অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2191 622948 607861 2026-08-03T06:33:33Z KhiLanTzi 23530 /* */ পুৰণি আৰু আধুনিক অসমীয়া লিপিত 622948 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{about|অসমত প্ৰচলিত মূল ভাষাটো‎|আন ব্যৱহাৰ|অসমীয়া (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)}} {{Infobox language | name = অসমীয়া | image = Oxomia.svg | pronunciation = ɔxɔmija | states = [[ভাৰত]], [[ভূটান]] ইত্যাদি। | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[নগালেণ্ড]], [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]]ৰ আন কোনো কোনো ঠাই, [[দিল্লী]], [[বাংগালুৰু]], [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[পুণে]]-[[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[কলিকতা]] আদিৰ ঠাইবিশেষে<ref>[http://www.lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170621210647/http://www.lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |date=2017-06-21 }}Language information service, India; Assamese-Demography; আহৰণ:১৯ ফ্ৰেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> | latd = | latm = | latNS = <!-- latitude degrees/minutes/direction --> | longd = | longm = | longEW = <!-- longitude degrees/minutes/direction --> | ethnicity = [[অসমীয়া জাতি]] | speakers = ১৩ নিযুত (মুঠ ২০ নিযুত) | iso1 = as | iso2 = asm | iso3 = asm | glotto = assa1263 | glottorefname = Assamese | lingua = 59-AAF-w | familycolor = [[ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা পৰিয়াল|ভাৰত-ইউৰোপীয়]] | fam2 = [[ইণ্ডো-ইৰানীয় ভাষা|ইণ্ডো-ইৰানীয়]] | fam3 = [[ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়াল|ভাৰতীয়-আৰ্য]] | fam4 = [[প্ৰাচ্য ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা|প্ৰাচ্য]] | fam5 = [[কামৰূপী প্ৰাকৃত]] | fam6 = [[কামৰূপী প্ৰাকৃত|কামৰূপী]] | dia1 = উজনি অসমৰ উপভাষা | dia2 = মধ্য অসমৰ উপভাষা | dia3 = [[কামৰূপী উপভাষা]] | dia4 = [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা]] | dia5 = [[দেৱান উপভাষা]] | script = [[অসমীয়া বৰ্ণমালা|অসমীয়া লিপি]], [[আহোম লিপি]] (দুৰ্লভ) | nation = {{flag|ভাৰত}} ([[অসম]]) | agency = [[অসম সাহিত্য সভা]] | ancestor = মগধী প্ৰাকৃত | ancestor2 = মগধান অপভ্ৰংশ | ancestor3 = কামৰূপী প্ৰাকৃত }} '''<span lang="assamed" dir="ltr">অসমীয়া</span>''' ভাষা ({{Lang-en|Assamese language}}) হৈছে সকলোতকৈ পূৰ্বীয় [[ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়াল|ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা]] তথা [[অসম]]ৰ ৰাজ্যিক ভাষা। এই ভাষা অসমৰ মূল সংযোগী ভাষা (lingua franca)।<ref>{{cite book|last=Jain|first=Dhanesh|last2=Cardona|first2=George|title=The Indo-Aryan Languages|publisher=RoutledgeCurzon|publication-place=London|date=2003|isbn=978-0-7007-1130-7|page=}}</ref> ইয়াক ঘাইকৈ [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]]ৰ [[অসম]]ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[পশ্চিম বংগ]]ৰ কোনো কোনো ঠাইত আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আন আন ৰাজ্যতো অসমীয়াভাষী লোক আছে। অসমীয়া-ভিত্তিক [[নাগামিজ]] নামৰ এটা সংযোগী ভাষা [[নাগালেণ্ড]]ত ব্যাপকভাৱে ব্যৱহাৰ হয়। অৰুণাচলত ব্যৱহাৰ হোৱা সংযোগী ভাষাটোক [[নেফামিজ|অৰুণামিজ]] নামেৰে জনা যায়৷ [[ভূটান]]তো কিছুসংখ্যক অসমীয়াভাষী লোক আছে। অসমত বৰ্তমান অসমীয়া ভাষা কোৱা মানুহৰ সংখ্যা ১.৩০ কোটিৰো বেছি<ref name="assamese-figures">[http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement1.htm]ভাৰতীয় লোকপিয়ল তথ্য ২০০১, আহৰণ:১৯ ফ্ৰেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> আৰু বিশ্বজুৰি এই সংখ্যা প্ৰায় ২ কোটি।<ref name="iit">[http://www.iitg.ernet.in/rcilts/assamese.html]RCILTS (Phase 2); আহৰণ:১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> অসমীয়াৰ পূৰ্বে এই অঞ্চলত প্ৰাচীন বড়ো-গাৰো ভাষা প্ৰথম মূল সংযোগী ভাষা আছিল।<ref>"...Proto-Bodo-Garo first emerged as a lingua franca used for communication..."{{cite book|last=DeLancey|first=Scott|title=North East Indian Linguistics|chapter=On the Origins of Bodo-Garo|publisher=Foundation Books|date=January 1, 2012|doi=10.1017/upo9789382264521.003|page=3–20|url=https://www.cambridge.org/core/books/abs/north-east-indian-linguistics/on-the-origins-of-bodogaro/2D8C935E731EC6C4CF491569FAF9C4FF}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ গঢ় আৰু ধ্বনি বৈশিষ্ট্যসমূহ [[সংস্কৃত]]ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। [[অসমীয়া লিপি]]ৰে এই ভাষা লিখা হয়। লিখাৰ ধৰণ বাঁওফালৰ পৰা সোঁফাললৈ আৰু ওপৰৰ পৰা তললৈ। ২০২৪ চনৰ ৩ অক্টোবৰ তাৰিখে অসমীয়া ভাষাই [[ভাৰতৰ ধ্ৰুপদী ভাষা]]ৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে৷<ref>{{cite web | url=https://assam.news18.com/news/assam/assamese-language-gets-recognition-of-classical-language-skd-413530.html | title=নিউজ ১৮ অসম | accessdate=4 October 2024}}</ref> <ref name="bbcclassical">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3667032.stm|publisher=BBC|title=India sets up classical languages|access-date=1 May 2007|date=17 September 2004}}</ref> <ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/union-cabinet-decisions-marathi-assamese-bengali-pali-prakrit-get-classical-language-status/article68714789.ece | title=Union Cabinet approves classical language status for Marathi, Bengali, Assamese, Pali, and Prakrit | publisher=https://www.thehindu.com | accessdate=4 October 2024}}</ref> ==উদ্ভৱ আৰু বিকাশ== [[Image:Assamese Language.jpg|thumb|right|350px|<center>মাগধী প্ৰাকৃত অনুসৰি অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱৰ বিভিন্ন ধাৰা<center>]] প্ৰাচীন কালৰে পৰাই নিজা লিপি আৰু লিখিত সাহিত্যৰে পুষ্ট হৈ অসমীয়া ভাষাই বিৱৰ্তনৰ স্বাক্ষৰ বহন কৰি আহিছে। অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱ সম্পৰ্কে বিভিন্ন ভাষাবিদে সময়ে সময়ে বিভিন্ন মত আগবঢ়াই আহিছে। এই বিষয়ে ঘাইকৈ ছয়টা মত পোৱা যায়। তাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য মত কেইটা হ'ল- [[কালিৰাম মেধি]]ৰ মতে '''প্ৰাচ্য-পশ্চিমাৰ মিশ্ৰণ''', [[কনকলাল বৰুৱা]]ৰ মতে '''পৈশাচী প্ৰাকৃত''', [[দেবানন্দ ভৰালী]]ৰ মতে '''কামৰূপীয়া, সৌমাৰ প্ৰাকৃত''', ড‍৹ [[বেণীমাধৱ বৰুৱা]], [[ডিম্বেশ্বৰ নেওগ]], [[বিশ্বেশ্বৰ হাজৰিকা]]ৰ মতে '''কামৰূপী প্ৰাকৃত''' আৰু ড° জৰ্জ আব্ৰাহম গ্ৰীয়াৰ্চন, তাৰাপৰোৱালা, ড° [[সুনীতি কুমাৰ চেটাৰ্জী]], ড° [[বাণীকান্ত কাকতি]], ড° [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]], ড° [[উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী]], ড° [[গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী]], ড° [[মহেশ্বৰ নেওগ]], ড° [[নগেন ঠাকুৰ]], ড° [[ভীমকান্ত বৰুৱা]] আদিৰ মতে '''মাগধী প্ৰাকৃত'''।<ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ বিভিন্ন দিশ : মত আৰু বিতৰ্কিত মত, ড° ৰমেশ পাঠক, জ্যোতি প্ৰকাশন, ২০০৮, পৃষ্ঠা-১-১৯, টোকা: অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱ সম্পৰ্কে কম কথাৰে আলোচনা কৰা সম্ভৱ নহয়। বিভিন্ন মত সম্পৰ্কে একাধিক যুক্তি এই গ্ৰন্থখনত আলোচনা কৰা হৈছে। কিন্তু কোনো এটা মতৰ ক্ষেত্ৰতে সত্যতা নিৰূপণ কৰা হোৱা নাই। </ref><ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ অধ্যয়ন, ড° প্ৰফুল্ল কুমাৰ নাথ, জ্যোতিৰেখা হাজৰিকা, বনলতা, ১৯৯৭, পৃষ্ঠা-৪</ref> বৰ্তমানলৈকে কোনো এটা মতৰ ক্ষেত্ৰতে ভাষাবিজ্ঞানীসকল একমত হ'ব পৰা নাই। কিন্তু [[মাগধী প্ৰাকৃত]] সম্পৰ্কে বহু কেইজন ভাষাবিদ সহমতত উপনীত হৈছে। মাগধী প্ৰাকৃতৰ ইতিহাসলৈ লক্ষ্য কৰিলে দেখা যায় যে, অসমীয়া ভাষা প্ৰধানকৈ [[ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা পৰিয়াল|ভাৰত-ইউৰোপীয়]] বা ভাৰত-ইউৰোপীয় পৰিয়ালৰ শতম শাখাৰ পৰা বিকাশ হৈছে। শতম শাখাৰ এটা প্ৰধান ভাগ আছিল 'আৰ্য' বা '[[:en:Indo-Iranian languages|ভাৰত-ইৰানীয়]]'। এই আৰ্যভাষাৰে এটা প্ৰধান ঠাল ভাৰতীয় আৰ্যৰ পৰা খৃঃ পূঃ ৬ষ্ঠ শতিকাৰ পৰা ১০ম শতিকাৰ ভিতৰত বিকাশ হোৱা মধ্য ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন প্ৰাকৃতসমূহৰ ভিতৰৰ মাগধী প্ৰাকৃতৰ অন্ত্য প্ৰাকৃত বা অপভ্ৰংশ স্তৰৰ মাগধী অপভ্ৰংশৰ পৰা অসমীয়া ভাষাৰ জন্ম হয়।<ref name=bhim>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষা, ড° ভীমকান্ত বৰুৱা, বনলতা, ১৯৯৭</ref> এইক্ষেত্ৰত ড° [[উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী]]ৰ মতে, <blockquote>অসমীয়া ভাষাটো মূলতঃ মগধীয় ভাষা। ইয়াৰ প্ৰধান সুঁতিটো আৰ্যভাষাৰ সুঁতি। মগধ-বিদেহ অঞ্চলৰ পৰা আহি উত্তৰ-বঙ্গৰ মাজেদি আৰ্য-ভাষাই প্ৰাচীন কামৰূপত প্ৰৱেশ কৰে আৰু সপ্তম শতিকা মানৰে পৰা পশ্চিম-অসমৰ সুকীয়া ভাষাৰূপে গঢ় ল'বলৈ উপক্ৰম কৰে। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰধান সুঁতিটো আৰ্য-ভাষাৰ সুঁতি বুলি কোৱাৰ এটা কাৰণ এয়ে যে ইয়াত ব্যৱহাৰ হোৱা বেছিভাগ শব্দ প্ৰাচীন ভাৰতীয় আৰ্য-ভাষাৰ পৰা ধ্বনিৰ কিছু সলনি ঘটি নাইবা প্ৰাচীন ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ পৰা মধ্য ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ মাজেদি বিকশিত হৈ হোৱা অৰ্ধতৎসম আৰু তদ্ভৱ শব্দ। অসমীয়া ভাষাটোৰ ভাৰতীয় আন ভাষাৰ লগত থকা সম্পৰ্কই অসমীয়া ভাষাৰ আৰ্য-সুঁতিটোৰ চিহ্ন আৰু গভীৰ কৰি তোলে।<ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষা আৰু উপভাষা, ড° উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী, ১৯৮৬, পৃষ্ঠা ১-২</ref></blockquote> ''অসমীয়া ব্যাকৰণৰ মৌলিক বিচাৰ''<ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ব্যাকৰণৰ মৌলিক বিচাৰ, ড° গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী, তৃতীয় সংস্কৰণ, পৃষ্ঠা ২২</ref> গ্ৰন্থত ড° [[গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী]]য়ে অসমীয়া ভাষাৰ জন্ম-পত্ৰিকা এনেদৰে তৈয়াৰ কৰিছে-<br /> '''ভাষা''' - অসমীয়া<br /> '''গোত্ৰ''' - ভাৰত-ইউৰোপীয়<br /> '''প্ৰৱৰ''' - আৰ্য<br /> '''শাখা''' - বৈদিক<br /> '''বৰ্ণ''' - প্ৰাচ্য (কামৰূপ) প্ৰাকৃত<br /> '''গণ''' - কামৰূপী অপভ্ৰংশ<br /> '''ক্ষণ''' - দ্বাদশ-ত্ৰয়োদশ শতিকা<br /> '''ক্ষেত্ৰ''' - উত্তৰ-পূব ভাৰত খণ্ড<br /> আনহাতে প্ৰাক-[[আহোম]] যুগৰ কামৰূপৰ হিন্দুৰজাসকলৰ তাম্ৰফলিবোৰ সংস্কৃতত লিখা হ'লেও তাৰ মাজত সোমাই থকা অনাৰ্য শব্দসমূহে সেই সময়ৰ জনসাধাৰণৰ কথিত ভাষাটোৰ সুকীয়া অস্তিত্বৰ কথাকে সূচায়। [[বেণীমাধৱ বৰুৱা]]ই এই কথিত ভাষাটোক '''কামৰূপী প্ৰাকৃত''' নাম দিছে। [[ডিম্বেশ্বৰ নেওগ]], [[বিশ্বেশ্বৰ হাজৰিকা]]ই আদিয়েই এই মতকে পোষণ কৰিছে। ড° ডিম্বেশ্বৰ নেওগে {{lang|en|Growth of the Asamiya Language}}-ত অসমীয়া ভাষাৰা জন্ম মাগধী প্ৰাকৃতৰ পৰা হোৱা বুলি চলি অহা ধাৰণাটো ভুল আৰু ই "{{lang|en|it did not stand analysis and proper scrutiny}}" বুলি মন্তব্য কৰিছে।<ref>গ্ৰন্থ-Growth of the Asamiya Language, ড° ডিম্বেশ্বৰ নেওগে, পৃষ্ঠা-৪৪</ref><ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ বিভিন্ন দিশ : মত আৰু বিতৰ্কিত মত, ড° ৰমেশ পাঠক, জ্যোতি প্ৰকাশন, ২০০৮, পৃষ্ঠা-১-১৯</ref> অসমীয়া ভাষাৰ বিকাশক ড° [[বাণীকান্ত কাকতি]]য়ে তিনিটা ভাগত ভাগ কৰিছে।<ref name=bani>Assamese, {{Its Formation And Development, By- Dr. Banikanta Kakati, p. 13</ref> # '''প্ৰাচীন অসমীয়া''' - চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা ষোড়শ শতিকাৰ শেষলৈ। এই কালছোৱাক আকৌ প্ৰাক-বৈষ্ণৱ আৰু বৈষ্ণৱ দুটা ভাগত ভগাব পাৰি। # '''মধ্যযুগীয় অসম''' - সপ্তদশ শতিকাৰ পৰা ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ। [[আহোম]] ৰাজসভাৰ [[বুৰঞ্জী]]ৰ গদ্যলৈকে। # '''আধুনিক অসমীয়া''' - ঊনবিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ। খৃষ্টীয় পঞ্চম শতিকাৰ পৰা দ্বাদশ শতিকালৈকে প্ৰাচীন [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ত ৰাজত্ব কৰা [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] ৰজাসকলৰ তাম্ৰফলিসমূহতেই প্ৰাচীন অসমীয়া লিখিত সাহিত্যৰ নিদৰ্শন পোৱা যায়। ইয়াৰ পিছত ক্ৰমে ক্ৰমে [[চৰ্যাপদ]], শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্তন, [[হেম সৰস্বতী]]ৰ ‘প্ৰহ্লাদ চৰিত’, [[মাধৱ কন্দলী]]ৰ ‘ৰামায়ণ’, [[শংকৰদেৱ]]-[[মাধৱদেৱ]]ৰ ‘কীৰ্তন-নামঘোষা’, [[ভট্টদেৱ]]ৰ ‘কথা-গীতা’, [[কথাগুৰুচৰিত]], বুৰঞ্জীসাহিত্য আদিৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা [[অৰুণোদই]], [[জোনাকী (অসমীয়া আলোচনী)|জোনাকী]], [[ৰামধেনু (আলোচনী)|ৰামধেনু]] আদি বিভিন্ন সাহিত্যৰ মাজেৰে অসমীয়া ভাষাই এটা পূৰ্ণাঙ্গ অৱস্থা লাভ কৰে। == লিপি == {{Main|অসমীয়া লিপি|অসমীয়া লিপিৰ বুৰঞ্জী‎}} অসমীয়া লিপি অসমীয়া ভাষা লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পণ্ডিতসকলে এই লিপি ব্ৰাহ্মী লিপিৰপৰা কুটিল বা সিদ্ধিমাতৃকা লিপি হৈ নাইবা ব্ৰাহ্মীৰ পৰা কামৰূপী লিপিৰ মাজেৰে উদ্ভৱ হোৱা বুলি মত পোষণ কৰে। ১৭শ শতিকা মানত অসমীয়া লিপিৰ তিনিটা শৈলী গঢ় লৈ উঠে (কাইথেলী, বামুণীয়া আৰু গড়গঞা লিপি) যি ছপা আখৰৰ সৃষ্টিৰ পিছত আধুনিক লিপিৰ ৰূপ পায়। ৮ম-১২শ শতিকামানত ৰচনা কৰা বৌদ্ধ ধৰ্মসাধনাৰ গীত [[চৰ্যাপদ]]ত অসমীয়া লিপিৰ সকলোতকৈ পুৰণি প্ৰমাণ পোৱা যায়। [[আহোম ৰাজ্য]]তো [[বুৰঞ্জী]] লিখিবৰ বাবে অসমীয়া ভাষা আৰু লিপিৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯শ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত [[আত্মাৰাম শৰ্মা]]ই পঞ্চানন কৰ্মকাৰে সাজি উলিওৱা ছপা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰীৰামপুৰত প্ৰকাশ কৰা '[[ধৰ্মপুস্তক]]' (বাইবেলৰ অসমীয়া অনুবাদ)ত ছপা আখৰত প্ৰথম আধুনিক অসমীয়া লিপি দেখা পোৱা যায়। == ৰূপতত্ত্ব আৰু ব্যাকৰণ == [[সংস্কৃত]] ভাষাৰ পৰিৱৰ্তনৰ ধাৰাইদি আহি অসমীয়া ভাষাৰ সৃষ্টি হ'লেও অসমীয়া ভাষাৰ ব্যাকৰণে কিছুমান নিৰ্দিষ্ট বিশেষত্ব প্ৰকাশ কৰিছে। অসমীয়া ভাষাত তলত দিয়াৰ দৰে ৰূপতাত্বিক বৈশিষ্ট্যসমূহ প্ৰকাশ পায়<ref>ব্যাকৰণ আৰু প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞান, ড॰ ৰমেশ পাঠক, পৃষ্ঠা-২৬/২৭, ১৯৮৮</ref> * অসমীয়াত লিংগ [[ব্যাকৰণ]]গত বিষয় নহয়। * অসমীয়াত বচন ব্যাকৰণগত নহয়। * সংস্কৃতত পুৰুষ তিনিটা, অসমীয়াত পুৰুষ চাৰিটা। (মধ্যম পুৰুষৰ মান্য আৰু তুচ্ছাৰ্থবাচক ৰূপ আছে)। * সংস্কৃতৰ দৰে অসমীয়া ভাষাত ধাতুৰ কোনো গণৰ শ্ৰেণী-বিভাজন নাই। * সকৰ্মক [[ক্ৰিয়া]] আৰু অকৰ্মক ক্ৰিয়াৰ মাজত ভিন্নতা আছে। * কৰ্তাপদতকৈ কৰ্মপদ সম্পূৰ্ণ পৃথক। * ব্যক্তিগত [[সৰ্বনাম]]সূচক অধিকাৰৰ বাবে সম্বোধনসূচক বিশেষ্যৰ শব্দৰূপ দিয়া হয়। (Kinship nouns are inflected for personal pronominal possession.) * ক্ৰিয়া-বিশেষণ সমূহ ক্ৰিয়াৰ উৎসৰ পৰাই বিশ্লেষণ কৰিব পাৰি। * [[জতুৱা ঠাঁচ]]ত পৰোক্ষ বাক্য গঠন কৰিব পাৰি। == ধ্বনিতত্ত্ব == অসমীয়া ভাষাৰ [[ধ্বনিতত্ত্ব]]ক প্ৰধানত দুটা ভাগত ভগাব পাৰি। ===স্বৰধ্বনি=== যি ধ্বনি উচ্চাৰণ কৰোঁতে নিশ্বাস বায়ুৱে মুখ গহ্বৰৰ কোনো ঠাইত বাধা নাপায় তাক স্বৰধ্বনি বোলে। লিখিতভাৱে স্বৰধ্বনি ১১টা যদিও; বিশিষ্ট স্বৰধ্বনি আঠটাহে পোৱা যায়। উচ্চাৰণৰ স্থান আৰু ৰীতি অনুসৰি অসমীয়া বিশিষ্ট স্বৰধ্বনিবোৰক তলত দিয়াৰ দৰে দেখুৱাব পাৰি।<ref name=bani2>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ গঠন আৰু বিকাশ, ড॰ বাণীকান্ত কাকতি, ২০০২</ref><ref name=bhim/> ধ্বনি অনুসৰি অসমীয়া ভাষাৰ বিশিষ্ট স্বৰধ্বনিসমূহক কেইবাটাও ভাগত ভাগ কৰা হয়। [[জিভা]]ৰ অংশ অনুসৰি সিহঁতক সন্মুখ, কেন্দ্ৰীয় আৰু পশ্চ তিনিভাগত ভাগ কৰা হয়। আকৌ জিভাৰ উচ্চতা অনুসৰি উচ্চ, উচ্চ-মধ্য, উচ্চ-নিম্ন-মধ্য, নিম্ন-মধ্য আৰু নিম্ন এই পাঁচভাগত ভগাব পাৰি। কাষৰ তালিকাত ইয়াক স্পষ্ট ৰূপত দেখুওৱা হৈছে।<ref name=upen>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষা আৰু উপভাষা, ড॰ উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী, ১৯৮৬</ref> <center>{{অসমীয়া স্বৰধ্বনি}}</center> ===ব্যঞ্জনধ্বনি=== যি ধ্বনি উচ্চাৰণ কৰোঁতে নিশ্বাস বায়ুৱে মুখ গহ্বৰৰ কোনো ঠাইত বাধা পায় তাক ব্যঞ্জনধ্বনি বোলে। স্বৰধ্বনিৰ সহায়ত ইয়াক উচ্চাৰণ কৰা হয়। লিখিতভাৱে অসমীয়া ভাষাত ৪০টা ব্যঞ্জনধ্বনি পোৱা যায় যদিও অসমীয়া ভাষাত বিশিষ্ট ব্যঞ্জনধ্বনি ২১ টাহে পোৱা যায়।<ref name=bani2/><ref name=bhim/> ধ্বনি অনুসৰি অসমীয়া ভাষাৰ বিশিষ্ট ব্যঞ্জনধ্বনি কেইটাক স্পৰ্শ, নাসিক্য, পাৰ্শ্বিক, কম্পিত আৰু উষ্ম ভাগত ভাগ কৰা হয়। স্পৰ্শধ্বনিবোৰৰ ভিতৰত ঘোষ আৰু অঘোষ দুই বিধৰ আছে। সেইবোৰ অল্পপ্ৰাণ আৰু মহাপ্ৰাণো হ'ব পাৰে। নাসিক্য, পাৰ্শ্বিক, আৰু কম্পিত ধ্বনিৰ আটাইবোৰ ঘোষ ধ্বনি। উষ্ম ধ্বনিৰ ভিতৰত ঘোষ আৰু অঘোষ দুইবিধ পোৱা যায়। /ঙ/ ৰ বাহিৰে আটাইবোৰ ব্যঞ্জন ধ্বনি শব্দৰ আৰম্ভণি, মাজ আৰু শেষত ব্যৱহাৰ হ'ব পাৰে। কাষৰ তালিকাত ইয়াক স্পষ্ট ৰূপত দেখুওৱা হৈছে। অসমীয়া ভাষাত 'য়' আৰু 'ৱ' এই দুটা অৰ্ধ-স্বৰ বিশিষ্ট-ধ্বনি নহয়। সিহঁত শ্ৰুতি-ধ্বনি ৰূপতহে থাকে। ওচৰা-ওচৰিকৈ থকা দুটা স্বৰ-ধ্বনিৰ আগৰটো 'ই' হ'লে দুয়োটা স্বৰ-ধ্বনিৰ মাজত আপোনা-আপুনি 'য়' উচ্চাৰিত হ'ব আৰু আগৰটো 'উ' বা 'ও' হ'লে আপোনা-আপুনি 'ৱ' উচ্চাৰিত হ'ব।<ref name=upen/> <center>{{অসমীয়া ব্যঞ্জনধ্বনি}}</center> == উপভাষা == [[File:Assamese varieties.svg|thumb|অসমীয়া ভাষাৰ উপভাষা]] ঊনবিংশ শতিকাত খ্ৰীষ্টিয়ান মিছনেৰীসকলে যি ভাষাত [[শিৱসাগৰ জিলা]]ত অৰুণোদই ছপা কৰিছিল সেই ভাষাই সময়ত মান্য ভাষা হৈছিল আৰু সেই ভাষাই বৰ্তমান চৰকাৰী ভাষা। অসমৰ সংবাদ পত্ৰ, স্কুল-কলেজ আদিতো এই ভাষাকে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কিন্তু বৰ্তমান অসমত ইয়াৰ বাহিৰেও কেইবাটাও [[উপভাষা]] প্ৰচলিত আছে। [[বাণীকান্ত কাকতি]]ৰ মতে অসমত দুটা উপভাষাৰ প্ৰচলন আছে (১) পূব আৰু (২) পশ্চিম উপভাষা। কিন্তু বৰ্তমান উপভাষা বিভাজনত পাঁচটা ভাগ কৰা দেখা যায়।<ref name=iit/><ref>{{harv|Sarma|1990}}</ref> # পূবৰ বা উজনি অসমৰ উপভাষা ([[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] আদি অন্যান্য জিলাত ব্যৱহাৰ কৰা ভাষা) # মধ্য অসমৰ উপভাষা ([[নগাঁও জিলা|নগাঁও]], [[মৰিগাঁও জিলা|মৰিগাঁও]] আদি আৰু তাৰ দাঁতি কাষৰীয়া অঞ্চল) # [[কামৰূপী উপভাষা]] ([[কামৰূপ জিলা|কামৰূপ]], [[ নলবাৰী জিলা|নলবাৰী]], [[বৰপেটা জিলা|বৰপেটা]], [[দৰং জিলা|দৰং]], [[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]] আৰু [[বঙাইগাঁও জিলা]]ত) # [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা]] ([[গোৱালপাৰা জিলা|গোৱালপাৰা]], [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]], [[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]], [[বঙাইগাঁও জিলা]] আৰু [[চিৰাং জিলা]]) # [[দেৱান উপভাষা|কাছাৰৰ উপভাষা]] ([[কাছাৰ জিলা]]) ==লগতে চাওক == * [[অসমীয়া ব্যাকৰণ]] * [[অসমীয়া ভাষাৰ ৰোমানীকৰণ]] * [[চৰ্যাপদ]] * [[ভাৰতীয় ভাষা]] * [[অসমীয়া সাহিত্য]] * [[সন্ধি]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|2}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{commonscat|Assamese language|অসমীয়া ভাষা}} {{InterWiki|code=en}} {{wikiquote}} * [http://www.assam.org/assam/language/assamlang.html অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্য ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070203122256/http://assam.org/assam/language/assamlang.html |date=2007-02-03 }} * [http://www.language-museum.com/a/assamese.php অসমীয়া ভাষাৰ নমুনা] * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=asm অসমীয়াৰ Ethnologue প্ৰতিবেদন] * [http://hctv.humnet.ucla.edu/departments/linguistics/vowelsandconsonants/appendix/languages/assamese/assamese.html অসমীয়া] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080508202737/http://hctv.humnet.ucla.edu/departments/linguistics/vowelsandconsonants/appendix/languages/assamese/assamese.html |date=2008-05-08 }} - [[UCLA]] Phonetics Lab Data * [http://www.nilacharai.com/lipibaddha-axam-axamiya/#.T4Fh5tmoG20 লিপিবদ্ধ অসম অসমীয়া শব্দৰ উদ্ভৱৰ সন্ধানত, ড॰ গকুল গোস্বামী] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170724023525/http://nilacharai.com/lipibaddha-axam-axamiya/#.T4Fh5tmoG20 |date=2017-07-24 }} উৎস - নীলা চৰাই ৱেবছাইট। {{অসমীয়া ভাষা|state=expanded}} {{Indo-Iranian languages}} {{ভাৰতৰ ভাষাসমূহ|state=expanded}} {{অসম}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভাষা]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধ্ৰুপদী ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষা]] 4q6ptc0rl32u2znq9tp32edizsy9ps4 622949 622948 2026-08-03T06:36:39Z KhiLanTzi 23530 /* */ 622949 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{about|অসমত প্ৰচলিত মূল ভাষাটো‎|আন ব্যৱহাৰ|অসমীয়া (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)}} {{Infobox language | name = অসমীয়া | image = Oxomia.svg | pronunciation = ɔxɔmija | states = [[ভাৰত]], [[ভূটান]] ইত্যাদি। | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[নগালেণ্ড]], [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]]ৰ আন কোনো কোনো ঠাই, [[দিল্লী]], [[বাংগালুৰু]], [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[পুণে]]-[[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[কলিকতা]] আদিৰ ঠাইবিশেষে<ref>[http://www.lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170621210647/http://www.lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |date=2017-06-21 }}Language information service, India; Assamese-Demography; আহৰণ:১৯ ফ্ৰেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> | latd = | latm = | latNS = <!-- latitude degrees/minutes/direction --> | longd = | longm = | longEW = <!-- longitude degrees/minutes/direction --> | ethnicity = [[অসমীয়া জাতি]] | speakers = ১৩ নিযুত (মুঠ ২০ নিযুত) | iso1 = as | iso2 = asm | iso3 = asm | glotto = assa1263 | glottorefname = Assamese | lingua = 59-AAF-w | familycolor = [[ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা পৰিয়াল|ভাৰত-ইউৰোপীয়]] | fam2 = [[ইণ্ডো-ইৰানীয় ভাষা|ইণ্ডো-ইৰানীয়]] | fam3 = [[ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়াল|ভাৰতীয়-আৰ্য]] | fam4 = [[প্ৰাচ্য ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা|প্ৰাচ্য]] | fam5 = [[কামৰূপী প্ৰাকৃত]] | fam6 = [[কামৰূপী প্ৰাকৃত|কামৰূপী]] | dia1 = উজনি অসমৰ উপভাষা | dia2 = মধ্য অসমৰ উপভাষা | dia3 = [[কামৰূপী উপভাষা]] | dia4 = [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা]] | dia5 = [[দেৱান উপভাষা]] | script = [[অসমীয়া বৰ্ণমালা|অসমীয়া লিপি]], [[আহোম লিপি]] (দুৰ্লভ) | nation = {{flag|ভাৰত}} ([[অসম]]) | agency = [[অসম সাহিত্য সভা]] | ancestor = মগধী প্ৰাকৃত | ancestor2 = মগধান অপভ্ৰংশ | ancestor3 = কামৰূপী প্ৰাকৃত | imagecaption = ওপৰত [[পুৰণি অসমীয়া লিপি|পুৰণি অসমীয়া লিপিত]] আৰু তলত [[অসমীয়া-বঙালী লিপি|আধুনিক অসমীয়া লিপিত]] লিখিত অসমীয়া }} '''<span lang="assamed" dir="ltr">অসমীয়া</span>''' ভাষা ({{Lang-en|Assamese language}}) হৈছে সকলোতকৈ পূৰ্বীয় [[ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়াল|ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা]] তথা [[অসম]]ৰ ৰাজ্যিক ভাষা। এই ভাষা অসমৰ মূল সংযোগী ভাষা (lingua franca)।<ref>{{cite book|last=Jain|first=Dhanesh|last2=Cardona|first2=George|title=The Indo-Aryan Languages|publisher=RoutledgeCurzon|publication-place=London|date=2003|isbn=978-0-7007-1130-7|page=}}</ref> ইয়াক ঘাইকৈ [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]]ৰ [[অসম]]ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[পশ্চিম বংগ]]ৰ কোনো কোনো ঠাইত আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আন আন ৰাজ্যতো অসমীয়াভাষী লোক আছে। অসমীয়া-ভিত্তিক [[নাগামিজ]] নামৰ এটা সংযোগী ভাষা [[নাগালেণ্ড]]ত ব্যাপকভাৱে ব্যৱহাৰ হয়। অৰুণাচলত ব্যৱহাৰ হোৱা সংযোগী ভাষাটোক [[নেফামিজ|অৰুণামিজ]] নামেৰে জনা যায়৷ [[ভূটান]]তো কিছুসংখ্যক অসমীয়াভাষী লোক আছে। অসমত বৰ্তমান অসমীয়া ভাষা কোৱা মানুহৰ সংখ্যা ১.৩০ কোটিৰো বেছি<ref name="assamese-figures">[http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement1.htm]ভাৰতীয় লোকপিয়ল তথ্য ২০০১, আহৰণ:১৯ ফ্ৰেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> আৰু বিশ্বজুৰি এই সংখ্যা প্ৰায় ২ কোটি।<ref name="iit">[http://www.iitg.ernet.in/rcilts/assamese.html]RCILTS (Phase 2); আহৰণ:১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> অসমীয়াৰ পূৰ্বে এই অঞ্চলত প্ৰাচীন বড়ো-গাৰো ভাষা প্ৰথম মূল সংযোগী ভাষা আছিল।<ref>"...Proto-Bodo-Garo first emerged as a lingua franca used for communication..."{{cite book|last=DeLancey|first=Scott|title=North East Indian Linguistics|chapter=On the Origins of Bodo-Garo|publisher=Foundation Books|date=January 1, 2012|doi=10.1017/upo9789382264521.003|page=3–20|url=https://www.cambridge.org/core/books/abs/north-east-indian-linguistics/on-the-origins-of-bodogaro/2D8C935E731EC6C4CF491569FAF9C4FF}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ গঢ় আৰু ধ্বনি বৈশিষ্ট্যসমূহ [[সংস্কৃত]]ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। [[অসমীয়া লিপি]]ৰে এই ভাষা লিখা হয়। লিখাৰ ধৰণ বাঁওফালৰ পৰা সোঁফাললৈ আৰু ওপৰৰ পৰা তললৈ। ২০২৪ চনৰ ৩ অক্টোবৰ তাৰিখে অসমীয়া ভাষাই [[ভাৰতৰ ধ্ৰুপদী ভাষা]]ৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে৷<ref>{{cite web | url=https://assam.news18.com/news/assam/assamese-language-gets-recognition-of-classical-language-skd-413530.html | title=নিউজ ১৮ অসম | accessdate=4 October 2024}}</ref> <ref name="bbcclassical">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3667032.stm|publisher=BBC|title=India sets up classical languages|access-date=1 May 2007|date=17 September 2004}}</ref> <ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/union-cabinet-decisions-marathi-assamese-bengali-pali-prakrit-get-classical-language-status/article68714789.ece | title=Union Cabinet approves classical language status for Marathi, Bengali, Assamese, Pali, and Prakrit | publisher=https://www.thehindu.com | accessdate=4 October 2024}}</ref> ==উদ্ভৱ আৰু বিকাশ== [[Image:Assamese Language.jpg|thumb|right|350px|<center>মাগধী প্ৰাকৃত অনুসৰি অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱৰ বিভিন্ন ধাৰা<center>]] প্ৰাচীন কালৰে পৰাই নিজা লিপি আৰু লিখিত সাহিত্যৰে পুষ্ট হৈ অসমীয়া ভাষাই বিৱৰ্তনৰ স্বাক্ষৰ বহন কৰি আহিছে। অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱ সম্পৰ্কে বিভিন্ন ভাষাবিদে সময়ে সময়ে বিভিন্ন মত আগবঢ়াই আহিছে। এই বিষয়ে ঘাইকৈ ছয়টা মত পোৱা যায়। তাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য মত কেইটা হ'ল- [[কালিৰাম মেধি]]ৰ মতে '''প্ৰাচ্য-পশ্চিমাৰ মিশ্ৰণ''', [[কনকলাল বৰুৱা]]ৰ মতে '''পৈশাচী প্ৰাকৃত''', [[দেবানন্দ ভৰালী]]ৰ মতে '''কামৰূপীয়া, সৌমাৰ প্ৰাকৃত''', ড‍৹ [[বেণীমাধৱ বৰুৱা]], [[ডিম্বেশ্বৰ নেওগ]], [[বিশ্বেশ্বৰ হাজৰিকা]]ৰ মতে '''কামৰূপী প্ৰাকৃত''' আৰু ড° জৰ্জ আব্ৰাহম গ্ৰীয়াৰ্চন, তাৰাপৰোৱালা, ড° [[সুনীতি কুমাৰ চেটাৰ্জী]], ড° [[বাণীকান্ত কাকতি]], ড° [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]], ড° [[উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী]], ড° [[গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী]], ড° [[মহেশ্বৰ নেওগ]], ড° [[নগেন ঠাকুৰ]], ড° [[ভীমকান্ত বৰুৱা]] আদিৰ মতে '''মাগধী প্ৰাকৃত'''।<ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ বিভিন্ন দিশ : মত আৰু বিতৰ্কিত মত, ড° ৰমেশ পাঠক, জ্যোতি প্ৰকাশন, ২০০৮, পৃষ্ঠা-১-১৯, টোকা: অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱ সম্পৰ্কে কম কথাৰে আলোচনা কৰা সম্ভৱ নহয়। বিভিন্ন মত সম্পৰ্কে একাধিক যুক্তি এই গ্ৰন্থখনত আলোচনা কৰা হৈছে। কিন্তু কোনো এটা মতৰ ক্ষেত্ৰতে সত্যতা নিৰূপণ কৰা হোৱা নাই। </ref><ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ অধ্যয়ন, ড° প্ৰফুল্ল কুমাৰ নাথ, জ্যোতিৰেখা হাজৰিকা, বনলতা, ১৯৯৭, পৃষ্ঠা-৪</ref> বৰ্তমানলৈকে কোনো এটা মতৰ ক্ষেত্ৰতে ভাষাবিজ্ঞানীসকল একমত হ'ব পৰা নাই। কিন্তু [[মাগধী প্ৰাকৃত]] সম্পৰ্কে বহু কেইজন ভাষাবিদ সহমতত উপনীত হৈছে। মাগধী প্ৰাকৃতৰ ইতিহাসলৈ লক্ষ্য কৰিলে দেখা যায় যে, অসমীয়া ভাষা প্ৰধানকৈ [[ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা পৰিয়াল|ভাৰত-ইউৰোপীয়]] বা ভাৰত-ইউৰোপীয় পৰিয়ালৰ শতম শাখাৰ পৰা বিকাশ হৈছে। শতম শাখাৰ এটা প্ৰধান ভাগ আছিল 'আৰ্য' বা '[[:en:Indo-Iranian languages|ভাৰত-ইৰানীয়]]'। এই আৰ্যভাষাৰে এটা প্ৰধান ঠাল ভাৰতীয় আৰ্যৰ পৰা খৃঃ পূঃ ৬ষ্ঠ শতিকাৰ পৰা ১০ম শতিকাৰ ভিতৰত বিকাশ হোৱা মধ্য ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন প্ৰাকৃতসমূহৰ ভিতৰৰ মাগধী প্ৰাকৃতৰ অন্ত্য প্ৰাকৃত বা অপভ্ৰংশ স্তৰৰ মাগধী অপভ্ৰংশৰ পৰা অসমীয়া ভাষাৰ জন্ম হয়।<ref name=bhim>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষা, ড° ভীমকান্ত বৰুৱা, বনলতা, ১৯৯৭</ref> এইক্ষেত্ৰত ড° [[উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী]]ৰ মতে, <blockquote>অসমীয়া ভাষাটো মূলতঃ মগধীয় ভাষা। ইয়াৰ প্ৰধান সুঁতিটো আৰ্যভাষাৰ সুঁতি। মগধ-বিদেহ অঞ্চলৰ পৰা আহি উত্তৰ-বঙ্গৰ মাজেদি আৰ্য-ভাষাই প্ৰাচীন কামৰূপত প্ৰৱেশ কৰে আৰু সপ্তম শতিকা মানৰে পৰা পশ্চিম-অসমৰ সুকীয়া ভাষাৰূপে গঢ় ল'বলৈ উপক্ৰম কৰে। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰধান সুঁতিটো আৰ্য-ভাষাৰ সুঁতি বুলি কোৱাৰ এটা কাৰণ এয়ে যে ইয়াত ব্যৱহাৰ হোৱা বেছিভাগ শব্দ প্ৰাচীন ভাৰতীয় আৰ্য-ভাষাৰ পৰা ধ্বনিৰ কিছু সলনি ঘটি নাইবা প্ৰাচীন ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ পৰা মধ্য ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ মাজেদি বিকশিত হৈ হোৱা অৰ্ধতৎসম আৰু তদ্ভৱ শব্দ। অসমীয়া ভাষাটোৰ ভাৰতীয় আন ভাষাৰ লগত থকা সম্পৰ্কই অসমীয়া ভাষাৰ আৰ্য-সুঁতিটোৰ চিহ্ন আৰু গভীৰ কৰি তোলে।<ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষা আৰু উপভাষা, ড° উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী, ১৯৮৬, পৃষ্ঠা ১-২</ref></blockquote> ''অসমীয়া ব্যাকৰণৰ মৌলিক বিচাৰ''<ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ব্যাকৰণৰ মৌলিক বিচাৰ, ড° গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী, তৃতীয় সংস্কৰণ, পৃষ্ঠা ২২</ref> গ্ৰন্থত ড° [[গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী]]য়ে অসমীয়া ভাষাৰ জন্ম-পত্ৰিকা এনেদৰে তৈয়াৰ কৰিছে-<br /> '''ভাষা''' - অসমীয়া<br /> '''গোত্ৰ''' - ভাৰত-ইউৰোপীয়<br /> '''প্ৰৱৰ''' - আৰ্য<br /> '''শাখা''' - বৈদিক<br /> '''বৰ্ণ''' - প্ৰাচ্য (কামৰূপ) প্ৰাকৃত<br /> '''গণ''' - কামৰূপী অপভ্ৰংশ<br /> '''ক্ষণ''' - দ্বাদশ-ত্ৰয়োদশ শতিকা<br /> '''ক্ষেত্ৰ''' - উত্তৰ-পূব ভাৰত খণ্ড<br /> আনহাতে প্ৰাক-[[আহোম]] যুগৰ কামৰূপৰ হিন্দুৰজাসকলৰ তাম্ৰফলিবোৰ সংস্কৃতত লিখা হ'লেও তাৰ মাজত সোমাই থকা অনাৰ্য শব্দসমূহে সেই সময়ৰ জনসাধাৰণৰ কথিত ভাষাটোৰ সুকীয়া অস্তিত্বৰ কথাকে সূচায়। [[বেণীমাধৱ বৰুৱা]]ই এই কথিত ভাষাটোক '''কামৰূপী প্ৰাকৃত''' নাম দিছে। [[ডিম্বেশ্বৰ নেওগ]], [[বিশ্বেশ্বৰ হাজৰিকা]]ই আদিয়েই এই মতকে পোষণ কৰিছে। ড° ডিম্বেশ্বৰ নেওগে {{lang|en|Growth of the Asamiya Language}}-ত অসমীয়া ভাষাৰা জন্ম মাগধী প্ৰাকৃতৰ পৰা হোৱা বুলি চলি অহা ধাৰণাটো ভুল আৰু ই "{{lang|en|it did not stand analysis and proper scrutiny}}" বুলি মন্তব্য কৰিছে।<ref>গ্ৰন্থ-Growth of the Asamiya Language, ড° ডিম্বেশ্বৰ নেওগে, পৃষ্ঠা-৪৪</ref><ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ বিভিন্ন দিশ : মত আৰু বিতৰ্কিত মত, ড° ৰমেশ পাঠক, জ্যোতি প্ৰকাশন, ২০০৮, পৃষ্ঠা-১-১৯</ref> অসমীয়া ভাষাৰ বিকাশক ড° [[বাণীকান্ত কাকতি]]য়ে তিনিটা ভাগত ভাগ কৰিছে।<ref name=bani>Assamese, {{Its Formation And Development, By- Dr. Banikanta Kakati, p. 13</ref> # '''প্ৰাচীন অসমীয়া''' - চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা ষোড়শ শতিকাৰ শেষলৈ। এই কালছোৱাক আকৌ প্ৰাক-বৈষ্ণৱ আৰু বৈষ্ণৱ দুটা ভাগত ভগাব পাৰি। # '''মধ্যযুগীয় অসম''' - সপ্তদশ শতিকাৰ পৰা ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ। [[আহোম]] ৰাজসভাৰ [[বুৰঞ্জী]]ৰ গদ্যলৈকে। # '''আধুনিক অসমীয়া''' - ঊনবিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ। খৃষ্টীয় পঞ্চম শতিকাৰ পৰা দ্বাদশ শতিকালৈকে প্ৰাচীন [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ত ৰাজত্ব কৰা [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] ৰজাসকলৰ তাম্ৰফলিসমূহতেই প্ৰাচীন অসমীয়া লিখিত সাহিত্যৰ নিদৰ্শন পোৱা যায়। ইয়াৰ পিছত ক্ৰমে ক্ৰমে [[চৰ্যাপদ]], শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্তন, [[হেম সৰস্বতী]]ৰ ‘প্ৰহ্লাদ চৰিত’, [[মাধৱ কন্দলী]]ৰ ‘ৰামায়ণ’, [[শংকৰদেৱ]]-[[মাধৱদেৱ]]ৰ ‘কীৰ্তন-নামঘোষা’, [[ভট্টদেৱ]]ৰ ‘কথা-গীতা’, [[কথাগুৰুচৰিত]], বুৰঞ্জীসাহিত্য আদিৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা [[অৰুণোদই]], [[জোনাকী (অসমীয়া আলোচনী)|জোনাকী]], [[ৰামধেনু (আলোচনী)|ৰামধেনু]] আদি বিভিন্ন সাহিত্যৰ মাজেৰে অসমীয়া ভাষাই এটা পূৰ্ণাঙ্গ অৱস্থা লাভ কৰে। == লিপি == {{Main|অসমীয়া লিপি|অসমীয়া লিপিৰ বুৰঞ্জী‎}} অসমীয়া লিপি অসমীয়া ভাষা লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পণ্ডিতসকলে এই লিপি ব্ৰাহ্মী লিপিৰপৰা কুটিল বা সিদ্ধিমাতৃকা লিপি হৈ নাইবা ব্ৰাহ্মীৰ পৰা কামৰূপী লিপিৰ মাজেৰে উদ্ভৱ হোৱা বুলি মত পোষণ কৰে। ১৭শ শতিকা মানত অসমীয়া লিপিৰ তিনিটা শৈলী গঢ় লৈ উঠে (কাইথেলী, বামুণীয়া আৰু গড়গঞা লিপি) যি ছপা আখৰৰ সৃষ্টিৰ পিছত আধুনিক লিপিৰ ৰূপ পায়। ৮ম-১২শ শতিকামানত ৰচনা কৰা বৌদ্ধ ধৰ্মসাধনাৰ গীত [[চৰ্যাপদ]]ত অসমীয়া লিপিৰ সকলোতকৈ পুৰণি প্ৰমাণ পোৱা যায়। [[আহোম ৰাজ্য]]তো [[বুৰঞ্জী]] লিখিবৰ বাবে অসমীয়া ভাষা আৰু লিপিৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯শ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত [[আত্মাৰাম শৰ্মা]]ই পঞ্চানন কৰ্মকাৰে সাজি উলিওৱা ছপা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰীৰামপুৰত প্ৰকাশ কৰা '[[ধৰ্মপুস্তক]]' (বাইবেলৰ অসমীয়া অনুবাদ)ত ছপা আখৰত প্ৰথম আধুনিক অসমীয়া লিপি দেখা পোৱা যায়। == ৰূপতত্ত্ব আৰু ব্যাকৰণ == [[সংস্কৃত]] ভাষাৰ পৰিৱৰ্তনৰ ধাৰাইদি আহি অসমীয়া ভাষাৰ সৃষ্টি হ'লেও অসমীয়া ভাষাৰ ব্যাকৰণে কিছুমান নিৰ্দিষ্ট বিশেষত্ব প্ৰকাশ কৰিছে। অসমীয়া ভাষাত তলত দিয়াৰ দৰে ৰূপতাত্বিক বৈশিষ্ট্যসমূহ প্ৰকাশ পায়<ref>ব্যাকৰণ আৰু প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞান, ড॰ ৰমেশ পাঠক, পৃষ্ঠা-২৬/২৭, ১৯৮৮</ref> * অসমীয়াত লিংগ [[ব্যাকৰণ]]গত বিষয় নহয়। * অসমীয়াত বচন ব্যাকৰণগত নহয়। * সংস্কৃতত পুৰুষ তিনিটা, অসমীয়াত পুৰুষ চাৰিটা। (মধ্যম পুৰুষৰ মান্য আৰু তুচ্ছাৰ্থবাচক ৰূপ আছে)। * সংস্কৃতৰ দৰে অসমীয়া ভাষাত ধাতুৰ কোনো গণৰ শ্ৰেণী-বিভাজন নাই। * সকৰ্মক [[ক্ৰিয়া]] আৰু অকৰ্মক ক্ৰিয়াৰ মাজত ভিন্নতা আছে। * কৰ্তাপদতকৈ কৰ্মপদ সম্পূৰ্ণ পৃথক। * ব্যক্তিগত [[সৰ্বনাম]]সূচক অধিকাৰৰ বাবে সম্বোধনসূচক বিশেষ্যৰ শব্দৰূপ দিয়া হয়। (Kinship nouns are inflected for personal pronominal possession.) * ক্ৰিয়া-বিশেষণ সমূহ ক্ৰিয়াৰ উৎসৰ পৰাই বিশ্লেষণ কৰিব পাৰি। * [[জতুৱা ঠাঁচ]]ত পৰোক্ষ বাক্য গঠন কৰিব পাৰি। == ধ্বনিতত্ত্ব == অসমীয়া ভাষাৰ [[ধ্বনিতত্ত্ব]]ক প্ৰধানত দুটা ভাগত ভগাব পাৰি। ===স্বৰধ্বনি=== যি ধ্বনি উচ্চাৰণ কৰোঁতে নিশ্বাস বায়ুৱে মুখ গহ্বৰৰ কোনো ঠাইত বাধা নাপায় তাক স্বৰধ্বনি বোলে। লিখিতভাৱে স্বৰধ্বনি ১১টা যদিও; বিশিষ্ট স্বৰধ্বনি আঠটাহে পোৱা যায়। উচ্চাৰণৰ স্থান আৰু ৰীতি অনুসৰি অসমীয়া বিশিষ্ট স্বৰধ্বনিবোৰক তলত দিয়াৰ দৰে দেখুৱাব পাৰি।<ref name=bani2>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ গঠন আৰু বিকাশ, ড॰ বাণীকান্ত কাকতি, ২০০২</ref><ref name=bhim/> ধ্বনি অনুসৰি অসমীয়া ভাষাৰ বিশিষ্ট স্বৰধ্বনিসমূহক কেইবাটাও ভাগত ভাগ কৰা হয়। [[জিভা]]ৰ অংশ অনুসৰি সিহঁতক সন্মুখ, কেন্দ্ৰীয় আৰু পশ্চ তিনিভাগত ভাগ কৰা হয়। আকৌ জিভাৰ উচ্চতা অনুসৰি উচ্চ, উচ্চ-মধ্য, উচ্চ-নিম্ন-মধ্য, নিম্ন-মধ্য আৰু নিম্ন এই পাঁচভাগত ভগাব পাৰি। কাষৰ তালিকাত ইয়াক স্পষ্ট ৰূপত দেখুওৱা হৈছে।<ref name=upen>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষা আৰু উপভাষা, ড॰ উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী, ১৯৮৬</ref> <center>{{অসমীয়া স্বৰধ্বনি}}</center> ===ব্যঞ্জনধ্বনি=== যি ধ্বনি উচ্চাৰণ কৰোঁতে নিশ্বাস বায়ুৱে মুখ গহ্বৰৰ কোনো ঠাইত বাধা পায় তাক ব্যঞ্জনধ্বনি বোলে। স্বৰধ্বনিৰ সহায়ত ইয়াক উচ্চাৰণ কৰা হয়। লিখিতভাৱে অসমীয়া ভাষাত ৪০টা ব্যঞ্জনধ্বনি পোৱা যায় যদিও অসমীয়া ভাষাত বিশিষ্ট ব্যঞ্জনধ্বনি ২১ টাহে পোৱা যায়।<ref name=bani2/><ref name=bhim/> ধ্বনি অনুসৰি অসমীয়া ভাষাৰ বিশিষ্ট ব্যঞ্জনধ্বনি কেইটাক স্পৰ্শ, নাসিক্য, পাৰ্শ্বিক, কম্পিত আৰু উষ্ম ভাগত ভাগ কৰা হয়। স্পৰ্শধ্বনিবোৰৰ ভিতৰত ঘোষ আৰু অঘোষ দুই বিধৰ আছে। সেইবোৰ অল্পপ্ৰাণ আৰু মহাপ্ৰাণো হ'ব পাৰে। নাসিক্য, পাৰ্শ্বিক, আৰু কম্পিত ধ্বনিৰ আটাইবোৰ ঘোষ ধ্বনি। উষ্ম ধ্বনিৰ ভিতৰত ঘোষ আৰু অঘোষ দুইবিধ পোৱা যায়। /ঙ/ ৰ বাহিৰে আটাইবোৰ ব্যঞ্জন ধ্বনি শব্দৰ আৰম্ভণি, মাজ আৰু শেষত ব্যৱহাৰ হ'ব পাৰে। কাষৰ তালিকাত ইয়াক স্পষ্ট ৰূপত দেখুওৱা হৈছে। অসমীয়া ভাষাত 'য়' আৰু 'ৱ' এই দুটা অৰ্ধ-স্বৰ বিশিষ্ট-ধ্বনি নহয়। সিহঁত শ্ৰুতি-ধ্বনি ৰূপতহে থাকে। ওচৰা-ওচৰিকৈ থকা দুটা স্বৰ-ধ্বনিৰ আগৰটো 'ই' হ'লে দুয়োটা স্বৰ-ধ্বনিৰ মাজত আপোনা-আপুনি 'য়' উচ্চাৰিত হ'ব আৰু আগৰটো 'উ' বা 'ও' হ'লে আপোনা-আপুনি 'ৱ' উচ্চাৰিত হ'ব।<ref name=upen/> <center>{{অসমীয়া ব্যঞ্জনধ্বনি}}</center> == উপভাষা == [[File:Assamese varieties.svg|thumb|অসমীয়া ভাষাৰ উপভাষা]] ঊনবিংশ শতিকাত খ্ৰীষ্টিয়ান মিছনেৰীসকলে যি ভাষাত [[শিৱসাগৰ জিলা]]ত অৰুণোদই ছপা কৰিছিল সেই ভাষাই সময়ত মান্য ভাষা হৈছিল আৰু সেই ভাষাই বৰ্তমান চৰকাৰী ভাষা। অসমৰ সংবাদ পত্ৰ, স্কুল-কলেজ আদিতো এই ভাষাকে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কিন্তু বৰ্তমান অসমত ইয়াৰ বাহিৰেও কেইবাটাও [[উপভাষা]] প্ৰচলিত আছে। [[বাণীকান্ত কাকতি]]ৰ মতে অসমত দুটা উপভাষাৰ প্ৰচলন আছে (১) পূব আৰু (২) পশ্চিম উপভাষা। কিন্তু বৰ্তমান উপভাষা বিভাজনত পাঁচটা ভাগ কৰা দেখা যায়।<ref name=iit/><ref>{{harv|Sarma|1990}}</ref> # পূবৰ বা উজনি অসমৰ উপভাষা ([[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] আদি অন্যান্য জিলাত ব্যৱহাৰ কৰা ভাষা) # মধ্য অসমৰ উপভাষা ([[নগাঁও জিলা|নগাঁও]], [[মৰিগাঁও জিলা|মৰিগাঁও]] আদি আৰু তাৰ দাঁতি কাষৰীয়া অঞ্চল) # [[কামৰূপী উপভাষা]] ([[কামৰূপ জিলা|কামৰূপ]], [[ নলবাৰী জিলা|নলবাৰী]], [[বৰপেটা জিলা|বৰপেটা]], [[দৰং জিলা|দৰং]], [[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]] আৰু [[বঙাইগাঁও জিলা]]ত) # [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা]] ([[গোৱালপাৰা জিলা|গোৱালপাৰা]], [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]], [[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]], [[বঙাইগাঁও জিলা]] আৰু [[চিৰাং জিলা]]) # [[দেৱান উপভাষা|কাছাৰৰ উপভাষা]] ([[কাছাৰ জিলা]]) ==লগতে চাওক == * [[অসমীয়া ব্যাকৰণ]] * [[অসমীয়া ভাষাৰ ৰোমানীকৰণ]] * [[চৰ্যাপদ]] * [[ভাৰতীয় ভাষা]] * [[অসমীয়া সাহিত্য]] * [[সন্ধি]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|2}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{commonscat|Assamese language|অসমীয়া ভাষা}} {{InterWiki|code=en}} {{wikiquote}} * [http://www.assam.org/assam/language/assamlang.html অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্য ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070203122256/http://assam.org/assam/language/assamlang.html |date=2007-02-03 }} * [http://www.language-museum.com/a/assamese.php অসমীয়া ভাষাৰ নমুনা] * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=asm অসমীয়াৰ Ethnologue প্ৰতিবেদন] * [http://hctv.humnet.ucla.edu/departments/linguistics/vowelsandconsonants/appendix/languages/assamese/assamese.html অসমীয়া] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080508202737/http://hctv.humnet.ucla.edu/departments/linguistics/vowelsandconsonants/appendix/languages/assamese/assamese.html |date=2008-05-08 }} - [[UCLA]] Phonetics Lab Data * [http://www.nilacharai.com/lipibaddha-axam-axamiya/#.T4Fh5tmoG20 লিপিবদ্ধ অসম অসমীয়া শব্দৰ উদ্ভৱৰ সন্ধানত, ড॰ গকুল গোস্বামী] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170724023525/http://nilacharai.com/lipibaddha-axam-axamiya/#.T4Fh5tmoG20 |date=2017-07-24 }} উৎস - নীলা চৰাই ৱেবছাইট। {{অসমীয়া ভাষা|state=expanded}} {{Indo-Iranian languages}} {{ভাৰতৰ ভাষাসমূহ|state=expanded}} {{অসম}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভাষা]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধ্ৰুপদী ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষা]] jnl14t8xn0e3f1k932eke4nujgo4cny 622952 622949 2026-08-03T06:43:28Z KhiLanTzi 23530 /* */ 622952 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{about|অসমত প্ৰচলিত মূল ভাষাটো‎|আন ব্যৱহাৰ|অসমীয়া (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)}} {{Infobox language | name = অসমীয়া | image = Oxomia.svg | pronunciation = ɔxɔmija | states = [[ভাৰত]], [[ভূটান]] ইত্যাদি। | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[নগালেণ্ড]], [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]]ৰ আন কোনো কোনো ঠাই, [[দিল্লী]], [[বাংগালুৰু]], [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[পুণে]]-[[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[কলিকতা]] আদিৰ ঠাইবিশেষে<ref>[http://www.lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170621210647/http://www.lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |date=2017-06-21 }}Language information service, India; Assamese-Demography; আহৰণ:১৯ ফ্ৰেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> | latd = | latm = | latNS = <!-- latitude degrees/minutes/direction --> | longd = | longm = | longEW = <!-- longitude degrees/minutes/direction --> | ethnicity = [[অসমীয়া জাতি]] | speakers = ১৩ নিযুত (মুঠ ২০ নিযুত) | iso1 = as | iso2 = asm | iso3 = asm | glotto = assa1263 | glottorefname = Assamese | lingua = 59-AAF-w | familycolor = [[ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা পৰিয়াল|ভাৰত-ইউৰোপীয়]] | fam2 = [[ইণ্ডো-ইৰানীয় ভাষা|ইণ্ডো-ইৰানীয়]] | fam3 = [[ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়াল|ভাৰতীয়-আৰ্য]] | fam4 = [[প্ৰাচ্য ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা|প্ৰাচ্য]] | fam5 = [[কামৰূপী প্ৰাকৃত]] | fam6 = [[কামৰূপী প্ৰাকৃত|কামৰূপী]] | dia1 = উজনি অসমৰ উপভাষা | dia2 = মধ্য অসমৰ উপভাষা | dia3 = [[কামৰূপী উপভাষা]] | dia4 = [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা]] | dia5 = [[দেৱান উপভাষা]] | script = প্ৰাচীন যুগ:[[পুৰণি অসমীয়া লিপি]]<br>মধ্য যুগ — বৰ্তমান:[[টাই-আহোম লিপি]], [[অসমীয়া-বঙালী লিপি]] | nation = {{flag|ভাৰত}} ([[অসম]]) | agency = [[অসম সাহিত্য সভা]] | ancestor = মগধী প্ৰাকৃত | ancestor2 = মগধান অপভ্ৰংশ | ancestor3 = কামৰূপী প্ৰাকৃত | imagecaption = ওপৰত [[পুৰণি অসমীয়া লিপি|পুৰণি অসমীয়া লিপিত]] আৰু তলত [[অসমীয়া-বঙালী লিপি|আধুনিক অসমীয়া লিপিত]] লিখিত অসমীয়া }} '''<span lang="assamed" dir="ltr">অসমীয়া</span>''' ভাষা ({{Lang-en|Assamese language}}) হৈছে সকলোতকৈ পূৰ্বীয় [[ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়াল|ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা]] তথা [[অসম]]ৰ ৰাজ্যিক ভাষা। এই ভাষা অসমৰ মূল সংযোগী ভাষা (lingua franca)।<ref>{{cite book|last=Jain|first=Dhanesh|last2=Cardona|first2=George|title=The Indo-Aryan Languages|publisher=RoutledgeCurzon|publication-place=London|date=2003|isbn=978-0-7007-1130-7|page=}}</ref> ইয়াক ঘাইকৈ [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]]ৰ [[অসম]]ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[পশ্চিম বংগ]]ৰ কোনো কোনো ঠাইত আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আন আন ৰাজ্যতো অসমীয়াভাষী লোক আছে। অসমীয়া-ভিত্তিক [[নাগামিজ]] নামৰ এটা সংযোগী ভাষা [[নাগালেণ্ড]]ত ব্যাপকভাৱে ব্যৱহাৰ হয়। অৰুণাচলত ব্যৱহাৰ হোৱা সংযোগী ভাষাটোক [[নেফামিজ|অৰুণামিজ]] নামেৰে জনা যায়৷ [[ভূটান]]তো কিছুসংখ্যক অসমীয়াভাষী লোক আছে। অসমত বৰ্তমান অসমীয়া ভাষা কোৱা মানুহৰ সংখ্যা ১.৩০ কোটিৰো বেছি<ref name="assamese-figures">[http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement1.htm]ভাৰতীয় লোকপিয়ল তথ্য ২০০১, আহৰণ:১৯ ফ্ৰেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> আৰু বিশ্বজুৰি এই সংখ্যা প্ৰায় ২ কোটি।<ref name="iit">[http://www.iitg.ernet.in/rcilts/assamese.html]RCILTS (Phase 2); আহৰণ:১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> অসমীয়াৰ পূৰ্বে এই অঞ্চলত প্ৰাচীন বড়ো-গাৰো ভাষা প্ৰথম মূল সংযোগী ভাষা আছিল।<ref>"...Proto-Bodo-Garo first emerged as a lingua franca used for communication..."{{cite book|last=DeLancey|first=Scott|title=North East Indian Linguistics|chapter=On the Origins of Bodo-Garo|publisher=Foundation Books|date=January 1, 2012|doi=10.1017/upo9789382264521.003|page=3–20|url=https://www.cambridge.org/core/books/abs/north-east-indian-linguistics/on-the-origins-of-bodogaro/2D8C935E731EC6C4CF491569FAF9C4FF}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ গঢ় আৰু ধ্বনি বৈশিষ্ট্যসমূহ [[সংস্কৃত]]ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। [[অসমীয়া লিপি]]ৰে এই ভাষা লিখা হয়। লিখাৰ ধৰণ বাঁওফালৰ পৰা সোঁফাললৈ আৰু ওপৰৰ পৰা তললৈ। ২০২৪ চনৰ ৩ অক্টোবৰ তাৰিখে অসমীয়া ভাষাই [[ভাৰতৰ ধ্ৰুপদী ভাষা]]ৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে৷<ref>{{cite web | url=https://assam.news18.com/news/assam/assamese-language-gets-recognition-of-classical-language-skd-413530.html | title=নিউজ ১৮ অসম | accessdate=4 October 2024}}</ref> <ref name="bbcclassical">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3667032.stm|publisher=BBC|title=India sets up classical languages|access-date=1 May 2007|date=17 September 2004}}</ref> <ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/union-cabinet-decisions-marathi-assamese-bengali-pali-prakrit-get-classical-language-status/article68714789.ece | title=Union Cabinet approves classical language status for Marathi, Bengali, Assamese, Pali, and Prakrit | publisher=https://www.thehindu.com | accessdate=4 October 2024}}</ref> ==উদ্ভৱ আৰু বিকাশ== [[Image:Assamese Language.jpg|thumb|right|350px|<center>মাগধী প্ৰাকৃত অনুসৰি অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱৰ বিভিন্ন ধাৰা<center>]] প্ৰাচীন কালৰে পৰাই নিজা লিপি আৰু লিখিত সাহিত্যৰে পুষ্ট হৈ অসমীয়া ভাষাই বিৱৰ্তনৰ স্বাক্ষৰ বহন কৰি আহিছে। অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱ সম্পৰ্কে বিভিন্ন ভাষাবিদে সময়ে সময়ে বিভিন্ন মত আগবঢ়াই আহিছে। এই বিষয়ে ঘাইকৈ ছয়টা মত পোৱা যায়। তাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য মত কেইটা হ'ল- [[কালিৰাম মেধি]]ৰ মতে '''প্ৰাচ্য-পশ্চিমাৰ মিশ্ৰণ''', [[কনকলাল বৰুৱা]]ৰ মতে '''পৈশাচী প্ৰাকৃত''', [[দেবানন্দ ভৰালী]]ৰ মতে '''কামৰূপীয়া, সৌমাৰ প্ৰাকৃত''', ড‍৹ [[বেণীমাধৱ বৰুৱা]], [[ডিম্বেশ্বৰ নেওগ]], [[বিশ্বেশ্বৰ হাজৰিকা]]ৰ মতে '''কামৰূপী প্ৰাকৃত''' আৰু ড° জৰ্জ আব্ৰাহম গ্ৰীয়াৰ্চন, তাৰাপৰোৱালা, ড° [[সুনীতি কুমাৰ চেটাৰ্জী]], ড° [[বাণীকান্ত কাকতি]], ড° [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]], ড° [[উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী]], ড° [[গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী]], ড° [[মহেশ্বৰ নেওগ]], ড° [[নগেন ঠাকুৰ]], ড° [[ভীমকান্ত বৰুৱা]] আদিৰ মতে '''মাগধী প্ৰাকৃত'''।<ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ বিভিন্ন দিশ : মত আৰু বিতৰ্কিত মত, ড° ৰমেশ পাঠক, জ্যোতি প্ৰকাশন, ২০০৮, পৃষ্ঠা-১-১৯, টোকা: অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱ সম্পৰ্কে কম কথাৰে আলোচনা কৰা সম্ভৱ নহয়। বিভিন্ন মত সম্পৰ্কে একাধিক যুক্তি এই গ্ৰন্থখনত আলোচনা কৰা হৈছে। কিন্তু কোনো এটা মতৰ ক্ষেত্ৰতে সত্যতা নিৰূপণ কৰা হোৱা নাই। </ref><ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ অধ্যয়ন, ড° প্ৰফুল্ল কুমাৰ নাথ, জ্যোতিৰেখা হাজৰিকা, বনলতা, ১৯৯৭, পৃষ্ঠা-৪</ref> বৰ্তমানলৈকে কোনো এটা মতৰ ক্ষেত্ৰতে ভাষাবিজ্ঞানীসকল একমত হ'ব পৰা নাই। কিন্তু [[মাগধী প্ৰাকৃত]] সম্পৰ্কে বহু কেইজন ভাষাবিদ সহমতত উপনীত হৈছে। মাগধী প্ৰাকৃতৰ ইতিহাসলৈ লক্ষ্য কৰিলে দেখা যায় যে, অসমীয়া ভাষা প্ৰধানকৈ [[ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা পৰিয়াল|ভাৰত-ইউৰোপীয়]] বা ভাৰত-ইউৰোপীয় পৰিয়ালৰ শতম শাখাৰ পৰা বিকাশ হৈছে। শতম শাখাৰ এটা প্ৰধান ভাগ আছিল 'আৰ্য' বা '[[:en:Indo-Iranian languages|ভাৰত-ইৰানীয়]]'। এই আৰ্যভাষাৰে এটা প্ৰধান ঠাল ভাৰতীয় আৰ্যৰ পৰা খৃঃ পূঃ ৬ষ্ঠ শতিকাৰ পৰা ১০ম শতিকাৰ ভিতৰত বিকাশ হোৱা মধ্য ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন প্ৰাকৃতসমূহৰ ভিতৰৰ মাগধী প্ৰাকৃতৰ অন্ত্য প্ৰাকৃত বা অপভ্ৰংশ স্তৰৰ মাগধী অপভ্ৰংশৰ পৰা অসমীয়া ভাষাৰ জন্ম হয়।<ref name=bhim>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষা, ড° ভীমকান্ত বৰুৱা, বনলতা, ১৯৯৭</ref> এইক্ষেত্ৰত ড° [[উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী]]ৰ মতে, <blockquote>অসমীয়া ভাষাটো মূলতঃ মগধীয় ভাষা। ইয়াৰ প্ৰধান সুঁতিটো আৰ্যভাষাৰ সুঁতি। মগধ-বিদেহ অঞ্চলৰ পৰা আহি উত্তৰ-বঙ্গৰ মাজেদি আৰ্য-ভাষাই প্ৰাচীন কামৰূপত প্ৰৱেশ কৰে আৰু সপ্তম শতিকা মানৰে পৰা পশ্চিম-অসমৰ সুকীয়া ভাষাৰূপে গঢ় ল'বলৈ উপক্ৰম কৰে। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰধান সুঁতিটো আৰ্য-ভাষাৰ সুঁতি বুলি কোৱাৰ এটা কাৰণ এয়ে যে ইয়াত ব্যৱহাৰ হোৱা বেছিভাগ শব্দ প্ৰাচীন ভাৰতীয় আৰ্য-ভাষাৰ পৰা ধ্বনিৰ কিছু সলনি ঘটি নাইবা প্ৰাচীন ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ পৰা মধ্য ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ মাজেদি বিকশিত হৈ হোৱা অৰ্ধতৎসম আৰু তদ্ভৱ শব্দ। অসমীয়া ভাষাটোৰ ভাৰতীয় আন ভাষাৰ লগত থকা সম্পৰ্কই অসমীয়া ভাষাৰ আৰ্য-সুঁতিটোৰ চিহ্ন আৰু গভীৰ কৰি তোলে।<ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষা আৰু উপভাষা, ড° উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী, ১৯৮৬, পৃষ্ঠা ১-২</ref></blockquote> ''অসমীয়া ব্যাকৰণৰ মৌলিক বিচাৰ''<ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ব্যাকৰণৰ মৌলিক বিচাৰ, ড° গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী, তৃতীয় সংস্কৰণ, পৃষ্ঠা ২২</ref> গ্ৰন্থত ড° [[গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী]]য়ে অসমীয়া ভাষাৰ জন্ম-পত্ৰিকা এনেদৰে তৈয়াৰ কৰিছে-<br /> '''ভাষা''' - অসমীয়া<br /> '''গোত্ৰ''' - ভাৰত-ইউৰোপীয়<br /> '''প্ৰৱৰ''' - আৰ্য<br /> '''শাখা''' - বৈদিক<br /> '''বৰ্ণ''' - প্ৰাচ্য (কামৰূপ) প্ৰাকৃত<br /> '''গণ''' - কামৰূপী অপভ্ৰংশ<br /> '''ক্ষণ''' - দ্বাদশ-ত্ৰয়োদশ শতিকা<br /> '''ক্ষেত্ৰ''' - উত্তৰ-পূব ভাৰত খণ্ড<br /> আনহাতে প্ৰাক-[[আহোম]] যুগৰ কামৰূপৰ হিন্দুৰজাসকলৰ তাম্ৰফলিবোৰ সংস্কৃতত লিখা হ'লেও তাৰ মাজত সোমাই থকা অনাৰ্য শব্দসমূহে সেই সময়ৰ জনসাধাৰণৰ কথিত ভাষাটোৰ সুকীয়া অস্তিত্বৰ কথাকে সূচায়। [[বেণীমাধৱ বৰুৱা]]ই এই কথিত ভাষাটোক '''কামৰূপী প্ৰাকৃত''' নাম দিছে। [[ডিম্বেশ্বৰ নেওগ]], [[বিশ্বেশ্বৰ হাজৰিকা]]ই আদিয়েই এই মতকে পোষণ কৰিছে। ড° ডিম্বেশ্বৰ নেওগে {{lang|en|Growth of the Asamiya Language}}-ত অসমীয়া ভাষাৰা জন্ম মাগধী প্ৰাকৃতৰ পৰা হোৱা বুলি চলি অহা ধাৰণাটো ভুল আৰু ই "{{lang|en|it did not stand analysis and proper scrutiny}}" বুলি মন্তব্য কৰিছে।<ref>গ্ৰন্থ-Growth of the Asamiya Language, ড° ডিম্বেশ্বৰ নেওগে, পৃষ্ঠা-৪৪</ref><ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ বিভিন্ন দিশ : মত আৰু বিতৰ্কিত মত, ড° ৰমেশ পাঠক, জ্যোতি প্ৰকাশন, ২০০৮, পৃষ্ঠা-১-১৯</ref> অসমীয়া ভাষাৰ বিকাশক ড° [[বাণীকান্ত কাকতি]]য়ে তিনিটা ভাগত ভাগ কৰিছে।