈছিল। জুনাগড় ৰাজ্য, হায়দৰাবাদ ৰাজ্য, আৰু বিশেষকৈ, কাশ্মীৰ আৰু জম্মু, শেষৰখনে ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত যুদ্ধৰ সূচনা কৰি আজিলৈকে চলি থকা বিবাদৰ সৃষ্টি কৰে। ইউনিয়ন/ডমিনিয়নৰ অস্তিত্বৰ সময়ত ভাৰতীয় গণৰাজ্যৰ নতুন সংবিধানৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ বহুলাংশে ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ শেষ সংবিধান ১৯৩৫ চনৰ ভাৰত চৰকাৰ আইনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছিল[10] কিন্তু ইয়াত আমেৰিকাৰ সংবিধানৰ লগতে আয়াৰলেণ্ডৰ সংবিধানৰ কিছুমান উপাদানো প্ৰতিফলিত হৈছিল। নতুন সংবিধানে অস্পৃশ্যতা বিলুপ্ত কৰি আৰু জাতিগত পাৰ্থক্যক স্বীকৃতিহীন কৰি ভাৰতৰ অতীতৰ কিছুমান দিশ অস্বীকাৰ কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত ব্ৰিটিছ ভাৰত বিভাজনৰ লগত হোৱা জনগাঁথনিগত পৰিৱৰ্তনৰ নথিভুক্ত কৰাৰ এক বৃহৎ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল। বেছিভাগ জনগাঁথনিবিদৰ মতে, বিভাজনৰ শৰণাৰ্থী হিচাপে ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত ১৪ৰপৰা ১ কোটি ৮০ লাখ লোকে স্থানান্তৰিত হৈছিল আৰু ১০ লাখৰো অধিক লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। ভাৰতত প্ৰচলিত দৰিদ্ৰতাৰ নথিভুক্ত কৰাৰ বাবেও এক বৃহৎ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল। ১৯৪৯ চনত চৰকাৰে নিযুক্তি দিয়া এখন কমিটীয়ে, এজন ভাৰতীয়ৰ বাৰ্ষিক গড় আয় ৫০ লাখ টকা বুলি অনুমান কৰিছিল। ২৬০ (বা ৫৫ ডলাৰ; ২০২৩ চনত হয়তো ২৮,৭২০ টকাৰ সমতুল্য), বহুতে সেই পৰিমাণৰ বহু কম উপাৰ্জন কৰে। চৰকাৰে জনসংখ্যাৰ মাজত সাক্ষৰতাৰ মাত্ৰা কম হোৱাৰ সন্মুখীন হৈছিল: ১৯৫১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়লত ইয়াৰ সংখ্যা পুৰুষৰ বাবে ২৩.৫৪% আৰু মহিলাৰ বাবে মাত্ৰ ৭.৬২% বুলি অনুমান কৰা হৈছিল। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰেও মহিলাৰ মৰ্যাদা উন্নত কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰে, যিয়ে অৱশেষত ১৯৫০ চনৰ মাজভাগত [[হিন্দু সংহিতা বিধেয়ক]] গৃহীত হোৱাৰ লগে লগে কিছু ফল দিলে, পিতৃবংশৰ অনুসৰণ, বৈবাহিক পৰিত্যাগ আৰু [[বাল্যবিবাহ]]ক নিষিদ্ধ কৰি (যদিও তাৰ পিছত বছৰ বছৰ ধৰি এই নিষেধাজ্ঞা ফাঁকি চলি থাকিল)। ভাৰতৰ আধিপত্য ১৯৫০ চনলৈকে চলিছিল, সেই সময়ত ভাৰত ৰাষ্ট্ৰপতি ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে লৈ কমনৱেলথৰ ভিতৰত গণৰাজ্যত পৰিণত হয়।[11] fv8d75o9z3ag38bf91zgfpw4klkslto 0 137472 613450 613095 2026-06-21T14:19:14Z Abhinab Pegu 43956 পৃষ্ঠাটোক "{{Delete}}"ৰে সলনি কৰা হ'ল 613450 wikitext text/x-wiki {{Delete}} ojdjkvlhcec6arpfgtwm59d2wkd8rvp 613451 613450 2026-06-21T14:21:12Z Abhinab Pegu 43956 613451 wikitext text/x-wiki {{Delete|Merged to [[মিচিং ভাষা]]}} qgmhjxp48sdioa3hq4h6fa2283od1xq 613573 613451 2026-06-22T04:29:57Z KhiLanTzi 23530 /* */ আলোচনা পৃষ্ঠা চাওক 613573 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system|name=মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung)|sample=Mising bíglung.jpg|caption=মিচিং বৰ্ণমালাৰ স্বৰবৰ্ণ (হ্ৰস্বস্বৰ আৰু দীৰ্ঘস্বৰ) আৰু ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ তালিকা|languages=[[মিচিং]]|family=[[চীন তিব্বতীয়]]}}'''মিচিং বৰ্ণমালা''' ({{lang-en|Mising Alphabet}}, [[মিচিং]]: Mising Bíglung) হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>https://www.doksiri.com/2022/01/blog-post_61.html?m=1</ref> <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> <ref>https://www.doksiri.com/ Doksiri দকচিৰিৰপৰা লোৱা হৈছে</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] k2zl20lijc6hvfe9ydtr9nj6s3yer9b 613577 613573 2026-06-22T04:35:27Z KhiLanTzi 23530 /* */ Infobox 613577 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | typedesc = লেটিন (ৰোমান) লিপি | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }}'''মিচিং বৰ্ণমালা''' ({{lang-en|Mising Alphabet}}, [[মিচিং]]: Mising Bíglung) হৈছে [[মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত বৰ্ণমালা। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। সেয়ে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>https://www.doksiri.com/2022/01/blog-post_61.html?m=1</ref> <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> <ref>https://www.doksiri.com/ Doksiri দকচিৰিৰপৰা লোৱা হৈছে</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] dv6btxp307883r8ykbd8g87edcxyh23 613579 613577 2026-06-22T04:44:42Z KhiLanTzi 23530 /* */ Latinisation and Orthography description 613579 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = বানান-পদ্ধতি (Orthography), লেটিনিকৰণ (Latinisation) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }}'''মিচিং বৰ্ণমালা''' ({{lang-en|Mising Alphabet}})) বা '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) হৈছে মিচিং ভাষাৰ বানান-পদ্ধতি (Orthography) আৰু মান্য লেটিনিকৰণ (Latinisation) পদ্ধতি, যিটো [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা বিকশিত হৈছিল। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>https://www.doksiri.com/2022/01/blog-post_61.html?m=1</ref> <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> <ref>https://www.doksiri.com/ Doksiri দকচিৰিৰপৰা লোৱা হৈছে</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] 2uuphlhhiz1ypx4gefyup2fzmncy7lm 613581 613579 2026-06-22T04:47:16Z KhiLanTzi 23530 /* */ link 613581 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = বানান-পদ্ধতি (Orthography), লেটিনিকৰণ (Latinisation) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }}'''মিচিং বৰ্ণমালা''' ({{lang-en|Mising Alphabet}})) বা '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) হৈছে [[মিচিং ভাষা|মিচিং ভাষাৰ]] বানান-পদ্ধতি ([[:en:Orthography|Orthography]]) আৰু মান্য লেটিনিকৰণ ([[:en:Latinisation|Latinisation]]) পদ্ধতি, যিটো [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা বিকশিত হৈছিল। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>https://www.doksiri.com/2022/01/blog-post_61.html?m=1</ref> <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> <ref>https://www.doksiri.com/ Doksiri দকচিৰিৰপৰা লোৱা হৈছে</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] iij4m60imvjk3em5a0fty9vgf2hyjcb 613582 613581 2026-06-22T04:49:36Z KhiLanTzi 23530 /* */ 613582 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = বানান-পদ্ধতি (Orthography), ৰোমানীকৰণ ([[:en:Romanization|Romanization]]) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }}'''মিচিং বৰ্ণমালা''' ({{lang-en|Mising Alphabet}})) বা '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) হৈছে [[মিচিং ভাষা|মিচিং ভাষাৰ]] বানান-পদ্ধতি ([[:en:Orthography|Orthography]]) আৰু মান্য ৰোমানীকৰণ ([[:en:Romanization|Romanization]]) পদ্ধতি, যিটো [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা বিকশিত হৈছিল। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>https://www.doksiri.com/2022/01/blog-post_61.html?m=1</ref> <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> <ref>https://www.doksiri.com/ Doksiri দকচিৰিৰপৰা লোৱা হৈছে</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] a591epgd5rebgiroqtcimw6rdpiyn23 613591 613582 2026-06-22T04:56:26Z KhiLanTzi 23530 /* */ 613591 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = বানান-পদ্ধতি (Orthography) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = মিচিং ভাষা লিখিবলৈ বৰ্তমানে প্ৰধানকৈ ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয় | ipa-note = }}'''মিচিং বৰ্ণমালা''' ({{lang-en|Mising Alphabet}})) বা '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) হৈছে [[মিচিং ভাষা|মিচিং ভাষাৰ]] বানান-পদ্ধতি ([[:en:Orthography|Orthography]]) যিটো [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা ১৯৭২ চনত বিকশিত হৈছিল। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>https://www.doksiri.com/2022/01/blog-post_61.html?m=1</ref> <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> <ref>https://www.doksiri.com/ Doksiri দকচিৰিৰপৰা লোৱা হৈছে</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] r69cuc7b5m02nn496t17uwuizc3aw1v 613600 613591 2026-06-22T05:31:30Z KhiLanTzi 23530 /* */ 613600 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = বানান-পদ্ধতি (Orthography) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = | ipa-note = }} '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) বা '''মিচিং বৰ্ণমালা''' ({{lang-en|Mising Alphabet}})) হৈছে [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা বিকাশ কৰা এটা বানান-পদ্ধতি ([[:en:Orthography|Orthography]]) যাক [[মিচিং ভাষা|মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা ১৯৭২ চনত এই বানান পদ্ধতি বিকাশ কৰা হৈছিল। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>https://www.doksiri.com/2022/01/blog-post_61.html?m=1</ref> <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> <ref>https://www.doksiri.com/ Doksiri দকচিৰিৰপৰা লোৱা হৈছে</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] rdoldzbxilye0wbijnc12220dh3361h 613601 613600 2026-06-22T05:32:03Z KhiLanTzi 23530 /* */ Ref 613601 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বৰ্ণমালা(Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = বানান-পদ্ধতি (Orthography) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = | ipa-note = }} '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) বা '''মিচিং বৰ্ণমালা''' ({{lang-en|Mising Alphabet}})) হৈছে [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা বিকাশ কৰা এটা বানান-পদ্ধতি ([[:en:Orthography|Orthography]]) যাক [[মিচিং ভাষা|মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Mising |website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা ১৯৭২ চনত এই বানান পদ্ধতি বিকাশ কৰা হৈছিল। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>https://www.doksiri.com/2022/01/blog-post_61.html?m=1</ref> <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> <ref>https://www.doksiri.com/ Doksiri দকচিৰিৰপৰা লোৱা হৈছে</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] 1eaikfx8tyd0athzzd2e4m9cpx4skh7 613602 613601 2026-06-22T05:34:05Z KhiLanTzi 23530 /* */ 613602 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বিগলুং (Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = বানান-পদ্ধতি (Orthography) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = | ipa-note = }} '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) বা '''মিচিং বৰ্ণমালা''' ({{lang-en|Mising Alphabet}})) হৈছে [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা বিকাশ কৰা এটা বানান-পদ্ধতি ([[:en:Orthography|Orthography]]) যাক [[মিচিং ভাষা|মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Mising |website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা ১৯৭২ চনত এই বানান পদ্ধতি বিকাশ কৰা হৈছিল। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>https://www.doksiri.com/2022/01/blog-post_61.html?m=1</ref> <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> <ref>https://www.doksiri.com/ Doksiri দকচিৰিৰপৰা লোৱা হৈছে</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] b7l18wqvdtu37qgxcfbwgfwbfp5dzje 613606 613602 2026-06-22T06:06:51Z KhiLanTzi 23530 /* */ 613606 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বিগলুং (Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = বানান-পদ্ধতি (Orthography) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = | ipa-note = }} '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) বা '''মিচিং বৰ্ণমালা''' ({{lang-en|Mising orthography}})) হৈছে [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা বিকাশ কৰা এটা বানান-পদ্ধতি ([[:en:Orthography|Orthography]]) যাক [[মিচিং ভাষা|মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Mising |website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা ১৯৭২ চনত এই বানান পদ্ধতি বিকাশ কৰা হৈছিল। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>https://www.doksiri.com/2022/01/blog-post_61.html?m=1</ref> <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> <ref>https://www.doksiri.com/ Doksiri দকচিৰিৰপৰা লোৱা হৈছে</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] ctscesskynulkv8y0shpxhltsf06vpm 613608 613606 2026-06-22T06:10:41Z KhiLanTzi 23530 /* */ 613608 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বিগলুং (Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = বানান-পদ্ধতি (Orthography) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = | ipa-note = }} '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) বা '''মিচিং বানান পদ্ধতি''' ({{lang-en|Mising orthography}})) হৈছে [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা বিকাশ কৰা এটা বানান-পদ্ধতি ([[:en:Orthography|Orthography]]) যাক [[মিচিং ভাষা|মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Mising |website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা ১৯৭২ চনত এই বানান পদ্ধতি বিকাশ কৰা হৈছিল। মিচিং জনগোষ্ঠীৰ নিজা ভাষা আছে যদিয়ো নিজা লিপি নাই। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>https://www.doksiri.com/2022/01/blog-post_61.html?m=1</ref> <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> <ref>https://www.doksiri.com/ Doksiri দকচিৰিৰপৰা লোৱা হৈছে</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] dsalwg8qybl4rl2chfa1l1abboknmuy 613609 613608 2026-06-22T06:28:22Z KhiLanTzi 23530 /* */ Expanding 613609 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বিগলুং (Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = বানান-পদ্ধতি (Orthography) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = | ipa-note = }} '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) বা '''মিচিং বানান পদ্ধতি''' ({{lang-en|Mising orthography}})) হৈছে [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা বিকাশ কৰা এটা বানান-পদ্ধতি ([[:en:Orthography|Orthography]]) যাক [[মিচিং ভাষা|মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Mising |website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা ১৯৭২ চনত এই বানান পদ্ধতি বিকাশ কৰা হৈছিল। মিচিং ভাষা এটা কথিত ভাষা আৰু মৌখিক পৰম্পৰাৰ দ্বাৰা প্ৰচলিত হৈ আহিছিল। মিচিং মৌখিক পৰম্পৰা পৰা লিখিত ৰূপলৈ পৰিৱৰ্তিত কৰিবলৈ এই ৰোমান-ভিত্তিক বানান-পদ্ধতিটো ১৯৮২ চনত গৃহীত হয়। অসমীয়া লিপিত মিচিং ভাষাৰ ১৪টা স্বৰধ্বনি আৰু ১৫টা ব্যঞ্জনধ্বনি শুদ্ধকৈ লিখিবলৈ জটিল আছিল বাবে লেটিন লিপি বাছনি কৰা হৈছিল। == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>https://www.doksiri.com/2022/01/blog-post_61.html?m=1</ref> <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> <ref>https://www.doksiri.com/ Doksiri দকচিৰিৰপৰা লোৱা হৈছে</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] 089ufulpg4cgxc18j0zybfzp4ik4por 613621 613609 2026-06-22T06:49:59Z KhiLanTzi 23530 /* */ Ref 613621 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বিগলুং (Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = বানান-পদ্ধতি (Orthography) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = | ipa-note = }} '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) বা '''মিচিং বানান পদ্ধতি''' ({{lang-en|Mising orthography}})) হৈছে [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা বিকাশ কৰা এটা বানান-পদ্ধতি ([[:en:Orthography|Orthography]]) যাক [[মিচিং ভাষা|মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Mising |website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা ১৯৭২ চনত এই বানান পদ্ধতি বিকাশ কৰা হৈছিল। মিচিং ভাষা এটা কথিত ভাষা আৰু মৌখিক পৰম্পৰাৰ দ্বাৰা প্ৰচলিত হৈ আহিছিল। মিচিং মৌখিক পৰম্পৰা পৰা লিখিত ৰূপলৈ পৰিৱৰ্তিত কৰিবলৈ এই ৰোমান-ভিত্তিক বানান-পদ্ধতিটো ১৯৮২ চনত গৃহীত হয়। অসমীয়া লিপিত মিচিং ভাষাৰ ১৪টা স্বৰধ্বনি আৰু ১৫টা ব্যঞ্জনধ্বনি শুদ্ধকৈ লিখিবলৈ জটিল আছিল বাবে লেটিন লিপি বাছনি কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite journal |last1=Das |first1=Hira Manna |last2=Doley |first2=Trinayan |date=2024 |title=A Brief History of Mising Language Studies |journal=International Journal For Multidisciplinary Research |volume=6 |issue=1 |issn=2582-2160 |url=https://www.ijfmr.com/papers/2024/1/12440.pdf |access-date=2026-06-22 |language=en |pages=}}</ref> == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>https://www.doksiri.com/2022/01/blog-post_61.html?m=1</ref> <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> <ref>https://www.doksiri.com/ Doksiri দকচিৰিৰপৰা লোৱা হৈছে</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] 6pqrsqaq6detj9qpet6el8bng465746 613622 613621 2026-06-22T06:57:26Z KhiLanTzi 23530 /* */ 613622 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বিগলুং (Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = আখৰ-জোঁটনি (Orthography) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = | ipa-note = }} '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) বা '''মিচিং বানান পদ্ধতি''' ({{lang-en|Mising orthography}})) হৈছে [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা বিকাশ কৰা এটা আখৰ-জোঁটনি ([[:en:Orthography|Orthography]]) যাক [[মিচিং ভাষা|মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Mising |website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা ১৯৭২ চনত এই আখৰ-জোঁটনি বিকাশ কৰা হৈছিল। মিচিং ভাষা এটা কথিত ভাষা আৰু মৌখিক পৰম্পৰাৰ দ্বাৰা প্ৰচলিত হৈ আহিছিল। মিচিং মৌখিক পৰম্পৰা পৰা লিখিত ৰূপলৈ পৰিৱৰ্তিত কৰিবলৈ এই ৰোমান-ভিত্তিক আখৰ-জোঁটনিটো ১৯৮২ চনত গৃহীত হয়। অসমীয়া লিপিত মিচিং ভাষাৰ ১৪টা স্বৰধ্বনি আৰু ১৫টা ব্যঞ্জনধ্বনি শুদ্ধকৈ লিখিবলৈ জটিল আছিল বাবে লেটিন লিপি বাছনি কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite journal |last1=Das |first1=Hira Manna |last2=Doley |first2=Trinayan |date=2024 |title=A Brief History of Mising Language Studies |journal=International Journal For Multidisciplinary Research |volume=6 |issue=1 |issn=2582-2160 |url=https://www.ijfmr.com/papers/2024/1/12440.pdf |access-date=2026-06-22 |language=en |pages=}}</ref> == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>https://www.doksiri.com/2022/01/blog-post_61.html?m=1</ref> <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> <ref>https://www.doksiri.com/ Doksiri দকচিৰিৰপৰা লোৱা হৈছে</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] c506an11f6h43do1s39x1am7e8cremz 613648 613622 2026-06-22T08:29:35Z KhiLanTzi 23530 /* তথ্যসূত্ৰ */ ব্লগ চাইট ৱিকিপিডিয়াত উৎস ৰূপে ব্যৱহাৰ কৰা নাযায় 613648 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বিগলুং (Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = আখৰ-জোঁটনি (Orthography) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = | ipa-note = }} '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) বা '''মিচিং বানান পদ্ধতি''' ({{lang-en|Mising orthography}})) হৈছে [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা বিকাশ কৰা এটা আখৰ-জোঁটনি ([[:en:Orthography|Orthography]]) যাক [[মিচিং ভাষা|মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Mising |website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা ১৯৭২ চনত এই আখৰ-জোঁটনি বিকাশ কৰা হৈছিল। মিচিং ভাষা এটা কথিত ভাষা আৰু মৌখিক পৰম্পৰাৰ দ্বাৰা প্ৰচলিত হৈ আহিছিল। মিচিং মৌখিক পৰম্পৰা পৰা লিখিত ৰূপলৈ পৰিৱৰ্তিত কৰিবলৈ এই ৰোমান-ভিত্তিক আখৰ-জোঁটনিটো ১৯৮২ চনত গৃহীত হয়। অসমীয়া লিপিত মিচিং ভাষাৰ ১৪টা স্বৰধ্বনি আৰু ১৫টা ব্যঞ্জনধ্বনি শুদ্ধকৈ লিখিবলৈ জটিল আছিল বাবে লেটিন লিপি বাছনি কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite journal |last1=Das |first1=Hira Manna |last2=Doley |first2=Trinayan |date=2024 |title=A Brief History of Mising Language Studies |journal=International Journal For Multidisciplinary Research |volume=6 |issue=1 |issn=2582-2160 |url=https://www.ijfmr.com/papers/2024/1/12440.pdf |access-date=2026-06-22 |language=en |pages=}}</ref> == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''[[স্বৰবৰ্ণ]] (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''[[ব্যঞ্জনবৰ্ণ]] (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] 6t6njvvvgi1ss12y03dmko3o8e3gyl2 613650 613648 2026-06-22T08:40:22Z KhiLanTzi 23530 /* মিচিং বৰ্ণ */ Consonant clusters and acute accents 613650 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বিগলুং (Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = আখৰ-জোঁটনি (Orthography) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = | ipa-note = }} '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) বা '''মিচিং বানান পদ্ধতি''' ({{lang-en|Mising orthography}})) হৈছে [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা বিকাশ কৰা এটা আখৰ-জোঁটনি ([[:en:Orthography|Orthography]]) যাক [[মিচিং ভাষা|মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Mising |website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা ১৯৭২ চনত এই আখৰ-জোঁটনি বিকাশ কৰা হৈছিল। মিচিং ভাষা এটা কথিত ভাষা আৰু মৌখিক পৰম্পৰাৰ দ্বাৰা প্ৰচলিত হৈ আহিছিল। মিচিং মৌখিক পৰম্পৰা পৰা লিখিত ৰূপলৈ পৰিৱৰ্তিত কৰিবলৈ এই ৰোমান-ভিত্তিক আখৰ-জোঁটনিটো ১৯৮২ চনত গৃহীত হয়। অসমীয়া লিপিত মিচিং ভাষাৰ ১৪টা স্বৰধ্বনি আৰু ১৫টা ব্যঞ্জনধ্বনি শুদ্ধকৈ লিখিবলৈ জটিল আছিল বাবে লেটিন লিপি বাছনি কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite journal |last1=Das |first1=Hira Manna |last2=Doley |first2=Trinayan |date=2024 |title=A Brief History of Mising Language Studies |journal=International Journal For Multidisciplinary Research |volume=6 |issue=1 |issn=2582-2160 |url=https://www.ijfmr.com/papers/2024/1/12440.pdf |access-date=2026-06-22 |language=en |pages=}}</ref> == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। ===স্বৰবৰ্ণ (Gombug)'=== মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। ===ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)=== [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ===তীব্ৰ উচ্চাৰণ চিহ্ন (Acute accent marks)=== মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি দুটা তীব্ৰ উচ্চাৰণ চিহ্ন (Acute accent marks) আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í: ===ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ থুপ (consonant cluster)=== মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ থুপ (consonant cluster) আছে। সেইকেইটা হ'ল― NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] n7xeklfaqz7wb90916df7itiz7267kr 613651 613650 2026-06-22T08:40:34Z KhiLanTzi 23530 613651 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বিগলুং (Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = আখৰ-জোঁটনি (Orthography) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = | ipa-note = }} '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) বা '''মিচিং বানান পদ্ধতি''' ({{lang-en|Mising orthography}})) হৈছে [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা বিকাশ কৰা এটা আখৰ-জোঁটনি ([[:en:Orthography|Orthography]]) যাক [[মিচিং ভাষা|মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Mising |website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা ১৯৭২ চনত এই আখৰ-জোঁটনি বিকাশ কৰা হৈছিল। মিচিং ভাষা এটা কথিত ভাষা আৰু মৌখিক পৰম্পৰাৰ দ্বাৰা প্ৰচলিত হৈ আহিছিল। মিচিং মৌখিক পৰম্পৰা পৰা লিখিত ৰূপলৈ পৰিৱৰ্তিত কৰিবলৈ এই ৰোমান-ভিত্তিক আখৰ-জোঁটনিটো ১৯৮২ চনত গৃহীত হয়। অসমীয়া লিপিত মিচিং ভাষাৰ ১৪টা স্বৰধ্বনি আৰু ১৫টা ব্যঞ্জনধ্বনি শুদ্ধকৈ লিখিবলৈ জটিল আছিল বাবে লেটিন লিপি বাছনি কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite journal |last1=Das |first1=Hira Manna |last2=Doley |first2=Trinayan |date=2024 |title=A Brief History of Mising Language Studies |journal=International Journal For Multidisciplinary Research |volume=6 |issue=1 |issn=2582-2160 |url=https://www.ijfmr.com/papers/2024/1/12440.pdf |access-date=2026-06-22 |language=en |pages=}}</ref> == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। ===স্বৰবৰ্ণ (Gombug)=== মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। ===ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)=== [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ===তীব্ৰ উচ্চাৰণ চিহ্ন (Acute accent marks)=== মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি দুটা তীব্ৰ উচ্চাৰণ চিহ্ন (Acute accent marks) আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í: ===ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ থুপ (consonant cluster)=== মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ থুপ (consonant cluster) আছে। সেইকেইটা হ'ল― NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] rzzrdbn8qxfmn8rfhk1ky6y8hcpudum 613653 613651 2026-06-22T08:44:27Z KhiLanTzi 23530 /* তীব্ৰ উচ্চাৰণৰ বৰ্ণ (Acute accent letters) */ 613653 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = মিচিং বিগলুং (Mising bíglung) | engvar = | altname = | type = আখৰ-জোঁটনি (Orthography) | languages = [[মিচিং ভাষা]] | creator = [[মিচিং আগম কেবাং]] | date = ১৯৭২ চন (ৰোমান লিপিৰ আনুষ্ঠানিক গ্ৰহণ) | time = বিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | sample =Mising bíglung.jpg | imagesize = 360px | romanized-from = | footnotes = | ipa-note = }} '''মিচিং বিগলুং''' ({{lang-mrg|Mising Bíglung}}) বা '''মিচিং বানান পদ্ধতি''' ({{lang-en|Mising orthography}})) হৈছে [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা বিকাশ কৰা এটা আখৰ-জোঁটনি ([[:en:Orthography|Orthography]]) যাক [[মিচিং ভাষা|মিচিং ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Mising |website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> [[মিচিং আগম কেবাং]]ৰ দ্বাৰা ১৯৭২ চনত এই আখৰ-জোঁটনি বিকাশ কৰা হৈছিল। মিচিং ভাষা এটা কথিত ভাষা আৰু মৌখিক পৰম্পৰাৰ দ্বাৰা প্ৰচলিত হৈ আহিছিল। মিচিং মৌখিক পৰম্পৰা পৰা লিখিত ৰূপলৈ পৰিৱৰ্তিত কৰিবলৈ এই ৰোমান-ভিত্তিক আখৰ-জোঁটনিটো ১৯৮২ চনত গৃহীত হয়। অসমীয়া লিপিত মিচিং ভাষাৰ ১৪টা স্বৰধ্বনি আৰু ১৫টা ব্যঞ্জনধ্বনি শুদ্ধকৈ লিখিবলৈ জটিল আছিল বাবে লেটিন লিপি বাছনি কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite journal |last1=Das |first1=Hira Manna |last2=Doley |first2=Trinayan |date=2024 |title=A Brief History of Mising Language Studies |journal=International Journal For Multidisciplinary Research |volume=6 |issue=1 |issn=2582-2160 |url=https://www.ijfmr.com/papers/2024/1/12440.pdf |access-date=2026-06-22 |language=en |pages=}}</ref> == ৰোমান লিপি গ্ৰহণৰ ইতিহাস == এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত ([[Mising Agom Kébang]]) [[মিচিং সাহিত্য সভা]]ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে। ==মিচিং বৰ্ণ== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # [[স্বৰধ্বনি]] (Gombug) # [[ব্যঞ্জনধ্বনি]] (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। ===স্বৰবৰ্ণ (Gombug)=== মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। ===ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)=== [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ===তীব্ৰ উচ্চাৰণৰ বৰ্ণ (Acute accent letters)=== মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি দুটা তীব্ৰ উচ্চাৰণ চিহ্ন (Acute accent marks) আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í: ===ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ থুপ (consonant cluster)=== মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ থুপ (consonant cluster) আছে। সেইকেইটা হ'ল― NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} <ref>Taburam Taid, MISING GOMLAM-POTIN</ref> <ref>কালিনাথ পাংগিং, শব্দকোষ GOMPIR KUMSUNG</ref> [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণমালা]] hg9hhh7uexnj5kmb6fwir9cqrbee7a4 0 137478 613551 613327 2026-06-21T22:31:53Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613551 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = নন্দীগ্ৰাম | type = SLA | incumbent_image = Suvendu Adhikari at Esplanade Metro Rail Station, Kolkata, 6 March 2024.jpg | map_image = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=300|frame-height=300|frame-align=center|type=shape|from=Vidhan Sabha constituencies/West Bengal/Nandigram.map}} | map_caption = নন্দিগ্ৰাম বিধানসভা সমষ্টিৰ ৰূপৰেখা দেখুওৱা মানচিত্ৰ | map_alt = | mla = [[শুভেন্দু অধিকাৰী]] | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = ২০২৬ | state = [[পশ্চিমবংগ]] | district = পূব মেদিনীপুৰ | loksabha_cons = তামলুক | constituency_no = ২১০ | established = ১৯৫১ | electors = ২৬৭,৬০৮ | reservation = নাই (মুক্ত আসন) | abolished = }} '''নন্দীগ্ৰাম বিধানসভা সমষ্টি''' [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] [[পশ্চিমবংগ]] ৰাজ্যৰ পূব মেদিনীপুৰ জিলাৰ এটা বিধানসভা সমষ্টি।<ref>{{cite web |url=https://chanakyya.com/Assembly-Details/WestBengal/Nandigram |title=West Bengal - Nandigram Assembly Constituency |website=Chanakyya |access-date=১৯ জুন ২০২৬ |language=en}}</ref> == এলাকা == ভাৰতৰ সীমা পুনৰ নিৰ্ধাৰণ আয়োগৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰি, ২১০ নং নন্দীগ্ৰাম বিধানসভা সমষ্টিটো নন্দীগ্ৰাম ১ আৰু নন্দীগ্ৰাম ২ সমষ্টি উন্নয়ন ব্লকৰ অন্তৰ্গত। নন্দীগ্ৰাম বিধানসভা সমষ্টিটো ৩০ নং তমলুক লোকসভা সমষ্টিৰ অন্তৰ্গত। == বিধানসভাৰ বিধায়কসকল == {| class="wikitable" |- ! নিৰ্বাচনৰ বছৰ !! সমষ্টি !! বিধায়ক !! ৰাজনৈতিক দল |- | ১৯৫১ || নন্দীগ্ৰাম নৰ্থ || সুবোধ চন্দ্ৰ মাইতি || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৫১ || নন্দীগ্ৰাম সাউথ || প্ৰবীৰ চন্দ্ৰ জানা || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৫৭ || নন্দীগ্ৰাম নৰ্থ || সুবোধ চন্দ্ৰ মাইতি || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৫৭ || নন্দীগ্ৰাম সাউথ || ভূপাল চন্দ্ৰ পাণ্ডা || ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি |- | ১৯৬২ || নন্দীগ্ৰাম নৰ্থ || সুবোধ চন্দ্ৰ মাইতি || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৬২ || নন্দীগ্ৰাম সাউথ || প্ৰবীৰ চন্দ্ৰ জানা || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৬৭ || নন্দীগ্ৰাম || ভূপাল চন্দ্ৰ পাণ্ডা || ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি |- | ১৯৬৯ || নন্দীগ্ৰাম || ভূপাল চন্দ্ৰ পাণ্ডা || ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি |- | ১৯৭১ || নন্দীগ্ৰাম || ভূপাল চন্দ্ৰ পাণ্ডা || ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি |- | ১৯৭২ || নন্দীগ্ৰাম || ভূপাল চন্দ্ৰ পাণ্ডা || ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি |- | ১৯৭৭ || নন্দীগ্ৰাম || প্ৰবীৰ জানা || জনতা পাৰ্টি |- | ১৯৮২ || নন্দীগ্ৰাম || ভূপাল চন্দ্ৰ পাণ্ডা || ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি |- | ১৯৮৭ || নন্দীগ্ৰাম || শক্তি বল || ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি |- | ১৯৯১ || নন্দীগ্ৰাম || শক্তি বল || ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি |- | ১৯৯৬ || নন্দীগ্ৰাম || দেৱী শংকৰ পাণ্ডা || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ২০০১ || নন্দীগ্ৰাম || ইলিয়াছ মহম্মদ শ্বেখ || ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী) |- | ২০০৬ || নন্দীগ্ৰাম || ইলিয়াছ মহম্মদ শ্বেখ || ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি |- | ২০০৯ (উপ-নিৰ্বাচন) || নন্দীগ্ৰাম || ফিৰোজা বিবি || সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |- | ২০১১ || নন্দীগ্ৰাম || ফিৰোজা বিবি || সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |- | ২০১৬ || নন্দীগ্ৰাম || শুভেন্দু অধিকাৰী || সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |- | ২০২১ || নন্দীগ্ৰাম || শুভেন্দু অধিকাৰী || ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি |- | ২০২৬ || নন্দীগ্ৰাম || শুভেন্দু অধিকাৰী || ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ === ২০২৬ চনৰ নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীৰ]] [[শুভেন্দু অধিকাৰী]]য়ে তেওঁৰ নিকটতম প্ৰতিদ্বন্দী [[সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ|তৃণমূল কংগ্ৰেছ]]ৰ পবিত্ৰ কৰক পৰাজিত কৰে।<ref>{{Cite web|date=2026-05-05|title=Nandigram (West Bengal) Assembly Election Result 2026: Suvendu Adhikari of BJP Wins|url=https://indianexpress.com/elections/nandigram-election-result-live-updates-west-bengal-assembly-election-results-winner-10670374/|work=Indianexpress.com}}</ref> {{Election box begin|title=[[পশ্চিমবংগ বিধানসভা নিৰ্বাচন, ২০২৬]]: নন্দীগ্ৰাম<ref>{{ৱেব উদ্ধৃতি|ভাষা=en|শিৰোনাম=Election Commission of India|ইউআৰএল=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS25210.htm|আৰ্কাইভৰ-ইউআৰএল=http://web.archive.org/web/20260505033045/https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS25210.htm|আৰ্কাইভৰ-তাৰিখ=2026-05-05|সংগ্ৰহৰ-তাৰিখ=2026-06-19|ৱেবছাইট=results.eci.gov.in}}</ref><ref>{{সংবাদ উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://bengali.oneindia.com/nandigram-assembly-elections-wb-210/|শিৰোনাম=Nandigram Election Result 2021 LIVE : নন্দীগ্রাম বিধানসভা ফলাফল লাইভ, নিকটতম প্রতিদ্বন্দ্বী,ভোট ভাগাভাগি - Oneindia Bengali|কৰ্ম=www.oneindia.com|সংগ্ৰহৰ-তাৰিখ=2026-06-05|ভাষা=bn}}</ref>}} {{Election box candidate with party link| |candidate=[[শুভেন্দু অধিকাৰী]] |party=ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী |votes=127301{{formatnum:}} |percentage=50.37 |change=}} {{Election box candidate with party link| |candidate= পবিত্ৰ কৰ |party=সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |votes=117636{{formatnum:}} |percentage=46.55 |change=}} {{Election box candidate with party link| |candidate=শান্তি গিৰি |party=ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী |votes=2997{{formatnum:}} |percentage=1.19 |change=}} {{Election box candidate with party link| |candidate=শেখ জাৰিয়াতুল হুছেইন |party=ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |votes=794{{formatnum:}} |percentage=0.31 |change=}} {{Election box candidate with party link| |candidate=মোঃ সাবেমিৰাজ আলী খান |party=ইণ্ডিয়ান চেকুলাৰ ফ্ৰণ্ট |votes=1898{{formatnum:}} |percentage=0.75 |change=}} {{Election box candidate with party link| |candidate=শাহিদুল হক |party=জনতা উন্নয়ন পাৰ্টী |votes=68{{formatnum:}} |percentage=0.03 |change=}} {{Election box candidate with party link| |candidate=বিমল কুমাৰ মাইতি |party=ছচিয়েলিষ্ট ইউনিটি চেন্টাৰ অফ ইণ্ডিয়া |votes=238{{formatnum:}} |percentage=0.09 |change=}} {{Election box candidate with party link| |candidate=নটা |party=নটা |votes=919{{formatnum:}} |percentage=0.36 |change=}} {{Election box majority||votes=9665{{formatnum:}}|percentage=|change=}} {{Election box turnout||votes=252722{{formatnum:}}|percentage=|change=}} {{Election box hold with party link| |winner = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী |loser = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ === {{Main|নন্দীগ্ৰাম বিধানসভা সমষ্টি নিৰ্বাচন, ২০২১}} ২০২১ চনৰ নিৰ্বাচনত বিজেপিৰ শুভেন্দু অধিকাৰীয়ে তেওঁৰ নিকটতম প্ৰতিদ্বন্দী তথা তদানীন্তন মুখ্যমন্ত্ৰী তৃণমূলৰ মমতা বেনাৰ্জীক পৰাজিত কৰে। {{Election box begin|title=নন্দীগ্ৰাম বিধানসভা নিৰ্বাচন, ২০২১}}{{Election box candidate with party link |party=ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী |candidate=[[শুভেন্দু অধিকাৰী]] |votes=১,১০,৭৬৪ |percentage=৪৮.৪৯ |change=+৪৩.০৯}} {{Election box candidate with party link |party=সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |candidate=[[মমতা বেনাৰ্জী]] |votes=১,০৮,৮০৮ |percentage=৪৭.৬৪ |change=-১৯.৫৬}} {{Election box candidate with party link |party=ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |candidate=[[মীনাক্ষী মুখাৰ্জী]] |percentage=২.৭৪ |votes=৬,২৬৭ |change=-২৩.৯৬}} {{Election box candidate with party link |party=নটা |candidate=নটা |votes=১০৯০ |percentage=০.৪৮ |change=-০.১৫}} {{Election box majority| |votes = ১৯৫৬ |percentage = ০.8৫ |change = }} {{Election box turnout| |votes = ২২৮৪৬৭ |percentage = ৮৮.৫৫ |change = }} {{Election box gain with party link |winner = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী |loser = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |swing =৩১.৩৩ }} {{Election box end}} ===২০১৬=== ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনত, তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ [[শুভেন্দু অধিকাৰী]]য়ে তেওঁৰ নিকটতম প্ৰতিদ্বন্দী চিপিআইৰ আব্দুল কবিৰ শ্বেখক পৰাজিত কৰে। {{Election box begin | title=[[পশ্চিমবংগ বিধানসভা নিৰ্বাচন, ২০১৬|পশ্চিমবংগ বিধানসভা নিৰ্বাচন, ২০১৬]]: নন্দীগ্ৰাম সমষ্টি <ref>{{ৱেব উদ্ধৃতি |ইউআৰএল = http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS25210.htm |শিৰোনাম = Nandigram |কৰ্ম = মে' ২০১১ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ ফলাফল |প্ৰকাশক = ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগ |সংগ্ৰহৰ-তাৰিখ = 2011-05-17 |ভাষা = en |আৰ্কাইভৰ-তাৰিখ = ২০১১-০৫-১৬ |আৰ্কাইভৰ-ইউআৰএল = https://web.archive.org/web/20110516050812/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS25210.htm |ইউআৰএল-অৱস্থা = অকাৰ্যকৰ }}</ref><ref>{{ৱেব উদ্ধৃতি |ইউআৰএল = http://www.empoweringindia.org/new/constituency.aspx?eid=736&cid=210 |শিৰোনাম = West Bengal Assembly Election 2011 |কৰ্ম = Nandigram |প্ৰকাশক = Empowering India |সংগ্ৰহৰ-তাৰিখ = 2011-05-01 |ভাষা = en |আৰ্কাইভৰ-তাৰিখ = ২০২১-১১-০২ |আৰ্কাইভৰ-ইউআৰএল = https://web.archive.org/web/20211102140853/http://www.empoweringindia.org/new/constituency.aspx?eid=736&cid=210 |ইউআৰএল-অৱস্থা = অকাৰ্যকৰ }}</ref><ref>{{ৱেব উদ্ধৃতি |ইউআৰএল = http://www.ceowestbengal.nic.in/mis_pdf/election_2011/canddtl_4th_phase.pdf |শিৰোনাম = West Bengal Assembly Election 2011 |কৰ্ম = Nandigram |প্ৰকাশক = ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগ |সংগ্ৰহৰ-তাৰিখ = 2011-05-01 |ইউআৰএল-অৱস্থা=অকাৰ্যকৰ |আৰ্কাইভের-ইউআৰএল = https://web.archive.org/web/20110912030612/http://www.ceowestbengal.nic.in/mis_pdf/election_2011/canddtl_4th_phase.pdf |আৰ্কাইভৰ-তাৰিখ = 2011-09-12 |df = |ভাষা=en}}</ref> }} {{Election box candidate with party link| |party = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |candidate = [[শুভেন্দু অধিকাৰী]] |votes = ১৩৪,৬২৩ |percentage = ৬৭.২০% |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী |candidate = আব্দুল কবিৰ শ্বেখ |votes = ৫৩,৩৯৩ |percentage = ২৬.৭০% |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী |candidate = বিজন কুমাৰ দাস |votes = ১০,৭১৩ |percentage = ৫.৪০% |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = ছচিয়েলিষ্ট ইউনিটি চেন্টাৰ অফ ইণ্ডিয়া (কমিউনিষ্ট) |candidate = বাপ্পাদিত্য নায়ক |votes = ৮২৮ |percentage = ০.৪০% |change = }} {{Election box candidate| |party = ভাৰতীয় নৱশক্তি পাৰ্টী |candidate = ৰামমোহন মাইতি |votes = ৭১৭ |percentage = ০.৪০% |change = }} {{Election box majority| |votes = ৮১,২৩০ |percentage = ৪০.৬ |change = }} {{Election box turnout| |votes = ২,০০,২৭৪ |percentage = ৮৬.৪৬ |change = }} {{Election box hold with party link | |winner = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |swing = ২৫.