<ref name=bani>Assamese, {{Its Formation And Development, By- Dr. Banikanta Kakati, p. 13</ref> # '''প্ৰাচীন অসমীয়া''' - চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা ষোড়শ শতিকাৰ শেষলৈ। এই কালছোৱাক আকৌ প্ৰাক-বৈষ্ণৱ আৰু বৈষ্ণৱ দুটা ভাগত ভগাব পাৰি। # '''মধ্যযুগীয় অসম''' - সপ্তদশ শতিকাৰ পৰা ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ। [[আহোম]] ৰাজসভাৰ [[বুৰঞ্জী]]ৰ গদ্যলৈকে। # '''আধুনিক অসমীয়া''' - ঊনবিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ। খৃষ্টীয় পঞ্চম শতিকাৰ পৰা দ্বাদশ শতিকালৈকে প্ৰাচীন [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ত ৰাজত্ব কৰা [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] ৰজাসকলৰ তাম্ৰফলিসমূহতেই প্ৰাচীন অসমীয়া লিখিত সাহিত্যৰ নিদৰ্শন পোৱা যায়। ইয়াৰ পিছত ক্ৰমে ক্ৰমে [[চৰ্যাপদ]], শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্তন, [[হেম সৰস্বতী]]ৰ ‘প্ৰহ্লাদ চৰিত’, [[মাধৱ কন্দলী]]ৰ ‘ৰামায়ণ’, [[শংকৰদেৱ]]-[[মাধৱদেৱ]]ৰ ‘কীৰ্তন-নামঘোষা’, [[ভট্টদেৱ]]ৰ ‘কথা-গীতা’, [[কথাগুৰুচৰিত]], বুৰঞ্জীসাহিত্য আদিৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা [[অৰুণোদই]], [[জোনাকী (অসমীয়া আলোচনী)|জোনাকী]], [[ৰামধেনু (আলোচনী)|ৰামধেনু]] আদি বিভিন্ন সাহিত্যৰ মাজেৰে অসমীয়া ভাষাই এটা পূৰ্ণাঙ্গ অৱস্থা লাভ কৰে। == লিপি == {{Main|অসমীয়া লিপি|অসমীয়া লিপিৰ বুৰঞ্জী‎}} অসমীয়া লিপি অসমীয়া ভাষা লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পণ্ডিতসকলে এই লিপি ব্ৰাহ্মী লিপিৰপৰা কুটিল বা সিদ্ধিমাতৃকা লিপি হৈ নাইবা ব্ৰাহ্মীৰ পৰা কামৰূপী লিপিৰ মাজেৰে উদ্ভৱ হোৱা বুলি মত পোষণ কৰে। ১৭শ শতিকা মানত অসমীয়া লিপিৰ তিনিটা শৈলী গঢ় লৈ উঠে (কাইথেলী, বামুণীয়া আৰু গড়গঞা লিপি) যি ছপা আখৰৰ সৃষ্টিৰ পিছত আধুনিক লিপিৰ ৰূপ পায়। ৮ম-১২শ শতিকামানত ৰচনা কৰা বৌদ্ধ ধৰ্মসাধনাৰ গীত [[চৰ্যাপদ]]ত অসমীয়া লিপিৰ সকলোতকৈ পুৰণি প্ৰমাণ পোৱা যায়। [[আহোম ৰাজ্য]]তো [[বুৰঞ্জী]] লিখিবৰ বাবে অসমীয়া ভাষা আৰু লিপিৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯শ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত [[আত্মাৰাম শৰ্মা]]ই পঞ্চানন কৰ্মকাৰে সাজি উলিওৱা ছপা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰীৰামপুৰত প্ৰকাশ কৰা '[[ধৰ্মপুস্তক]]' (বাইবেলৰ অসমীয়া অনুবাদ)ত ছপা আখৰত প্ৰথম আধুনিক অসমীয়া লিপি দেখা পোৱা যায়। == ৰূপতত্ত্ব আৰু ব্যাকৰণ == [[সংস্কৃত]] ভাষাৰ পৰিৱৰ্তনৰ ধাৰাইদি আহি অসমীয়া ভাষাৰ সৃষ্টি হ'লেও অসমীয়া ভাষাৰ ব্যাকৰণে কিছুমান নিৰ্দিষ্ট বিশেষত্ব প্ৰকাশ কৰিছে। অসমীয়া ভাষাত তলত দিয়াৰ দৰে ৰূপতাত্বিক বৈশিষ্ট্যসমূহ প্ৰকাশ পায়<ref>ব্যাকৰণ আৰু প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞান, ড॰ ৰমেশ পাঠক, পৃষ্ঠা-২৬/২৭, ১৯৮৮</ref> * অসমীয়াত লিংগ [[ব্যাকৰণ]]গত বিষয় নহয়। * অসমীয়াত বচন ব্যাকৰণগত নহয়। * সংস্কৃতত পুৰুষ তিনিটা, অসমীয়াত পুৰুষ চাৰিটা। (মধ্যম পুৰুষৰ মান্য আৰু তুচ্ছাৰ্থবাচক ৰূপ আছে)। * সংস্কৃতৰ দৰে অসমীয়া ভাষাত ধাতুৰ কোনো গণৰ শ্ৰেণী-বিভাজন নাই। * সকৰ্মক [[ক্ৰিয়া]] আৰু অকৰ্মক ক্ৰিয়াৰ মাজত ভিন্নতা আছে। * কৰ্তাপদতকৈ কৰ্মপদ সম্পূৰ্ণ পৃথক। * ব্যক্তিগত [[সৰ্বনাম]]সূচক অধিকাৰৰ বাবে সম্বোধনসূচক বিশেষ্যৰ শব্দৰূপ দিয়া হয়। (Kinship nouns are inflected for personal pronominal possession.) * ক্ৰিয়া-বিশেষণ সমূহ ক্ৰিয়াৰ উৎসৰ পৰাই বিশ্লেষণ কৰিব পাৰি। * [[জতুৱা ঠাঁচ]]ত পৰোক্ষ বাক্য গঠন কৰিব পাৰি। == ধ্বনিতত্ত্ব == অসমীয়া ভাষাৰ [[ধ্বনিতত্ত্ব]]ক প্ৰধানত দুটা ভাগত ভগাব পাৰি। ===স্বৰধ্বনি=== যি ধ্বনি উচ্চাৰণ কৰোঁতে নিশ্বাস বায়ুৱে মুখ গহ্বৰৰ কোনো ঠাইত বাধা নাপায় তাক স্বৰধ্বনি বোলে। লিখিতভাৱে স্বৰধ্বনি ১১টা যদিও; বিশিষ্ট স্বৰধ্বনি আঠটাহে পোৱা যায়। উচ্চাৰণৰ স্থান আৰু ৰীতি অনুসৰি অসমীয়া বিশিষ্ট স্বৰধ্বনিবোৰক তলত দিয়াৰ দৰে দেখুৱাব পাৰি।<ref name=bani2>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ গঠন আৰু বিকাশ, ড॰ বাণীকান্ত কাকতি, ২০০২</ref><ref name=bhim/> ধ্বনি অনুসৰি অসমীয়া ভাষাৰ বিশিষ্ট স্বৰধ্বনিসমূহক কেইবাটাও ভাগত ভাগ কৰা হয়। [[জিভা]]ৰ অংশ অনুসৰি সিহঁতক সন্মুখ, কেন্দ্ৰীয় আৰু পশ্চ তিনিভাগত ভাগ কৰা হয়। আকৌ জিভাৰ উচ্চতা অনুসৰি উচ্চ, উচ্চ-মধ্য, উচ্চ-নিম্ন-মধ্য, নিম্ন-মধ্য আৰু নিম্ন এই পাঁচভাগত ভগাব পাৰি। কাষৰ তালিকাত ইয়াক স্পষ্ট ৰূপত দেখুওৱা হৈছে।<ref name=upen>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষা আৰু উপভাষা, ড॰ উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী, ১৯৮৬</ref> <center>{{অসমীয়া স্বৰধ্বনি}}</center> ===ব্যঞ্জনধ্বনি=== যি ধ্বনি উচ্চাৰণ কৰোঁতে নিশ্বাস বায়ুৱে মুখ গহ্বৰৰ কোনো ঠাইত বাধা পায় তাক ব্যঞ্জনধ্বনি বোলে। স্বৰধ্বনিৰ সহায়ত ইয়াক উচ্চাৰণ কৰা হয়। লিখিতভাৱে অসমীয়া ভাষাত ৪০টা ব্যঞ্জনধ্বনি পোৱা যায় যদিও অসমীয়া ভাষাত বিশিষ্ট ব্যঞ্জনধ্বনি ২১ টাহে পোৱা যায়।<ref name=bani2/><ref name=bhim/> ধ্বনি অনুসৰি অসমীয়া ভাষাৰ বিশিষ্ট ব্যঞ্জনধ্বনি কেইটাক স্পৰ্শ, নাসিক্য, পাৰ্শ্বিক, কম্পিত আৰু উষ্ম ভাগত ভাগ কৰা হয়। স্পৰ্শধ্বনিবোৰৰ ভিতৰত ঘোষ আৰু অঘোষ দুই বিধৰ আছে। সেইবোৰ অল্পপ্ৰাণ আৰু মহাপ্ৰাণো হ'ব পাৰে। নাসিক্য, পাৰ্শ্বিক, আৰু কম্পিত ধ্বনিৰ আটাইবোৰ ঘোষ ধ্বনি। উষ্ম ধ্বনিৰ ভিতৰত ঘোষ আৰু অঘোষ দুইবিধ পোৱা যায়। /ঙ/ ৰ বাহিৰে আটাইবোৰ ব্যঞ্জন ধ্বনি শব্দৰ আৰম্ভণি, মাজ আৰু শেষত ব্যৱহাৰ হ'ব পাৰে। কাষৰ তালিকাত ইয়াক স্পষ্ট ৰূপত দেখুওৱা হৈছে। অসমীয়া ভাষাত 'য়' আৰু 'ৱ' এই দুটা অৰ্ধ-স্বৰ বিশিষ্ট-ধ্বনি নহয়। সিহঁত শ্ৰুতি-ধ্বনি ৰূপতহে থাকে। ওচৰা-ওচৰিকৈ থকা দুটা স্বৰ-ধ্বনিৰ আগৰটো 'ই' হ'লে দুয়োটা স্বৰ-ধ্বনিৰ মাজত আপোনা-আপুনি 'য়' উচ্চাৰিত হ'ব আৰু আগৰটো 'উ' বা 'ও' হ'লে আপোনা-আপুনি 'ৱ' উচ্চাৰিত হ'ব।<ref name=upen/> <center>{{অসমীয়া ব্যঞ্জনধ্বনি}}</center> == উপভাষা == [[File:Assamese varieties.svg|thumb|অসমীয়া ভাষাৰ উপভাষা]] ঊনবিংশ শতিকাত খ্ৰীষ্টিয়ান মিছনেৰীসকলে যি ভাষাত [[শিৱসাগৰ জিলা]]ত অৰুণোদই ছপা কৰিছিল সেই ভাষাই সময়ত মান্য ভাষা হৈছিল আৰু সেই ভাষাই বৰ্তমান চৰকাৰী ভাষা। অসমৰ সংবাদ পত্ৰ, স্কুল-কলেজ আদিতো এই ভাষাকে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কিন্তু বৰ্তমান অসমত ইয়াৰ বাহিৰেও কেইবাটাও [[উপভাষা]] প্ৰচলিত আছে। [[বাণীকান্ত কাকতি]]ৰ মতে অসমত দুটা উপভাষাৰ প্ৰচলন আছে (১) পূব আৰু (২) পশ্চিম উপভাষা। কিন্তু বৰ্তমান উপভাষা বিভাজনত পাঁচটা ভাগ কৰা দেখা যায়।<ref name=iit/><ref>{{harv|Sarma|1990}}</ref> # পূবৰ বা উজনি অসমৰ উপভাষা ([[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] আদি অন্যান্য জিলাত ব্যৱহাৰ কৰা ভাষা) # মধ্য অসমৰ উপভাষা ([[নগাঁও জিলা|নগাঁও]], [[মৰিগাঁও জিলা|মৰিগাঁও]] আদি আৰু তাৰ দাঁতি কাষৰীয়া অঞ্চল) # [[কামৰূপী উপভাষা]] ([[কামৰূপ জিলা|কামৰূপ]], [[ নলবাৰী জিলা|নলবাৰী]], [[বৰপেটা জিলা|বৰপেটা]], [[দৰং জিলা|দৰং]], [[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]] আৰু [[বঙাইগাঁও জিলা]]ত) # [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা]] ([[গোৱালপাৰা জিলা|গোৱালপাৰা]], [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]], [[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]], [[বঙাইগাঁও জিলা]] আৰু [[চিৰাং জিলা]]) # [[দেৱান উপভাষা|কাছাৰৰ উপভাষা]] ([[কাছাৰ জিলা]]) ==লগতে চাওক == * [[অসমীয়া ব্যাকৰণ]] * [[অসমীয়া ভাষাৰ ৰোমানীকৰণ]] * [[চৰ্যাপদ]] * [[ভাৰতীয় ভাষা]] * [[অসমীয়া সাহিত্য]] * [[সন্ধি]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|2}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{commonscat|Assamese language|অসমীয়া ভাষা}} {{InterWiki|code=en}} {{wikiquote}} * [http://www.assam.org/assam/language/assamlang.html অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্য ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070203122256/http://assam.org/assam/language/assamlang.html |date=2007-02-03 }} * [http://www.language-museum.com/a/assamese.php অসমীয়া ভাষাৰ নমুনা] * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=asm অসমীয়াৰ Ethnologue প্ৰতিবেদন] * [http://hctv.humnet.ucla.edu/departments/linguistics/vowelsandconsonants/appendix/languages/assamese/assamese.html অসমীয়া] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080508202737/http://hctv.humnet.ucla.edu/departments/linguistics/vowelsandconsonants/appendix/languages/assamese/assamese.html |date=2008-05-08 }} - [[UCLA]] Phonetics Lab Data * [http://www.nilacharai.com/lipibaddha-axam-axamiya/#.T4Fh5tmoG20 লিপিবদ্ধ অসম অসমীয়া শব্দৰ উদ্ভৱৰ সন্ধানত, ড॰ গকুল গোস্বামী] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170724023525/http://nilacharai.com/lipibaddha-axam-axamiya/#.T4Fh5tmoG20 |date=2017-07-24 }} উৎস - নীলা চৰাই ৱেবছাইট। {{অসমীয়া ভাষা|state=expanded}} {{Indo-Iranian languages}} {{ভাৰতৰ ভাষাসমূহ|state=expanded}} {{অসম}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভাষা]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধ্ৰুপদী ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষা]] 07o82vvkcc6ahdt4l708h6jnqrx972a 622961 622952 2026-08-03T07:16:27Z KhiLanTzi 23530 /* */ 622961 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{about|অসমত প্ৰচলিত মূল ভাষাটো‎|আন ব্যৱহাৰ|অসমীয়া (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)}} {{Infobox language | name = অসমীয়া | image = Oxomia.svg | pronunciation = ɔxɔmija | states = [[ভাৰত]], [[ভূটান]] ইত্যাদি। | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[নগালেণ্ড]], [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]]ৰ আন কোনো কোনো ঠাই, [[দিল্লী]], [[বাংগালুৰু]], [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[পুণে]]-[[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[কলিকতা]] আদিৰ ঠাইবিশেষে<ref>[http://www.lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170621210647/http://www.lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |date=2017-06-21 }}Language information service, India; Assamese-Demography; আহৰণ:১৯ ফ্ৰেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> | latd = | latm = | latNS = <!-- latitude degrees/minutes/direction --> | longd = | longm = | longEW = <!-- longitude degrees/minutes/direction --> | ethnicity = [[অসমীয়া জাতি]] | speakers = ১৩ নিযুত (মুঠ ২০ নিযুত) | iso1 = as | iso2 = asm | iso3 = asm | glotto = assa1263 | glottorefname = Assamese | lingua = 59-AAF-w | familycolor = [[ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা পৰিয়াল|ভাৰত-ইউৰোপীয়]] | fam2 = [[ইণ্ডো-ইৰানীয় ভাষা|ইণ্ডো-ইৰানীয়]] | fam3 = [[ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়াল|ভাৰতীয়-আৰ্য]] | fam4 = [[প্ৰাচ্য ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা|প্ৰাচ্য]] | fam5 = [[কামৰূপী প্ৰাকৃত]] | fam6 = [[কামৰূপী প্ৰাকৃত|কামৰূপী]] | dia1 = উজনি অসমৰ উপভাষা | dia2 = মধ্য অসমৰ উপভাষা | dia3 = [[কামৰূপী উপভাষা]] | dia4 = [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা]] | dia5 = [[দেৱান উপভাষা]] | script = প্ৰাচীন যুগ:[[পুৰণি অসমীয়া লিপি]]<br>মধ্য যুগ — বৰ্তমান:[[টাই-আহোম লিপি]], [[অসমীয়া-বঙালী লিপি]] | nation = {{flag|ভাৰত}} ([[অসম]]) | agency = [[অসম সাহিত্য সভা]] | ancestor = মগধী প্ৰাকৃত | ancestor2 = মগধান অপভ্ৰংশ | ancestor3 = কামৰূপী প্ৰাকৃত | imagecaption = ওপৰত [[পুৰণি অসমীয়া লিপি|পুৰণি অসমীয়া লিপিত]] আৰু তলত [[অসমীয়া-বঙালী লিপি|অসমীয়া-বঙালী লিপিত]] লিখিত ''অসমীয়া'' }} '''<span lang="assamed" dir="ltr">অসমীয়া</span>''' ভাষা ({{Lang-en|Assamese language}}) হৈছে সকলোতকৈ পূৰ্বীয় [[ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়াল|ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা]] তথা [[অসম]]ৰ ৰাজ্যিক ভাষা। এই ভাষা অসমৰ মূল সংযোগী ভাষা (lingua franca)।<ref>{{cite book|last=Jain|first=Dhanesh|last2=Cardona|first2=George|title=The Indo-Aryan Languages|publisher=RoutledgeCurzon|publication-place=London|date=2003|isbn=978-0-7007-1130-7|page=}}</ref> ইয়াক ঘাইকৈ [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]]ৰ [[অসম]]ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[পশ্চিম বংগ]]ৰ কোনো কোনো ঠাইত আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আন আন ৰাজ্যতো অসমীয়াভাষী লোক আছে। অসমীয়া-ভিত্তিক [[নাগামিজ]] নামৰ এটা সংযোগী ভাষা [[নাগালেণ্ড]]ত ব্যাপকভাৱে ব্যৱহাৰ হয়। অৰুণাচলত ব্যৱহাৰ হোৱা সংযোগী ভাষাটোক [[নেফামিজ|অৰুণামিজ]] নামেৰে জনা যায়৷ [[ভূটান]]তো কিছুসংখ্যক অসমীয়াভাষী লোক আছে। অসমত বৰ্তমান অসমীয়া ভাষা কোৱা মানুহৰ সংখ্যা ১.৩০ কোটিৰো বেছি<ref name="assamese-figures">[http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement1.htm]ভাৰতীয় লোকপিয়ল তথ্য ২০০১, আহৰণ:১৯ ফ্ৰেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> আৰু বিশ্বজুৰি এই সংখ্যা প্ৰায় ২ কোটি।<ref name="iit">[http://www.iitg.ernet.in/rcilts/assamese.html]RCILTS (Phase 2); আহৰণ:১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> অসমীয়াৰ পূৰ্বে এই অঞ্চলত প্ৰাচীন বড়ো-গাৰো ভাষা প্ৰথম মূল সংযোগী ভাষা আছিল।<ref>"...Proto-Bodo-Garo first emerged as a lingua franca used for communication..."{{cite book|last=DeLancey|first=Scott|title=North East Indian Linguistics|chapter=On the Origins of Bodo-Garo|publisher=Foundation Books|date=January 1, 2012|doi=10.1017/upo9789382264521.003|page=3–20|url=https://www.cambridge.org/core/books/abs/north-east-indian-linguistics/on-the-origins-of-bodogaro/2D8C935E731EC6C4CF491569FAF9C4FF}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ গঢ় আৰু ধ্বনি বৈশিষ্ট্যসমূহ [[সংস্কৃত]]ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। [[অসমীয়া লিপি]]ৰে এই ভাষা লিখা হয়। লিখাৰ ধৰণ বাঁওফালৰ পৰা সোঁফাললৈ আৰু ওপৰৰ পৰা তললৈ। ২০২৪ চনৰ ৩ অক্টোবৰ তাৰিখে অসমীয়া ভাষাই [[ভাৰতৰ ধ্ৰুপদী ভাষা]]ৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে৷<ref>{{cite web | url=https://assam.news18.com/news/assam/assamese-language-gets-recognition-of-classical-language-skd-413530.html | title=নিউজ ১৮ অসম | accessdate=4 October 2024}}</ref> <ref name="bbcclassical">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3667032.stm|publisher=BBC|title=India sets up classical languages|access-date=1 May 2007|date=17 September 2004}}</ref> <ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/union-cabinet-decisions-marathi-assamese-bengali-pali-prakrit-get-classical-language-status/article68714789.ece | title=Union Cabinet approves classical language status for Marathi, Bengali, Assamese, Pali, and Prakrit | publisher=https://www.thehindu.com | accessdate=4 October 2024}}</ref> ==উদ্ভৱ আৰু বিকাশ== [[Image:Assamese Language.jpg|thumb|right|350px|<center>মাগধী প্ৰাকৃত অনুসৰি অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱৰ বিভিন্ন ধাৰা<center>]] প্ৰাচীন কালৰে পৰাই নিজা লিপি আৰু লিখিত সাহিত্যৰে পুষ্ট হৈ অসমীয়া ভাষাই বিৱৰ্তনৰ স্বাক্ষৰ বহন কৰি আহিছে। অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱ সম্পৰ্কে বিভিন্ন ভাষাবিদে সময়ে সময়ে বিভিন্ন মত আগবঢ়াই আহিছে। এই বিষয়ে ঘাইকৈ ছয়টা মত পোৱা যায়। তাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য মত কেইটা হ'ল- [[কালিৰাম মেধি]]ৰ মতে '''প্ৰাচ্য-পশ্চিমাৰ মিশ্ৰণ''', [[কনকলাল বৰুৱা]]ৰ মতে '''পৈশাচী প্ৰাকৃত''', [[দেবানন্দ ভৰালী]]ৰ মতে '''কামৰূপীয়া, সৌমাৰ প্ৰাকৃত''', ড‍৹ [[বেণীমাধৱ বৰুৱা]], [[ডিম্বেশ্বৰ নেওগ]], [[বিশ্বেশ্বৰ হাজৰিকা]]ৰ মতে '''কামৰূপী প্ৰাকৃত''' আৰু ড° জৰ্জ আব্ৰাহম গ্ৰীয়াৰ্চন, তাৰাপৰোৱালা, ড° [[সুনীতি কুমাৰ চেটাৰ্জী]], ড° [[বাণীকান্ত কাকতি]], ড° [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]], ড° [[উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী]], ড° [[গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী]], ড° [[মহেশ্বৰ নেওগ]], ড° [[নগেন ঠাকুৰ]], ড° [[ভীমকান্ত বৰুৱা]] আদিৰ মতে '''মাগধী প্ৰাকৃত'''।<ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ বিভিন্ন দিশ : মত আৰু বিতৰ্কিত মত, ড° ৰমেশ পাঠক, জ্যোতি প্ৰকাশন, ২০০৮, পৃষ্ঠা-১-১৯, টোকা: অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱ সম্পৰ্কে কম কথাৰে আলোচনা কৰা সম্ভৱ নহয়। বিভিন্ন মত সম্পৰ্কে একাধিক যুক্তি এই গ্ৰন্থখনত আলোচনা কৰা হৈছে। কিন্তু কোনো এটা মতৰ ক্ষেত্ৰতে সত্যতা নিৰূপণ কৰা হোৱা নাই। </ref><ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ অধ্যয়ন, ড° প্ৰফুল্ল কুমাৰ নাথ, জ্যোতিৰেখা হাজৰিকা, বনলতা, ১৯৯৭, পৃষ্ঠা-৪</ref> বৰ্তমানলৈকে কোনো এটা মতৰ ক্ষেত্ৰতে ভাষাবিজ্ঞানীসকল একমত হ'ব পৰা নাই। কিন্তু [[মাগধী প্ৰাকৃত]] সম্পৰ্কে বহু কেইজন ভাষাবিদ সহমতত উপনীত হৈছে। মাগধী প্ৰাকৃতৰ ইতিহাসলৈ লক্ষ্য কৰিলে দেখা যায় যে, অসমীয়া ভাষা প্ৰধানকৈ [[ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা পৰিয়াল|ভাৰত-ইউৰোপীয়]] বা ভাৰত-ইউৰোপীয় পৰিয়ালৰ শতম শাখাৰ পৰা বিকাশ হৈছে। শতম শাখাৰ এটা প্ৰধান ভাগ আছিল 'আৰ্য' বা '[[:en:Indo-Iranian languages|ভাৰত-ইৰানীয়]]'। এই আৰ্যভাষাৰে এটা প্ৰধান ঠাল ভাৰতীয় আৰ্যৰ পৰা খৃঃ পূঃ ৬ষ্ঠ শতিকাৰ পৰা ১০ম শতিকাৰ ভিতৰত বিকাশ হোৱা মধ্য ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন প্ৰাকৃতসমূহৰ ভিতৰৰ মাগধী প্ৰাকৃতৰ অন্ত্য প্ৰাকৃত বা অপভ্ৰংশ স্তৰৰ মাগধী অপভ্ৰংশৰ পৰা অসমীয়া ভাষাৰ জন্ম হয়।<ref name=bhim>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষা, ড° ভীমকান্ত বৰুৱা, বনলতা, ১৯৯৭</ref> এইক্ষেত্ৰত ড° [[উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী]]ৰ মতে, <blockquote>অসমীয়া ভাষাটো মূলতঃ মগধীয় ভাষা। ইয়াৰ প্ৰধান সুঁতিটো আৰ্যভাষাৰ সুঁতি। মগধ-বিদেহ অঞ্চলৰ পৰা আহি উত্তৰ-বঙ্গৰ মাজেদি আৰ্য-ভাষাই প্ৰাচীন কামৰূপত প্ৰৱেশ কৰে আৰু সপ্তম শতিকা মানৰে পৰা পশ্চিম-অসমৰ সুকীয়া ভাষাৰূপে গঢ় ল'বলৈ উপক্ৰম কৰে। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰধান সুঁতিটো আৰ্য-ভাষাৰ সুঁতি বুলি কোৱাৰ এটা কাৰণ এয়ে যে ইয়াত ব্যৱহাৰ হোৱা বেছিভাগ শব্দ প্ৰাচীন ভাৰতীয় আৰ্য-ভাষাৰ পৰা ধ্বনিৰ কিছু সলনি ঘটি নাইবা প্ৰাচীন ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ পৰা মধ্য ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ মাজেদি বিকশিত হৈ হোৱা অৰ্ধতৎসম আৰু তদ্ভৱ শব্দ। অসমীয়া ভাষাটোৰ ভাৰতীয় আন ভাষাৰ লগত থকা সম্পৰ্কই অসমীয়া ভাষাৰ আৰ্য-সুঁতিটোৰ চিহ্ন আৰু গভীৰ কৰি তোলে।<ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষা আৰু উপভাষা, ড° উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী, ১৯৮৬, পৃষ্ঠা ১-২</ref></blockquote> ''অসমীয়া ব্যাকৰণৰ মৌলিক বিচাৰ''<ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ব্যাকৰণৰ মৌলিক বিচাৰ, ড° গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী, তৃতীয় সংস্কৰণ, পৃষ্ঠা ২২</ref> গ্ৰন্থত ড° [[গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী]]য়ে অসমীয়া ভাষাৰ জন্ম-পত্ৰিকা এনেদৰে তৈয়াৰ কৰিছে-<br /> '''ভাষা''' - অসমীয়া<br /> '''গোত্ৰ''' - ভাৰত-ইউৰোপীয়<br /> '''প্ৰৱৰ''' - আৰ্য<br /> '''শাখা''' - বৈদিক<br /> '''বৰ্ণ''' - প্ৰাচ্য (কামৰূপ) প্ৰাকৃত<br /> '''গণ''' - কামৰূপী অপভ্ৰংশ<br /> '''ক্ষণ''' - দ্বাদশ-ত্ৰয়োদশ শতিকা<br /> '''ক্ষেত্ৰ''' - উত্তৰ-পূব ভাৰত খণ্ড<br /> আনহাতে প্ৰাক-[[আহোম]] যুগৰ কামৰূপৰ হিন্দুৰজাসকলৰ তাম্ৰফলিবোৰ সংস্কৃতত লিখা হ'লেও তাৰ মাজত সোমাই থকা অনাৰ্য শব্দসমূহে সেই সময়ৰ জনসাধাৰণৰ কথিত ভাষাটোৰ সুকীয়া অস্তিত্বৰ কথাকে সূচায়। [[বেণীমাধৱ বৰুৱা]]ই এই কথিত ভাষাটোক '''কামৰূপী প্ৰাকৃত''' নাম দিছে। [[ডিম্বেশ্বৰ নেওগ]], [[বিশ্বেশ্বৰ হাজৰিকা]]ই আদিয়েই এই মতকে পোষণ কৰিছে। ড° ডিম্বেশ্বৰ নেওগে {{lang|en|Growth of the Asamiya Language}}-ত অসমীয়া ভাষাৰা জন্ম মাগধী প্ৰাকৃতৰ পৰা হোৱা বুলি চলি অহা ধাৰণাটো ভুল আৰু ই "{{lang|en|it did not stand analysis and proper scrutiny}}" বুলি মন্তব্য কৰিছে।<ref>গ্ৰন্থ-Growth of the Asamiya Language, ড° ডিম্বেশ্বৰ নেওগে, পৃষ্ঠা-৪৪</ref><ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ বিভিন্ন দিশ : মত আৰু বিতৰ্কিত মত, ড° ৰমেশ পাঠক, জ্যোতি প্ৰকাশন, ২০০৮, পৃষ্ঠা-১-১৯</ref> অসমীয়া ভাষাৰ বিকাশক ড° [[বাণীকান্ত কাকতি]]য়ে তিনিটা ভাগত ভাগ কৰিছে।<ref name=bani>Assamese, {{Its Formation And Development, By- Dr. Banikanta Kakati, p. 13</ref> # '''প্ৰাচীন অসমীয়া''' - চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা ষোড়শ শতিকাৰ শেষলৈ। এই কালছোৱাক আকৌ প্ৰাক-বৈষ্ণৱ আৰু বৈষ্ণৱ দুটা ভাগত ভগাব পাৰি। # '''মধ্যযুগীয় অসম''' - সপ্তদশ শতিকাৰ পৰা ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ। [[আহোম]] ৰাজসভাৰ [[বুৰঞ্জী]]ৰ গদ্যলৈকে। # '''আধুনিক অসমীয়া''' - ঊনবিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ। খৃষ্টীয় পঞ্চম শতিকাৰ পৰা দ্বাদশ শতিকালৈকে প্ৰাচীন [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ত ৰাজত্ব কৰা [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] ৰজাসকলৰ তাম্ৰফলিসমূহতেই প্ৰাচীন অসমীয়া লিখিত সাহিত্যৰ নিদৰ্শন পোৱা যায়। ইয়াৰ পিছত ক্ৰমে ক্ৰমে [[চৰ্যাপদ]], শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্তন, [[হেম সৰস্বতী]]ৰ ‘প্ৰহ্লাদ চৰিত’, [[মাধৱ কন্দলী]]ৰ ‘ৰামায়ণ’, [[শংকৰদেৱ]]-[[মাধৱদেৱ]]ৰ ‘কীৰ্তন-নামঘোষা’, [[ভট্টদেৱ]]ৰ ‘কথা-গীতা’, [[কথাগুৰুচৰিত]], বুৰঞ্জীসাহিত্য আদিৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা [[অৰুণোদই]], [[জোনাকী (অসমীয়া আলোচনী)|জোনাকী]], [[ৰামধেনু (আলোচনী)|ৰামধেনু]] আদি বিভিন্ন সাহিত্যৰ মাজেৰে অসমীয়া ভাষাই এটা পূৰ্ণাঙ্গ অৱস্থা লাভ কৰে। == লিপি == {{Main|অসমীয়া লিপি|অসমীয়া লিপিৰ বুৰঞ্জী‎}} অসমীয়া লিপি অসমীয়া ভাষা লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পণ্ডিতসকলে এই লিপি ব্ৰাহ্মী লিপিৰপৰা কুটিল বা সিদ্ধিমাতৃকা লিপি হৈ নাইবা ব্ৰাহ্মীৰ পৰা কামৰূপী লিপিৰ মাজেৰে উদ্ভৱ হোৱা বুলি মত পোষণ কৰে। ১৭শ শতিকা মানত অসমীয়া লিপিৰ তিনিটা শৈলী গঢ় লৈ উঠে (কাইথেলী, বামুণীয়া আৰু গড়গঞা লিপি) যি ছপা আখৰৰ সৃষ্টিৰ পিছত আধুনিক লিপিৰ ৰূপ পায়। ৮ম-১২শ শতিকামানত ৰচনা কৰা বৌদ্ধ ধৰ্মসাধনাৰ গীত [[চৰ্যাপদ]]ত অসমীয়া লিপিৰ সকলোতকৈ পুৰণি প্ৰমাণ পোৱা যায়। [[আহোম ৰাজ্য]]তো [[বুৰঞ্জী]] লিখিবৰ বাবে অসমীয়া ভাষা আৰু লিপিৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯শ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত [[আত্মাৰাম শৰ্মা]]ই পঞ্চানন কৰ্মকাৰে সাজি উলিওৱা ছপা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰীৰামপুৰত প্ৰকাশ কৰা '[[ধৰ্মপুস্তক]]' (বাইবেলৰ অসমীয়া অনুবাদ)ত ছপা আখৰত প্ৰথম আধুনিক অসমীয়া লিপি দেখা পোৱা যায়। == ৰূপতত্ত্ব আৰু ব্যাকৰণ == [[সংস্কৃত]] ভাষাৰ পৰিৱৰ্তনৰ ধাৰাইদি আহি অসমীয়া ভাষাৰ সৃষ্টি হ'লেও অসমীয়া ভাষাৰ ব্যাকৰণে কিছুমান নিৰ্দিষ্ট বিশেষত্ব প্ৰকাশ কৰিছে। অসমীয়া ভাষাত তলত দিয়াৰ দৰে ৰূপতাত্বিক বৈশিষ্ট্যসমূহ প্ৰকাশ পায়<ref>ব্যাকৰণ আৰু প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞান, ড॰ ৰমেশ পাঠক, পৃষ্ঠা-২৬/২৭, ১৯৮৮</ref> * অসমীয়াত লিংগ [[ব্যাকৰণ]]গত বিষয় নহয়। * অসমীয়াত বচন ব্যাকৰণগত নহয়। * সংস্কৃতত পুৰুষ তিনিটা, অসমীয়াত পুৰুষ চাৰিটা। (মধ্যম পুৰুষৰ মান্য আৰু তুচ্ছাৰ্থবাচক ৰূপ আছে)। * সংস্কৃতৰ দৰে অসমীয়া ভাষাত ধাতুৰ কোনো গণৰ শ্ৰেণী-বিভাজন নাই। * সকৰ্মক [[ক্ৰিয়া]] আৰু অকৰ্মক ক্ৰিয়াৰ মাজত ভিন্নতা আছে। * কৰ্তাপদতকৈ কৰ্মপদ সম্পূৰ্ণ পৃথক। * ব্যক্তিগত [[সৰ্বনাম]]সূচক অধিকাৰৰ বাবে সম্বোধনসূচক বিশেষ্যৰ শব্দৰূপ দিয়া হয়। (Kinship nouns are inflected for personal pronominal possession.) * ক্ৰিয়া-বিশেষণ সমূহ ক্ৰিয়াৰ উৎসৰ পৰাই বিশ্লেষণ কৰিব পাৰি। * [[জতুৱা ঠাঁচ]]ত পৰোক্ষ বাক্য গঠন কৰিব পাৰি। == ধ্বনিতত্ত্ব == অসমীয়া ভাষাৰ [[ধ্বনিতত্ত্ব]]ক প্ৰধানত দুটা ভাগত ভগাব পাৰি। ===স্বৰধ্বনি=== যি ধ্বনি উচ্চাৰণ কৰোঁতে নিশ্বাস বায়ুৱে মুখ গহ্বৰৰ কোনো ঠাইত বাধা নাপায় তাক স্বৰধ্বনি বোলে। লিখিতভাৱে স্বৰধ্বনি ১১টা যদিও; বিশিষ্ট স্বৰধ্বনি আঠটাহে পোৱা যায়। উচ্চাৰণৰ স্থান আৰু ৰীতি অনুসৰি অসমীয়া বিশিষ্ট স্বৰধ্বনিবোৰক তলত দিয়াৰ দৰে দেখুৱাব পাৰি।<ref name=bani2>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ গঠন আৰু বিকাশ, ড॰ বাণীকান্ত কাকতি, ২০০২</ref><ref name=bhim/> ধ্বনি অনুসৰি অসমীয়া ভাষাৰ বিশিষ্ট স্বৰধ্বনিসমূহক কেইবাটাও ভাগত ভাগ কৰা হয়। [[জিভা]]ৰ অংশ অনুসৰি সিহঁতক সন্মুখ, কেন্দ্ৰীয় আৰু পশ্চ তিনিভাগত ভাগ কৰা হয়। আকৌ জিভাৰ উচ্চতা অনুসৰি উচ্চ, উচ্চ-মধ্য, উচ্চ-নিম্ন-মধ্য, নিম্ন-মধ্য আৰু নিম্ন এই পাঁচভাগত ভগাব পাৰি। কাষৰ তালিকাত ইয়াক স্পষ্ট ৰূপত দেখুওৱা হৈছে।<ref name=upen>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষা আৰু উপভাষা, ড॰ উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী, ১৯৮৬</ref> <center>{{অসমীয়া স্বৰধ্বনি}}</center> ===ব্যঞ্জনধ্বনি=== যি ধ্বনি উচ্চাৰণ কৰোঁতে নিশ্বাস বায়ুৱে মুখ গহ্বৰৰ কোনো ঠাইত বাধা পায় তাক ব্যঞ্জনধ্বনি বোলে। স্বৰধ্বনিৰ সহায়ত ইয়াক উচ্চাৰণ কৰা হয়। লিখিতভাৱে অসমীয়া ভাষাত ৪০টা ব্যঞ্জনধ্বনি পোৱা যায় যদিও অসমীয়া ভাষাত বিশিষ্ট ব্যঞ্জনধ্বনি ২১ টাহে পোৱা যায়।<ref name=bani2/><ref name=bhim/> ধ্বনি অনুসৰি অসমীয়া ভাষাৰ বিশিষ্ট ব্যঞ্জনধ্বনি কেইটাক স্পৰ্শ, নাসিক্য, পাৰ্শ্বিক, কম্পিত আৰু উষ্ম ভাগত ভাগ কৰা হয়। স্পৰ্শধ্বনিবোৰৰ ভিতৰত ঘোষ আৰু অঘোষ দুই বিধৰ আছে। সেইবোৰ অল্পপ্ৰাণ আৰু মহাপ্ৰাণো হ'ব পাৰে। নাসিক্য, পাৰ্শ্বিক, আৰু কম্পিত ধ্বনিৰ আটাইবোৰ ঘোষ ধ্বনি। উষ্ম ধ্বনিৰ ভিতৰত ঘোষ আৰু অঘোষ দুইবিধ পোৱা যায়। /ঙ/ ৰ বাহিৰে আটাইবোৰ ব্যঞ্জন ধ্বনি শব্দৰ আৰম্ভণি, মাজ আৰু শেষত ব্যৱহাৰ হ'ব পাৰে। কাষৰ তালিকাত ইয়াক স্পষ্ট ৰূপত দেখুওৱা হৈছে। অসমীয়া ভাষাত 'য়' আৰু 'ৱ' এই দুটা অৰ্ধ-স্বৰ বিশিষ্ট-ধ্বনি নহয়। সিহঁত শ্ৰুতি-ধ্বনি ৰূপতহে থাকে। ওচৰা-ওচৰিকৈ থকা দুটা স্বৰ-ধ্বনিৰ আগৰটো 'ই' হ'লে দুয়োটা স্বৰ-ধ্বনিৰ মাজত আপোনা-আপুনি 'য়' উচ্চাৰিত হ'ব আৰু আগৰটো 'উ' বা 'ও' হ'লে আপোনা-আপুনি 'ৱ' উচ্চাৰিত হ'ব।<ref name=upen/> <center>{{অসমীয়া ব্যঞ্জনধ্বনি}}</center> == উপভাষা == [[File:Assamese varieties.svg|thumb|অসমীয়া ভাষাৰ উপভাষা]] ঊনবিংশ শতিকাত খ্ৰীষ্টিয়ান মিছনেৰীসকলে যি ভাষাত [[শিৱসাগৰ জিলা]]ত অৰুণোদই ছপা কৰিছিল সেই ভাষাই সময়ত মান্য ভাষা হৈছিল আৰু সেই ভাষাই বৰ্তমান চৰকাৰী ভাষা। অসমৰ সংবাদ পত্ৰ, স্কুল-কলেজ আদিতো এই ভাষাকে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কিন্তু বৰ্তমান অসমত ইয়াৰ বাহিৰেও কেইবাটাও [[উপভাষা]] প্ৰচলিত আছে। [[বাণীকান্ত কাকতি]]ৰ মতে অসমত দুটা উপভাষাৰ প্ৰচলন আছে (১) পূব আৰু (২) পশ্চিম উপভাষা। কিন্তু বৰ্তমান উপভাষা বিভাজনত পাঁচটা ভাগ কৰা দেখা যায়।<ref name=iit/><ref>{{harv|Sarma|1990}}</ref> # পূবৰ বা উজনি অসমৰ উপভাষা ([[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] আদি অন্যান্য জিলাত ব্যৱহাৰ কৰা ভাষা) # মধ্য অসমৰ উপভাষা ([[নগাঁও জিলা|নগাঁও]], [[মৰিগাঁও জিলা|মৰিগাঁও]] আদি আৰু তাৰ দাঁতি কাষৰীয়া অঞ্চল) # [[কামৰূপী উপভাষা]] ([[কামৰূপ জিলা|কামৰূপ]], [[ নলবাৰী জিলা|নলবাৰী]], [[বৰপেটা জিলা|বৰপেটা]], [[দৰং জিলা|দৰং]], [[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]] আৰু [[বঙাইগাঁও জিলা]]ত) # [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা]] ([[গোৱালপাৰা জিলা|গোৱালপাৰা]], [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]], [[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]], [[বঙাইগাঁও জিলা]] আৰু [[চিৰাং জিলা]]) # [[দেৱান উপভাষা|কাছাৰৰ উপভাষা]] ([[কাছাৰ জিলা]]) ==লগতে চাওক == * [[অসমীয়া ব্যাকৰণ]] * [[অসমীয়া ভাষাৰ ৰোমানীকৰণ]] * [[চৰ্যাপদ]] * [[ভাৰতীয় ভাষা]] * [[অসমীয়া সাহিত্য]] * [[সন্ধি]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|2}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{commonscat|Assamese language|অসমীয়া ভাষা}} {{InterWiki|code=en}} {{wikiquote}} * [http://www.assam.org/assam/language/assamlang.html অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্য ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070203122256/http://assam.org/assam/language/assamlang.html |date=2007-02-03 }} * [http://www.language-museum.com/a/assamese.php অসমীয়া ভাষাৰ নমুনা] * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=asm অসমীয়াৰ Ethnologue প্ৰতিবেদন] * [http://hctv.humnet.ucla.edu/departments/linguistics/vowelsandconsonants/appendix/languages/assamese/assamese.html অসমীয়া] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080508202737/http://hctv.humnet.ucla.edu/departments/linguistics/vowelsandconsonants/appendix/languages/assamese/assamese.html |date=2008-05-08 }} - [[UCLA]] Phonetics Lab Data * [http://www.nilacharai.com/lipibaddha-axam-axamiya/#.T4Fh5tmoG20 লিপিবদ্ধ অসম অসমীয়া শব্দৰ উদ্ভৱৰ সন্ধানত, ড॰ গকুল গোস্বামী] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170724023525/http://nilacharai.com/lipibaddha-axam-axamiya/#.T4Fh5tmoG20 |date=2017-07-24 }} উৎস - নীলা চৰাই ৱেবছাইট। {{অসমীয়া ভাষা|state=expanded}} {{Indo-Iranian languages}} {{ভাৰতৰ ভাষাসমূহ|state=expanded}} {{অসম}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভাষা]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধ্ৰুপদী ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষা]] 044o9dx3uebcc9uhnzxkoc4fny9ny8c 622962 622961 2026-08-03T07:21:11Z KhiLanTzi 23530 /* */ 622962 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{about|অসমত প্ৰচলিত মূল ভাষাটো‎|আন ব্যৱহাৰ|অসমীয়া (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)}} {{Infobox language | name = অসমীয়া | image = Oxomia.svg | pronunciation = ɔxɔmija | states = [[ভাৰত]], [[ভূটান]] ইত্যাদি। | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[নগালেণ্ড]], [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]]ৰ আন কোনো কোনো ঠাই, [[দিল্লী]], [[বাংগালুৰু]], [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[পুণে]]-[[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[কলিকতা]] আদিৰ ঠাইবিশেষে<ref>[http://www.lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170621210647/http://www.lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |date=2017-06-21 }}Language information service, India; Assamese-Demography; আহৰণ:১৯ ফ্ৰেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> | latd = | latm = | latNS = <!