৭৭# }} {{Election box end}} ===২০১১=== ২০১১ চনৰ নিৰ্বাচনত তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ ফিৰোজা বিবি থায়ে তেওঁৰ নিকটতম প্ৰতিদ্বন্দী চিপিআইৰ পৰমানন্দ ভাৰতীক পৰাজিত কৰে। {{Election box begin|title=[[পশ্চিমবংগ বিধানসভা নিৰ্বাচন, ২০১১]]: [[নন্দীগ্ৰাম]]<ref name="Nandigram">{{cite web|url=http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS25210.htm|title=Nandigram|work=Assembly Elections May 2011 Results|publisher=Election Commission of India|access-date=2011-05-17|archive-date=16 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110516050812/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS25210.htm|url-status=dead|archivedate=2011-05-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110516050812/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS25210.htm|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.empoweringindia.org/new/constituency.aspx?eid=736&cid=210|archive-url=https://web.archive.org/web/20120519164924/http://www.empoweringindia.org/new/constituency.aspx?eid=736&cid=210|url-status=usurped|archive-date=19 May 2012|title=West Bengal Assembly Election 2011|work=Nandigram|publisher=Empowering India|access-date=2011-05-01|archivedate=2021-11-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211102140853/http://www.empoweringindia.org/new/constituency.aspx?eid=736&cid=210|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ceowestbengal.nic.in/mis_pdf/election_2011/canddtl_4th_phase.pdf|title=West Bengal Assembly Election 2011|work=Nandigram|publisher=Election Commission of India|access-date=2011-05-01|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110912030612/http://www.ceowestbengal.nic.in/mis_pdf/election_2011/canddtl_4th_phase.pdf|archive-date=2011-09-12|archivedate=2011-09-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110912030612/http://www.ceowestbengal.nic.in/mis_pdf/election_2011/canddtl_4th_phase.pdf|deadurl=yes}}</ref> }} {{Election box winning candidate with party link |party=sৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |candidate=[[ফিৰোজা বিবি]] |votes=103,300 |percentage=61.21 |change=+2.93}} {{Election box candidate with party link |party=ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী |candidate=পৰমানন্দ ভাৰতী |votes=59,660 |percentage=35.35 |change=-4.00}} {{Election box candidate with party link |party=ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী |candidate=বিজন কুমাৰ দাস |votes=5,813 |percentage=1.72 |change=}} {{Election box candidate |party = PDCI |candidate = মেহেদী মাছদ শ্বেখ |votes = 2,898 |percentage = 1.69 |change = }} {{Election box majority|votes=43,640|percentage=25.42|change=}} {{Election box turnout|votes=1,71,671|percentage=87.93|change=}} {{Election box hold with party link |winner = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |swing =3.47 }} {{Election box end}} {{electiontable|পূৰ্ব মেদিনীপুৰ নিৰ্বাচন ২০১১ সাৰাংশ}}'''[[পশ্চিমবংগ বিধানসভা]] নিৰ্বাচন, ২০১১ <br> পূৰ্ব মেদিনীপুৰ জিলাৰ সাৰাংশ'''<ref>{{ৱেব উদ্ধৃতি|শিৰোনাম=West Bengal District Purba Medinipur Vidhan Sabha Election results|ইউআৰএল=https://www.indiavotes.com/district/ac/249/1194|কৰ্ম=IndiaVotes|সংগ্ৰহৰ-তাৰিখ=25 September 2021}}</ref> |- ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:left;" width=225 |দল ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |আসন জয় ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |আসন পৰিৱৰ্তন |- | style="text-align:left;" |[[তৃণমূল কংগ্ৰেছ]] | style="text-align:center;" | ১৩ | style="text-align:center;" | {{increase}}৯ |- | style="text-align:left;" |[[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী)]] | style="text-align:center;" | ২ | style="text-align:center;" | {{decrease}}৪ |- | style="text-align:left;" |[[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] | style="text-align:center;" | ১ | style="text-align:center;" | {{decrease}}২ |- | style="text-align:left;" |[[West Bengal Socialist Party|ডব্লিউ বিএছপি]]/[[Samajwadi Party|এছপি]] | style="text-align:center;" | ০ | style="text-align:center;" | {{decrease}}৩ |- |} <noinclude> [[শ্ৰেণী:West Bengal election result templates]] </noinclude> ====২০০৯ উপ-নিৰ্বাচন==== চিপিআইৰ তৎকালীন বিধায়ক মহম্মদ ইলিয়াছ শ্বেখৰ পদত্যাগৰ বাবে ২০০৯ চনৰ ৫ জানুৱাৰীত নন্দীগ্ৰামত উপ-নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হৈছিল। {{Election box begin | title=উপ-নিৰ্বাচন, ২০০৯: নন্দীগ্ৰাম<ref name=vidhansabha2011by>{{cite web| url = http://www.moneycontrol.com/news/current-affairs/mamata-banerjee-wins-assembly-bypoll_591641.html | title = Mamata Banerjee wins assembly bypoll | access-date = 28 September 2011 | publisher = PTI, 28 September 2011 }}</ref>}} {{Election box candidate with party link |party = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |candidate = [[ফিৰোজা বিবি]] |votes = 93,022 |percentage = 58.28 |change = +12.41 }} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী |candidate = পৰমানন্দ ভাৰতী |votes = 53,473 |percentage = 39.35 |change = -13.36 }} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী |candidate = বিজন কুমাৰ দাস |votes = 9,813 |percentage = 1.72 |change = }} {{Election box majority |votes = 39,549 |percentage = 23.43 |change = }} {{Election box turnout |votes = 1,53,407 |percentage = 84.75 |change = }} {{Election box gain with party link |winner = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |loser = ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী |swing = ২৫.৭৭ }} {{Election box end}} <small>. ২০০৬ চনৰ কংগ্ৰেছ আৰু তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ সন্মিলিত ভোটৰ শতাংশ আৰু চিপিআইৰ ভোটৰ শতাংশৰ ভিত্তিত এই 'চুইং' (Swing) গণনা কৰা হৈছে। ২০০৯ চনৰ উপ-নিৰ্বাচনৰ ক্ষেত্ৰত তুলনামূলক বিশ্লেষণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় তথ্য পোৱা নগ'ল।</small> ===২০০৬=== {{Election box begin|title=[[পশ্চিমবংগ বিধানসভা নিৰ্বাচন, ২০০৬]]: নন্দীগ্ৰাম}} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী |candidate = [[শেখ মোহাম্মদ ইলিয়াস|শ্বেখ মহম্মদ ইলিয়াছ]] |votes = 93,022 |percentage = 48.7 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |candidate = শ্বেখ চופিয়ান |votes = 53,473 |percentage = 45.3 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |candidate = আনোৱাৰ আলী শ্বেখ |votes = 4943 |percentage = 3.5 |change = }} {{Election box majority |votes = 4,823 |percentage = 3.4 |change = }} {{Election box turnout |votes = 1,42,548 |percentage = 88.1 |change = }} {{Election box hold with party link |winner = ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী |loser = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |swing = }} {{Election box end}} ===২০০১=== {{Election box begin|title=[[পশ্চিমবংগ বিধানসভা নিৰ্বাচন, ২০০১]]: নন্দীগ্ৰাম}} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী |candidate = [[শেখ মোহাম্মদ ইলিয়াস|শ্বেখ মহম্মদ ইলিয়াছ]] |votes = 67,544 |percentage = 51.5 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |candidate = সুনীল বৰণ মাইতি |votes = 59,540 |percentage = 45.4 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী |candidate = মোহিত কুমাৰ ত্ৰিপাঠী |votes = 4,071 |percentage = 4,071 |change = }} {{Election box majority |votes = 8004 |percentage = 6.1 |change = }} {{Election box turnout |votes = 1,31,200 |percentage = 81.4 |change = }} {{Election box hold with party link |winner = ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী |loser = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ |swing = }} {{Election box end}} ===১৯৯৬=== ১৯৯৬ চনৰ নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|কংগ্ৰেছৰ]] দেৱীিশংকৰ পাণ্ডাই তেওঁৰ নিকটতম প্ৰতিদ্বন্দী [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী|চিপিআই]]ৰ শক্তি বলক পৰাজিত কৰে। {{Election box begin|title=[[পশ্চিমবংগ বিধানসভা নিৰ্বাচন, ১৯৯৬]]: নন্দীগ্ৰাম}} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |candidate = দেৱীশঙ্কৰ পাণ্ডা |votes = 61,885 |percentage = 49.2 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী |candidate = শক্তি বল |votes = 61,747 |percentage = 49.1 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী |candidate = জয়দেৱ সৎপতি |votes = 1,508 |percentage = 1.2 |change = }} {{Election box majority |votes = 138 |percentage = 0.1 |change = }} {{Election box turnout |votes = 1,28,160 |percentage = 87.4 |change = }} {{Election box gain with party link |winner = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |loser = ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী |swing = }} {{Election box end}} ===১৯৯১=== {{Election box begin|title=[[পশ্চিমবংগ বিধানসভা নিৰ্বাচন, ১৯৯১]]: নন্দীগ্ৰাম}} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী |candidate = শক্তি বল |votes = 49,923 |percentage = 47.9 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |candidate = দেৱীশঙ্কৰ পাণ্ডা |votes = 46,253 |percentage = 44.3 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ |candidate = সুনীল মাইতি |votes = 4,655 |percentage = 4.5 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী |candidate = সন্তোষ কুমাৰ দাস |votes = 2,830 |percentage = 2.7 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ |candidate = ভৱানী প্ৰসাদ দাস |votes = 672 |percentage = 0.6 |change = }} {{Election box majority |votes = 3,670 |percentage = 3.4 |change = }} {{Election box turnout |votes = 1,07,039 |percentage = 78.8 |change = }} {{Election box hold with party link |winner = ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী |loser = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |swing = }} {{Election box end}} ===১৯৭৭=== {{Election box begin|title=[[পশ্চিমবংগ বিধানসভা নিৰ্বাচন, ১৯৭৭]]: Nandigram<ref>{{Cite web|date=2026-05-13|title=AC: Nandigram 1977|url=https://www.indiavotes.com/vidhan-sabha-details/1977/west-bengal/nandigram/9/1927/13|work=}}</ref>}} {{Election box candidate with party link |party = জনতা পাৰ্টী |candidate = প্ৰবীৰ জানা |votes = 26,388 |percentage = 46.6 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী |candidate = [[ভূপাল চন্দ্ৰ পাণ্ডা]] |votes = 12,135 |percentage = 20.5 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |candidate = ৰবীন্দ্ৰনাথ মাইতি |votes = 10,744 |percentage = 18.2 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |candidate = ৰমেশ চন্দ্ৰ ঘৰাই |votes = 8,932 |percentage = 15.1 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ |candidate = সুনীল বৰণ মাইতি |votes = 382 |percentage = 0.7 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ |candidate = চৈয়দ আছাফ আলী |votes = 352 |percentage = 0.6 |change = }} {{Election box candidate with party link |party = স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ |candidate = সিতাংশু শেখৰ দাস |votes = 205 |percentage = 0.4 |change = }} {{Election box majority |votes = 14,253 |percentage = 23.8 |change = }} {{Election box turnout |votes = 59,977 |percentage = 62.8 |change = }} {{Election box gain with party link |winner = জনতা পাৰ্টী |loser = ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টী |swing = }} {{Election box end}} ===১৯৭৭-২০০৯=== দুৰ্নীতিৰ অভিযোগত বৰ্তমানৰ বিধায়ক শ্বেখ মহম্মদ ইলিয়াছৰ পদত্যাগৰ বাবে আৱশ্যক হৈ পৰা উপ-নিৰ্বাচনটো, নন্দীগ্ৰাম হিংসাৰ প্ৰেক্ষাপটত ২০০৯ চনৰ জানুৱাৰীত অনুষ্ঠিত হয়। সেই নিৰ্বাচনত সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ ফিৰোজা কবিয়ে কমিউনিষ্ট পাৰ্টী অফ ইণ্ডিয়াৰ পৰমানন্দ ভাৰতীক পৰাজিত কৰে।<ref>{{cite news |url = http://www.hinduonnet.com/thehindu/holnus/000200901091322.htm |title = State By-Elections 2009 – Trinamool Congress wins Nandigram bypoll |publisher = The Hindu, 9 January 2009 |access-date = 2010-12-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100615053836/http://hinduonnet.com/thehindu/holnus/000200901091322.htm |archive-date = 15 June 2010 |url-status = usurped |archivedate = 15 June 2010 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100615053836/http://hinduonnet.com/thehindu/holnus/000200901091322.htm |deadurl = yes }}</ref> ২০০৬ আৰু ২০০১ চনৰ ৰাজ্যিক বিধানসভা নিৰ্বাচনত, চিপিআইৰ শ্বেখ মহম্মদ ইলিয়াছে ২০৬ নন্দীগ্ৰাম বিধানসভা আসনত তেওঁৰ নিকটতম প্ৰতিদ্বন্দী ২০০৬ চনত তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ শ্বেখ চופিয়ান আৰু ২০০১ চনত তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ সুনীল বৰণ মাইতিক পৰাজিত কৰি জয়লাভ কৰে। বেছিভাগ বছৰতে প্ৰতিদ্বন্দিতা বহুমুখী আছিল, কিন্তু ইয়াত কেৱল বিজয়ী আৰু ৰানাৰ্ছ-আপসকলৰ কথাহে উল্লেখ কৰা হৈছে। ১৯৯৬ চনত কংগ্ৰেছৰ দেৱীশঙ্কৰ পাণ্ডাই চিপিআইৰ শক্তি বলক পৰাজিত কৰে। ১৯৯১ আৰু ১৯৮৭ চনত চিপিআইৰ শক্তি বলে কংগ্ৰেছৰ দেৱীশঙ্কৰ পাণ্ডাক পৰাজিত কৰে। ১৯৮২ চনত চিপিআইৰ ভূপাল চন্দ্ৰ পাণ্ডাই কংগ্ৰেছৰ ৰমেশ চন্দ্ৰ ঘৰাইক পৰাজিত কৰে। ১৯৭৭ চনত জনতা পাৰ্টীৰ প্ৰবীৰ জানাই চিপিআইৰ ভূপাল চন্দ্ৰ পাণ্ডাক পৰাজিত কৰে।<ref>{{cite web| url = http://eci.nic.in/archive/ElectionAnalysis/AE/S25/Partycomp206.htm |title = 206 – Nandigram Assembly Constituency |work = Partywise Comparison Since 1977 | publisher = Election Commission of India|access-date = 2010-12-07}}</ref> ===১৯৬৭-১৯৭২=== চিপিআইৰ ভূপাল চন্দ্ৰ পাণ্ডা ১৯৭২, ১৯৭১, ১৯৬৯ আৰু ১৯৬৭ চনত জয়ী হৈছিল। তাৰ পূৰ্বে নন্দীগ্ৰামত দুখন আসন আছিল, নন্দীগ্ৰাম উত্তৰ আৰু নন্দীগ্ৰাম দক্ষিণ।<ref name=archive>{{cite web | url = http://eci.nic.in/eci_main/statisticalreports/electionstatistics.asp | title = Statistical Reports of Elections | access-date = 2010-12-01 | work = General Election Results and Statistics | publisher = Election Commission of India | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20101005110118/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/ElectionStatistics.asp | archive-date = 2010-10-05 }}</ref> ===১৯৫১–১৯৬২ নন্দীগ্ৰাম উত্তৰ=== কংগ্ৰেছৰ সুবোধ চন্দ্ৰ মাইতিয়ে ১৯৬২ চনৰ পশ্চিমবংগ ৰাজ্যিক বিধানসভা নিৰ্বাচন, ১৯show৫৭ চনৰ পশ্চিমবংগ ৰাজ্যিক বিধানসভা নিৰ্বাচন আৰু ১৯৫১ চনৰ স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথম নিৰ্বাচনত জয়লাভ কৰিছিল।<ref name=archive/> ===১৯৫১–১৯৬২ নন্দীগ্ৰাম দক্ষিণ=== ১৯৬২ চনত কংগ্ৰেছৰ প্ৰবীৰ চন্দ্ৰ জানা জয়ী হয়। ১৯৫৭ চনত চিপিআইৰ ভূপাল চন্দ্ৰ পাণ্ডা জয়ী হয়। স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথম নিৰ্বাচন, ১৯৫১ চনত, কংগ্ৰেছৰ প্ৰবীৰ চন্দ্ৰ জানাই নন্দীগ্ৰাম দক্ষিণ আসনৰ পৰা জয়লাভ কৰিছিল।<ref name=archive/> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:পশ্চিম বংগৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] keq9a5egl5ohjmox7bl5t1rfmpkeio6 0 137479 613519 613414 2026-06-21T19:03:49Z ManjurKhan 18997 /* বাহ্যিক সংযোগ */ 613519 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | type = SLA | constituency_no = ২২ | map_image = Mandia Assembly constituency map.svg | name = মন্দিয়া বিধানসভা সমষ্টি | mla = [[শ্বেৰমান আলী আহমেদ]] | party = [[সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ]] | latest_election_year = ২০২৬ | state = [[অসম]] | division = নামনি অসম | district = [[বৰপেটা জিলা|বৰপেটা]] | loksabha_cons = [[ধুবুৰী (লোকসভা সমষ্টি)|ধুবুৰী]] | established = ২০২৩ | reservation = নাই (মুক্ত আসন) }} '''মন্দিয়া বিধানসভা কেন্দ্ৰ''' (ইংৰাজী: Mandia Assembly constituency) উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। এই সমষ্টিটো [[বৰপেটা জিলা]]ত অৱস্থিত আৰু ই [[বৰপেটা (লোকসভা সমষ্টি)|বৰপেটা লোকসভা সমষ্টিৰ]] একটা অংশ।<ref>{{cite web|url=https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DELIMITATIONASSAM_UPDATED.pdf|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies of State of Assam|publisher=[[Election Commission of India]]|access-date = 2026-06-18}}</ref> ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ ফলাফল অনুসৰি এই সমষ্টিৰ বৰ্তমান বিধায়ক হ’ল [[সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ|সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ]] [[শ্বেৰমান আলী আহমেদ]]। == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == তলত মন্দিয়া সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হোৱা বিধায়কসকলৰ তালিকা উল্লেখ কৰা হ’ল: {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! বৰ্ষ !! বিধায়ক !! দল |- | ২০২৬ || শ্বেৰমান আলী আহমেদ || [[সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ]] |} == নিৰ্বাচনৰ ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === {{Election box begin | title=[[অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন, ২০২৬]]: মন্দিয়া<ref>{{cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0322.htm |title=Assembly Constituency Result 2026 |website=Election Commission of India |access-date=২১ জুন ২০২৬ |language=en}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/trinamool-fields-assam-mla-sherman-ali-ahmed-for-mandia-seat/article70773081.ece |title=Trinamool fields Assam MLA Sherman Ali Ahmed for Mandia seat |newspaper=The Hindu |date=৮ এপ্রিল ২০২৬ |access-date=২১ জুন ২০২৬ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/elections/assembly/assam/candidate-sherman-ali-ahmed-6420 |title=Sherman Ali Ahmed - Profile & Election Details |website=India Today |access-date=২১ জুন ২০২৬ |language=en}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ | candidate = [[শ্বেৰমান আলী আহমেদ]] | votes = ১,১৩,৪৮০ | percentage = ৪৩.২৭ | change = }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = আব্দুল খালেক | votes = ৮৫,৯১৯ | percentage = ৩২.৭৬ | change = }} {{Election box candidate with party link | party = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা | candidate = হাফিজ ৰফিকুল ইছলাম | votes = ৪৯,১৭৪ | percentage = ১৮.৭৫ | change = }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী | candidate = বাদল চন্দ্ৰ আৰ্য | votes = ৯,৮০১ | percentage = ৩.৭৪ | change = }} {{Election box majority | votes = ২৭,৫৬১ | percentage = ১০.৫১ | change = }} {{Election box turnout | votes = ২,৬২,২৬৬ | percentage = | change = }} {{Election box new seat win | winner = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ | loser = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | change = জয়লাভ কৰে }} {{Election box end}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://eci.gov.in/ ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগ (ECI)] [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:বৰপেটা জিলাৰ ৰাজনীতি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] 8az1t01241brgcpny68iqguohu6uo3n 0 137483 613521 613319 2026-06-21T19:04:38Z ManjurKhan 18997 /* তথ্যসূত্ৰ */ 613521 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | type = SLA | name = গোঁসাইগাঁও | map_image = Gossaigaon Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | district = [[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]] | loksabha_cons = [[কোকৰাঝাৰ (লোকসভা সমষ্টি)|কোকৰাঝাৰ]] | established = ১৯৫১ | latest_election_year = ২০২৬ | mla = সভাৰম বসুমতাৰী | party = [[বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট]] | reservation = নাই (সাধাৰণ) | constituency_no = ১ | total_population = | electors = ১,৮৪,৬১৩ (২০২১) | footnotes = }} '''গোঁসাইগাঁও বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Gossaigaon Assembly constituency) ভাৰতৰ পূব প্ৰান্তৰ ৰাজ্য [[অসম]]ৰ ১২৬ খন বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। এই সমষ্টিটো কোকৰাঝাৰ জিলাত অৱস্থিত আৰু ই [[কোকৰাঝাৰ (লোকসভা সমষ্টি)|কোকৰাঝাৰ লোকসভা সমষ্টিৰ]] অন্তৰ্গত।<ref name="Constituencies">{{cite web |url=http://eci.nic.in/eci_main/CurrentElections/CONSOL_LA_DEL.pdf |title=List of Parliamentary & Assembly Constituencies |publisher=Election Commission of India |access-date=2016-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504175317/http://eci.nic.in/eci_main/CurrentElections/CONSOL_LA_DEL.pdf |archive-date=2006-05-04 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.elections.in/assam/assembly-constituencies/gossaigaon.html |title=Gossaigaon Election Result 2016, Winner, Gossaigaon Assembly Election Likely Result |publisher=elections.in |access-date=2016-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160419163255/http://www.elections.in/assam/assembly-constituencies/gossaigaon.html |archive-date=2016-04-19 |url-status=live }}</ref> == সমষ্টিৰ পৰিসৰ == ভৌগোলিক পৰিসৰ অনুসৰি গোঁসাইগাঁও সমষ্টিত কোকৰাঝাৰ জিলাৰ গোঁসাইগাঁও আৰক্ষী থানাৰ অন্তৰ্গত গোঁসাইগাঁও পৌৰসভা, শিমুলটাপো, পোটামৰী, জলোৱাসুতী, গুমা, ভাওৰাগুৰী, ঢোদোদ্ৰা, গোঁসাইগাঁও আৰু হাৰিভংগা মৌজা অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! বৰ্ষ !! বিধায়ক !! দল |- | ১৯৫২ || যতীন্দ্ৰ নাৰায়ণ দাস || [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | ১৯৫৭ || [[মিথিয়াছ টুডু]] || [[স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | ১৯৬২ || মিথিয়াছ টুডু || স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী |- | ১৯৬৭ || মিথিয়াছ টুডু || স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী |- | ১৯৭২ || মিথিয়াছ টুডু || [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | ১৯৭৮ || মিথিয়াছ টুডু || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৮৩ || মিথিয়াছ টুডু || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৮৫ || মিথিয়াছ টুডু || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৯১ || তাজেন্দ্ৰ নাৰ্জাৰী || [[স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | ১৯৯৬ || তাজেন্দ্ৰ নাৰ্জাৰী || [[অসম গণ পৰিষদ]] |- | ২০০১ || [[মিথিয়াছ টুডু]] || [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | ২০০৬ || [[مজেন্দ্ৰ নাৰ্জাৰী|মজেন্দ্ৰ নাৰ্জাৰী]] || [[স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | ২০১১ || মজেন্দ্ৰ নাৰ্জাৰী || [[বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট]] |- | ২০১৬ || মজেন্দ্ৰ নাৰ্জাৰী || বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট |- | ২০২১ || মজেন্দ্ৰ নাৰ্জাৰী || বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট |- | ২০২১ (উপ-নিৰ্বাচন) || [[জিৰণ বসুমতাৰী]] || [[ইউনাইটেড পিপলছ পাৰ্টী লিবাৰেল]] |- | ২০২৬ || [[চভ আৰাম বসুমতাৰী|চভৰাম বসুমতাৰী]] || [[বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২১ চনৰ উপ-নিৰ্বাচন === সমষ্টিটোৰ বিধায়ক মজেন্দ্ৰ নাৰ্জাৰীৰ ক'ভিড-১৯ জনিত কাৰণত মৃত্যু হোৱাৰ বাবে ২০২১ চনৰ ৩০ অক্টোবৰত এই উপ-নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হৈছিল। {{Election box begin | title=২০২১ অসম বিধানসভাৰ উপ-নিৰ্বাচন: গোঁসাইগাঁও}} {{Election box candidate with party link |party = ইউনাইটেড পিপলছ পাৰ্টি লিবাৰেল |candidate = জিৰণ বসুমতাৰী |votes = ৫৮,২৫৬ |percentage = ৪১.১৫ |change = }} {{Election box candidate with party link |party = বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট |candidate = ধ্ৰুৱ কুমাৰ ব্ৰহ্ম চৌধুৰী |votes = ৩০,০১৪ |percentage = ২১.২৪ |change = -১৫.৫৬ }} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |candidate = জুৱেল টুডু |votes = ২২,৭০৫ |percentage = ১৬.০৭ |change = }} {{Election box candidate with party link |party = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা |candidate = খাইৰুল আনাম খন্দকাৰ |votes = ২০,৮৮৭ |percentage = ১৪.৭৮ |change = }} {{Election box candidate |party = গণ সুৰক্ষা পাৰ্টী |candidate = কমল কুমাৰ ব্ৰহ্ম |votes = ৫,৪৩১ |percentage = ৩.৮৪ |change = }} {{Election box candidate |party = নটা (NOTA) |candidate = ওপৰৰ এটাও নহয় |votes = ১,৫৫৯ |percentage = ১.১০ |change = +০.০৯ }} {{Election box majority |votes = ২৮,২৪২ |percentage = ১৯.৯১ |change = +১৬.৪১ }} {{Election box turnout |votes = ১,৪১,২৯৩ |percentage = ৭৭.৩৯ |change = -২.৯৭ }} {{Election box gain with party link |winner = ইউনাইটেড পিপলছ পাৰ্টি লিবাৰেল |loser = বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট |swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গোঁসাইগাঁও}} {{Election box candidate with party link |party = বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট |candidate = মজেন্দ্ৰ নাৰ্জাৰী |votes = ৬১,৫৭১ |percentage = ৩৬.৮ |change = -৫.৬৭ }} {{Election box candidate with party link |party = ইউনাইটেড পিপলছ পাৰ্টি লিবাৰেল |candidate = সোমনাথ নাৰ্জাৰী |votes = ৫৫,৭১২ |percentage = ৩৩.৩ |change = }} {{Election box candidate with party link |party = নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ |candidate = আব্দুল খালেক মণ্ডল |votes = ৩০,৬৪৫ |percentage = ১৮.৩১ |change = }} {{Election box candidate with party link |party = নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ |candidate = ৰেজাউল কৰিম সৰকাৰ |votes = ১১,৯৭৭ |percentage = ৭.১৬ |change = }} {{Election box candidate |party = নটা |candidate = ওপৰৰ এটাও নহয় |votes = ১,৬৯৭ |percentage = ১.০১ |change = }} {{Election box majority |votes = ৫,৮৫৯ |percentage = ৩.৫ |change = }} {{Election box turnout |votes = ১,৬৭,৩২৩ |percentage = ৮০.৩৬ |change = }} {{Election box hold with party link |winner = বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট |swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গোঁসাইগাঁও}} {{Election box candidate with party link |party = বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট |candidate = মজেন্দ্ৰ নাৰ্জাৰী |votes = ৪৫,১৮৫ |percentage = ৪২.৪৭ |change = +৬.১৪ }} {{Election box candidate with party link |party = অল ইণ্ডিয়া ইউনাইটেড ডেমক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট |candidate = ৰবি শংকৰ বৰগয়াৰী |votes = ৩৯,০৯৯ |percentage = ৩৬.৭৪ |change = }} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |candidate = অশ্বিনী কুমাৰ ৰায় চৰকাৰ |votes = ১৬,০৮৯ |percentage = ১৫.১২ |change = -৫.১১ }} {{Election box candidate with party link |party = চিপিআই(এম) |candidate = মহানন্দ ৰায় |votes = ২,৩২৫ |percentage = ২.১৮ |change = }} {{Election box candidate with party link |party = নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ |candidate = হৰ কুমাৰ ব্ৰহ্ম |votes = ১,৬৮১ |percentage = ১.৫৮ |change = }} {{Election box candidate |party = নটা |candidate = ওপৰৰ এটাও নহয় |votes = ১,৯৮৭ |percentage = ১.৮৬ |change = }} {{Election box majority |votes = ৬,০৫৭ |percentage = ৫.৭৩ |change = }} {{Election box turnout |votes = ১,০০,৩৭৬ |percentage = ৮৬.৩২ |change = }} {{Election box hold with party link |winner = বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট |swing = }} {{Election box end}} === ২০১১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === {{Election box begin | title=[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গোঁসাইগাঁও}} {{Election box candidate with party link |party = বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট |candidate = মজেন্দ্ৰ নাৰ্জাৰী |votes = ৩৯,১৬০ |percentage = ৩৬.৩৩ |change = }} {{Election box candidate with party link |party = নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ |candidate = খৈৰুল আলম খন্দকাৰ |votes = ২৮,২৫৪ |percentage = ২৬.২১ |change = }} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |candidate = অশ্বিনী কুমাৰ ৰায় চৰকাৰ |votes = ২১,৮০৫ |percentage = ২০.২৩ |change = }} {{Election box candidate with party link |party = অসম গণ পৰিষদ |candidate = ক্ৰীচেন বৰগয়াৰী |votes = ১১,২৯৮ |percentage = ১০.৪৮ |change = }} {{Election box candidate with party link |party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী |candidate = ৰঞ্জিত কুমাৰ ব্ৰহ্ম |votes = ৫,৩৮৫ |percentage = ৪.৯৯ |change = }} {{Election box majority |votes = ১০,৯০৬ |percentage = ১০.১২ |change = }} {{Election box turnout |votes = ১,০০,৭৯৫ |percentage = ৭৭.৮৫ |change = }} {{Election box hold with party link |winner = বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট |swing = }} {{Election box end}} == তথ্যসূত্ৰ == <references /> [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] b15gm1vkcdmz5jbkpifvre8vsk5zdwp 0 137484 613558 613169 2026-06-22T02:25:02Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613558 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = {{big|পশ্চিমবংগ দিৱস}}<hr/>West Bengal Day | image = West Bengal map for WLM-IN.svg | imagesize = 200px | caption = | type = স্থানীয় | longtype = ৰাজহুৱা (<small>পশ্চিমবংগ</small>) | nickname = | scheduling = | frequency = বাৰ্ষিক | observedby = [[পশ্চিমবংগ]]ৰ জনসাধাৰণ | date = ২০ জুন | celebrations = | significance = }} '''পশ্চিমবংগ দিৱস''' ({{Lang-bn|পশ্চিমবঙ্গ দিবস}}) হৈছে ভাৰতীয় ৰাজ্য [[পশ্চিমবংগ]]ৰ চৰকাৰী ৰাজ্য দিৱস। প্ৰতি বছৰে ২০ জুন তাৰিখে উদযাপিত এই দিনটোৱে ১৯৪৭ চনত বঙ্গীয় আইনসভাই গ্ৰহণ কৰা এটা প্ৰস্তাৱক স্মৰণ কৰে, যাৰ ফলত [[বংগৰ বিভাজন (১৯৪৭)|বংগ বিভাজন]]ৰ পিছত এক সুকীয়া ৰাজ্য হিচাপে পশ্চিমবংগৰ সৃষ্টি হৈছিল। এই উপলক্ষ্যে ৰাজ্যখনৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, ইতিহাস আৰু সাফল্যসমূহক প্ৰতিফলিত কৰা হয়। সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী, প্ৰদৰ্শনী আৰু চৰকাৰী বিষয়া তথা সমাজৰ নেতৃবৃন্দৰ ৰাজহুৱা ভাষণৰ জৰিয়তে পশ্চিমবংগৰ সামাজিক, সাহিত্যিক আৰু শৈল্পিক অৱদানসমূহ উদ্‌যাপন কৰিবলৈ বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়। যদিও এইটো কোনো চৰকাৰী বন্ধৰ দিন নহয়, তথাপি ইয়াৰ স্বকীয় পৰিচয় আৰু ঐতিহাসিক গুৰুত্বৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে সমগ্ৰ ৰাজ্যতে উৎসৱ-পাৰ্বণ আৰু বিভিন্ন কাৰ্যসূচীৰে পশ্চিমবংগ দিৱস পালন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=PR |first=ANI |last2=ThePrint |date=2025-06-21 |title=Raj Bhavan Telangana organizes West Bengal Foundation Day : Governor Shri Jishnu Dev Varma felicitates Bengali Pride in Hyderabad: Abhijeeth Bhattacharjee |url=https://theprint.in/ani-press-releases/raj-bhavan-telangana-organizes-west-bengal-foundation-day-governor-shri-jishnu-dev-varma-felicitates-bengali-pride-in-hyderabad-abhijeeth-bhattacharjee/2665738/ |access-date=2025-06-24 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=West Bengal day, 20 june |url=https://www.aninews.in/news/national/general-news/june-25-is-a-black-day-west-bengal-lop-suvendu-adhikari-on-samvidhan-hatya-diwas20250619220526}}</ref><ref>{{Cite web |title=20th June, why important for Bengal? |url=https://www.telegraphindia.com/amp/west-bengal/bjp-marks-june-20-for-power-saffron-camp-observes-west-bengal-day-remembers-syama-prasad-prnt/cid/2108970}}</ref><ref name="anandabazar1">{{cite web |title=সৰকাৰি ‘পশ্চিমবঙ্গ দিবস’ পাবে বাংলা, একই দিনে জোড়া উৎসৱেৰ সুপাৰিশ, সিলমোহৰ দেবেন মমতা |url=https://www.anandabazar.com/west-bengal/committee-recommended-celebrating-1-baisakh-as-west-bengal-day-chief-minister-mamata-banerjee-will-give-the-final-approval-dgtl/cid/1453875 |website=Anandabazar |publisher=Anandabazar Patrika |access-date=22 August 2023 |location=Kolkata |language=bn |date=21 August 2023 |archive-date=21 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821221502/https://www.anandabazar.com/west-bengal/committee-recommended-celebrating-1-baisakh-as-west-bengal-day-chief-minister-mamata-banerjee-will-give-the-final-approval-dgtl/cid/1453875 |url-status=live }}</ref><ref name="millenniumpost1">{{cite web |title=Committee to determine celebration day of Paschimbanga Divas |url=https://www.millenniumpost.in/bengal/committee-to-determine-celebration-day-of-paschimbanga-divas-529842 |website=www.millenniumpost.in |access-date=22 August 2023 |location=Kolkata |date=20 August 2023 |archive-date=22 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822160449/https://www.millenniumpost.in/bengal/committee-to-determine-celebration-day-of-paschimbanga-divas-529842 |url-status=live }}</ref><ref name="telegraphindia1"/> == ইতিহাস == ২০২৩ চনৰ ১৮ আগষ্টত বিধানসভাৰ অধ্যক্ষ বিমান বেনাৰ্জীয়ে চৰকাৰীভাৱে "পশ্চিমবংগ দিৱস নিৰ্ধাৰণ সমিতি" গঠন কৰিছিল।<ref name="anandabazar3">{{cite web |title=ৰাজ্যেৰ ‘প্ৰতিষ্ঠা দিবসে’ৰ খোঁজে এ বাৰ শাসকও |url=https://www.anandabazar.com/west-bengal/the-search-for-the-west-bengals-foundation-day-has-been-started-by-the-state-government/cid/1453305 |website=Anandabazar |publisher=Anandabazar Patrika |access-date=22 August 2023 |location=Kolkata |language=bn |date=19 August 2023 |archive-date=22 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822062500/https://www.anandabazar.com/west-bengal/the-search-for-the-west-bengals-foundation-day-has-been-started-by-the-state-government/cid/1453305 |url-status=live }}</ref><ref name="bangla-hindustantimes1">{{cite web |author1=Apromeya Datta Gupta |title=‘‌পশ্চিমবঙ্গ দিবস’ কবে পালন কৰা হবে?‌ তৃণমূলেৰ বিকল্প তাৰিখ, কমিটি গড়লেন অধ্যক্ষ |url=https://bangla.hindustantimes.com/bengal/kolkata/assembly-tmc-gives-alternative-date-for-celebrate-paschimbango-diwas-and-speaker-formed-committee-31692435553740.html |website=bangla.hindustantimes.com |publisher=Hindustan Times - Bangla |access-date=22 August 2023 |language=bn |date=19 August 2023 |archive-date=22 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822175609/https://bangla.hindustantimes.com/bengal/kolkata/assembly-tmc-gives-alternative-date-for-celebrate-paschimbango-diwas-and-speaker-formed-committee-31692435553740.html |url-status=dead |archivedate=22 August 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230822175609/https://bangla.hindustantimes.com/bengal/kolkata/assembly-tmc-gives-alternative-date-for-celebrate-paschimbango-diwas-and-speaker-formed-committee-31692435553740.html |deadurl=yes }}</ref> ২০২৩ চনৰ আগষ্ট মাহত পশ্চিমবংগ বিধানসভাত চৰকাৰীভাৱে পশ্চিমবংগ দিৱস ধাৰ্য কৰাৰ এক প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰা হয়।<ref name="telegraphindia1">{{cite web |title=Bengal government picks Poila Baisakh as state day to counter BJP's June 20 commemoration |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/bengal-government-picks-poila-baisakh-as-state-day-to-counter-bjps-june-20-commemoration/cid/1960645 |website=www.telegraphindia.com |publisher=The Telegraph India |access-date=22 August 2023 |archive-date=22 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822152446/https://www.telegraphindia.com/west-bengal/bengal-government-picks-poila-baisakh-as-state-day-to-counter-bjps-june-20-commemoration/cid/1960645 |url-status=live }}</ref> বহু আলোচনা-বিলোচনাৰ অন্তত, ২২ আগষ্ট তাৰিখে চৰকাৰী পশ্চিমবংগ দিৱস হিচাপে বঙালী বৰ্ষপঞ্জীৰ (প্ৰাথমিক সংস্কৰণ) প্ৰথম [[ব’হাগ]] বা [[পহেলা বৈশাখ|পহিলা ব’হাগ]] (পহেলা বৈশাখ) (১৪/১৫ এপ্ৰিল) তাৰিখটোক গ্ৰহণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল। ২০২৬ চনৰ ৩ জুনত নৱ-নিৰ্বাচিত চৰকাৰখনে ঘোষণা কৰে যে ২০২৬ চনৰ ২০ জুনৰপৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰতি বছৰে ২০ জুন তাৰিখে "পশ্চিমবংগ দিৱস" উদ্‌যাপন কৰা হ’ব। == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|3}} [[শ্ৰেণী:পশ্চিমবংগৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিমবংগৰ উৎসৱ]] bi7yrchmcryhp8oicaa2bl62il67xja 0 137492 613595 613300 2026-06-22T05:10:28Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 613595 wikitext text/x-wiki {{Infobox project | name = প্ৰধানমন্ত্ৰী কিষাণ সন্মান নিধি | logo = | image = PradhanMantriKisanSammanNidhi.jpg | mission_statement = | type = [[Governmental Organization|চৰকাৰী]] | products = | country = [[ভাৰত]] | key_people = | established = {{Start date and age|2019|02|01|df=y}} | funding = {{INRConvert|75000|c|year=2019}} | budget = Y | website={{URL|http://pmkisan.gov.in}}|ministry=কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰণালয়}} '''প্ৰধানমন্ত্ৰী কিষাণ সন্মান নিধি'''({{lang-en|[[Pradhan Mantri Kisan Samman Nidhi]] Or PM-KISAN}}) হৈছে [[ভাৰত চৰকাৰ]] এক যুগান্তকাৰী পদক্ষেপ যি কৃষকসকলক ন্যূনতম আৰ্থিক সাহায্য হিচাপে প্ৰতি বছৰে ৬,০০০ টকা পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰে। ২০১৯ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰতৰ অন্তৱৰ্তীকালীন কেন্দ্ৰীয় বাজেটৰ সময়ত পীয়ুষ গোয়েলে এই পদক্ষেপৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল।<ref name="Piyush Goyal announces PM Kisaan Samman Nidhi">{{Cite news|title=Piyush Goyal announces PM Kisaan Samman Nidhi|publisher=[[CNBC TV18]]|access-date=1 February 2019|url=https://www.cnbctv18.com/economy/union-budget-2019-2020-finance-minister-piyush-goyal-to-present-modi-governments-last-budget-today-focus-on-farm-loan-waiver-income-tax-slabs-2140711.htm}}</ref><ref name="12 Crore farmers to get benefit">{{Cite news|title=12 Crore farmers to get benefit|publisher=[[NewsX]]|access-date=1 February 2019|url=https://www.newsx.com/national/7th-pay-commission-interim-budget-2019-piyush-goyal-live-updates-will-narendra-modi-government-make-any-announcement-on-salary-hike|archivedate=1 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190201082157/https://www.newsx.com/national/7th-pay-commission-interim-budget-2019-piyush-goyal-live-updates-will-narendra-modi-government-make-any-announcement-on-salary-hike|deadurl=yes}}</ref><ref name="Interim Budget">{{Cite news|title=Interim Budget|publisher=[[Outlook India]]|access-date=1 February 2019|url=https://www.outlookindia.com/website/story/business-news-budget-2019-live-litmus-test-for-modi-govt-as-piyush-goyal-is-set-to-present-interim-budget-today/324674}}</ref><ref name="Interim Budget 2019">{{Cite news|title=Interim Budget 2019|publisher=[[Zee News]]|access-date=1 February 2019|url=https://zeenews.india.com/business/live-updates/interim-budget-2019-live-updates-2176100}}</ref> আৰু ২০১৯ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত আচঁনিখন শুভাৰম্ভ কৰে।এই আঁচনিখনৰ বাবে প্ৰতি বছৰে ৭৫,০০০ কোটি টকা (বা ২০২৩ চনত ৯.৭ বিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰৰ সমতুল্য) ব্যয় হৈছে।<ref name="Goyal announces">{{Cite news|title=Goyal announces|publisher=dailyexcelsior.com|access-date=1 February 2019|url=http://www.dailyexcelsior.com/goyal-announces-a-mega-pension-yojana-hikes-gratuity-limit-sobs-for-farmer/}}</ref><ref>{{Cite news|title=PM Kisan Samman Nidhi Yojana|url=https://pmkisanstatus.net.in/|access-date=22 August 2023}}</ref> == ইতিহাস == এই আঁচনিখন প্ৰথমে তেলেংগানা চৰকাৰৰ এক আঁচনি ৰাইথু বন্ধু আঁচনি হিচাপে কল্পনা কৰিছিল আৰু ৰূপায়ণ কৰিছিল, য'ত এক নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ ধন পোনপটীয়াকৈ যোগ্য কৃষকসকলক দিয়া হয়। এই আঁচনিখনে বিশ্ব বেংককে ধৰি ইয়াৰ সফল ৰূপায়ণৰ বাবে বিভিন্ন সংস্থাৰ পৰা প্ৰশংসা লাভ কৰিছে।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/world-bank-pat-for-rythu-bandhu-implementation/article26413088.ece|title=World Bank pat for Rythu Bandhu implementation|last=Rajeev|first=M.|date=2 March 2019|work=The Hindu|access-date=3 April 2019|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> বহুতো অৰ্থনীতিবিদে পৰামৰ্শ দিয়ে যে কৃষি ঋণ ৰেহাইৰ তুলনাত এই ধৰণৰ বিনিয়োগৰ সমৰ্থন ভাল ।<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/2719Mq7Dqo8c5xJ6s9xnJP/Telangana-shows-an-alternative-to-farm-loan-waivers.html|title=Telangana shows an alternative to farm loan waivers|last=Lasania|first=Yunus Y.|date=26 December 2018|work=Mint|language=en|accessdate=3 April 2019}}</ref> এই আঁচনিৰ ইতিবাচক ফলাফলৰ সৈতে, [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰে]] ইয়াক দেশজোৰা প্ৰকল্প হিচাপে ৰূপায়ণ কৰিব বিচাৰিছিল আৰু ২০১৯ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰতৰ অন্তৱৰ্তীকালীন কেন্দ্ৰীয় বাজেটৰ সময়ত পীয়ুষ গোয়েলে এই কথা ঘোষণা কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/centre-replicates-telanganas-rythu-bandhu-scheme-give-income-support-farmers-96057|work=Thenewsminute.com|accessdate=3 April 2019|title=Centre replicates Telangana's Rythu Bandhu scheme to give income support to farmers|date=February 2019}}</ref><ref name="Interim Budget 2019"/><ref name="Interim Budget"/> ২০১৮-২০১৯ ৰ বাবে, এই আঁচনিৰ অধীনত ২০,০০০ কোটি টকা আৱণ্টন কৰা হৈছিল। ২০১৯ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী|নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] ৰ গোৰখপুৰত আঁচনিখনৰ শুভাৰম্ভ কৰে আৰু প্ৰথম কিস্তি হিচাপে ২,০০০ টকাকৈ এক কোটিৰো অধিক কৃষকলৈ হস্তান্তৰ কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatvnews.com/video/politics/pm-modi-launches-pradhan-mantri-kisan-samman-nidhi-yojana-other-initiatives-in-gorakhpur-506022|title=VIDEO: PM Modi launches Pradhan Mantri Kisan Samman Nidhi Yojana, other initiatives in Gorakhpur|work=Indiatvnews.com|date=24 February 2019|language=en|accessdate=24 February 2019}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/pm-modi-unveils-pradhan-mantri-kisan-samman-nidhi-scheme-in-gorakhpur-119022400232_1.html|date=24 February 2019|dead-url=24 February 2019}}</ref> কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰালয়ে পিএম কিষাণ সন্মান নিধি যোজনাৰ অধীনত শীৰ্ষ প্ৰদৰ্শন কৰা ৰাজ্য আৰু জিলাসমূহক বঁটা প্ৰদান কৰিছে।<ref>{{Cite news|date=7 September 2024|url=https://www.prabhatkhabar.com/state/jharkhand/ranchi/acb-raid-in-jharkhand-completed-22-lakh-cash-found-from-hazaribagh-sdo-residence-property-documents-recovered-from-co-house|dead-url=13 September 2024}}</ref> পিএম কিষানৰ উপৰিও,কৃষক আৰু অন্যান্য হিতাধিকাৰীসকলক বিত্তীয় সাহায্য আৰু সমৰ্থন প্ৰদান কৰাৰ লক্ষ্যৰে চৰকাৰী আঁচনিসমূহৰ এক বিস্তৃত পৰিসৰৰ অন্বেষণ কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite web|date=2025-04-03|title=PM Kisan Beneficiary List कैसे देखें? - PM Kisan Beneficiary List|url=https://pmkisanbeneficiary.online/pm-kisan-beneficiary-list/|accessdate=2025-09-24|language=en-US}}</ref> ই তথ্য সংশোধন, কৃষকৰ অভিযোগসমূহৰ সমাধান, আৰু সময়মতে শাৰীৰিক প্ৰমাণীকৰণ অনুশীলনৰ দৰে মানদণ্ডৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref>{{Cite news|date=25 February 2021|url=https://ruralmarketing.in/stories/pm-Kisan-centre-awards-top-performing-states-and-districts/|title=আৰ্কাইভ কপি|access-date=20 June 2026|archivedate=7 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207053437/https://ruralmarketing.in/stories/pm-kisan-centre-awards-top-performing-states-and-districts/|deadurl=yes}}</ref> ===লগতে চাওক=== * [[ভাৰতত কৃষি]] * [[ভাৰতত কৃষি বীমা]] * [[ভাৰতত জলসিঞ্চন]] * [[ৰাষ্ট্ৰীয় কৃষি বিকাশ যোজনা]] == তথ্যসূত্ৰসমূহ == {{reflist|2}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চৰকাৰী যোজনা আৰু নীতি]] 7ttgb4sl9vg9ou317u0tffupz2t15vm 0 137495 613485 613305 2026-06-21T17:00:51Z ManjurKhan 18997 /* 2026 */ 613485 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | type = SLA | constituency_no = ৩ | map_image = Kokrajhar Assembly constituency map.svg | name = কোকৰাঝাৰ | state = [[অসম]] | district = [[কোকৰাঝাৰ জিলা]] | loksabha_cons = [[কোকৰাঝাৰ (লোকসভা সমষ্টি)|কোকৰাঝাৰ]] | constituency_no = ৩ | reservation = [[অনুসূচিত জনজাতি|জনজাতি]] | mla = সেউলী মহিলাৰী | party = [[বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট]] | alliance = এন.ডি.এ | latest_election_year = ২০২৬ }} '''কোকৰাঝাৰ বিধানসভা সমষ্টি''' ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব ৰাজ্য অসমৰ ১২৬ খন বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগৰ ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ অধীনত এই সমষ্টিটো নতুনকৈ গঠন কৰা হয়। এই সমষ্টিটো [[অনুসূচিত জনজাতি]] ৰ বাবে সংৰক্ষিত।<ref name="eci">{{cite web |url=https://eci.gov.in/ |title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies of State of Assam |publisher=ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগ |accessdate=20 Jun 2026}}</ref> == ভৌগোলিক অৱস্থিতি আৰু প্ৰশাসন == কোকৰাঝাৰ সমষ্টিটো নামনি অসম বিভাগৰ [[কোকৰাঝাৰ জিলা]]ত অৱস্থিত। ই [[কোকৰাঝাৰ (লোকসভা সমষ্টি)|কোকৰাঝাৰ লোকসভা সমষ্টিৰ]] অন্তৰ্গত এটা বিধানসভা খণ্ড। == বিধায়কসকলৰ তালিকা == ২০২৩ চনত সমষ্টিটো নতুনকৈ গঠন হোৱাৰ পিছত ২০২৬ চনত ইয়াত প্ৰথমখন বিধানসভা নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হয়। {| class="wikitable" |- ! নিৰ্বাচন বৰ্ষ !! বিধায়ক !! ৰাজনৈতিক দল |- | [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|| সেউলী মহিলাৰী || [[বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === === 2026 === {{Election box begin|title= [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: কোকৰাঝাৰ}} {{Election box candidate with party link|candidate=সেউলী মহিলাৰী|party=Bodoland People's Front|votes=74816|percentage=60.84|change=}} {{Election box candidate with party link|candidate=লৰেণ্স ইছলাৰী|party=United People's Party Liberal|votes=35183|percentage=28.61|change=}} {{Election box candidate with party link|candidate=মাণিক চন্দ্ৰ ব্ৰহ্ম|party=Indian National Congress|votes=7011|percentage=5.70|change=}} {{Election box candidate with party link|candidate=তনন দৈমাৰী|party=ভোটাৰ্ছ পাৰ্টি ইণ্টাৰনেশ্যনেল|votes=1446|percentage=1.18|change=}} {{Election box candidate with party link|candidate=ওপৰৰ এটাও নহয় (NOTA)|party=None of the above|votes=1859|percentage=1.51 |change=}} {{Election box margin of victory |votes=39633 |percentage=|change=}} {{Election box turnout|votes=122963|percentage=|change=}} {{Election box rejected|votes=|percentage=}}{{Election box registered electors |reg. electors = |change = }} {{Election box gain with party link |winner=Bodoland People's Front|loser= |swing= }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] * [[কোকৰাঝাৰ জিলা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] tw5k7gqygsac0gijkntprtjula0uv4i 0 137500 613455 613351 2026-06-21T15:04:04Z গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে 27547 613455 wikitext text/x-wiki {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/1/2 | image1 = Downtown_Calgary_2020-4.jpg | caption1 = [[List of tallest buildings in Calgary|Skyline]] of [[Downtown Calgary]] | image2 = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg | caption2 = [[Stephen Avenue]] | image3 = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg | caption3 = [[Lougheed House]] | image4 = Olympic Plaza Calgary.jpg | caption4 = [[Olympic Plaza (Calgary)|Olympic Plaza]] | image5 = Sait heritage hall.jpg | caption5 = [[Southern Alberta Institute of Technology|SAIT Heritage Hall]] | image6 = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg | caption6 = [[Calgary Stampede Rodeo]] }} কেলগাৰী[a] কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ। ২০২১ চনৰ হিচাপত এই চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,৩০৬,৭৮৪ আৰু মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১,৪৮১,৮০৬, যাৰ ফলত কেলগাৰী কানাডাৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ আৰু পঞ্চম বৃহত্তম মহানগৰ।<ref> "Calgary". Alberta.ca. Retrieved September 13, 2023.</ref> আলবাৰ্টাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত ৰকি মাউণ্টেন ফুটহিলছ আৰু কানাডাৰ প্ৰেৰিজৰ মাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলত কেলগাৰী ব' নদী আৰু এলব' নদীৰ সংগমস্থলীত অৱস্থিত। ই কানাডাৰ ৰকিজৰ সন্মুখৰ ৰেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পূবে, প্ৰাদেশিক ৰাজধানী এডমন্টনৰ পৰা ২৮০ কিলোমিটাৰ (১৭০ মাইল) দক্ষিণে, মেডিচিন হেটৰ পৰা ২৯৫ কিলোমিটাৰ (১৮৩ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু কানাডা-আমেৰিকা সীমান্তৰ পৰা প্ৰায় ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত। এই চহৰখনে ষ্টেটিষ্টিকছ কানাডাৰ সংজ্ঞায়িত নগৰীয়া অঞ্চল কেলগাৰী-এডমন্টন কৰিডৰৰ দক্ষিণ মূৰত লংঘন কৰে।[12] rudepybo1ptx69ars72w46qrmvscem1 613467 613455 2026-06-21T15:35:06Z গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে 27547 613467 wikitext text/x-wiki {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/1/2 | image1 = Downtown_Calgary_2020-4.jpg | caption1 = [[List of tallest buildings in Calgary|Skyline]] of [[Downtown Calgary]] | image2 = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg | caption2 = [[Stephen Avenue]] | image3 = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg | caption3 = [[Lougheed House]] | image4 = Olympic Plaza Calgary.jpg | caption4 = [[Olympic Plaza (Calgary)|Olympic Plaza]] | image5 = Sait heritage hall.jpg | caption5 = [[Southern Alberta Institute of Technology|SAIT Heritage Hall]] | image6 = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg | caption6 = [[Calgary Stampede Rodeo]] }} কেলগাৰী[a] কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ। ২০২১ চনৰ হিচাপত এই চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,৩০৬,৭৮৪ আৰু মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১,৪৮১,৮০৬, যাৰ ফলত কেলগাৰী কানাডাৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ আৰু পঞ্চম বৃহত্তম মহানগৰ।<ref> "Calgary". Alberta.ca. Retrieved September 13, 2023.</ref> আলবাৰ্টাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত ৰকি মাউণ্টেন ফুটহিলছ আৰু কানাডাৰ প্ৰেৰিজৰ মাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলত কেলগাৰী ব' নদী আৰু এলব' নদীৰ সংগমস্থলীত অৱস্থিত। ই কানাডাৰ ৰকিজৰ সন্মুখৰ ৰেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পূবে, প্ৰাদেশিক ৰাজধানী এডমন্টনৰ পৰা ২৮০ কিলোমিটাৰ (১৭০ মাইল) দক্ষিণে, মেডিচিন হেটৰ পৰা ২৯৫ কিলোমিটাৰ (১৮৩ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু কানাডা-আমেৰিকা সীমান্তৰ পৰা প্ৰায় ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত। এই চহৰখনে ষ্টেটিষ্টিকছ কানাডাৰ সংজ্ঞায়িত নগৰীয়া অঞ্চল কেলগাৰী-এডমন্টন কৰিডৰৰ দক্ষিণ মূৰত লংঘন কৰে।[12] 6ycalhsnf3vrapec59fiebyy0z9h6om 613468 613467 2026-06-21T15:37:59Z গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে 27547 613468 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Calgary | official_name = City of Calgary | settlement_type = [[List of cities in Alberta|City]] {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/1/2 | image1 = Downtown_Calgary_2020-4.jpg | caption1 = [[List of tallest buildings in Calgary|Skyline]] of [[Downtown Calgary]] | image2 = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg | caption2 = [[Stephen Avenue]] | image3 = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg | caption3 = [[Lougheed House]] | image4 = Olympic Plaza Calgary.jpg | caption4 = [[Olympic Plaza (Calgary)|Olympic Plaza]] | image5 = Sait heritage hall.jpg | caption5 = [[Southern Alberta Institute of Technology|SAIT Heritage Hall]] | image6 = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg | caption6 = [[Calgary Stampede Rodeo]] }}}} কেলগাৰী[a] কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ। ২০২১ চনৰ হিচাপত এই চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,৩০৬,৭৮৪ আৰু মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১,৪৮১,৮০৬, যাৰ ফলত কেলগাৰী কানাডাৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ আৰু পঞ্চম বৃহত্তম মহানগৰ।<ref> "Calgary". Alberta.ca. Retrieved September 13, 2023.</ref> আলবাৰ্টাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত ৰকি মাউণ্টেন ফুটহিলছ আৰু কানাডাৰ প্ৰেৰিজৰ মাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলত কেলগাৰী ব' নদী আৰু এলব' নদীৰ সংগমস্থলীত অৱস্থিত। ই কানাডাৰ ৰকিজৰ সন্মুখৰ ৰেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পূবে, প্ৰাদেশিক ৰাজধানী এডমন্টনৰ পৰা ২৮০ কিলোমিটাৰ (১৭০ মাইল) দক্ষিণে, মেডিচিন হেটৰ পৰা ২৯৫ কিলোমিটাৰ (১৮৩ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু কানাডা-আমেৰিকা সীমান্তৰ পৰা প্ৰায় ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত। এই চহৰখনে ষ্টেটিষ্টিকছ কানাডাৰ সংজ্ঞায়িত নগৰীয়া অঞ্চল কেলগাৰী-এডমন্টন কৰিডৰৰ দক্ষিণ মূৰত লংঘন কৰে।[12] 4mj0dbrjovjz8drnrvt3c3k55d3gsll 613469 613468 2026-06-21T15:40:12Z গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে 27547 613469 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Calgary | official_name = City of Calgary | settlement_type = [[List of cities in Alberta|City]] {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/1/2 | image1 = Downtown_Calgary_2020-4.jpg | caption1 = [[List of tallest buildings in Calgary|Skyline]] of [[Downtown Calgary]] | image2 = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg | caption2 = [[Stephen Avenue]] | image3 = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg | caption3 = [[Lougheed House]] | image4 = Olympic Plaza Calgary.jpg | caption4 = [[Olympic Plaza (Calgary)|Olympic Plaza]] | image5 = Sait heritage hall.jpg | caption5 = [[Southern Alberta Institute of Technology|SAIT Heritage Hall]] | image6 = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg | caption6 = [[Calgary Stampede Rodeo]] }}}} কেলগাৰী[a] কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ। ২০২১ চনৰ হিচাপত এই চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,৩০৬,৭৮৪ আৰু মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১,৪৮১,৮০৬, যাৰ ফলত কেলগাৰী কানাডাৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ আৰু পঞ্চম বৃহত্তম মহানগৰ।<ref> "Calgary". Alberta.ca. Retrieved September 13, 2023.</ref> আলবাৰ্টাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত ৰকি মাউণ্টেন ফুটহিলছ আৰু কানাডাৰ প্ৰেৰিজৰ মাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলত কেলগাৰী ব' নদী আৰু এলব' নদীৰ সংগমস্থলীত অৱস্থিত। ই কানাডাৰ ৰকিজৰ সন্মুখৰ ৰেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পূবে, প্ৰাদেশিক ৰাজধানী এডমন্টনৰ পৰা ২৮০ কিলোমিটাৰ (১৭০ মাইল) দক্ষিণে, মেডিচিন হেটৰ পৰা ২৯৫ কিলোমিটাৰ (১৮৩ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু কানাডা-আমেৰিকা সীমান্তৰ পৰা প্ৰায় ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত। এই চহৰখনে ষ্টেটিষ্টিকছ কানাডাৰ সংজ্ঞায়িত নগৰীয়া অঞ্চল কেলগাৰী-এডমন্টন কৰিডৰৰ দক্ষিণ মূৰত লংঘন কৰে।[12] 24rdt1ab2hv5dzo48wx5otm5nj8q9hq 613490 613469 2026-06-21T17:32:44Z গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে 27547 613490 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = কেলগেৰী | official_name = কেলগেৰী চহৰ | settlement_type = [[List of cities in Alberta|চহৰ]] {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/1/2 | image1 = Downtown_Calgary_2020-4.jpg | caption1 = [[ডাউনটাউন কেলগাৰী]] | image2 = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg | caption2 = [[ষ্টিফেন এভিনিউ]] | image3 = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg | caption3 = [[ল'হিড হাউচ]] | image4 = Olympic Plaza Calgary.jpg | caption4 = [[Olympic Plaza (Calgary)|অলিম্পিক প্লাজা]] | image5 = Sait heritage hall.jpg | caption5 = [[Southern Alberta Institute of Technology|SAIT হেৰিটেজ হল]] | image6 = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg | caption6 = [[কেলগাৰী ষ্টেম্পেডৰ ৰ'ডিঅ' শ্ব']] }}}} কেলগাৰী[a] কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ। ২০২১ চনৰ হিচাপত এই চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,৩০৬,৭৮৪ আৰু মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১,৪৮১,৮০৬, যাৰ ফলত কেলগাৰী কানাডাৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ আৰু পঞ্চম বৃহত্তম মহানগৰ।<ref> "Calgary". Alberta.ca. Retrieved September 13, 2023.</ref> আলবাৰ্টাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত ৰকি মাউণ্টেন ফুটহিলছ আৰু কানাডাৰ প্ৰেৰিজৰ মাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলত কেলগাৰী ব' নদী আৰু এলব' নদীৰ সংগমস্থলীত অৱস্থিত। ই কানাডাৰ ৰকিজৰ সন্মুখৰ ৰেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পূবে, প্ৰাদেশিক ৰাজধানী এডমন্টনৰ পৰা ২৮০ কিলোমিটাৰ (১৭০ মাইল) দক্ষিণে, মেডিচিন হেটৰ পৰা ২৯৫ কিলোমিটাৰ (১৮৩ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু কানাডা-আমেৰিকা সীমান্তৰ পৰা প্ৰায় ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত। এই চহৰখনে ষ্টেটিষ্টিকছ কানাডাৰ সংজ্ঞায়িত নগৰীয়া অঞ্চল কেলগাৰী-এডমন্টন কৰিডৰৰ দক্ষিণ মূৰত লংঘন কৰে।[12] jfm59oaq41yh2lalqsl8pkcrol80yf2 613495 613490 2026-06-21T17:59:59Z দিব্য দত্ত 9244 613495 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = কেলগেৰী | official_name = কেলগেৰী চহৰ | settlement_type = [[List of cities in Alberta|চহৰ]] {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/1/2 | image1 = Downtown_Calgary_2020-4.jpg | caption1 = [[ডাউনটাউন কেলগাৰী]] | image2 = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg | caption2 = [[ষ্টিফেন এভিনিউ]] | image3 = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg | caption3 = [[ল'হিড হাউচ]] | image4 = Olympic Plaza Calgary.jpg | caption4 = [[Olympic Plaza (Calgary)|অলিম্পিক প্লাজা]] | image5 = Sait heritage hall.jpg | caption5 = [[Southern Alberta Institute of Technology|SAIT হেৰিটেজ হল]] | image6 = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg | caption6 = [[কেলগাৰী ষ্টেম্পেডৰ ৰ'ডিঅ' শ্ব']] | subdivision_name = Canada | subdivision_type = দেশ }}}} কেলগাৰী[a] কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ। ২০২১ চনৰ হিচাপত এই চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,৩০৬,৭৮৪ আৰু মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১,৪৮১,৮০৬, যাৰ ফলত কেলগাৰী কানাডাৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ আৰু পঞ্চম বৃহত্তম মহানগৰ।<ref> "Calgary". Alberta.ca. Retrieved September 13, 2023.</ref> আলবাৰ্টাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত ৰকি মাউণ্টেন ফুটহিলছ আৰু কানাডাৰ প্ৰেৰিজৰ মাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলত কেলগাৰী ব' নদী আৰু এলব' নদীৰ সংগমস্থলীত অৱস্থিত। ই কানাডাৰ ৰকিজৰ সন্মুখৰ ৰেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পূবে, প্ৰাদেশিক ৰাজধানী এডমন্টনৰ পৰা ২৮০ কিলোমিটাৰ (১৭০ মাইল) দক্ষিণে, মেডিচিন হেটৰ পৰা ২৯৫ কিলোমিটাৰ (১৮৩ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু কানাডা-আমেৰিকা সীমান্তৰ পৰা প্ৰায় ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত। এই চহৰখনে ষ্টেটিষ্টিকছ কানাডাৰ সংজ্ঞায়িত নগৰীয়া অঞ্চল কেলগাৰী-এডমন্টন কৰিডৰৰ দক্ষিণ মূৰত লংঘন কৰে।[12] mzb8evikffda5kogmmnz506jpo2m8qu 613496 613495 2026-06-21T18:00:16Z দিব্য দত্ত 9244 [[Special:Contributions/দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] ([[User talk:দিব্য দত্ত|আলোচনা]])-ই কৰা [[Special:Diff/613495|613495]] নম্বৰ সম্পাদনাটো বাতিল কৰা হৈছে 613496 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = কেলগেৰী | official_name = কেলগেৰী চহৰ | settlement_type = [[List of cities in Alberta|চহৰ]] {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/1/2 | image1 = Downtown_Calgary_2020-4.jpg | caption1 = [[ডাউনটাউন কেলগাৰী]] | image2 = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg | caption2 = [[ষ্টিফেন এভিনিউ]] | image3 = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg | caption3 = [[ল'হিড হাউচ]] | image4 = Olympic Plaza Calgary.jpg | caption4 = [[Olympic Plaza (Calgary)|অলিম্পিক প্লাজা]] | image5 = Sait heritage hall.jpg | caption5 = [[Southern Alberta Institute of Technology|SAIT হেৰিটেজ হল]] | image6 = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg | caption6 = [[কেলগাৰী ষ্টেম্পেডৰ ৰ'ডিঅ' শ্ব']] }}}} কেলগাৰী[a] কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ। ২০২১ চনৰ হিচাপত এই চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,৩০৬,৭৮৪ আৰু মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১,৪৮১,৮০৬, যাৰ ফলত কেলগাৰী কানাডাৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ আৰু পঞ্চম বৃহত্তম মহানগৰ।<ref> "Calgary". Alberta.ca. Retrieved September 13, 2023.</ref> আলবাৰ্টাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত ৰকি মাউণ্টেন ফুটহিলছ আৰু কানাডাৰ প্ৰেৰিজৰ মাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলত কেলগাৰী ব' নদী আৰু এলব' নদীৰ সংগমস্থলীত অৱস্থিত। ই কানাডাৰ ৰকিজৰ সন্মুখৰ ৰেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পূবে, প্ৰাদেশিক ৰাজধানী এডমন্টনৰ পৰা ২৮০ কিলোমিটাৰ (১৭০ মাইল) দক্ষিণে, মেডিচিন হেটৰ পৰা ২৯৫ কিলোমিটাৰ (১৮৩ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু কানাডা-আমেৰিকা সীমান্তৰ পৰা প্ৰায় ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত। এই চহৰখনে ষ্টেটিষ্টিকছ কানাডাৰ সংজ্ঞায়িত নগৰীয়া অঞ্চল কেলগাৰী-এডমন্টন কৰিডৰৰ দক্ষিণ মূৰত লংঘন কৰে।[12] jfm59oaq41yh2lalqsl8pkcrol80yf2 613511 613496 2026-06-21T18:41:21Z গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে 27547 613511 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = কেলগেৰী | official_name = কেলগেৰী চহৰ | settlement_type = [[List of cities in Alberta|চহৰ]] {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/1/2 | image1 = Downtown_Calgary_2020-4.jpg | caption1 = [[ডাউনটাউন কেলগাৰী]] | image2 = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg | caption2 = [[ষ্টিফেন এভিনিউ]] | image3 = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg | caption3 = [[ল'হিড হাউচ]] | image4 = Olympic Plaza Calgary.jpg | caption4 = [[Olympic Plaza (Calgary)|অলিম্পিক প্লাজা]] | image5 = Sait heritage hall.jpg | caption5 = [[Southern Alberta Institute of Technology|SAIT হেৰিটেজ হল]] | image6 = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg | caption6 = [[কেলগাৰী ষ্টেম্পেডৰ ৰ'ডিঅ' শ্ব']] }}}} কেলগাৰী কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ। ২০২১ চনৰ হিচাপত এই চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,৩০৬,৭৮৪ আৰু মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১,৪৮১,৮০৬, যাৰ ফলত কেলগাৰী কানাডাৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ আৰু পঞ্চম বৃহত্তম মহানগৰ।<ref> "Calgary". Alberta.ca. Retrieved September 13, 2023.</ref> আলবাৰ্টাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত ৰকি মাউণ্টেন ফুটহিলছ আৰু কানাডাৰ প্ৰেৰিজৰ মাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলত কেলগাৰী ব' আৰু এলব' নদীৰ সংগমস্থলীত অৱস্থিত। ই কানাডাৰ ৰকিৰ সন্মুখৰ ৰেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পূবে, প্ৰাদেশিক ৰাজধানী এডমন্টনৰ পৰা ২৮০ কিলোমিটাৰ (১৭০ মাইল) দক্ষিণে, মেডিচিন হেটৰ পৰা ২৯৫ কিলোমিটাৰ (১৮৩ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু কানাডা-আমেৰিকা সীমান্তৰ পৰা প্ৰায় ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত। এই চহৰখনে ষ্টেটিষ্টিকছ কানাডাৰ সংজ্ঞায়িত নগৰীয়া অঞ্চল কেলগাৰী-এডমন্টন কৰিডৰৰ দক্ষিণ মূৰত লংঘন কৰে।<ref> "Calgary-Edmonton Corridor". Statistics Canada. Archived from the original on February 23, 2007. Retrieved January 6, 2006.</ref> n8dwvi13dmet59smtheogqhbjln4cao 613514 613511 2026-06-21T18:56:01Z গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে 27547 613514 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = কেলগেৰী | official_name = কেলগেৰী চহৰ | settlement_type = [[List of cities in Alberta|চহৰ]] {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/1/2 | image1 = Downtown_Calgary_2020-4.jpg | caption1 = [[ডাউনটাউন কেলগাৰী]] | image2 = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg | caption2 = [[ষ্টিফেন এভিনিউ]] | image3 = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg | caption3 = [[ল'হিড হাউচ]] | image4 = Olympic Plaza Calgary.jpg | caption4 = [[Olympic Plaza (Calgary)|অলিম্পিক প্লাজা]] | image5 = Sait heritage hall.jpg | caption5 = [[Southern Alberta Institute of Technology|SAIT হেৰিটেজ হল]] | image6 = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg | caption6 = [[কেলগাৰী ষ্টেম্পেডৰ ৰ'ডিঅ' শ্ব']] }}}} কেলগাৰী কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ। ২০২১ চনৰ হিচাপত এই চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,৩০৬,৭৮৪ আৰু মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১,৪৮১,৮০৬, যাৰ ফলত কেলগাৰী কানাডাৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ আৰু পঞ্চম বৃহত্তম মহানগৰ।<ref> "Calgary". Alberta.ca. Retrieved September 13, 2023.</ref> আলবাৰ্টাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত ৰকি মাউণ্টেন ফুটহিলছ আৰু কানাডাৰ প্ৰেৰিজৰ মাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলত কেলগাৰী ব' আৰু এলব' নদীৰ সংগমস্থলীত অৱস্থিত। ই কানাডাৰ ৰকিৰ সন্মুখৰ ৰেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পূবে, প্ৰাদেশিক ৰাজধানী এডমন্টনৰ পৰা ২৮০ কিলোমিটাৰ (১৭০ মাইল) দক্ষিণে, মেডিচিন হেটৰ পৰা ২৯৫ কিলোমিটাৰ (১৮৩ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু কানাডা-আমেৰিকা সীমান্তৰ পৰা প্ৰায় ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত।<ref> "Calgary-Edmonton Corridor". Statistics Canada. Archived from the original on February 23, 2007. Retrieved January 6, 2006.</ref> n732db8un7ihek7b99trmnb6nqc8f6w 613516 613514 2026-06-21T19:00:55Z গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে 27547 613516 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = কেলগেৰী | official_name = কেলগেৰী চহৰ | settlement_type = [[List of cities in Alberta|চহৰ]] {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/1/2 | image1 = Downtown_Calgary_2020-4.jpg | caption1 = [[ডাউনটাউন কেলগাৰী]] | image2 = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg | caption2 = [[ষ্টিফেন এভিনিউ]] | image3 = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg | caption3 = [[ল'হিড হাউচ]] | image4 = Olympic Plaza Calgary.jpg | caption4 = [[Olympic Plaza (Calgary)|অলিম্পিক প্লাজা]] | image5 = Sait heritage hall.jpg | caption5 = [[Southern Alberta Institute of Technology|SAIT হেৰিটেজ হল]] | image6 = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg | caption6 = [[কেলগাৰী ষ্টেম্পেডৰ ৰ'ডিঅ' শ্ব']] }}}} কেলগাৰী কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ। ২০২১ চনৰ হিচাপত এই চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,৩০৬,৭৮৪ আৰু মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১,৪৮১,৮০৬, যাৰ ফলত কেলগাৰী কানাডাৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ আৰু পঞ্চম বৃহত্তম মহানগৰ।<ref> "Calgary". Alberta.ca. Retrieved September 13, 2023.</ref> আলবাৰ্টাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত ৰকি মাউণ্টেন ফুটহিলছ আৰু কানাডাৰ প্ৰেৰিজৰ মাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলত কেলগাৰী ব' আৰু এলব' নদীৰ সংগমস্থলীত অৱস্থিত। ই কানাডাৰ ৰকিৰ সন্মুখৰ ৰেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পূবে, প্ৰাদেশিক ৰাজধানী এডমন্টনৰ পৰা ২৮০ কিলোমিটাৰ (১৭০ মাইল) দক্ষিণে, মেডিচিন হেটৰ পৰা ২৯৫ কিলোমিটাৰ (১৮৩ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু কানাডা-আমেৰিকা সীমান্তৰ পৰা প্ৰায় ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত।<ref> "Calgary-Edmonton Corridor". Statistics Canada. Archived from the original on February 23, 2007. Retrieved January 6, 2006.</ref> কেলগাৰীৰ অৰ্থনীতিত বহু খণ্ডত কাৰ্যকলাপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে: শক্তি, বিত্তীয় সেৱা, চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন, পৰিবহণ আৰু লজিষ্টিক, প্ৰযুক্তি, উৎপাদন, মহাকাশ, স্বাস্থ্য আৰু সুস্থতা, খুচুৰা আৰু পৰ্যটন।<ref> "Calgary Industries". Calgary Economic Development. Archived from the original on February 18, 2014. Retrieved January 31, 2014.</ref> গ্ৰেটাৰ কেলগাৰীত দেশৰ ৮০০টা বৃহৎ নিগমৰ ভিতৰত কানাডাৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম সংখ্যক কৰ্পৰেট মুখ্য কাৰ্যালয় আছে আৰু পশ্চিম কানাডাৰ আন যিকোনো পৌৰসভাতকৈ ডাউনটাউন কেলগাৰীত অধিক আকাশচুম্বী ঘৰ আছে।<ref> "State of the West 2010: Western Canadian Demographic and Economic Trends" (PDF) (PDF). Canada West Foundation. 2010. pp. 65 & 102. Archived from the original (PDF) on July 14, 2011. Retrieved February 27, 2014.</ref> ২০১৫ চনত কানাডাৰ যিকোনো ডাঙৰ চহৰৰ ভিতৰত কেলগাৰীত জনমূৰি কোটিপতিৰ সংখ্যা আছিল সৰ্বাধিক।<ref> "Why Calgary? Our Economy in Depth" (PDF). Calgary Economic Development. 2018. p. 61. Archived from the original on February 16, 2018. Retrieved February 15, 2018.</ref> ২০২২ চনত কেলগাৰীয়ে জুৰিখৰ সমান্তৰালভাৱে বিশ্বৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক বসবাসযোগ্য চহৰ হিচাপে স্থান লাভ কৰে, কানাডা আৰু উত্তৰ আমেৰিকাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰে।<ref> "The Global Liveability Index 2022" (PDF). Economist Intelligence Unit. Retrieved June 23, 2022.</ref> ১৯৮৮ চনত স্কটিয়াবেংক চেডেলডম, অলিম্পিক অভাল, মেকমেহন ষ্টেডিয়াম আৰু অন্যান্য স্থানত অলিম্পিক শীতকালীন গেমছ আয়োজন কৰা কানাডাৰ প্ৰথমখন চহৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref> "Calgary 1988". Team Canada - Official Olympic Team Website. February 2, 2024. Retrieved February 2, 2024</ref> 9yyinozhd0l2unkmsj88tl3yk199wsd 613518 613516 2026-06-21T19:02:29Z গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে 27547 613518 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = কেলগেৰী | official_name = কেলগেৰী চহৰ | settlement_type = [[List of cities in Alberta|চহৰ]] {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/1/2 | image1 = Downtown_Calgary_2020-4.jpg | caption1 = [[ডাউনটাউন কেলগাৰী]] | image2 = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg | caption2 = [[ষ্টিফেন এভিনিউ]] | image3 = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg | caption3 = [[ল'হিড হাউচ]] | image4 = Olympic Plaza Calgary.jpg | caption4 = [[Olympic Plaza (Calgary)|অলিম্পিক প্লাজা]] | image5 = Sait heritage hall.jpg | caption5 = [[Southern Alberta Institute of Technology|SAIT হেৰিটেজ হল]] | image6 = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg | caption6 = [[কেলগাৰী ষ্টেম্পেডৰ ৰ'ডিঅ' শ্ব']] }}}} কেলগাৰী কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ। ২০২১ চনৰ হিচাপত এই চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,৩০৬,৭৮৪ আৰু মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১,৪৮১,৮০৬, যাৰ ফলত কেলগাৰী কানাডাৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ আৰু পঞ্চম বৃহত্তম মহানগৰ।<ref> "Calgary". Alberta.ca. Retrieved September 13, 2023.</ref> আলবাৰ্টাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত ৰকি মাউণ্টেন ফুটহিলছ আৰু কানাডাৰ প্ৰেৰিজৰ মাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলত কেলগাৰী ব' আৰু এলব' নদীৰ সংগমস্থলীত অৱস্থিত। ই কানাডাৰ ৰকিৰ সন্মুখৰ ৰেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পূবে, প্ৰাদেশিক ৰাজধানী এডমন্টনৰ পৰা ২৮০ কিলোমিটাৰ (১৭০ মাইল) দক্ষিণে, মেডিচিন হেটৰ পৰা ২৯৫ কিলোমিটাৰ (১৮৩ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু কানাডা-আমেৰিকা সীমান্তৰ পৰা প্ৰায় ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত।<ref> "Calgary-Edmonton Corridor". Statistics Canada. Archived from the original on February 23, 2007. Retrieved January 6, 2006.</ref> কেলগাৰীৰ অৰ্থনীতিত বহু খণ্ডত কাৰ্যকলাপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে: শক্তি, বিত্তীয় সেৱা, চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন, পৰিবহণ আৰু লজিষ্টিক, প্ৰযুক্তি, উৎপাদন, মহাকাশ, স্বাস্থ্য আৰু সুস্থতা, খুচুৰা আৰু পৰ্যটন।<ref> "Calgary Industries". Calgary Economic Development. Archived from the original on February 18, 2014. Retrieved January 31, 2014.</ref> গ্ৰেটাৰ কেলগাৰীত দেশৰ ৮০০টা বৃহৎ নিগমৰ ভিতৰত কানাডাৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম সংখ্যক কৰ্পৰেট মুখ্য কাৰ্যালয় আছে আৰু পশ্চিম কানাডাৰ আন যিকোনো পৌৰসভাতকৈ ডাউনটাউন কেলগাৰীত অধিক আকাশচুম্বী ঘৰ আছে।<ref> "State of the West 2010: Western Canadian Demographic and Economic Trends" (PDF) (PDF). Canada West Foundation. 2010. pp. 65 & 102. Archived from the original (PDF) on July 14, 2011. Retrieved February 27, 2014.</ref> ২০১৫ চনত কানাডাৰ যিকোনো ডাঙৰ চহৰৰ ভিতৰত কেলগাৰীত জনমূৰি কোটিপতিৰ সংখ্যা আছিল সৰ্বাধিক।<ref> "Why Calgary? Our Economy in Depth" (PDF). Calgary Economic Development. 2018. p. 61. Archived from the original on February 16, 2018. Retrieved February 15, 2018.</ref> ২০২২ চনত কেলগাৰীয়ে জুৰিখৰ সমান্তৰালভাৱে বিশ্বৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক বসবাসযোগ্য চহৰ হিচাপে স্থান লাভ কৰে, কানাডা আৰু উত্তৰ আমেৰিকাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰে।<ref> "The Global Liveability Index 2022" (PDF). Economist Intelligence Unit. Retrieved June 23, 2022.</ref> ১৯৮৮ চনত স্কটিয়াবেংক চেডেলডম, অলিম্পিক অভাল, মেকমেহন ষ্টেডিয়াম আৰু অন্যান্য স্থানত অলিম্পিক শীতকালীন গেমছ আয়োজন কৰা কানাডাৰ প্ৰথমখন চহৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref> "Calgary 1988". Team Canada - Official Olympic Team Website. February 2, 2024. Retrieved February 2, 2024</ref> == উল্লেখসমূহ == 83xok8l99awuvabw90vcbrtyf4lkmdr 613520 613518 2026-06-21T19:03:57Z গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে 27547 613520 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = কেলগেৰী | official_name = কেলগেৰী চহৰ | settlement_type = [[List of cities in Alberta|চহৰ]] {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/1/2 | image1 = Downtown_Calgary_2020-4.jpg | caption1 = [[ডাউনটাউন কেলগাৰী]] | image2 = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg | caption2 = [[ষ্টিফেন এভিনিউ]] | image3 = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg | caption3 = [[ল'হিড হাউচ]] | image4 = Olympic Plaza Calgary.jpg | caption4 = [[Olympic Plaza (Calgary)|অলিম্পিক প্লাজা]] | image5 = Sait heritage hall.jpg | caption5 = [[Southern Alberta Institute of Technology|SAIT হেৰিটেজ হল]] | image6 = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg | caption6 = [[কেলগাৰী ষ্টেম্পেডৰ ৰ'ডিঅ' শ্ব']] }}}} কেলগাৰী কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ। ২০২১ চনৰ হিচাপত এই চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,৩০৬,৭৮৪ আৰু মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১,৪৮১,৮০৬, যাৰ ফলত কেলগাৰী কানাডাৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ আৰু পঞ্চম বৃহত্তম মহানগৰ।<ref> "Calgary". Alberta.ca. Retrieved September 13, 2023.</ref> আলবাৰ্টাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত ৰকি মাউণ্টেন ফুটহিলছ আৰু কানাডাৰ প্ৰেৰিজৰ মাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলত কেলগাৰী ব' আৰু এলব' নদীৰ সংগমস্থলীত অৱস্থিত। ই কানাডাৰ ৰকিৰ সন্মুখৰ ৰেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পূবে, প্ৰাদেশিক ৰাজধানী এডমন্টনৰ পৰা ২৮০ কিলোমিটাৰ (১৭০ মাইল) দক্ষিণে, মেডিচিন হেটৰ পৰা ২৯৫ কিলোমিটাৰ (১৮৩ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু কানাডা-আমেৰিকা সীমান্তৰ পৰা প্ৰায় ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত।<ref> "Calgary-Edmonton Corridor". Statistics Canada. Archived from the original on February 23, 2007. Retrieved January 6, 2006.</ref> কেলগাৰীৰ অৰ্থনীতিত বহু খণ্ডত কাৰ্যকলাপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে: শক্তি, বিত্তীয় সেৱা, চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন, পৰিবহণ আৰু লজিষ্টিক, প্ৰযুক্তি, উৎপাদন, মহাকাশ, স্বাস্থ্য আৰু সুস্থতা, খুচুৰা আৰু পৰ্যটন।<ref> "Calgary Industries". Calgary Economic Development. Archived from the original on February 18, 2014. Retrieved January 31, 2014.</ref> গ্ৰেটাৰ কেলগাৰীত দেশৰ ৮০০টা বৃহৎ নিগমৰ ভিতৰত কানাডাৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম সংখ্যক কৰ্পৰেট মুখ্য কাৰ্যালয় আছে আৰু পশ্চিম কানাডাৰ আন যিকোনো পৌৰসভাতকৈ ডাউনটাউন কেলগাৰীত অধিক আকাশচুম্বী ঘৰ আছে।<ref> "State of the West 2010: Western Canadian Demographic and Economic Trends" (PDF) (PDF). Canada West Foundation. 2010. pp. 65 & 102. Archived from the original (PDF) on July 14, 2011. Retrieved February 27, 2014.</ref> ২০১৫ চনত কানাডাৰ যিকোনো ডাঙৰ চহৰৰ ভিতৰত কেলগাৰীত জনমূৰি কোটিপতিৰ সংখ্যা আছিল সৰ্বাধিক।<ref> "Why Calgary? Our Economy in Depth" (PDF). Calgary Economic Development. 2018. p. 61. Archived from the original on February 16, 2018. Retrieved February 15, 2018.</ref> ২০২২ চনত কেলগাৰীয়ে জুৰিখৰ সমান্তৰালভাৱে বিশ্বৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক বসবাসযোগ্য চহৰ হিচাপে স্থান লাভ কৰে, কানাডা আৰু উত্তৰ আমেৰিকাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰে।<ref> "The Global Liveability Index 2022" (PDF). Economist Intelligence Unit. Retrieved June 23, 2022.</ref> ১৯৮৮ চনত স্কটিয়াবেংক চেডেলডম, অলিম্পিক অভাল, মেকমেহন ষ্টেডিয়াম আৰু অন্যান্য স্থানত অলিম্পিক শীতকালীন গেমছ আয়োজন কৰা কানাডাৰ প্ৰথমখন চহৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref> "Calgary 1988". Team Canada - Official Olympic Team Website. February 2, 2024. Retrieved February 2, 2024</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== aopunn697riuplwll4afu7098qhd3k0 613540 613520 2026-06-21T19:50:20Z গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে 27547 613540 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = কেলগেৰী | official_name = কেলগেৰী চহৰ | settlement_type = [[List of cities in Alberta|চহৰ]] {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/1/2 | image1 = Downtown_Calgary_2020-4.jpg | caption1 = [[ডাউনটাউন কেলগাৰী]] | image2 = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg | caption2 = [[ষ্টিফেন এভিনিউ]] | image3 = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg | caption3 = [[ল'হিড হাউচ]] | image4 = Olympic Plaza Calgary.jpg | caption4 = [[Olympic Plaza (Calgary)|অলিম্পিক প্লাজা]] | image5 = Sait heritage hall.jpg | caption5 = [[Southern Alberta Institute of Technology|SAIT হেৰিটেজ হল]] | image6 = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg | caption6 = [[কেলগাৰী ষ্টেম্পেডৰ ৰ'ডিঅ' শ্ব']] }}}} কেলগাৰী কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ। ২০২১ চনৰ হিচাপত এই চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,৩০৬,৭৮৪ আৰু মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১,৪৮১,৮০৬, যাৰ ফলত কেলগাৰী কানাডাৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ আৰু পঞ্চম বৃহত্তম মহানগৰ।<ref> "Calgary". Alberta.ca. Retrieved September 13, 2023.</ref> আলবাৰ্টাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত ৰকি মাউণ্টেন ফুটহিলছ আৰু কানাডাৰ প্ৰেৰিজৰ মাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলত কেলগাৰী ব' আৰু এলব' নদীৰ সংগমস্থলীত অৱস্থিত। ই কানাডাৰ ৰকিৰ সন্মুখৰ ৰেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পূবে, প্ৰাদেশিক ৰাজধানী এডমন্টনৰ পৰা ২৮০ কিলোমিটাৰ (১৭০ মাইল) দক্ষিণে, মেডিচিন হেটৰ পৰা ২৯৫ কিলোমিটাৰ (১৮৩ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু কানাডা-আমেৰিকা সীমান্তৰ পৰা প্ৰায় ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত।<ref> "Calgary-Edmonton Corridor". Statistics Canada. Archived from the original on February 23, 2007. Retrieved January 6, 2006.</ref> কেলগাৰীৰ অৰ্থনীতিত বহু খণ্ডত কাৰ্যকলাপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে: শক্তি, বিত্তীয় সেৱা, চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন, পৰিবহণ আৰু লজিষ্টিক, প্ৰযুক্তি, উৎপাদন, মহাকাশ, স্বাস্থ্য আৰু সুস্থতা, খুচুৰা আৰু পৰ্যটন।<ref> "Calgary Industries". Calgary Economic Development. Archived from the original on February 18, 2014. Retrieved January 31, 2014.</ref> গ্ৰেটাৰ কেলগাৰীত দেশৰ ৮০০টা বৃহৎ নিগমৰ ভিতৰত কানাডাৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম সংখ্যক কৰ্পৰেট মুখ্য কাৰ্যালয় আছে আৰু পশ্চিম কানাডাৰ আন যিকোনো পৌৰসভাতকৈ ডাউনটাউন কেলগাৰীত অধিক আকাশচুম্বী ঘৰ আছে।<ref> "State of the West 2010: Western Canadian Demographic and Economic Trends" (PDF) (PDF). Canada West Foundation. 2010. pp. 65 & 102. Archived from the original (PDF) on July 14, 2011. Retrieved February 27, 2014.</ref> ২০১৫ চনত কানাডাৰ যিকোনো ডাঙৰ চহৰৰ ভিতৰত কেলগাৰীত জনমূৰি কোটিপতিৰ সংখ্যা আছিল সৰ্বাধিক।<ref> "Why Calgary? Our Economy in Depth" (PDF). Calgary Economic Development. 2018. p. 61. Archived from the original on February 16, 2018. Retrieved February 15, 2018.</ref> ২০২২ চনত কেলগাৰীয়ে জুৰিখৰ সমান্তৰালভাৱে বিশ্বৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক বসবাসযোগ্য চহৰ হিচাপে স্থান লাভ কৰে, কানাডা আৰু উত্তৰ আমেৰিকাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰে।<ref> "The Global Liveability Index 2022" (PDF). Economist Intelligence Unit. Retrieved June 23, 2022.</ref> ১৯৮৮ চনত স্কটিয়াবেংক চেডেলডম, অলিম্পিক অভাল, মেকমেহন ষ্টেডিয়াম আৰু অন্যান্য স্থানত অলিম্পিক শীতকালীন গেমছ আয়োজন কৰা কানাডাৰ প্ৰথমখন চহৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref> "Calgary 1988". Team Canada - Official Olympic Team Website. February 2, 2024. Retrieved February 2, 2024</ref> == নামৰ উৎপত্তি == স্কটলেণ্ডৰ আইল অৱ মুলত থকা কেলগাৰী দুৰ্গৰ (স্কটিছ গেলিক ভাষাত, Caisteal Chalgairidh) নামেৰে কেলগাৰীৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল।<ref> Donovan, Larry; Monto, Tom (2006). Alberta Place Names: The Fascinating People & Stories Behind the Naming of Alberta. Dragon Hill Publishing Ltd. p. 34.</ref> নৰ্থ-ৱেষ্ট মাউণ্টেড পুলিচৰ আয়ুক্ত কৰ্ণেল জেমছ মেকলিয়ড তাত সঘনাই গ্ৰীষ্মকালীন অতিথি হিচাপে উপস্থিত আছিল। ১৮৭৬ চনত কানাডালৈ উভতি অহাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে তেওঁ ইয়াৰ নাম "ফ'ৰ্ট কেলগাৰী" বুলি কোৱাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। ৭ নং চুক্তি বা দক্ষিণ আলবাৰ্টা প্ৰথম জাতিৰ লোকসকলে কেলগাৰী অঞ্চলক "কঁকাল" বুলি কয়, ব' নদী আৰু কঁকাল নদীৰ দ্বাৰা কৰা চোকা মোড়ৰ উল্লেখ কৰি। কিছুমান ক্ষেত্ৰত নদীৰ পাৰত গজা নল, ধনু ফেশ্বন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা নলবোৰৰ নামেৰে এই অঞ্চলৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ব্লেকফুট ভাষাত (Siksiká) এই অঞ্চলটোক Mohkínstsis akápiyoyis বুলি জনা যায়, যাৰ অৰ্থ হৈছে "কঁকালৰ বহু ঘৰ", যিয়ে ইয়াৰ শক্তিশালী বসতিপ্ৰধান লোকৰ উপস্থিতি প্ৰতিফলিত কৰে। ব্লেকফুট নামৰ চুটি ৰূপ মহকিনষ্টিছ, যাৰ অৰ্থ হৈছে "কঁকাল"<ref> Fromhold, Joachim (2001). 2001 Indian Place Names of the West - Part 1. Calgary: Lulu. pp. CCC. ISBN 9780557438365.</ref><ref> Fromhold, Joachim (2001). 2001 Indian Place Names of the West, Part 2: Listings by Nation. Calgary: Lulu. p. 24. ISBN 9781300389118.</ref><ref> "7 names for Calgary before it became Calgary". CBC News. December 3, 2015. Archived from the original on November 16, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref> কেলগাৰী অঞ্চলৰ বাবে জনপ্ৰিয় খিলঞ্জীয়া শব্দ।<ref> Klaszus, Jeremy (October 18, 2017). "How Naheed Nenshi's Tense Re-election Forces Us to Confront Canadian Racism". The Walrus. Archived from the original on December 1, 2017. Retrieved November 20, 2017.</ref><ref> Nenshi, Naheed (October 6, 2017). "FINA: Standing Committee on Finance ● Number 114 ● 1st Session ● 42nd Parliament. Evidence" (PDF). Standing Committee on Finance. 114: 8. Archived (PDF) from the original on December 1, 2017. Retrieved November 21, 2017 – via ourcommons.ca. We all know that until the Fort McMurray wildfires last year, the flooding in southern Alberta in 2013 was the costliest natural disaster in Canadian history. While we have done great work in the four years since, within the city of Calgary we continue to need assistance in upstream flood mitigation. Calgary is a city that is built at the confluence of two rivers in a place the Blackfoot called Moh-Kins-Tsis, the elbow. We can't move the city. We can't make room for the river. This is where the rivers are. As a result, it is incredibly important that we do the engineering work on the upstream mitigation.</ref><ref> Wilkes, Rima; Duong, Aaron; Kesler, Linc; Ramos, Howard (February 21, 2017). "Canadian University Acknowledgment of Indigenous Lands, Treaties, and Peoples". Canadian Review of Sociology. 54 (1): 89–102. doi:10.1111/cars.12140. ISSN 1755-6171. PMID 28220681.</ref><ref> "Guide to Acknowledging First Peoples & Traditional Territory". Canadian Association of University Teachers. November 19, 2017. Archived from the original on November 10, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref><ref> "Visit Esker Foundation". Esker Foundation. November 20, 2017. Archived from the original on November 22, 2017. Retrieved November 21, 2017. It is important to acknowledge and reflect upon the fact that Esker Foundation is located on the traditional territories of the Niitsitapi (Blackfoot) and the people of the Treaty 7 region in Southern Alberta, which includes the Siksika, the Piikuni, the Kainai, the Tsuut'ina, and the Stoney Nakoda First Nations. We are also situated on land adjacent to where the Bow River meets the Elbow River; the traditional Blackfoot name of this place is Mohkinstsis, which we now call the City of Calgary. The City of Calgary is also home to Métis Nation of Alberta, Region III.</ref> নাকোডা বা ষ্টোনী ভাষাত এই অঞ্চলটোক Wîchîspa Oyade বা Wenchi Ispase বুলি জনা যায়, দুয়োটাৰে অৰ্থ "কঁকাল"।[19][21] ক্ৰী ভাষাত এই অঞ্চলটোক otôskwanihk (ᐅᑑᐢᑿᓂᕽ) অৰ্থাৎ "কঁকালত"[27] বা otôskwunee অৰ্থাৎ "কঁকাল" বুলি জনা যায়। Tsuutʼina ভাষাত (Sarcee) এই অঞ্চলটোক Guts’ists’i (পুৰণি অৰ্থগ্ৰাফী, Kootsisáw) বুলি জনা যায় যাৰ অৰ্থ হৈছে "কঁকাল"।<ref> Fromhold, Joachim (2001). 2001 Indian Place Names of the West - Part 1. Calgary: Lulu. pp. CCC. ISBN 9780557438365.</ref><ref> "7 names for Calgary before it became Calgary". CBC News. December 3, 2015. Archived from the original on November 16, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref> কুটেনাই ভাষাত এই চহৰখনক ʔaknuqtapȼik’ বুলি কোৱা হয়।<ref> Ktunaxa Nation Official Website - Territory Map</ref> স্লেভী ভাষাত এই অঞ্চলটোক ক্লিঞ্চো-টিনাই-ইণ্ডিহায় বুলি জনা যায়, যাৰ অৰ্থ হৈছে "বহু ঘোঁৰাৰ চহৰ", ই কেলগাৰী ষ্টেম্পেড<ref> Fromhold, Joachim (2001). 2001 Indian Place Names of the West - Part 1. Calgary: Lulu. pp. CCC. ISBN 9780557438365.</ref> আৰু চহৰখনৰ বসতিপ্ৰধান লোকৰ ঐতিহ্যক বুজায়।<ref> "7 names for Calgary before it became Calgary". CBC News. December 3, 2015. Archived from the original on November 16, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref> কেলগাৰীৰ খিলঞ্জীয়া নামৰ প্ৰচাৰৰ বাবে কেইবাবাৰো চেষ্টা কৰা হৈছে। কানাডাৰ সত্য আৰু মিলন আয়োগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে স্থানীয় মাধ্যমিকৰ পিছৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহে চহৰখনৰ ব্লেকফুট নাম মহকিনষ্টিছ ব্যৱহাৰ কৰি খিলঞ্জীয়া ভূখণ্ডৰ "অফিচিয়েল স্বীকৃতি" গ্ৰহণ কৰে। <ref> Wilkes, Rima; Duong, Aaron; Kesler, Linc; Ramos, Howard (February 21, 2017). "Canadian University Acknowledgment of Indigenous Lands, Treaties, and Peoples". Canadian Review of Sociology. 54 (1): 89–102. doi:10.1111/cars.12140. ISSN 1755-6171. PMID 28220681.</ref><ref> "Guide to Acknowledging First Peoples & Traditional Territory". Canadian Association of University Teachers. November 19, 2017. Archived from the original on November 10, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref><ref> "University of Calgary Recommended Acknowledgements of Traditional Indigenous Territories" (PDF). University of Calgary. November 19, 2017. Welcome to the University of Calgary. I would like to take this opportunity to acknowledge the traditional territories of the Blackfoot and the people of the Treaty 7 region in Southern Alberta, which includes the Siksika, the Piikuni, the Kainai, the Tsuut'ina, and the Stoney Nakoda First Nations, including Chiniki, Bearspaw, and Wesley First Nation. I would also like to note that the University of Calgary is situated on land adjacent to where the Bow River meets the Elbow River, and that the traditional Blackfoot name of this place is "Mohkinstsis" which we now call the City of Calgary. The City of Calgary is also home to the Métis Nation of Alberta, Region III.</ref><ref> "Treaty 7 Territory Acknowledgement". Bow Valley College. November 19, 2017. Archived from the original on December 1, 2017. We are located in the traditional territories of the Niitsitapi (Blackfoot Confederacy) and the people of the Treaty 7 region in Southern Alberta, which includes the Siksika, the Piikani, the Kainai, the Tsuut'ina and the Iyarhe Nakoda. We are situated on land where the Bow River meets the Elbow River, and the traditional Blackfoot name of this place is 'Mohkinstsis' which we now call the City of Calgary. The City of Calgary is also home to Metis Nation of Alberta, Region 3.</ref><ref> "Oki (Welcome) to the Iniskim Centre". Mount Royal University. November 19, 2017. Archived from the original on December 1, 2017. Retrieved November 20, 2017. Mount Royal University is located in the traditional territories of the Niitsitapi (Blackfoot) and the people of the Treaty 7 region in southern Alberta, which includes the Siksika, the Piikuni, the Kainai, the Tsuut'ina and the Iyarhe Nakoda. We are situated on land where the Bow River meets the Elbow River. The traditional Blackfoot name of this place is 'Mohkinstsis', which we now call the city of Calgary. The city of Calgary is also home to the Métis Nation.</ref> ২০১৭ চনত ষ্ট'নী নাকোডাই আলবাৰ্টা চৰকাৰলৈ এটা আবেদন প্ৰেৰণ কৰে, কেলগাৰীৰ নাম সলনি কৰি উইচ্চা অয়াডে অৰ্থাৎ "কঁকালৰ চহৰ";<ref> "What's in a name? For Alberta First Nations seeking heritage recognition, plenty". CBC News. November 13, 2017. Archived from the original on November 15, 2017. Retrieved November 15, 2017.</ref> কিন্তু ইয়াক পিকানি ব্লেকফুটে প্ৰত্যাহ্বান জনায়।<ref> Kaufmann, Bill (November 17, 2017). "Piikani Blackfoot dispute Stoney Nakoda push on name changes for Calgary, other locales". The Calgary Herald. Archived from the original on November 20, 2017. Retrieved November 20, 2017.</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== on0zmmcmzlmqnr1xoi7ucqn4tu837sc 613543 613540 2026-06-21T19:55:04Z গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে 27547 613543 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = কেলগেৰী | official_name = কেলগেৰী চহৰ | settlement_type = [[List of cities in Alberta|চহৰ]] {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/1/2 | image1 = Downtown_Calgary_2020-4.jpg | caption1 = [[ডাউনটাউন কেলগাৰী]] | image2 = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg | caption2 = [[ষ্টিফেন এভিনিউ]] | image3 = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg | caption3 = [[ল'হিড হাউচ]] | image4 = Olympic Plaza Calgary.jpg | caption4 = [[Olympic Plaza (Calgary)|অলিম্পিক প্লাজা]] | image5 = Sait heritage hall.jpg | caption5 = [[Southern Alberta Institute of Technology|SAIT হেৰিটেজ হল]] | image6 = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg | caption6 = [[কেলগাৰী ষ্টেম্পেডৰ ৰ'ডিঅ' শ্ব']] }}}} কেলগাৰী কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ। ২০২১ চনৰ হিচাপত এই চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,৩০৬,৭৮৪ আৰু মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১,৪৮১,৮০৬, যাৰ ফলত কেলগাৰী কানাডাৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ আৰু পঞ্চম বৃহত্তম মহানগৰ।<ref> "Calgary". Alberta.ca. Retrieved September 13, 2023.</ref> আলবাৰ্টাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত ৰকি মাউণ্টেন ফুটহিলছ আৰু কানাডাৰ প্ৰেৰিজৰ মাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলত কেলগাৰী ব' আৰু এলব' নদীৰ সংগমস্থলীত অৱস্থিত। ই কানাডাৰ ৰকিৰ সন্মুখৰ ৰেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পূবে, প্ৰাদেশিক ৰাজধানী এডমন্টনৰ পৰা ২৮০ কিলোমিটাৰ (১৭০ মাইল) দক্ষিণে, মেডিচিন হেটৰ পৰা ২৯৫ কিলোমিটাৰ (১৮৩ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু কানাডা-আমেৰিকা সীমান্তৰ পৰা প্ৰায় ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত।<ref> "Calgary-Edmonton Corridor". Statistics Canada. Archived from the original on February 23, 2007. Retrieved January 6, 2006.</ref> কেলগাৰীৰ অৰ্থনীতিত বহু খণ্ডত কাৰ্যকলাপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে: শক্তি, বিত্তীয় সেৱা, চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন, পৰিবহণ আৰু লজিষ্টিক, প্ৰযুক্তি, উৎপাদন, মহাকাশ, স্বাস্থ্য আৰু সুস্থতা, খুচুৰা আৰু পৰ্যটন।<ref> "Calgary Industries". Calgary Economic Development. Archived from the original on February 18, 2014. Retrieved January 31, 2014.</ref> গ্ৰেটাৰ কেলগাৰীত দেশৰ ৮০০টা বৃহৎ নিগমৰ ভিতৰত কানাডাৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম সংখ্যক কৰ্পৰেট মুখ্য কাৰ্যালয় আছে আৰু পশ্চিম কানাডাৰ আন যিকোনো পৌৰসভাতকৈ ডাউনটাউন কেলগাৰীত অধিক আকাশচুম্বী ঘৰ আছে।<ref> "State of the West 2010: Western Canadian Demographic and Economic Trends" (PDF) (PDF). Canada West Foundation. 2010. pp. 65 & 102. Archived from the original (PDF) on July 14, 2011. Retrieved February 27, 2014.</ref> ২০১৫ চনত কানাডাৰ যিকোনো ডাঙৰ চহৰৰ ভিতৰত কেলগাৰীত জনমূৰি কোটিপতিৰ সংখ্যা আছিল সৰ্বাধিক।<ref> "Why Calgary? Our Economy in Depth" (PDF). Calgary Economic Development. 2018. p. 61. Archived from the original on February 16, 2018. Retrieved February 15, 2018.</ref> ২০২২ চনত কেলগাৰীয়ে জুৰিখৰ সমান্তৰালভাৱে বিশ্বৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক বসবাসযোগ্য চহৰ হিচাপে স্থান লাভ কৰে, কানাডা আৰু উত্তৰ আমেৰিকাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰে।<ref> "The Global Liveability Index 2022" (PDF). Economist Intelligence Unit. Retrieved June 23, 2022.</ref> ১৯৮৮ চনত স্কটিয়াবেংক চেডেলডম, অলিম্পিক অভাল, মেকমেহন ষ্টেডিয়াম আৰু অন্যান্য স্থানত অলিম্পিক শীতকালীন গেমছ আয়োজন কৰা কানাডাৰ প্ৰথমখন চহৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref> "Calgary 1988". Team Canada - Official Olympic Team Website. February 2, 2024. Retrieved February 2, 2024</ref> == নামৰ উৎপত্তি == স্কটলেণ্ডৰ আইল অৱ মুলত থকা কেলগাৰী দুৰ্গৰ (স্কটিছ গেলিক ভাষাত, Caisteal Chalgairidh) নামেৰে কেলগাৰীৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল।<ref> Donovan, Larry; Monto, Tom (2006). Alberta Place Names: The Fascinating People & Stories Behind the Naming of Alberta. Dragon Hill Publishing Ltd. p. 34.</ref> নৰ্থ-ৱেষ্ট মাউণ্টেড পুলিচৰ আয়ুক্ত কৰ্ণেল জেমছ মেকলিয়ড তাত সঘনাই গ্ৰীষ্মকালীন অতিথি হিচাপে উপস্থিত আছিল। ১৮৭৬ চনত কানাডালৈ উভতি অহাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে তেওঁ ইয়াৰ নাম "ফ'ৰ্ট কেলগাৰী" বুলি কোৱাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। ৭ নং চুক্তি বা দক্ষিণ আলবাৰ্টা প্ৰথম জাতিৰ লোকসকলে কেলগাৰী অঞ্চলক "কঁকাল" বুলি কয়, ব' নদী আৰু কঁকাল নদীৰ দ্বাৰা কৰা চোকা মোড়ৰ উল্লেখ কৰি। কিছুমান ক্ষেত্ৰত নদীৰ পাৰত গজা নল, ধনু ফেশ্বন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা নলবোৰৰ নামেৰে এই অঞ্চলৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ব্লেকফুট ভাষাত (Siksiká) এই অঞ্চলটোক Mohkínstsis akápiyoyis বুলি জনা যায়, যাৰ অৰ্থ হৈছে "কঁকালৰ বহু ঘৰ", যিয়ে ইয়াৰ শক্তিশালী বসতিপ্ৰধান লোকৰ উপস্থিতি প্ৰতিফলিত কৰে। ব্লেকফুট নামৰ চুটি ৰূপ মহকিনষ্টিছ, যাৰ অৰ্থ হৈছে "কঁকাল"<ref> Fromhold, Joachim (2001). 2001 Indian Place Names of the West - Part 1. Calgary: Lulu. pp. CCC. ISBN 9780557438365.</ref><ref> Fromhold, Joachim (2001). 2001 Indian Place Names of the West, Part 2: Listings by Nation. Calgary: Lulu. p. 24. ISBN 9781300389118.</ref><ref> "7 names for Calgary before it became Calgary". CBC News. December 3, 2015. Archived from the original on November 16, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref> কেলগাৰী অঞ্চলৰ বাবে জনপ্ৰিয় খিলঞ্জীয়া শব্দ।<ref> Klaszus, Jeremy (October 18, 2017). "How Naheed Nenshi's Tense Re-election Forces Us to Confront Canadian Racism". The Walrus. Archived from the original on December 1, 2017. Retrieved November 20, 2017.</ref><ref> Nenshi, Naheed (October 6, 2017). "FINA: Standing Committee on Finance ● Number 114 ● 1st Session ● 42nd Parliament. Evidence" (PDF). Standing Committee on Finance. 114: 8. Archived (PDF) from the original on December 1, 2017. Retrieved November 21, 2017 – via ourcommons.ca. We all know that until the Fort McMurray wildfires last year, the flooding in southern Alberta in 2013 was the costliest natural disaster in Canadian history. While we have done great work in the four years since, within the city of Calgary we continue to need assistance in upstream flood mitigation. Calgary is a city that is built at the confluence of two rivers in a place the Blackfoot called Moh-Kins-Tsis, the elbow. We can't move the city. We can't make room for the river. This is where the rivers are. As a result, it is incredibly important that we do the engineering work on the upstream mitigation.</ref><ref> Wilkes, Rima; Duong, Aaron; Kesler, Linc; Ramos, Howard (February 21, 2017). "Canadian University Acknowledgment of Indigenous Lands, Treaties, and Peoples". Canadian Review of Sociology. 54 (1): 89–102. doi:10.1111/cars.12140. ISSN 1755-6171. PMID 28220681.</ref><ref> "Guide to Acknowledging First Peoples & Traditional Territory". Canadian Association of University Teachers. November 19, 2017. Archived from the original on November 10, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref><ref> "Visit Esker Foundation". Esker Foundation. November 20, 2017. Archived from the original on November 22, 2017. Retrieved November 21, 2017. It is important to acknowledge and reflect upon the fact that Esker Foundation is located on the traditional territories of the Niitsitapi (Blackfoot) and the people of the Treaty 7 region in Southern Alberta, which includes the Siksika, the Piikuni, the Kainai, the Tsuut'ina, and the Stoney Nakoda First Nations. We are also situated on land adjacent to where the Bow River meets the Elbow River; the traditional Blackfoot name of this place is Mohkinstsis, which we now call the City of Calgary. The City of Calgary is also home to Métis Nation of Alberta, Region III.</ref> নাকোডা বা ষ্টোনী ভাষাত এই অঞ্চলটোক Wîchîspa Oyade বা Wenchi Ispase বুলি জনা যায়, দুয়োটাৰে অৰ্থ "কঁকাল"।<ref> Fromhold, Joachim (2001). 2001 Indian Place Names of the West - Part 1. Calgary: Lulu. pp. CCC. ISBN 9780557438365.</ref><ref> "7 names for Calgary before it became Calgary". CBC News. December 3, 2015. Archived from the original on November 16, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref> ক্ৰী ভাষাত এই অঞ্চলটোক otôskwanihk (ᐅᑑᐢᑿᓂᕽ) অৰ্থাৎ "কঁকালত"<ref> Wolvegrey, Arok (2001). Cree: Words. Regina, Saskatchewan: University of Regina Press. ISBN 978-0889771277.</ref> বা otôskwunee অৰ্থাৎ "কঁকাল" বুলি জনা যায়। Tsuutʼina ভাষাত (Sarcee) এই অঞ্চলটোক Guts’ists’i (পুৰণি অৰ্থগ্ৰাফী, Kootsisáw) বুলি জনা যায় যাৰ অৰ্থ হৈছে "কঁকাল"। <ref> Fromhold, Joachim (2001). 2001 Indian Place Names of the West - Part 1. Calgary: Lulu. pp. CCC. ISBN 9780557438365.</ref><ref> "7 names for Calgary before it became Calgary". CBC News. December 3, 2015. Archived from the original on November 16, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref> কুটেনাই ভাষাত এই চহৰখনক ʔaknuqtapȼik’ বুলি কোৱা হয়।<ref> Ktunaxa Nation Official Website - Territory Map</ref> স্লেভী ভাষাত এই অঞ্চলটোক ক্লিঞ্চো-টিনাই-ইণ্ডিহায় বুলি জনা যায়, যাৰ অৰ্থ হৈছে "বহু ঘোঁৰাৰ চহৰ", ই কেলগাৰী ষ্টেম্পেড<ref> Fromhold, Joachim (2001). 2001 Indian Place Names of the West - Part 1. Calgary: Lulu. pp. CCC. ISBN 9780557438365.</ref> আৰু চহৰখনৰ বসতিপ্ৰধান লোকৰ ঐতিহ্যক বুজায়।<ref> "7 names for Calgary before it became Calgary". CBC News. December 3, 2015. Archived from the original on November 16, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref> কেলগাৰীৰ খিলঞ্জীয়া নামৰ প্ৰচাৰৰ বাবে কেইবাবাৰো চেষ্টা কৰা হৈছে। কানাডাৰ সত্য আৰু মিলন আয়োগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে স্থানীয় মাধ্যমিকৰ পিছৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহে চহৰখনৰ ব্লেকফুট নাম মহকিনষ্টিছ ব্যৱহাৰ কৰি খিলঞ্জীয়া ভূখণ্ডৰ "অফিচিয়েল স্বীকৃতি" গ্ৰহণ কৰে। <ref> Wilkes, Rima; Duong, Aaron; Kesler, Linc; Ramos, Howard (February 21, 2017). "Canadian University Acknowledgment of Indigenous Lands, Treaties, and Peoples". Canadian Review of Sociology. 54 (1): 89–102. doi:10.1111/cars.12140. ISSN 1755-6171. PMID 28220681.</ref><ref> "Guide to Acknowledging First Peoples & Traditional Territory". Canadian Association of University Teachers. November 19, 2017. Archived from the original on November 10, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref><ref> "University of Calgary Recommended Acknowledgements of Traditional Indigenous Territories" (PDF). University of Calgary. November 19, 2017. Welcome to the University of Calgary. I would like to take this opportunity to acknowledge the traditional territories of the Blackfoot and the people of the Treaty 7 region in Southern Alberta, which includes the Siksika, the Piikuni, the Kainai, the Tsuut'ina, and the Stoney Nakoda First Nations, including Chiniki, Bearspaw, and Wesley First Nation. I would also like to note that the University of Calgary is situated on land adjacent to where the Bow River meets the Elbow River, and that the traditional Blackfoot name of this place is "Mohkinstsis" which we now call the City of Calgary. The City of Calgary is also home to the Métis Nation of Alberta, Region III.</ref><ref> "Treaty 7 Territory Acknowledgement". Bow Valley College. November 19, 2017. Archived from the original on December 1, 2017. We are located in the traditional territories of the Niitsitapi (Blackfoot Confederacy) and the people of the Treaty 7 region in Southern Alberta, which includes the Siksika, the Piikani, the Kainai, the Tsuut'ina and the Iyarhe Nakoda. We are situated on land where the Bow River meets the Elbow River, and the traditional Blackfoot name of this place is 'Mohkinstsis' which we now call the City of Calgary. The City of Calgary is also home to Metis Nation of Alberta, Region 3.</ref><ref> "Oki (Welcome) to the Iniskim Centre". Mount Royal University. November 19, 2017. Archived from the original on December 1, 2017. Retrieved November 20, 2017. Mount Royal University is located in the traditional territories of the Niitsitapi (Blackfoot) and the people of the Treaty 7 region in southern Alberta, which includes the Siksika, the Piikuni, the Kainai, the Tsuut'ina and the Iyarhe Nakoda. We are situated on land where the Bow River meets the Elbow River. The traditional Blackfoot name of this place is 'Mohkinstsis', which we now call the city of Calgary. The city of Calgary is also home to the Métis Nation.</ref> ২০১৭ চনত ষ্ট'নী নাকোডাই আলবাৰ্টা চৰকাৰলৈ এটা আবেদন প্ৰেৰণ কৰে, কেলগাৰীৰ নাম সলনি কৰি উইচ্চা অয়াডে অৰ্থাৎ "কঁকালৰ চহৰ";<ref> "What's in a name? For Alberta First Nations seeking heritage recognition, plenty". CBC News. November 13, 2017. Archived from the original on November 15, 2017. Retrieved November 15, 2017.</ref> কিন্তু ইয়াক পিকানি ব্লেকফুটে প্ৰত্যাহ্বান জনায়।<ref> Kaufmann, Bill (November 17, 2017). "Piikani Blackfoot dispute Stoney Nakoda push on name changes for Calgary, other locales". The Calgary Herald. Archived from the original on November 20, 2017. Retrieved November 20, 2017.</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== q892vh3wxul278388d0q7notpubslqb 613552 613543 2026-06-21T23:03:02Z গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে 27547 /* নামৰ উৎপত্তি */ 613552 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = কেলগেৰী | official_name = কেলগেৰী চহৰ | settlement_type = [[List of cities in Alberta|চহৰ]] {{multiple image | total_width = 300 | caption_align = center | border = infobox | perrow = 1/2/1/2 | image1 = Downtown_Calgary_2020-4.jpg | caption1 = [[ডাউনটাউন কেলগাৰী]] | image2 = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg | caption2 = [[ষ্টিফেন এভিনিউ]] | image3 = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg | caption3 = [[ল'হিড হাউচ]] | image4 = Olympic Plaza Calgary.jpg | caption4 = [[Olympic Plaza (Calgary)|অলিম্পিক প্লাজা]] | image5 = Sait heritage hall.jpg | caption5 = [[Southern Alberta Institute of Technology|SAIT হেৰিটেজ হল]] | image6 = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg | caption6 = [[কেলগাৰী ষ্টেম্পেডৰ ৰ'ডিঅ' শ্ব']] }}}} কেলগাৰী কানাডাৰ আলবাৰ্টা প্ৰদেশৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ। ২০২১ চনৰ হিচাপত এই চহৰখনৰ জনসংখ্যা ১,৩০৬,৭৮৪ আৰু মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১,৪৮১,৮০৬, যাৰ ফলত কেলগাৰী কানাডাৰ তৃতীয় বৃহত্তম চহৰ আৰু পঞ্চম বৃহত্তম মহানগৰ।<ref> "Calgary". Alberta.ca. Retrieved September 13, 2023.</ref> আলবাৰ্টাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত ৰকি মাউণ্টেন ফুটহিলছ আৰু কানাডাৰ প্ৰেৰিজৰ মাজৰ পৰিৱৰ্তনশীল অঞ্চলত কেলগাৰী ব' আৰু এলব' নদীৰ সংগমস্থলীত অৱস্থিত। ই কানাডাৰ ৰকিৰ সন্মুখৰ ৰেঞ্জৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ (৫০ মাইল) পূবে, প্ৰাদেশিক ৰাজধানী এডমন্টনৰ পৰা ২৮০ কিলোমিটাৰ (১৭০ মাইল) দক্ষিণে, মেডিচিন হেটৰ পৰা ২৯৫ কিলোমিটাৰ (১৮৩ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু কানাডা-আমেৰিকা সীমান্তৰ পৰা প্ৰায় ২৪০ কিলোমিটাৰ (১৫০ মাইল) উত্তৰত অৱস্থিত।<ref> "Calgary-Edmonton Corridor". Statistics Canada. Archived from the original on February 23, 2007. Retrieved January 6, 2006.</ref> কেলগাৰীৰ অৰ্থনীতিত বহু খণ্ডত কাৰ্যকলাপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে: শক্তি, বিত্তীয় সেৱা, চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন, পৰিবহণ আৰু লজিষ্টিক, প্ৰযুক্তি, উৎপাদন, মহাকাশ, স্বাস্থ্য আৰু সুস্থতা, খুচুৰা আৰু পৰ্যটন।<ref> "Calgary Industries". Calgary Economic Development. Archived from the original on February 18, 2014. Retrieved January 31, 2014.</ref> গ্ৰেটাৰ কেলগাৰীত দেশৰ ৮০০টা বৃহৎ নিগমৰ ভিতৰত কানাডাৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম সংখ্যক কৰ্পৰেট মুখ্য কাৰ্যালয় আছে আৰু পশ্চিম কানাডাৰ আন যিকোনো পৌৰসভাতকৈ ডাউনটাউন কেলগাৰীত অধিক আকাশচুম্বী ঘৰ আছে।<ref> "State of the West 2010: Western Canadian Demographic and Economic Trends" (PDF) (PDF). Canada West Foundation. 2010. pp. 65 & 102. Archived from the original (PDF) on July 14, 2011. Retrieved February 27, 2014.</ref> ২০১৫ চনত কানাডাৰ যিকোনো ডাঙৰ চহৰৰ ভিতৰত কেলগাৰীত জনমূৰি কোটিপতিৰ সংখ্যা আছিল সৰ্বাধিক।<ref> "Why Calgary? Our Economy in Depth" (PDF). Calgary Economic Development. 2018. p. 61. Archived from the original on February 16, 2018. Retrieved February 15, 2018.</ref> ২০২২ চনত কেলগাৰীয়ে জুৰিখৰ সমান্তৰালভাৱে বিশ্বৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক বসবাসযোগ্য চহৰ হিচাপে স্থান লাভ কৰে, কানাডা আৰু উত্তৰ আমেৰিকাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰে।<ref> "The Global Liveability Index 2022" (PDF). Economist Intelligence Unit. Retrieved June 23, 2022.</ref> ১৯৮৮ চনত স্কটিয়াবেংক চেডেলডম, অলিম্পিক অভাল, মেকমেহন ষ্টেডিয়াম আৰু অন্যান্য স্থানত অলিম্পিক শীতকালীন গেমছ আয়োজন কৰা কানাডাৰ প্ৰথমখন চহৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref> "Calgary 1988". Team Canada - Official Olympic Team Website. February 2, 2024. Retrieved February 2, 2024</ref> == নামৰ উৎপত্তি == স্কটলেণ্ডৰ আইল অৱ মুলত থকা কেলগাৰী দুৰ্গৰ (স্কটিছ গেলিক ভাষাত, Caisteal Chalgairidh) নামেৰে কেলগাৰীৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল।<ref> Donovan, Larry; Monto, Tom (2006). Alberta Place Names: The Fascinating People & Stories Behind the Naming of Alberta. Dragon Hill Publishing Ltd. p. 34.</ref> নৰ্থ-ৱেষ্ট মাউণ্টেড পুলিচৰ আয়ুক্ত কৰ্ণেল জেমছ মেকলিয়ড তাত সঘনাই গ্ৰীষ্মকালীন অতিথি হিচাপে উপস্থিত আছিল। ১৮৭৬ চনত কানাডালৈ উভতি অহাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে তেওঁ ইয়াৰ নাম "ফ'ৰ্ট কেলগাৰী" বুলি কোৱাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। ৭ নং চুক্তি বা দক্ষিণ আলবাৰ্টা খিলঞ্জীয়া লোকসকলে কেলগাৰী অঞ্চলক এলব'(কিলাকটি) বুলি কয়। কিছুমানৰ মতে নদীৰ পাৰত গজা ধনু আকৃতিৰ নলবোৰৰ নামেৰে এই অঞ্চলৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ব্লেকফুট ভাষাত (Siksiká) এই অঞ্চলটোক Mohkínstsis akápiyoyis বুলি জনা যায়, যাৰ অৰ্থ হৈছে "কিলাকুটিৰ ঘৰ", যিয়ে ইয়াক বসতিপ্ৰধান ঠাই হিচাপে জনা যায়। ব্লেকফুট নামৰ চুটি ৰূপ মহকিনষ্টিছ, যাৰ অৰ্থ হৈছে "কিলাকুটি"<ref> Fromhold, Joachim (2001). 2001 Indian Place Names of the West - Part 1. Calgary: Lulu. pp. CCC. ISBN 9780557438365.</ref><ref> Fromhold, Joachim (2001). 2001 Indian Place Names of the West, Part 2: Listings by Nation. Calgary: Lulu. p. 24. ISBN 9781300389118.</ref><ref> "7 names for Calgary before it became Calgary". CBC News. December 3, 2015. Archived from the original on November 16, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref> কেলগেৰী অঞ্চলৰ বাবে জনপ্ৰিয় খিলঞ্জীয়া শব্দ।<ref> Klaszus, Jeremy (October 18, 2017). "How Naheed Nenshi's Tense Re-election Forces Us to Confront Canadian Racism". The Walrus. Archived from the original on December 1, 2017. Retrieved November 20, 2017.</ref><ref> Nenshi, Naheed (October 6, 2017). "FINA: Standing Committee on Finance ● Number 114 ● 1st Session ● 42nd Parliament. Evidence" (PDF). Standing Committee on Finance. 114: 8. Archived (PDF) from the original on December 1, 2017. Retrieved November 21, 2017 – via ourcommons.ca. We all know that until the Fort McMurray wildfires last year, the flooding in southern Alberta in 2013 was the costliest natural disaster in Canadian history. While we have done great work in the four years since, within the city of Calgary we continue to need assistance in upstream flood mitigation. Calgary is a city that is built at the confluence of two rivers in a place the Blackfoot called Moh-Kins-Tsis, the elbow. We can't move the city. We can't make room for the river. This is where the rivers are. As a result, it is incredibly important that we do the engineering work on the upstream mitigation.</ref><ref> Wilkes, Rima; Duong, Aaron; Kesler, Linc; Ramos, Howard (February 21, 2017). "Canadian University Acknowledgment of Indigenous Lands, Treaties, and Peoples". Canadian Review of Sociology. 54 (1): 89–102. doi:10.1111/cars.12140. ISSN 1755-6171. PMID 28220681.</ref><ref> "Guide to Acknowledging First Peoples & Traditional Territory". Canadian Association of University Teachers. November 19, 2017. Archived from the original on November 10, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref><ref> "Visit Esker Foundation". Esker Foundation. November 20, 2017. Archived from the original on November 22, 2017. Retrieved November 21, 2017. It is important to acknowledge and reflect upon the fact that Esker Foundation is located on the traditional territories of the Niitsitapi (Blackfoot) and the people of the Treaty 7 region in Southern Alberta, which includes the Siksika, the Piikuni, the Kainai, the Tsuut'ina, and the Stoney Nakoda First Nations. We are also situated on land adjacent to where the Bow River meets the Elbow River; the traditional Blackfoot name of this place is Mohkinstsis, which we now call the City of Calgary. The City of Calgary is also home to Métis Nation of Alberta, Region III.</ref> নাকোডা বা ষ্টোনী ভাষাত এই অঞ্চলটোক Wîchîspa Oyade বা Wenchi Ispase বুলি জনা যায়, দুয়োটাৰে অৰ্থ "কিলাকটি"।<ref> Fromhold, Joachim (2001). 2001 Indian Place Names of the West - Part 1. Calgary: Lulu. pp. CCC. ISBN 9780557438365.</ref><ref> "7 names for Calgary before it became Calgary". CBC News. December 3, 2015. Archived from the original on November 16, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref> ক্ৰী ভাষাত এই অঞ্চলটোক otôskwanihk (ᐅᑑᐢᑿᓂᕽ) অৰ্থাৎ "কিলাকটিত"<ref> Wolvegrey, Arok (2001). Cree: Words. Regina, Saskatchewan: University of Regina Press. ISBN 978-0889771277.</ref> বা otôskwunee অৰ্থাৎ "কিলাকটি" বুলি জনা যায়। Tsuutʼina ভাষাত (Sarcee) এই অঞ্চলটোক Guts’ists’i (পুৰণি অৰ্থগ্ৰাফী, Kootsisáw) বুলি জনা যায় যাৰ অৰ্থ হৈছে "কিলাকটি"। <ref> Fromhold, Joachim (2001). 2001 Indian Place Names of the West - Part 1. Calgary: Lulu. pp. CCC. ISBN 9780557438365.</ref><ref> "7 names for Calgary before it became Calgary". CBC News. December 3, 2015. Archived from the original on November 16, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref> কুটেনাই ভাষাত এই চহৰখনক ʔaknuqtapȼik’ বুলি কোৱা হয়।<ref> Ktunaxa Nation Official Website - Territory Map</ref> স্লেভী ভাষাত এই অঞ্চলটোক ক্লিঞ্চো-টিনাই-ইণ্ডিহায় বুলি জনা যায়, যাৰ অৰ্থ হৈছে "বহু ঘোঁৰাৰ চহৰ", ই কেলগাৰী ষ্টেম্পেড<ref> Fromhold, Joachim (2001). 2001 Indian Place Names of the West - Part 1. Calgary: Lulu. pp. CCC. ISBN 9780557438365.</ref> আৰু চহৰখনৰ বসতিপ্ৰধান লোকৰ ঐতিহ্যক বুজায়।<ref> "7 names for Calgary before it became Calgary". CBC News. December 3, 2015. Archived from the original on November 16, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref> কেলগেৰীৰ খিলঞ্জীয়া নামৰ প্ৰচাৰৰ বাবে কেইবাবাৰো চেষ্টা কৰা হৈছে। কানাডাৰ 'সত্য আৰু মিলন আয়োগ'ৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে স্থানীয় মাধ্যমিকৰ পিছৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহে চহৰখনৰ ব্লেকফুট নাম মহকিনষ্টিছ ব্যৱহাৰ কৰি খিলঞ্জীয়া ভূখণ্ডৰ "অফিচিয়েল স্বীকৃতি" দিয়া হয়। <ref> Wilkes, Rima; Duong, Aaron; Kesler, Linc; Ramos, Howard (February 21, 2017). "Canadian University Acknowledgment of Indigenous Lands, Treaties, and Peoples". Canadian Review of Sociology. 54 (1): 89–102. doi:10.1111/cars.12140. ISSN 1755-6171. PMID 28220681.</ref><ref> "Guide to Acknowledging First Peoples & Traditional Territory". Canadian Association of University Teachers. November 19, 2017. Archived from the original on November 10, 2017. Retrieved November 19, 2017.</ref><ref> "University of Calgary Recommended Acknowledgements of Traditional Indigenous Territories" (PDF). University of Calgary. November 19, 2017. Welcome to the University of Calgary. I would like to take this opportunity to acknowledge the traditional territories of the Blackfoot and the people of the Treaty 7 region in Southern Alberta, which includes the Siksika, the Piikuni, the Kainai, the Tsuut'ina, and the Stoney Nakoda First Nations, including Chiniki, Bearspaw, and Wesley First Nation. I would also like to note that the University of Calgary is situated on land adjacent to where the Bow River meets the Elbow River, and that the traditional Blackfoot name of this place is "Mohkinstsis" which we now call the City of Calgary. The City of Calgary is also home to the Métis Nation of Alberta, Region III.</ref><ref> "Treaty 7 Territory Acknowledgement". Bow Valley College. November 19, 2017. Archived from the original on December 1, 2017. We are located in the traditional territories of the Niitsitapi (Blackfoot Confederacy) and the people of the Treaty 7 region in Southern Alberta, which includes the Siksika, the Piikani, the Kainai, the Tsuut'ina and the Iyarhe Nakoda. We are situated on land where the Bow River meets the Elbow River, and the traditional Blackfoot name of this place is 'Mohkinstsis' which we now call the City of Calgary. The City of Calgary is also home to Metis Nation of Alberta, Region 3.</ref><ref> "Oki (Welcome) to the Iniskim Centre". Mount Royal University. November 19, 2017. Archived from the original on December 1, 2017. Retrieved November 20, 2017. Mount Royal University is located in the traditional territories of the Niitsitapi (Blackfoot) and the people of the Treaty 7 region in southern Alberta, which includes the Siksika, the Piikuni, the Kainai, the Tsuut'ina and the Iyarhe Nakoda. We are situated on land where the Bow River meets the Elbow River. The traditional Blackfoot name of this place is 'Mohkinstsis', which we now call the city of Calgary. The city of Calgary is also home to the Métis Nation.</ref> ২০১৭ চনত ষ্ট'নী নাকোডাই আলবাৰ্টা চৰকাৰলৈ কেলগাৰীৰ নাম সলনি কৰি উইচ্চা অয়াডে "এলব' চহৰ" নাম দিয়াৰ বাবে আবেদন কৰে।<ref> "What's in a name? For Alberta First Nations seeking heritage recognition, plenty". CBC News. November 13, 2017. Archived from the original on November 15, 2017. Retrieved November 15, 2017.</ref> কিন্তু ইয়াক পিকানি ব্লেকফুটে প্ৰত্যাহ্বান জনায়।<ref> Kaufmann, Bill (November 17, 2017). "Piikani Blackfoot dispute Stoney Nakoda push on name changes for Calgary, other locales". The Calgary Herald. Archived from the original on November 20, 2017. Retrieved November 20, 2017.</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== cpc12do39xzfhdnt2aa5e0d45qqf2ev 0 137506 613636 613405 2026-06-22T07:21:14Z EmausBot 1983 [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকাৰ]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 613636 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকাৰ]] t89aznisqfxivhr9xg99dc48p0t3gkk 0 137508 613453 613430 2026-06-21T14:58:28Z BabulB 2558 /* বাহ্যিক সংযোগ */ 613453 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = নন্দনাথ শইকীয়া মহাবিদ্যালয় | native_name = Nanda Nath Saikia College | image = | established = ১৯৫৯ | type = ৰাজহুৱা মহাবিদ্যালয় | principal = ড° শুভাংশু দত্ত | city = [[তিতাবৰ]] | district = [[যোৰহাট]] | state = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | campus = নগৰাঞ্চল | affiliation = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] | website =https://www.nnsaikiacollege.org }} '''নন্দনাথ শইকীয়া মহাবিদ্যালয়''' (ইংৰাজী: ''Nanda Nath Saikia College'') ১৯৫৯ চনত প্ৰতিষ্ঠিত নন্দনাথ শইকীয়া মহাবিদ্যালয়, [[অসম|অসমৰ]] [[যোৰহাট| যোৰহাট জিলাৰ]] [[তিতাবৰ|তিতাবৰত]] অৱস্থিত এখন উচ্চ শিক্ষানুষ্ঠান। এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] সৈতে সংযুক্ত আৰু অসমৰ অন্যতম পুৰণি স্নাতক মহাবিদ্যালয় হিচাপে পৰিচিত।<ref>{{cite web |url=https://www.nnsaikiacollege.org/ |title=Nanda Nath Saikia College – Official Website |access-date=21 June 2026}}</ref> == ইতিহাস == ১৯৫৯ চনৰ ২২ জুলাই তাৰিখে নন্দনাথ শইকীয়া মহাবিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। তিতাবৰ মহকুমাৰ কেন্দ্ৰস্থলত অৱস্থিত এই মহাবিদ্যালয়খন অঞ্চলটোৰ উচ্চ শিক্ষাৰ প্ৰসাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। মহাবিদ্যালয়খন ডাঃ জীৱকান্ত শইকীয়াই তেওঁৰ ভাতৃ তথা সমাজকৰ্মী নন্দনাথ শইকীয়াৰ স্মৃতিত দান কৰা ভূমিত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |url=https://www.worldcolleges.info/node/18348 |title=Nandanath Saikia College |publisher=World Colleges Information |access-date=21 June 2026}}</ref> == স্বীকৃতি == মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে সংযুক্ত। লগতে ই বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ (UGC) ২(f) আৰু ১২(B) ধাৰাৰ অধীনত স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত।<ref>{{cite web |url=https://www.nnsaikiacollege.org/index.php/iqac |title=IQAC – Nanda Nath Saikia College |access-date= 21 June 2026 }}</ref> নন্দনাথ শইকীয়া মহাবিদ্যালয়ক ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যায়ন আৰু স্বীকৃতি পৰিষদ (NAAC)ৰ দ্বাৰা তৃতীয় চক্ৰৰ মূল্যায়নত ‘A+’ গ্ৰেড (CGPA of 3.26) ৰে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হৈছে। == শিক্ষাক্ৰম == মহাবিদ্যালয়খনত কলা আৰু বিজ্ঞান শাখাত স্নাতক স্তৰৰ পাঠ্যক্ৰম প্ৰদান কৰা হয়। === কলা বিভাগ === * অসমীয়া * ইংৰাজী * ইতিহাস * শিক্ষা * অৰ্থনীতি * ৰাজনীতি বিজ্ঞান * ভূগোল === বিজ্ঞান বিভাগ === * পদাৰ্থ বিজ্ঞান * ৰসায়ন বিজ্ঞান * গণিত * উদ্ভিদ বিজ্ঞান * প্ৰাণীবিজ্ঞান * কম্পিউটাৰ প্ৰয়োগ<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Nanda_Nath_Saikia_College |title=Nanda Nath Saikia College |access-date=21 June 2026}}</ref> == অৱস্থান == মহাবিদ্যালয়খন [[তিতাবৰ|তিতাবৰৰ]] ধোদৰ আলিৰ কাষত অৱস্থিত। ই যোৰহাট চহৰৰ পৰা প্ৰায় ২১ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত।<ref>{{cite web |url=https://career.webindia123.com/career/institutes/details_colleges_Institutes.asp?inst_no=24578 |title=Nanda Nath Saikia College |publisher=WebIndia123 |access-date=21 June 2026}}</ref> == বাহ্যিক সংযোগ == [https://www.nnsaikiacollege.org/ নন্দনাথ শইকীয়া মহাবিদ্যালয়ৰ আধিকাৰিক ৱেবছাইট] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[Category:অসমৰ মহাবিদ্যালয়]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলাৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলা]] ml9dhfo6kinf7n4ak5nn8l8lzirutp7 2 137509 613458 2026-06-21T15:15:23Z Karim Abdul Rehan 45534 /* */ Add myself all about 613458 wikitext text/x-wiki {{AfC topic|other}} <big>কৰিম আব্দুল ৰেহান</big> '''পৰিচয়''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহান (জন্ম: ১৬-০৬-২০০৭) হৈছে এজন ভাৰতীয় ছাত্ৰ, এথিক্যাল হেকিং (ethical hacking) অনুৰাগী আৰু উদীয়মান কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰামাৰ, যিয়ে বৰ্তমান দ্বাদশ শ্ৰেণীত অধ্যয়ন কৰি আছে। শৈক্ষিক উৎকৰ্ষ আৰু উন্নত কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া কৰিমে আগশাৰীৰ প্ৰতিষ্ঠান 'আজমল চুপাৰ ৪০' (Ajmal Super 40)-ত সন্মানীয় জয়েন্ট এণ্ট্ৰেন্স এক্সাম (JEE)ৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই আছে। নগাঁৱৰ বাসিন্দা কৰিম তেওঁৰ চাইবাৰ সুৰক্ষা, কোডিং আৰু বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰ বাবে পৰিচিত।'' '''প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহানৰ জন্ম আৰু ডাঙৰ-দীঘল নগাঁৱত হৈছিল। তেওঁ তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ আৰম্ভণি কৰিছিল নগাঁৱৰ জৱাহৰ নৱোদয় বিদ্যালয়ৰ পৰা, যিটো ভাৰতৰ প্ৰতিভাৱান ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে থকা এক উৎকৃষ্ট আবাসিক বিদ্যালয়। তেওঁ ২০১৯ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈ (ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ পৰা দশম শ্ৰেণীলৈ) এই বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল, য'ত তেওঁ এক শক্তিশালী শৈক্ষিক ভেটি আৰু অনুশাসনমূলক কৰ্ম-সংস্কৃতি গঢ়ি তুলিছিল। বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ সৰুৰে পৰা স্পষ্ট আছিল আৰু তেওঁ যিকোনো ধাৰণা মুখস্থ কৰাতকৈ বুজি পোৱাত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। কৰিমৰ তৰ্কশাস্ত্ৰ, বিশ্লেষণ আৰু প্ৰয়োগমূলক বিজ্ঞানৰ প্ৰতি থকা ধাউতিয়ে তেওঁৰ ভৱিষ্যতৰ দিশ নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। বৰ্তমান তেওঁ 'আজমল চুপাৰ ৪০'ত নামভৰ্তি কৰিছে, যিটো এক অত্যন্ত প্ৰতিযোগিতামূলক প্ৰশিক্ষণ প্ৰগ্ৰাম। ই অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক ভাৰতৰ আটাইতকৈ কঠিন স্নাতক অভিযান্ত্ৰিক প্ৰৱেশ পৰীক্ষা IIT-JEE-ৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰে।'' '''প্ৰগ্ৰমিং আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ''' "কৰিমৰ এথিক্যাল হেকিংৰ সৈতে পৰিচয় অতি সোনকালে হৈছিল—২০১৯ চনত, যেতিয়া তেওঁ ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি আছিল। যি সময়ত বেছিভাগ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে স্কুলৰ বিষয়বোৰৰ মূল কথা শিকাত ব্যস্ত থাকে, সেই সময়তে তেওঁ লিনাক্স (Linux) পৰিৱেশ আৰু এণ্ড্ৰইড টাৰ্মিনেল লৈ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ তেওঁৰ হেকিং যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল 'টাৰ্মাক্স' (Termux) নামৰ এণ্ড্ৰইড ভিত্তিক টাৰ্মিনেল ইমুলেটৰৰ সহায়ত। ক্ৰমান্বয়ে আগ্ৰহ বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁ কালি লিনাক্স (Kali Linux), লিনাক্স কমাণ্ড-লাইন টুল আৰু বিভিন্ন স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাৰ জৰিয়তে নিজৰ কাৰিকৰী ভেটি শক্তিশালী কৰি তোলে। কৰিমে সাধাৰণ কমাণ্ড-লাইন কামৰ পৰা উন্নত এথিক্যাল হেকিং ধাৰণালৈ অগ্ৰসৰ হয়, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল: • নেটৱৰ্ক স্কেনিং • ভালনাৰেবলিটি এচেছমেণ্ট (Vulnerability assessment) • পাছৱৰ্ড ক্ৰেকিং • পেল'ড জেনেশ্যন (Payload generation) • পেনিট্ৰেচন টেষ্টিং (সুৰক্ষিত, অফলাইন লেবৰ ভিতৰত) তেওঁ কঠোৰভাৱে নৈতিক সীমা মানি চলে আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষা বিশেষজ্ঞ তথা মঞ্চসমূহৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ শিক্ষা আৰু সজাগতাৰ বাবে নিজৰ দক্ষতা ব্যৱহাৰ কৰে।" '''কোডিং অভিজ্ঞতা আৰু দক্ষতা''' "কৰিমে অষ্টম শ্ৰেণীৰ পৰা আনুষ্ঠানিকভাৱে কোডিং আৰম্ভ কৰে আৰু অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বিভিন্ন প্ৰগ্ৰমিং আৰু স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাত পাৰ্গত হৈ উঠে। তেওঁৰ বৰ্তমানৰ কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ভিতৰত আছে: Python: অটোমেশ্যন, বেকএণ্ড স্ক্ৰিপ্টিং আৰু মৌলিক AI-ৰ বাবে Java: অবজেক্ট-অৰিয়েন্টেড ধাৰণা আৰু এপ লজিকৰ বাবে HTML & JavaScript: ফ্ৰণ্ট-এণ্ড ডেভেলপমেণ্ট আৰু ডাইনামিক ৱেবছাইটৰ বাবে Kotlin: এণ্ড্ৰইড ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে Shell & Bash scripting: অটোমেশ্যন আৰু চিষ্টেম স্ক্ৰিপ্টিংৰ বাবে তেওঁ বিভিন্ন পৰিৱেশত কোড লিখে আৰু সম্পাদনা কৰে, য'ত আছে: • Python IDEs (Thonny, IDLE আদি) • Nano Editor আৰু Vim • Termux (মোবাইল লিনাক্স অপাৰেচনৰ বাবে) তেওঁ এথিক্যাল হেকিংৰ প্ৰয়োগ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু কামৰ বাবে নিজাকৈ স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰে। কৰিমে ব্যক্তিগত আৰু শৈক্ষিক উভয় ক্ষেত্ৰতে একাধিক প্ৰকল্প (Projects) সম্পন্ন কৰিছে।" '''ব্যৱহৃত সঁজুলি আৰু মঞ্চ (Tools and Platforms)''' "• Termux: মোবাইল ভিত্তিক এথিক্যাল হেকিংৰ বাবে • Kali Linux: উন্নত কামৰ বাবে VM বা চৰুট (chroot) পৰিৱেশত ব্যৱহাৰ কৰা হয় • VS Code / Nano / Vim: ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে টেক্সট এডিটৰ • Linux & Command Line: ইউনিক্স (Unix) পৰিৱেশত কাম কৰাত দক্ষতা" 94hdnsp97njiovykx7g0jv3ui8v8zel 613588 613458 2026-06-22T04:53:37Z Karim Abdul Rehan 45534 /* */ position 613588 wikitext text/x-wiki {{AfC topic|other}} <big>কৰিম আব্দুল ৰেহান</big> '''পৰিচয়''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহান (জন্ম: ১৬-০৬-২০০৭) হৈছে এজন ভাৰতীয় ছাত্ৰ, এথিক্যাল হেকিং (ethical hacking) অনুৰাগী আৰু উদীয়মান কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰামাৰ, যিয়ে বৰ্তমান দ্বাদশ শ্ৰেণীত অধ্যয়ন কৰি আছে। শৈক্ষিক উৎকৰ্ষ আৰু উন্নত কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া কৰিমে আগশাৰীৰ প্ৰতিষ্ঠান 'আজমল চুপাৰ ৪০' (Ajmal Super 40)-ত সন্মানীয় জয়েন্ট এণ্ট্ৰেন্স এক্সাম (JEE)ৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই আছে। নগাঁৱৰ বাসিন্দা কৰিম তেওঁৰ চাইবাৰ সুৰক্ষা, কোডিং আৰু বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰ বাবে পৰিচিত।'' '''প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা''' ''কৰিম আব্দুল ৰেহানৰ জন্ম আৰু ডাঙৰ-দীঘল নগাঁৱত হৈছিল। তেওঁ তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ আৰম্ভণি কৰিছিল নগাঁৱৰ জৱাহৰ নৱোদয় বিদ্যালয়ৰ পৰা, যিটো ভাৰতৰ প্ৰতিভাৱান ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে থকা এক উৎকৃষ্ট আবাসিক বিদ্যালয়। তেওঁ ২০১৯ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈ (ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ পৰা দশম শ্ৰেণীলৈ) এই বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল, য'ত তেওঁ এক শক্তিশালী শৈক্ষিক ভেটি আৰু অনুশাসনমূলক কৰ্ম-সংস্কৃতি গঢ়ি তুলিছিল। বিজ্ঞান আৰু গণিতৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ সৰুৰে পৰা স্পষ্ট আছিল আৰু তেওঁ যিকোনো ধাৰণা মুখস্থ কৰাতকৈ বুজি পোৱাত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। কৰিমৰ তৰ্কশাস্ত্ৰ, বিশ্লেষণ আৰু প্ৰয়োগমূলক বিজ্ঞানৰ প্ৰতি থকা ধাউতিয়ে তেওঁৰ ভৱিষ্যতৰ দিশ নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। বৰ্তমান তেওঁ 'আজমল চুপাৰ ৪০'ত নামভৰ্তি কৰিছে, যিটো এক অত্যন্ত প্ৰতিযোগিতামূলক প্ৰশিক্ষণ প্ৰগ্ৰাম। ই অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক ভাৰতৰ আটাইতকৈ কঠিন স্নাতক অভিযান্ত্ৰিক প্ৰৱেশ পৰীক্ষা IIT-JEE-ৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰে।'' '''প্ৰগ্ৰমিং আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ''' "কৰিমৰ এথিক্যাল হেকিংৰ সৈতে পৰিচয় অতি সোনকালে হৈছিল—২০১৯ চনত, যেতিয়া তেওঁ ষষ্ঠ শ্ৰেণীত পঢ়ি আছিল। যি সময়ত বেছিভাগ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে স্কুলৰ বিষয়বোৰৰ মূল কথা শিকাত ব্যস্ত থাকে, সেই সময়তে তেওঁ লিনাক্স (Linux) পৰিৱেশ আৰু এণ্ড্ৰইড টাৰ্মিনেল লৈ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ তেওঁৰ হেকিং যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল 'টাৰ্মাক্স' (Termux) নামৰ এণ্ড্ৰইড ভিত্তিক টাৰ্মিনেল ইমুলেটৰৰ সহায়ত। ক্ৰমান্বয়ে আগ্ৰহ বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁ কালি লিনাক্স (Kali Linux), লিনাক্স কমাণ্ড-লাইন টুল আৰু বিভিন্ন স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাৰ জৰিয়তে নিজৰ কাৰিকৰী ভেটি শক্তিশালী কৰি তোলে। কৰিমে সাধাৰণ কমাণ্ড-লাইন কামৰ পৰা উন্নত এথিক্যাল হেকিং ধাৰণালৈ অগ্ৰসৰ হয়, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হ'ল: • নেটৱৰ্ক স্কেনিং • ভালনাৰেবলিটি এচেছমেণ্ট (Vulnerability assessment) • পাছৱৰ্ড ক্ৰেকিং • পেল'ড জেনেশ্যন (Payload generation) • পেনিট্ৰেচন টেষ্টিং (সুৰক্ষিত, অফলাইন লেবৰ ভিতৰত) তেওঁ কঠোৰভাৱে নৈতিক সীমা মানি চলে আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষা বিশেষজ্ঞ তথা মঞ্চসমূহৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ শিক্ষা আৰু সজাগতাৰ বাবে নিজৰ দক্ষতা ব্যৱহাৰ কৰে।" '''কোডিং অভিজ্ঞতা আৰু দক্ষতা''' "কৰিমে অষ্টম শ্ৰেণীৰ পৰা আনুষ্ঠানিকভাৱে কোডিং আৰম্ভ কৰে আৰু অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বিভিন্ন প্ৰগ্ৰমিং আৰু স্ক্ৰিপ্টিং ভাষাত পাৰ্গত হৈ উঠে। তেওঁৰ বৰ্তমানৰ কাৰিকৰী দক্ষতাৰ ভিতৰত আছে: Python: অটোমেশ্যন, বেকএণ্ড স্ক্ৰিপ্টিং আৰু মৌলিক AI-ৰ বাবে Java: অবজেক্ট-অৰিয়েন্টেড ধাৰণা আৰু এপ লজিকৰ বাবে HTML & JavaScript: ফ্ৰণ্ট-এণ্ড ডেভেলপমেণ্ট আৰু ডাইনামিক ৱেবছাইটৰ বাবে Kotlin: এণ্ড্ৰইড ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে Shell & Bash scripting: অটোমেশ্যন আৰু চিষ্টেম স্ক্ৰিপ্টিংৰ বাবে তেওঁ বিভিন্ন পৰিৱেশত কোড লিখে আৰু সম্পাদনা কৰে, য'ত আছে: • Python IDEs (Thonny, IDLE আদি) • Nano Editor আৰু Vim • Termux (মোবাইল লিনাক্স অপাৰেচনৰ বাবে) তেওঁ এথিক্যাল হেকিংৰ প্ৰয়োগ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু কামৰ বাবে নিজাকৈ স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰে। কৰিমে ব্যক্তিগত আৰু শৈক্ষিক উভয় ক্ষেত্ৰতে একাধিক প্ৰকল্প (Projects) সম্পন্ন কৰিছে।" '''ব্যৱহৃত সঁজুলি আৰু মঞ্চ (Tools and Platforms)''' • Termux: মোবাইল ভিত্তিক এথিক্যাল হেকিংৰ বাবে • Kali Linux: উন্নত কামৰ বাবে VM বা চৰুট (chroot) পৰিৱেশত ব্যৱহাৰ কৰা হয় • VS Code / Nano / Vim: ডেভেলপমেণ্টৰ বাবে টেক্সট এডিটৰ • Linux & Command Line: ইউনিক্স (Unix) পৰিৱেশত কাম কৰাত দক্ষতা" rvwh7lpd8zz8apjoffszzw2k5mj1yc0 0 137510 613465 2026-06-21T15:27:39Z BabulB 2558 পৃষ্ঠা [[ভাৰতৰ আধিপত্য]]ৰ পৰা [[ভাৰত অধিৰাজ্য]]লৈ BabulBয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 613465 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ভাৰত অধিৰাজ্য]] rxz8ofbl95172gua1i4lz1muwj6p7kj 613466 613465 2026-06-21T15:29:34Z Pranamikaadhikary 27435 Removed redirect to [[ভাৰত অধিৰাজ্য]] 613466 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox former country | conventional_long_name = ভাৰতীয় সংঘ | year_start = ১৯৪৭ | year_end = ১৯৫০ | event_start = [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭|স্বাধীনতা]] | date_start = [[স্বাধীনতা দিৱস (ভাৰত)|১৫ আগষ্ট]] | event_end = [[ভাৰতৰ সংবিধান|গণতান্ত্ৰিক সংবিধান]] গ্ৰহণ কৰা হয় | date_end = [[গণৰাজ্য দিৱস (ভাৰত)|২৬ জানুৱাৰী]] | p1 = বৃটিছ ৰাজ | flag_p1 = British Raj Red Ensign.svg | s1 = India{{!}}Republic of India | flag_s1 = Flag of India.svg | image_flag = Flag of India.svg | flag_caption = [[ভাৰতৰ জাতীয় পতাকা|পতাকা]]{{efn|ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ আগৰ দিনকেইটাত [[অশোকৰ সিংহৰ ৰাজধানী]] [[সাৰনাথ]]এ ভাৰতীয় ডমিনিয়নৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকা দুয়োটা সৃষ্টিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}{{sfn|Coningham|Young|2015|p=465}} ৰাজধানীৰ সিংহ আৰু ধৰ্মচক্ৰৰ আৰ্হিত এইবোৰ গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক গ্ৰহণ কৰাটোৱে ভাৰতক নৈতিক সাৰ্বভৌমত্বৰ প্ৰতীক দিয়াৰ প্ৰয়াস গঠন কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}{{sfn|Asif|2020|p=31}} ১৯৪৭ চনৰ ২২ জুলাইত [[জৱাহৰলাল নেহৰু]], [[ভাৰতৰ অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰ|অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ মুৰব্বী]] আৰু পিছলৈ ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে [[ভাৰতীয় সংবিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়, যাক [[ভাৰতীয় সংবিধান]] ৰচনাৰ দায়িত্ব দিয়া হয়। :{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} "ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাখন সমান অনুপাতত গভীৰ কেশৰ (কেছাৰী), বগা আৰু গাঢ় সেউজীয়াৰ অনুভূমিক ত্ৰিৰংগ হ’ব বুলি সংকল্প লোৱা হৈছে। বগা খণ্ডৰ মাজত চৰখাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ গাঢ় নীলা ৰঙৰ এটা চক্ৰ থাকিব লাগিব। চক্ৰৰ ডিজাইন হ’ব অশোকৰ সাৰনাথ সিংহৰ ৰাজধানীৰ এবাকাছত দেখা দিয়া চকা (চক্ৰ)ৰ। চক্ৰৰ ব্যাস পতাকাৰ বগা খণ্ডৰ প্ৰস্থৰ অনুমাণিক হ’ব লাগিব। পতাকাৰ প্ৰস্থ আৰু দৈৰ্ঘ্যৰ অনুপাত সাধাৰণতে ২:৩ হ’ব লাগে।" {{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} যদিও বিধানসভাৰ কেইবাজনো সদস্যই ভাৰতৰ জাতীয় প্ৰতীকৰ বাবে পৃথক পৃথক অৰ্থ প্ৰস্তাৱ কৰিছিল, তথাপি নেহৰুৱে প্ৰকাশ কৰা অৰ্থই প্ৰাধান্য লাভ কৰিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ১৯৪৭ চনৰ ১১ ডিচেম্বৰত সংবিধান সভাই এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}}}} | image_coat = Emblem of India (without motto).svg{{!}}class=skin-invert | symbol_width = 60px | symbol_type = [[State Emblem of India|Emblem]]{{efn|নেহৰুৱে অশোকৰ ইতিহাসৰ সৈতে ভালদৰে পৰিচিত আছিল, তেওঁৰ ''[[এজন পিতৃৰ পৰা তেওঁৰ কন্যালৈ লিখা চিঠি]]'' আৰু ''[[ভাৰতৰ আৱিষ্কাৰ]]'' নামৰ গ্ৰন্থসমূহত এই বিষয়ে লিখিছিল।.{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ভাৰতৰ ধৰ্মসমূহৰ প্ৰধান সমসাময়িক দাৰ্শনিক সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণনেও বাছনিৰ ক্ষেত্ৰত নেহৰুক পৰামৰ্শ দিছিল।{{sfn|Vajpeyi|2012|pp=188&ndash; 189}} ১৯৪৭ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰত ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীকটো মন্ত্ৰীসভাই গ্ৰহণ কৰে, আৰু ভৱিষ্যতৰ তাৰিখৰ বাবে এটা ৰাষ্ট্ৰীয় মূলমন্ত্ৰৰ সংকল্প আঁতৰাই ৰখা হয়।<ref name=dominion-seal>{{citation|last=Ministry of Home Affairs|publisher=Press Information Bureau, Government of India|title=Press Communique|date=29 December 1947|url=http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20804-BR/HOM-1947-12-30_116.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808193911/http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20804-BR/HOM-1947-12-30_116.pdf|archive-date=8 August 2017}}</ref>}} | image_map = India (orthographic projection).png | image_map_caption = Claimed territory | capital = [[নতুন দিল্লী]] | demonym = ভাৰতীয় | government_type = ফেডাৰেল সংসদীয় সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰ | today = [[ভাৰত]]<br />[[বাংলাদেশ]]{{efn|See territorial exchanges between India and Bangladesh ([[India–Bangladesh enclaves]]).}} | currency = [[ভাৰতীয় টকা]] | leader1 = [[ষষ্ঠ জৰ্জ]] | year_leader1 = ১৯৪৭–১৯৫০ | title_leader = [[List of heads of state of India|Monarch]] | representative1 = [[লৰ্ড মাউণ্টবেটেন]] | representative2 = [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী|চি. ৰাজাগোপালাচাৰী]] | year_representative1 = ১৯৪৭–১৯৪৮ | year_representative2 = ১৯৪৮–১৯৫০ | title_representative = {{nowrap|[[Governor-General of India|Governor-General]]}} | deputy1 = [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]<ref> [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী] হিচাপে, ১৯৬৪লৈ</ref> | year_deputy1 = ১৯৪৭–১৯৫০ | title_deputy = [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী|প্ৰধানমন্ত্ৰী]] | legislature = [[ভাৰতৰ সংবিধান সভা|সংবিধান সভা]] | stat_year = ১৯৪৯–১৯৫০ | stat_area1 = 3159814<ref name=statesman-yb-1950-lead>{{citation|title=The Statesman's Year-Book, 1950|year=1950|editor=S. H. Steinberg|publisher=Macmillan and Co., Ltd|location=London|page=137|url=https://archive.org/details/statesmansyearbo030477mbp/page/136/mode/2up}}</ref> | stat_pop1 = 360,185,000 (estimated)<ref name=statesman-yb-1950-lead/> | iso3166code = omit }} '''ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়া''', বিধিগত নাম ভাৰতীয় সংঘ,[7] ১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টৰপৰা ১৯৫০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীৰ ভিতৰত বিদ্যমান ব্ৰিটিছ কমনৱেলথ অৱ নেচনছৰ এক স্বতন্ত্ৰ ডমিনিয়ন।[8] স্বাধীনতা লাভৰ আগলৈকে ভাৰতত যুক্তৰাজ্যই অনানুষ্ঠানিক সাম্ৰাজ্য হিচাপে শাসন কৰিছিল। ব্ৰিটিছ ৰাজ আৰু কেতিয়াবা ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্য বুলিও কোৱা এই সাম্ৰাজ্যখন সামূহিকভাৱে ব্ৰিটিছ ভাৰত বুলি কোৱা অঞ্চলসমূহেৰে গঠিত আছিল, যিবোৰ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে প্ৰত্যক্ষভাৱে পৰিচালনা কৰিছিল আৰু যিবোৰ অঞ্চলক ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰ বুলি কোৱা হয়, যিবোৰ অঞ্চল ভাৰতীয় শাসকসকলে সৰ্বোচ্চ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ব্ৰিটিছৰ সপক্ষে শাসন কৰিছিল। ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন ১৯৪৭ গৃহীত হোৱাৰ লগে লগে ভাৰতীয় ডমিনিয়ন আনুষ্ঠানিক হয়। এই একেখন আইনেই ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ দুটা অঞ্চলৰদ্বাৰা গঠিত স্বতন্ত্ৰ ডমিনিয়ন অৱ পাকিস্তানো আনুষ্ঠানিক কৰি তুলিছিল যিসমূহ বৰ্তমান পাকিস্তান আৰু বাংলাদেশ নামে পৰিচিত। ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াক সাধাৰণ ভাষাত "ভাৰত" বুলিও কোৱা হৈছিল, কিন্তু ই ব্ৰিটিছ ভাৰতৰপৰা পৃথক আছিল। বৃটিছ ভাৰতৰ তুলনাত ই ভৌগোলিকভাৱে সৰু আৰু স্বাধীন:পূৰ্বৰ ভূ-খণ্ডৰ বৃহৎ অংশৰ এটা ভাগে এতিয়া নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা সুকীয়া পাকিস্তানৰ ডমিনিয়ন গঠন কৰে। এই আইনখনৰ অধীনত ৰজা নতুন ডমিনিয়নৰ অধিকাৰত ৰজা হৈয়েই থাকিল যদিও ব্ৰিটিছ চৰকাৰে নিজৰ পূৰ্বৰ ভূ-খণ্ডসমূহ শাসনৰ সকলো দায়িত্ব এৰি দিলে। ব্ৰিটিছ চৰকাৰেও পূৰ্বে অঞ্চলটোৰ ভিতৰৰ ৫০০ৰো অধিক ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰৰ শাসকসকলৰ সৈতে কৰা সন্ধিৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতা বাতিল কৰিছিল, আৰু ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকক ভাৰত বা পাকিস্তানৰ সৈতে ৰাজনৈতিক সংঘত যোগদান কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। সেই অনুসৰি ব্ৰিটিছ ৰজাৰ ৰাজত্বকালীন উপাধিসমূহৰ ভিতৰত এটা "ভাৰতৰ সম্ৰাট" উপাধিৰ ব্যৱহাৰ ত্যাগ কৰা হয়।[9] ভাৰত বিভাজনৰ পিছত ডমিনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়াৰ অস্তিত্ব গঢ় লৈছিল। ইয়াৰ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে অৱশ্যে সুদীৰ্ঘকাল ভাৰতক শাসন কৰা বৃটিছ শক্তিক ওফৰাবলৈ এটা অগ্ৰণী আৰু প্ৰভাৱশালী ঔপনিৱেশিক বিৰোধী জাতীয়তাবাদী আন্দোলন হৈছিল। ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ দুয়োজন সদস্য বল্লভভাই পেটেলক উপ-প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে লৈ জৱাহৰলাল নেহৰুৰ অধীনত নতুন সংঘৰ প্ৰথমখন চৰকাৰ গঠন হয়। ভাৰতৰ শেষ ভাইচৰয় হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা [[লৰ্ড মাউণ্টবেটেন|লৰ্ড মাউণ্টবেটেনে]] ১৯৪৭ চনৰ আগষ্টৰপৰা ১৯৪৮ চনৰ জুন মাহলৈকে স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল হিচাপে আছিল; তেওঁৰ ঠাইত [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী|চি ৰাজগোপালাচাৰী]]ক নিযুক্তি দিয়া হয়। বিভাজনৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা ধৰ্মীয় হিংসা বহুলাংশে [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰচেষ্টাত অতি সোনকালে হ্ৰাস পায়; কিন্তু হিন্দু মৌলবাদীসকলৰ মাজত তেওঁৰ প্ৰতি ক্ষোভ বাঢ়ি আহিছিল আৰু শেষত তেওঁ [[মহাত্মা গান্ধীৰ হত্যাকাণ্ড|জীৱন হেৰুৱাবলগীয়া]] হৈছিল। ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজকীয় ৰাষ্ট্ৰসমূহক নতুন ভাৰতত একত্ৰিত কৰাৰ দায়িত্ব পেটেলৰ হাতত পৰিল। ১৯৪৭ চনৰ বাকী সময়ছোৱা আৰু ১৯৪৮ চনৰ ভাল অংশলৈকে চলি থকা সংহতি প্ৰৰোচনাৰদ্বাৰা, আৰু মাজে মাজে ভাবুকিৰদ্বাৰা সম্পন্ন কৰা হৈছিল। জুনাগড় ৰাজ্য, হায়দৰাবাদ ৰাজ্য, আৰু বিশেষকৈ, কাশ্মীৰ আৰু জম্মু, শেষৰখনে ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত যুদ্ধৰ সূচনা কৰি আজিলৈকে চলি থকা বিবাদৰ সৃষ্টি কৰে। ইউনিয়ন/ডমিনিয়নৰ অস্তিত্বৰ সময়ত ভাৰতীয় গণৰাজ্যৰ নতুন সংবিধানৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ বহুলাংশে ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ শেষ সংবিধান ১৯৩৫ চনৰ ভাৰত চৰকাৰ আইনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছিল[10] কিন্তু ইয়াত আমেৰিকাৰ সংবিধানৰ লগতে আয়াৰলেণ্ডৰ সংবিধানৰ কিছুমান উপাদানো প্ৰতিফলিত হৈছিল। নতুন সংবিধানে অস্পৃশ্যতা বিলুপ্ত কৰি আৰু জাতিগত পাৰ্থক্যক স্বীকৃতিহীন কৰি ভাৰতৰ অতীতৰ কিছুমান দিশ অস্বীকাৰ কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত ব্ৰিটিছ ভাৰত বিভাজনৰ লগত হোৱা জনগাঁথনিগত পৰিৱৰ্তনৰ নথিভুক্ত কৰাৰ এক বৃহৎ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল। বেছিভাগ জনগাঁথনিবিদৰ মতে, বিভাজনৰ শৰণাৰ্থী হিচাপে ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত ১৪ৰপৰা ১ কোটি ৮০ লাখ লোকে স্থানান্তৰিত হৈছিল আৰু ১০ লাখৰো অধিক লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। ভাৰতত প্ৰচলিত দৰিদ্ৰতাৰ নথিভুক্ত কৰাৰ বাবেও এক বৃহৎ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছিল। ১৯৪৯ চনত চৰকাৰে নিযুক্তি দিয়া এখন কমিটীয়ে, এজন ভাৰতীয়ৰ বাৰ্ষিক গড় আয় ৫০ লাখ টকা বুলি অনুমান কৰিছিল। ২৬০ (বা ৫৫ ডলাৰ; ২০২৩ চনত হয়তো ২৮,৭২০ টকাৰ সমতুল্য), বহুতে সেই পৰিমাণৰ বহু কম উপাৰ্জন কৰে। চৰকাৰে জনসংখ্যাৰ মাজত সাক্ষৰতাৰ মাত্ৰা কম হোৱাৰ সন্মুখীন হৈছিল: ১৯৫১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়লত ইয়াৰ সংখ্যা পুৰুষৰ বাবে ২৩.৫৪% আৰু মহিলাৰ বাবে মাত্ৰ ৭.৬২% বুলি অনুমান কৰা হৈছিল। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰেও মহিলাৰ মৰ্যাদা উন্নত কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰে, যিয়ে অৱশেষত ১৯৫০ চনৰ মাজভাগত [[হিন্দু সংহিতা বিধেয়ক]] গৃহীত হোৱাৰ লগে লগে কিছু ফল দিলে, পিতৃবংশৰ অনুসৰণ, বৈবাহিক পৰিত্যাগ আৰু [[বাল্যবিবাহ]]ক নিষিদ্ধ কৰি (যদিও তাৰ পিছত বছৰ বছৰ ধৰি এই নিষেধাজ্ঞা ফাঁকি চলি থাকিল)। ভাৰতৰ আধিপত্য ১৯৫০ চনলৈকে চলিছিল, সেই সময়ত ভাৰত ৰাষ্ট্ৰপতি ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে লৈ কমনৱেলথৰ ভিতৰত গণৰাজ্যত পৰিণত হয়।[11] hscfbwjfj9ult2zvzzflctjljsyhmhc 0 137511 613471 2026-06-21T15:51:06Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 613471 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency |type = SLA |name = গৌৰীপুৰ বিধানসভা সমষ্টি |state = [[অসম]] |map_image = Gauripur Assembly constituency map 2023.svg |map_caption = |district = [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] |loksabha_cons = [[ধুবুৰী (লোকসভা সমষ্টি)|ধুবুৰী]] |established = ১৯৫৭ |reservation = নাই |constituency_no = ৭ |electors = ২,০৫,৫৮৮ (২০২১) |mla = আব্দুছ ছোবাহান আলী চৰকাৰ |party = {{Party index link|Indian National Congress}} |latest_election_year = ২০২৬ }} '''গৌৰীপুৰ বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Gauripur Assembly constituency) হৈছে [[অসম বিধানসভা]]ৰ ১২৬ খন আসনৰ ভিতৰত অন্যতম এখন বিধানসভা সমষ্টি। ই [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] জিলাত অৱস্থিত আৰু ই [[ধুবুৰী (লোকসভা সমষ্টি)|ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টিৰ]] এক অংশ। == সমষ্টিৰ বিৱৰণ == গৌৰীপুৰ অসমৰ নিম্ন অসম সংমণ্ডলৰ ধুবুৰী জিলাৰ অন্তৰ্গত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিধানসভা সমষ্টি। ১৯৫৭ চনত এই সমষ্টিটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই সমষ্টিটো কোনো বিশেষ শ্ৰেণীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। বৰ্তমান ২০২৬ চনৰ নিৰ্বাচন অনুসৰি এই সমষ্টিৰ বিধায়ক হৈছে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ আব্দুছ ছোবাহান আলী চৰকাৰ। == বিধায়কসকলৰ তালিকা == তলত ১৯৫৭ চনৰ পৰা গৌৰীপুৰ সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হোৱা বিধায়কসকলৰ তালিকা উল্লেখ কৰা হ’ল: {| class="wikitable sortable" |- ! বৰ্ষ !! বিজয়ী প্ৰাৰ্থী !! দল |- | ১৯NT || প্ৰকৃতিশ চন্দ্ৰ বৰুৱা || নিৰ্দলীয় |- | ১৯৬২ || ছৈয়দ আহমেদ আলী || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৬৭ || মহম্মদ আজাদ আলী || প্ৰজা ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি |- | ১৯৭২ || ছৈয়দ আহমেদ আলী || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৭৮ || মহম্মদ আজাদ আলী || জনতা পাৰ্টি |- | ১৯৮৩ || জয়নাল আবেদীন || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৮৫ || অনিৰুদ্ধ সিংহ চৌধুৰী || নিৰ্দলীয় |- | ১৯৯১ || মহিবুল হক || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৯৬ || বাণেন্দ্ৰ মুছাহাৰী || নিৰ্দলীয় |- | ২০০১ || বাণেন্দ্ৰ মুছাহাৰী || অসম গণ পৰিষদ |- | ২০০৬ || মহিবুল হক || নিৰ্দলীয় |- | ২০১১ || বাণেন্দ্ৰ মুছাহাৰী || বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট |- | ২০১৬ || নিজানুৰ ৰহমান || অল ইণ্ডিয়া ইউনাইটেড ডেমক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট |- | ২০২১ || নিজানুৰ ৰহমান || অল ইণ্ডিয়া ইউনাইটেড ডেমক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট |- | ২০২৬ || আব্দুছ ছোবাহান আলী চৰকাৰ || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |} == নিৰ্বাচনৰ ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ নিৰ্বাচন === {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গৌৰীপুৰ}} {{Election box candidate | party = [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | candidate = আব্দুছ ছোবাহান আলী চৰকাৰ | votes = ১,৮২,৯৭১ | percentage = ৬১.১২ | change = +৬১.১২ }} {{Election box candidate | party = [[সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা]] | candidate = নিজানুৰ ৰহমান | votes = ৬৩,৮৭৪ | percentage = ২১.৩৪ | change = -৩৯.৭৩ }} {{Election box candidate | party = অসম গণ পৰিষদ | candidate = মেহতাবুল হক | votes = ৩৩,১৪২ | percentage = ১১.০৭ | change = N/A }} {{Election box candidate | party = ৰাষ্ট্ৰীয় দলসমূহ | candidate = আবুল মিঞা | votes = ১২,৪৬৭ | percentage = ৪.১৬ | change = N/A }} {{Election box candidate | party = ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি | candidate = শ্বেখ মনছুৰ ৰহমান | votes = ২,৩৫২ | percentage = ০.৭৯ | change = N/A }} {{Election box candidate | party = নিৰ্দলীয় | candidate = আফজল হোছেইন | votes = ১,২২২ | percentage = ০.৪১ | change = N/A }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় | candidate = NOTA | votes = ১,৮৫৩ | percentage = ০.৬২ | change = -০.৩৪ }} {{Election box majority | votes = ১,১৯,০৯৭ | percentage = ৩৯.৭৮ | change = }} {{Election box turnout | votes = ২,৯৯,৩৫৩ | percentage = | change = }} {{Election box gain with party link | winner = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | loser = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ নিৰ্বাচন === {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গৌৰীপুৰ}} {{Election box candidate | party = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা | candidate = নিজানুৰ ৰহমান | votes = ১,১২,১৯৪ | percentage = ৬১.০৭ | change = +১৪.১৪ }} {{Election box candidate | party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি | candidate = বাণেন্দ্ৰ মুছাহাৰী | votes = ৬৩,৩৪৯ | percentage = ৩৪.৪৮ | change = নতুন }} {{Election box candidate | party = নিৰ্দলীয় | candidate = আব্দুৰ ৰেজ্জাক হোছেইন | votes = ১,৭৫৮ | percentage = ০.৯৬ | change = নতুন }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় | candidate = NOTA | votes = ১,৭৫৮ | percentage = ০.৯৬ | change = +০.০৭ }} {{Election box majority | votes = ৪৮,৮৪৫ | percentage = ২৬.৫৯ | change = +২৪.৩০ }} {{Election box turnout | votes = ১,৮৩,৭২৭ | percentage = ৮৯.১৭ | change = -০.৬৩ }} {{Election box registered electors | viewers = ২,০৫,৫৮৮ }} {{Election box hold with party link | party = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচন === {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গৌৰীপুৰ}} {{Election box candidate | party = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা | candidate = নিজানুৰ ৰহমান | votes = ৭৩,৪২৩ | percentage = ৪৫.৬৬ | change = +১৭.৭৪ }} {{Election box candidate | party = বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট | candidate = বাণেন্দ্ৰ মুছাহাৰী | votes = ৫৩,৫১২ | percentage = ৩৩.২৭ | change = -৭.১৬ }} {{Election box candidate | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = সুশীল ৰয় | votes = ২৩,১০২ | percentage = ১৪.৩৬ | change = -৭.০০ }} {{Election box candidate | party = নিৰ্দলীয় | candidate = সুকুমাৰ ৰয় | votes = ৫,৪২০ | percentage = ৩.৩৭ | change = N/A }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় | candidate = NOTA | votes = ১,ND৭ | percentage = ০.৮৯ | change = N/A }} {{Election box majority | votes = ১৯,৯১১ | percentage = ১২.৩৯ | change = -০.১২ }} {{Election box turnout | votes = ১,৬০,৭৯৭ | percentage = ৮৯.৮০ | change = +৩.৮৮ }} {{Election box registered electors | viewers = ১,৭৯,১০২ }} {{Election box gain with party link | winner = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা | loser = বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট }} {{Election box end}} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://eci.gov.in/ ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:ধুবুৰী জিলা]] cnoe6mngk5ciafd9de5ed4mu5xcwr2h 613475 613471 2026-06-21T15:57:09Z ManjurKhan 18997 613475 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency |type = SLA |name = গৌৰীপুৰ বিধানসভা সমষ্টি |state = [[অসম]] |map_image = Gauripur Assembly constituency map 2023.svg |map_caption = |district = [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] |loksabha_cons = [[ধুবুৰী (লোকসভা সমষ্টি)|ধুবুৰী]] |established = ১৯৫৭ |reservation = নাই |constituency_no = ৭ |electors = ২,০৫,৫৮৮ (২০২১) |mla = আব্দুছ ছোবাহান আলী চৰকাৰ |party = {{Party index link|Indian National Congress}} |latest_election_year = ২০২৬ }} '''গৌৰীপুৰ বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Gauripur Assembly constituency) হৈছে [[অসম বিধানসভা]]ৰ ১২৬ খন আসনৰ ভিতৰত অন্যতম এখন বিধানসভা সমষ্টি। ই [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] জিলাত অৱস্থিত আৰু ই [[ধুবুৰী (লোকসভা সমষ্টি)|ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টিৰ]] এক অংশ। == সমষ্টিৰ বিৱৰণ == গৌৰীপুৰ অসমৰ নিম্ন অসম সংমণ্ডলৰ ধুবুৰী জিলাৰ অন্তৰ্গত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিধানসভা সমষ্টি। ১৯৫৭ চনত এই সমষ্টিটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই সমষ্টিটো কোনো বিশেষ শ্ৰেণীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। বৰ্তমান ২০২৬ চনৰ নিৰ্বাচন অনুসৰি এই সমষ্টিৰ বিধায়ক হৈছে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ আব্দুছ ছোবাহান আলী চৰকাৰ। == বিধায়কসকলৰ তালিকা == তলত ১৯৫৭ চনৰ পৰা গৌৰীপুৰ সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হোৱা বিধায়কসকলৰ তালিকা উল্লেখ কৰা হ’ল: {| class="wikitable sortable" |- ! বৰ্ষ !! বিজয়ী প্ৰাৰ্থী !! দল |- | ১৯NT || প্ৰকৃতিশ চন্দ্ৰ বৰুৱা || নিৰ্দলীয় |- | ১৯৬২ || ছৈয়দ আহমেদ আলী || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৬৭ || মহম্মদ আজাদ আলী || প্ৰজা ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি |- | ১৯৭২ || ছৈয়দ আহমেদ আলী || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৭৮ || মহম্মদ আজাদ আলী || জনতা পাৰ্টি |- | ১৯৮৩ || জয়নাল আবেদীন || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৮৫ || অনিৰুদ্ধ সিংহ চৌধুৰী || নিৰ্দলীয় |- | ১৯৯১ || মহিবুল হক || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৯৬ || বাণেন্দ্ৰ মুছাহাৰী || নিৰ্দলীয় |- | ২০০১ || বাণেন্দ্ৰ মুছাহাৰী || অসম গণ পৰিষদ |- | ২০০৬ || মহিবুল হক || নিৰ্দলীয় |- | ২০১১ || বাণেন্দ্ৰ মুছাহাৰী || বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট |- | ২০১৬ || নিজানুৰ ৰহমান || অল ইণ্ডিয়া ইউনাইটেড ডেমক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট |- | ২০২১ || নিজানুৰ ৰহমান || অল ইণ্ডিয়া ইউনাইটেড ডেমক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট |- | ২০২৬ || আব্দুছ ছোবাহান আলী চৰকাৰ || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |} == নিৰ্বাচনৰ ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ নিৰ্বাচন === {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গৌৰীপুৰ<ref name="eci2026">{{cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS037.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituency Wise Results (Gauripur) |publisher=Election Commission of India |language=en |access-date=২১ জুন ২০২৬}}</ref> }} {{Election box candidate | party = [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | candidate = আব্দুছ ছোবাহান আলী চৰকাৰ | votes = ১,৮২,৯৭১ | percentage = ৬১.১২ | change = +৬১.১২ }} {{Election box candidate | party = [[সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা]] | candidate = নিজানুৰ ৰহমান | votes = ৬৩,৮৭৪ | percentage = ২১.৩৪ | change = -৩৯.৭৩ }} {{Election box candidate | party = অসম গণ পৰিষদ | candidate = মেহতাবুল হক | votes = ৩৩,১৪২ | percentage = ১১.০৭ | change = N/A }} {{Election box candidate | party = ৰাষ্ট্ৰীয় দলসমূহ | candidate = আবুল মিঞা | votes = ১২,৪৬৭ | percentage = ৪.১৬ | change = N/A }} {{Election box candidate | party = ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি | candidate = শ্বেখ মনছুৰ ৰহমান | votes = ২,৩৫২ | percentage = ০.৭৯ | change = N/A }} {{Election box candidate | party = নিৰ্দলীয় | candidate = আফজল হোছেইন | votes = ১,২২২ | percentage = ০.৪১ | change = N/A }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় | candidate = NOTA | votes = ১,৮৫৩ | percentage = ০.৬২ | change = -০.৩৪ }} {{Election box majority | votes = ১,১৯,০৯৭ | percentage = ৩৯.৭৮ | change = }} {{Election box turnout | votes = ২,৯৯,৩৫৩ | percentage = | change = }} {{Election box gain with party link | winner = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | loser = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ নিৰ্বাচন === {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গৌৰীপুৰ}} {{Election box candidate | party = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা | candidate = নিজানুৰ ৰহমান | votes = ১,১২,১৯৪ | percentage = ৬১.০৭ | change = +১৪.১৪ }} {{Election box candidate | party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি | candidate = বাণেন্দ্ৰ মুছাহাৰী | votes = ৬৩,৩৪৯ | percentage = ৩৪.৪৮ | change = নতুন }} {{Election box candidate | party = নিৰ্দলীয় | candidate = আব্দুৰ ৰেজ্জাক হোছেইন | votes = ১,৭৫৮ | percentage = ০.৯৬ | change = নতুন }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় | candidate = NOTA | votes = ১,৭৫৮ | percentage = ০.৯৬ | change = +০.০৭ }} {{Election box majority | votes = ৪৮,৮৪৫ | percentage = ২৬.৫৯ | change = +২৪.৩০ }} {{Election box turnout | votes = ১,৮৩,৭২৭ | percentage = ৮৯.১৭ | change = -০.৬৩ }} {{Election box registered electors | viewers = ২,০৫,৫৮৮ }} {{Election box hold with party link | party = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচন === {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গৌৰীপুৰ}} {{Election box candidate | party = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা | candidate = নিজানুৰ ৰহমান | votes = ৭৩,৪২৩ | percentage = ৪৫.৬৬ | change = +১৭.৭৪ }} {{Election box candidate | party = বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট | candidate = বাণেন্দ্ৰ মুছাহাৰী | votes = ৫৩,৫১২ | percentage = ৩৩.২৭ | change = -৭.১৬ }} {{Election box candidate | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = সুশীল ৰয় | votes = ২৩,১০২ | percentage = ১৪.৩৬ | change = -৭.০০ }} {{Election box candidate | party = নিৰ্দলীয় | candidate = সুকুমাৰ ৰয় | votes = ৫,৪২০ | percentage = ৩.৩৭ | change = N/A }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় | candidate = NOTA | votes = ১,ND৭ | percentage = ০.৮৯ | change = N/A }} {{Election box majority | votes = ১৯,৯১১ | percentage = ১২.৩৯ | change = -০.১২ }} {{Election box turnout | votes = ১,৬০,৭৯৭ | percentage = ৮৯.৮০ | change = +৩.৮৮ }} {{Election box registered electors | viewers = ১,৭৯,১০২ }} {{Election box gain with party link | winner = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা | loser = বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট }} {{Election box end}} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://eci.gov.in/ ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:ধুবুৰী জিলা]] 2zghsr6ie7ucloqgfv3d7bwx0twfdx2 613476 613475 2026-06-21T15:59:16Z ManjurKhan 18997 /* বাহ্যিক সংযোগ */ 613476 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency |type = SLA |name = গৌৰীপুৰ বিধানসভা সমষ্টি |state = [[অসম]] |map_image = Gauripur Assembly constituency map 2023.svg |map_caption = |district = [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] |loksabha_cons = [[ধুবুৰী (লোকসভা সমষ্টি)|ধুবুৰী]] |established = ১৯৫৭ |reservation = নাই |constituency_no = ৭ |electors = ২,০৫,৫৮৮ (২০২১) |mla = আব্দুছ ছোবাহান আলী চৰকাৰ |party = {{Party index link|Indian National Congress}} |latest_election_year = ২০২৬ }} '''গৌৰীপুৰ বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Gauripur Assembly constituency) হৈছে [[অসম বিধানসভা]]ৰ ১২৬ খন আসনৰ ভিতৰত অন্যতম এখন বিধানসভা সমষ্টি। ই [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] জিলাত অৱস্থিত আৰু ই [[ধুবুৰী (লোকসভা সমষ্টি)|ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টিৰ]] এক অংশ। == সমষ্টিৰ বিৱৰণ == গৌৰীপুৰ অসমৰ নিম্ন অসম সংমণ্ডলৰ ধুবুৰী জিলাৰ অন্তৰ্গত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিধানসভা সমষ্টি। ১৯৫৭ চনত এই সমষ্টিটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই সমষ্টিটো কোনো বিশেষ শ্ৰেণীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। বৰ্তমান ২০২৬ চনৰ নিৰ্বাচন অনুসৰি এই সমষ্টিৰ বিধায়ক হৈছে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ আব্দুছ ছোবাহান আলী চৰকাৰ। == বিধায়কসকলৰ তালিকা == তলত ১৯৫৭ চনৰ পৰা গৌৰীপুৰ সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হোৱা বিধায়কসকলৰ তালিকা উল্লেখ কৰা হ’ল: {| class="wikitable sortable" |- ! বৰ্ষ !! বিজয়ী প্ৰাৰ্থী !! দল |- | ১৯NT || প্ৰকৃতিশ চন্দ্ৰ বৰুৱা || নিৰ্দলীয় |- | ১৯৬২ || ছৈয়দ আহমেদ আলী || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৬৭ || মহম্মদ আজাদ আলী || প্ৰজা ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি |- | ১৯৭২ || ছৈয়দ আহমেদ আলী || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৭৮ || মহম্মদ আজাদ আলী || জনতা পাৰ্টি |- | ১৯৮৩ || জয়নাল আবেদীন || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৮৫ || অনিৰুদ্ধ সিংহ চৌধুৰী || নিৰ্দলীয় |- | ১৯৯১ || মহিবুল হক || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৯৬ || বাণেন্দ্ৰ মুছাহাৰী || নিৰ্দলীয় |- | ২০০১ || বাণেন্দ্ৰ মুছাহাৰী || অসম গণ পৰিষদ |- | ২০০৬ || মহিবুল হক || নিৰ্দলীয় |- | ২০১১ || বাণেন্দ্ৰ মুছাহাৰী || বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট |- | ২০১৬ || নিজানুৰ ৰহমান || অল ইণ্ডিয়া ইউনাইটেড ডেমক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট |- | ২০২১ || নিজানুৰ ৰহমান || অল ইণ্ডিয়া ইউনাইটেড ডেমক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট |- | ২০২৬ || আব্দুছ ছোবাহান আলী চৰকাৰ || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |} == নিৰ্বাচনৰ ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ নিৰ্বাচন === {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গৌৰীপুৰ<ref name="eci2026">{{cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS037.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituency Wise Results (Gauripur) |publisher=Election Commission of India |language=en |access-date=২১ জুন ২০২৬}}</ref> }} {{Election box candidate | party = [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | candidate = আব্দুছ ছোবাহান আলী চৰকাৰ | votes = ১,৮২,৯৭১ | percentage = ৬১.১২ | change = +৬১.১২ }} {{Election box candidate | party = [[সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা]] | candidate = নিজানুৰ ৰহমান | votes = ৬৩,৮৭৪ | percentage = ২১.৩৪ | change = -৩৯.৭৩ }} {{Election box candidate | party = অসম গণ পৰিষদ | candidate = মেহতাবুল হক | votes = ৩৩,১৪২ | percentage = ১১.০৭ | change = N/A }} {{Election box candidate | party = ৰাষ্ট্ৰীয় দলসমূহ | candidate = আবুল মিঞা | votes = ১২,৪৬৭ | percentage = ৪.১৬ | change = N/A }} {{Election box candidate | party = ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টি | candidate = শ্বেখ মনছুৰ ৰহমান | votes = ২,৩৫২ | percentage = ০.৭৯ | change = N/A }} {{Election box candidate | party = নিৰ্দলীয় | candidate = আফজল হোছেইন | votes = ১,২২২ | percentage = ০.৪১ | change = N/A }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় | candidate = NOTA | votes = ১,৮৫৩ | percentage = ০.৬২ | change = -০.৩৪ }} {{Election box majority | votes = ১,১৯,০৯৭ | percentage = ৩৯.৭৮ | change = }} {{Election box turnout | votes = ২,৯৯,৩৫৩ | percentage = | change = }} {{Election box gain with party link | winner = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | loser = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ নিৰ্বাচন === {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গৌৰীপুৰ}} {{Election box candidate | party = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা | candidate = নিজানুৰ ৰহমান | votes = ১,১২,১৯৪ | percentage = ৬১.০৭ | change = +১৪.১৪ }} {{Election box candidate | party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি | candidate = বাণেন্দ্ৰ মুছাহাৰী | votes = ৬৩,৩৪৯ | percentage = ৩৪.৪৮ | change = নতুন }} {{Election box candidate | party = নিৰ্দলীয় | candidate = আব্দুৰ ৰেজ্জাক হোছেইন | votes = ১,৭৫৮ | percentage = ০.৯৬ | change = নতুন }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় | candidate = NOTA | votes = ১,৭৫৮ | percentage = ০.৯৬ | change = +০.০৭ }} {{Election box majority | votes = ৪৮,৮৪৫ | percentage = ২৬.৫৯ | change = +২৪.৩০ }} {{Election box turnout | votes = ১,৮৩,৭২৭ | percentage = ৮৯.১৭ | change = -০.৬৩ }} {{Election box registered electors | viewers = ২,০৫,৫৮৮ }} {{Election box hold with party link | party = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচন === {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গৌৰীপুৰ}} {{Election box candidate | party = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা | candidate = নিজানুৰ ৰহমান | votes = ৭৩,৪২৩ | percentage = ৪৫.৬৬ | change = +১৭.৭৪ }} {{Election box candidate | party = বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট | candidate = বাণেন্দ্ৰ মুছাহাৰী | votes = ৫৩,৫১২ | percentage = ৩৩.২৭ | change = -৭.১৬ }} {{Election box candidate | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = সুশীল ৰয় | votes = ২৩,১০২ | percentage = ১৪.৩৬ | change = -৭.০০ }} {{Election box candidate | party = নিৰ্দলীয় | candidate = সুকুমাৰ ৰয় | votes = ৫,৪২০ | percentage = ৩.৩৭ | change = N/A }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় | candidate = NOTA | votes = ১,ND৭ | percentage = ০.৮৯ | change = N/A }} {{Election box majority | votes = ১৯,৯১১ | percentage = ১২.৩৯ | change = -০.১২ }} {{Election box turnout | votes = ১,৬০,৭৯৭ | percentage = ৮৯.৮০ | change = +৩.৮৮ }} {{Election box registered electors | viewers = ১,৭৯,১০২ }} {{Election box gain with party link | winner = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা | loser = বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰণ্ট }} {{Election box end}} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://eci.gov.in/ ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]] [[শ্ৰেণী:ধুবুৰী জিলা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] 1chpazf7n7q89vx4juashvf2jh99yzz 0 137512 613483 2026-06-21T16:48:33Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 613483 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = বিলাসীপাৰা বিধানসভা সমষ্টি | type = SLA |map_image = Bilasipara Assembly constituency map.svg | state = [[অসম]] | district = [[ধুবুৰী জিলা]] | loksabha_cons = [[ধুবুৰী (লোকসভা সমষ্টি)|ধুবুৰী]] | established = ২০২৩ | constituency_no = ১০ | reservation = নাই (সাধাৰণ) | electors = | mla = জিৱেশ ৰায় | party = [[অসম গণ পৰিষদ]] | latest_election_year= [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] }} '''বিলাসীপাৰা বিধানসভা সমষ্টি''' ({{lang-en|Bilasipara Assembly constituency}}) ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব প্ৰান্তৰ অসম ৰাজ্যৰ ১২৬ খন বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ অধীনত এই সমষ্টিটো নতুনকৈ গঠন কৰা হৈছিল। ই অসমৰ [[ধুবুৰী জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু [[ধুবুৰী (লোকসভা সমষ্টি)|ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এটা অংশ।<ref>{{Cite web|url=https://eci.gov.in/|title=ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগৰ অধিকাৰিক জাননী|publisher=ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগ}}</ref> == ভৌগোলিক অৱস্থিতি আৰু ইতিহাস == বিলাসীপাৰা সমষ্টিটো নামনি অসমৰ ধুবুৰী জিলাত অৱস্থিত। ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগৰ ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণৰ পাছত পূৰ্বৰ বিলাসীপাৰা পূব আৰু বিলাসীপাৰা পশ্চিম সমষ্টিৰ কিছু অংশ পুনৰাই সংযোজন-বিয়োজন কৰি এই নতুন সমষ্টিটো গঠন কৰা হয়। এই সমষ্টিটো কোনো বিশেষ শ্ৰেণীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয়, অৰ্থাৎ ই এটা সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ সমষ্টি। == বিধায়কসকল == ২০২৩ চনত সমষ্টি গঠন হোৱাৰ পিছত অনুষ্ঠিত হওয়া প্ৰথমটো নিৰ্বাচনৰ ফলাফল অনুসৰি বিধায়কৰ তালিকা তলত দিয়া হ’ল: {| class="wikitable" |- ! বৰ্ষ !! সমষ্টি নম্বৰ !! বিধায়কৰ নাম !! ৰাজনৈতিক দল |- | ২০২৬ || ১০ || জিৱেশ ৰায় || [[অসম গণ পৰিষদ]] |} == নিৰ্বাচনৰ ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[অসম গণ পৰিষদ]] প্ৰাৰ্থী জিৱেশ ৰায়ে [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ]] প্ৰাৰ্থী অমৃত বাদশাক ২৬৯৪ টা ভোটৰ ব্যৱধানত পৰাজিত কৰি এই সমষ্টিৰ প্ৰথম বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিলাসীপাৰা<ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/|title=অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন ২০২৬ ৰ ফলাফল|publisher=ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগ}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = অসম গণ পৰিষদ | candidate = জিৱেশ ৰায় | votes = ৮৫,৯৩৭ | percentage = ৪৮.০৯ | change = }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = অমৃত বাদশাহ | votes = ৮৩,২৪৩ | percentage = ৪৬.৫৯ | change = }} {{Election box candidate with party link | party = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা | candidate = শাবানা আক্তাৰ | votes = ৪,৩৫০ | percentage = ২.৪৩ | change = }} {{Election box candidate | party = নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ | candidate = শ্বেখ হেদায়েত উল্লাহ | votes = ২,১৩৪ | percentage = ১.