-- latitude degrees/minutes/direction --> | longd = | longm = | longEW = <!-- longitude degrees/minutes/direction --> | ethnicity = [[অসমীয়া জাতি]] | speakers = ১৩ নিযুত (মুঠ ২০ নিযুত) | iso1 = as | iso2 = asm | iso3 = asm | glotto = assa1263 | glottorefname = Assamese | lingua = 59-AAF-w | familycolor = [[ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা পৰিয়াল|ভাৰত-ইউৰোপীয়]] | fam2 = [[ইণ্ডো-ইৰানীয় ভাষা|ইণ্ডো-ইৰানীয়]] | fam3 = [[ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়াল|ভাৰতীয়-আৰ্য]] | fam4 = [[প্ৰাচ্য ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা|প্ৰাচ্য]] | fam5 = [[কামৰূপী প্ৰাকৃত]] | fam6 = [[কামৰূপী প্ৰাকৃত|কামৰূপী]] | dia1 = উজনি অসমৰ উপভাষা | dia2 = মধ্য অসমৰ উপভাষা | dia3 = [[কামৰূপী উপভাষা]] | dia4 = [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা]] | dia5 = [[দেৱান উপভাষা]] | script = প্ৰাচীন যুগ:[[পুৰণি অসমীয়া লিপি]]<br>মধ্য যুগ — বৰ্তমান:[[টাই-আহোম লিপি]], [[অসমীয়া-বঙালী লিপি]] | nation = {{flag|ভাৰত}} ([[অসম]]) | agency = [[অসম সাহিত্য সভা]] | ancestor = মগধী প্ৰাকৃত | ancestor2 = মগধান অপভ্ৰংশ | ancestor3 = কামৰূপী প্ৰাকৃত | imagecaption = ওপৰত [[পুৰণি অসমীয়া লিপি|পুৰণি অসমীয়া লিপিত]] আৰু তলত [[অসমীয়া-বঙালী লিপি|অসমীয়া-বঙালী লিপিত]] লিখিত ''অসমীয়া'' }} '''<span lang="assamed" dir="ltr">অসমীয়া</span>''' ভাষা ({{Lang-en|Assamese language}}) হৈছে সকলোতকৈ পূৰ্বীয় [[ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়াল|ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা]] তথা [[অসম]]ৰ ৰাজ্যিক ভাষা। এই ভাষা অসমৰ মূল সংযোগী ভাষা (lingua franca)।<ref>{{cite book|last=Jain|first=Dhanesh|last2=Cardona|first2=George|title=The Indo-Aryan Languages|publisher=RoutledgeCurzon|publication-place=London|date=2003|isbn=978-0-7007-1130-7|page=}}</ref> ইয়াক ঘাইকৈ [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]]ৰ [[অসম]]ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[পশ্চিম বংগ]]ৰ কোনো কোনো ঠাইত আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আন আন ৰাজ্যতো অসমীয়াভাষী লোক আছে। অসমীয়া-ভিত্তিক [[নাগামিজ]] নামৰ এটা সংযোগী ভাষা [[নাগালেণ্ড]]ত ব্যাপকভাৱে ব্যৱহাৰ হয়। অৰুণাচলত ব্যৱহাৰ হোৱা সংযোগী ভাষাটোক [[নেফামিজ|অৰুণামিজ]] নামেৰে জনা যায়৷ [[ভূটান]]তো কিছুসংখ্যক অসমীয়াভাষী লোক আছে। অসমত বৰ্তমান অসমীয়া ভাষা কোৱা মানুহৰ সংখ্যা ১.৩০ কোটিৰো বেছি<ref name="assamese-figures">[http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement1.htm]ভাৰতীয় লোকপিয়ল তথ্য ২০০১, আহৰণ:১৯ ফ্ৰেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> আৰু বিশ্বজুৰি এই সংখ্যা প্ৰায় ২ কোটি।<ref name="iit">[http://www.iitg.ernet.in/rcilts/assamese.html]RCILTS (Phase 2); আহৰণ:১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২</ref> অসমীয়াৰ পূৰ্বে এই অঞ্চলত প্ৰাচীন বড়ো-গাৰো ভাষা প্ৰথম মূল সংযোগী ভাষা আছিল।<ref>"...Proto-Bodo-Garo first emerged as a lingua franca used for communication..."{{cite book|last=DeLancey|first=Scott|title=North East Indian Linguistics|chapter=On the Origins of Bodo-Garo|publisher=Foundation Books|date=January 1, 2012|doi=10.1017/upo9789382264521.003|page=3–20|url=https://www.cambridge.org/core/books/abs/north-east-indian-linguistics/on-the-origins-of-bodogaro/2D8C935E731EC6C4CF491569FAF9C4FF}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ গঢ় আৰু ধ্বনি বৈশিষ্ট্যসমূহ [[সংস্কৃত]]ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। পুৰণি কালত প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি, আহোম শাসন কালত [[পুৰণি অসমীয়া লিপি]] তথা [[টাই-আহোম লিপি]] আৰু আধুনিক যুগত [[অসমীয়া-বঙালী লিপি]]ৰে এই ভাষা লিখা হয়। লিখাৰ ধৰণ বাঁওফালৰ পৰা সোঁফাললৈ আৰু ওপৰৰ পৰা তললৈ। ২০২৪ চনৰ ৩ অক্টোবৰ তাৰিখে অসমীয়া ভাষাই [[ভাৰতৰ ধ্ৰুপদী ভাষা]]ৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে৷<ref>{{cite web | url=https://assam.news18.com/news/assam/assamese-language-gets-recognition-of-classical-language-skd-413530.html | title=নিউজ ১৮ অসম | accessdate=4 October 2024}}</ref> <ref name="bbcclassical">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3667032.stm|publisher=BBC|title=India sets up classical languages|access-date=1 May 2007|date=17 September 2004}}</ref> <ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/national/union-cabinet-decisions-marathi-assamese-bengali-pali-prakrit-get-classical-language-status/article68714789.ece | title=Union Cabinet approves classical language status for Marathi, Bengali, Assamese, Pali, and Prakrit | publisher=https://www.thehindu.com | accessdate=4 October 2024}}</ref> ==উদ্ভৱ আৰু বিকাশ== [[Image:Assamese Language.jpg|thumb|right|350px|<center>মাগধী প্ৰাকৃত অনুসৰি অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱৰ বিভিন্ন ধাৰা<center>]] প্ৰাচীন কালৰে পৰাই নিজা লিপি আৰু লিখিত সাহিত্যৰে পুষ্ট হৈ অসমীয়া ভাষাই বিৱৰ্তনৰ স্বাক্ষৰ বহন কৰি আহিছে। অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱ সম্পৰ্কে বিভিন্ন ভাষাবিদে সময়ে সময়ে বিভিন্ন মত আগবঢ়াই আহিছে। এই বিষয়ে ঘাইকৈ ছয়টা মত পোৱা যায়। তাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য মত কেইটা হ'ল- [[কালিৰাম মেধি]]ৰ মতে '''প্ৰাচ্য-পশ্চিমাৰ মিশ্ৰণ''', [[কনকলাল বৰুৱা]]ৰ মতে '''পৈশাচী প্ৰাকৃত''', [[দেবানন্দ ভৰালী]]ৰ মতে '''কামৰূপীয়া, সৌমাৰ প্ৰাকৃত''', ড‍৹ [[বেণীমাধৱ বৰুৱা]], [[ডিম্বেশ্বৰ নেওগ]], [[বিশ্বেশ্বৰ হাজৰিকা]]ৰ মতে '''কামৰূপী প্ৰাকৃত''' আৰু ড° জৰ্জ আব্ৰাহম গ্ৰীয়াৰ্চন, তাৰাপৰোৱালা, ড° [[সুনীতি কুমাৰ চেটাৰ্জী]], ড° [[বাণীকান্ত কাকতি]], ড° [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]], ড° [[উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী]], ড° [[গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী]], ড° [[মহেশ্বৰ নেওগ]], ড° [[নগেন ঠাকুৰ]], ড° [[ভীমকান্ত বৰুৱা]] আদিৰ মতে '''মাগধী প্ৰাকৃত'''।<ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ বিভিন্ন দিশ : মত আৰু বিতৰ্কিত মত, ড° ৰমেশ পাঠক, জ্যোতি প্ৰকাশন, ২০০৮, পৃষ্ঠা-১-১৯, টোকা: অসমীয়া ভাষাৰ উদ্ভৱ সম্পৰ্কে কম কথাৰে আলোচনা কৰা সম্ভৱ নহয়। বিভিন্ন মত সম্পৰ্কে একাধিক যুক্তি এই গ্ৰন্থখনত আলোচনা কৰা হৈছে। কিন্তু কোনো এটা মতৰ ক্ষেত্ৰতে সত্যতা নিৰূপণ কৰা হোৱা নাই। </ref><ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ অধ্যয়ন, ড° প্ৰফুল্ল কুমাৰ নাথ, জ্যোতিৰেখা হাজৰিকা, বনলতা, ১৯৯৭, পৃষ্ঠা-৪</ref> বৰ্তমানলৈকে কোনো এটা মতৰ ক্ষেত্ৰতে ভাষাবিজ্ঞানীসকল একমত হ'ব পৰা নাই। কিন্তু [[মাগধী প্ৰাকৃত]] সম্পৰ্কে বহু কেইজন ভাষাবিদ সহমতত উপনীত হৈছে। মাগধী প্ৰাকৃতৰ ইতিহাসলৈ লক্ষ্য কৰিলে দেখা যায় যে, অসমীয়া ভাষা প্ৰধানকৈ [[ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা পৰিয়াল|ভাৰত-ইউৰোপীয়]] বা ভাৰত-ইউৰোপীয় পৰিয়ালৰ শতম শাখাৰ পৰা বিকাশ হৈছে। শতম শাখাৰ এটা প্ৰধান ভাগ আছিল 'আৰ্য' বা '[[:en:Indo-Iranian languages|ভাৰত-ইৰানীয়]]'। এই আৰ্যভাষাৰে এটা প্ৰধান ঠাল ভাৰতীয় আৰ্যৰ পৰা খৃঃ পূঃ ৬ষ্ঠ শতিকাৰ পৰা ১০ম শতিকাৰ ভিতৰত বিকাশ হোৱা মধ্য ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন প্ৰাকৃতসমূহৰ ভিতৰৰ মাগধী প্ৰাকৃতৰ অন্ত্য প্ৰাকৃত বা অপভ্ৰংশ স্তৰৰ মাগধী অপভ্ৰংশৰ পৰা অসমীয়া ভাষাৰ জন্ম হয়।<ref name=bhim>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষা, ড° ভীমকান্ত বৰুৱা, বনলতা, ১৯৯৭</ref> এইক্ষেত্ৰত ড° [[উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী]]ৰ মতে, <blockquote>অসমীয়া ভাষাটো মূলতঃ মগধীয় ভাষা। ইয়াৰ প্ৰধান সুঁতিটো আৰ্যভাষাৰ সুঁতি। মগধ-বিদেহ অঞ্চলৰ পৰা আহি উত্তৰ-বঙ্গৰ মাজেদি আৰ্য-ভাষাই প্ৰাচীন কামৰূপত প্ৰৱেশ কৰে আৰু সপ্তম শতিকা মানৰে পৰা পশ্চিম-অসমৰ সুকীয়া ভাষাৰূপে গঢ় ল'বলৈ উপক্ৰম কৰে। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰধান সুঁতিটো আৰ্য-ভাষাৰ সুঁতি বুলি কোৱাৰ এটা কাৰণ এয়ে যে ইয়াত ব্যৱহাৰ হোৱা বেছিভাগ শব্দ প্ৰাচীন ভাৰতীয় আৰ্য-ভাষাৰ পৰা ধ্বনিৰ কিছু সলনি ঘটি নাইবা প্ৰাচীন ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ পৰা মধ্য ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাৰ মাজেদি বিকশিত হৈ হোৱা অৰ্ধতৎসম আৰু তদ্ভৱ শব্দ। অসমীয়া ভাষাটোৰ ভাৰতীয় আন ভাষাৰ লগত থকা সম্পৰ্কই অসমীয়া ভাষাৰ আৰ্য-সুঁতিটোৰ চিহ্ন আৰু গভীৰ কৰি তোলে।<ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষা আৰু উপভাষা, ড° উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী, ১৯৮৬, পৃষ্ঠা ১-২</ref></blockquote> ''অসমীয়া ব্যাকৰণৰ মৌলিক বিচাৰ''<ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ব্যাকৰণৰ মৌলিক বিচাৰ, ড° গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী, তৃতীয় সংস্কৰণ, পৃষ্ঠা ২২</ref> গ্ৰন্থত ড° [[গোলোকচন্দ্ৰ গোস্বামী]]য়ে অসমীয়া ভাষাৰ জন্ম-পত্ৰিকা এনেদৰে তৈয়াৰ কৰিছে-<br /> '''ভাষা''' - অসমীয়া<br /> '''গোত্ৰ''' - ভাৰত-ইউৰোপীয়<br /> '''প্ৰৱৰ''' - আৰ্য<br /> '''শাখা''' - বৈদিক<br /> '''বৰ্ণ''' - প্ৰাচ্য (কামৰূপ) প্ৰাকৃত<br /> '''গণ''' - কামৰূপী অপভ্ৰংশ<br /> '''ক্ষণ''' - দ্বাদশ-ত্ৰয়োদশ শতিকা<br /> '''ক্ষেত্ৰ''' - উত্তৰ-পূব ভাৰত খণ্ড<br /> আনহাতে প্ৰাক-[[আহোম]] যুগৰ কামৰূপৰ হিন্দুৰজাসকলৰ তাম্ৰফলিবোৰ সংস্কৃতত লিখা হ'লেও তাৰ মাজত সোমাই থকা অনাৰ্য শব্দসমূহে সেই সময়ৰ জনসাধাৰণৰ কথিত ভাষাটোৰ সুকীয়া অস্তিত্বৰ কথাকে সূচায়। [[বেণীমাধৱ বৰুৱা]]ই এই কথিত ভাষাটোক '''কামৰূপী প্ৰাকৃত''' নাম দিছে। [[ডিম্বেশ্বৰ নেওগ]], [[বিশ্বেশ্বৰ হাজৰিকা]]ই আদিয়েই এই মতকে পোষণ কৰিছে। ড° ডিম্বেশ্বৰ নেওগে {{lang|en|Growth of the Asamiya Language}}-ত অসমীয়া ভাষাৰা জন্ম মাগধী প্ৰাকৃতৰ পৰা হোৱা বুলি চলি অহা ধাৰণাটো ভুল আৰু ই "{{lang|en|it did not stand analysis and proper scrutiny}}" বুলি মন্তব্য কৰিছে।<ref>গ্ৰন্থ-Growth of the Asamiya Language, ড° ডিম্বেশ্বৰ নেওগে, পৃষ্ঠা-৪৪</ref><ref>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ বিভিন্ন দিশ : মত আৰু বিতৰ্কিত মত, ড° ৰমেশ পাঠক, জ্যোতি প্ৰকাশন, ২০০৮, পৃষ্ঠা-১-১৯</ref> অসমীয়া ভাষাৰ বিকাশক ড° [[বাণীকান্ত কাকতি]]য়ে তিনিটা ভাগত ভাগ কৰিছে।<ref name=bani>Assamese, {{Its Formation And Development, By- Dr. Banikanta Kakati, p. 13</ref> # '''প্ৰাচীন অসমীয়া''' - চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা ষোড়শ শতিকাৰ শেষলৈ। এই কালছোৱাক আকৌ প্ৰাক-বৈষ্ণৱ আৰু বৈষ্ণৱ দুটা ভাগত ভগাব পাৰি। # '''মধ্যযুগীয় অসম''' - সপ্তদশ শতিকাৰ পৰা ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ। [[আহোম]] ৰাজসভাৰ [[বুৰঞ্জী]]ৰ গদ্যলৈকে। # '''আধুনিক অসমীয়া''' - ঊনবিংশ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ। খৃষ্টীয় পঞ্চম শতিকাৰ পৰা দ্বাদশ শতিকালৈকে প্ৰাচীন [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ত ৰাজত্ব কৰা [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] ৰজাসকলৰ তাম্ৰফলিসমূহতেই প্ৰাচীন অসমীয়া লিখিত সাহিত্যৰ নিদৰ্শন পোৱা যায়। ইয়াৰ পিছত ক্ৰমে ক্ৰমে [[চৰ্যাপদ]], শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্তন, [[হেম সৰস্বতী]]ৰ ‘প্ৰহ্লাদ চৰিত’, [[মাধৱ কন্দলী]]ৰ ‘ৰামায়ণ’, [[শংকৰদেৱ]]-[[মাধৱদেৱ]]ৰ ‘কীৰ্তন-নামঘোষা’, [[ভট্টদেৱ]]ৰ ‘কথা-গীতা’, [[কথাগুৰুচৰিত]], বুৰঞ্জীসাহিত্য আদিৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা [[অৰুণোদই]], [[জোনাকী (অসমীয়া আলোচনী)|জোনাকী]], [[ৰামধেনু (আলোচনী)|ৰামধেনু]] আদি বিভিন্ন সাহিত্যৰ মাজেৰে অসমীয়া ভাষাই এটা পূৰ্ণাঙ্গ অৱস্থা লাভ কৰে। == লিপি == {{Main|অসমীয়া লিপি|অসমীয়া লিপিৰ বুৰঞ্জী‎}} অসমীয়া লিপি অসমীয়া ভাষা লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পণ্ডিতসকলে এই লিপি ব্ৰাহ্মী লিপিৰপৰা কুটিল বা সিদ্ধিমাতৃকা লিপি হৈ নাইবা ব্ৰাহ্মীৰ পৰা কামৰূপী লিপিৰ মাজেৰে উদ্ভৱ হোৱা বুলি মত পোষণ কৰে। ১৭শ শতিকা মানত অসমীয়া লিপিৰ তিনিটা শৈলী গঢ় লৈ উঠে (কাইথেলী, বামুণীয়া আৰু গড়গঞা লিপি) যি ছপা আখৰৰ সৃষ্টিৰ পিছত আধুনিক লিপিৰ ৰূপ পায়। ৮ম-১২শ শতিকামানত ৰচনা কৰা বৌদ্ধ ধৰ্মসাধনাৰ গীত [[চৰ্যাপদ]]ত অসমীয়া লিপিৰ সকলোতকৈ পুৰণি প্ৰমাণ পোৱা যায়। [[আহোম ৰাজ্য]]তো [[বুৰঞ্জী]] লিখিবৰ বাবে অসমীয়া ভাষা আৰু লিপিৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯শ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত [[আত্মাৰাম শৰ্মা]]ই পঞ্চানন কৰ্মকাৰে সাজি উলিওৱা ছপা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰীৰামপুৰত প্ৰকাশ কৰা '[[ধৰ্মপুস্তক]]' (বাইবেলৰ অসমীয়া অনুবাদ)ত ছপা আখৰত প্ৰথম আধুনিক অসমীয়া লিপি দেখা পোৱা যায়। == ৰূপতত্ত্ব আৰু ব্যাকৰণ == [[সংস্কৃত]] ভাষাৰ পৰিৱৰ্তনৰ ধাৰাইদি আহি অসমীয়া ভাষাৰ সৃষ্টি হ'লেও অসমীয়া ভাষাৰ ব্যাকৰণে কিছুমান নিৰ্দিষ্ট বিশেষত্ব প্ৰকাশ কৰিছে। অসমীয়া ভাষাত তলত দিয়াৰ দৰে ৰূপতাত্বিক বৈশিষ্ট্যসমূহ প্ৰকাশ পায়<ref>ব্যাকৰণ আৰু প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞান, ড॰ ৰমেশ পাঠক, পৃষ্ঠা-২৬/২৭, ১৯৮৮</ref> * অসমীয়াত লিংগ [[ব্যাকৰণ]]গত বিষয় নহয়। * অসমীয়াত বচন ব্যাকৰণগত নহয়। * সংস্কৃতত পুৰুষ তিনিটা, অসমীয়াত পুৰুষ চাৰিটা। (মধ্যম পুৰুষৰ মান্য আৰু তুচ্ছাৰ্থবাচক ৰূপ আছে)। * সংস্কৃতৰ দৰে অসমীয়া ভাষাত ধাতুৰ কোনো গণৰ শ্ৰেণী-বিভাজন নাই। * সকৰ্মক [[ক্ৰিয়া]] আৰু অকৰ্মক ক্ৰিয়াৰ মাজত ভিন্নতা আছে। * কৰ্তাপদতকৈ কৰ্মপদ সম্পূৰ্ণ পৃথক। * ব্যক্তিগত [[সৰ্বনাম]]সূচক অধিকাৰৰ বাবে সম্বোধনসূচক বিশেষ্যৰ শব্দৰূপ দিয়া হয়। (Kinship nouns are inflected for personal pronominal possession.) * ক্ৰিয়া-বিশেষণ সমূহ ক্ৰিয়াৰ উৎসৰ পৰাই বিশ্লেষণ কৰিব পাৰি। * [[জতুৱা ঠাঁচ]]ত পৰোক্ষ বাক্য গঠন কৰিব পাৰি। == ধ্বনিতত্ত্ব == অসমীয়া ভাষাৰ [[ধ্বনিতত্ত্ব]]ক প্ৰধানত দুটা ভাগত ভগাব পাৰি। ===স্বৰধ্বনি=== যি ধ্বনি উচ্চাৰণ কৰোঁতে নিশ্বাস বায়ুৱে মুখ গহ্বৰৰ কোনো ঠাইত বাধা নাপায় তাক স্বৰধ্বনি বোলে। লিখিতভাৱে স্বৰধ্বনি ১১টা যদিও; বিশিষ্ট স্বৰধ্বনি আঠটাহে পোৱা যায়। উচ্চাৰণৰ স্থান আৰু ৰীতি অনুসৰি অসমীয়া বিশিষ্ট স্বৰধ্বনিবোৰক তলত দিয়াৰ দৰে দেখুৱাব পাৰি।<ref name=bani2>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষাৰ গঠন আৰু বিকাশ, ড॰ বাণীকান্ত কাকতি, ২০০২</ref><ref name=bhim/> ধ্বনি অনুসৰি অসমীয়া ভাষাৰ বিশিষ্ট স্বৰধ্বনিসমূহক কেইবাটাও ভাগত ভাগ কৰা হয়। [[জিভা]]ৰ অংশ অনুসৰি সিহঁতক সন্মুখ, কেন্দ্ৰীয় আৰু পশ্চ তিনিভাগত ভাগ কৰা হয়। আকৌ জিভাৰ উচ্চতা অনুসৰি উচ্চ, উচ্চ-মধ্য, উচ্চ-নিম্ন-মধ্য, নিম্ন-মধ্য আৰু নিম্ন এই পাঁচভাগত ভগাব পাৰি। কাষৰ তালিকাত ইয়াক স্পষ্ট ৰূপত দেখুওৱা হৈছে।<ref name=upen>গ্ৰন্থ-অসমীয়া ভাষা আৰু উপভাষা, ড॰ উপেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী, ১৯৮৬</ref> <center>{{অসমীয়া স্বৰধ্বনি}}</center> ===ব্যঞ্জনধ্বনি=== যি ধ্বনি উচ্চাৰণ কৰোঁতে নিশ্বাস বায়ুৱে মুখ গহ্বৰৰ কোনো ঠাইত বাধা পায় তাক ব্যঞ্জনধ্বনি বোলে। স্বৰধ্বনিৰ সহায়ত ইয়াক উচ্চাৰণ কৰা হয়। লিখিতভাৱে অসমীয়া ভাষাত ৪০টা ব্যঞ্জনধ্বনি পোৱা যায় যদিও অসমীয়া ভাষাত বিশিষ্ট ব্যঞ্জনধ্বনি ২১ টাহে পোৱা যায়।<ref name=bani2/><ref name=bhim/> ধ্বনি অনুসৰি অসমীয়া ভাষাৰ বিশিষ্ট ব্যঞ্জনধ্বনি কেইটাক স্পৰ্শ, নাসিক্য, পাৰ্শ্বিক, কম্পিত আৰু উষ্ম ভাগত ভাগ কৰা হয়। স্পৰ্শধ্বনিবোৰৰ ভিতৰত ঘোষ আৰু অঘোষ দুই বিধৰ আছে। সেইবোৰ অল্পপ্ৰাণ আৰু মহাপ্ৰাণো হ'ব পাৰে। নাসিক্য, পাৰ্শ্বিক, আৰু কম্পিত ধ্বনিৰ আটাইবোৰ ঘোষ ধ্বনি। উষ্ম ধ্বনিৰ ভিতৰত ঘোষ আৰু অঘোষ দুইবিধ পোৱা যায়। /ঙ/ ৰ বাহিৰে আটাইবোৰ ব্যঞ্জন ধ্বনি শব্দৰ আৰম্ভণি, মাজ আৰু শেষত ব্যৱহাৰ হ'ব পাৰে। কাষৰ তালিকাত ইয়াক স্পষ্ট ৰূপত দেখুওৱা হৈছে। অসমীয়া ভাষাত 'য়' আৰু 'ৱ' এই দুটা অৰ্ধ-স্বৰ বিশিষ্ট-ধ্বনি নহয়। সিহঁত শ্ৰুতি-ধ্বনি ৰূপতহে থাকে। ওচৰা-ওচৰিকৈ থকা দুটা স্বৰ-ধ্বনিৰ আগৰটো 'ই' হ'লে দুয়োটা স্বৰ-ধ্বনিৰ মাজত আপোনা-আপুনি 'য়' উচ্চাৰিত হ'ব আৰু আগৰটো 'উ' বা 'ও' হ'লে আপোনা-আপুনি 'ৱ' উচ্চাৰিত হ'ব।<ref name=upen/> <center>{{অসমীয়া ব্যঞ্জনধ্বনি}}</center> == উপভাষা == [[File:Assamese varieties.svg|thumb|অসমীয়া ভাষাৰ উপভাষা]] ঊনবিংশ শতিকাত খ্ৰীষ্টিয়ান মিছনেৰীসকলে যি ভাষাত [[শিৱসাগৰ জিলা]]ত অৰুণোদই ছপা কৰিছিল সেই ভাষাই সময়ত মান্য ভাষা হৈছিল আৰু সেই ভাষাই বৰ্তমান চৰকাৰী ভাষা। অসমৰ সংবাদ পত্ৰ, স্কুল-কলেজ আদিতো এই ভাষাকে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কিন্তু বৰ্তমান অসমত ইয়াৰ বাহিৰেও কেইবাটাও [[উপভাষা]] প্ৰচলিত আছে। [[বাণীকান্ত কাকতি]]ৰ মতে অসমত দুটা উপভাষাৰ প্ৰচলন আছে (১) পূব আৰু (২) পশ্চিম উপভাষা। কিন্তু বৰ্তমান উপভাষা বিভাজনত পাঁচটা ভাগ কৰা দেখা যায়।<ref name=iit/><ref>{{harv|Sarma|1990}}</ref> # পূবৰ বা উজনি অসমৰ উপভাষা ([[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট]], [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] আদি অন্যান্য জিলাত ব্যৱহাৰ কৰা ভাষা) # মধ্য অসমৰ উপভাষা ([[নগাঁও জিলা|নগাঁও]], [[মৰিগাঁও জিলা|মৰিগাঁও]] আদি আৰু তাৰ দাঁতি কাষৰীয়া অঞ্চল) # [[কামৰূপী উপভাষা]] ([[কামৰূপ জিলা|কামৰূপ]], [[ নলবাৰী জিলা|নলবাৰী]], [[বৰপেটা জিলা|বৰপেটা]], [[দৰং জিলা|দৰং]], [[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]] আৰু [[বঙাইগাঁও জিলা]]ত) # [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা]] ([[গোৱালপাৰা জিলা|গোৱালপাৰা]], [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]], [[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]], [[বঙাইগাঁও জিলা]] আৰু [[চিৰাং জিলা]]) # [[দেৱান উপভাষা|কাছাৰৰ উপভাষা]] ([[কাছাৰ জিলা]]) ==লগতে চাওক == * [[অসমীয়া ব্যাকৰণ]] * [[অসমীয়া ভাষাৰ ৰোমানীকৰণ]] * [[চৰ্যাপদ]] * [[ভাৰতীয় ভাষা]] * [[অসমীয়া সাহিত্য]] * [[সন্ধি]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|2}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{commonscat|Assamese language|অসমীয়া ভাষা}} {{InterWiki|code=en}} {{wikiquote}} * [http://www.assam.org/assam/language/assamlang.html অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্য ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070203122256/http://assam.org/assam/language/assamlang.html |date=2007-02-03 }} * [http://www.language-museum.com/a/assamese.php অসমীয়া ভাষাৰ নমুনা] * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=asm অসমীয়াৰ Ethnologue প্ৰতিবেদন] * [http://hctv.humnet.ucla.edu/departments/linguistics/vowelsandconsonants/appendix/languages/assamese/assamese.html অসমীয়া] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080508202737/http://hctv.humnet.ucla.edu/departments/linguistics/vowelsandconsonants/appendix/languages/assamese/assamese.html |date=2008-05-08 }} - [[UCLA]] Phonetics Lab Data * [http://www.nilacharai.com/lipibaddha-axam-axamiya/#.T4Fh5tmoG20 লিপিবদ্ধ অসম অসমীয়া শব্দৰ উদ্ভৱৰ সন্ধানত, ড॰ গকুল গোস্বামী] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170724023525/http://nilacharai.com/lipibaddha-axam-axamiya/#.T4Fh5tmoG20 |date=2017-07-24 }} উৎস - নীলা চৰাই ৱেবছাইট। {{অসমীয়া ভাষা|state=expanded}} {{Indo-Iranian languages}} {{ভাৰতৰ ভাষাসমূহ|state=expanded}} {{অসম}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভাষা]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধ্ৰুপদী ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষা]] 0syncdqxskbwf3eevyxweag2ui7lnix 0 4773 623023 542203 2026-08-03T11:52:21Z Sakura emad 36200 Requesting speedy deletion with rationale "Unused Copyrighted Files". (TwinkleGlobal) 623023 wikitext text/x-wiki {{Db|1=Unused Copyrighted Files}} {{Assam stub}} [[শ্ৰেণী:২০১১ বৰ্ষৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:২০১০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] {{Infobox film | name = পলে পলে উৰে মন | image = Pole_pole_ure_mon.jpg‎ | image size = 250px | alt = 'Pole pole ure mon' | caption = পলে পলে উৰে মনৰ এটি দৃশ্যত বৰষা | director = [[তিমথি দাস হান্সে]] | producer = ফুকন কোঁৱৰ<br />পূৰ্ণানন্দ গগৈ<br />বিউটি বৰুৱা | writer = | screenplay = | story = তিমথী দাস হাঞ্চে | based on = | narrator = | starring = [[নিপন গোস্বামী]]<br />[[বৰষা ৰাণী বিষয়া]]<br />[[গায়ত্ৰী মহন্ত]]<br />[[ৰবি শৰ্মা]]<br />[[ৰিম্পী দাস]]<br />[[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]]<br />তৰুণ অৰোৰা | music = তিমথী দাস হাঞ্চে<br />বিমান বৰুৱা<br />অৰূপ দত্ত | cinematography = শিৱানন বৰুৱা | editing = দেৱাংকৰ বৰগোহাঁই<br />নিৰঞ্জন গগৈ | studio = হিলছ ম'চন পিকছাৰ এছ'চিয়েচন, [[ডিফু]] | distributor = | released = ২০ মে, ২০১১ | runtime = | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | budget = | gross = | website = }} '''''পলে পলে উৰে মন''''' হৈছে ২০১১ চনৰ ২০ মে তাৰিখে মুক্তি লাভ কৰা এখন [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]]। [[ডিফু]]ৰ হিলছ ম'চন পিকছাৰ এছ'চিয়েচনৰ বেনাৰত ফুকন কোঁৱৰ, পূৰ্ণানন্দ গগৈ আৰু বিউটি বৰুৱা প্ৰযোজিত ছবিখনৰ পৰিচালনা [[তিমথি দাস হান্সে]]ৰ। ছবিখনৰ মুখ্য ভূমিকাত অভিনয় কৰা শিল্পী সকল হৈছে [[নিপন গোস্বামী]], [[বৰষা ৰাণী বিষয়া]], [[ৰবি শৰ্মা]], [[ৰিম্পী দাস]], [[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ|পৰিণীতা]], [[তৰুণ অৰোৰা]], [[মলয়া গোস্বামী]] ইত্যাদি। উল্লেখযোগ্য যে বলিউডৰ অভিনেতা ৰাজা মুৰাদ আৰু [[অসম]]ৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী [[তৰুণ গগৈ]]য়েও ছবিখনত ভূমুকি মাৰে।