১৯ | change = }} {{Election box candidate with party link | party = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ | candidate = মমিনুৰ ইছলাম | votes = ১,২৪১ | percentage = ০.৬৯ | change = }} {{Election box candidate | party = ৰাষ্ট্ৰীয় উলেমা কাউন্সিল | candidate = হাকিমুল ইছলাম | votes = ৬১৮ | percentage = ০.৩৫ | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় | candidate = নটা (NOTA) | votes = ১,১৬৩ | percentage = ০.৬৫ | change = }} {{Election box majority | votes = ২,৬৯৪ | percentage = ১.৫০ | change = }} {{Election box turnout | votes = ১,৭৮,৬৮৬ | percentage = | change = }} {{Election box gain with party link | winner = অসম গণ পৰিষদ | loser = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[ধুবুৰী জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] * [[অসম চৰকাৰ]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == * [https://eci.gov.in/ ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগৰ আধিকাৰিক ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]] [[শ্ৰেণী:ধুবুৰী জিলা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] 6fuaq3ke5qtfq905wl9hot1kaurie8k 613484 613483 2026-06-21T16:58:04Z ManjurKhan 18997 613484 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = বিলাসীপাৰা বিধানসভা সমষ্টি | type = SLA |map_image = Bilasipara Assembly constituency map.svg | state = [[অসম]] | district = [[ধুবুৰী জিলা]] | loksabha_cons = [[ধুবুৰী (লোকসভা সমষ্টি)|ধুবুৰী]] | established = ২০২৩ | constituency_no = ১০ | reservation = নাই (সাধাৰণ) | electors = | mla = জিৱেশ ৰায় | party = [[অসম গণ পৰিষদ]] | latest_election_year= [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] }} '''বিলাসীপাৰা বিধানসভা সমষ্টি''' ({{lang-en|Bilasipara Assembly constituency}}) ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব প্ৰান্তৰ অসম ৰাজ্যৰ ১২৬ খন বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ অধীনত এই সমষ্টিটো নতুনকৈ গঠন কৰা হৈছিল। ই অসমৰ [[ধুবুৰী জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু [[ধুবুৰী (লোকসভা সমষ্টি)|ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এটা অংশ।<ref>{{Cite web|url=https://eci.gov.in/|title=ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগৰ অধিকাৰিক জাননী|publisher=ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগ}}</ref> == ভৌগোলিক অৱস্থিতি আৰু ইতিহাস == বিলাসীপাৰা সমষ্টিটো নামনি অসমৰ ধুবুৰী জিলাত অৱস্থিত। ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগৰ ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণৰ পাছত পূৰ্বৰ বিলাসীপাৰা পূব আৰু বিলাসীপাৰা পশ্চিম সমষ্টিৰ কিছু অংশ পুনৰাই সংযোজন-বিয়োজন কৰি এই নতুন সমষ্টিটো গঠন কৰা হয়। এই সমষ্টিটো কোনো বিশেষ শ্ৰেণীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয়, অৰ্থাৎ ই এটা সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ সমষ্টি। == বিধায়কসকল == ২০২৩ চনত সমষ্টি গঠন হোৱাৰ পিছত অনুষ্ঠিত হওয়া প্ৰথমটো নিৰ্বাচনৰ ফলাফল অনুসৰি বিধায়কৰ তালিকা তলত দিয়া হ’ল: {| class="wikitable" |- ! বৰ্ষ !! বিধায়কৰ নাম !! ৰাজনৈতিক দল |- | ২০২৬ || জিৱেশ ৰায় || [[অসম গণ পৰিষদ]] |} == নিৰ্বাচনৰ ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[অসম গণ পৰিষদ]] প্ৰাৰ্থী জিৱেশ ৰায়ে [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ]] প্ৰাৰ্থী অমৃত বাদশাক ২৬৯৪ টা ভোটৰ ব্যৱধানত পৰাজিত কৰি এই সমষ্টিৰ প্ৰথম বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0310.htm |title=Election Commission of India - Assembly Constituency 10 - Bilasipara (Assam) |publisher=ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগ |access-date=২১ জুন ২০২৬|year=০৪ মে ২০২৬}}</ref> {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিলাসীপাৰা<ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/|title=অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন ২০২৬ ৰ ফলাফল|publisher=ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগ}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = অসম গণ পৰিষদ | candidate = জিৱেশ ৰায় | votes = ৮৫,৯৩৭ | percentage = ৪৮.০৯ | change = }} {{Election box candidate with party link | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = অমৃত বাদশাহ | votes = ৮৩,২৪৩ | percentage = ৪৬.৫৯ | change = }} {{Election box candidate with party link | party = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা | candidate = শাবানা আক্তাৰ | votes = ৪,৩৫০ | percentage = ২.৪৩ | change = }} {{Election box candidate | party = নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদ | candidate = শ্বেখ হেদায়েত উল্লাহ | votes = ২,১৩৪ | percentage = ১.১৯ | change = }} {{Election box candidate with party link | party = সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ | candidate = মমিনুৰ ইছলাম | votes = ১,২৪১ | percentage = ০.৬৯ | change = }} {{Election box candidate | party = ৰাষ্ট্ৰীয় উলেমা কাউন্সিল | candidate = হাকিমুল ইছলাম | votes = ৬১৮ | percentage = ০.৩৫ | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় | candidate = নটা (NOTA) | votes = ১,১৬৩ | percentage = ০.৬৫ | change = }} {{Election box majority | votes = ২,৬৯৪ | percentage = ১.৫০ | change = }} {{Election box turnout | votes = ১,৭৮,৬৮৬ | percentage = | change = }} {{Election box gain with party link | winner = অসম গণ পৰিষদ | loser = সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[ধুবুৰী জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] * [[অসম চৰকাৰ]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == * [https://eci.gov.in/ ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগৰ আধিকাৰিক ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]] [[শ্ৰেণী:ধুবুৰী জিলা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] 2cy54leg0zd8nj7x4q1t8qjwtcfvpv9 10 137513 613491 2026-06-21T17:38:37Z KhiLanTzi 23530 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox writing system | name = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | engvar = {{{engvar|}}} | altname = {{{altname|}}} | type = {{{type|[[বর্ণমালা]]}}} | typedesc = ৰোমান{{#switch:{{{engvar|}}}|#default|en-US|bn=ি|en-UK|gb=s}}কৰণ | languages = {{{languages|}}} | creator = {{{creator|}}} | date = {{{date|}}} | time = {{{time|{{{period|}}}}}} | sample = {{{sample|{{{image|}}}}}} | imagesize = {{{imagesi... 613491 wikitext text/x-wiki {{Infobox writing system | name = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | engvar = {{{engvar|}}} | altname = {{{altname|}}} | type = {{{type|[[বর্ণমালা]]}}} | typedesc = ৰোমান{{#switch:{{{engvar|}}}|#default|en-US|bn=ি|en-UK|gb=s}}কৰণ | languages = {{{languages|}}} | creator = {{{creator|}}} | date = {{{date|}}} | time = {{{time|{{{period|}}}}}} | sample = {{{sample|{{{image|}}}}}} | imagesize = {{{imagesize|}}} | romanized-from = {{{romanized_from|{{{romanised_from|}}}}}} | footnotes = {{{footnotes|}}} | ipa-note = {{{ipa-note|}}} }}<noinclude> {{documentation}}</noinclude> 5iu3k9v5iqn1oxyzl4s6zzgz3lyymld 1 137514 613510 2026-06-21T18:36:41Z KhiLanTzi 23530 /* বিলোপ */ নতুন অনুচ্ছেদ 613510 wikitext text/x-wiki == বিলোপ == @[[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] আপুনি পৃষ্ঠাটো কিয় বিলোপ হোৱাটো বিচাৰিছে জনাব নেকি? [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 18:36, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) d2f9uvc1w67o55pv0wpg0v2rg9ihq5t 613513 613510 2026-06-21T18:54:38Z JyotiPN 22102 /* বিলোপ */ উত্তৰ 613513 wikitext text/x-wiki == বিলোপ == @[[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] আপুনি পৃষ্ঠাটো কিয় বিলোপ হোৱাটো বিচাৰিছে জনাব নেকি? [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 18:36, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :ময়ো তাকে ভাবিছোঁ। ভাষা আৰু বৰ্ণমালা দুটা বেলেগ পৃষ্ঠা থাকিব পাৰে। তাতে পৃষ্ঠাটো অন্য এজনে সৃষ্টি কৰা। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 18:54, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) nzp6e6o01gieyumixw9uizg8yxqb1jt 613525 613513 2026-06-21T19:10:11Z Abhinab Pegu 43956 /* বিলোপ */ উত্তৰ 613525 wikitext text/x-wiki == বিলোপ == @[[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] আপুনি পৃষ্ঠাটো কিয় বিলোপ হোৱাটো বিচাৰিছে জনাব নেকি? [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 18:36, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :ময়ো তাকে ভাবিছোঁ। ভাষা আৰু বৰ্ণমালা দুটা বেলেগ পৃষ্ঠা থাকিব পাৰে। তাতে পৃষ্ঠাটো অন্য এজনে সৃষ্টি কৰা। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 18:54, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :khyoma khujisu jodi kiba bhul hoise, kintu mur mote Mising Bornomala t thoka bixoi bur Mising Bhaxa pristha khonor bhitorotei likhayei bhal hobo, beleg ekhon pristhar proyujon nai. Ei Pristhakhon Amar Mising Wikipedia committee r Topon Lal dayei shristi korisil aru Hemchandra sir u bohut "contributions" korisil. Moi olop agotei hudhi loisilu @[[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] sir r pora, eikhon Mising Bhaxa logot merge kori dile bhal hobo buli. :Pristhakhon hongjug korar aru niyom asil jodi moi nejanisilu, jodi ase procedural way t kori jam. :(Moi Assamese wiki t bohut komei hompadona koru aru Axomiya lipi khon keyboard t bywohar koribo pora byostha kora nai, heibabe roman lipi tei likhisu) [[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Abhinab Pegu|বাৰ্তা]]) 19:10, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) 31l5g0czu6r58lalm8nmvhpelo5sefj 613531 613525 2026-06-21T19:26:00Z Hemchandra Mili, Dergaon 49582 /* বিলোপ */ উত্তৰ 613531 wikitext text/x-wiki == বিলোপ == @[[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] আপুনি পৃষ্ঠাটো কিয় বিলোপ হোৱাটো বিচাৰিছে জনাব নেকি? [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 18:36, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :ময়ো তাকে ভাবিছোঁ। ভাষা আৰু বৰ্ণমালা দুটা বেলেগ পৃষ্ঠা থাকিব পাৰে। তাতে পৃষ্ঠাটো অন্য এজনে সৃষ্টি কৰা। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 18:54, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :khyoma khujisu jodi kiba bhul hoise, kintu mur mote Mising Bornomala t thoka bixoi bur Mising Bhaxa pristha khonor bhitorotei likhayei bhal hobo, beleg ekhon pristhar proyujon nai. Ei Pristhakhon Amar Mising Wikipedia committee r Topon Lal dayei shristi korisil aru Hemchandra sir u bohut "contributions" korisil. Moi olop agotei hudhi loisilu @[[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] sir r pora, eikhon Mising Bhaxa logot merge kori dile bhal hobo buli. :Pristhakhon hongjug korar aru niyom asil jodi moi nejanisilu, jodi ase procedural way t kori jam. :(Moi Assamese wiki t bohut komei hompadona koru aru Axomiya lipi khon keyboard t bywohar koribo pora byostha kora nai, heibabe roman lipi tei likhisu) [[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Abhinab Pegu|বাৰ্তা]]) 19:10, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :যদি পৃষ্ঠাটোৰ প্ৰয়োজন আছে তেন্তে বিলোপ কৰিব নালাগে। মিচিং বৰ্ণমালাত সংশোধিত ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যেনে NG, NY আদি বৰ্ণ আছে। এই পৃষ্ঠাখন ৰখাটো ভাল হ'ব। অভিজিৎ পেগুৰ কথাটো ধৰিব পৰা নাছিলোঁ। মই ভাবিছিলোঁ যে মিচিং ৱিকিপিডিয়া ইনকিউবেটৰত থকা Mising bíglung প্রৱন্ধৰ লগত এই মিচিং বৰ্ণমালা প্ৰৱন্ধটো আন্তঃৱিকি সংযোগ কৰিব বুলি। যিয়েই হওক এই পৃষ্ঠাটো ৰখাটো ভাল হ'ব। [[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Hemchandra Mili, Dergaon|বাৰ্তা]]) 19:26, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) 4ypuim31h89ec51ew4yy2yvfw50oxyj 613535 613531 2026-06-21T19:32:52Z Hemchandra Mili, Dergaon 49582 /* বিলোপ */ উত্তৰ 613535 wikitext text/x-wiki == বিলোপ == @[[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] আপুনি পৃষ্ঠাটো কিয় বিলোপ হোৱাটো বিচাৰিছে জনাব নেকি? [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 18:36, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :ময়ো তাকে ভাবিছোঁ। ভাষা আৰু বৰ্ণমালা দুটা বেলেগ পৃষ্ঠা থাকিব পাৰে। তাতে পৃষ্ঠাটো অন্য এজনে সৃষ্টি কৰা। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 18:54, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :khyoma khujisu jodi kiba bhul hoise, kintu mur mote Mising Bornomala t thoka bixoi bur Mising Bhaxa pristha khonor bhitorotei likhayei bhal hobo, beleg ekhon pristhar proyujon nai. Ei Pristhakhon Amar Mising Wikipedia committee r Topon Lal dayei shristi korisil aru Hemchandra sir u bohut "contributions" korisil. Moi olop agotei hudhi loisilu @[[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] sir r pora, eikhon Mising Bhaxa logot merge kori dile bhal hobo buli. :Pristhakhon hongjug korar aru niyom asil jodi moi nejanisilu, jodi ase procedural way t kori jam. :(Moi Assamese wiki t bohut komei hompadona koru aru Axomiya lipi khon keyboard t bywohar koribo pora byostha kora nai, heibabe roman lipi tei likhisu) [[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Abhinab Pegu|বাৰ্তা]]) 19:10, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :যদি পৃষ্ঠাটোৰ প্ৰয়োজন আছে তেন্তে বিলোপ কৰিব নালাগে। মিচিং বৰ্ণমালাত সংশোধিত ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যেনে NG, NY আদি বৰ্ণ আছে। এই পৃষ্ঠাখন ৰখাটো ভাল হ'ব। অভিজিৎ পেগুৰ কথাটো ধৰিব পৰা নাছিলোঁ। মই ভাবিছিলোঁ যে মিচিং ৱিকিপিডিয়া ইনকিউবেটৰত থকা Mising bíglung প্রৱন্ধৰ লগত এই মিচিং বৰ্ণমালা প্ৰৱন্ধটো আন্তঃৱিকি সংযোগ কৰিব বুলি। যিয়েই হওক এই পৃষ্ঠাটো ৰখাটো ভাল হ'ব। [[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Hemchandra Mili, Dergaon|বাৰ্তা]]) 19:26, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ::ক্ষমা কৰিব। নামটো ভুলকৈ লিখা হ'ল। অভিনৱ পেগু। অভিনৱ, পৃষ্ঠাখন বিলোপ কৰিব নালাগে। 'মিচিং বৰ্ণমালা' বুলি সুকীয়া পৃষ্ঠাই থাকক। [[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Hemchandra Mili, Dergaon|বাৰ্তা]]) 19:32, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) 5i2eqjcr4a3n9bl0voz30ohk0nzyim3 613539 613535 2026-06-21T19:39:33Z Hemchandra Mili, Dergaon 49582 /* বিলোপন প্ৰত্যাহ্বান */ নতুন অনুচ্ছেদ 613539 wikitext text/x-wiki == বিলোপ == @[[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] আপুনি পৃষ্ঠাটো কিয় বিলোপ হোৱাটো বিচাৰিছে জনাব নেকি? [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 18:36, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :ময়ো তাকে ভাবিছোঁ। ভাষা আৰু বৰ্ণমালা দুটা বেলেগ পৃষ্ঠা থাকিব পাৰে। তাতে পৃষ্ঠাটো অন্য এজনে সৃষ্টি কৰা। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 18:54, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :khyoma khujisu jodi kiba bhul hoise, kintu mur mote Mising Bornomala t thoka bixoi bur Mising Bhaxa pristha khonor bhitorotei likhayei bhal hobo, beleg ekhon pristhar proyujon nai. Ei Pristhakhon Amar Mising Wikipedia committee r Topon Lal dayei shristi korisil aru Hemchandra sir u bohut "contributions" korisil. Moi olop agotei hudhi loisilu @[[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] sir r pora, eikhon Mising Bhaxa logot merge kori dile bhal hobo buli. :Pristhakhon hongjug korar aru niyom asil jodi moi nejanisilu, jodi ase procedural way t kori jam. :(Moi Assamese wiki t bohut komei hompadona koru aru Axomiya lipi khon keyboard t bywohar koribo pora byostha kora nai, heibabe roman lipi tei likhisu) [[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Abhinab Pegu|বাৰ্তা]]) 19:10, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :যদি পৃষ্ঠাটোৰ প্ৰয়োজন আছে তেন্তে বিলোপ কৰিব নালাগে। মিচিং বৰ্ণমালাত সংশোধিত ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যেনে NG, NY আদি বৰ্ণ আছে। এই পৃষ্ঠাখন ৰখাটো ভাল হ'ব। অভিজিৎ পেগুৰ কথাটো ধৰিব পৰা নাছিলোঁ। মই ভাবিছিলোঁ যে মিচিং ৱিকিপিডিয়া ইনকিউবেটৰত থকা Mising bíglung প্রৱন্ধৰ লগত এই মিচিং বৰ্ণমালা প্ৰৱন্ধটো আন্তঃৱিকি সংযোগ কৰিব বুলি। যিয়েই হওক এই পৃষ্ঠাটো ৰখাটো ভাল হ'ব। [[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Hemchandra Mili, Dergaon|বাৰ্তা]]) 19:26, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ::ক্ষমা কৰিব। নামটো ভুলকৈ লিখা হ'ল। অভিনৱ পেগু। অভিনৱ, পৃষ্ঠাখন বিলোপ কৰিব নালাগে। 'মিচিং বৰ্ণমালা' বুলি সুকীয়া পৃষ্ঠাই থাকক। [[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Hemchandra Mili, Dergaon|বাৰ্তা]]) 19:32, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) == বিলোপন প্ৰত্যাহ্বান == পৃষ্ঠাটো বিলোপ কৰিব নালাগে। যিহেতু মিচিং ভাষা আৰু মিচিং বৰ্ণমালা বুলি দুখন সুকীয়া পৃষ্ঠাই থাকিব পাৰে। মিচিং ভাষাৰ বাবে ৰোমান লিপি গ্ৰহণ কৰা হৈছে। যদিও মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি সংশোধিত কৰিহে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যেনে NG, NY আদি বৰ্ণ মিচিং বৰ্ণমালাত আছে। সেইয়ে পৃষ্ঠাটো বিলোপ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। muh49fsvc0svk974x2fydzuo1geuh3v 613605 613539 2026-06-22T06:06:23Z KhiLanTzi 23530 /* মিচিং বানান-পদ্ধতি */ নতুন অনুচ্ছেদ 613605 wikitext text/x-wiki == বিলোপ == @[[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] আপুনি পৃষ্ঠাটো কিয় বিলোপ হোৱাটো বিচাৰিছে জনাব নেকি? [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 18:36, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :ময়ো তাকে ভাবিছোঁ। ভাষা আৰু বৰ্ণমালা দুটা বেলেগ পৃষ্ঠা থাকিব পাৰে। তাতে পৃষ্ঠাটো অন্য এজনে সৃষ্টি কৰা। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 18:54, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :khyoma khujisu jodi kiba bhul hoise, kintu mur mote Mising Bornomala t thoka bixoi bur Mising Bhaxa pristha khonor bhitorotei likhayei bhal hobo, beleg ekhon pristhar proyujon nai. Ei Pristhakhon Amar Mising Wikipedia committee r Topon Lal dayei shristi korisil aru Hemchandra sir u bohut "contributions" korisil. Moi olop agotei hudhi loisilu @[[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] sir r pora, eikhon Mising Bhaxa logot merge kori dile bhal hobo buli. :Pristhakhon hongjug korar aru niyom asil jodi moi nejanisilu, jodi ase procedural way t kori jam. :(Moi Assamese wiki t bohut komei hompadona koru aru Axomiya lipi khon keyboard t bywohar koribo pora byostha kora nai, heibabe roman lipi tei likhisu) [[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Abhinab Pegu|বাৰ্তা]]) 19:10, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :যদি পৃষ্ঠাটোৰ প্ৰয়োজন আছে তেন্তে বিলোপ কৰিব নালাগে। মিচিং বৰ্ণমালাত সংশোধিত ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যেনে NG, NY আদি বৰ্ণ আছে। এই পৃষ্ঠাখন ৰখাটো ভাল হ'ব। অভিজিৎ পেগুৰ কথাটো ধৰিব পৰা নাছিলোঁ। মই ভাবিছিলোঁ যে মিচিং ৱিকিপিডিয়া ইনকিউবেটৰত থকা Mising bíglung প্রৱন্ধৰ লগত এই মিচিং বৰ্ণমালা প্ৰৱন্ধটো আন্তঃৱিকি সংযোগ কৰিব বুলি। যিয়েই হওক এই পৃষ্ঠাটো ৰখাটো ভাল হ'ব। [[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Hemchandra Mili, Dergaon|বাৰ্তা]]) 19:26, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ::ক্ষমা কৰিব। নামটো ভুলকৈ লিখা হ'ল। অভিনৱ পেগু। অভিনৱ, পৃষ্ঠাখন বিলোপ কৰিব নালাগে। 'মিচিং বৰ্ণমালা' বুলি সুকীয়া পৃষ্ঠাই থাকক। [[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Hemchandra Mili, Dergaon|বাৰ্তা]]) 19:32, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) == বিলোপন প্ৰত্যাহ্বান == পৃষ্ঠাটো বিলোপ কৰিব নালাগে। যিহেতু মিচিং ভাষা আৰু মিচিং বৰ্ণমালা বুলি দুখন সুকীয়া পৃষ্ঠাই থাকিব পাৰে। মিচিং ভাষাৰ বাবে ৰোমান লিপি গ্ৰহণ কৰা হৈছে। যদিও মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি সংশোধিত কৰিহে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যেনে NG, NY আদি বৰ্ণ মিচিং বৰ্ণমালাত আছে। সেইয়ে পৃষ্ঠাটো বিলোপ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। == মিচিং বানান-পদ্ধতি == Mising orthographyৰ বাবে অসমীয়াত '''মিচিং বানান পদ্ধতি''' নামটো শুদ্ধ হব বুলি ভাবো। যিহেতু বৰ্ণমালা মানে Alphabet হয়। পৃষ্ঠাত মিচিং বানান পদ্ধতিলৈ স্থানান্তৰ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱ জনালোঁ। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 06:06, 22 June 2026 (ইউ.টি.চি.) 4zubcc6uokd0rib59ukbjvmzy3p0drw 613607 613605 2026-06-22T06:09:26Z KhiLanTzi 23530 613607 wikitext text/x-wiki == বিলোপ == @[[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] আপুনি পৃষ্ঠাটো কিয় বিলোপ হোৱাটো বিচাৰিছে জনাব নেকি? [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 18:36, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :ময়ো তাকে ভাবিছোঁ। ভাষা আৰু বৰ্ণমালা দুটা বেলেগ পৃষ্ঠা থাকিব পাৰে। তাতে পৃষ্ঠাটো অন্য এজনে সৃষ্টি কৰা। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 18:54, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :khyoma khujisu jodi kiba bhul hoise, kintu mur mote Mising Bornomala t thoka bixoi bur Mising Bhaxa pristha khonor bhitorotei likhayei bhal hobo, beleg ekhon pristhar proyujon nai. Ei Pristhakhon Amar Mising Wikipedia committee r Topon Lal dayei shristi korisil aru Hemchandra sir u bohut "contributions" korisil. Moi olop agotei hudhi loisilu @[[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] sir r pora, eikhon Mising Bhaxa logot merge kori dile bhal hobo buli. :Pristhakhon hongjug korar aru niyom asil jodi moi nejanisilu, jodi ase procedural way t kori jam. :(Moi Assamese wiki t bohut komei hompadona koru aru Axomiya lipi khon keyboard t bywohar koribo pora byostha kora nai, heibabe roman lipi tei likhisu) [[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Abhinab Pegu|বাৰ্তা]]) 19:10, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :যদি পৃষ্ঠাটোৰ প্ৰয়োজন আছে তেন্তে বিলোপ কৰিব নালাগে। মিচিং বৰ্ণমালাত সংশোধিত ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যেনে NG, NY আদি বৰ্ণ আছে। এই পৃষ্ঠাখন ৰখাটো ভাল হ'ব। অভিজিৎ পেগুৰ কথাটো ধৰিব পৰা নাছিলোঁ। মই ভাবিছিলোঁ যে মিচিং ৱিকিপিডিয়া ইনকিউবেটৰত থকা Mising bíglung প্রৱন্ধৰ লগত এই মিচিং বৰ্ণমালা প্ৰৱন্ধটো আন্তঃৱিকি সংযোগ কৰিব বুলি। যিয়েই হওক এই পৃষ্ঠাটো ৰখাটো ভাল হ'ব। [[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Hemchandra Mili, Dergaon|বাৰ্তা]]) 19:26, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ::ক্ষমা কৰিব। নামটো ভুলকৈ লিখা হ'ল। অভিনৱ পেগু। অভিনৱ, পৃষ্ঠাখন বিলোপ কৰিব নালাগে। 'মিচিং বৰ্ণমালা' বুলি সুকীয়া পৃষ্ঠাই থাকক। [[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Hemchandra Mili, Dergaon|বাৰ্তা]]) 19:32, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) == বিলোপন প্ৰত্যাহ্বান == পৃষ্ঠাটো বিলোপ কৰিব নালাগে। যিহেতু মিচিং ভাষা আৰু মিচিং বৰ্ণমালা বুলি দুখন সুকীয়া পৃষ্ঠাই থাকিব পাৰে। মিচিং ভাষাৰ বাবে ৰোমান লিপি গ্ৰহণ কৰা হৈছে। যদিও মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি সংশোধিত কৰিহে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যেনে NG, NY আদি বৰ্ণ মিচিং বৰ্ণমালাত আছে। সেইয়ে পৃষ্ঠাটো বিলোপ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। == মিচিং বানান পদ্ধতি == Mising orthographyৰ বাবে অসমীয়াত '''মিচিং বানান পদ্ধতি''' নামটো শুদ্ধ হব বুলি ভাবো। যিহেতু বৰ্ণমালা মানে Alphabet হয়। পৃষ্ঠাত মিচিং বানান পদ্ধতিলৈ স্থানান্তৰ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱ জনালোঁ। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 06:06, 22 June 2026 (ইউ.টি.চি.) sxhx9dnf6supaylmh4o8ir0kc8kk6if 613623 613607 2026-06-22T06:57:47Z KhiLanTzi 23530 613623 wikitext text/x-wiki == বিলোপ == @[[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] আপুনি পৃষ্ঠাটো কিয় বিলোপ হোৱাটো বিচাৰিছে জনাব নেকি? [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 18:36, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :ময়ো তাকে ভাবিছোঁ। ভাষা আৰু বৰ্ণমালা দুটা বেলেগ পৃষ্ঠা থাকিব পাৰে। তাতে পৃষ্ঠাটো অন্য এজনে সৃষ্টি কৰা। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 18:54, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :khyoma khujisu jodi kiba bhul hoise, kintu mur mote Mising Bornomala t thoka bixoi bur Mising Bhaxa pristha khonor bhitorotei likhayei bhal hobo, beleg ekhon pristhar proyujon nai. Ei Pristhakhon Amar Mising Wikipedia committee r Topon Lal dayei shristi korisil aru Hemchandra sir u bohut "contributions" korisil. Moi olop agotei hudhi loisilu @[[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] sir r pora, eikhon Mising Bhaxa logot merge kori dile bhal hobo buli. :Pristhakhon hongjug korar aru niyom asil jodi moi nejanisilu, jodi ase procedural way t kori jam. :(Moi Assamese wiki t bohut komei hompadona koru aru Axomiya lipi khon keyboard t bywohar koribo pora byostha kora nai, heibabe roman lipi tei likhisu) [[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Abhinab Pegu|বাৰ্তা]]) 19:10, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :যদি পৃষ্ঠাটোৰ প্ৰয়োজন আছে তেন্তে বিলোপ কৰিব নালাগে। মিচিং বৰ্ণমালাত সংশোধিত ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যেনে NG, NY আদি বৰ্ণ আছে। এই পৃষ্ঠাখন ৰখাটো ভাল হ'ব। অভিজিৎ পেগুৰ কথাটো ধৰিব পৰা নাছিলোঁ। মই ভাবিছিলোঁ যে মিচিং ৱিকিপিডিয়া ইনকিউবেটৰত থকা Mising bíglung প্রৱন্ধৰ লগত এই মিচিং বৰ্ণমালা প্ৰৱন্ধটো আন্তঃৱিকি সংযোগ কৰিব বুলি। যিয়েই হওক এই পৃষ্ঠাটো ৰখাটো ভাল হ'ব। [[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Hemchandra Mili, Dergaon|বাৰ্তা]]) 19:26, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ::ক্ষমা কৰিব। নামটো ভুলকৈ লিখা হ'ল। অভিনৱ পেগু। অভিনৱ, পৃষ্ঠাখন বিলোপ কৰিব নালাগে। 'মিচিং বৰ্ণমালা' বুলি সুকীয়া পৃষ্ঠাই থাকক। [[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Hemchandra Mili, Dergaon|বাৰ্তা]]) 19:32, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) == বিলোপন প্ৰত্যাহ্বান == পৃষ্ঠাটো বিলোপ কৰিব নালাগে। যিহেতু মিচিং ভাষা আৰু মিচিং বৰ্ণমালা বুলি দুখন সুকীয়া পৃষ্ঠাই থাকিব পাৰে। মিচিং ভাষাৰ বাবে ৰোমান লিপি গ্ৰহণ কৰা হৈছে। যদিও মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি সংশোধিত কৰিহে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যেনে NG, NY আদি বৰ্ণ মিচিং বৰ্ণমালাত আছে। সেইয়ে পৃষ্ঠাটো বিলোপ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। == মিচিং আখৰ-জোঁটনি == Mising orthographyৰ বাবে অসমীয়াত '''মিচিং আখৰ-জোঁটনি''' নামটো শুদ্ধ হব বুলি ভাবো। যিহেতু বৰ্ণমালা মানে Alphabet হয়। পৃষ্ঠাত মিচিং বানান পদ্ধতিলৈ স্থানান্তৰ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱ জনালোঁ। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 06:06, 22 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ob4wic1idzi8sfnvi1kqqkyigyqdyim 613624 613623 2026-06-22T06:58:06Z KhiLanTzi 23530 613624 wikitext text/x-wiki == বিলোপ == @[[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] আপুনি পৃষ্ঠাটো কিয় বিলোপ হোৱাটো বিচাৰিছে জনাব নেকি? [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 18:36, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :ময়ো তাকে ভাবিছোঁ। ভাষা আৰু বৰ্ণমালা দুটা বেলেগ পৃষ্ঠা থাকিব পাৰে। তাতে পৃষ্ঠাটো অন্য এজনে সৃষ্টি কৰা। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 18:54, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :khyoma khujisu jodi kiba bhul hoise, kintu mur mote Mising Bornomala t thoka bixoi bur Mising Bhaxa pristha khonor bhitorotei likhayei bhal hobo, beleg ekhon pristhar proyujon nai. Ei Pristhakhon Amar Mising Wikipedia committee r Topon Lal dayei shristi korisil aru Hemchandra sir u bohut "contributions" korisil. Moi olop agotei hudhi loisilu @[[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] sir r pora, eikhon Mising Bhaxa logot merge kori dile bhal hobo buli. :Pristhakhon hongjug korar aru niyom asil jodi moi nejanisilu, jodi ase procedural way t kori jam. :(Moi Assamese wiki t bohut komei hompadona koru aru Axomiya lipi khon keyboard t bywohar koribo pora byostha kora nai, heibabe roman lipi tei likhisu) [[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Abhinab Pegu|বাৰ্তা]]) 19:10, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :যদি পৃষ্ঠাটোৰ প্ৰয়োজন আছে তেন্তে বিলোপ কৰিব নালাগে। মিচিং বৰ্ণমালাত সংশোধিত ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যেনে NG, NY আদি বৰ্ণ আছে। এই পৃষ্ঠাখন ৰখাটো ভাল হ'ব। অভিজিৎ পেগুৰ কথাটো ধৰিব পৰা নাছিলোঁ। মই ভাবিছিলোঁ যে মিচিং ৱিকিপিডিয়া ইনকিউবেটৰত থকা Mising bíglung প্রৱন্ধৰ লগত এই মিচিং বৰ্ণমালা প্ৰৱন্ধটো আন্তঃৱিকি সংযোগ কৰিব বুলি। যিয়েই হওক এই পৃষ্ঠাটো ৰখাটো ভাল হ'ব। [[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Hemchandra Mili, Dergaon|বাৰ্তা]]) 19:26, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ::ক্ষমা কৰিব। নামটো ভুলকৈ লিখা হ'ল। অভিনৱ পেগু। অভিনৱ, পৃষ্ঠাখন বিলোপ কৰিব নালাগে। 'মিচিং বৰ্ণমালা' বুলি সুকীয়া পৃষ্ঠাই থাকক। [[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Hemchandra Mili, Dergaon|বাৰ্তা]]) 19:32, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) == বিলোপন প্ৰত্যাহ্বান == পৃষ্ঠাটো বিলোপ কৰিব নালাগে। যিহেতু মিচিং ভাষা আৰু মিচিং বৰ্ণমালা বুলি দুখন সুকীয়া পৃষ্ঠাই থাকিব পাৰে। মিচিং ভাষাৰ বাবে ৰোমান লিপি গ্ৰহণ কৰা হৈছে। যদিও মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি সংশোধিত কৰিহে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যেনে NG, NY আদি বৰ্ণ মিচিং বৰ্ণমালাত আছে। সেইয়ে পৃষ্ঠাটো বিলোপ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। == মিচিং আখৰ-জোঁটনি == Mising orthographyৰ বাবে অসমীয়াত '''মিচিং আখৰ-জোঁটনি''' নামটো শুদ্ধ হব বুলি ভাবো। যিহেতু বৰ্ণমালা মানে Alphabet হয়। পৃষ্ঠাত মিচিং আখৰ-জোঁটনিলৈ স্থানান্তৰ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱ জনালোঁ। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 06:06, 22 June 2026 (ইউ.টি.চি.) nvvpqb7bymrhhi069timqgpnblbenkd 613626 613624 2026-06-22T06:59:35Z KhiLanTzi 23530 613626 wikitext text/x-wiki == বিলোপ == @[[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] আপুনি পৃষ্ঠাটো কিয় বিলোপ হোৱাটো বিচাৰিছে জনাব নেকি? [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 18:36, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :ময়ো তাকে ভাবিছোঁ। ভাষা আৰু বৰ্ণমালা দুটা বেলেগ পৃষ্ঠা থাকিব পাৰে। তাতে পৃষ্ঠাটো অন্য এজনে সৃষ্টি কৰা। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 18:54, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :khyoma khujisu jodi kiba bhul hoise, kintu mur mote Mising Bornomala t thoka bixoi bur Mising Bhaxa pristha khonor bhitorotei likhayei bhal hobo, beleg ekhon pristhar proyujon nai. Ei Pristhakhon Amar Mising Wikipedia committee r Topon Lal dayei shristi korisil aru Hemchandra sir u bohut "contributions" korisil. Moi olop agotei hudhi loisilu @[[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] sir r pora, eikhon Mising Bhaxa logot merge kori dile bhal hobo buli. :Pristhakhon hongjug korar aru niyom asil jodi moi nejanisilu, jodi ase procedural way t kori jam. :(Moi Assamese wiki t bohut komei hompadona koru aru Axomiya lipi khon keyboard t bywohar koribo pora byostha kora nai, heibabe roman lipi tei likhisu) [[সদস্য:Abhinab Pegu|Abhinab Pegu]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Abhinab Pegu|বাৰ্তা]]) 19:10, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) :যদি পৃষ্ঠাটোৰ প্ৰয়োজন আছে তেন্তে বিলোপ কৰিব নালাগে। মিচিং বৰ্ণমালাত সংশোধিত ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যেনে NG, NY আদি বৰ্ণ আছে। এই পৃষ্ঠাখন ৰখাটো ভাল হ'ব। অভিজিৎ পেগুৰ কথাটো ধৰিব পৰা নাছিলোঁ। মই ভাবিছিলোঁ যে মিচিং ৱিকিপিডিয়া ইনকিউবেটৰত থকা Mising bíglung প্রৱন্ধৰ লগত এই মিচিং বৰ্ণমালা প্ৰৱন্ধটো আন্তঃৱিকি সংযোগ কৰিব বুলি। যিয়েই হওক এই পৃষ্ঠাটো ৰখাটো ভাল হ'ব। [[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Hemchandra Mili, Dergaon|বাৰ্তা]]) 19:26, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ::ক্ষমা কৰিব। নামটো ভুলকৈ লিখা হ'ল। অভিনৱ পেগু। অভিনৱ, পৃষ্ঠাখন বিলোপ কৰিব নালাগে। 'মিচিং বৰ্ণমালা' বুলি সুকীয়া পৃষ্ঠাই থাকক। [[সদস্য:Hemchandra Mili, Dergaon|Hemchandra Mili, Dergaon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Hemchandra Mili, Dergaon|বাৰ্তা]]) 19:32, 21 June 2026 (ইউ.টি.চি.) == বিলোপন প্ৰত্যাহ্বান == পৃষ্ঠাটো বিলোপ কৰিব নালাগে। যিহেতু মিচিং ভাষা আৰু মিচিং বৰ্ণমালা বুলি দুখন সুকীয়া পৃষ্ঠাই থাকিব পাৰে। মিচিং ভাষাৰ বাবে ৰোমান লিপি গ্ৰহণ কৰা হৈছে। যদিও মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি সংশোধিত কৰিহে ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যেনে NG, NY আদি বৰ্ণ মিচিং বৰ্ণমালাত আছে। সেইয়ে পৃষ্ঠাটো বিলোপ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। == মিচিং আখৰ-জোঁটনি == Mising orthographyৰ বাবে অসমীয়াত '''মিচিং আখৰ-জোঁটনি''' নামটো শুদ্ধ হব বুলি ভাবো। যিহেতু বৰ্ণমালা মানে Alphabet হয়। পৃষ্ঠাটো মিচিং আখৰ-জোঁটনিলৈ স্থানান্তৰ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱ জনালোঁ। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 06:06, 22 June 2026 (ইউ.টি.চি.) 6gejfa0kfh6xoqx6mlj4l5rv3qoe5mp 0 137515 613524 2026-06-21T19:07:04Z ManjurKhan 18997 পৃষ্ঠা [[চাপাগুৰি সমষ্টি]]ৰ পৰা [[চাপাগুৰি বিধানসভা সমষ্টি]]লৈ ManjurKhanয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 613524 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[চাপাগুৰি বিধানসভা সমষ্টি]] s2xln2v05cxinh2qx7zm0irmsrv0en8 0 137516 613527 2026-06-21T19:13:53Z JyotiPN 22102 পৃষ্ঠা [[প্ৰজেক্ট নানহী কলী]]ৰ পৰা [[প্ৰজেক্ট নন্‌হী কলী]]লৈ JyotiPNয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: হিন্দী বানান অনুসৰণ 613527 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[প্ৰজেক্ট নন্‌হী কলী]] gjwkf3k9hydpsgr1qmpngdx9wc0f0tb 1 137517 613529 2026-06-21T19:13:53Z JyotiPN 22102 পৃষ্ঠা [[বাৰ্তা:প্ৰজেক্ট নানহী কলী]]ৰ পৰা [[বাৰ্তা:প্ৰজেক্ট নন্‌হী কলী]]লৈ JyotiPNয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: হিন্দী বানান অনুসৰণ 613529 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[বাৰ্তা:প্ৰজেক্ট নন্‌হী কলী]] 41b1jj2s791ahxogklhmmgqduslncb6 14 137518 613542 2026-06-21T19:51:14Z Babel AutoCreate 16430 স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে [[Project:বাবেল|বাবেল]] শ্ৰেণীৰ পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হৈছে। 613542 wikitext text/x-wiki এই শ্ৰেণীত অন্তৰ্ভূক্ত সকলোবোৰ ব্যৱহাৰকাৰীৰে Mising ভাষাৰ জ্ঞান থকা সূচায় । nocm5r5hq9irj6j2rqu2cragp02k462 828 137519 613562 2026-06-22T04:17:04Z Dipankar Das 36094 + 613562 Scribunto text/plain return { name = 'Canada', x='201.7818903*(((tan(pi*(90-$1)/360))*(((1+0.08181919084*sin(pi*$1/180))/(1-0.08181919084*sin(pi*$1/180)))^0.04090959542))^0.9007900864)*sin(0.01572175288*($2+95))+43.98563734', y='238.6252927*(((tan(pi*(90-$1)/360))*(((1+0.08181919084*sin(pi*$1/180))/(1-0.08181919084*sin(pi*$1/180)))^0.04090959542))^0.9007900864)*cos(0.01572175288*($2+95))-15.81495465', image = 'Canada location map 2.svg', image1 = 'Canada relief map 2.svg' } 7l2yga95cd9ih1u6hk8mc6250l6jg54 828 137520 613563 2026-06-22T04:17:59Z Dipankar Das 36094 + 613563 wikitext text/x-wiki <!-- Categories go at the bottom of this page. --> {{High-use}} {{Module:Location map/data/doc|image=[[File:Canada_political_map_-_en.svg|thumb|400px|Map of Canada]]|projection=a [[Lambert conformal conic projection]] |examples= === Location map, using default map (image) === {{Location map | Canada | width = 250 | lat_deg = 45.42 | lon_deg = -75.7 | label = Ottawa }} <pre style="width:30em"> {{Location map | Canada | width = 250 | lat_deg = 45.42 | lon_deg = -75.7 | label = Ottawa }} </pre> {{clear}} === Location map many, using relief map (image1) === {{Location map many | Canada | relief = yes | width = 250 | caption = Two locations in Canada | lat1_deg = 45.42 | lon1_deg = -75.7 | label1 = Ottawa | lat2_deg = 49.25 | lon2_deg = -123.1 | label2 = Vancouver }} <pre style="width:30em"> {{Location map many | Canada | relief = yes | width = 250 | caption = Two locations in Canada | lat1_deg = 45.42 | lon1_deg = -75.7 | label1 = Ottawa | lat2_deg = 49.25 | lon2_deg = -123.1 | label2 = Vancouver }} </pre> {{clear}} === Location map+, using AlternativeMap === {{Location map+ | Canada | AlternativeMap = Canada_blank_map.svg | width = 250 | caption = Two locations in Canada | places = {{Location map~ | Canada | lat_deg = 45.42 | lon_deg = -75.7 | label = Ottawa }} {{Location map~ | Canada | lat_deg = 49.25 | lon_deg = -123.1 | label = Vancouver }} }} <pre style="width:35em"> {{Location map+ | Canada | AlternativeMap = Canada_blank_map.svg | width = 250 | caption = Two locations in Canada | places = {{Location map~ | Canada | lat_deg = 45.42 | lon_deg = -75.7 | label = Ottawa }} {{Location map~ | Canada | lat_deg = 49.25 | lon_deg = -123.1 | label = Vancouver }} }} </pre> |see also= }} <includeonly> <!-- Categories go here: --> [[Category:Canada location map modules| ]] </includeonly> qnok6n36k506zqygvon7z3n0kta63en 828 137521 613564 2026-06-22T04:20:49Z Dipankar Das 36094 + 613564 Scribunto text/plain return { name = 'Alberta', x = '50 + 796 * 0.5 * ln( ( 1 + cos($1*(pi/180))*sin(($2+115)*(pi/180)) ) / ( 1 - cos($1*(pi/180))*sin(($2+115)*(pi/180)) ) )', y = '516.2 - 489*(atan(tan($1*(pi/180))/cos(($2+115)*(pi/180)))+0)', image = 'Alberta County Point Locator.svg', image1 = 'Canada Alberta relief location map - transverse mercator proj.svg' } nfd5ba0murd0ve13dxmlwln92orbe1d 828 137522 613565 2026-06-22T04:21:25Z Dipankar Das 36094 + 613565 wikitext text/x-wiki <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AT THE BOTTOM OF THIS PAGE. --> {{High-use}} {{Module:Location map/data/doc |examples= |see also= * [[Module:Location map/data/Alberta municipal districts]] * [[Module:Location map/data/Canada]] }} <includeonly> <!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --> [[Category:Alberta location map modules|*Alberta]] </includeonly> i9ky4o7ue7qt6wyxed4rxnloqqerxf5 828 137523 613566 2026-06-22T04:22:43Z Dipankar Das 36094 + 613566 Scribunto text/plain return require [[Module:Location map/data/Canada Alberta]] 4dofk1bcdrbqd4dm610hgcqp4io1r0w 828 137524 613569 2026-06-22T04:27:17Z Dipankar Das 36094 + 613569 Scribunto text/plain return { name = 'North America', x = '(69.398)*( cos( $1*0.01745329252 )*sin( ($2-(-100.0))*0.01745329252 ) ) * ( ((1 + sin( $1*0.01745329252 )*sin( 47.5*0.01745329252 ) + cos( $1*0.01745329252 )*cos( 47.5*0.01745329252 )*cos( ($2-(-100.0))*0.01745329252 ) ) *0.5)^ -0.5) - (-50.0)', y = '(100 + (-50.0) ) - (68.9773)*( cos( 47.5*0.01745329252 )*sin( $1*0.01745329252 ) - sin( 47.5*0.01745329252 )*cos( $1*0.01745329252 )*cos( ($2-(-100.0))*0.01745329252 ) ) * ( ((1 + sin( $1*0.01745329252 )*sin( 47.5*0.01745329252 ) + cos( $1*0.01745329252 )*cos( 47.5*0.01745329252 )*cos( ($2-(-100.0))*0.01745329252 ) ) *0.5)^ -0.5)', image = 'North_America_laea_location map.svg', image1 = 'North America laea relief location map with borders.jpg' } 9d07olw2adgqe39g2ac3qldk60sopqs 828 137525 613570 2026-06-22T04:27:52Z Dipankar Das 36094 + 613570 wikitext text/x-wiki <!-- Place categories where indicated at the bottom of this page; interwikis at Wikidata --> {{Module:Location map/data/doc | see also = * [[Module:Location map/data/Pacific Ocean]] }}<includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> [[Category:North America location map modules|*]] }}</includeonly> hc4axg8im20k2rd2ag5kekwcj93x19z 828 137526 613572 2026-06-22T04:29:54Z Dipankar Das 36094 + 613572 Scribunto text/plain return { lang = "en, fr", ["AB"] = {name="Alberta"}, ["BC"] = {name="British Columbia",isonames={en="British Columbia",fr="Colombie-Britannique"}}, ["MB"] = {name="Manitoba"}, ["NB"] = {name="New Brunswick",isonames={en="New Brunswick",fr="Nouveau-Brunswick"}}, ["NL"] = {name="Newfoundland and Labrador",isonames={en="Newfoundland and Labrador",fr="Terre-Neuve-et-Labrador"}}, ["NS"] = {name="Nova Scotia",isonames={en="Nova Scotia",fr="Nouvelle-Écosse"}}, ["ON"] = {name="Ontario"}, ["PE"] = {name="Prince Edward Island",isonames={en="Prince Edward Island",fr="Île-du-Prince-Édouard"}}, ["QC"] = {name="Quebec",isonames={en="Quebec",fr="Québec"}}, ["SK"] = {name="Saskatchewan"}, ["NT"] = {name="Northwest Territories",isonames={en="Northwest Territories",fr="Territoires du Nord-Ouest"}}, ["NU"] = {name="Nunavut"}, ["YT"] = {name="Yukon"} } sdchn2satq1qrk4c6667pcxa97d3o35 828 137527 613574 2026-06-22T04:30:14Z Dipankar Das 36094 + 613574 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{SUBPAGENAME}} |data|doc= The [[Special:PrefixIndex/Module:ISO 3166/data/|subpages]] of this module contain the [[ISO 3166]] codes used by [[Module:ISO 3166]]. This module itself is for maintenance/internal use and should not be used in articles. ==Subpages== {{div col|colwidth=15em}} {{#invoke:ISO 3166/data|list}} {{div col end}} ==Problem reports== {{#invoke:ISO 3166/data|testall}} {{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|doc||}} |National= This module contains all [[ISO 3166-1]] codes, for use by [[Module:ISO 3166]]. |#default= This module contains all [[ISO 3166-2:{{SUBPAGENAME}}|ISO 3166-2 codes for {{#invoke:ISO 3166|name|{{SUBPAGENAME}}}}]]. It is used by [[Module:ISO 3166]]. [[Category:ISO 3166 data modules|{{SUBPAGENAME}}]] }} <noinclude>[[Category:Module documentation pages]]</noinclude> 8y7zinix9wl2qrrt1bowwczn0not2t1 10 137528 613583 2026-06-22T04:51:11Z Dipankar Das 36094 + 613583 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Template wrapper|wrap|_template = Infobox settlement | _alias-map = | _exclude = Label_map, capital, largest_city, largest_metro, official_lang, ViceroyType, Viceroy, Premier, Legislature, HouseSeats, SenateSeats, Former, AdmittanceDate, AdmittanceOrder, population_ref, pop_est_ref, GDP_footnotes, GDP_rank, GDP_total, GDP_per_capita, HDI, HDI_rank, PostalAbbreviation, PostalCodePrefix, flower, tree, bird, GDP_year, HDI_year, GDP_per_capita_rank | _reuse = image_map, population_demonym, population_total, population_est, iso_code | template_name = Infobox province or territory of Canada | flag_size = 125px | shield_size = x85px | shield_link = Coat of arms of {{{name|}}} | image_map = {{#ifeq:{{{Label_map|}}}|yes||{{{image_map|}}}}} | map_caption = Map of Canada with {{{name|}}} highlighted | image_map1 = {{#ifeq:{{{Label_map|}}}|yes|{{Canada provinces map|Map={{{image_map}}}|align=center|border=none|width=300px}} }} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[Canada]] | seat_type = {{#ifeq:{{{largest_city}}}|{{{capital}}}|Capital<br/>{{nobold|(and largest city)}}|Capital}} | seat = {{{capital|}}} | seat1_type = {{#if:{{{largest_city|}}} |{{#ifeq:{{{largest_city}}}|{{{capital}}}|Largest metro|Largest city}} |Largest metro }} | seat1 = {{#if:{{{largest_city|}}} |{{#ifeq:{{{largest_city}}}|{{{capital}}}|{{{largest_metro|}}}|{{{largest_city}}} {{#if:{{{largest_metro|}}}|{{infobox|child=yes | rowclass1 = mergedrow | label1 = Largest metro | data1 = {{{largest_metro|}}} }} }} }}}} | population_demonym = {{{population_demonym|}}} {{#if:{{{official_lang|}}}| {{Infobox|child=yes | rowclass1 = mergedrow | label1 = Official languages | data1 = {{{official_lang|}}} }}}} | leader_title = {{nowrap|{{{ViceroyType}}}}} | leader_name = {{{Viceroy|}}} | leader_title1 = {{if empty|[[Premier of {{{name|}}}|Premier]]}} | leader_name1 = {{#if:{{{Premier|}}}|{{{Premier}}}}} {{#if:{{{Legislature|}}}{{{HouseSeats|}}}{{{SenateSeats|}}} |{{infobox|child=yes | label1 = Legislature | data1 = {{#if:{{{Legislature|}}}|[[{{{Legislature}}}]]}} | rowclass1 = | label2 = Federal representation | data2 = {{#if:{{{HouseSeats|}}}{{{SenateSeats|}}}|{{nowrap|[[Parliament of Canada]]}}}} | rowclass2 = mergedtoprow | label3 = [[House of Commons of Canada|House seats]] | data3 = {{#if:{{{HouseSeats|}}}|{{#ifeq:{{{HouseSeats|}}}|1|[[{{{name}}} (electoral district)|{{{HouseSeats}}} of 343]]|{{{HouseSeats}}} of 343}} ({{#expr:{{{HouseSeats}}}*100/343 round 1}}%)}} | rowclass3 = mergedrow | label4 = [[Senate of Canada|Senate seats]] | data4 = {{#if:{{{SenateSeats|}}}|[[List of {{{name|}}} senators|{{{SenateSeats}}} of 105]] ({{#expr:{{{SenateSeats}}}*100/105 round 1}}%)}} | rowclass4 = mergedrow }}}} | established_title1 = Before confederation | established_date1 = {{autolink|{{{Former|}}}}} | established_title2 = [[Canadian Confederation|Confederation]] | established_date2 = {{#if:{{{AdmittanceDate|}}}|{{{AdmittanceDate}}} ({{{AdmittanceOrder}}})}} | area_water_percent = {{#if:{{both|{{{area_water_km2|}}}|{{{area_total_km2|}}}}}|{{#expr:{{{area_water_km2}}}*100/{{{area_total_km2}}} round 1}} }} | area_note = {{#if:{{{area_total_km2|}}}|{{#expr:{{{area_total_km2}}}*100/9984670 round 1}}% of Canada}} | population_total = {{#if:{{{population_total|{{#property:P1082}}}}}|{{{population_total|{{#invoke:string|replace|{{#invoke:string|replace|{{#invoke:Wikidata|getValue|P1082|FETCH_WIKIDATA}}|([%d]), .*|%1|plain=false}}|±0|}}}}}{{{population_ref|}}} }} | population_est = {{#if:{{{population_est|}}}|{{{population_est}}}{{{pop_est_ref|}}}}} | population_density_km2 = {{#if:{{both|{{{population_total|{{#property:P1082}}}}}|{{{area_land_km2|}}}}}|{{#expr:{{formatnum:{{{population_total|{{#invoke:string|replace|{{#invoke:string|replace|{{#invoke:Wikidata|getValue|P1082|FETCH_WIKIDATA}}|([%d]), .*|%1|plain=false}}|±0|}}}}}/{{{area_land_km2|}}}|R}} round 2}} }} | demographics_type1 = {{#if:{{{GDP_rank|}}}{{{GDP_total|}}}{{{GDP_per_capita|}}}|[[Gross domestic product|GDP]]}} | demographics1_footnotes = {{{GDP_footnotes|}}} | demographics1_title1 = Rank | demographics1_info1 = {{{GDP_rank|}}} | demographics1_title2 = Total ({{{GDP_year}}}) | demographics1_info2 = {{{GDP_total|}}} | demographics1_title3 = Per capita | demographics1_info3 = {{#if:{{{GDP_per_capita|}}}|{{{GDP_per_capita}}} ({{{GDP_per_capita_rank}}})}} | demographics_type2 = {{#if:{{{HDI|}}}{{{HDI_rank|}}}|[[Human Development Index|HDI]]}} | demographics2_title1 = HDI ({{{HDI_year}}}) | demographics2_info1 = {{#if:{{{HDI|}}}|{{{HDI}}} ({{{HDI_rank}}})}} | postal_code_type = [[Canadian postal abbreviations for provinces and territories|Canadian postal abbr.]] | postal_code = {{{PostalAbbreviation|}}} | postal2_code_type = Postal code prefix | postal2_code = {{{PostalCodePrefix|}}} | iso_code = {{#if:{{{iso_code|}}}|[[ISO 3166-2:CA|{{{iso_code}}}]]}} | timezone_link = Time in Canada | blank_name_sec1 = Flower | blank_info_sec1 = {{{flower|}}} | blank1_name_sec1 = Tree | blank1_info_sec1 = {{{tree|}}} | blank2_name_sec1 = Bird | blank2_info_sec1 = {{{bird|}}} | footnotes = Rankings include all [[Provinces and territories of Canada|provinces and territories]] }}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 8em4w46rndm4r68j8qpkj7378snyhbq 10 137529 613584 2026-06-22T04:51:36Z Dipankar Das 36094 + 613584 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Categories go at the bottom of this page and interwikis go in Wikidata. --> {{uses infobox settlement|wrapped=1}} {{Uses Wikidata|P1082}} == Usage == <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;">{{Infobox province or territory of Canada | name = | settlement_type = | image_flag = | flag_alt = | image_shield = | shield_alt = | motto = | Label_map = | image_map = | map_alt = | coordinates = | capital = | largest_city = | largest_metro = | official_lang = | government_footnotes = | ViceroyType = | Viceroy = | Premier = | PremierParty = | Legislature = | HouseSeats = | SenateSeats = | AdmittanceDate = | AdmittanceOrder = | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | population_footnotes = | population_rank = | population_as_of = | population_total = <!-- 2021 StatCan federal census population only per [[WP:CANPOP]]. Do not update until 2026 census population released in February 2027. --> | population_ref = | population_est = <!-- Latest StatCan quarterly estimate only. --> | pop_est_as_of = | pop_est_ref = | DensityYear = | population_demonym = | GDP_footnotes = | GDP_rank = | GDP_year = | GDP_total = | GDP_per_capita = | GDP_per_capita_rank = | HDI_year = | HDI = | HDI_rank = | timezone_link = | timezone1 = | timezone1_location = | timezone1 = | utc_offset1 = | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | timezone2_location = | timezone2 = | utc_offset2 = | timezone2_DST = | utc_offset2_DST = | timezone3_location = | timezone3 = | utc_offset3 = | timezone3_DST = | utc_offset3_DST = | timezone4_location = | timezone4 = | utc_offset4 = | timezone4_DST = | utc_offset4_DST = | PostalAbbreviation = | PostalCodePrefix = | iso_code = | website = | flower = | tree = | bird = }}</syntaxhighlight> == Microformat == {{UF-hcard-geo}} == Tracking categories == # {{clc|Pages using infobox province or territory of Canada with unknown parameters}} # {{clc|Pages using infobox province or territory of Canada with conflicting parameters}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories go here, and interwikis go in Wikidata --> [[Category:Canada subdivision infobox templates|Province or territory]] }}</includeonly> rgcmsdcith88sb5e5unejos3a7h64ul 10 137530 613586 2026-06-22T04:53:15Z Dipankar Das 36094 + 613586 wikitext text/x-wiki {{#ifeq:{{{align|}}}|center|<div class="center">}}<div class="{{#switch:{{{align|}}} | left = {{#ifeq:{{{border|}}}|none|floatleft|thumb floatleft}} | center = {{#ifeq:{{{border|}}}|none|floatnone|thumb tnone}} | none = {{#ifeq:{{{border|}}}|none|floatnone|thumb tnone}} | right | #default = {{#ifeq:{{{border|}}}|none|floatright|thumb floatright}} }}"> <div class="{{#ifeq:{{{border|}}}|none||thumbinner}}" style="width:{{#expr:{{#invoke:string|replace|{{if empty|{{{width|}}}|280px}}|px|}}|+2}}px"><div style="position: relative; width:{{if empty|{{{width|}}}|280px}};"> <div style="position: absolute; font-size: 88%; left: 7.9%; top: 59.4%; padding: 0;">'''{{#if:{{{BC|}}}|[[{{{BC}}}|BC]]|{{#ifexist:{{{prefix|}}} British Columbia|[[{{{prefix|}}} British Columbia|BC]]|BC}}}}'''</div> <div style="position: absolute; font-size: 88%; left: 18.4%; top: 62.2%; padding: 0;">'''{{#if:{{{AB|}}}|[[{{{AB}}}|AB]]|{{#ifexist:{{{prefix|}}} Alberta|[[{{{prefix|}}} Alberta|AB]]|AB}}}}'''</div> <div style="position: absolute; font-size: 88%; left: 27.8%; top: 67%; padding: 0;">'''{{#if:{{{SK|}}}|[[{{{SK}}}|SK]]|{{#ifexist:{{{prefix|}}} Saskatchewan|[[{{{prefix|}}} Saskatchewan|SK]]|SK}}}}'''</div> <div style="position: absolute; font-size: 88%; left: 37.6%; top: 68%; padding: 0;">'''{{#if:{{{MB|}}}|[[{{{MB}}}|MB]]|{{#ifexist:{{{prefix|}}} Manitoba|[[{{{prefix|}}} Manitoba|MB]]|MB}}}}'''</div> <div style="position: absolute; font-size: 88%; left: 50%; top: 71.9%; padding: 0;">'''{{#if:{{{ON|}}}|[[{{{ON}}}|ON]]|{{#ifexist:{{{prefix|}}} Ontario|[[{{{prefix|}}} Ontario|ON]]|ON}}}}'''</div> <div style="position: absolute; font-size: 88%; left: 68.6%; top: 68%; padding: 0;">'''{{#if:{{{QC|}}}|[[{{{QC}}}|QC]]|{{#ifexist:{{{prefix|}}} Quebec|[[{{{prefix|}}} Quebec|QC]]|QC}}}}'''</div> <div style="position: absolute; font-size: 88%; left: 79.6%; top: 76%; padding: 0;">'''{{#if:{{{NB|}}}|[[{{{NB}}}|NB]]|{{#ifexist:{{{prefix|}}} New Brunswick|[[{{{prefix|}}} New Brunswick|NB]]|NB}}}}'''</div> <div style="position: absolute; font-size: 88%; left: 83.9%; top: 70.8%; padding: 0;">'''{{#if:{{{PE|}}}|[[{{{PE}}}|PE]]|{{#ifexist:{{{prefix|}}} Prince Edward Island|[[{{{prefix|}}} Prince Edward Island|PE]]|PE}}}}'''</div> <div style="position: absolute; font-size: 88%; left: 86.8%; top: 77%; padding: 0;">'''{{#if:{{{NS|}}}|[[{{{NS}}}|NS]]|{{#ifexist:{{{prefix|}}} Nova Scotia|[[{{{prefix|}}} Nova Scotia|NS]]|NS}}}}'''</div> <div style="position: absolute; font-size: 88%; left: 90.4%; top: 62.7%; padding: 0;">'''{{#if:{{{NL|}}}|[[{{{NL}}}|NL]]|{{#ifexist:{{{prefix|}}} Newfoundland and Labrador|[[{{{prefix|}}} Newfoundland and Labrador|NL]]|NL}}}}'''</div> <div style="position: absolute; font-size: 88%; left: 8%; top: 32.5%; padding: 0;">'''{{#if:{{{YT|{{{YU|}}}}}}|[[{{{YT|{{{YU}}}}}}|YT]]|{{#ifexist:{{{prefix|}}} Yukon|[[{{{prefix|}}} Yukon|YT]]|YT}}}}'''</div> <div style="position: absolute; font-size: 88%; left: 21.4%; top: 40.2%; padding: 0;">'''{{#if:{{{NT|}}}|[[{{{NT}}}|NT]]|{{#ifexist:{{{prefix|}}} {{#if:{{{the|}}}|the}} Northwest Territories|[[{{{prefix|}}} {{#if:{{{the|}}}|the}} Northwest Territories|NT]]|NT}}}}'''</div> <div style="position: absolute; font-size: 88%; left: 39.3%; top: 42.9%; padding: 0;">'''{{#if:{{{NU|}}}|[[{{{NU}}}|NU]]|{{#ifexist:{{{prefix|}}} Nunavut|[[{{{prefix|}}} Nunavut|NU]]|NU}}}}'''</div> [[File:{{if empty|{{{map|{{{Map|}}}}}}|Canada location map 2 - lite.svg}}|{{if empty|{{{width|}}}|280px}}|Canadian Provinces and Territories{{#if:{{{map|{{{Map|}}}}}}||{{!}}link=}}]]</div>{{#if:{{{caption|}}}|<div class="thumbcaption">{{{caption}}}</div>}}</div> </div>{{#ifeq:{{{align|}}}|center|</div>}}<noinclude> <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND DOCUMENTATION TO THE /doc SUBPAGE --> {{documentation}} </noinclude> kqmchg0pdwnjpj29nj5ituosfrkkvcc 10 137531 613587 2026-06-22T04:53:37Z Dipankar Das 36094 + 613587 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --> ==Usage== Add {{tl|Canada provinces map}} in articles pertaining [[provinces and territories of Canada]]. Simple syntax: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Canada provinces map |align = right |map= |prefix = |width = }} </syntaxhighlight> A Canada provinces map with linked labels will be rendered. Complete syntax: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Canada provinces map |align = right |map= |prefix = |BC = British Columbia | |SK = Saskatchewan |MB = Manitoba | | |NB = New Brunswick |PE = Prince Edward Island |NS = Nova Scotia |NL = Newfoundland and Labrador | | | |width = 220px |border = <!-- none --> |caption = }} </syntaxhighlight> ==Parameters== The <code>prefix</code> and <code>XY</code> parameters are used to adjust the wikilinks for the provinces and territories. {| class="wikitable" ! Parameter !! Default !! Usage |- |<code>align</code> || <code>right</code> || Possible values are <code>left</code>, <code>right</code>, <code>center</code>, and <code>none</code> |- |<code>map</code> || <code>Canada-provinces layout.png</code> || Any image can be used, but be careful to make sure the labels are aligned with the provinces and territories |- |<code>prefix</code> || ''blank'' || text to use to prefix each link (for example, <code>Geography of</code>) |- |- |<code>BC</code> || <code>British Columbia</code> || name of an article (overrides the <code>prefix</code> parameter) |- |- |<code>SK</code> || <code>Saskatchewan</code> || name of an article (overrides the <code>prefix</code> parameter) |- |<code>MB</code> || <code>Manitoba</code> || name of an article (overrides the <code>prefix</code> parameter) |- |- |- |<code>NB</code> || <code>New Brunswick</code> || name of an article (overrides the <code>prefix</code> parameter) |- |<code>PE</code> || <code>Prince Edward Island</code> || name of an article (overrides the <code>prefix</code> parameter) |- |<code>NS</code> || <code>Nova Scotia</code> || name of an article (overrides the <code>prefix</code> parameter) |- |<code>NL</code> || <code>Newfoundland and Labrador</code> || name of an article (overrides the <code>prefix</code> parameter) |- |- |- |<code>width</code> || <code>280px</code> || |- |<code>border</code> || ''blank'' || set to <code>none</code> to remove the border (which is useful when there is no image, and the map is embedded in a table or sidebar) |- |<code>caption</code> || ''blank'' || use to add a caption to the image |} ==See also== *[[Template:Canada topic]] <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- PLEASE ADD CATEGORIES BELOW THIS LINE, THANKS. --> [[Category:Canada map templates|Provinces]] [[Category:Dynamic map templates]] }}</includeonly> l8xfeuye84mj19ipvhtadc4rllyirzd 0 137532 613593 2026-06-22T05:05:28Z KhiLanTzi 23530 [[মিচিং বৰ্ণমালা]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 613593 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[মিচিং বৰ্ণমালা]] krczx9af5k54qoxqcqmrfu5yre5ofeo 0 137534 613611 2026-06-22T06:32:14Z পৱন বৰ্মন 42787 নতুন পৃষ্ঠা: '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}}) 613611 wikitext text/x-wiki '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}}) nklm0ls73io8hxzkjld8nti8b2ptxkj 613613 613611 2026-06-22T06:35:51Z পৱন বৰ্মন 42787 613613 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of fruit and plant}} {{More citations needed|date=September 2014}} {{stack begin}} {{speciesbox |image = Syzygium jambos.JPG |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI). |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group |date=2019 |title=''Syzygium jambos'' |volume=2019 |article-number=e.T49487025A144800316 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49487025A144800316.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |genus = Syzygium |species = jambos |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] (Alston) |synonyms = ''Eugenia jambos''<br /> ''Jambosa jambos'' }} {{nutritional value | name=Rose-apples, raw | image=Syzygium jambos Fruit and seeds IMG 4906.JPG | caption = Fruit and seeds. One fruit is split to show seeds. | kJ=105 | protein=0.6 g | fat=0.3 g | carbs=5.7 g | calcium_mg=29 | iron_mg=0.07 | magnesium_mg=5 | phosphorus_mg=8 | potassium_mg=123 | sodium_mg=0 | zinc_mg=0.06 | manganese_mg=0.029 | vitC_mg=22.3 | thiamin_mg=0.02 | riboflavin_mg=0.03 | niacin_mg=0.8 | vitA_ug=17 | source_usda = 1 | note=[https://fdc.nal.usda.gov/food-details/168412/nutrients Link to USDA Database entry] }} '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}}) csv7wwwiwgh8i53lrv4a7gs6rvxj868 613659 613613 2026-06-22T09:38:38Z পৱন বৰ্মন 42787 613659 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of fruit and plant}} {{More citations needed|date=September 2014}} {{stack begin}} {{speciesbox |name = গোলাপী জামু |image = Syzygium jambos.JPG |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI). |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group |date=2019 |title=''Syzygium jambos'' |volume=2019 |article-number=e.T49487025A144800316 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49487025A144800316.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |genus = Syzygium |species = jambos |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] (Alston) |synonyms = ''Eugenia jambos''<br /> ''গোলাপী জামু '' }} {{nutritional value | name=Rose-apples, raw | image=Syzygium jambos Fruit and seeds IMG 4906.JPG | caption = Fruit and seeds. One fruit is split to show seeds. | kJ=105 | protein=0.6 g | fat=0.3 g | carbs=5.7 g | calcium_mg=29 | iron_mg=0.07 | magnesium_mg=5 | phosphorus_mg=8 | potassium_mg=123 | sodium_mg=0 | zinc_mg=0.06 | manganese_mg=0.029 | vitC_mg=22.3 | thiamin_mg=0.02 | riboflavin_mg=0.03 | niacin_mg=0.8 | vitA_ug=17 | source_usda = 1 | note=[https://fdc.nal.usda.gov/food-details/168412/nutrients Link to USDA Database entry] }} '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}}) 3avlcn2b8onjf3o3b9flel9qa4k3i7l 613660 613659 2026-06-22T09:39:29Z পৱন বৰ্মন 42787 613660 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of fruit and plant}} {{More citations needed|date=September 2014}} {{stack begin}} {{speciesbox |name = গোলাপী জামু |image = Syzygium jambos.JPG |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI). |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group |date=2019 |title=''Syzygium jambos'' |volume=2019 |article-number=e.T49487025A144800316 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49487025A144800316.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |genus = Syzygium |species = jambos |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] (Alston) |synonyms = ''Eugenia jambos''<br /> ''গোলাপী জামু '' }} {{nutritional value | name=Rose-apples, raw | image=Syzygium jambos Fruit and seeds IMG 4906.JPG | caption = Fruit and seeds. One fruit is split to show seeds. | kJ=105 | protein=0.6 g | fat=0.3 g | carbs=5.7 g | calcium_mg=29 | iron_mg=0.07 | magnesium_mg=5 | phosphorus_mg=8 | potassium_mg=123 | sodium_mg=0 | zinc_mg=0.06 | manganese_mg=0.029 | vitC_mg=22.3 | thiamin_mg=0.02 | riboflavin_mg=0.03 | niacin_mg=0.8 | vitA_ug=17 | source_usda = 1 | note=[https://fdc.nal.usda.gov/food-details/168412/nutrients Link to USDA Database entry] }} '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}}) ==উৎস== p37hvlxssdxdztx583a6ztmmr1ykobl 613661 613660 2026-06-22T09:40:13Z পৱন বৰ্মন 42787 613661 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of fruit and plant}} {{More citations needed|date=September 2014}} {{stack begin}} {{speciesbox |name = গোলাপী জামু |image = Syzygium jambos.JPG |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI). |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group |date=2019 |title=''Syzygium jambos'' |volume=2019 |article-number=e.T49487025A144800316 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49487025A144800316.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |genus = Syzygium |species = jambos |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] (Alston) |synonyms = ''Eugenia jambos''<br /> ''গোলাপী জামু '' }} {{nutritional value | name=Rose-apples, raw | image=Syzygium jambos Fruit and seeds IMG 4906.JPG | caption = Fruit and seeds. One fruit is split to show seeds. | kJ=105 | protein=0.6 g | fat=0.3 g | carbs=5.7 g | calcium_mg=29 | iron_mg=0.07 | magnesium_mg=5 | phosphorus_mg=8 | potassium_mg=123 | sodium_mg=0 | zinc_mg=0.06 | manganese_mg=0.029 | vitC_mg=22.3 | thiamin_mg=0.02 | riboflavin_mg=0.03 | niacin_mg=0.8 | vitA_ug=17 | source_usda = 1 | note=[https://fdc.nal.usda.gov/food-details/168412/nutrients Link to USDA Database entry] }} '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}}) ==উৎস== j0ujg41tj8pmgpewsaf7oyn2etb6w1s 613662 613661 2026-06-22T09:45:40Z পৱন বৰ্মন 42787 613662 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of fruit and plant}} {{More citations needed|date=September 2014}} {{stack begin}} {{speciesbox |name = গোলাপী জামু |image = Syzygium jambos.JPG |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI). |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group |date=2019 |title=''Syzygium jambos'' |volume=2019 |article-number=e.T49487025A144800316 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49487025A144800316.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |genus = Syzygium |species = jambos |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] (Alston) |synonyms = ''Eugenia jambos''<br /> ''গোলাপী জামু '' }} {{nutritional value | name=Rose-apples, raw | image=Syzygium jambos Fruit and seeds IMG 4906.JPG | caption = Fruit and seeds. One fruit is split to show seeds. | kJ=105 | protein=0.6 g | fat=0.3 g | carbs=5.7 g | calcium_mg=29 | iron_mg=0.07 | magnesium_mg=5 | phosphorus_mg=8 | potassium_mg=123 | sodium_mg=0 | zinc_mg=0.06 | manganese_mg=0.029 | vitC_mg=22.3 | thiamin_mg=0.02 | riboflavin_mg=0.03 | niacin_mg=0.8 | vitA_ug=17 | source_usda = 1 | note=[https://fdc.nal.usda.gov/food-details/168412/nutrients Link to USDA Database entry] }} '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}}) {{Reflist}} obro6y71qlan6whuhsgnijtzw30tkcc 613663 613662 2026-06-22T09:49:25Z পৱন বৰ্মন 42787 613663 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of fruit and plant}} {{More citations needed|date=September 2014}} {{stack begin}} {{speciesbox |name = গোলাপী জামু |image = Syzygium jambos.JPG |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI). |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group |date=2019 |title=''Syzygium jambos'' |volume=2019 |article-number=e.T49487025A144800316 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49487025A144800316.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |genus = Syzygium |species = jambos |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] (Alston) |synonyms = ''Eugenia jambos''<br /> ''গোলাপী জামু '' }} {{nutritional value | name=Rose-apples, raw | image=Syzygium jambos Fruit and seeds IMG 4906.JPG | caption = Fruit and seeds. One fruit is split to show seeds. | kJ=105 | protein=0.6 g | fat=0.3 g | carbs=5.7 g | calcium_mg=29 | iron_mg=0.07 | magnesium_mg=5 | phosphorus_mg=8 | potassium_mg=123 | sodium_mg=0 | zinc_mg=0.06 | manganese_mg=0.029 | vitC_mg=22.3 | thiamin_mg=0.02 | riboflavin_mg=0.03 | niacin_mg=0.8 | vitA_ug=17 | source_usda = 1 | note=[https://fdc.nal.usda.gov/food-details/168412/nutrients Link to USDA Database entry] }} '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}})দক্ষিণ-পূব এছিয়াত উৎপত্তি হোৱা লগতে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ঠাইত বহুলভাৱে পোৱা এবিধ উদ্ভিদ , ইয়াক অলংকাৰিক আৰু ফলমূলৰ গছ হিচাপে জনা যায় । {{Reflist}} 6hngkd4j3lqxgnb0mitwq1owo5fx7u8 613664 613663 2026-06-22T09:50:18Z পৱন বৰ্মন 42787 613664 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of fruit and plant}} {{More citations needed|date=September 2014}} {{stack begin}} {{speciesbox |name = গোলাপী জামু |image = Syzygium jambos.JPG |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI). |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group |date=2019 |title=''Syzygium jambos'' |volume=2019 |article-number=e.T49487025A144800316 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49487025A144800316.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |genus = Syzygium |species = jambos |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] (Alston) |synonyms = ''Eugenia jambos''<br /> ''গোলাপী জামু '' }} {{nutritional value | name=Rose-apples, raw | image=Syzygium jambos Fruit and seeds IMG 4906.JPG | caption = Fruit and seeds. One fruit is split to show seeds. | kJ=105 | protein=0.6 g | fat=0.3 g | carbs=5.7 g | calcium_mg=29 | iron_mg=0.07 | magnesium_mg=5 | phosphorus_mg=8 | potassium_mg=123 | sodium_mg=0 | zinc_mg=0.06 | manganese_mg=0.029 | vitC_mg=22.3 | thiamin_mg=0.02 | riboflavin_mg=0.03 | niacin_mg=0.8 | vitA_ug=17 | source_usda = 1 | note=[https://fdc.nal.usda.gov/food-details/168412/nutrients Link to USDA Database entry] }} '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}})দক্ষিণ-পূব এছিয়াত উৎপত্তি হোৱা লগতে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ঠাইত বহুলভাৱে পোৱা এবিধ উদ্ভিদ , ইয়াক অলংকাৰিক আৰু ফলমূলৰ গছ হিচাপে জনা যায় ।<ref name="Fruit&Nuts">Janick, Jules. Paull, Robert E. The Encyclopedia of Fruit & Nuts. Publisher: CABI 2008. {{ISBN|978-0-85199-638-7}}</ref> {{Reflist}} nhvo5pj1ga0d043erudzuxpofdcfcdu 613665 613664 2026-06-22T09:55:31Z পৱন বৰ্মন 42787 613665 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of fruit and plant}} {{More citations needed|date=September 2014}} {{stack begin}} {{speciesbox |name = গোলাপী জামু |image = Syzygium jambos.JPG |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI). |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group |date=2019 |title=''Syzygium jambos'' |volume=2019 |article-number=e.T49487025A144800316 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49487025A144800316.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |genus = Syzygium |species = jambos |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] (Alston) |synonyms = ''Eugenia jambos''<br /> ''গোলাপী জামু '' }} {{nutritional value | name=Rose-apples, raw | image=Syzygium jambos Fruit and seeds IMG 4906.JPG | caption = Fruit and seeds. One fruit is split to show seeds. | kJ=105 | protein=0.6 g | fat=0.3 g | carbs=5.7 g | calcium_mg=29 | iron_mg=0.07 | magnesium_mg=5 | phosphorus_mg=8 | potassium_mg=123 | sodium_mg=0 | zinc_mg=0.06 | manganese_mg=0.029 | vitC_mg=22.3 | thiamin_mg=0.02 | riboflavin_mg=0.03 | niacin_mg=0.8 | vitA_ug=17 | source_usda = 1 | note=[https://fdc.nal.usda.gov/food-details/168412/nutrients Link to USDA Database entry] }} '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}})দক্ষিণ-পূব এছিয়াত উৎপত্তি হোৱা লগতে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ঠাইত বহুলভাৱে পোৱা এবিধ উদ্ভিদ , ইয়াক অলংকাৰিক আৰু ফলমূলৰ গছ হিচাপে জনা যায় ।<ref name="Fruit&Nuts">Janick, Jules. Paull, Robert E. The Encyclopedia of Fruit & Nuts. Publisher: CABI 2008. {{ISBN|978-0-85199-638-7}}</ref> ==বিৱৰণ== {{Reflist}} 0vx8zh1yas6n725t97ar552rhuimv2j 613666 613665 2026-06-22T09:59:27Z পৱন বৰ্মন 42787 613666 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of fruit and plant}} {{More citations needed|date=September 2014}} {{stack begin}} {{speciesbox |name = গোলাপী জামু |image = Syzygium jambos.JPG |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI). |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group |date=2019 |title=''Syzygium jambos'' |volume=2019 |article-number=e.T49487025A144800316 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49487025A144800316.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |genus = Syzygium |species = jambos |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] (Alston) |synonyms = ''Eugenia jambos''<br /> ''গোলাপী জামু '' }} {{nutritional value | name=Rose-apples, raw | image=Syzygium jambos Fruit and seeds IMG 4906.JPG | caption = Fruit and seeds. One fruit is split to show seeds. | kJ=105 | protein=0.6 g | fat=0.3 g | carbs=5.7 g | calcium_mg=29 | iron_mg=0.07 | magnesium_mg=5 | phosphorus_mg=8 | potassium_mg=123 | sodium_mg=0 | zinc_mg=0.06 | manganese_mg=0.029 | vitC_mg=22.3 | thiamin_mg=0.02 | riboflavin_mg=0.03 | niacin_mg=0.8 | vitA_ug=17 | source_usda = 1 | note=[https://fdc.nal.usda.gov/food-details/168412/nutrients Link to USDA Database entry] }} '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}})দক্ষিণ-পূব এছিয়াত উৎপত্তি হোৱা লগতে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ঠাইত বহুলভাৱে পোৱা এবিধ উদ্ভিদ , ইয়াক অলংকাৰিক আৰু ফলমূলৰ গছ হিচাপে জনা যায় ।<ref name="Fruit&Nuts">Janick, Jules. Paull, Robert E. The Encyclopedia of Fruit & Nuts. Publisher: CABI 2008. {{ISBN|978-0-85199-638-7}}</ref> ==বিৱৰণ== গোলাপী জামু এবিধ চিৰসেউজ জোপোহা গছ বা সৰুৰ পৰা মজলীয়া আকাৰৰ গছ, সাধাৰণতে ৩ মিটাৰৰ পৰা ১৫ মিটাৰ (১০–৪৯ ফুট) উচ্চতা পৰ্যন্ত বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ডাল-পাত বেছিভাগ তলৰ অংশৰ পৰাই ওলায়। পাত আৰু কুঁহিপাত মসৃণ (লোমবিহীন) হয়। গছৰ ছাল গাঢ় বাদামী ৰঙৰ যদিও যথেষ্ট মসৃণ আৰু তাত বিশেষ খাঁজ বা উঁচু-নিচা নাথাকে। পাতবোৰ বৰ্শাৰ আকৃতিৰ (lanceolate), ২–৪ ছেণ্টিমিটাৰ বহল আৰু ১০–২০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল। পাতৰ আগভাগ সূচালো, তলভাগ কিউনিয়েট (পাচলি সদৃশ সংকীৰ্ণ) আৰু পাতৰ ডাঁটি অতি সৰু বা প্ৰায় নাথাকেই। নতুনকৈ গজোঁতে পাতবোৰ উজ্জ্বল ৰঙা হয়, কিন্তু পূৰ্ণবয়স্ক হ’লে গাঢ়, চকচকে সেউজীয়া ৰং ধাৰণ কৰে। ফুলবোৰ ডালৰ আগভাগত সৰু থুপত ফুলে। ফুলৰ ৰং বগা বা সেউজীয়া-বগা হয়। দীঘল আৰু অসংখ্য পুংকেশৰৰ বাবে ফুলবোৰৰ ব্যাস প্ৰায় ৫–৮ ছেণ্টিমিটাৰ (২–৩¼ ইঞ্চি) হয়। নাতিশীতোষ্ণ অঞ্চলত এই গছ সাধাৰণতে গ্ৰীষ্মকালত ফুলে। {{Reflist}} 0yydu6o4u9h002xal3etpan4twq7j2d 613667 613666 2026-06-22T10:00:09Z পৱন বৰ্মন 42787 613667 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of fruit and plant}} {{More citations needed|date=September 2014}} {{stack begin}} {{speciesbox |name = গোলাপী জামু |image = Syzygium jambos.JPG |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI). |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group |date=2019 |title=''Syzygium jambos'' |volume=2019 |article-number=e.T49487025A144800316 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49487025A144800316.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |genus = Syzygium |species = jambos |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] (Alston) |synonyms = ''Eugenia jambos''<br /> ''গোলাপী জামু '' }} {{nutritional value | name=Rose-apples, raw | image=Syzygium jambos Fruit and seeds IMG 4906.JPG | caption = Fruit and seeds. One fruit is split to show seeds. | kJ=105 | protein=0.6 g | fat=0.3 g | carbs=5.7 g | calcium_mg=29 | iron_mg=0.07 | magnesium_mg=5 | phosphorus_mg=8 | potassium_mg=123 | sodium_mg=0 | zinc_mg=0.06 | manganese_mg=0.029 | vitC_mg=22.3 | thiamin_mg=0.02 | riboflavin_mg=0.03 | niacin_mg=0.8 | vitA_ug=17 | source_usda = 1 | note=[https://fdc.nal.usda.gov/food-details/168412/nutrients Link to USDA Database entry] }} '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}})দক্ষিণ-পূব এছিয়াত উৎপত্তি হোৱা লগতে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ঠাইত বহুলভাৱে পোৱা এবিধ উদ্ভিদ , ইয়াক অলংকাৰিক আৰু ফলমূলৰ গছ হিচাপে জনা যায় ।<ref name="Fruit&Nuts">Janick, Jules. Paull, Robert E. The Encyclopedia of Fruit & Nuts. Publisher: CABI 2008. {{ISBN|978-0-85199-638-7}}</ref> ==বিৱৰণ== গোলাপী জামু এবিধ চিৰসেউজ জোপোহা গছ বা সৰুৰ পৰা মজলীয়া আকাৰৰ গছ, সাধাৰণতে ৩ মিটাৰৰ পৰা ১৫ মিটাৰ (১০–৪৯ ফুট) উচ্চতা পৰ্যন্ত বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ডাল-পাত বেছিভাগ তলৰ অংশৰ পৰাই ওলায়। পাত আৰু কুঁহিপাত মসৃণ (লোমবিহীন) হয়। গছৰ ছাল গাঢ় বাদামী ৰঙৰ যদিও যথেষ্ট মসৃণ আৰু তাত বিশেষ খাঁজ বা উঁচু-নিচা নাথাকে। পাতবোৰ বৰ্শাৰ আকৃতিৰ (lanceolate), ২–৪ ছেণ্টিমিটাৰ বহল আৰু ১০–২০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল। পাতৰ আগভাগ সূচালো, তলভাগ কিউনিয়েট (পাচলি সদৃশ সংকীৰ্ণ) আৰু পাতৰ ডাঁটি অতি সৰু বা প্ৰায় নাথাকেই। নতুনকৈ গজোঁতে পাতবোৰ উজ্জ্বল ৰঙা হয়, কিন্তু পূৰ্ণবয়স্ক হ’লে গাঢ়, চকচকে সেউজীয়া ৰং ধাৰণ কৰে। ফুলবোৰ ডালৰ আগভাগত সৰু থুপত ফুলে। ফুলৰ ৰং বগা বা সেউজীয়া-বগা হয়। দীঘল আৰু অসংখ্য পুংকেশৰৰ বাবে ফুলবোৰৰ ব্যাস প্ৰায় ৫–৮ ছেণ্টিমিটাৰ (২–৩¼ ইঞ্চি) হয়। নাতিশীতোষ্ণ অঞ্চলত এই গছ সাধাৰণতে গ্ৰীষ্মকালত ফুলে। {{Reflist}} jf455cwyh0h8i7y9x4xpxtwo4otrwto 613668 613667 2026-06-22T10:00:49Z পৱন বৰ্মন 42787 613668 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of fruit and plant}} {{More citations needed|date=September 2014}} {{stack begin}} {{speciesbox |name = গোলাপী জামু |image = Syzygium jambos.JPG |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI). |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group |date=2019 |title=''Syzygium jambos'' |volume=2019 |article-number=e.T49487025A144800316 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49487025A144800316.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |genus = Syzygium |species = jambos |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] (Alston) |synonyms = ''Eugenia jambos''<br /> ''গোলাপী জামু '' }} {{nutritional value | name=Rose-apples, raw | image=Syzygium jambos Fruit and seeds IMG 4906.JPG | caption = Fruit and seeds. One fruit is split to show seeds. | kJ=105 | protein=0.6 g | fat=0.3 g | carbs=5.7 g | calcium_mg=29 | iron_mg=0.07 | magnesium_mg=5 | phosphorus_mg=8 | potassium_mg=123 | sodium_mg=0 | zinc_mg=0.06 | manganese_mg=0.029 | vitC_mg=22.3 | thiamin_mg=0.02 | riboflavin_mg=0.03 | niacin_mg=0.8 | vitA_ug=17 | source_usda = 1 | note=[https://fdc.nal.usda.gov/food-details/168412/nutrients Link to USDA Database entry] }} '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}})দক্ষিণ-পূব এছিয়াত উৎপত্তি হোৱা লগতে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ঠাইত বহুলভাৱে পোৱা এবিধ উদ্ভিদ , ইয়াক অলংকাৰিক আৰু ফলমূলৰ গছ হিচাপে জনা যায় ।<ref name="Fruit&Nuts">Janick, Jules. Paull, Robert E. The Encyclopedia of Fruit & Nuts. Publisher: CABI 2008. {{ISBN|978-0-85199-638-7}}</ref> ===বিৱৰণ=== গোলাপী জামু এবিধ চিৰসেউজ জোপোহা গছ বা সৰুৰ পৰা মজলীয়া আকাৰৰ গছ, সাধাৰণতে ৩ মিটাৰৰ পৰা ১৫ মিটাৰ (১০–৪৯ ফুট) উচ্চতা পৰ্যন্ত বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ডাল-পাত বেছিভাগ তলৰ অংশৰ পৰাই ওলায়। পাত আৰু কুঁহিপাত মসৃণ (লোমবিহীন) হয়। গছৰ ছাল গাঢ় বাদামী ৰঙৰ যদিও যথেষ্ট মসৃণ আৰু তাত বিশেষ খাঁজ বা উঁচু-নিচা নাথাকে। পাতবোৰ বৰ্শাৰ আকৃতিৰ (lanceolate), ২–৪ ছেণ্টিমিটাৰ বহল আৰু ১০–২০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল। পাতৰ আগভাগ সূচালো, তলভাগ কিউনিয়েট (পাচলি সদৃশ সংকীৰ্ণ) আৰু পাতৰ ডাঁটি অতি সৰু বা প্ৰায় নাথাকেই। নতুনকৈ গজোঁতে পাতবোৰ উজ্জ্বল ৰঙা হয়, কিন্তু পূৰ্ণবয়স্ক হ’লে গাঢ়, চকচকে সেউজীয়া ৰং ধাৰণ কৰে। ফুলবোৰ ডালৰ আগভাগত সৰু থুপত ফুলে। ফুলৰ ৰং বগা বা সেউজীয়া-বগা হয়। দীঘল আৰু অসংখ্য পুংকেশৰৰ বাবে ফুলবোৰৰ ব্যাস প্ৰায় ৫–৮ ছেণ্টিমিটাৰ (২–৩¼ ইঞ্চি) হয়। নাতিশীতোষ্ণ অঞ্চলত এই গছ সাধাৰণতে গ্ৰীষ্মকালত ফুলে। {{Reflist}} i1axz6wzqpu34prmet25tz9ftqukgk9 613669 613668 2026-06-22T10:02:06Z পৱন বৰ্মন 42787 613669 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of fruit and plant}} {{More citations needed|date=September 2014}} {{stack begin}} {{speciesbox |name = গোলাপী জামু |image = Syzygium jambos.JPG |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI). |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group |date=2019 |title=''Syzygium jambos'' |volume=2019 |article-number=e.T49487025A144800316 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49487025A144800316.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |genus = Syzygium |species = jambos |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] (Alston) |synonyms = ''Eugenia jambos''<br /> ''গোলাপী জামু '' }} {{nutritional value | name=Rose-apples, raw | image=Syzygium jambos Fruit and seeds IMG 4906.JPG | caption = Fruit and seeds. One fruit is split to show seeds. | kJ=105 | protein=0.6 g | fat=0.3 g | carbs=5.7 g | calcium_mg=29 | iron_mg=0.07 | magnesium_mg=5 | phosphorus_mg=8 | potassium_mg=123 | sodium_mg=0 | zinc_mg=0.06 | manganese_mg=0.029 | vitC_mg=22.3 | thiamin_mg=0.02 | riboflavin_mg=0.03 | niacin_mg=0.8 | vitA_ug=17 | source_usda = 1 | note=[https://fdc.nal.usda.gov/food-details/168412/nutrients Link to USDA Database entry] }} '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}})দক্ষিণ-পূব এছিয়াত উৎপত্তি হোৱা লগতে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ঠাইত বহুলভাৱে পোৱা এবিধ উদ্ভিদ , ইয়াক অলংকাৰিক আৰু ফলমূলৰ গছ হিচাপে জনা যায় ।<ref name="Fruit&Nuts">Janick, Jules. Paull, Robert E. The Encyclopedia of Fruit & Nuts. Publisher: CABI 2008. {{ISBN|978-0-85199-638-7}}</ref> == বিৱৰণ == গোলাপী জামু এবিধ চিৰসেউজ জোপোহা গছ বা সৰুৰ পৰা মজলীয়া আকাৰৰ গছ, সাধাৰণতে ৩ মিটাৰৰ পৰা ১৫ মিটাৰ (১০–৪৯ ফুট) উচ্চতা পৰ্যন্ত বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ডাল-পাত বেছিভাগ তলৰ অংশৰ পৰাই ওলায়। পাত আৰু কুঁহিপাত মসৃণ (লোমবিহীন) হয়। গছৰ ছাল গাঢ় বাদামী ৰঙৰ যদিও যথেষ্ট মসৃণ আৰু তাত বিশেষ খাঁজ বা উঁচু-নিচা নাথাকে। পাতবোৰ বৰ্শাৰ আকৃতিৰ (lanceolate), ২–৪ ছেণ্টিমিটাৰ বহল আৰু ১০–২০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল। পাতৰ আগভাগ সূচালো, তলভাগ কিউনিয়েট (পাচলি সদৃশ সংকীৰ্ণ) আৰু পাতৰ ডাঁটি অতি সৰু বা প্ৰায় নাথাকেই। নতুনকৈ গজোঁতে পাতবোৰ উজ্জ্বল ৰঙা হয়, কিন্তু পূৰ্ণবয়স্ক হ’লে গাঢ়, চকচকে সেউজীয়া ৰং ধাৰণ কৰে। ফুলবোৰ ডালৰ আগভাগত সৰু থুপত ফুলে। ফুলৰ ৰং বগা বা সেউজীয়া-বগা হয়। দীঘল আৰু অসংখ্য পুংকেশৰৰ বাবে ফুলবোৰৰ ব্যাস প্ৰায় ৫–৮ ছেণ্টিমিটাৰ (২–৩¼ ইঞ্চি) হয়। নাতিশীতোষ্ণ অঞ্চলত এই গছ সাধাৰণতে গ্ৰীষ্মকালত ফুলে। {{Reflist}} fimt17d7dgzaqyurr99ihqmw6w2i7o0 613670 613669 2026-06-22T10:03:47Z পৱন বৰ্মন 42787 613670 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of fruit and plant}} {{More citations needed|date=September 2014}} {{stack begin}} {{speciesbox |name = গোলাপী জামু |image = Syzygium jambos.JPG |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI). |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group |date=2019 |title=''Syzygium jambos'' |volume=2019 |article-number=e.T49487025A144800316 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49487025A144800316.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |genus = Syzygium |species = jambos |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] (Alston) |synonyms = ''Eugenia jambos''<br /> ''গোলাপী জামু '' }} {{nutritional value | name=Rose-apples, raw | image=Syzygium jambos Fruit and seeds IMG 4906.JPG | caption = Fruit and seeds. One fruit is split to show seeds. | kJ=105 | protein=0.6 g | fat=0.3 g | carbs=5.7 g | calcium_mg=29 | iron_mg=0.07 | magnesium_mg=5 | phosphorus_mg=8 | potassium_mg=123 | sodium_mg=0 | zinc_mg=0.06 | manganese_mg=0.029 | vitC_mg=22.3 | thiamin_mg=0.02 | riboflavin_mg=0.03 | niacin_mg=0.8 | vitA_ug=17 | source_usda = 1 | note=[https://fdc.nal.usda.gov/food-details/168412/nutrients Link to USDA Database entry] }} '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}})দক্ষিণ-পূব এছিয়াত উৎপত্তি হোৱা লগতে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ঠাইত বহুলভাৱে পোৱা এবিধ উদ্ভিদ , ইয়াক অলংকাৰিক আৰু ফলমূলৰ গছ হিচাপে জনা যায় ।