<ref name="Assam Journal">{{cite web|url=http://www.assamjournal.com/2011/03/poley-poley-ure-mon-new-big-budget.html|title=Poley Poley Ure Mon- New big budget Assamese film launch postponed|date=10 December 2016|publisher=Assam Journal|accessdate=10 December 2016|archivedate=20 December 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220094633/http://www.assamjournal.com/2011/03/poley-poley-ure-mon-new-big-budget.html|deadurl=yes}}</ref> ==প্লট== ==অভিনয় শিল্পী== *[[নিপন গোস্বামী]] *[[বৰষা ৰাণী বিষয়া]] *[[ৰবি শৰ্মা]] *[[ৰিম্পী দাস]] *[[গায়ত্ৰী মহন্ত]] *[[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ|পৰিণীতা]] *তৰুণ অৰোৰা *[[মলয়া গোস্বামী]] *ৰাজা মুৰাদ *পুস্পা বাৰ্মা *আস্থাজিতা *তৰুণ গগৈ ==মুক্তি== ছবিখনে ২০১১ চনৰ ২০ মে তাৰিখে মুক্তি লাভ কৰে। ===বিতৰ্ক=== ==সংগীত== {{Infobox album | Name = পলে পলে উৰে মন | Longtype = | Type = ছাউণ্ডট্ৰেক | Artist = [[তিমথী দাস হাঞ্চে]],[[বিমান বৰুৱা]] আৰু [[অৰূপ দত্ত]] | Cover = পলে_পলে_উৰে_মন_এলবাম_আৰ্ট.jpg | Border = yes | Alt = "পলে পলে উৰে মন" শ্ৰাব্য এলবাম আৰ্ট | Caption = "পলে পলে উৰে মন" শ্ৰাব্য এলবাম আৰ্ট | Released = ২০১১ | Recorded = ২০১১ | Genre = | Length = | Language = [[অসমীয়া]] | Label = হিলছ ম'চন পিকছাৰ এছ'চিয়েচন | Producer = ফুকন কোঁৱৰ<br>পূৰ্ণানন্দ গগৈ<br>বিউটি বৰুৱা | Reviews = | Last album = | This album = '''''পলে পলে উৰে মন'''''<br />(২০১১) | Next album = | name = পলে পলে উৰে মন | type = বোলছবি | artist = তিমথী দাস হাঞ্চে | released = ২০১১ | genre = বোলছবি সংগীত | label = হিলছ ম'চন পিকছাৰ এছ'চিয়েচন, ডিফু }} ''পলে পলে উৰে মন''ৰ সংগীত পৰিচালক [[তিমথী দাস হাঞ্চে]], [[বিমান বৰুৱা]] আৰু [[অৰূপ দত্ত]]। ড^o [[ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ "মানুহে মানুহৰ বাবে" শীৰ্ষক গীতটিও বোলছবিখনত শিশুশিল্পী আস্থাজিতা বৰদলৈয়ে গাইছে। {{গীতৰ তালিকা | headline = গীতৰ তালিকা | extra_column = গায়ক/গায়িকা | lyrics_credits = | total_length = | title1 = পইতা ভাত | extra1 = [[জুবিন গাৰ্গ]] | music1 = | lyrics1 = | title2 = প্ৰতি পলে | extra2 = জুবিন গাৰ্গ, [[সুবাসনা দত্ত]] | music2 = | lyrics2 = | title3 = কিয় বাৰু উদাস | extra3 = [[শান]] | music3 = | lyrics3 = | title4 = জীৱন মৰুত | extra4 = [[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] | music4 = | lyrics4 = | title5 = এতিয়া নাহিবা | extra5 = [[শান]] | music5 = | lyrics5 = | title6 = আজিৰ এই মিঠা | extra6 = [[অলকা য়াগনিক]] | music6 = | lyrics6 = | title7 = সপোনত ক'বা | extra7 = [[শান]], [[অলকা য়াগনিক]] | music7 = | lyrics7 = | title8 = মানুহে মানুহৰ বাবে | extra8 = [[আস্থাজিতা বৰদলৈ]] | music8 = [[ভূপেন হাজৰিকা]] | lyrics8 = | title9 = বৰ বৰ মানুহৰ | extra9 = [[আদনান সামী]] | music9 = }} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{-}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} l0p0emxknstskgrxyiij9u8bdd73mea 4 5490 622773 619133 2026-08-02T15:24:33Z Kalli navya 51032 Adding Community Tech Task Force message 622773 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|(বিবিধ)|alpha=yes|start=25|এই '''বিবিধ''' শিতান/বিভাগত ৰাইজৰ চ'ৰাৰ অন্য শিতানত খাপ নোখোৱা আলোচনাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। সাধাৰণ জ্ঞানৰ প্ৰশ্নৰ বাবে [[WP:RD|reference desk]] ব্যৱহাৰ কৰক। |WP:VPM}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> [[Category:ৱিকিপিডিয়াৰ জাননী ফলকসমূহ|{{PAGENAME}}]] [[Category:আকস্মিক ভাষা সংযোগৰ বাবে স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে পৰীক্ষা কৰা পৃষ্ঠাসমূহ]] </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৪)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৫-ডিচেম্বৰ ২০১৫)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৬-ডিচেম্বৰ ২০১৬)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৭-ডিচেম্বৰ ২০১৭)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০১৮-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০১৯)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২০-ডিচেম্বৰ ২০২০)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২১-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/11|সংৰক্ষণ ১১ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/12|সংৰক্ষণ ১২ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/13|সংৰক্ষণ ১৩ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/14|সংৰক্ষণ ১৪ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} == Community Tech Task Force: Technical needs assessment for Indic communities == ''Please feel free to translate it into your language.'' </br> </br> Hello everyone, </br> </br> We hope you're doing well! </br> </br> The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_MediaWiki_Developers_User_Group Indic_MediaWiki_Developers_User_Group] (IMDUG) is reaching out to Wikimedia communities across India to strengthen collaboration and better understand the technical needs of different language communities. Last year, we piloted [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Community_Task_Force_2025 Indic_Community_Task_Force_2025] initiative by engaging with two language communities to understand their technical challenges and identify opportunities for collaboration. Based on our learnings, experience, and the valuable insights we received, we are expanding the initiative this year to reach all Indic communities. Our goal is to reach every community and understand where technical support is most needed. === What are we looking for? === We invite your community to nominate one or two points of contact and share: *The name of your Wikimedia community. *A primary and alternate community contact. *Telegram usernames of the nominated contacts. *A brief overview of your community's technical challenges, needs, or priorities. </br> This could include areas such as: *Editing or patrolling workflows that could be improved. *Gadgets, tools, or bots that your community needs. *Template or interface-related challenges. *Technical barriers faced by contributors. *Any other broad technical priorities for your community. === How to participate === Please fill out the community response [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] by '''18th August'''. If your community prefers, you are also welcome to reply directly on this message. === What happens next? === The information collected will help us: *Build a network of community contacts for future technical collaboration. *Understand and prioritize the technical needs of Indic Wikimedia communities. *Plan focused technical support and community engagement activities. *Connect communities with developers and relevant technical initiatives where appropriate. </br> Please note that while we will carefully review every submission, our ability to provide support will depend on the complexity of the request, available expertise within the User Group, volunteer bandwidth, and available resources. Although we may not be able to address every request immediately, we will make every effort to prioritize and support as many community needs as possible, and where appropriate, connect communities with the relevant developers or technical channels. We look forward to working more closely with your community! </br> '''Best wishes,''' </br> [[User:Kalli navya|Navya sri Kalli]] </br> ''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)'' == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 January 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px; "> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%; ">''{{int:please-translate}}''</div> ; Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ; About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ; What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ; How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ; Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ; Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ; Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%; ">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ; About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ; Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 13:20, 18 January 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 January 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ৰ বাবে বৃত্তিৰ আবেদন মুকলি == সকলোলৈকে নমস্কাৰ, ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ৰ বাবে ইতিমধ্যে বৃত্তিৰ আবেদন মুকলি হৈছে। এইবাৰ এই সন্মিলনখন ২০২৬ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা ৬ ছেপ্টেম্বৰলৈ ভাৰতৰ কোচিত অনুষ্ঠিত হ’ব। ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়াই সমগ্ৰ ভাৰতৰ লগতে, দক্ষিণ এছিয়া আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰো ৱিকিমিডিয়ান, আয়োজক, আৰু অৱদানকাৰীসকলক একত্ৰিত কৰে। ই হৈছে সংযোগ স্থাপন, শিক্ষণ, অভিজ্ঞতাৰ ভাগ-বতৰা, আৰু মুক্ত জ্ঞান আন্দোলনক শক্তিশালী কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা আগবঢ়োৱাৰ এক ক্ষেত্ৰ। যদি আপুনি ৱিকিমিডিয়া প্ৰকল্পৰ সক্ৰিয় অৱদানকাৰী বা সম্প্ৰদায়ৰ কাম-কাজৰ সৈতে জড়িত, তেন্তে আপোনাক এই বৃত্তিৰ বাবে আবেদন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে। বিতং তথ্যসমূহ *[[diffblog:2026/03/19/namukku-othukoodam-scholarships-now-open-for-wikiconference-india-2026/|ইয়াত]]* পাব। 🙂 আবেদনৰ অন্তিম তাৰিখ: ১৫ এপ্ৰিল ২০২৬ ১১:৫৯ p.m. IST আবেদনৰ লিংক: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform লিংক] অধিক তথ্য: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|লিংক]] এই ঘোষণাটো আপোনালোকৰ ৱিকি পৰিয়ালৰ আন আন লোকলৈয়ো নিঃসংকোচে শ্বেয়াৰ কৰিবলৈ সাদৰেৰে অনুৰোধ জনালোঁ। ধন্যবাদ। ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ আয়োজক দল -[[সদস্য:Gnoeee|Gnoeee]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gnoeee|বাৰ্তা]]) 20:49, 28 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign! ]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 17:12, 3 April 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 18:41, 5 April 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 00:57, 26 April 2026 (ইউ.টি.চি.) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 16:57, 28 April 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-04-30_Wikipedias/2&oldid=30471358 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 13:02, 17 May 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 May 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|আলোচনা]])</bdi> 17:11, 23 June 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:28, 25 June 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiConference India 2026-ৰ বাবে Self-Funded Registration আৰু Call for Submissions == প্ৰিয় সমাজৰ সদস্যবৃন্দ, WikiConference India 2026-ৰ বাবে Self-Funded Registration আৰু Call for Submissions এতিয়া মুকলি হৈছে বুলি আমি আনন্দেৰে জনাইছোঁ। WikiConference India 2026 ২০২৬ চনৰ ৪–৬ ছেপ্টেম্বৰত কেৰালাৰ কোচিত অনুষ্ঠিত হ’ব। এই সন্মিলনে ভাৰত আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ ৱিকিমিডিয়ান, সমাজ নেতা, ডেভেলপাৰ, গৱেষক আৰু মুক্ত জ্ঞানৰ অনুৰাগীসকলক একত্ৰিত কৰি সংযোগ স্থাপন, সহযোগিতা আৰু অভিজ্ঞতা বিনিময়ৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিব। WCI 2026-ৰ মূল বিষয় হৈছে '''“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”'''। AI-ৰ উত্থান আৰু জ্ঞান সৃষ্টিৰ নতুন মডেলসমূহকে ধৰি ৱিকিমিডিয়া আন্দোলনে দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তনৰ মাজেৰে অগ্ৰসৰ হৈ থকাৰ সময়ত, এই সন্মিলনৰ লক্ষ্য হৈছে সমাজ নেতৃত্ব, জ্ঞানৰ সমতা, আঞ্চলিক ভাষা, মুক্ত জ্ঞান আৰু ভাৰত তথা দক্ষিণ এছিয়াত ৱিকিমিডিয়াৰ ভৱিষ্যৎ সম্পৰ্কে আলোচনা কৰাৰ বাবে এক স্থান সৃষ্টি কৰা। == Self-Funded Registration == Self-Funded Registration আবেদন এতিয়া Pretix-ত মুকলি হৈছে। '''Registration Form:''' <nowiki>https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/</nowiki> '''Details and Eligibility:''' <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> === Call for Submissions === Call for Submissions এতিয়া Eventyay-ত মুকলি হৈছে। আমি Workshop, Discussion, Panel, Interactive Session, Lightning Talk আৰু Poster Presentation-ৰ বাবে প্ৰস্তাৱ আহ্বান জনাইছোঁ। আপুনি অভিজ্ঞ অৱদানকাৰী হওক বা নতুন সমাজ সদস্য হওক, আপোনাৰ ধাৰণা, অভিজ্ঞতা আৰু শিক্ষণসমূহে সন্মিলনৰ কাৰ্যসূচী গঢ় দিয়াত আৰু আন্দোলনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ আলোচনাসমূহত অৰিহণা যোগোৱাত সহায় কৰিব পাৰে। '''Details and Guidelines:''' <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> '''Submission Deadline: July 15th, 2026''' WikiConference India 2026 সম্পৰ্কীয় সম্পূৰ্ণ তথ্য, যাৰ ভিতৰত অংশগ্ৰহণৰ তথ্য, সময়সীমা, সন্মিলনৰ আপডেট আৰু Submission Guidelines অন্তৰ্ভুক্ত আছে, চাবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি আনুষ্ঠানিক ঘোষণাটো পঢ়ক। '''Detailed Announcement:''' <nowiki>https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/</nowiki> আমি সমাজৰ সদস্যসকলক নিবন্ধন কৰিবলৈ, প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰিবলৈ আৰু এই ঘোষণাটো নিজৰ নেটৱৰ্কসমূহত ভাগ-বতৰা কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰোঁ। শুভেচ্ছাৰে, WikiConference India 2026 Organizing Team [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 [2] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration [3] https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions [5] https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/ [[সদস্য:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Amrit Sufi|বাৰ্তা]]) 07:22, 27 June 2026 (ইউ.টি.চি.) == বাংলা ৱিকিসন্মিলন ২০২৬: ভ্ৰমণ জলপানিৰ আবেদন প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছে! == [[File:Bangla WikiConference 2026 logo.svg|right|250px|link=]] প্ৰিয় ৱিকিমিডিয়ানসকল, আনন্দৰে জনোৱা হৈছে যে, ৱিকিমিডিয়া বাংলাদেশৰ উদ্যোগত অহা '''৩০ অক্টোবৰ - ১ নৱেম্বৰ ২০২৬''' তাৰিখে বাংলাদেশত [[wmbd:বিশেষ:আমাৰ_ভাষা/বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬|'''বাংলা ৱিকিসন্মিলন ২০২৬''']] অনুষ্ঠিত হ'ব। এই সন্মিলনখন সফল আৰু সজীৱ কৰি তুলিবলৈ বাংলাদেশ, ভাৰত আৰু নেপালত বাস কৰা আগ্ৰহী ৱিকিমিডিয়ানৰ বাবে ভ্ৰমণ জলপানিৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। এই জলপানিৰ ভিতৰত ভ্ৰমণ খৰচ আৰু সন্মিলনত থকা-খোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰা হ’ব। সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আগ্ৰহী সকলোৱেই ইয়াৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব আৰু জলপানি লাভ কৰিলেহে সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সুযোগ পাব। === জলপানিৰ বাবে প্ৰাথমিক অৰ্হতা === তলত উল্লেখ কৰা চৰ্তাৱলী পূৰণ কৰিব নোৱাৰিলে আবেদন পোনচাটেই নাকচ কৰা হ’ব: # ৱিকিমিডিয়া একাউণ্ট কমেও ছয়মাহৰ পুৰণি হ'ব লাগিব (অৰ্থাৎ '''১৯ ডিচেম্বৰ ২০২৫''' বা তাৰ পূৰ্বে সৃষ্টি কৰা হ'ব লাগিব)। # আবেদনকাৰীৰ গোলকীয় সম্পাদনা সংখ্যা অতি কমেও '''২৫০''' অতিক্ৰম কৰিব লাগিব। # আবেদনৰ সময়ত আবেদনকাৰীৰ একাউণ্ট কোনো বঙালী প্ৰকল্পত অৱৰুদ্ধ হৈ থাকিব নালাগিব। === জলপানিৰ বাবে আবেদন কিদৰে কৰিব? === জলপানিৰ বাবে আপুনি নিৰ্দিষ্ট ফৰ্মখন পূৰাব লাগিব। ইয়াৰ বাবে আপোনাক ৩০ৰপৰা ৪০ মিনিটৰ প্ৰয়োজন হ’ব। আবেদনত দাখিল কৰা তথ্যৰ ভিত্তিত জলপানি নিৰ্বাচন উপ-সমিতিৰদ্বাৰা আপোনাৰ যোগ্যতা বিচাৰ কৰা হ’ব। ফৰ্ম পূৰণ আৰু আবেদন প্ৰক্ৰিয়াৰ বিষয়ে অধিক জানিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি [[wmbd:বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬/বৃত্তি/as|'''জলপানি সম্পৰ্কীয় পৃষ্ঠাখন''']] পঢ়ি চাওক। === গুৰুত্বপূৰ্ণ সময়সূচী === * '''আবেদন আৰম্ভ:''' ১৯ জুন, ২০২৬ (বাংলাদেশ সময়) * '''আবেদনৰ অন্তিম তাৰিখ:''' ১৯ জুলাই, ২০২৬ (বাংলাদেশ সময়) ''নিৰ্ধাৰিত সময়সীমাৰ পিছত কোনো আবেদন গ্ৰহণ কৰা নহ'ব। সেয়েহে শেষ মুহূৰ্তৰ জটিলতা পৰিহাৰ কৰিবলৈ চূড়ান্ত সময়সীমাৰ দুই-এদিন আগতেই প্ৰ-পত্ৰ জমা দিয়াৰহে পৰামৰ্শ দিওঁ। '' জলপানি সম্পৰ্কে অধিক জানিবলৈ যিকোনো প্ৰশ্ন বা পৰামৰ্শৰ বাবে নিৰ্দ্বিধায় আমাৰ সৈতে আলাপ পৃষ্ঠাত অথবা [mailto:bnwikiconference@wikimedia.org.bd bnwikiconference@wikimedia.org.bd] ঠিকনালৈ ইমেইল কৰি যোগাযোগ কৰিব পাৰে। শুভেচ্ছাৰে,<br> জলপানি নিৰ্বাচন উপ-সমিতিৰ হৈ,<br> ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 18:25, 5 July 2026 (ইউ.টি.চি.) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 July 2026 (ইউ.টি.চি.) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> cek11lgiunzrjcfz2tvzn6bum28vocf 622779 622773 2026-08-02T16:10:44Z Kalli navya 51032 replacing from top to bottom 622779 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|(বিবিধ)|alpha=yes|start=25|এই '''বিবিধ''' শিতান/বিভাগত ৰাইজৰ চ'ৰাৰ অন্য শিতানত খাপ নোখোৱা আলোচনাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। সাধাৰণ জ্ঞানৰ প্ৰশ্নৰ বাবে [[WP:RD|reference desk]] ব্যৱহাৰ কৰক। |WP:VPM}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> [[Category:ৱিকিপিডিয়াৰ জাননী ফলকসমূহ|{{PAGENAME}}]] [[Category:আকস্মিক ভাষা সংযোগৰ বাবে স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে পৰীক্ষা কৰা পৃষ্ঠাসমূহ]] </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৪)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৫-ডিচেম্বৰ ২০১৫)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৬-ডিচেম্বৰ ২০১৬)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৭-ডিচেম্বৰ ২০১৭)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০১৮-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০১৯)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২০-ডিচেম্বৰ ২০২০)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২১-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/11|সংৰক্ষণ ১১ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/12|সংৰক্ষণ ১২ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/13|সংৰক্ষণ ১৩ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/14|সংৰক্ষণ ১৪ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 January 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px; "> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%; ">''{{int:please-translate}}''</div> ; Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ; About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ; What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ; How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ; Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ; Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ; Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%; ">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ; About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ; Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 13:20, 18 January 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 January 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ৰ বাবে বৃত্তিৰ আবেদন মুকলি == সকলোলৈকে নমস্কাৰ, ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ৰ বাবে ইতিমধ্যে বৃত্তিৰ আবেদন মুকলি হৈছে। এইবাৰ এই সন্মিলনখন ২০২৬ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা ৬ ছেপ্টেম্বৰলৈ ভাৰতৰ কোচিত অনুষ্ঠিত হ’ব। ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়াই সমগ্ৰ ভাৰতৰ লগতে, দক্ষিণ এছিয়া আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰো ৱিকিমিডিয়ান, আয়োজক, আৰু অৱদানকাৰীসকলক একত্ৰিত কৰে। ই হৈছে সংযোগ স্থাপন, শিক্ষণ, অভিজ্ঞতাৰ ভাগ-বতৰা, আৰু মুক্ত জ্ঞান আন্দোলনক শক্তিশালী কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা আগবঢ়োৱাৰ এক ক্ষেত্ৰ। যদি আপুনি ৱিকিমিডিয়া প্ৰকল্পৰ সক্ৰিয় অৱদানকাৰী বা সম্প্ৰদায়ৰ কাম-কাজৰ সৈতে জড়িত, তেন্তে আপোনাক এই বৃত্তিৰ বাবে আবেদন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে। বিতং তথ্যসমূহ *[[diffblog:2026/03/19/namukku-othukoodam-scholarships-now-open-for-wikiconference-india-2026/|ইয়াত]]* পাব। 🙂 আবেদনৰ অন্তিম তাৰিখ: ১৫ এপ্ৰিল ২০২৬ ১১:৫৯ p.m. IST আবেদনৰ লিংক: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform লিংক] অধিক তথ্য: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|লিংক]] এই ঘোষণাটো আপোনালোকৰ ৱিকি পৰিয়ালৰ আন আন লোকলৈয়ো নিঃসংকোচে শ্বেয়াৰ কৰিবলৈ সাদৰেৰে অনুৰোধ জনালোঁ। ধন্যবাদ। ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ আয়োজক দল -[[সদস্য:Gnoeee|Gnoeee]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gnoeee|বাৰ্তা]]) 20:49, 28 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign! ]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 17:12, 3 April 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 18:41, 5 April 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 00:57, 26 April 2026 (ইউ.টি.চি.) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 16:57, 28 April 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-04-30_Wikipedias/2&oldid=30471358 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 13:02, 17 May 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 May 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|আলোচনা]])</bdi> 17:11, 23 June 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:28, 25 June 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiConference India 2026-ৰ বাবে Self-Funded Registration আৰু Call for Submissions == প্ৰিয় সমাজৰ সদস্যবৃন্দ, WikiConference India 2026-ৰ বাবে Self-Funded Registration আৰু Call for Submissions এতিয়া মুকলি হৈছে বুলি আমি আনন্দেৰে জনাইছোঁ। WikiConference India 2026 ২০২৬ চনৰ ৪–৬ ছেপ্টেম্বৰত কেৰালাৰ কোচিত অনুষ্ঠিত হ’ব। এই সন্মিলনে ভাৰত আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ ৱিকিমিডিয়ান, সমাজ নেতা, ডেভেলপাৰ, গৱেষক আৰু মুক্ত জ্ঞানৰ অনুৰাগীসকলক একত্ৰিত কৰি সংযোগ স্থাপন, সহযোগিতা আৰু অভিজ্ঞতা বিনিময়ৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিব। WCI 2026-ৰ মূল বিষয় হৈছে '''“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”'''। AI-ৰ উত্থান আৰু জ্ঞান সৃষ্টিৰ নতুন মডেলসমূহকে ধৰি ৱিকিমিডিয়া আন্দোলনে দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তনৰ মাজেৰে অগ্ৰসৰ হৈ থকাৰ সময়ত, এই সন্মিলনৰ লক্ষ্য হৈছে সমাজ নেতৃত্ব, জ্ঞানৰ সমতা, আঞ্চলিক ভাষা, মুক্ত জ্ঞান আৰু ভাৰত তথা দক্ষিণ এছিয়াত ৱিকিমিডিয়াৰ ভৱিষ্যৎ সম্পৰ্কে আলোচনা কৰাৰ বাবে এক স্থান সৃষ্টি কৰা। == Self-Funded Registration == Self-Funded Registration আবেদন এতিয়া Pretix-ত মুকলি হৈছে। '''Registration Form:''' <nowiki>https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/</nowiki> '''Details and Eligibility:''' <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> === Call for Submissions === Call for Submissions এতিয়া Eventyay-ত মুকলি হৈছে। আমি Workshop, Discussion, Panel, Interactive Session, Lightning Talk আৰু Poster Presentation-ৰ বাবে প্ৰস্তাৱ আহ্বান জনাইছোঁ। আপুনি অভিজ্ঞ অৱদানকাৰী হওক বা নতুন সমাজ সদস্য হওক, আপোনাৰ ধাৰণা, অভিজ্ঞতা আৰু শিক্ষণসমূহে সন্মিলনৰ কাৰ্যসূচী গঢ় দিয়াত আৰু আন্দোলনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ আলোচনাসমূহত অৰিহণা যোগোৱাত সহায় কৰিব পাৰে। '''Details and Guidelines:''' <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> '''Submission Deadline: July 15th, 2026''' WikiConference India 2026 সম্পৰ্কীয় সম্পূৰ্ণ তথ্য, যাৰ ভিতৰত অংশগ্ৰহণৰ তথ্য, সময়সীমা, সন্মিলনৰ আপডেট আৰু Submission Guidelines অন্তৰ্ভুক্ত আছে, চাবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি আনুষ্ঠানিক ঘোষণাটো পঢ়ক। '''Detailed Announcement:''' <nowiki>https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/</nowiki> আমি সমাজৰ সদস্যসকলক নিবন্ধন কৰিবলৈ, প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰিবলৈ আৰু এই ঘোষণাটো নিজৰ নেটৱৰ্কসমূহত ভাগ-বতৰা কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰোঁ। শুভেচ্ছাৰে, WikiConference India 2026 Organizing Team [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 [2] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration [3] https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions [5] https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/ [[সদস্য:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Amrit Sufi|বাৰ্তা]]) 07:22, 27 June 2026 (ইউ.টি.চি.) == বাংলা ৱিকিসন্মিলন ২০২৬: ভ্ৰমণ জলপানিৰ আবেদন প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছে! == [[File:Bangla WikiConference 2026 logo.svg|right|250px|link=]] প্ৰিয় ৱিকিমিডিয়ানসকল, আনন্দৰে জনোৱা হৈছে যে, ৱিকিমিডিয়া বাংলাদেশৰ উদ্যোগত অহা '''৩০ অক্টোবৰ - ১ নৱেম্বৰ ২০২৬''' তাৰিখে বাংলাদেশত [[wmbd:বিশেষ:আমাৰ_ভাষা/বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬|'''বাংলা ৱিকিসন্মিলন ২০২৬''']] অনুষ্ঠিত হ'ব। এই সন্মিলনখন সফল আৰু সজীৱ কৰি তুলিবলৈ বাংলাদেশ, ভাৰত আৰু নেপালত বাস কৰা আগ্ৰহী ৱিকিমিডিয়ানৰ বাবে ভ্ৰমণ জলপানিৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। এই জলপানিৰ ভিতৰত ভ্ৰমণ খৰচ আৰু সন্মিলনত থকা-খোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰা হ’ব। সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আগ্ৰহী সকলোৱেই ইয়াৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব আৰু জলপানি লাভ কৰিলেহে সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সুযোগ পাব। === জলপানিৰ বাবে প্ৰাথমিক অৰ্হতা === তলত উল্লেখ কৰা চৰ্তাৱলী পূৰণ কৰিব নোৱাৰিলে আবেদন পোনচাটেই নাকচ কৰা হ’ব: # ৱিকিমিডিয়া একাউণ্ট কমেও ছয়মাহৰ পুৰণি হ'ব লাগিব (অৰ্থাৎ '''১৯ ডিচেম্বৰ ২০২৫''' বা তাৰ পূৰ্বে সৃষ্টি কৰা হ'ব লাগিব)। # আবেদনকাৰীৰ গোলকীয় সম্পাদনা সংখ্যা অতি কমেও '''২৫০''' অতিক্ৰম কৰিব লাগিব। # আবেদনৰ সময়ত আবেদনকাৰীৰ একাউণ্ট কোনো বঙালী প্ৰকল্পত অৱৰুদ্ধ হৈ থাকিব নালাগিব। === জলপানিৰ বাবে আবেদন কিদৰে কৰিব? === জলপানিৰ বাবে আপুনি নিৰ্দিষ্ট ফৰ্মখন পূৰাব লাগিব। ইয়াৰ বাবে আপোনাক ৩০ৰপৰা ৪০ মিনিটৰ প্ৰয়োজন হ’ব। আবেদনত দাখিল কৰা তথ্যৰ ভিত্তিত জলপানি নিৰ্বাচন উপ-সমিতিৰদ্বাৰা আপোনাৰ যোগ্যতা বিচাৰ কৰা হ’ব। ফৰ্ম পূৰণ আৰু আবেদন প্ৰক্ৰিয়াৰ বিষয়ে অধিক জানিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি [[wmbd:বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬/বৃত্তি/as|'''জলপানি সম্পৰ্কীয় পৃষ্ঠাখন''']] পঢ়ি চাওক। === গুৰুত্বপূৰ্ণ সময়সূচী === * '''আবেদন আৰম্ভ:''' ১৯ জুন, ২০২৬ (বাংলাদেশ সময়) * '''আবেদনৰ অন্তিম তাৰিখ:''' ১৯ জুলাই, ২০২৬ (বাংলাদেশ সময়) ''নিৰ্ধাৰিত সময়সীমাৰ পিছত কোনো আবেদন গ্ৰহণ কৰা নহ'ব। সেয়েহে শেষ মুহূৰ্তৰ জটিলতা পৰিহাৰ কৰিবলৈ চূড়ান্ত সময়সীমাৰ দুই-এদিন আগতেই প্ৰ-পত্ৰ জমা দিয়াৰহে পৰামৰ্শ দিওঁ। '' জলপানি সম্পৰ্কে অধিক জানিবলৈ যিকোনো প্ৰশ্ন বা পৰামৰ্শৰ বাবে নিৰ্দ্বিধায় আমাৰ সৈতে আলাপ পৃষ্ঠাত অথবা [mailto:bnwikiconference@wikimedia.org.bd bnwikiconference@wikimedia.org.bd] ঠিকনালৈ ইমেইল কৰি যোগাযোগ কৰিব পাৰে। শুভেচ্ছাৰে,<br> জলপানি নিৰ্বাচন উপ-সমিতিৰ হৈ,<br> ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 18:25, 5 July 2026 (ইউ.টি.চি.) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 July 2026 (ইউ.টি.চি.) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Community Tech Task Force: Technical needs assessment for Indic communities == ''Please feel free to translate it into your language.'' </br> </br> Hello everyone, </br> </br> We hope you're doing well! </br> </br> The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_MediaWiki_Developers_User_Group Indic_MediaWiki_Developers_User_Group] (IMDUG) is reaching out to Wikimedia communities across India to strengthen collaboration and better understand the technical needs of different language communities. Last year, we piloted [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Community_Task_Force_2025 Indic_Community_Task_Force_2025] initiative by engaging with two language communities to understand their technical challenges and identify opportunities for collaboration. Based on our learnings, experience, and the valuable insights we received, we are expanding the initiative this year to reach all Indic communities. Our goal is to reach every community and understand where technical support is most needed. === What are we looking for? === We invite your community to nominate one or two points of contact and share: *The name of your Wikimedia community. *A primary and alternate community contact. *Telegram usernames of the nominated contacts. *A brief overview of your community's technical challenges, needs, or priorities. </br> This could include areas such as: *Editing or patrolling workflows that could be improved. *Gadgets, tools, or bots that your community needs. *Template or interface-related challenges. *Technical barriers faced by contributors. *Any other broad technical priorities for your community. === How to participate === Please fill out the community response [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdhpPdn0qgHkEiYZCXEumpV-WNWm6n8bZdfR6TIkGTcbuBOew/viewform?usp=dialog form] by '''18th August'''. If your community prefers, you are also welcome to reply directly on this message. === What happens next? === The information collected will help us: *Build a network of community contacts for future technical collaboration. *Understand and prioritize the technical needs of Indic Wikimedia communities. *Plan focused technical support and community engagement activities. *Connect communities with developers and relevant technical initiatives where appropriate. </br> Please note that while we will carefully review every submission, our ability to provide support will depend on the complexity of the request, available expertise within the User Group, volunteer bandwidth, and available resources. Although we may not be able to address every request immediately, we will make every effort to prioritize and support as many community needs as possible, and where appropriate, connect communities with the relevant developers or technical channels. We look forward to working more closely with your community! </br> '''Best wishes,''' </br> [[User:Kalli navya|Navya sri Kalli]] </br> ''On behalf of the Indic MediaWiki Developers User Group (IMDUG)'' 78demuf12sl9p61evvskvubmaneuwp2 0 25433 622879 420831 2026-08-02T19:34:18Z Dakalil 50728 /* */ Added content 622879 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = মাক্সিম গ’ৰ্কী | image = Maxim Gorky LOC Restored edit1.jpg | imagesize = | caption = Portrait of Gorky, c. 1906 | pseudonym = মাক্সিম গ’ৰ্কী | birth_name = আলেক্সেই মাক্সিম’ৱিচ পেশ্বকৱ | birth_date = {{OldStyleDate|28 March|1868|March 16}} | birth_place = [[Nizhny Novgorod]], [[Russian Empire]] | death_date = {{death date|df=yes|1936|6|18}} (বয়স ৬৮) | death_place = Gorki Leninskiye, Moscow Oblast, Russian SFSR, USSR | occupation = লেখক, নাট্যকাৰ, ৰাজনৈতিক কৰ্মী | nationality = ৰুছ, ছ’ভিয়েত | period = [[আধুনিকতাবাদ]] | genre = উপন্যাস, নাটক | subject = | movement = [[Socialist Realism]] | notableworks= | influences = | influenced = হামিদ অলিমজন | website = | signature = MaximGorkySignature.svg }} '''আলেক্সেই মাক্সিম’ৱিচ পেশ্বকৱ'''{{Family name footnote|Maximovich|Peshkov|lang=Eastern Slavic}} ({{langx|ru|Алексей Максимович Пешков|link=no}};{{efn|His own pronunciation, according to his autobiography ''Detstvo'' (''Childhood''), was {{IPA|ru|pʲˈeʃkʌ́vˈɛ|}}, but most Russians say {{IPA|ru|pʲˈéʃkˈof|}}, which is therefore found in reference books.}} {{OldStyleDate|২৮ মাৰ্চ|১৮৬৮|১৬ মাৰ্চ}}&nbsp;– ১৮ জুন ১৯৩৬), যি '''মাক্সিম গ’ৰ্কী'''{{Efn|{{lang|ru|Максим Горький}}<!-- His signature ([[File:MaximGorkySignature.svg]]) uses the [[Dotted I (Cyrillic)]] -->}} নামেৰে সুপৰিচিত, আছিল এগৰাকী ৰুছ আৰু চ’ৱিয়েত লেখক, সাংবাদিক<ref name="Gorky, Maxim (1868-1936)">{{cite web|url=https://digital.janeaddams.ramapo.edu/items/show/4942 |title=Gorky, Maxim (1868-1936)|website=Digital.janeaddams.ramapo.edu|date=30 August 2023 |access-date=2023-08-30}}</ref> আৰু সমাজতন্ত্ৰী।<ref name="kirjasto">{{cite web|url=http://www.kirjasto.sci.fi/gorki.htm |title=Maxim Gorky |website=Books and Writers (kirjasto.sci.fi) |first=Petri |last=Liukkonen |publisher=[[Kuusankoski]] Public Library |location=Finland |archive-url=https://web.archive.org/web/20090706084924/http://www.kirjasto.sci.fi/gorki.htm |archive-date=6 July 2009 |url-status=dead}}</ref> তেওঁ [[সাহিত্যত ন’বেল বঁটা]]ৰ বাবে পাঁচবাৰ মনোনীত হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Nomination Database|url=https://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=3557|archive-url=https://web.archive.org/web/20180628185304/https://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=3557|archive-date=28 June 2018|access-date=10 December 2018|website=The Nobel Prize}}</ref> তেওঁ এজন [[সামাজিক বাস্তববাদী]] সাহিত্যিক আৰু সমাজকৰ্মী আছিল।<ref name="kirjasto"> {{cite web |url=http://www.kirjasto.sci.fi/gorki.htm |title=Maksim Gorki |publisher=Kuusankoski City Library, Finland |accessdate=21 July 2009 }} </ref> == জন্ম আৰু জীৱন == ৰুছদেশৰ কাজানকা নদীৰ পাৰৰ কাজান চহৰত ১৮৬৮ চনৰ ১৪ ফেব্ৰুৱাৰীত এলেক্সেই পেচকভৰ জন্ম হয়। এলেক্সেই পেচকভৰ ককাদেউতাকে মানুহৰ ঘৰত ৰং দিয়া কাম কৰি জীৱিকা অৰ্জন কৰিছিল। প্ৰথমাৱস্থাত সামান্য পৰিমাণে খেতি বাতি আছিল যদিও পিছলৈ সেয়াও নাইকিয়া হ’লগৈ। ফলত প্ৰচণ্ড আৰ্থিক অনাটন আৰু কষ্টৰ মাজত এলেক্সেই পেচকভৰ পৰিয়ালে দিন কটাবলগীয়া হয়। পৰিয়ালটোক আৰ্থিক দিশত সহায় কৰাৰ বাবে পেচকভে নিচেই সৰু অৱস্থাৰে পৰা জীৱন সংগ্ৰামত নামি পৰিবলগীয়া হয়। স্কুলীয়া শিক্ষা জীৱনৰ লগে লগে এলেক্সেই পেচকভে বন্দৰ শ্ৰমিক হিচাপে কাম কৰি পৰিয়ালটোৰ আৰ্থিক দিশত বৰঙণি যোগাব লগা হয়। কিন্তু এলেক্সেইৰ সেই উপাৰ্জন পৰিয়ালটোৰ বাবে নিচেই সামান্য আছিল। সেই উপাৰ্জনেৰে পৰিয়ালটোক আশা কৰামতে সহায় কৰিব নোৱাৰি এলেক্সেই হতাশ হৈ পৰে। সেয়ে কিছুদিনৰ পিচত তেওঁ সেই কাম বাদ দি জীৱিকাৰ অন্যপথ বিচাৰে<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ">{{cite book | title=[[আধুনিক বিশ্বৰ এশগৰাকী মহান ব্যক্তি]] | publisher=দিছপুৰ প্ৰিণ্ট হাউছ | author=কনকসেন ডেকা | authorlink=মেক্সিম গৰ্কী | year=১৯৯৪ | pages=১৩৪-১৪২}}</ref>। এইবাৰ তেওঁ কাজানৰ এখন ৰুটিৰ দোকানত কামত সোমায়; কিন্তু সেই কামতো তেওঁ সন্তুস্ত হ’ব নোৱাৰিলে। দোকানৰ মালিকৰ কৰ্মচাৰীৰ প্ৰতি অন্যায় আচৰণ আৰু শোষণ তেওঁৰ বাবে অসহনীয় হৈ পৰিল। তেওঁ মালিকৰ কামৰ প্ৰতিবাদ কৰিবলৈ ধৰিলে। ইয়াৰ ফলত তেওঁ মালিকৰ কোপ দৃষ্টিত পৰে। আনহাতে যি মজুৰি পাইছিল সিও যত্সামান্য আছিল আৰু পৰিয়ালৰ ভৰণ পোষণৰ বাবে যথেষ্ট নাছিল। সেয়ে তেওঁ সেই কামো বাদ দিয়ে আৰু কাজানকা নদী পাৰ কৰোৱা নাৱৰ নাৱৰীয়াৰ কামত সোমায়। কিন্তু তাৰ পৰাও আশানুৰূপ ভাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম নোহোৱাত হতাশাত তেওঁ ভাগি পৰিবলৈ ধৰিলে। এফালে অৰ্থাভাব আৰু আনফালে ঘৰৰ আৰ্থিক দায়িত্ব বহন কৰিবগীয়া হোৱাত তেওঁ অনিচ্ছা সত্বেও পঢ়া-শুনা আধাৰুৱাকৈ এৰিবলগীয়া হয়। জীৱনৰ প্ৰতি হতাশাগ্ৰস্ত হৈ পেচকভে আত্মহত্যা কৰিবলৈ উদ্যত হয়। সেই বাৰলৈ এজন বন্ধুৰ চেষ্টাত বাচি যায়। সেই সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল ১৯ বছৰ<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। ইতিমধ্যে ১৮৯৭ চনত কাজানত জাৰৰ আত্যাচৰৰ বিৰুদ্ধে ছাত্ৰ অশান্তিয়ে গা কৰি উঠে। ছাত্ৰ সকলে তেওঁলোকৰ আন্দোলন বিপথে পৰিচা্লিত হ’বলৈ দিয়াত সেই আন্দোলনে ধ্বংসাত্মক ৰূপ লয়। এই কথাত লেনিনকে ধৰি সমসাময়িক অন্যান্য নেতাসকলে ছাত্ৰ আন্দোলনৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিবলৈ ধৰে। এলেক্সেই পেচকভ সেই সময়তে লেনিন প্ৰমুখ্যে নেতাসকলৰ সান্নিধ্যলৈ আহে। সেই সকলৰ সৈতে এলেক্সেই পেচকভেও বিভিন্ন ঠাইলৈ গৈ ছাত্ৰসকলক তেওঁলোকৰ আন্দোলন হিংসাত্মক পথেৰে পৰিচালিত নকৰিবলৈ বুজনি দিবলৈ ধৰে। এবাৰৰ কথা। হিংসাৰ পথ পৰিহাৰ কৰালৈ তেওঁ ছাত্ৰৰ সমাবেশ এটাক উদ্দেশ্য কৰি ভাষণ দি আছিল। এনেতে সমবেত ছাত্ৰ সকলৰ মাজৰ পৰা কোনোবাই তেওঁলৈ লক্ষ্য কৰি এখন চুৰী মাৰি পঠিয়ায়। সেই চুৰীৰ আঘাতত পেচকভ পৰি যায়। পিছত সেই আঘাততেই এলেক্সেই পেচকভে কিছুদিনৰ বাবে শয্যাগত হৈ থাকিবলগীয়া হয়। সেইখিনি সময়তে পেচকভ আৰু মহান নেতা লেনিনৰ মাজত সম্পৰ্ক ঘনিষ্ঠ হৈ পৰে। লেনিনৰ সান্নিধ্যই পেচকভৰ মনত এক বিশেষ প্ৰভাৱ পেলাবলৈ ধৰে। সেই প্ৰভাৱে পেচকভৰ চিন্তা আৰু ধ্যান-ধাৰণা নতুন ধৰণেৰে গঢ় দিয়ে। তাৰ ফলস্বৰূপে পেচকভে ভুল পন্থাৰে আন্দোলন কৰা ছাত্ৰসকলৰ প্ৰতি পূৰ্বৰ ধাৰণাতকৈ সম্পূৰ্ণ পৃথক ধাৰণা পোষণ কৰিবলৈ ধৰে। তেওঁৰ মনত এই ধাৰণাই ঠাই পাবলৈ ধৰিলে যে প্ৰচলিত সমাজ ব্যৱস্থাৰ কুপ্ৰভাৱৰ ফলত ছাত্ৰসকল ক্ষুব্ধ হৈ পৰিছে আৰু তাৰ পৰিণতিতেই তেওঁলোকে হতাশাগ্ৰস্ত হৈ ধ্বংসকামিতাক প্ৰশ্ৰয় দিছে। নিজৰ মনত উদয় হোৱা এই ধাৰণাই এলেক্সেই পেচকভৰ মানসিকতাত এই ভাবৰো জন্ম দিলে যে প্ৰচলিত ব্যৱস্থাৰ পৰিবৰ্তন সাধন কৰিবলৈ হ’লে সমাজ নতুনকৈ গঢ় দিব লাদিব। আৰু তাৰ বাবে মানুহক জানিব লাগিব, চিনি পাব লাগিব খুব ওচৰৰ পৰা। ঠিক সেই সময়তে মানুহৰ মাজত সোমাই পৰিবৰ বাবে যেন এলেক্সেই পেচকভলৈ সুযোগ আহিল<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। ১৮৯১ৰ পৰা ১৮৯২ চন ৰুছদেশৰ সমভূমি অঞ্চল দুৰ্ভিক্ষৰ কবলত পৰে। জীৱন ধাৰণৰ বাবে এমুঠি আহাৰৰ তাগিদাত মানুহে ঘৰ-বাৰী এৰি দেশৰ সীমামূৰীয়া ইউক্ৰেইন, ক্ৰিমিয়া, ককেচাচৰ পাৰ্বত্য অঞ্চলত আশ্ৰয় লবলৈ ধৰিলে। এলেক্সেই পেচকভো কাজান চহৰ এৰি ৰুছ দেশৰেই নিজ্নি‌ নভগ’ৰদ নামৰ অৰণ্য এলেকাত সোমাই পৰে আহাৰৰ সন্ধানত। সেই সময়ত লিঅ’ টলষ্টয়, চেকভ কৰ’লেনকো আদি বিখ্যাত ৰুছ লিখকসকল দুৰ্ভিক্ষ পীড়িত জনসাধাৰণৰ সাহায্যাৰ্থে কাম কৰাত ব্যস্ত হৈ পৰে। তেওঁলোকে বিভিন্ন ঠাইৰ শিবিৰত ত্ৰাণ সাহায্য প্ৰদান কৰি নিজ্‌নি নভগ’ৰদ এলেকা পায়গৈ। এলেক্সেই এই মহান লিখক সকলৰ সান্নিধ্যত ইমানেই অভিভূত হৈ পৰে যে তেওঁ নিজেও সেই সময়ত দুৰ্ভিক্ষ পীড়িত হ’লেও সেই লিখকসকলৰ লগতে দুৰ্ভিক্ষ জৰ্জৰিত অন্যান্য সকলৰ কল্যাণৰ অৰ্থে কাম কৰিবলৈ লয়। দুৰ্ভিক্ষ জৰ্জৰিত মানুহৰ কল্যাণৰ কামতে নিজক উত্সৰ্গা কৰি দিয়াৰ সময়তে তেওঁৰ গতিবিধিৰ ওপৰত পুলিচে সন্দেহ কৰিবলৈ ধৰে আৰু তেওঁক ৰাজদ্ৰোহী বুলি অভিযুক্ত কৰি হাৰাশাস্তি কৰিবলৈ ধৰে। সেয়া পেচকভৰ বাবে এক অবিস্মৰণীয় অভিজ্ঞতা। সেই অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ অন্তৰত উজ্জীৱিত কৰি তুলিলে ন্যায়ৰ দাবী আৰু কলমৰ জৰিয়তে কৰা প্ৰতিবাদ প্ৰৱণতা<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। == সৃষ্টিৰাজী == এলেক্সেই পেচকভে হাতত কলম তুলি ল’লে। সেই কালৰ মুখ্য সাহিত্য প্ৰকাশন গোষ্ঠী “ভল্গা পাব্লিকেচন”ৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত আলোচনীত পেচকভে নিজ্‌নি নভগ’ৰদ অঞ্চলত হোৱা তেওঁৰ অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত প্ৰৱন্ধ আৰু সেই সময়ত তেওঁ লগ পোৱা চৰিত্ৰ কিছুমানক কেন্দ্ৰ কৰি গল্প লিখিবলৈ লয়। পেচকভে ’মেক্সিম গৰ্কী’ এই ছদ্মনামত লিখা সেই গল্প প্ৰৱন্ধবোৰে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে পঢ়ুৱৈৰ প্ৰশংসা অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। সেই সময়ৰ প্ৰতিষ্ঠিত আৰু বিখ্যাত লিখক সকলে ’মেক্সিম গৰ্কী’ নামৰ লিখকজনৰ ৰচিত গল্প প্ৰৱন্ধ সমূহৰ মানদণ্ড সম্পৰ্কত উচ্চমত পোষণ কৰিবলৈ ধৰে। এইদৰে চাৰিবছৰমানৰ ভিতৰতে ছদ্মনামেৰেই ’মেক্সিম গৰ্কী’য়ে লিখক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে। ইতিমধ্যে ’এলেক্সেই পেচকভ’ নামটো মানুহৰ মাজৰ পৰা হেৰাই গৈছিল। তাৰ ঠাই লৈছিল মেক্সিম গৰ্কীয়ে<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। ১৮৯৮ চনত মেক্সিম গৰ্কীৰ প্ৰৱন্ধ আৰু গল্প সমূহ একত্ৰিত কৰি “স্কেটছেজ এণ্ড ষ্টৰিজ (Sketches and stories) নাম দি এখনি সংকলন প্ৰকাশ কৰি উলিয়ায়। লগে লগে সমসাময়িক অন্যান্য বিখ্যাত সাহিত্যিক সকলৰ শাৰীতে গৰ্কীৰ নামটোও পঢ়ুৱৈ সকলে ল’বলৈ ধৰিলে। ইয়াৰ এবছৰৰ পিছত ১৮৯৯ চনত মেক্সিম গৰ্কীৰ প্ৰথম উপন্যাস ’ফ’মা গৰ্দয়েভ’ (Foma gardeyev) প্ৰকাশ পায়। উপন্যাস ৰচনাৰ এই প্ৰথম পদক্ষেপতে গৰ্কীয়ে সফল ঔপন্যাসিক হিচাপে স্বীকৃতি পায়। ’ফ’মা গৰ্দয়েভ’ৰ কথা সমগ্ৰ দেশতে আলোচিত হ’বলৈ ধৰে। ইয়াৰ দুবছৰ পিছতে গৰ্কীয়ে লিখি উলিয়ায় তেওঁৰ তৃতীয়খন উপন্যাস ’দ্য থ্ৰী (The thru)। এইখন উপন্যাসেও তেওঁলৈ কঢ়িয়াই আনে প্ৰচুৰ খ্যাতি। গল্পকাৰ আৰু ঔপন্যাসিক হিচাপে খ্যাতি তথা প্ৰতিষ্ঠা অৰ্জন কৰাৰ লগতে নাট্যকাৰ হিচাপেও মেক্সিম গৰ্কীয়ে নিজক প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ১৯০২ চনত তেওঁৰ প্ৰথম নাটক ’দ্য ল’ৱাৰ ডেপ্‌থচ্‌ (The dower depths) প্ৰকাশ পায়। দাৰ্শনিক তত্বধৰ্মী হ’লেও নাটকখনে সাধাৰণ পঢ়ুৱৈৰ মন আকৃষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হয়। নাটকখনৰ প্ৰকাশে কেবল ৰুছতে আবদ্ধ হৈ থকা মেক্সিম গৰ্কীৰ নাম বিশ্ব বিশ্ৰুত কৰি তোলে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ লিখি উলিয়ায় ’অল্ড ইজাৰ গিল’ (Old izsergil) নামৰ মননশীল উপন্যাসখন। এইখন উপন্যাসত গৰ্কীয়ে মানুহ সমাজ বহিৰ্ভুত হোৱাতোযে কিমান কষ্টকৰ আৰু বেদনাদায়ক সেই কথা বিস্তৃত ভাবে তুলি ধৰিছে। তাৰ লগতে কিতাপখনত ফুটি উঠিছে নীচতাৰ দৰ্শন। সেই পৰ্য্যন্ত ৰচিত গৰ্কীৰ ৰচনা মেহনতী শ্ৰমিক শ্ৰেণীক ৰচনাৰ মূখ্য উপজীব্য হিচাপে লোৱা হ’লেও তেওঁলোকৰ ওপৰত চলা শোষণহে ঘাইকৈ তেওঁৰ ৰচনা সমূহত পৰিস্ফুট হৈ উঠিছিল। কিন্তু শোষিত মেহনতী শ্ৰমিক শ্ৰেণী যে এটা বিপ্লৱৰ সূচনাকাৰীও হ’ব পাৰে সেই কথা তেতিয়ালৈকে তেওঁৰ ৰচনাৰ মাজেদি প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। সেয়া পোন প্ৰথম তেওঁ প্ৰকাশ কৰে ’চং অৱ দ্য ষ্টৰ্মী পেট্ৰেল’ (Song of the stormy petrel) নামৰ গ্ৰন্থত। এই গ্ৰন্থখনে শ্ৰমিক বিপ্লৱৰ ক্ষেত্ৰত এক বিশেষ অৰিহণা যোগায়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ লিখি উলিয়ায় ’দ্য ফিলিস্তিনিচ’ (The philistenes) নামৰ নাটকখন। এইখন নাটকত গৰ্কীয়ে শ্ৰমিকৰ বিপ্লৱকামী সমাজবাদীৰ প্ৰতীক হিচাপে অংকন কৰে<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। ১৯০৬ চনত গৰ্কীৰ মহত্‌ উপন্যাস ’[[মা (ৰূছ উপন্যাস)|মা]]’ (Mother) প্ৰকাশ পায়। এইখন উপন্যাসে বিশ্ব সাহিত্যত এখন সুকীয়া আসন দখল কৰি লবলৈ সক্ষম হয়। পুঁজিবাদীৰ শোষণৰ বিৰুদ্ধে শ্ৰমিক শ্ৰেণীক একগোট কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এই উপন্যাসখন এক পথ নিদ্দেৰ্শনা বুলিব পাৰি। সেই ক্ষেত্ৰত বিশ্বৰ সকলো সংগ্ৰামী শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ বাবে ’মা’ উপন্যাসখন এক আদৰ্শ স্বৰূপ। ইয়াৰ পিছত গৰ্কীয়ে ৰচনা কৰে ’চাইল্ড হুদ’ ( Child hood) নামৰ উপন্যাসখন। এইখন উপন্যাস তেওঁৰ আত্মজীৱনী ভিত্তিক। উপন্যাসখনত গৰ্কীৰ ল’ৰালি কালচোৱাৰ এখন সুস্পষ্ট ছবি নিখুঁত ৰূপত প্ৰকাশ পায়। এইখন উপন্যাসেও গৰ্কীক চূড়ান্ত শিখৰলৈ লৈ যায়। ইয়াৰ পিছত একাদিক্ৰমে প্ৰকাশ পোৱা গৰ্কীৰ আন গ্ৰন্থ সমূহ হ’ল ’মাই এপ্ৰেণ্টিচচিপ এণ্ড মাই ইউনাভাৰ্চিটিজ দ্য লাইফ অব ক্লিম চাংগিন আৰু ’ফ’মা গৰ্ডেয়ভ’<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। == মৃত্যু == খ্যাতিৰ চূড়ান্ত শিখৰত আৰোহণ কৰিলেও ব্যক্তিগত জীৱনৰ হতাশা আৰু অসুখী দাম্পত্য জীৱনে গৰ্কীক শেষ বয়সত মানসিক ভাবে বেছিকৈ পীড়ন কৰিছিল। ইপিনে জীৱনৰ আগ বয়সত বুকুত পোৱা আঘাতেই পিছত ক্ৰমান্বয়ে যক্ষ্মাৰ ৰূপ লয়গৈ। সেই অসুখেই গৈ তীব্ৰতৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে আৰু গৰ্কী শয্যাগত হৈ পৰিবলগা হয়। ১৯২১ চনত লেনিনৰ পৰামৰ্শমতেই তেওঁ অসুখৰ চিকিত্সা কৰাবলৈ বিদেশলৈও যায়। কিন্তু একো সুফল নোপোৱাত ১৯২৮ চনত তেওঁ দেশলৈ ঘূৰি আহে আৰু ১৯২৮ চনৰ পৰা স্দীৰ্ঘ আঠ বছৰ ধৰি শাৰীৰিক মানসিক দুয়ো ফালৰ পৰা জৰ্জৰিত হৈ পৰি থাকি গৰ্কীয়ে ১৯৩৬ চনৰ ১৮ অক্টোবৰত ইহলীলা সম্বৰণ কৰে<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <gallery widths="150px" heights="150px" > File:Gorki by Repin.jpg|Portrait of Gorky by [[Ilya Repin]]. Oil on canvas, 1899 File:Gorky-skitalec.jpg|Maxim Gorky (left) and [[Stepan Skitalets]] playing a [[gusli]], 1900 File:Gorky et Schaliapin late19thcent.jpg|Gorky with [[Feodor Chaliapin]] File:Maxim Gorky 7.jpg| c1900 File:Portrait of the Writer Maxim Gorky.jpg|Portrait by [[Valentin Serov]], 1905 File:Maxim Gorky.jpg|7 February 1910 File:Maxim Gorky authographed portrait 1.jpg File:Maxim Gorky by N.A. Andreev.jpg| Portrait by N.A. Andreev, 1921 File:1935 genrich jagoda maxim gorki.jpg|[[Genrikh Yagoda]] and Gorky (left) File:Gorky, Piatnitsky and Skitalets.jpg|Maxim Gorky, Konstantin Piatnitsky and Stepan Skitalets, 1902 File:Gorky in the Penates by Repin.jpg|Gorky in the Penates by [[Ilya Repin]], 1905 File:Mikhail Nesterov 042.jpg|Portrait by [[Mikhail Nesterov]], 1901 File:Boris Grigoriev 11.jpg|Portrait by [[Boris Grigoriev]] </gallery> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commonscat|Maxim Gorky|মেক্সিম গৰ্কী}} *{{gutenberg author|id=Maxim_Gorky|name=Maxim Gorky}} * [http://www.imagi-nation.com/moonstruck/clsc6w4.html "Anton Chekhov: Fragments of Recollections"] by Maxim Gorky * [http://ilibrary.ru/author/gorky/ Some works of Maxim Gorky in the original Russian] * [[wikilivres:Maxim Gorky|Works by Maxim Gorky]] (public domain in Canada) * [http://www.dailynews.lk/2009/12/26/fea15.asp "Prince of Russian Literature"] (Sri Lanka) |PLACE OF BIRTH= [[Nizhny Novgorod]], [[Russian Empire]] |DATE OF DEATH= 18 June 1936 |PLACE OF DEATH= [[Gorki Leninskiye]], [[USSR]] }} [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:ৰাছিয়াৰ ব্যক্তি]] 4pdbzbunxzq60p8ykevua9fxcgsvj4g 622880 622879 2026-08-02T19:36:14Z Dakalil 50728 /* */ Added content 622880 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = মাক্সিম গ’ৰ্কী | image = Maxim Gorky LOC Restored edit1.jpg | imagesize = | caption = Portrait of Gorky, c. 1906 | pseudonym = মাক্সিম গ’ৰ্কী | birth_name = আলেক্সেই মাক্সিম’ৱিচ পেশ্বকৱ | birth_date = {{OldStyleDate|28 March|1868|March 16}} | birth_place = [[Nizhny Novgorod]], [[Russian Empire]] | death_date = {{death date|df=yes|1936|6|18}} (বয়স ৬৮) | death_place = Gorki Leninskiye, Moscow Oblast, Russian SFSR, USSR | occupation = লেখক, নাট্যকাৰ, ৰাজনৈতিক কৰ্মী | nationality = ৰুছ, ছ’ভিয়েত | period = [[আধুনিকতাবাদ]] | genre = উপন্যাস, নাটক | subject = | movement = [[Socialist Realism]] | notableworks= | influences = | influenced = হামিদ অলিমজন | website = | signature = MaximGorkySignature.svg }} '''আলেক্সেই মাক্সিম’ৱিচ পেশ্বকৱ'''{{Efn|{{Family name footnote|Maximovich|Peshkov|lang=Eastern Slavic}}}} ({{lang-ru|Алексей Максимович Пешков}};{{Efn|His own pronunciation, according to his autobiography ''Detstvo'' (''Childhood''), was {{IPA|ru|pʲˈeʃkʌ́vˈɛ|}}, but most Russians say {{IPA|ru|pʲˈéʃkˈof|}}, which is therefore found in reference books.}} {{OldStyleDate|২৮ মাৰ্চ|১৮৬৮|১৬ মাৰ্চ}}&nbsp;– ১৮ জুন ১৯৩৬), যি '''মাক্সিম গ’ৰ্কী'''{{Efn|{{lang|ru|Максим Горький}}<!-- His signature ([[File:MaximGorkySignature.svg]]) uses the [[Dotted I (Cyrillic)]] -->}} নামেৰে সুপৰিচিত, আছিল এগৰাকী ৰুছ আৰু ছ’ৱিয়েত লেখক, সাংবাদিক<ref name="Gorky, Maxim (1868-1936)">{{cite web|url=https://digital.janeaddams.ramapo.edu/items/show/4942 |title=Gorky, Maxim (1868-1936)|website=Digital.janeaddams.ramapo.edu|date=30 August 2023 |access-date=2023-08-30}}</ref> আৰু সমাজতন্ত্ৰী।<ref name="kirjasto">{{cite web|url=http://www.kirjasto.sci.fi/gorki.htm |title=Maxim Gorky |website=Books and Writers (kirjasto.sci.fi) |first=Petri |last=Liukkonen |publisher=[[Kuusankoski]] Public Library |location=Finland |archive-url=https://web.archive.org/web/20090706084924/http://www.kirjasto.sci.fi/gorki.htm |archive-date=6 July 2009 |url-status=dead}}</ref> তেওঁ [[সাহিত্যত ন’বেল বঁটা]]ৰ বাবে পাঁচবাৰ মনোনীত হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Nomination Database|url=https://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=3557|archive-url=https://web.archive.org/web/20180628185304/https://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=3557|archive-date=28 June 2018|access-date=10 December 2018|website=The Nobel Prize}}</ref> তেওঁ এজন [[সামাজিক বাস্তববাদী]] সাহিত্যিক আৰু সমাজকৰ্মী আছিল।<ref name="kirjasto"> {{cite web |url=http://www.kirjasto.sci.fi/gorki.htm |title=Maksim Gorki |publisher=Kuusankoski City Library, Finland |accessdate=21 July 2009 }} </ref> == জন্ম আৰু জীৱন == ৰুছদেশৰ কাজানকা নদীৰ পাৰৰ কাজান চহৰত ১৮৬৮ চনৰ ১৪ ফেব্ৰুৱাৰীত এলেক্সেই পেচকভৰ জন্ম হয়। এলেক্সেই পেচকভৰ ককাদেউতাকে মানুহৰ ঘৰত ৰং দিয়া কাম কৰি জীৱিকা অৰ্জন কৰিছিল। প্ৰথমাৱস্থাত সামান্য পৰিমাণে খেতি বাতি আছিল যদিও পিছলৈ সেয়াও নাইকিয়া হ’লগৈ। ফলত প্ৰচণ্ড আৰ্থিক অনাটন আৰু কষ্টৰ মাজত এলেক্সেই পেচকভৰ পৰিয়ালে দিন কটাবলগীয়া হয়। পৰিয়ালটোক আৰ্থিক দিশত সহায় কৰাৰ বাবে পেচকভে নিচেই সৰু অৱস্থাৰে পৰা জীৱন সংগ্ৰামত নামি পৰিবলগীয়া হয়। স্কুলীয়া শিক্ষা জীৱনৰ লগে লগে এলেক্সেই পেচকভে বন্দৰ শ্ৰমিক হিচাপে কাম কৰি পৰিয়ালটোৰ আৰ্থিক দিশত বৰঙণি যোগাব লগা হয়। কিন্তু এলেক্সেইৰ সেই উপাৰ্জন পৰিয়ালটোৰ বাবে নিচেই সামান্য আছিল। সেই উপাৰ্জনেৰে পৰিয়ালটোক আশা কৰামতে সহায় কৰিব নোৱাৰি এলেক্সেই হতাশ হৈ পৰে। সেয়ে কিছুদিনৰ পিচত তেওঁ সেই কাম বাদ দি জীৱিকাৰ অন্যপথ বিচাৰে<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ">{{cite book | title=[[আধুনিক বিশ্বৰ এশগৰাকী মহান ব্যক্তি]] | publisher=দিছপুৰ প্ৰিণ্ট হাউছ | author=কনকসেন ডেকা | authorlink=মেক্সিম গৰ্কী | year=১৯৯৪ | pages=১৩৪-১৪২}}</ref>। এইবাৰ তেওঁ কাজানৰ এখন ৰুটিৰ দোকানত কামত সোমায়; কিন্তু সেই কামতো তেওঁ সন্তুস্ত হ’ব নোৱাৰিলে। দোকানৰ মালিকৰ কৰ্মচাৰীৰ প্ৰতি অন্যায় আচৰণ আৰু শোষণ তেওঁৰ বাবে অসহনীয় হৈ পৰিল। তেওঁ মালিকৰ কামৰ প্ৰতিবাদ কৰিবলৈ ধৰিলে। ইয়াৰ ফলত তেওঁ মালিকৰ কোপ দৃষ্টিত পৰে। আনহাতে যি মজুৰি পাইছিল সিও যত্সামান্য আছিল আৰু পৰিয়ালৰ ভৰণ পোষণৰ বাবে যথেষ্ট নাছিল। সেয়ে তেওঁ সেই কামো বাদ দিয়ে আৰু কাজানকা নদী পাৰ কৰোৱা নাৱৰ নাৱৰীয়াৰ কামত সোমায়। কিন্তু তাৰ পৰাও আশানুৰূপ ভাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম নোহোৱাত হতাশাত তেওঁ ভাগি পৰিবলৈ ধৰিলে। এফালে অৰ্থাভাব আৰু আনফালে ঘৰৰ আৰ্থিক দায়িত্ব বহন কৰিবগীয়া হোৱাত তেওঁ অনিচ্ছা সত্বেও পঢ়া-শুনা আধাৰুৱাকৈ এৰিবলগীয়া হয়। জীৱনৰ প্ৰতি হতাশাগ্ৰস্ত হৈ পেচকভে আত্মহত্যা কৰিবলৈ উদ্যত হয়। সেই বাৰলৈ এজন বন্ধুৰ চেষ্টাত বাচি যায়। সেই সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল ১৯ বছৰ<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। ইতিমধ্যে ১৮৯৭ চনত কাজানত জাৰৰ আত্যাচৰৰ বিৰুদ্ধে ছাত্ৰ অশান্তিয়ে গা কৰি উঠে। ছাত্ৰ সকলে তেওঁলোকৰ আন্দোলন বিপথে পৰিচা্লিত হ’বলৈ দিয়াত সেই আন্দোলনে ধ্বংসাত্মক ৰূপ লয়। এই কথাত লেনিনকে ধৰি সমসাময়িক অন্যান্য নেতাসকলে ছাত্ৰ আন্দোলনৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিবলৈ ধৰে। এলেক্সেই পেচকভ সেই সময়তে লেনিন প্ৰমুখ্যে নেতাসকলৰ সান্নিধ্যলৈ আহে। সেই সকলৰ সৈতে এলেক্সেই পেচকভেও বিভিন্ন ঠাইলৈ গৈ ছাত্ৰসকলক তেওঁলোকৰ আন্দোলন হিংসাত্মক পথেৰে পৰিচালিত নকৰিবলৈ বুজনি দিবলৈ ধৰে। এবাৰৰ কথা। হিংসাৰ পথ পৰিহাৰ কৰালৈ তেওঁ ছাত্ৰৰ সমাবেশ এটাক উদ্দেশ্য কৰি ভাষণ দি আছিল। এনেতে সমবেত ছাত্ৰ সকলৰ মাজৰ পৰা কোনোবাই তেওঁলৈ লক্ষ্য কৰি এখন চুৰী মাৰি পঠিয়ায়। সেই চুৰীৰ আঘাতত পেচকভ পৰি যায়। পিছত সেই আঘাততেই এলেক্সেই পেচকভে কিছুদিনৰ বাবে শয্যাগত হৈ থাকিবলগীয়া হয়। সেইখিনি সময়তে পেচকভ আৰু মহান নেতা লেনিনৰ মাজত সম্পৰ্ক ঘনিষ্ঠ হৈ পৰে। লেনিনৰ সান্নিধ্যই পেচকভৰ মনত এক বিশেষ প্ৰভাৱ পেলাবলৈ ধৰে। সেই প্ৰভাৱে পেচকভৰ চিন্তা আৰু ধ্যান-ধাৰণা নতুন ধৰণেৰে গঢ় দিয়ে। তাৰ ফলস্বৰূপে পেচকভে ভুল পন্থাৰে আন্দোলন কৰা ছাত্ৰসকলৰ প্ৰতি পূৰ্বৰ ধাৰণাতকৈ সম্পূৰ্ণ পৃথক ধাৰণা পোষণ কৰিবলৈ ধৰে। তেওঁৰ মনত এই ধাৰণাই ঠাই পাবলৈ ধৰিলে যে প্ৰচলিত সমাজ ব্যৱস্থাৰ কুপ্ৰভাৱৰ ফলত ছাত্ৰসকল ক্ষুব্ধ হৈ পৰিছে আৰু তাৰ পৰিণতিতেই তেওঁলোকে হতাশাগ্ৰস্ত হৈ ধ্বংসকামিতাক প্ৰশ্ৰয় দিছে। নিজৰ মনত উদয় হোৱা এই ধাৰণাই এলেক্সেই পেচকভৰ মানসিকতাত এই ভাবৰো জন্ম দিলে যে প্ৰচলিত ব্যৱস্থাৰ পৰিবৰ্তন সাধন কৰিবলৈ হ’লে সমাজ নতুনকৈ গঢ় দিব লাদিব। আৰু তাৰ বাবে মানুহক জানিব লাগিব, চিনি পাব লাগিব খুব ওচৰৰ পৰা। ঠিক সেই সময়তে মানুহৰ মাজত সোমাই পৰিবৰ বাবে যেন এলেক্সেই পেচকভলৈ সুযোগ আহিল<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। ১৮৯১ৰ পৰা ১৮৯২ চন ৰুছদেশৰ সমভূমি অঞ্চল দুৰ্ভিক্ষৰ কবলত পৰে। জীৱন ধাৰণৰ বাবে এমুঠি আহাৰৰ তাগিদাত মানুহে ঘৰ-বাৰী এৰি দেশৰ সীমামূৰীয়া ইউক্ৰেইন, ক্ৰিমিয়া, ককেচাচৰ পাৰ্বত্য অঞ্চলত আশ্ৰয় লবলৈ ধৰিলে। এলেক্সেই পেচকভো কাজান চহৰ এৰি ৰুছ দেশৰেই নিজ্নি‌ নভগ’ৰদ নামৰ অৰণ্য এলেকাত সোমাই পৰে আহাৰৰ সন্ধানত। সেই সময়ত লিঅ’ টলষ্টয়, চেকভ কৰ’লেনকো আদি বিখ্যাত ৰুছ লিখকসকল দুৰ্ভিক্ষ পীড়িত জনসাধাৰণৰ সাহায্যাৰ্থে কাম কৰাত ব্যস্ত হৈ পৰে। তেওঁলোকে বিভিন্ন ঠাইৰ শিবিৰত ত্ৰাণ সাহায্য প্ৰদান কৰি নিজ্‌নি নভগ’ৰদ এলেকা পায়গৈ। এলেক্সেই এই মহান লিখক সকলৰ সান্নিধ্যত ইমানেই অভিভূত হৈ পৰে যে তেওঁ নিজেও সেই সময়ত দুৰ্ভিক্ষ পীড়িত হ’লেও সেই লিখকসকলৰ লগতে দুৰ্ভিক্ষ জৰ্জৰিত অন্যান্য সকলৰ কল্যাণৰ অৰ্থে কাম কৰিবলৈ লয়। দুৰ্ভিক্ষ জৰ্জৰিত মানুহৰ কল্যাণৰ কামতে নিজক উত্সৰ্গা কৰি দিয়াৰ সময়তে তেওঁৰ গতিবিধিৰ ওপৰত পুলিচে সন্দেহ কৰিবলৈ ধৰে আৰু তেওঁক ৰাজদ্ৰোহী বুলি অভিযুক্ত কৰি হাৰাশাস্তি কৰিবলৈ ধৰে। সেয়া পেচকভৰ বাবে এক অবিস্মৰণীয় অভিজ্ঞতা। সেই অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ অন্তৰত উজ্জীৱিত কৰি তুলিলে ন্যায়ৰ দাবী আৰু কলমৰ জৰিয়তে কৰা প্ৰতিবাদ প্ৰৱণতা<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। == সৃষ্টিৰাজী == এলেক্সেই পেচকভে হাতত কলম তুলি ল’লে। সেই কালৰ মুখ্য সাহিত্য প্ৰকাশন গোষ্ঠী “ভল্গা পাব্লিকেচন”ৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত আলোচনীত পেচকভে নিজ্‌নি নভগ’ৰদ অঞ্চলত হোৱা তেওঁৰ অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত প্ৰৱন্ধ আৰু সেই সময়ত তেওঁ লগ পোৱা চৰিত্ৰ কিছুমানক কেন্দ্ৰ কৰি গল্প লিখিবলৈ লয়। পেচকভে ’মেক্সিম গৰ্কী’ এই ছদ্মনামত লিখা সেই গল্প প্ৰৱন্ধবোৰে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে পঢ়ুৱৈৰ প্ৰশংসা অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। সেই সময়ৰ প্ৰতিষ্ঠিত আৰু বিখ্যাত লিখক সকলে ’মেক্সিম গৰ্কী’ নামৰ লিখকজনৰ ৰচিত গল্প প্ৰৱন্ধ সমূহৰ মানদণ্ড সম্পৰ্কত উচ্চমত পোষণ কৰিবলৈ ধৰে। এইদৰে চাৰিবছৰমানৰ ভিতৰতে ছদ্মনামেৰেই ’মেক্সিম গৰ্কী’য়ে লিখক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে। ইতিমধ্যে ’এলেক্সেই পেচকভ’ নামটো মানুহৰ মাজৰ পৰা হেৰাই গৈছিল। তাৰ ঠাই লৈছিল মেক্সিম গৰ্কীয়ে<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। ১৮৯৮ চনত মেক্সিম গৰ্কীৰ প্ৰৱন্ধ আৰু গল্প সমূহ একত্ৰিত কৰি “স্কেটছেজ এণ্ড ষ্টৰিজ (Sketches and stories) নাম দি এখনি সংকলন প্ৰকাশ কৰি উলিয়ায়। লগে লগে সমসাময়িক অন্যান্য বিখ্যাত সাহিত্যিক সকলৰ শাৰীতে গৰ্কীৰ নামটোও পঢ়ুৱৈ সকলে ল’বলৈ ধৰিলে। ইয়াৰ এবছৰৰ পিছত ১৮৯৯ চনত মেক্সিম গৰ্কীৰ প্ৰথম উপন্যাস ’ফ’মা গৰ্দয়েভ’ (Foma gardeyev) প্ৰকাশ পায়। উপন্যাস ৰচনাৰ এই প্ৰথম পদক্ষেপতে গৰ্কীয়ে সফল ঔপন্যাসিক হিচাপে স্বীকৃতি পায়। ’ফ’মা গৰ্দয়েভ’ৰ কথা সমগ্ৰ দেশতে আলোচিত হ’বলৈ ধৰে। ইয়াৰ দুবছৰ পিছতে গৰ্কীয়ে লিখি উলিয়ায় তেওঁৰ তৃতীয়খন উপন্যাস ’দ্য থ্ৰী (The thru)। এইখন উপন্যাসেও তেওঁলৈ কঢ়িয়াই আনে প্ৰচুৰ খ্যাতি। গল্পকাৰ আৰু ঔপন্যাসিক হিচাপে খ্যাতি তথা প্ৰতিষ্ঠা অৰ্জন কৰাৰ লগতে নাট্যকাৰ হিচাপেও মেক্সিম গৰ্কীয়ে নিজক প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ১৯০২ চনত তেওঁৰ প্ৰথম নাটক ’দ্য ল’ৱাৰ ডেপ্‌থচ্‌ (The dower depths) প্ৰকাশ পায়। দাৰ্শনিক তত্বধৰ্মী হ’লেও নাটকখনে সাধাৰণ পঢ়ুৱৈৰ মন আকৃষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হয়। নাটকখনৰ প্ৰকাশে কেবল ৰুছতে আবদ্ধ হৈ থকা মেক্সিম গৰ্কীৰ নাম বিশ্ব বিশ্ৰুত কৰি তোলে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ লিখি উলিয়ায় ’অল্ড ইজাৰ গিল’ (Old izsergil) নামৰ মননশীল উপন্যাসখন। এইখন উপন্যাসত গৰ্কীয়ে মানুহ সমাজ বহিৰ্ভুত হোৱাতোযে কিমান কষ্টকৰ আৰু বেদনাদায়ক সেই কথা বিস্তৃত ভাবে তুলি ধৰিছে। তাৰ লগতে কিতাপখনত ফুটি উঠিছে নীচতাৰ দৰ্শন। সেই পৰ্য্যন্ত ৰচিত গৰ্কীৰ ৰচনা মেহনতী শ্ৰমিক শ্ৰেণীক ৰচনাৰ মূখ্য উপজীব্য হিচাপে লোৱা হ’লেও তেওঁলোকৰ ওপৰত চলা শোষণহে ঘাইকৈ তেওঁৰ ৰচনা সমূহত পৰিস্ফুট হৈ উঠিছিল। কিন্তু শোষিত মেহনতী শ্ৰমিক শ্ৰেণী যে এটা বিপ্লৱৰ সূচনাকাৰীও হ’ব পাৰে সেই কথা তেতিয়ালৈকে তেওঁৰ ৰচনাৰ মাজেদি প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। সেয়া পোন প্ৰথম তেওঁ প্ৰকাশ কৰে ’চং অৱ দ্য ষ্টৰ্মী পেট্ৰেল’ (Song of the stormy petrel) নামৰ গ্ৰন্থত। এই গ্ৰন্থখনে শ্ৰমিক বিপ্লৱৰ ক্ষেত্ৰত এক বিশেষ অৰিহণা যোগায়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ লিখি উলিয়ায় ’দ্য ফিলিস্তিনিচ’ (The philistenes) নামৰ নাটকখন। এইখন নাটকত গৰ্কীয়ে শ্ৰমিকৰ বিপ্লৱকামী সমাজবাদীৰ প্ৰতীক হিচাপে অংকন কৰে<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। ১৯০৬ চনত গৰ্কীৰ মহত্‌ উপন্যাস ’[[মা (ৰূছ উপন্যাস)|মা]]’ (Mother) প্ৰকাশ পায়। এইখন উপন্যাসে বিশ্ব সাহিত্যত এখন সুকীয়া আসন দখল কৰি লবলৈ সক্ষম হয়। পুঁজিবাদীৰ শোষণৰ বিৰুদ্ধে শ্ৰমিক শ্ৰেণীক একগোট কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এই উপন্যাসখন এক পথ নিদ্দেৰ্শনা বুলিব পাৰি। সেই ক্ষেত্ৰত বিশ্বৰ সকলো সংগ্ৰামী শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ বাবে ’মা’ উপন্যাসখন এক আদৰ্শ স্বৰূপ। ইয়াৰ পিছত গৰ্কীয়ে ৰচনা কৰে ’চাইল্ড হুদ’ ( Child hood) নামৰ উপন্যাসখন। এইখন উপন্যাস তেওঁৰ আত্মজীৱনী ভিত্তিক। উপন্যাসখনত গৰ্কীৰ ল’ৰালি কালচোৱাৰ এখন সুস্পষ্ট ছবি নিখুঁত ৰূপত প্ৰকাশ পায়। এইখন উপন্যাসেও গৰ্কীক চূড়ান্ত শিখৰলৈ লৈ যায়। ইয়াৰ পিছত একাদিক্ৰমে প্ৰকাশ পোৱা গৰ্কীৰ আন গ্ৰন্থ সমূহ হ’ল ’মাই এপ্ৰেণ্টিচচিপ এণ্ড মাই ইউনাভাৰ্চিটিজ দ্য লাইফ অব ক্লিম চাংগিন আৰু ’ফ’মা গৰ্ডেয়ভ’<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। == মৃত্যু == খ্যাতিৰ চূড়ান্ত শিখৰত আৰোহণ কৰিলেও ব্যক্তিগত জীৱনৰ হতাশা আৰু অসুখী দাম্পত্য জীৱনে গৰ্কীক শেষ বয়সত মানসিক ভাবে বেছিকৈ পীড়ন কৰিছিল। ইপিনে জীৱনৰ আগ বয়সত বুকুত পোৱা আঘাতেই পিছত ক্ৰমান্বয়ে যক্ষ্মাৰ ৰূপ লয়গৈ। সেই অসুখেই গৈ তীব্ৰতৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে আৰু গৰ্কী শয্যাগত হৈ পৰিবলগা হয়। ১৯২১ চনত লেনিনৰ পৰামৰ্শমতেই তেওঁ অসুখৰ চিকিত্সা কৰাবলৈ বিদেশলৈও যায়। কিন্তু একো সুফল নোপোৱাত ১৯২৮ চনত তেওঁ দেশলৈ ঘূৰি আহে আৰু ১৯২৮ চনৰ পৰা স্দীৰ্ঘ আঠ বছৰ ধৰি শাৰীৰিক মানসিক দুয়ো ফালৰ পৰা জৰ্জৰিত হৈ পৰি থাকি গৰ্কীয়ে ১৯৩৬ চনৰ ১৮ অক্টোবৰত ইহলীলা সম্বৰণ কৰে<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <gallery widths="150px" heights="150px" > File:Gorki by Repin.jpg|Portrait of Gorky by [[Ilya Repin]]. Oil on canvas, 1899 File:Gorky-skitalec.jpg|Maxim Gorky (left) and [[Stepan Skitalets]] playing a [[gusli]], 1900 File:Gorky et Schaliapin late19thcent.jpg|Gorky with [[Feodor Chaliapin]] File:Maxim Gorky 7.jpg| c1900 File:Portrait of the Writer Maxim Gorky.jpg|Portrait by [[Valentin Serov]], 1905 File:Maxim Gorky.jpg|7 February 1910 File:Maxim Gorky authographed portrait 1.jpg File:Maxim Gorky by N.A. Andreev.jpg| Portrait by N.A. Andreev, 1921 File:1935 genrich jagoda maxim gorki.jpg|[[Genrikh Yagoda]] and Gorky (left) File:Gorky, Piatnitsky and Skitalets.jpg|Maxim Gorky, Konstantin Piatnitsky and Stepan Skitalets, 1902 File:Gorky in the Penates by Repin.jpg|Gorky in the Penates by [[Ilya Repin]], 1905 File:Mikhail Nesterov 042.jpg|Portrait by [[Mikhail Nesterov]], 1901 File:Boris Grigoriev 11.jpg|Portrait by [[Boris Grigoriev]] </gallery> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commonscat|Maxim Gorky|মেক্সিম গৰ্কী}} *{{gutenberg author|id=Maxim_Gorky|name=Maxim Gorky}} * [http://www.imagi-nation.com/moonstruck/clsc6w4.html "Anton Chekhov: Fragments of Recollections"] by Maxim Gorky * [http://ilibrary.ru/author/gorky/ Some works of Maxim Gorky in the original Russian] * [[wikilivres:Maxim Gorky|Works by Maxim Gorky]] (public domain in Canada) * [http://www.dailynews.lk/2009/12/26/fea15.asp "Prince of Russian Literature"] (Sri Lanka) |PLACE OF BIRTH= [[Nizhny Novgorod]], [[Russian Empire]] |DATE OF DEATH= 18 June 1936 |PLACE OF DEATH= [[Gorki Leninskiye]], [[USSR]] }} [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:ৰাছিয়াৰ ব্যক্তি]] tn61x1h1ol87fcc3ulq0k7pss6vr56u 622881 622880 2026-08-02T19:36:41Z Dakalil 50728 পৃষ্ঠা [[মেক্সিম গৰ্কী]]ৰ পৰা [[মাক্সিম গ’ৰ্কী]]লৈ Dakalilয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 622880 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = মাক্সিম গ’ৰ্কী | image = Maxim Gorky LOC Restored edit1.jpg | imagesize = | caption = Portrait of Gorky, c. 1906 | pseudonym = মাক্সিম গ’ৰ্কী | birth_name = আলেক্সেই মাক্সিম’ৱিচ পেশ্বকৱ | birth_date = {{OldStyleDate|28 March|1868|March 16}} | birth_place = [[Nizhny Novgorod]], [[Russian Empire]] | death_date = {{death date|df=yes|1936|6|18}} (বয়স ৬৮) | death_place = Gorki Leninskiye, Moscow Oblast, Russian SFSR, USSR | occupation = লেখক, নাট্যকাৰ, ৰাজনৈতিক কৰ্মী | nationality = ৰুছ, ছ’ভিয়েত | period = [[আধুনিকতাবাদ]] | genre = উপন্যাস, নাটক | subject = | movement = [[Socialist Realism]] | notableworks= | influences = | influenced = হামিদ অলিমজন | website = | signature = MaximGorkySignature.svg }} '''আলেক্সেই মাক্সিম’ৱিচ পেশ্বকৱ'''{{Efn|{{Family name footnote|Maximovich|Peshkov|lang=Eastern Slavic}}}} ({{lang-ru|Алексей Максимович Пешков}};{{Efn|His own pronunciation, according to his autobiography ''Detstvo'' (''Childhood''), was {{IPA|ru|pʲˈeʃkʌ́vˈɛ|}}, but most Russians say {{IPA|ru|pʲˈéʃkˈof|}}, which is therefore found in reference books.}} {{OldStyleDate|২৮ মাৰ্চ|১৮৬৮|১৬ মাৰ্চ}}&nbsp;– ১৮ জুন ১৯৩৬), যি '''মাক্সিম গ’ৰ্কী'''{{Efn|{{lang|ru|Максим Горький}}<!-- His signature ([[File:MaximGorkySignature.svg]]) uses the [[Dotted I (Cyrillic)]] -->}} নামেৰে সুপৰিচিত, আছিল এগৰাকী ৰুছ আৰু ছ’ৱিয়েত লেখক, সাংবাদিক<ref name="Gorky, Maxim (1868-1936)">{{cite web|url=https://digital.janeaddams.ramapo.edu/items/show/4942 |title=Gorky, Maxim (1868-1936)|website=Digital.janeaddams.ramapo.edu|date=30 August 2023 |access-date=2023-08-30}}</ref> আৰু সমাজতন্ত্ৰী।<ref name="kirjasto">{{cite web|url=http://www.kirjasto.sci.fi/gorki.htm |title=Maxim Gorky |website=Books and Writers (kirjasto.sci.fi) |first=Petri |last=Liukkonen |publisher=[[Kuusankoski]] Public Library |location=Finland |archive-url=https://web.archive.org/web/20090706084924/http://www.kirjasto.sci.fi/gorki.htm |archive-date=6 July 2009 |url-status=dead}}</ref> তেওঁ [[সাহিত্যত ন’বেল বঁটা]]ৰ বাবে পাঁচবাৰ মনোনীত হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Nomination Database|url=https://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=3557|archive-url=https://web.archive.org/web/20180628185304/https://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=3557|archive-date=28 June 2018|access-date=10 December 2018|website=The Nobel Prize}}</ref> তেওঁ এজন [[সামাজিক বাস্তববাদী]] সাহিত্যিক আৰু সমাজকৰ্মী আছিল।<ref name="kirjasto"> {{cite web |url=http://www.kirjasto.sci.fi/gorki.htm |title=Maksim Gorki |publisher=Kuusankoski City Library, Finland |accessdate=21 July 2009 }} </ref> == জন্ম আৰু জীৱন == ৰুছদেশৰ কাজানকা নদীৰ পাৰৰ কাজান চহৰত ১৮৬৮ চনৰ ১৪ ফেব্ৰুৱাৰীত এলেক্সেই পেচকভৰ জন্ম হয়। এলেক্সেই পেচকভৰ ককাদেউতাকে মানুহৰ ঘৰত ৰং দিয়া কাম কৰি জীৱিকা অৰ্জন কৰিছিল। প্ৰথমাৱস্থাত সামান্য পৰিমাণে খেতি বাতি আছিল যদিও পিছলৈ সেয়াও নাইকিয়া হ’লগৈ। ফলত প্ৰচণ্ড আৰ্থিক অনাটন আৰু কষ্টৰ মাজত এলেক্সেই পেচকভৰ পৰিয়ালে দিন কটাবলগীয়া হয়। পৰিয়ালটোক আৰ্থিক দিশত সহায় কৰাৰ বাবে পেচকভে নিচেই সৰু অৱস্থাৰে পৰা জীৱন সংগ্ৰামত নামি পৰিবলগীয়া হয়। স্কুলীয়া শিক্ষা জীৱনৰ লগে লগে এলেক্সেই পেচকভে বন্দৰ শ্ৰমিক হিচাপে কাম কৰি পৰিয়ালটোৰ আৰ্থিক দিশত বৰঙণি যোগাব লগা হয়। কিন্তু এলেক্সেইৰ সেই উপাৰ্জন পৰিয়ালটোৰ বাবে নিচেই সামান্য আছিল। সেই উপাৰ্জনেৰে পৰিয়ালটোক আশা কৰামতে সহায় কৰিব নোৱাৰি এলেক্সেই হতাশ হৈ পৰে। সেয়ে কিছুদিনৰ পিচত তেওঁ সেই কাম বাদ দি জীৱিকাৰ অন্যপথ বিচাৰে<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ">{{cite book | title=[[আধুনিক বিশ্বৰ এশগৰাকী মহান ব্যক্তি]] | publisher=দিছপুৰ প্ৰিণ্ট হাউছ | author=কনকসেন ডেকা | authorlink=মেক্সিম গৰ্কী | year=১৯৯৪ | pages=১৩৪-১৪২}}</ref>। এইবাৰ তেওঁ কাজানৰ এখন ৰুটিৰ দোকানত কামত সোমায়; কিন্তু সেই কামতো তেওঁ সন্তুস্ত হ’ব নোৱাৰিলে। দোকানৰ মালিকৰ কৰ্মচাৰীৰ প্ৰতি অন্যায় আচৰণ আৰু শোষণ তেওঁৰ বাবে অসহনীয় হৈ পৰিল। তেওঁ মালিকৰ কামৰ প্ৰতিবাদ কৰিবলৈ ধৰিলে। ইয়াৰ ফলত তেওঁ মালিকৰ কোপ দৃষ্টিত পৰে। আনহাতে যি মজুৰি পাইছিল সিও যত্সামান্য আছিল আৰু পৰিয়ালৰ ভৰণ পোষণৰ বাবে যথেষ্ট নাছিল। সেয়ে তেওঁ সেই কামো বাদ দিয়ে আৰু কাজানকা নদী পাৰ কৰোৱা নাৱৰ নাৱৰীয়াৰ কামত সোমায়। কিন্তু তাৰ পৰাও আশানুৰূপ ভাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম নোহোৱাত হতাশাত তেওঁ ভাগি পৰিবলৈ ধৰিলে। এফালে অৰ্থাভাব আৰু আনফালে ঘৰৰ আৰ্থিক দায়িত্ব বহন কৰিবগীয়া হোৱাত তেওঁ অনিচ্ছা সত্বেও পঢ়া-শুনা আধাৰুৱাকৈ এৰিবলগীয়া হয়। জীৱনৰ প্ৰতি হতাশাগ্ৰস্ত হৈ পেচকভে আত্মহত্যা কৰিবলৈ উদ্যত হয়। সেই বাৰলৈ এজন বন্ধুৰ চেষ্টাত বাচি যায়। সেই সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল ১৯ বছৰ<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। ইতিমধ্যে ১৮৯৭ চনত কাজানত জাৰৰ আত্যাচৰৰ বিৰুদ্ধে ছাত্ৰ অশান্তিয়ে গা কৰি উঠে। ছাত্ৰ সকলে তেওঁলোকৰ আন্দোলন বিপথে পৰিচা্লিত হ’বলৈ দিয়াত সেই আন্দোলনে ধ্বংসাত্মক ৰূপ লয়। এই কথাত লেনিনকে ধৰি সমসাময়িক অন্যান্য নেতাসকলে ছাত্ৰ আন্দোলনৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিবলৈ ধৰে। এলেক্সেই পেচকভ সেই সময়তে লেনিন প্ৰমুখ্যে নেতাসকলৰ সান্নিধ্যলৈ আহে। সেই সকলৰ সৈতে এলেক্সেই পেচকভেও বিভিন্ন ঠাইলৈ গৈ ছাত্ৰসকলক তেওঁলোকৰ আন্দোলন হিংসাত্মক পথেৰে পৰিচালিত নকৰিবলৈ বুজনি দিবলৈ ধৰে। এবাৰৰ কথা। হিংসাৰ পথ পৰিহাৰ কৰালৈ তেওঁ ছাত্ৰৰ সমাবেশ এটাক উদ্দেশ্য কৰি ভাষণ দি আছিল। এনেতে সমবেত ছাত্ৰ সকলৰ মাজৰ পৰা কোনোবাই তেওঁলৈ লক্ষ্য কৰি এখন চুৰী মাৰি পঠিয়ায়। সেই চুৰীৰ আঘাতত পেচকভ পৰি যায়। পিছত সেই আঘাততেই এলেক্সেই পেচকভে কিছুদিনৰ বাবে শয্যাগত হৈ থাকিবলগীয়া হয়। সেইখিনি সময়তে পেচকভ আৰু মহান নেতা লেনিনৰ মাজত সম্পৰ্ক ঘনিষ্ঠ হৈ পৰে। লেনিনৰ সান্নিধ্যই পেচকভৰ মনত এক বিশেষ প্ৰভাৱ পেলাবলৈ ধৰে। সেই প্ৰভাৱে পেচকভৰ চিন্তা আৰু ধ্যান-ধাৰণা নতুন ধৰণেৰে গঢ় দিয়ে। তাৰ ফলস্বৰূপে পেচকভে ভুল পন্থাৰে আন্দোলন কৰা ছাত্ৰসকলৰ প্ৰতি পূৰ্বৰ ধাৰণাতকৈ সম্পূৰ্ণ পৃথক ধাৰণা পোষণ কৰিবলৈ ধৰে। তেওঁৰ মনত এই ধাৰণাই ঠাই পাবলৈ ধৰিলে যে প্ৰচলিত সমাজ ব্যৱস্থাৰ কুপ্ৰভাৱৰ ফলত ছাত্ৰসকল ক্ষুব্ধ হৈ পৰিছে আৰু তাৰ পৰিণতিতেই তেওঁলোকে হতাশাগ্ৰস্ত হৈ ধ্বংসকামিতাক প্ৰশ্ৰয় দিছে। নিজৰ মনত উদয় হোৱা এই ধাৰণাই এলেক্সেই পেচকভৰ মানসিকতাত এই ভাবৰো জন্ম দিলে যে প্ৰচলিত ব্যৱস্থাৰ পৰিবৰ্তন সাধন কৰিবলৈ হ’লে সমাজ নতুনকৈ গঢ় দিব লাদিব। আৰু তাৰ বাবে মানুহক জানিব লাগিব, চিনি পাব লাগিব খুব ওচৰৰ পৰা। ঠিক সেই সময়তে মানুহৰ মাজত সোমাই পৰিবৰ বাবে যেন এলেক্সেই পেচকভলৈ সুযোগ আহিল<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। ১৮৯১ৰ পৰা ১৮৯২ চন ৰুছদেশৰ সমভূমি অঞ্চল দুৰ্ভিক্ষৰ কবলত পৰে। জীৱন ধাৰণৰ বাবে এমুঠি আহাৰৰ তাগিদাত মানুহে ঘৰ-বাৰী এৰি দেশৰ সীমামূৰীয়া ইউক্ৰেইন, ক্ৰিমিয়া, ককেচাচৰ পাৰ্বত্য অঞ্চলত আশ্ৰয় লবলৈ ধৰিলে। এলেক্সেই পেচকভো কাজান চহৰ এৰি ৰুছ দেশৰেই নিজ্নি‌ নভগ’ৰদ নামৰ অৰণ্য এলেকাত সোমাই পৰে আহাৰৰ সন্ধানত। সেই সময়ত লিঅ’ টলষ্টয়, চেকভ কৰ’লেনকো আদি বিখ্যাত ৰুছ লিখকসকল দুৰ্ভিক্ষ পীড়িত জনসাধাৰণৰ সাহায্যাৰ্থে কাম কৰাত ব্যস্ত হৈ পৰে। তেওঁলোকে বিভিন্ন ঠাইৰ শিবিৰত ত্ৰাণ সাহায্য প্ৰদান কৰি নিজ্‌নি নভগ’ৰদ এলেকা পায়গৈ। এলেক্সেই এই মহান লিখক সকলৰ সান্নিধ্যত ইমানেই অভিভূত হৈ পৰে যে তেওঁ নিজেও সেই সময়ত দুৰ্ভিক্ষ পীড়িত হ’লেও সেই লিখকসকলৰ লগতে দুৰ্ভিক্ষ জৰ্জৰিত অন্যান্য সকলৰ কল্যাণৰ অৰ্থে কাম কৰিবলৈ লয়। দুৰ্ভিক্ষ জৰ্জৰিত মানুহৰ কল্যাণৰ কামতে নিজক উত্সৰ্গা কৰি দিয়াৰ সময়তে তেওঁৰ গতিবিধিৰ ওপৰত পুলিচে সন্দেহ কৰিবলৈ ধৰে আৰু তেওঁক ৰাজদ্ৰোহী বুলি অভিযুক্ত কৰি হাৰাশাস্তি কৰিবলৈ ধৰে। সেয়া পেচকভৰ বাবে এক অবিস্মৰণীয় অভিজ্ঞতা। সেই অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ অন্তৰত উজ্জীৱিত কৰি তুলিলে ন্যায়ৰ দাবী আৰু কলমৰ জৰিয়তে কৰা প্ৰতিবাদ প্ৰৱণতা<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। == সৃষ্টিৰাজী == এলেক্সেই পেচকভে হাতত কলম তুলি ল’লে। সেই কালৰ মুখ্য সাহিত্য প্ৰকাশন গোষ্ঠী “ভল্গা পাব্লিকেচন”ৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত আলোচনীত পেচকভে নিজ্‌নি নভগ’ৰদ অঞ্চলত হোৱা তেওঁৰ অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত প্ৰৱন্ধ আৰু সেই সময়ত তেওঁ লগ পোৱা চৰিত্ৰ কিছুমানক কেন্দ্ৰ কৰি গল্প লিখিবলৈ লয়। পেচকভে ’মেক্সিম গৰ্কী’ এই ছদ্মনামত লিখা সেই গল্প প্ৰৱন্ধবোৰে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে পঢ়ুৱৈৰ প্ৰশংসা অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। সেই সময়ৰ প্ৰতিষ্ঠিত আৰু বিখ্যাত লিখক সকলে ’মেক্সিম গৰ্কী’ নামৰ লিখকজনৰ ৰচিত গল্প প্ৰৱন্ধ সমূহৰ মানদণ্ড সম্পৰ্কত উচ্চমত পোষণ কৰিবলৈ ধৰে। এইদৰে চাৰিবছৰমানৰ ভিতৰতে ছদ্মনামেৰেই ’মেক্সিম গৰ্কী’য়ে লিখক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে। ইতিমধ্যে ’এলেক্সেই পেচকভ’ নামটো মানুহৰ মাজৰ পৰা হেৰাই গৈছিল। তাৰ ঠাই লৈছিল মেক্সিম গৰ্কীয়ে<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। ১৮৯৮ চনত মেক্সিম গৰ্কীৰ প্ৰৱন্ধ আৰু গল্প সমূহ একত্ৰিত কৰি “স্কেটছেজ এণ্ড ষ্টৰিজ (Sketches and stories) নাম দি এখনি সংকলন প্ৰকাশ কৰি উলিয়ায়। লগে লগে সমসাময়িক অন্যান্য বিখ্যাত সাহিত্যিক সকলৰ শাৰীতে গৰ্কীৰ নামটোও পঢ়ুৱৈ সকলে ল’বলৈ ধৰিলে। ইয়াৰ এবছৰৰ পিছত ১৮৯৯ চনত মেক্সিম গৰ্কীৰ প্ৰথম উপন্যাস ’ফ’মা গৰ্দয়েভ’ (Foma gardeyev) প্ৰকাশ পায়। উপন্যাস ৰচনাৰ এই প্ৰথম পদক্ষেপতে গৰ্কীয়ে সফল ঔপন্যাসিক হিচাপে স্বীকৃতি পায়। ’ফ’মা গৰ্দয়েভ’ৰ কথা সমগ্ৰ দেশতে আলোচিত হ’বলৈ ধৰে। ইয়াৰ দুবছৰ পিছতে গৰ্কীয়ে লিখি উলিয়ায় তেওঁৰ তৃতীয়খন উপন্যাস ’দ্য থ্ৰী (The thru)। এইখন উপন্যাসেও তেওঁলৈ কঢ়িয়াই আনে প্ৰচুৰ খ্যাতি। গল্পকাৰ আৰু ঔপন্যাসিক হিচাপে খ্যাতি তথা প্ৰতিষ্ঠা অৰ্জন কৰাৰ লগতে নাট্যকাৰ হিচাপেও মেক্সিম গৰ্কীয়ে নিজক প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ১৯০২ চনত তেওঁৰ প্ৰথম নাটক ’দ্য ল’ৱাৰ ডেপ্‌থচ্‌ (The dower depths) প্ৰকাশ পায়। দাৰ্শনিক তত্বধৰ্মী হ’লেও নাটকখনে সাধাৰণ পঢ়ুৱৈৰ মন আকৃষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হয়। নাটকখনৰ প্ৰকাশে কেবল ৰুছতে আবদ্ধ হৈ থকা মেক্সিম গৰ্কীৰ নাম বিশ্ব বিশ্ৰুত কৰি তোলে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ লিখি উলিয়ায় ’অল্ড ইজাৰ গিল’ (Old izsergil) নামৰ মননশীল উপন্যাসখন। এইখন উপন্যাসত গৰ্কীয়ে মানুহ সমাজ বহিৰ্ভুত হোৱাতোযে কিমান কষ্টকৰ আৰু বেদনাদায়ক সেই কথা বিস্তৃত ভাবে তুলি ধৰিছে। তাৰ লগতে কিতাপখনত ফুটি উঠিছে নীচতাৰ দৰ্শন। সেই পৰ্য্যন্ত ৰচিত গৰ্কীৰ ৰচনা মেহনতী শ্ৰমিক শ্ৰেণীক ৰচনাৰ মূখ্য উপজীব্য হিচাপে লোৱা হ’লেও তেওঁলোকৰ ওপৰত চলা শোষণহে ঘাইকৈ তেওঁৰ ৰচনা সমূহত পৰিস্ফুট হৈ উঠিছিল। কিন্তু শোষিত মেহনতী শ্ৰমিক শ্ৰেণী যে এটা বিপ্লৱৰ সূচনাকাৰীও হ’ব পাৰে সেই কথা তেতিয়ালৈকে তেওঁৰ ৰচনাৰ মাজেদি প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। সেয়া পোন প্ৰথম তেওঁ প্ৰকাশ কৰে ’চং অৱ দ্য ষ্টৰ্মী পেট্ৰেল’ (Song of the stormy petrel) নামৰ গ্ৰন্থত। এই গ্ৰন্থখনে শ্ৰমিক বিপ্লৱৰ ক্ষেত্ৰত এক বিশেষ অৰিহণা যোগায়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ লিখি উলিয়ায় ’দ্য ফিলিস্তিনিচ’ (The philistenes) নামৰ নাটকখন। এইখন নাটকত গৰ্কীয়ে শ্ৰমিকৰ বিপ্লৱকামী সমাজবাদীৰ প্ৰতীক হিচাপে অংকন কৰে<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। ১৯০৬ চনত গৰ্কীৰ মহত্‌ উপন্যাস ’[[মা (ৰূছ উপন্যাস)|মা]]’ (Mother) প্ৰকাশ পায়। এইখন উপন্যাসে বিশ্ব সাহিত্যত এখন সুকীয়া আসন দখল কৰি লবলৈ সক্ষম হয়। পুঁজিবাদীৰ শোষণৰ বিৰুদ্ধে শ্ৰমিক শ্ৰেণীক একগোট কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এই উপন্যাসখন এক পথ নিদ্দেৰ্শনা বুলিব পাৰি। সেই ক্ষেত্ৰত বিশ্বৰ সকলো সংগ্ৰামী শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ বাবে ’মা’ উপন্যাসখন এক আদৰ্শ স্বৰূপ। ইয়াৰ পিছত গৰ্কীয়ে ৰচনা কৰে ’চাইল্ড হুদ’ ( Child hood) নামৰ উপন্যাসখন। এইখন উপন্যাস তেওঁৰ আত্মজীৱনী ভিত্তিক। উপন্যাসখনত গৰ্কীৰ ল’ৰালি কালচোৱাৰ এখন সুস্পষ্ট ছবি নিখুঁত ৰূপত প্ৰকাশ পায়। এইখন উপন্যাসেও গৰ্কীক চূড়ান্ত শিখৰলৈ লৈ যায়। ইয়াৰ পিছত একাদিক্ৰমে প্ৰকাশ পোৱা গৰ্কীৰ আন গ্ৰন্থ সমূহ হ’ল ’মাই এপ্ৰেণ্টিচচিপ এণ্ড মাই ইউনাভাৰ্চিটিজ দ্য লাইফ অব ক্লিম চাংগিন আৰু ’ফ’মা গৰ্ডেয়ভ’<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। == মৃত্যু == খ্যাতিৰ চূড়ান্ত শিখৰত আৰোহণ কৰিলেও ব্যক্তিগত জীৱনৰ হতাশা আৰু অসুখী দাম্পত্য জীৱনে গৰ্কীক শেষ বয়সত মানসিক ভাবে বেছিকৈ পীড়ন কৰিছিল। ইপিনে জীৱনৰ আগ বয়সত বুকুত পোৱা আঘাতেই পিছত ক্ৰমান্বয়ে যক্ষ্মাৰ ৰূপ লয়গৈ। সেই অসুখেই গৈ তীব্ৰতৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে আৰু গৰ্কী শয্যাগত হৈ পৰিবলগা হয়। ১৯২১ চনত লেনিনৰ পৰামৰ্শমতেই তেওঁ অসুখৰ চিকিত্সা কৰাবলৈ বিদেশলৈও যায়। কিন্তু একো সুফল নোপোৱাত ১৯২৮ চনত তেওঁ দেশলৈ ঘূৰি আহে আৰু ১৯২৮ চনৰ পৰা স্দীৰ্ঘ আঠ বছৰ ধৰি শাৰীৰিক মানসিক দুয়ো ফালৰ পৰা জৰ্জৰিত হৈ পৰি থাকি গৰ্কীয়ে ১৯৩৬ চনৰ ১৮ অক্টোবৰত ইহলীলা সম্বৰণ কৰে<ref name="অসমীয়া গ্ৰন্থ"/>। ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <gallery widths="150px" heights="150px" > File:Gorki by Repin.jpg|Portrait of Gorky by [[Ilya Repin]]. Oil on canvas, 1899 File:Gorky-skitalec.jpg|Maxim Gorky (left) and [[Stepan Skitalets]] playing a [[gusli]], 1900 File:Gorky et Schaliapin late19thcent.jpg|Gorky with [[Feodor Chaliapin]] File:Maxim Gorky 7.jpg| c1900 File:Portrait of the Writer Maxim Gorky.jpg|Portrait by [[Valentin Serov]], 1905 File:Maxim Gorky.jpg|7 February 1910 File:Maxim Gorky authographed portrait 1.jpg File:Maxim Gorky by N.A. Andreev.jpg| Portrait by N.A. Andreev, 1921 File:1935 genrich jagoda maxim gorki.jpg|[[Genrikh Yagoda]] and Gorky (left) File:Gorky, Piatnitsky and Skitalets.jpg|Maxim Gorky, Konstantin Piatnitsky and Stepan Skitalets, 1902 File:Gorky in the Penates by Repin.jpg|Gorky in the Penates by [[Ilya Repin]], 1905 File:Mikhail Nesterov 042.jpg|Portrait by [[Mikhail Nesterov]], 1901 File:Boris Grigoriev 11.jpg|Portrait by [[Boris Grigoriev]] </gallery> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commonscat|Maxim Gorky|মেক্সিম গৰ্কী}} *{{gutenberg author|id=Maxim_Gorky|name=Maxim Gorky}} * [http://www.imagi-nation.com/moonstruck/clsc6w4.html "Anton Chekhov: Fragments of Recollections"] by Maxim Gorky * [http://ilibrary.ru/author/gorky/ Some works of Maxim Gorky in the original Russian] * [[wikilivres:Maxim Gorky|Works by Maxim Gorky]] (public domain in Canada) * [http://www.dailynews.lk/2009/12/26/fea15.asp "Prince of Russian Literature"] (Sri Lanka) |PLACE OF BIRTH= [[Nizhny Novgorod]], [[Russian Empire]] |DATE OF DEATH= 18 June 1936 |PLACE OF DEATH= [[Gorki Leninskiye]], [[USSR]] }} [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:ৰাছিয়াৰ ব্যক্তি]] tn61x1h1ol87fcc3ulq0k7pss6vr56u 1 25438 622883 78656 2026-08-02T19:36:42Z Dakalil 50728 পৃষ্ঠা [[বাৰ্তা:মেক্সিম গৰ্কী]]ৰ পৰা [[বাৰ্তা:মাক্সিম গ’ৰ্কী]]লৈ Dakalilয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 78656 wikitext text/x-wiki তথ্যসূত্ৰ হিচাপে কেৱল এখন কিতাপৰ নাম উল্লেখ কৰা হৈছে। প্ৰবন্ধটো কিতাপখনৰ পৰা হুবহু লোৱা হৈছে নেকি? [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|talk]]) 16:59, 6 জুন 2012 (UTC) নাইহোৱা| সৰাংশহে দিয়া হৈছে| অনামিকা roknyd2ct4t1v0cty4w3fr7pdi34n4o 0 26923 622701 603791 2026-08-02T12:25:22Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622701 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | birth_name = এলান মেথিছন ট্যুৰিং | image = Alan Turing photo.jpg | image_size = 200px | caption = 'ৰয়েল ছ'ছাইটি'ৰ সভ্য হোৱাৰ সময়ত ট্যুৰিং | birth_date = {{Birth date|1912|6|23|df=yes}} | birth_place = মেইডা ভেল, লণ্ডন, ইংলেণ্ড, | death_date = {{Death date and age|1954|6|7|1912|6|23|df=yes}} | death_place = ৱিল্মশ্লো, চেছায়াৰ, ইংলেণ্ড, | residence = ইংলেণ্ড | nationality = ইংৰাজ | field = [[গণিত]], [[সংকেত বিশ্লেষণ]] (Cryptanalysis), [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]] | work_institutions = [[কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়]]<br />[[চৰকাৰী সংকেত আৰু সংকেত বাৰ্তা বিদ্যালয়]]<br />ৰাষ্ট্ৰীয় ফিজিকেল গৱেষণাগাৰ, ইংলেণ্ড<br />[[মানচেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়]] | alma_mater = কিংছ কলেজ, কেমব্ৰিজ<br />প্ৰিন্সটন বিশ্ববিদ্যালয় | doctoral_advisor = এলেঞ্জো চাৰ্চ (Alonzo Church) | doctoral_students = ৰবিন গেণ্ডি (Robin Gandy) | known_for = Halting problem<br />[[ট্যুৰিং মেচিন]]<br />[[এনিগ্‌মা]]ৰ সংকেত উদ্ধাৰ<br />স্বয়ংক্ৰিয় গাণনিক যন্ত্ৰ (Automatic Computing Engine)<br />[[ট্যুৰিং পুৰস্কাৰ]]<br />[[ট্যুৰিং পৰীক্ষা]] (Turing Test)<br />[[Turing pattern]]s | prizes = [[Officer of the Order of the British Empire]]<br />[[Fellow of the Royal Society]] }} '''এলান মেথিছন ট্যুৰিং''' ({{lang-en|Alan Turing}}; সম্পূৰ্ণ নাম: {{lang|en|Alan Mathison Turing}}; ২৩ জুন ১৯১২ – ৭ জুন ১৯৫৪) এগৰাকী ইংৰাজ গণিতজ্ঞ, তৰ্কবিজ্ঞানী (logician), সংকেতবিশ্লেষক (cryptoanalyst) আৰু কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী। [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]]ৰ বিকাশত এখেতৰ বৰঙণি বিশেষভাৱে উল্লেখনীয়। এখেতে '[[এলগৰিথম আৰু ডেইটা ষ্ট্ৰাকচাৰ|এলগৰিথম]]' (algorithm) আৰু 'গণনা' (computation)-ৰ তাত্বিক ধাৰণাৰ বিকাশ সাধন কৰি '[[ট্যুৰিং মেচিন]]' (Turing Machine)-ৰ ধাৰণা প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। 'ট্যুৰিং মেচিন'ক 'সৰ্বাত্মক কম্পিউটাৰ' (General Purpose Computer) বুলিব পাৰি।<ref name="frs">{{cite doi|10.1098/rsbm.1955.0019}}</ref><ref name=AFP>{{cite news |title=Alan Turing&nbsp; – Time 100 People of the Century |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html |work=Time Magazine |quote=Providing a blueprint for the electronic digital computer. The fact remains that everyone who taps at a keyboard, opening a spreadsheet or a word-processing program, is working on an incarnation of a Turing machine. |first=Paul |last=Gray |date=29 March 1999 |access-date=16 August 2012 |archivedate=19 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110119181237/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Harvnb|Sipser|2006|p=137}}</ref> ট্যুৰিঙক আধুনিক [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]] আৰু [[কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা]]ৰ জনক বুলি অভিহিত কৰা হয়।<ref>{{cite book | last1 = Homer | first1 = Steven | last2 = Selman | first2 = Alan L. | authorlink = | coauthors = | title = Computability and Complexity Theory | publisher = | series = | volume = | edition = | date = | location = | page = 35 | pages = | language = | url = http://books.google.com/?id=r5kOgS1IB-8C&pg=PA35 | doi = | id = | isbn = 0-387-95055-9 | mr = | zbl = | jfm = | year = 2001 | accessdate =13 May 2011 }}</ref> [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ কালত ট্যুৰিঙে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ হৈ 'চৰকাৰী সংকেত আৰু সংকেত বাৰ্তা বিদ্যালয়'লৈ (Government Code and Cypher School (GCCS)) নিজৰ অৱদান আগবঢ়ায়। এই কালত জাৰ্মান বাহিনীৰ সংকেত পাঠোদ্ধাৰৰ বাবে ট্যুৰিঙে কেবাটাও উল্লেখযোগ্য সমাধান সূত্ৰ নিৰ্ণয় কৰে। জাৰ্মান '[[এনিগ্‌মা যন্ত্ৰ]]'ৰ সংকেত বাৰ্তাৰ পাঠোদ্ধাৰ তেখেতৰ উল্লেখনীয় সফলতা। যুদ্ধৰ পাছত ট্যুৰিঙে 'ৰাষ্ট্ৰীয় ফিজিকেল গৱেষণাগাৰ'ৰ (National Physical Laboratory, UK) অধীনত 'স্বয়ংক্ৰিয় গাণনিক যন্ত্ৰ' (Automatic Computing Machine, ACE)ৰ নিৰ্মাণ কাৰ্যত জড়িত হয়। ১৯৪৮ চনত ট্যুৰিঙে 'মানচেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়'ৰ 'গাণনিক গৱেষণাগাৰ'ত যোগ দিয়ে। তাতেই তেখেত গণিতীয় জীৱবিজ্ঞানৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয় আৰু 'morphogenesis'ৰ ৰাসায়নিক ভিত্তিৰ ওপৰত এখন গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰে। [[সমকামিতা]]ৰ অপৰাধত ট্যুৰিঙ বিচাৰাধীন হয় ১৯৫২ চনত। সেই সময়ত সমকামিতাক এই অপৰাধ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। ১৯৫৪ চনৰ ৭ জুন তাৰিখে নিজ গৃহত ট্যুৰিঙৰ মৃতদেহ উদ্ধাৰ হয়। মৃত্যুৰ কাৰণ আছিল [[চায়েনাইড]] বিষক্ৰিয়া। আদালতে এই মৃত্যুক আত্মহত্যাৰ ৰায় দিয়ে। ট্যুৰিঙৰ মাতৃ আৰু কেইগৰাকী মান আলোচকে ট্যুৰিঙৰ মৃত্যুক দুৰ্ঘটনাজনিত বুলিহে ক'ব খোজে। ২০০৯ চনত ট্যুৰিঙৰ প্ৰতি ব্ৰিটিছ চৰকাৰে কৰা ভুল স্বীকাৰ কৰি দুখ প্ৰকাশ কৰা হয়। ট্যুৰিঙক সমকামিতাৰ অপৰাধৰ পৰা নিৰ্দোযী বুলি ৰায় দিবলৈ ব্ৰিটিছ উচ্চ সদনত এখন বিল আগবঢ়োৱা হৈছে।<ref name=Guardian-Pardon>{{cite web|title=Parliamentary bill launched for Alan Turing pardon|url=http://www.guardian.co.uk/uk/the-northerner/2012/jul/25/alan-turing-private-members-bill-lord-sharkey|publisher=The Guardian|accessdate=25 July 2012}}</ref> ==বাল্যকাল আৰু শিক্ষা== এলান ট্যুৰিঙৰ পিতৃ জুলিয়াছ মেথিছন ট্যুৰিং আৰু মাতৃ ইথেল ছাৰা। পিতৃ জুলিয়াছ ভাৰতৰ প্ৰশাসনীয় সেৱাৰ বিষয়া আছিল আৰু মাতৃ ইথেল ট্যুৰিং মাদ্ৰাজ ৰেল-ৰ মুখ্য অভিযন্তা আছিল। উৰিষ্যাৰ ছত্ৰপুৰ চহৰত জুলিয়াছ কৰ্মৰত থকাৰ সময়তে এলান ট্যুৰিং মাতৃগৰ্ভলৈ আহিছিল।