<ref name="Fruit&Nuts">Janick, Jules. Paull, Robert E. The Encyclopedia of Fruit & Nuts. Publisher: CABI 2008. {{ISBN|978-0-85199-638-7}}</ref> == বিৱৰণ == গোলাপী জামু এবিধ সৰুৰ পৰা মজলীয়া আকাৰৰ চিৰসেউজ জোপোহা গছ, সাধাৰণতে ৩ মিটাৰৰ পৰা ১৫ মিটাৰ (১০–৪৯ ফুট) উচ্চতা পৰ্যন্ত বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ডাল-পাত বেছিভাগ তলৰ অংশৰ পৰাই ওলায়। পাত আৰু কুঁহিপাত মসৃণ (লোমবিহীন) হয়। গছৰ ছাল গাঢ় বাদামী ৰঙৰ যদিও যথেষ্ট মসৃণ আৰু তাত বিশেষ খাঁজ বা উঁচু-নিচা নাথাকে। পাতবোৰ বৰ্শাৰ আকৃতিৰ (lanceolate), ২–৪ ছেণ্টিমিটাৰ বহল আৰু ১০–২০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল। পাতৰ আগভাগ সূচালো, তলভাগ কিউনিয়েট (পাচলি সদৃশ সংকীৰ্ণ) আৰু পাতৰ ডাঁটি অতি সৰু বা প্ৰায় নাথাকেই। নতুনকৈ গজোঁতে পাতবোৰ উজ্জ্বল ৰঙা হয়, কিন্তু পূৰ্ণবয়স্ক হ’লে গাঢ়, চকচকে সেউজীয়া ৰং ধাৰণ কৰে। ফুলবোৰ ডালৰ আগভাগত সৰু থুপত ফুলে। ফুলৰ ৰং বগা বা সেউজীয়া-বগা হয়। দীঘল আৰু অসংখ্য পুংকেশৰৰ বাবে ফুলবোৰৰ ব্যাস প্ৰায় ৫–৮ ছেণ্টিমিটাৰ (২–৩¼ ইঞ্চি) হয়। নাতিশীতোষ্ণ অঞ্চলত এই গছ সাধাৰণতে গ্ৰীষ্মকালত ফুলে। {{Reflist}} kb3shz1otwl00qbhmsqiju0luegbwhi 613671 613670 2026-06-22T10:06:35Z পৱন বৰ্মন 42787 613671 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of fruit and plant}} {{More citations needed|date=September 2014}} {{stack begin}} {{speciesbox |name = গোলাপী জামু |image = Syzygium jambos.JPG |status = LC |status_system = IUCN3.1 |status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Botanic Gardens Conservation International (BGCI). |author2=IUCN SSC Global Tree Specialist Group |date=2019 |title=''Syzygium jambos'' |volume=2019 |article-number=e.T49487025A144800316 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49487025A144800316.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |genus = Syzygium |species = jambos |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] (Alston) |synonyms = ''Eugenia jambos''<br /> ''গোলাপী জামু '' }} {{nutritional value | name=Rose-apples, raw | image=Syzygium jambos Fruit and seeds IMG 4906.JPG | caption = Fruit and seeds. One fruit is split to show seeds. | kJ=105 | protein=0.6 g | fat=0.3 g | carbs=5.7 g | calcium_mg=29 | iron_mg=0.07 | magnesium_mg=5 | phosphorus_mg=8 | potassium_mg=123 | sodium_mg=0 | zinc_mg=0.06 | manganese_mg=0.029 | vitC_mg=22.3 | thiamin_mg=0.02 | riboflavin_mg=0.03 | niacin_mg=0.8 | vitA_ug=17 | source_usda = 1 | note=[https://fdc.nal.usda.gov/food-details/168412/nutrients Link to USDA Database entry] }} '''গোলাপী জামু'''({{lang-en|Rose-apple}})দক্ষিণ-পূব এছিয়াত উৎপত্তি হোৱা লগতে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ঠাইত বহুলভাৱে পোৱা এবিধ উদ্ভিদ , ইয়াক অলংকাৰিক আৰু ফলমূলৰ গছ হিচাপে জনা যায় ।<ref name="Fruit&Nuts">Janick, Jules. Paull, Robert E. The Encyclopedia of Fruit & Nuts. Publisher: CABI 2008. {{ISBN|978-0-85199-638-7}}</ref> == বিৱৰণ == গোলাপী জামু এবিধ সৰুৰ পৰা মজলীয়া আকাৰৰ চিৰসেউজ জোপোহা গছ, সাধাৰণতে ৩ মিটাৰৰ পৰা ১৫ মিটাৰ (১০–৪৯ ফুট) উচ্চতা পৰ্যন্ত বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ডাল-পাত বেছিভাগ তলৰ অংশৰ পৰাই ওলায়। পাত আৰু কুঁহিপাত মসৃণ (লোমবিহীন) হয়। গছৰ ছাল গাঢ় বাদামী ৰঙৰ যদিও যথেষ্ট মসৃণ আৰু তাত বিশেষ খাঁজ বা উঁচু-নিচা নাথাকে। পাতবোৰৰ আকৃতি ২–৪ ছেণ্টিমিটাৰ বহল আৰু ১০–২০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল। পাতৰ আগভাগ সূচালো, তলভাগ কিউনিয়েট (পাচলি সদৃশ সংকীৰ্ণ) আৰু পাতৰ ডাঁটি অতি সৰু বা প্ৰায় নাথাকেই। নতুনকৈ ওলোৱা পাতবোৰ উজ্জ্বল ৰঙা হয়, কিন্তু পূৰ্ণবয়স্ক হ’লে গাঢ়, চকচকীয়া সেউজীয়া ৰং ধাৰণ কৰে। ফুলবোৰ ডালৰ আগভাগত সৰু থুপত ফুলে। ফুলৰ ৰং বগা বা সেউজীয়া-বগা হয়। দীঘল আৰু অসংখ্য পুংকেশৰৰ বাবে ফুলবোৰৰ ব্যাস প্ৰায় ৫–৮ ছেণ্টিমিটাৰ (২–৩¼ ইঞ্চি) হয়। নাতিশীতোষ্ণ অঞ্চলত এই গছ সাধাৰণতে গ্ৰীষ্মকালত ফুলে। {{Reflist}} evqif5jte9q4nw93qtbrrqab0et2idl 10 137535 613616 2026-06-22T06:46:58Z Dipankar Das 36094 + 613616 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Syzygium |parent=Syzygieae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 2q227zehtbult7zjfu98nco6dr35idu 10 137536 613617 2026-06-22T06:47:19Z Dipankar Das 36094 + 613617 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=Syzygieae |parent=Myrtoideae |refs= }} a3lgtbwvhg7ok2y6up47k06hgkfjtt7 10 137537 613618 2026-06-22T06:47:50Z Dipankar Das 36094 + 613618 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{High-use}} </noinclude>{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subfamilia |link=Myrtoideae |parent=Myrtaceae |extinct= |refs=[http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?2423 USDA GRIN Taxonomy: Myrtoideae] }} mflaofqo1w2cag712q9bfp13fdb8e94 10 137538 613619 2026-06-22T06:48:16Z Dipankar Das 36094 + 613619 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{High-use}} </noinclude>{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=familia |link=Myrtaceae |parent=Myrtales |refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}} }} t6copz3c3mjtsxl7g5lq9vr02d6n1ka 10 137539 613620 2026-06-22T06:48:51Z Dipankar Das 36094 + 613620 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{High-use}} </noinclude>{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |parent=Malvids |rank=ordo |link=Myrtales |refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}} }} anh4yt5s3vwqpn4n3ao94skmvmap8su 0 137540 613637 2026-06-22T07:29:51Z Ishanjyotibora 14131 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox musical artist | background = solo_singer | honorific_prefix = | name = Parastoo Ahmadi | honorific_suffix = | image = ParastooAhmadi (cropped).jpg | landscape = <!-- Write yes if the image is wide. Otherwise, leave blank. --> | image_size = <!-- You can also use Persian numbers. --> | caption = Ahmadi in 2024 | native_name = پرستو احمدی | native_name_lang = fas | birth_n... 613637 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | background = solo_singer | honorific_prefix = | name = Parastoo Ahmadi | honorific_suffix = | image = ParastooAhmadi (cropped).jpg | landscape = <!-- Write yes if the image is wide. Otherwise, leave blank. --> | image_size = <!-- You can also use Persian numbers. --> | caption = Ahmadi in 2024 | native_name = پرستو احمدی | native_name_lang = fas | birth_name = <!-- You can also use "|original_name =" --> | alias = | birth_date = {{Birth date and age|1997|03|21|df=yes}} | birth_place = [[Nowshahr]], Iran | origin = <!-- The place where the artist or group is based. --> | death_date = <!-- {{Death date and age|year of death|month of death|day of death|year of birth|month of birth|day of birth}} Add |df=yes if needed. --> | death_place = | genre = * [[Folk music]] * [[Iranian traditional music]] | occupation = <!-- The artist's profession. You can also use "|profession =" --> | instrument = Piano | years_active = | label = }} '''Parastoo Ahmadi''' (born 21 March 1997) is an artist and singer from [[Iran]].<ref name=":0">{{cite web|title=Parastoo Ahmadi and the "Hypothetical Concert" at Caravanserai; The Judiciary Announces Legal Action|url=https://www.bbc.com/persian/articles/clyjqm7r95po|website=BBC News Persian|date=2024-12-12|access-date=2024-12-12|language=fa}}</ref> Her performance of the ''Caravanserai Concert'' at [[Dayr-e Gachin|Dayr-e Gachin Caravanserai]] with [[Hijab in Iran|optional hijab]], broadcast [[live streaming|live]] on her [[YouTube]] channel and garnered widespread attention.<ref>{{cite web |title=Parastoo Ahmadi's Concert Gains Attention; "Judicial Case Opened" |url=https://parsi.euronews.com/culture/2024/12/12/parastoo-ahmadi-live-in-concert-in-iran |website=Euronews |access-date=12 December 2024 |language=fa |date=12 December 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=Wide Reactions to Parastoo Ahmadi's Concert; "A Judicial Case Opened" |url=https://www.dw.com/fa-ir/بازتاب-گسترده-کنسرت-پرستو-احمدی-گشودهشدن-پرونده-قضایی/a-71031749 |website=Deutsche Welle |access-date=2024-12-12 |language=fa}}</ref> aahuiacxdc7p351p8bwtbuewazgjsyu 613638 613637 2026-06-22T07:32:11Z Ishanjyotibora 14131 613638 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | background = solo_singer | honorific_prefix = | name = পাৰাষ্টু আহমদী<br/>Parastoo Ahmadi | honorific_suffix = | image = ParastooAhmadi (cropped).jpg | landscape = <!-- Write yes if the image is wide. Otherwise, leave blank. --> | image_size = <!-- You can also use Persian numbers. --> | caption = ২০২৪ চনত আহমদী | native_name = پرستو احمدی | native_name_lang = fas | birth_name = <!-- You can also use "|original_name =" --> | alias = | birth_date = {{Birth date and age|1997|03|21|df=yes}} | birth_place = নাওশ্বাহেৰ, ইৰাণ | origin = <!-- The place where the artist or group is based. --> | death_date = <!-- {{Death date and age|year of death|month of death|day of death|year of birth|month of birth|day of birth}} Add |df=yes if needed. --> | death_place = | genre = * লোক সংগীত * ইৰাণীয়ান পৰম্পৰাগত সংগীত | occupation = <!-- The artist's profession. You can also use "|profession =" --> | instrument = পিয়ানো | years_active = | label = }} '''Parastoo Ahmadi''' (born 21 March 1997) is an artist and singer from [[Iran]].<ref name=":0">{{cite web|title=Parastoo Ahmadi and the "Hypothetical Concert" at Caravanserai; The Judiciary Announces Legal Action|url=https://www.bbc.com/persian/articles/clyjqm7r95po|website=BBC News Persian|date=2024-12-12|access-date=2024-12-12|language=fa}}</ref> Her performance of the ''Caravanserai Concert'' at [[Dayr-e Gachin|Dayr-e Gachin Caravanserai]] with [[Hijab in Iran|optional hijab]], broadcast [[live streaming|live]] on her [[YouTube]] channel and garnered widespread attention.<ref>{{cite web |title=Parastoo Ahmadi's Concert Gains Attention; "Judicial Case Opened" |url=https://parsi.euronews.com/culture/2024/12/12/parastoo-ahmadi-live-in-concert-in-iran |website=Euronews |access-date=12 December 2024 |language=fa |date=12 December 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=Wide Reactions to Parastoo Ahmadi's Concert; "A Judicial Case Opened" |url=https://www.dw.com/fa-ir/بازتاب-گسترده-کنسرت-پرستو-احمدی-گشودهشدن-پرونده-قضایی/a-71031749 |website=Deutsche Welle |access-date=2024-12-12 |language=fa}}</ref> joz6oqn47yr2tk1csd3gkbjpbrbhjv6 613639 613638 2026-06-22T07:33:08Z Ishanjyotibora 14131 613639 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | background = solo_singer | honorific_prefix = | name = পাৰাষ্টু আহমদী<br/>Parastoo Ahmadi | honorific_suffix = | image = ParastooAhmadi (cropped).jpg | landscape = <!-- Write yes if the image is wide. Otherwise, leave blank. --> | image_size = <!-- You can also use Persian numbers. --> | caption = ২০২৪ চনত আহমদী | native_name = پرستو احمدی | native_name_lang = fas | birth_name = <!-- You can also use "|original_name =" --> | alias = | birth_date = {{Birth date and age|1997|03|21|df=yes}} | birth_place = নাওশ্বাহেৰ, ইৰাণ | origin = <!-- The place where the artist or group is based. --> | death_date = <!-- {{Death date and age|year of death|month of death|day of death|year of birth|month of birth|day of birth}} Add |df=yes if needed. --> | death_place = | genre = * লোক সংগীত * ইৰাণীয়ান পৰম্পৰাগত সংগীত | occupation = <!-- The artist's profession. You can also use "|profession =" --> | instrument = পিয়ানো | years_active = | label = }} '''Parastoo Ahmadi''' (born 21 March 1997) is an artist and singer from [[Iran]].<ref name=":0">{{cite web|title=Parastoo Ahmadi and the "Hypothetical Concert" at Caravanserai; The Judiciary Announces Legal Action|url=https://www.bbc.com/persian/articles/clyjqm7r95po|website=BBC News Persian|date=2024-12-12|access-date=2024-12-12|language=fa}}</ref> Her performance of the ''Caravanserai Concert'' at [[Dayr-e Gachin|Dayr-e Gachin Caravanserai]] with [[Hijab in Iran|optional hijab]], broadcast [[live streaming|live]] on her [[YouTube]] channel and garnered widespread attention.<ref>{{cite web |title=Parastoo Ahmadi's Concert Gains Attention; "Judicial Case Opened" |url=https://parsi.euronews.com/culture/2024/12/12/parastoo-ahmadi-live-in-concert-in-iran |website=Euronews |access-date=12 December 2024 |language=fa |date=12 December 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=Wide Reactions to Parastoo Ahmadi's Concert; "A Judicial Case Opened" |url=https://www.dw.com/fa-ir/بازتاب-گسترده-کنسرت-پرستو-احمدی-گشودهشدن-پرونده-قضایی/a-71031749 |website=Deutsche Welle |access-date=2024-12-12 |language=fa}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == c637vrqjmo9nbzwq8ed9nvtxss4uddm 613642 613639 2026-06-22T07:40:35Z Ishanjyotibora 14131 613642 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | background = solo_singer | honorific_prefix = | name = পাৰাষ্টু আহমদী <br/> Parastoo Ahmadi | honorific_suffix = | image = ParastooAhmadi (cropped).jpg | landscape = <!-- Write yes if the image is wide. Otherwise, leave blank. --> | image_size = <!-- You can also use Persian numbers. --> | caption = ২০২৪ চনত আহমদী | native_name = پرستو احمدی | native_name_lang = fas | birth_name = <!-- You can also use "|original_name =" --> | alias = | birth_date = {{Birth date and age|1997|03|21|df=yes}} | birth_place = নাওশ্বাহেৰ, ইৰাণ | origin = <!-- The place where the artist or group is based. --> | death_date = <!-- {{Death date and age|year of death|month of death|day of death|year of birth|month of birth|day of birth}} Add |df=yes if needed. --> | death_place = | genre = * লোক সংগীত * ইৰাণীয়ান পৰম্পৰাগত সংগীত | occupation = <!-- The artist's profession. You can also use "|profession =" --> | instrument = পিয়ানো | years_active = | label = }} '''পাৰাষ্টু আহমদী''' ( {{Lang-en|Parastoo Ahmadi}}; জন্ম: ২১ মাৰ্চ ১৯৯৭) ইৰাণৰ এগৰাকী শিল্পী আৰু গায়িকা।<ref name=":0">{{cite web|title=Parastoo Ahmadi and the "Hypothetical Concert" at Caravanserai; The Judiciary Announces Legal Action|url=https://www.bbc.com/persian/articles/clyjqm7r95po|website=BBC News Persian|date=2024-12-12|access-date=2024-12-12|language=fa}}</ref> ''দয়াৰ-ই গাচিন কাৰাভানচেৰাই''ত অনুষ্ঠিত হোৱা কাৰাভানচেৰাই কনচাৰ্টত তেওঁ ঐচ্ছিক হিজাবৰ সৈতে সংগীতানুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে৷ এই অনুষ্ঠান তেওঁৰ ইউটিউব চেনেলত লাইভ সম্প্ৰচাৰিত হৈছিল আৰু ব্যাপক মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Parastoo Ahmadi's Concert Gains Attention; "Judicial Case Opened" |url=https://parsi.euronews.com/culture/2024/12/12/parastoo-ahmadi-live-in-concert-in-iran |website=Euronews |access-date=12 December 2024 |language=fa |date=12 December 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=Wide Reactions to Parastoo Ahmadi's Concert; "A Judicial Case Opened" |url=https://www.dw.com/fa-ir/بازتاب-گسترده-کنسرت-پرستو-احمدی-گشودهشدن-پرونده-قضایی/a-71031749 |website=Deutsche Welle |access-date=2024-12-12 |language=fa}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == ej0v7n09b573poyd6cufyf5ychml9e2 613643 613642 2026-06-22T07:41:48Z Ishanjyotibora 14131 [[পৰস্তু আহমদী]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 613643 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[পৰস্তু আহমদী]] 4l4qtj1777pksd1oypu7hcieqn2e28h 0 137541 613641 2026-06-22T07:39:34Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 613641 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = গোৱালপাৰা পশ্চিম | constituency_no = ১৩ | type = SLA | map_image = Goalpara West Assembly constituency map 2023.svg | state = [[অসম]] | district = [[গোৱালপাৰা জিলা|গোৱালপাৰা]] | loksabha_cons = [[গুৱাহাটী লোকসভা সমষ্টি|গুৱাহাটী]] | established = ১৯৬৭ | reservation = [[অনুসূচিত জনজাতি]] | electors = | mla = পবিত্ৰ ৰাভা | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} |alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year= [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] }} '''গোৱালপাৰা পশ্চিম বিধানসভা সমষ্টি''' ({{lang-en|Goalpara West Assembly constituency}}) [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ]] [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ খন বিধানসভাৰ সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। এই সমষ্টিটো [[গোৱালপাৰা জিলা]]ত অৱস্থিত আৰু ই [[গুৱাহাটী লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এটা অংশ। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ অনুসৰি, এই বিধানসভা সমষ্টিটো [[অনুসূচিত জনজাতি]] প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত কৰা হৈছে। == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == এই সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হোৱা বিধায়কসকলৰ তালিকা তলত দিয়া হ'ল: {| class="wikitable" |- ! বৰ্ষ !! বিধায়ক !! ৰাজনৈতিক দল |- | ১৯৬৭ || এছ. এ. জোতদাৰ || প্ৰজা চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী |- | ১৯৭২ || এছ. এ. জোতদাৰ || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ১৯৭৮ || নাজমূল হক || স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী |- | ১৯৮৩ || হাছানুদ্দিন আহমেদ || স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী |- | ১৯৮৫ || শ্বেখ সমন আলী || স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী |- | ১৯৯১ || নাজমূল হক || স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী |- | ১৯৯৬ || আবু বকৰ চিদ্দিক জোতদাৰ || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ২০০১ || শ্বেখ শ্বাহ আলম || নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী |- | ২০০৬ || আব্দুৰ ৰছিদ মণ্ডল || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ২০১১ || শ্বেখ শ্বাহ আলম || সৰ্বভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা |- | ২০১৬ || আব্দুৰ ৰছিদ মণ্ডল || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ২০২১ || আব্দুৰ ৰছিদ মণ্ডল || ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ২০২৬ || পবিত্ৰ ৰাভা || ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === {{Election box begin | title=[[অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন, ২০২৬]]: গোৱালপাৰা পশ্চিম}} {{Election box candidate | party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী | candidate = পবিত্ৰ ৰাভা | votes = ৯২,২১৬ | percentage = ৬৩.৩৯ | change = }} {{Election box candidate | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = মাৰ্কলাইন মাৰাক | votes = ৫২,২৯৯ | percentage = ৩৫.৯৫ | change = -১৮.৬৭ }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = ধনদীপ প্ৰসাদ ৰাভা | votes = ৯৬১ | percentage = ০.৬৬ | change = }} {{Election box candidate | party = ন’টা (NOTA) | candidate = ওপৰৰ এটাও নহয় | votes = ৯১৩ | percentage = ০.৬২ | change = -০.২১ }} {{Election box majority | votes = ৩৯,৯১৭ | percentage = ২৭.৪৪ | change = -১.৮৬ }} {{Election box turnout | votes = ১,৪৭,৫৩০ | percentage = | change = }} {{Election box gain with party link | winner = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী | loser = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | swing = +৮.৭৭ }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === {{Election box begin | title=[[অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন, ২০২১]]: গোৱালপাৰা পশ্চিম}} {{Election box candidate | party = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | candidate = আব্দুৰ ৰছিদ মণ্ডল | votes = ৮৫,৭৫২ | percentage = ৫৪.৬২ | change = +৯.৮৩ }} {{Election box candidate | party = অসম গণ পৰিষদ | candidate = শ্বেখ শ্বাহ আলম | votes = ৩৯,৭২৮ | percentage = ২৫.৩ | change = +২৪.৪৬ }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = চান আলী মিঞা | votes = ১৭,৭৮৬ | percentage = ১১.৩ | change = }} {{Election box candidate | party = স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী | candidate = নৱজ্যোতি ৰাভা | votes = ৫,২৭৬ | percentage = ৩.৪ | change = }} {{Election box candidate | party = ন’টা (NOTA) | candidate = ওপৰৰ এটাও নহয় | votes = ১,৩০৮ | percentage = ০.৮৩ | change = +০.৩৬ }} {{Election box majority | votes = ৪৬,০২৪ | percentage = ২৯.৩ | change = +১১.৪৩ }} {{Election box turnout | votes = ১,৫৬,৯৭৯ | percentage = ৯৭.৬ | change = +৫.৯৩ }} {{Election box hold with party link | winner = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ | swing = }} {{Election box end}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == * [https://eci.gov.in/ ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগৰ আধিকাৰিক ৱেবছাইট] [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] [[শ্ৰেণী:গোৱালপাৰা জিলা]] iu45l524xp5swem2b22wg71d3n77sux 0 137542 613649 2026-06-22T08:36:21Z Dipankar Das 36094 [[পৰস্তু আহমদী]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 613649 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[পৰস্তু আহমদী]] 4l4qtj1777pksd1oypu7hcieqn2e28h 0 137543 613672 2026-06-22T10:09:30Z ৰঞ্জন ভূঞা 9637 নতুন পৃষ্ঠা: ঐতিহাসিক বস্তুবাদ (ইংৰাজী: Historical Materialism) হৈছে জৰ্মান দাৰ্শনিক আৰু ইতিহাসবিদ কাৰ্ল মাৰ্ক্সৰ আৰু তেওঁৰ সহযোগী ফেডৰিখ এংগেলছে আগবঢ়োৱা ইতিহাসৰ এটা তত্ত্ব। এই তত্ত্ব অনুসৰি মানৱ সম... 613672 wikitext text/x-wiki ঐতিহাসিক বস্তুবাদ (ইংৰাজী: Historical Materialism) হৈছে জৰ্মান দাৰ্শনিক আৰু ইতিহাসবিদ কাৰ্ল মাৰ্ক্সৰ আৰু তেওঁৰ সহযোগী ফেডৰিখ এংগেলছে আগবঢ়োৱা ইতিহাসৰ এটা তত্ত্ব। এই তত্ত্ব অনুসৰি মানৱ সমাজৰ সকলো অনুষ্ঠান যেনে ধৰ্ম, চৰকাৰ আদি সমাজৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপৰ ফলাফল। মাৰ্ক্সৰ মতে যেতিয়া এখন সমাজত অৰ্থনীতিক উত্পাদনৰ আহিলাবোৰ বা ধৰণবোৰ সলনি হয়, তেতিয়া সমাজ আৰু ৰাজনীতিৰ ক্ষেত্ৰখনলৈও পৰিৱৰ্তন অহাতো আৱশ্যম্ভৱী হৈ পৰে, কিয়নো নতুন অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাটোত পুৰণি সমাজিক আৰু ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাবোৰ অচল হৈ পৰে আৰু তেতিয়াই সমাজলৈ পৰিৱৰ্তন আহে। সমাজত বিপ্লৱৰ সুচনা হয়। ইতিহাসো তেনেদৰেই সলনি হয়। নতুন আৰু পুৰণিৰ মাজত দন্দ্বৰ সৃষ্টি হৈয়েই সমাজলৈ পৰিৱৰ্তন আহে।<ref>https://www.britannica.com/topic/historical-materialism</ref> == তত্ত্বটোৰ মূল কথা == মাৰ্ক্সৰ ইতিহাস ব্যাখ্যাৰ এই তত্ত্বটো দন্দ্বাত্মক বস্তুবাদৰ আলমত গঢ় লৈ উঠা এটা তত্ত্ব। এই তত্ত্ব অনুসৰি সকলো বস্তু ভৌতিক বিৰোধ বা দন্দ্বৰ জড়িয়তে বিকশিত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে সকলো উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী তেতিয়াহে বিকশিত হয় যেতিয়া সিহঁতৰ জীৱন ধাৰণৰ পদ্ধতিৰ লগত পৰিৱেশৰ সংঘাত আৰম্ভ হয়। কিয়নো এই পৃথিৱীখন মূলতঃ ভৌতিক। ই কোনো মানসিক বা আধ্যাত্মিক তত্ত্বৰে গঠিত নহয়, সম্পূৰ্ণৰূপে পদাৰ্থৰে গঠিত। প্ৰকৃতিৰ এই দন্দ্ববোৰক কোনো যুক্তি বা ঐশ্বৰিক শক্তিৰ দ্বাৰা থমাই ৰাখিব নোৱাৰি। পৰস্পৰ বিৰোধী উপাদানবোৰৰ মাজত সংঘাত অনিবাৰ্য যেতিয়ালৈকে ইহঁতে এটাই আনটোৰ সৈতে নিজকে খাপ খুৱাই নলয় বা ইহঁতৰ এটাই আনটোক সম্পূৰ্ণভাৱে ধ্বংস কৰি নেপেলায়। এই প্ৰক্ৰিয়া অবিৰত। চিৰন্তন। ঐতিহাসিক বস্তুবাদে দ্বন্দ্বমূলক বস্তুবাদৰ মূল ধাৰণাটোক মানৱ সভ্যতাৰ ওপৰত প্ৰয়োগ কৰিছে। জীয়াই থকাৰ মৌলিক প্ৰয়োজনসমূহ পূৰণ কৰিবলৈ প্ৰতিজন মানুহেই কোনো নহয় কোনো অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত লিপ্ত হ'বই লাগিব। সামগ্ৰিকভাৱে ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল— প্ৰতিখন সমাজেই নিজৰ 'উৎপাদনৰ পদ্ধতি' অৰ্থাৎ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্ভৰশীল। সেয়েহে, সমাজৰ আন সকলোবোৰ অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠান (যেনে চৰকাৰ, আইন আদি) এই অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাটোৰ ওপৰত ভিত্তি কৰিয়েই চলিব লাগিব, ইয়াৰ লগত খাপ খাব লাগিব, অন্যথা সেইবোৰ কালক্ৰমত নিশ্চিহ্ন হৈ পৰিব। ই অৱস্থাটোৱেই হৈছে "ইতিহাসৰ চালিকা শক্তি" আৰু সমাজবোৰ সময়ৰ লগে লগে সলনি হৈ যোৱাৰ মূক কাৰণো ইয়ে। যেতিয়াই অৰ্থনীতি বা উৎপাদনৰ পদ্ধতিসমূহৰ বিকাশ ঘটে, তেতিয়াই সমাজত নতুন সংঘাত বা বিৰোধৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে পুৰণি ব্যৱস্থাটোৰ পতন ঘটে আৰু তাৰ ঠাইত এক নতুন তথা অধিক উন্নত অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাই গা কৰি উঠে, যিয়ে শেষত এখন নতুন সমাজৰ জন্ম দিয়ে। উদাহৰণস্বৰূপে, সামন্তবাদৰ যুগত ৰজা আৰু তেওঁলোকৰ অধীনস্থ জমিদাৰসকলক ধন-সম্পত্তি বৃদ্ধিৰ বাবে ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰাৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। কিন্তু এই বাণিজ্যৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ফলতেই সমাজত এক নতুন 'ব্যৱসায়ী শ্ৰেণী'ৰ সৃষ্টি হ’ল। পৰৱৰ্তী সময়ত এই শ্ৰেণীটোৱে নিজৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে, যাৰ ফলত পুঁজিবাদৰ (capitalism) প্ৰাৰম্ভিক স্তৰ— 'বাণিজ্যবাদ'ৰ সূচনা হ'ল। মাৰ্ক্সে তেওঁৰ লেখনিসমূহত মানৱ ইতিহাসত ইতিমধ্যে ব্যৱহৃত হোৱা চাৰিটা প্ৰধান '''<nowiki/>'উৎপাদনৰ পদ্ধতি'ৰ''' কথা উল্লেখ কৰিছে। সেইবোৰ হ'ল:১) '''চিকাৰ আৰু খাদ্য সংগ্ৰহ''' (যাক কেতিয়াবা 'আদিম সাম্যবাদ' বুলিও কোৱা হয়), ২) '''দাসপ্ৰথা (Slavery), ৩) সামন্তবাদ (Feudalism), ৪) পুঁজিবাদ বা ধনতন্ত্ৰ (Capitalism)'''।  ইয়াৰ উপৰিও, মাৰ্ক্সে পঞ্চম এটা পদ্ধতিৰ কথাও উল্লেখ কৰিছে, সেয়া হৈছে '''সাম্যবাদ (Communism)'''। তেওঁৰ মতে, পুঁজিবাদৰ নিজৰ ভিতৰত থকা অন্তৰ্নিহিত সংঘাত বা বিৰোধৰ ফলতেই অৱশেষত এই সাম্যবাদৰ সৃষ্টি হ'ব। ঠিক যিদৰে সামন্তবাদে নিজৰ পতনৰ পথ নিজেই প্ৰশস্ত কৰিছিল, পুঁজিবাদেও সমাজত এক নতুন শ্ৰেণীৰ জন্ম দিছে— সেয়া হৈছে ঔদ্যোগিক শ্ৰমিক শ্ৰেণী। মাৰ্ক্সৰ বিশ্বাস আছিল যে, সময়ৰ লগে লগে এই শ্ৰমিকসকলে সমাজৰ বৰ্তমানৰ শোষণমূলক ব্যৱস্থাটোক নীৰৱে মানি ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব। মাৰ্ক্সে এই শ্ৰমিক শ্ৰেণীটোক '''<nowiki/>'প্ৰলেতাৰিয়েত' (Proletariat)''' বা সৰ্বহাৰা শ্ৰেণী বুলি নামাকৰণ কৰিছিল। == তত্ত্বটো উত্পত্তিৰ কাহিনী == ঐতিহাসিক বস্তুবাদৰ মূল নীতিসমূহ ফ্ৰেডৰিখ এংগেলছৰ ১৮৭৮ চনত প্ৰকাশিত গ্ৰন্থ 'এণ্টি-ড্যুৰিং'ত (Anti-Dühring) বিতংভাৱে দাঙি ধৰা হৈছিল (গ্ৰন্থখনৰ মূল নাম আছিল ''Herr Eugen Dühring’s Revolution in Science'')। যিহেতু এই গ্ৰন্থখন কাৰ্ল মাৰ্ক্সৰ প্ৰত্যক্ষ তত্বাৱধানত লিখা হৈছিল আৰু তেওঁ ইয়াত সন্মতিও প্ৰদান কৰিছিল, সেয়েহে সহজেই ধাৰণা কৰিব পাৰি যে গ্ৰন্থখনৰ বক্তব্যৰ সৈতে মাৰ্ক্সৰ পূৰ্ণ সহমত আছিল। অৱশ্যে এটা কথা মন কৰিবলগীয়া যে, মাৰ্ক্সে নিজে কেতিয়াও তেওঁৰ ইতিহাসৰ তত্ত্বটো সুনিৰ্দিষ্ট বা প্ৰত্যক্ষভাৱে ক'তো বৰ্ণনা কৰি থৈ যোৱা নাছিল। বৰ্তমানৰ পণ্ডিতসকলে যেতিয়া মাৰ্ক্সৰ এই দৰ্শনৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে, তেতিয়া তেওঁলোকে সাধাৰণতে মাৰ্ক্সৰ ১৮৫৯ চনত প্ৰকাশিত গ্ৰন্থ ''A Contribution to the Critique of Political Economy''-ৰ "১৮৫৯ চনৰ প্ৰস্তাৱনা" আৰু কিছু পৰিমাণে এংগেলছৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে লিখা ''The German Ideology'' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ পৰাই তেওঁৰ ধাৰণাসমূহৰ বিষয়ে অনুমান কৰি লয়। কিন্তু পণ্ডিতসকলৰ এনে ধৰণৰ বিশ্লেষণো বিতৰ্কমুক্ত নহয়। একাংশ সমালোচকৰ মতে, পণ্ডিতসকলে মাৰ্ক্সৰ ইতিহাসৰ তত্ত্বটো বুজিবলৈ এনে এটা চমু লেখনিৰ ওপৰত অতিমাত্ৰা নিৰ্ভৰ কৰিছে, যিটো লেখনি মাৰ্ক্স আৰু এংগেলছে নিজেই পৰৱৰ্তী সময়ত সংৰক্ষণ কৰি ৰখাৰ বা পুনৰ ছপা কৰাৰ কোনো প্ৰয়োজন বোধ কৰা নাছিল। == তত্ত্বটোৰ স্বীকৃতি আৰু সমালোচনা == সাম্যবাদী মতাদৰ্শৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ হিচাপে 'ঐতিহাসিক বস্তুবাদ' বিংশ শতিকাৰ বেছিভাগ সময়জুৰি ইতিহাসৰ অন্যতম প্ৰধান তত্ত্ব হিচাপে পৰিচিত আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বহুতো চিন্তাবিদে এই তত্ত্বটোৰ অধিক অধ্যয়ন, বিকাশ আৰু বিশ্লেষণ কৰিছে। ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ আৰু বিকাশত অৱদান যোগোৱা কেইগৰাকীমান প্ৰসিদ্ধ তাত্ত্বিক হ'ল— এডুৱাৰ্ড বাৰ্নষ্টাইন, কাৰ্ল কাউটস্কি, ৰোজা লাক্সেমবাৰ্গ, লিয়ন ট্ৰটস্কি, ভ্লাদিমিৰ লেনিন আৰু মাও জে দং। আনহাতে, ইংৰাজীভাষী বিশ্বত বেছিভাগ ৰাজনৈতিক দাৰ্শনিকেই এই কথাত সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিছিল যে মাৰ্ক্সৰ ইতিহাস সম্পৰ্কে সঁচাকৈয়ে কোনো সুসংহত বা ধাৰাবাহিক তত্ত্ব আছিল নে ? কিন্তু ১৯৭৮ চনত কানাডিয়ান দাৰ্শনিক জি. এ. কোহেনৰ (G.A. Cohen) এখন গভীৰ আৰু প্ৰভাৱশালী বিশ্লেষণাত্মক গ্ৰন্থ ''Marx’s Theory of History: A Defence'' প্ৰকাশ পোৱাৰ পাছত তেওঁলোকৰ এই সন্দেহ আঁতৰ হয় আৰু মাৰ্ক্সৰ এই তত্ত্বই ইংৰাজীভাষী জগতখনতো এক নতুন স্বীকৃতি লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। কোহেনৰ অৱদানৰ পিছতো 'ঐতিহাসিক বস্তুবাদ'ৰ ধাৰণাটো আজিও তীব্ৰ সমালোচনাৰ সন্মুখীন হৈ আহিছে। ১৯৯০-ৰ দশকৰ পৰা ইয়াৰ বিৰুদ্ধে উত্থাপিত আটাইতকৈ সাধাৰণ সমালোচনাটো এটা বাস্তৱ ঐতিহাসিক ঘটনাৰ ওপৰত আধাৰিত। সেয়া হৈছে ১৯৮৯ চনৰ পৰা ১৯৯১ চনৰ ভিতৰত পূব ইউৰোপ আৰু ছোভিয়েট ইউনিয়নত সাম্যবাদৰ পতন, যাৰ প্ৰতীকী আৰম্ভণি ঘটিছিল ১৯৮৯ চনত বাৰ্লিনৰ দেৱাল খহি পৰাৰ জৰিয়তে। যিহেতু ঐতিহাসিক বস্তুবাদৰ বেছিভাগ ব্যাখ্যাতেই এই ভৱিষ্যতবাণী কৰা হৈছিল যে কালক্ৰমত পুঁজিবাদৰ পতন ঘটিব আৰু তাৰ ঠাই সমাজবাদ আৰু সাম্যবাদে ল'ব, সেয়েহে বাস্তৱত সাম্যবাদৰ পতন ঘটাৰ লগে লগে এই তত্ত্বটো ভুল প্ৰমাণিত হ'ল বুলি বহুতে গণ্য কৰে। অৱশ্যে এই সমালোচনাৰ প্ৰত্যুত্তৰত মাৰ্ক্সবাদীসকলে কয় যে, বিংশ শতিকাত গঢ় লৈ উঠা সমাজতান্ত্ৰিক আৰু সাম্যবাদী ৰাষ্ট্ৰসমূহত মাৰ্ক্সে বৰ্ণনা কৰা প্ৰকৃত 'সাম্যবাদী উৎপাদনৰ পদ্ধতি' কেতিয়াও প্ৰয়োগ হোৱাই নাছিল। কিন্তু বিৰোধী বা সমালোচকসকলে মাৰ্ক্সবাদীসকলৰ এই যুক্তিক প্ৰতাৰণাপূৰ্ণ বা ভিত্তিহীন বুলি উপহাস কৰে। তেওঁলোকৰ মতে, নিজৰ তত্ত্বটোক ৰক্ষা কৰিবলৈ মাৰ্ক্সবাদীসকলে সাম্যবাদৰ সংজ্ঞাটোক কেৱল নিজৰ সুবিধা অনুসৰি সলনি কৰি লৈছে। ঐতিহাসিক বস্তুবাদৰ তত্ত্বটোক অত্যধিক সৰল আৰু সকলো কথাকে কেৱল এটা কাৰণলৈ অৱনমিত কৰা বা চমুৱাই চোৱা  বুলিও অভিযোগ কৰা হয়; যিসকলে এনেদৰে সমালোচনা কৰে, তেওঁলোকে ইয়াক প্ৰায়ে "প্ৰযুক্তিগত নিৰ্ধাৰণবাদ" (technological determinism) বুলি আখ্যা দিয়ে। বিৰোধীসকলে যুক্তি দৰ্শায় যে, কেৱল মাত্ৰ উৎপাদনৰ পদ্ধতিয়েই (অৰ্থনীতিয়ে) প্ৰতিখন সমাজৰ আনুষ্ঠানিক বা প্ৰতিষ্ঠানিক গাঁথনি নিৰ্ধাৰণ কৰে বুলি কোৱা কথাটো একেবাৰেই সত্য নহয়। ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত মাৰ্ক্সবাদীসকলে ক'ব পাৰে যে, স্বয়ং এংগেলছেও এই কথা মানি লৈছিল যে উৎপাদনৰ পদ্ধতিয়েই সমাজৰ একমাত্ৰ নিৰ্ধাৰক উপাদান নহয়। কিন্তু তেওঁলোকৰ এই স্বীকাৰোক্তিয়ে আন বহুতো সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। অৰ্থাৎ— যদি অৰ্থনীতিৰ বাহিৰেও আন আন উপাদানে উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে, তেন্তে ইতিহাস কেতিয়াও কেৱলমাত্ৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপৰেই ফল হ'ব নোৱাৰে। == তথ্যসূত্ৰ == pce452xx293o7wrp4s1yicdxb11lzrb 0 137545 613682 2026-06-22T11:23:30Z ManjurKhan 18997 পৃষ্ঠা [[ধুবুৰী (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ পৰা [[ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টি]]লৈ ManjurKhanয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 613682 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টি]] 6yqqmopmp6xnd7uxml5rmyjt5hxkx44 0 137546 613683 2026-06-22T11:32:46Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 613683 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency |type=SLA |name=গোৱালপাৰা পূব |state=[[অসম]] | district = [[গোৱালপাৰা জিলা|গোৱালপাৰা]] | loksabha_cons = [[ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টি|ধুবুৰী]] |constituency_no=১৪ |reservation=নাই |established=১৯৬৭ | electors = | mla = আবুল কালাম ৰছিদ আলম |party = {{Party index link|Indian National Congress}} |latest_election_year= [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] }}'''গোৱালপাৰা পূব বিধানসভা সমষ্টি''' ({{lang-en|Goalpara East Assembly constituency}}) [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ]] [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬খন বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। এই সমষ্টিটো [[অসম বিধানসভা]]ৰ এক নিৰ্বাচন ক্ষেত্ৰ। গোৱালপাৰা পূব সমষ্টিটো [[ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টি]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable" !বৰ্ষ !সদস্য !দল |- |১৯৬৭ |বি কে ঘোষ |নিৰ্দলীয় |- |১৯৭২ |বলভদ্ৰ দাস |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- |১৯৭৮ |বীৰেন্দ্ৰ নাথ চৌধুৰী |[[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী)]] |- |১৯৮৩ |মহম্মদ আলী |নিৰ্দলীয় |- |১৯৮৫ |মাজিৰুদ্দিন আহমেদ |নিৰ্দলীয় |- |১৯৯১ |ৰত্নেশ্বৰ দাস |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- |১৯৯৬ |জ্যোতিষ দাস |[[অসম গণ পৰিষদ]] |- |২০০১ |শ্বাহিদ মজুমদাৰ |[[নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী]] |- |২০০৬ |দুলাল চন্দ্ৰ ঘোষ |[[নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী]] |- |২০১১ |মনোৱাৰ হুছেইন |[[সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা]] |- |২০১৬ |আবুল কালাম ৰছিদ আলম |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- |২০২১ |আবুল কালাম ৰছিদ আলম |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- |২০২৬ |আবুল কালাম ৰছিদ আলম |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |} == নিৰ্বাচনৰ ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === {{Election box begin|title=[[অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন, ২০২৬]]: গোৱালপাৰা পূব}} {{Election box candidate|party=ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|candidate=আবুল কালাম ৰছিদ আলম|votes=১,০২,২০৫|percentage=৪৬.৯৯|change=-১১.৩২}} {{Election box candidate|party=অসম গণ পৰিষদ|candidate=আব্দুৰ ৰহিম জিব্ৰান|votes=৫০,৯৪৪|percentage=২৩.৪২|change=-১১.৫৪}} {{Election box candidate|party=ৰাষ্ট্ৰীয় দল|candidate=আব্দুৰ ৰছিদ মণ্ডল|votes=৩৭,৫২০|percentage=১৭.২৫|change=নতুন}} {{Election box candidate|party=সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা|candidate=হাফিজ বছিৰ আহমেদ|votes=৭,৮৩৮|percentage=৩.৬|change=নতুন}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয়|candidate=নোটা (NOTA)|votes=১,৫৭৮|percentage=০.৭৩|change=-০.১৫}} {{Election box majority|votes=৫১,২৬১|percentage=২৩.৫৭|change=+০.২২}} {{Election box turnout|votes=২,১৭,৫১১|percentage=|change=}} {{Election box hold with party link|winner=ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === {{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গোৱালপাৰা পূব}} {{Election box candidate|party=ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|candidate=আবুল কালাম ৰছিদ আলম|votes=১,১২,৯৯৫|percentage=৫৮.৩১|change=+১৪.৮০}} {{Election box candidate|party=অসম গণ পৰিষদ|candidate=জ্যোতিষ দাস|votes=৬৭,৭৪৭|percentage=৩৪.৯৬|change=প্ৰযোজ্য নহয়}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয়|candidate=নোটা (NOTA)|votes=১,৭০৬|percentage=০.৮৮|change=+০.১৫}} {{Election box majority|votes=৪৫,২৪৮|percentage=২৩.৩৫|change=+২১.৮৭}} {{Election box turnout|votes=১,৯৩,৭৬৮|percentage=৯৫.৫|change=+৪.৮৬}} {{Election box hold with party link|winner=ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === {{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গোৱালপাৰা পূব}} {{Election box candidate|party=ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|candidate=আবুল কালাম ৰছিদ আলম|votes=৫৭,৩৭৪|percentage=৩৩.৫১|change=+১৮.৮৫}} {{Election box candidate|party=ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী|candidate=গৌৰাংগ প্ৰসাদ দাস|votes=৫৪,৭৯৩|percentage=৩২.০৩|change=+২৯.৬৮}} {{Election box candidate|party=সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা|candidate=শ্বাহিদ মজুমদাৰ|votes=২৭,৭৭৮|percentage=১৬.২২|change=-১০.৬৫}} {{Election box majority|votes=২,৫৮১|percentage=১.৪৮|change=}} {{Election box turnout|votes=১,৭১,২০৭|percentage=৯০.৬৪|change=+৪.৭১}} {{Election box gain with party link|winner=ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|loser=সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা|swing=+১৪.৭}} {{Election box end}} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] [[শ্ৰেণী:গোৱালপাৰা জিলা]] lmj5sbjbd00kp8r7d9f140hoixrkzqe 613684 613683 2026-06-22T11:41:45Z ManjurKhan 18997 613684 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency |type=SLA |name=গোৱালপাৰা পূব | map_image = Goalpara East Assembly constituency map 2023.svg |state=[[অসম]] |district = [[গোৱালপাৰা জিলা|গোৱালপাৰা]] |loksabha_cons = [[ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টি|ধুবুৰী]] |constituency_no=১৪ |reservation=নাই |established=১৯৬৭ | electors = | mla = আবুল কালাম ৰছিদ আলম |party = {{Party index link|Indian National Congress}} |latest_election_year= [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] }}'''গোৱালপাৰা পূব বিধানসভা সমষ্টি''' ({{lang-en|Goalpara East Assembly constituency}}) [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ]] [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬খন বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। এই সমষ্টিটো [[অসম বিধানসভা]]ৰ এক নিৰ্বাচন ক্ষেত্ৰ। গোৱালপাৰা পূব সমষ্টিটো [[ধুবুৰী লোকসভা সমষ্টি]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable" !বৰ্ষ !সদস্য !দল |- |১৯৬৭ |বি কে ঘোষ |নিৰ্দলীয় |- |১৯৭২ |বলভদ্ৰ দাস |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- |১৯৭৮ |বীৰেন্দ্ৰ নাথ চৌধুৰী |[[ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী)]] |- |১৯৮৩ |মহম্মদ আলী |নিৰ্দলীয় |- |১৯৮৫ |মাজিৰুদ্দিন আহমেদ |নিৰ্দলীয় |- |১৯৯১ |ৰত্নেশ্বৰ দাস |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- |১৯৯৬ |জ্যোতিষ দাস |[[অসম গণ পৰিষদ]] |- |২০০১ |শ্বাহিদ মজুমদাৰ |[[নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী]] |- |২০০৬ |দুলাল চন্দ্ৰ ঘোষ |[[নেচনেলিষ্ট কংগ্ৰেছ পাৰ্টী]] |- |২০১১ |মনোৱাৰ হুছেইন |[[সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা]] |- |২০১৬ |আবুল কালাম ৰছিদ আলম |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- |২০২১ |আবুল কালাম ৰছিদ আলম |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- |২০২৬ |আবুল কালাম ৰছিদ আলম |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |} == নিৰ্বাচনৰ ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === {{Election box begin|title=[[অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন, ২০২৬]]: গোৱালপাৰা পূব<ref>{{Cite web |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0314.htm |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 (Assembly Constituency 14 - GOALPARA EAST) |publisher=ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগ |access-date=২২ জুন ২০২৬|year=০৪ মে ২০২৬}}</ref>}} {{Election box candidate|party=ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|candidate=আবুল কালাম ৰছিদ আলম|votes=১,০২,২০৫|percentage=৪৬.৯৯|change=-১১.৩২}} {{Election box candidate|party=অসম গণ পৰিষদ|candidate=আব্দুৰ ৰহিম জিব্ৰান|votes=৫০,৯৪৪|percentage=২৩.৪২|change=-১১.৫৪}} {{Election box candidate|party=ৰাষ্ট্ৰীয় দল|candidate=আব্দুৰ ৰছিদ মণ্ডল|votes=৩৭,৫২০|percentage=১৭.২৫|change=নতুন}} {{Election box candidate|party=সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা|candidate=হাফিজ বছিৰ আহমেদ|votes=৭,৮৩৮|percentage=৩.৬|change=নতুন}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয়|candidate=নোটা (NOTA)|votes=১,৫৭৮|percentage=০.৭৩|change=-০.১৫}} {{Election box majority|votes=৫১,২৬১|percentage=২৩.৫৭|change=+০.২২}} {{Election box turnout|votes=২,১৭,৫১১|percentage=|change=}} {{Election box hold with party link|winner=ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === {{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গোৱালপাৰা পূব}} {{Election box candidate|party=ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|candidate=আবুল কালাম ৰছিদ আলম|votes=১,১২,৯৯৫|percentage=৫৮.৩১|change=+১৪.৮০}} {{Election box candidate|party=অসম গণ পৰিষদ|candidate=জ্যোতিষ দাস|votes=৬৭,৭৪৭|percentage=৩৪.৯৬|change=প্ৰযোজ্য নহয়}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয়|candidate=নোটা (NOTA)|votes=১,৭০৬|percentage=০.৮৮|change=+০.১৫}} {{Election box majority|votes=৪৫,২৪৮|percentage=২৩.৩৫|change=+২১.৮৭}} {{Election box turnout|votes=১,৯৩,৭৬৮|percentage=৯৫.৫|change=+৪.৮৬}} {{Election box hold with party link|winner=ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === {{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গোৱালপাৰা পূব}} {{Election box candidate|party=ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|candidate=আবুল কালাম ৰছিদ আলম|votes=৫৭,৩৭৪|percentage=৩৩.৫১|change=+১৮.৮৫}} {{Election box candidate|party=ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী|candidate=গৌৰাংগ প্ৰসাদ দাস|votes=৫৪,৭৯৩|percentage=৩২.০৩|change=+২৯.৬৮}} {{Election box candidate|party=সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা|candidate=শ্বাহিদ মজুমদাৰ|votes=২৭,৭৭৮|percentage=১৬.২২|change=-১০.৬৫}} {{Election box majority|votes=২,৫৮১|percentage=১.৪৮|change=}} {{Election box turnout|votes=১,৭১,২০৭|percentage=৯০.৬৪|change=+৪.৭১}} {{Election box gain with party link|winner=ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|loser=সৰ্ব ভাৰতীয় সংযুক্ত গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা|swing=+১৪.৭}} {{Election box end}} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] [[শ্ৰেণী:গোৱালপাৰা জিলা]] kwfmk6mnmjqzdc6oyo3bg34w7b7du97