<ref name = "Hodges1983P5">{{Harvnb|Hodges|1992|p=5}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.turing.org.uk/turing/scrapbook/early.html |title=The Alan Turing Internet Scrapbook |publisher=Turing.org.uk |accessdate=2 January 2012}}</ref>। গৰ্ভস্থ সন্তানক ইংলেণ্ডত জন্ম দিয়াৰ মানসেৰে ট্যুৰিং দম্পতী ইংলেণ্ডলৈ ঘূৰি যায় আৰু ২৩ জুন তাৰিখে লণ্ডনত এলান ট্যুৰিঙৰ জন্ম হয়।<ref name="englishheritaget">{{cite web | url = http://www.english-heritage.org.uk/server/show/nav.001002006005/chooseLetter/T | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070108201616/http://www.english-heritage.org.uk/server/show/nav.001002006005/chooseLetter/T | archivedate = 8 January 2007 | title = London Blue Plaques | accessdate = 10 February 2007 | work = English Heritage | deadurl = yes }}</ref> পিতৃ-মাতৃয়ে কৰ্মসূত্ৰে ভাৰত আৰু ইংলেণ্ডৰ কেবাখনো চহৰলৈ বদলি হয় যদিও এলান আৰু ককায়েকক লণ্ডনতে এহাল দম্পতীয়ে চোৱাচিতা কৰিছিল।<ref name=toolbox>{{cite web |title=Alan Turing&nbsp; – Towards a Digital Mind: Part 1 |first=G. James |last=Jones |date=11 December 2001 |url=http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3 |accessdate=27 July 2007 |work=System Toolbox |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070803163318/http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3 |archivedate=3 August 2007 |deadurl=no }}</ref> ছয় বছৰ বয়সত ট্যুৰিঙক স্কুলত ভৰ্তি কৰা হয়। গণিত আৰু বিজ্ঞানৰ বিষয়ত তেখেতৰ বিশেষ প্ৰতিভা তেতিয়াই প্ৰতিভাত হৈছিল। ১৪ বছৰ বয়সত ট্যুৰিঙক ছেৰব'ৰ্ণ স্কুলত ভৰ্তি কৰা হয়।<ref name=metamagical>{{Cite book|title=Metamagical Themas: Questing for the Essence of Mind and Pattern |first=Douglas R. |last=Hofstadter |year=1985 |publisher=Basic Books |isbn=0-465-04566-9 |oclc=230812136}}</ref> ইয়াতো তেখেতৰ [[গণিত]] আৰু [[বিজ্ঞান]]ৰ প্ৰতিভা দেখি বহুতো শিক্ষক চমকৃত হৈছিল, কিন্তু এই দুটা বিষয়ৰ প্ৰতি থকা বিশেষ ৰাপক বিদ্যালয় কৰ্তৃপক্ষই খুব ভাল চকুৰে চোৱা নাছিল। ধ্ৰুপদী শিক্ষাৰ অবিহনে প্ৰকৃত শিক্ষিত হ'ব নোৱাৰে বুলি স্কুল কৰ্তৃপক্ষই বিশ্বাস কৰিছিল।<ref>{{Harvnb|Hodges|1992|p=26}}</ref> [[File:KingsCollegeChapel.jpg|thumb|কিংছ কলেজ, কেমব্ৰিজ-ৰ কম্পিউটাৰ কোঠাক এলান ট্যুৰিঙৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে]] ১৬ বছৰ বয়সত ট্যুৰিঙে [[এলবাৰ্ট আইনষ্টাইন]]ৰ লেখনী পঢ়াৰ সুযোগ পায়। ট্যুৰিঙে আইনষ্টাইনৰ কঠিন অংকসমূহৰ ধাৰণা তেতিয়াই আয়ত্ত কৰিছিল বুলি কোৱা হয়। কাৰণ তেখেতে পঢ়া আইনষ্টাইনৰ লেখনীৰে আধাৰতে তেওঁ [[নিউটন]]ৰ গতিৰ ধাৰণাৰ লগত আইনষ্টাইনৰ পাৰ্থক্য ধৰা পেলাইছিল, যিটো সেই লেখনীত উল্লেখ কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{Harvnb|Hodges|1992|p=34}}</ref> সেই সময়ত ট্যুৰিঙৰ ভাল বন্ধু আছিল ক্ৰিষ্ট'ফাৰ ম'ৰকম। কিন্তু ১৯৩০ চনত ম'ৰকম-ৰ মৃত্যু হয়। এই মৃত্যুৱে ট্যুৰিঙৰ জীৱনত বিশেষ প্ৰভাৱ পেলাইছিল,<ref>Hassall, R. [http://www.theuniversalmachine.com/Vivat(Turing).pdf The Sherborne formula: the making of Alan Turing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150507153854/http://www.theuniversalmachine.com/Vivat(Turing).pdf |date=2015-05-07 }} ''Vivat! '' 2012/13: 17–29.</ref><ref name=teuscher>{{Cite book|last=Teuscher |first=Christof (ed.) |authorlink=Christof Teuscher |title=Alan Turing: Life and Legacy of a Great Thinker |year=2004 |publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer-Verlag]] |isbn=3-540-20020-7 |oclc=53434737 62339998}}</ref> কাৰণ ইয়াৰ পাছতে ট্যুৰিঙে ধৰ্মীয় বিশ্বাসক অৱজ্ঞা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু [[নাস্তিকতা|নাস্তিক]] (atheist) হৈ পৰে।<ref>Paul Gray, [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html Alan Turing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110119181237/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html |date=2011-01-19 }} Time Magazine's Most Important People of the Century, p.2</ref> ==উচ্চ শিক্ষা আৰু গাণিতিক বিজ্ঞানৰ প্ৰতি অৱদান== [[File:Alan Turing Memorial Closer.jpg|thumb|left|upright|এলান ট্যুৰিঙৰ স্মৃতিত মানচেষ্টাৰত স্থাপিত মূৰ্তি<ref>See Section 3 of John Aldrich, "England and Continental Probability in the Inter-War Years", Journal Electronique d'Histoire des Probabilités et de la Statistique, vol. 5/2 [http://www.jehps.net/decembre2009.html Decembre 2009] Journal Electronique d'Histoire des Probabilités et de la Statistique</ref>]] ১৯৩১ চনত ট্যুৰিঙে কেমব্ৰিজৰ কিংছ কলেজত গণিত অধ্যয়ন কৰিবলৈ লয়। ১৯৩৪ চনত সন্মানসহ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লৈ তেখেত উত্তীৰ্ণ হয়। গৱেষণা পত্ৰ হিচাপে তেখেতে সমাধান কৰা limit therorem-ৰ উচ্চ মানৰ কৰ্মৰাজীৰ বাবে তেখেতক কিংছ কলেজৰ ফেলো হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হয়। অৱশ্যে ট্যুৰিঙে সমাধান কৰা সমস্যাকেইটা কিছু আগেয়েই আন এজন গণিতজ্ঞই সমাধান কৰিছিল, যদিও ট্যুৰিঙে সেইটো জনা নাছিল।<ref>{{Harvnb|Hodges|1992|pp=88,94}}</ref> কিংছ কলেজৰ ফেলো হিচাপে কৰ্মৰত অৱস্থাতে ট্যুৰিঙে আধুনিক কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ বাবে এটা চমকপ্ৰদ সিদ্ধান্ত আগবঢ়ায়। ১৯২৮ চনত গণিতজ্ঞ [[ডেভিদ হিলবাৰ্ট]]-এ Entscheidungsproblem (decision problem, সিদ্ধান্ত সমস্যা) আগবঢ়ায়। এই সমস্যটো কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ বাবে অতি প্ৰয়োজনীয় এটা গাণিতিক চৰ্তৰ প্ৰশ্ন আছিল। এই সমস্যাৰ ওপৰত ট্যুৰিঙে তেখেতৰ যুগান্তকাৰী গৱেষণা পত্ৰ "On Computable Numbers, with an Application to the ''Entscheidungsproblem''" (২৮ মে, ১৯৩৬ চনত দাখিল কৰা হৈছিল)<ref>{{Harvnb|Turing|1937}}</ref> এই পত্ৰতে ট্যুৰিঙে সমস্যা সমাধানৰ বাবে এক প্ৰাকল্পিক যন্ত্ৰৰ ধাৰণা প্ৰৱৰ্তন কৰে। এই যন্ত্ৰক নাম দিয়া হৈছিল '[[ট্যুৰিং মেচিন]]'। ট্যুৰিঙে গাণিতিক ভাৱে দেখুৱাবলৈ সক্ষম হৈছিল, যে কিছুমান পৰিস্থিতিত যন্ত্ৰটোৱে বন্ধ কৰাৰ নিৰ্দেশ কেতিয়াও নাপাব পাৰে, আৰু তেনে অৱস্থাত সেই সমস্যা সমাধান কৰাৰ কোনো 'সমাধান সূত্ৰ' উলিয়াব নোৱাৰি। অৰ্থাৎ ''Entscheidungsproblem'' সকলো সময়তে সমাধানযোগ্য নহয়। হিলবাৰ্টৰ মূল সমস্যাটোৰ সমাধান উলিওৱাৰ উপৰিও ট্যুৰিঙৰ এই প্ৰমাণে দেখুৱাইছিল যে কিছুমান সমস্যা সমাধান যোগ্য নহ'লেও বহুত সমস্যা 'সমাধান সূত্ৰ'ৰ মাধ্যমেৰে সমাধান কৰা সম্ভৱ। যিবোৰ সমস্যাৰ এটা সাধাৰণ 'সমাধান সূত্ৰ' নিৰ্ণয় কৰিব পাৰি, তেনে সমস্যাবোৰ যন্ত্ৰৰ দ্বাৰাও সমাধান কৰিব পৰা যাব। লগে লগেই কম্পিউটাৰৰ ব্যৱহাৰৰ তাত্বিক গুৰুত্ব বাঢ়ি যায়। কম্পিউটিং গৱেষণাৰ বাবে বৰ্তমানেও ট্যুৰিং মেছিন এটা গৱেষণাৰ বিষয় বস্তু। ১৯৩৬ চনৰপৰা ১৯৩৮ চনলৈ এলান ট্যুৰিঙে প্ৰিন্সটনৰ ইন্‌ষ্টিটিউট ফৰ এড্‌ভান্সড ষ্টাডিজত যোগ দিয়ে আৰু ১৯৩৮ চনত প্ৰিন্সটন বিশহববিদ্যালয়ৰপৰা পি.এইচ.ডি. লাভ কৰে।<ref>{{Harvnb|Hodges|1992|p=138}}</ref><ref>{{Citation | last = Turing | first = A. M. | author-link = Alan Turing | title = Systems of Logic Based on Ordinals | year = 1938 | url = https://webspace.princeton.edu/users/jedwards/Turing%20Centennial%202012/Mudd%20Archive%20files/12285_AC100_Turing_1938.pdf | access-date = 2012-08-16 | archivedate = 2012-10-23 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20121023103503/https://webspace.princeton.edu/users/jedwards/Turing%20Centennial%202012/Mudd%20Archive%20files/12285_AC100_Turing_1938.pdf }}</ref> ==সংকেত বিশ্লেষণ== [[File:Turing flat.jpg|thumb|ব্লেচ্‌লে পাৰ্কৰ দুটা গৃহ। ইয়াতেই ট্যুৰিঙে ১৯৩৯ আৰু ১৯৪০ চনত কাম কৰিছিল। ]] কিন্তু এনে সময়তে দ্বিতীয় বিশ্বযু্দ্ধৰ ৰণদামামা বাজি উঠে, আৰু আহি government code and cipher school-ত (GCCS) যোগ দিয়ে।<ref name=Copeland2006p378>Copeland, 2006 p. 378</ref> জাৰ্মান গুপ্ত সংকেত বাৰ্তা (code)-ৰ পাঠোদ্ধাৰৰ কেবাটাও কামত ট্যুৰিঙে GCCS-ক সহায় কৰিছিল। কিন্তু তেখেতৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৱদান আছিল এনিগ্‌মা বাৰ্তাৰ পাঠোদ্ধাৰ পদ্ধতিৰ আৱিষ্কাৰ।<ref>[[Jack Copeland]], "Colossus and the Dawning of the Computer Age", p. 352 in ''Action This Day'', 2001</ref> ট্যুৰিঙে এনে পাঠোদ্ধাৰৰ বাবে সম্ভাৱনীয়তা আৰু পৰিসংখ্যাৰ ধাৰণা ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Harvnb|Copeland|2004a|p=217}}</ref> এই কামৰ বাবে bombe নামে এক ইলেক্ট্ৰ'-মেকানিকেল যন্ত্ৰ সাজি উলিওৱা হৈছিল। অৱশ্যে ইমানৰ পাছতো এনিগ্‌মাৰ পাঠোদ্ধাৰ সহজ কাম নাছিল। কাৰণ জাৰ্মানসকলে প্ৰায়েই [[এনিগ্‌মা যন্ত্ৰ]]ত সাল-সলনি কৰাৰ উপৰিও প্ৰায় প্ৰতিটো বাৰ্তাৰ বাবে নতুন নতুন পাছৱৰ্ড (সঠিক শব্দ নহয়) ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ট্যুৰিঙৰ এই অৱদানৰ বাবে ১৯৪৫ চনত Order of British Empire সন্মানেৰে ভূষিত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news | title = Alan Turing: Colleagues share their memories | url = http://www.bbc.co.uk/news/technology-18541715 | date = 23 June 2012 |work=BBC News }}</ref> অৱশ্যে সংকেত পাঠোদ্ধাৰৰ কাৰ্যত ট্যুৰিং জড়িত থকাৰ কথা এই ঘটনাৰ ৩০ বছৰ পাছতহে ৰাজহুৱা কৰা হৈছিল। অইন বহু বিজ্ঞানীৰ দৰেই ট্যুৰিং আছিল অদ্ভুত খাম-খেয়ালী। এই সময়ত ট্যুৰিঙে প্ৰায়ে চাইকেলেৰে অহা-যোৱা কৰিছিল। চাইকেলখনৰ কিবা বিজুতিৰ বাবে প্ৰায়েই চেইন পৰি থাকিছিল। ট্যুৰিঙে পিছে কেতিয়াও চাইকেলখন ভাল নকৰালে। বৰং বাৰে বাৰে হিচাপ কৰি তেওঁ গণনা কৰি উলিয়াইছিল পেডেল কেইপাক মৰাৰ পাছত চেইন পৰে। তেখেতে পেডেলৰ পাকবিলাক গন্তি কৰি গৈছিল, আৰু চেইন পৰাৰ আগে আগেই চাইকেল ৰখাই নামি আকৌ চাইকেলত উঠিছিল! ট্যুৰিঙে দৈৰ্ঘ্য দুৰত্বৰ দৌৰৰো অভ্যাস কৰিছিল। এখন সভাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ ব্লেচলি পাৰ্কৰ পৰা তেওঁ দৌৰি লণ্ডনলৈ আহিছিল।<ref>{{Citation | last = Brown | first = Anthony Cave | author-link = Anthony Cave Brown | title = Bodyguard of Lies: The Extraordinary True Story Behind D-Day | publisher=The Lyons Press | year = 1975 | isbn = 978-1-59921-383-5}}</ref> [[File:AlanTuring-Bletchley.jpg|thumbnail|ষ্টিফেন কেট্‌ল (Stephen Kettle)-ৰদ্বাৰা নিৰ্মিত আৰু ব্লেচলি পাৰ্কত অৱস্থিত এলান ট্যুৰিঙৰ মূৰ্তি। নিৰ্মাণ কৰোৱাইছিল আমেৰিকাৰ ছিড্‌নি ফ্ৰেংক-এ (Sidney E Frank)<ref>{{cite web|title=Bletchley Park Unveils Statue Commemorating Alan Turing |url=http://www.bletchleypark.org.uk/news/docview.rhtm/454075 |accessdate=30 June 2007}}</ref>]] এনিগ্‌মাৰ লগতে ট্যুৰিঙে জাৰ্মান নৌ বিভাগৰ সংকেত পঠোদ্ধাৰৰ বাবে আন এটা যন্ত্ৰ সাজিছিল, নাম দিয়া হৈছিল, banburismus. এই কামৰ বাবে ট্যুৰিঙে নতুন ধৰণৰ পাৰিসাংখ্যিক বিশ্লেষণ পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাক পাছলে sequential analysis নাম দিয়া হৈছে। ইয়াৰ লগতে ৰেডিঅ' বাৰ্তা গোপনকৈ পঠিয়াবৰ বাবেও ট্যুৰিঙে কাম কৰিছিল। তেখেতে আৱিষ্কাৰ কৰা পদ্ধতি যুদ্ধত ব্যৱহাৰ কৰা নহ'ল যদিও, পাছলৈ ইয়াৰ আধাৰতে দূৰৱৰ্তী সংকেত প্ৰক্ষেপণৰ বাবে ব্যৱহৃত বিভিন্ন কোড পদ্ধতি গঢ় লৈ উঠে।<ref>{{Harvnb|Hodges|1992|pp=242–245}}</ref><ref>{{Harvnb|Hodges|1992|pp=245–253}}</ref> ==প্ৰাথমিক কম্পিউটাৰ আৰু ট্যুৰিং পৰীক্ষা== দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত এলান ট্যুৰিঙৰ সংকেত পাঠোদ্ধাৰৰ কাৰ্যত জড়িত হৈ ইংলেণ্ডৰ চৰকাৰৰ পৰা বিশেষ সন্মান লাভ কৰাৰ কথা আগৰ অধ্যায়তে কৈ অহা হৈছে। এই কাৰ্যৰ মুখ্য সদৰ আছিল Bletchley park নামৰ এখন সৰু ঠাই। ইয়াৰ কাম কৰাৰ থকাৰ সময়তে ট্যুৰিঙে নিজ সহকৰ্মী জোআন ক্লাৰ্কক বিবাহৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। কিন্তু বাগদত্তাৰ আগত নিজৰ সমকামিতাৰ কথা প্ৰকাশ কৰাৰ পাছত এই সম্বন্ধ ভাঙি যায়। ১৯৪৫ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত EDVAC আঁচনিৰ অধীনত এটা বৈদ্যুতিন কম্পিউটাৰ (EDVAC) সজাৰ কাম আৰম্ভ কৰা হয়। ইংলেণ্ডতো প্ৰতিযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে বৈদ্যুতিন কম্পিউটাৰ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰা হয়, আৰু ইয়াৰে জ্যেষ্ঠ মুখ্য বিজ্ঞান প্ৰাধিকাৰীৰ পদত ট্যুৰিঙক অধিষ্ঠিত কৰা হয়। এই আঁচনিৰ অধীনত স্বয়ংক্ৰিয় গাণনিক যন্ত্ৰ (Automatic Computing Machine (ACE))-ৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ হয়। ACE-ক 'প্ৰ'গ্ৰাম সাঁচিব পৰা কম্পিউটাৰ' (stored-program computer) হিচাপে সাজি উলিওৱাৰ প্ৰয়াস কৰা হৈছিল<ref>{{Harvnb|Copeland|2006|p=108}}</ref>। এই কম্পিউটাৰত ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ ট্যুৰিঙে সাজি উলিয়াইছিল, Abbreviated Code Instructions, যিটো প্ৰথম ব্যৱহৃত কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰামিং লেংগুৱেজ। অৱশ্যে ট্যুৰিঙৰ তাত্বিক অগ্ৰগতিৰ বাহিৰে ACE-ৰ প্ৰকৃত নিৰ্মাণৰ কাম অলপো আগবঢ়া নাছিল। ১৯৪৭ চনত ACE-আঁচনিৰ পৰিচালক সংস্থা National Physics Laboratory-য়ে (NPL) ট্যুৰিঙক কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপনাৰ কামত নিয়োগ কৰে। অধ্যাপনা কালতে ট্যুৰিঙে স্নায়ুবিজ্ঞান আৰু ফিজিঅ'লজীত মনোনিবেশ কৰে আৰু তাৰ আধাৰতে 'স্নায়ৱিক জাল' (neural net)-ৰ ধাৰণা সম্বলিত এখন গৱেষণা পত্ৰ NPL-লৈ প্ৰেৰণ কৰে। 'স্নায়ৱিক জাল'-ৰ ধাৰণা কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ ক্ষেত্ৰত অতি প্ৰয়োজনীয় ধাৰণা। NPL-ৰ অনীহাৰ বাবেই ACE-ৰ নিৰ্মাণৰ কাম পিছ পৰি ৰয়, আৰু আমেৰিকাত চলি থকা গৱেষণা বহুদূৰ আগবাঢ়ি যায়, আৰু ১৯৪৯ চনত EDVAC-ৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হয়। এই সময়খিনিত ট্যুৰিঙৰ গৱেষণাৰ কাম-কাজ কিছু স্তিমিত হয় যদিও তেখেতে দৈৰ্ঘ্য দূৰত্বৰ খোজ কঢ়াত বিশেষ ভাৱে মনোনিবেশ কৰে। কেবাটাও অপেছাদাৰী প্ৰতিযোগিতাত তেখেতে বিজয়ীৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল, আনকি ১৯৪৮-চনৰ অলিম্পিক খেলৰ বাবে ব্ৰিটিছ দলত তেখেতৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰো সম্ভাৱনা আছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2010/mar/10/alan-turing-2012-olympics|title=An Olympic honour for Alan Turing|author=John Graham-Cumming|publisher=The Guardian|date=10 March 2010}}</ref><ref>Pat Butcher: ''[http://www.globerunner.org/index.php/09/in-praise-of-great-men/ In Praise of Great Men] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130818145759/http://www.globerunner.org/index.php/09/in-praise-of-great-men/ |date=2013-08-18 }}.'' 14 September 2009</ref> কেমব্ৰিজৰ বসবাস কৰা কালচোৱাত নেভিল জনছন নামে এগৰাকী গণিতৰ ছাত্ৰৰ লগত ট্যুৰিঙৰ প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠে। এই সময়তে এলান ট্যুৰিঙে নিজৰ [[সমকামিতা]]ৰ কথা খোলাখুলিকৈয়ে ৰাজহুৱা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ১৯৯৪ চনত ভন নিউমেনৰ অনুৰোধ মৰ্মে এলান ট্যুৰিং আহি মানচেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপ-অধীক্ষক পদবীত যোগ দান কৰে। অৱশ্য এই সময়খিনিত কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ প্ৰতি ট্যুৰিঙৰ বিশেষ অৱদান পোৱা নাযায়। এই সময়ত তেখেতে বিভিন্ন বিষয় সম্পৰ্কে চিন্তা-চৰ্চা আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite journal | last = Turing | first = Alan M. | title = Rounding-Off Errors in Matrix Processes | journal=Quarterly Journal of Mechanics and Applied Mathematics | volume = 1 | pages = 287–308 | year = 1948 | month = Sept. }}</ref> এই সানমিহলি কামবোৰৰ মাজতে তেখেতে দৰ্শনৰ জাৰ্নেল Mind-ত 'Computing Machinery and Intelligence' নামে এক সুদূৰপ্ৰভাৱী প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰে। এই প্ৰবন্ধতে তেখেতে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ দাৰ্শনিক দিশত কেবাটাও মূল্যবান মতবাদ আগবঢ়ায়। ইয়াতেই 'ট্যুৰিঙৰ পৰীক্ষা' (Turing Test)-ৰ বিষয়ে কোৱা হৈছিল। 'ট্যুৰিঙৰ পৰীক্ষা' [[কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা]]ৰ দিশত এটা উল্লেখনীয় অৱদান, আৰু বৰ্তমানেও ইয়াৰ প্ৰাসংগিকতা বিদ্যমান।<ref>Saygin, A.P., Cicekli, I., & Akman, V. (2000) Turing Test: 50 years later. Minds and Machines, Vol. 10, pp&nbsp; 463–518.</ref> ট্যুৰিঙ পৰীক্ষাত এগৰাকী সাধাৰণ বুদ্ধি সম্পন্ন সঁচা মানুহে একে সময়তে এজন সঁচা মানুহ আৰু এটা কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাসম্পন্ন যন্ত্ৰৰ লগত মিথস্ক্ৰিয়া কৰে (interact) কৰে আৰু সেই মিথস্ক্ৰিয়াৰ ভিত্তিত ব্যক্তিগৰাকীয়ে ক'ব লাগিব কোনজন সঁচা, কোনটো কৃত্ৰিম বুদ্ধিৰ যন্ত্ৰ। যেতিয়াই মানুহজনে প্ৰশ্নোত্তৰ আধাৰত এই পাৰ্থক্য নিৰ্ণয় কৰিব নোৱাৰা অৱস্থা এটা পাব, তেতিয়াই কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাক স্বাভাৱিক বুদ্ধিমত্তাৰ পৰ্যায় পোৱা বুলিব পাৰি।<ref>[[Stevan Harnad|Harnad, Stevan]] (2008) [http://eprints.ecs.soton.ac.uk/7741 The Annotation Game: On Turing (1950) on Computing, Machinery and Intelligence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717171612/http://eprints.ecs.soton.ac.uk/7741/ |date=2011-07-17 }}. In: Epstein, Robert & Peters, Grace (Eds.) ''Parsing the Turing Test: Philosophical and Methodological Issues in the Quest for the Thinking Computer''. Springer</ref> ==গণিতীয় জীৱবিজ্ঞান== ট্যুৰিং পৰীক্ষাৰ লগতে একে সময়তে এলান ট্যুৰিঙে জীৱবিজ্ঞানৰ বিকাশ আৰু বৃদ্ধিৰ গাণিতিক তত্ত্ব (The Chemical Basis of Morphogenesis)কিছুমান প্ৰণয়ন কৰে।<ref>{{Cite journal| last= Turing | first= A. M. | title = The Chemical Basis of Morphogenesis | journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London, series B | volume = 237 | pages = 37–72 | year = 1952 | doi=10.1098/rstb.1952.0012| issue= 641| ref= harv|bibcode = 1952RSPTB.237...37T }}</ref><ref>"Control Mechanism For Biological Pattern Formation Decoded" ''ScienceDaily'', 30 November 2006</ref> সেই সময়তে ট্যুৰিঙে গণিতৰ এটা অদ্য অমীমাংসিত সমীকৰণ 'ৰাইমান জেটা সমীকৰণ'-ৰ ওপৰতো কম্পিউটাৰ প্ৰয়োগ কৰি সমাধান কৰাৰ চেষ্টা কৰে। ১৯৫১ চনত ট্যুৰিং ৰয়েল ছোছাইটিৰ সভ্য নিৰ্বাচিত হয়। ==ট্যুৰিঙৰ বিচাৰ আৰু শাস্তি== ১৯৫২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ট্যুৰিঙৰ চিনাকি হয় আৰ্নল্ড মাৰে-ৰ সৈতে।<ref>[http://www.polarimagazine.com/features/turing-centenary-trial-alan-turing-homosexual-conduct/ "Turing Centenary: The Trial of Alan Turing for Homosexual Conduct" at polarimagazine.com]</ref> এই চিনাকিৰ সূত্ৰে দুয়োজনৰ মাজত যৌন সম্বন্ধ গঢ়ি উঠে। মাৰে-ৰ সহযোগত ট্যুৰিঙৰ ঘৰত হোৱা চুৰিৰ অনুসন্ধানত দুয়োজনৰ মাজত থকা [[গে'|সমকামী সম্পৰ্কৰ]] কথা পোহৰলৈ আহে। ৩১ মাৰ্চ ১৯৫৩ চনত [[সমকামিতা]]ৰ বাবে ট্যুৰিঙৰ ওপৰত মোকৰ্দমা আৰম্ভ হয়। সেই সময়ত ইংলেণ্ডৰ আইন অনুসৰি সমকামিতাক অপৰাধ বুলি বিবেচনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Harvnb|Hodges|1992|p=458}}</ref> মোকৰ্দমাৰ সময়ত ট্যুৰিঙে নিজৰ সমকামিতাৰ কথা মুকলিকৈ মানি লয় আৰু এই সম্বন্ধত কোনো দোষৰ কথা মনলৈ নহা বুলি দোহাৰে। বিচাৰত ট্যুৰিং দোষী সাব্যস্ত হয়<ref name=LeavittP268>{{Harvnb|Leavitt|2007|p=268}}</ref> আৰু এবছৰৰ জেল অথবা যৌন-ইচ্ছা ৰোধকাৰী হ'ৰমনৰ বেজী লোৱাৰ ৰায় দিয়া হয়। ট্যুৰিঙে বেজী ল'বলৈ মান্তি হয় আৰু এবছৰলৈ ইষ্ট্ৰ'জেনৰ বেজী লৈ থাকে।<ref>{{cite web|url=http://www.glbtq.com/social-sciences/turing_a,2.html |title=Turing, Alan (1912–1954) |publisher=Glbtq.com |accessdate=29 May 2011}}</ref><ref name = "Copeland"/> এই বেজীৰ প্ৰভাৱত ট্যুৰিঙৰ যৌন ক্ষমতা নোহোৱা হোৱাৰ লগতে স্তন নাৰীৰ দৰে হ'বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite book | title=Alan Turing: The Enigma The Centenary Edition | publisher=Princeton University | author=Andrew Hodges | year=2012}}</ref> সমকামিতাৰ দোষত দোষী সাব্যস্ত হোৱাৰ লগে লগে ট্যুৰিঙৰ বিভিন্ন সা-সুবিধা কৰ্তন কৰা হয়। লগতে ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা জনিত বিষয়তো তেখেত জড়িত আছিল নেকি তাৰ ওপৰত অনুসন্ধান আৰম্ভ কৰা হয়। সেই সময়ত চলি থকা শীতল যুদ্ধৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ছোভিয়েট ৰাছিয়াই দুগৰাকী সমকামী ব্যক্তিক দেশৰ বিৰূদ্ধে স্পাই হিচাপে নিয়োগ কৰা হৈছিল বাবেই ট্যুৰিঙৰ ওপৰতো সন্দেহৰ দৃষ্টি পৰিছিল।<ref>{{Harvnb|Leavitt|2007|p=269}}</ref> ==মৃত্যু== ১৯৫৪ চনৰ ৮ জুন তাৰিখে ট্যুৰিঙৰ ঘৰৰ বন কৰা মহিলাগৰাকীয়ে আহি তেখেতক মৃত অৱস্থাত পায়। তেখেতৰ সম্মুখত মেজত এটা আধা-খোৱা আপেল পোৱা গৈছিল আৰু ট্যুৰিঙৰ মৃত্যুৰ কাৰণ হিচাপে পোৱা গৈছিল চায়েনাইডৰ বিষক্ৰিয়া।<ref>{{Harvnb|Hodges|1992|p=488}}</ref> ১২ জুনৰ দিনা ট্যুৰিঙৰ দেহ চিতাত তোলা হয়।<ref>{{Harvnb|Hodges|1992|p=529}}</ref> ট্যুৰিঙৰ মৃত্যুক আদালতে আত্মহত্যা বুলি ৰায় দিছিল। এই বিষক্ৰিয়া দুৰ্ঘটনাজনিত নে আত্মহত্যা সেয়া সঠিককৈ নিৰ্ণয় কৰিব পৰা হোৱা নাই।<ref>{{Harvnb|Leavitt|2007|p=140}} and {{Harvnb|Hodges|1992|pp=149, 489}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/books/2011/nov/11/alan-turing-my-hero-alan-garner|title=My hero: Alan Turing, by Alan Garner|last=Garner|first=Alan|date=11 November 2011 |work=The Guardian|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=23 June 2012}}</ref><ref name = "Copeland">{{Cite news | first = Roland | last = Pease | authorlink = | author = | coauthors = | title = Alan Turing: Inquest's suicide verdict 'not supportable' | url = http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-18561092 | format = | work = | publisher = [[BBC News Online]] | pages = | page = | date = 23 June 2012 | accessdate =23 June 2012 | language = | quote = ''We have... been recreating the narrative of Turing's life, and we have recreated him as an unhappy young man who committed suicide. But the evidence is not there"'' }}</ref> ==ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ মৰণোত্তৰ দুখপ্ৰকাশ আৰু ৰাজকীয় ক্ষমাদান== [[File:Turing Plaque.jpg|thumb|upright|চেছায়াৰত থাক ট্যুৰিঙৰ ঘৰৰ সম্মুখত এখন স্মাৰক]] ২০০৯ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে হাজাৰৰ সংখ্যাত স্বাক্ষৰ কৰা এখন আপীলৰ<ref>{{Cite book|title=Thousands call for Turing apology |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/8226509.stm |publisher=BBC News |date=31 August 2009 |accessdate=31 August 2009}}</ref><ref>{{Cite book | title = Petition seeks apology for Enigma code-breaker Turing | url = http://www.cnn.com/2009/WORLD/europe/09/01/alan.turing.petition/index.html | publisher = CNN | date = 1 September 2009 | accessdate = 1 September 2009 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20091005081407/http://www.cnn.com/2009/WORLD/europe/09/01/alan.turing.petition/index.html | archivedate = 5 October 2009 | deadurl = no }}</ref> উত্তৰত ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ হৈ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ দ্বাৰা স্বাক্ষৰিত এক পত্ৰত ট্যুৰিঙৰ প্ৰতি কৰা ভুল স্বীকাৰ কৰি দুঃখ প্ৰকাশ কৰা হয়।<ref name="PM-apology">{{Cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/8249792.stm | title = PM apology after Turing petition | date = 11 September 2009 |work=BBC News}}</ref><ref name="PMapology">{{cite news | title = PM's apology to codebreaker Alan Turing: we were inhumane | url = http://www.guardian.co.uk/world/2009/sep/11/pm-apology-to-alan-turing |work=The Guardian |location=UK| date = 11 September 2009 | first=Caroline | last=Davies}}</ref> ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ প্ৰতি এলান ট্যুৰিঙক নিৰ্দোষ বুলি স্বীকৃতি দিবলৈ আন এখন আপীল কৰা হয়।<ref name="BBBCPardon">{{cite news | title = Petition to pardon computer pioneer Alan Turing started | url = http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-manchester-16061279 | date = 6 December 2011 |work=BBC News }}</ref> কিন্তু এই পত্ৰৰ উত্তৰত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে মন্তব্য কৰে, "সেই সময়ৰ আইন ব্যৱস্থা অনুযায়ী যি ৰায় দিয়া হৈছিল, তাক ঘূৰাই লোৱাৰ আধিকাৰ নাই। .. সেই সময়ত কৰা ভুলৰ পৰিতাপো এতিয়া কৰা সম্ভৱ নহয়, সেয়ে ইতিহাসক সলনি কৰাৰ চেষ্টা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে আমি অনাগত দিনত যাতে তেনে ভুল নকৰোঁ তাৰ বাবেহে প্ৰতিশ্ৰতিবদ্ধ হোৱা উচিত। "<ref name="PardonPetitionDenied">{{cite web | title = Widespread Celebrations But No Pardon For Turing | url = http://www.i-programmer.info/news/82-heritage/3735-widespread-celebrations-but-no-pardon-for-turing.html | date = 6 February 2012}}</ref> ২০১৩ চনৰ ২৪ ডিচেম্বৰ তাৰিখে ব্ৰিটেইনৰ ৰাণীয়ে এলান ট্যুৰিঙক মৰণোত্তৰ ভাৱে ক্ষমাদান কৰে। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পাছত ৰাণীয়ে ক্ষমাদান কৰা ব্যক্তিৰ সংখ্যা মাত্ৰ চাৰিগৰাকী।<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-2528697/Queen-pardons-wartime-codebreaking-hero-Alan-Turing.html Tim Shipman, Queen gives royal pardon to Alan Turing, the WWII codebreaking hero who was convicted for being gay then sterilised by the state, The Daily Mail, ২৪ ডিচেম্বৰ, ২০১৩, আহৰণ কৰা তাৰিখ: ১৫ জানুৱাৰী, ২০১৫]</ref><ref>[http://www.ft.com/cms/s/0/85a90ddc-6bfa-11e3-a216-00144feabdc0.html#axzz3OsQRbDZm শাম ঝোনেস, Alan Turing granted posthumous pardon by Queen, www.ft.com, ২৪ ডিচেম্বৰ, ২০১৩, আহৰণ কৰা তাৰিখ: ১৫ জানুৱাৰী, ২০১৫ ]</ref> ==তথ্যউৎস== {{reflist|30em}} ==তথ্য সমল== {{Refbegin|30em}} * {{Cite book | last = Agar | first = Jon | title = The government machine: a revolutionary history of the computer | publisher=MIT Press | year = 2003 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 978-0-262-01202-7 }} * {{Citation | last = Alexander | first = C. Hugh O'D. | author-link = Conel Hugh O'Donel Alexander | year = circa 1945 | title = Cryptographic History of Work on the German Naval Enigma | url = http://www.ellsbury.com/gne/gne-000.htm | publisher=The National Archives, Kew, Reference HW 25/1}} * {{Cite book | last = Beniger | first = James | title = The control revolution: technological and economic origins of the information society | publisher=Harvard University Press | year = 1986 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-16986-7 }} * {{Cite book | last = Babbage | first = Charles | author-link = Charles Babbage | year = 1864 | publication-date = 2008 | editor-last = Campbell-Kelly | editor-first = Martin | editor-link = Martin Campbell-Kelly | title = Passages from the life of a philosopher | publisher=Rough Draft Printing | isbn = 978-1-60386-092-5 | ref = harv}} * {{Cite book | last = Bodanis | first = David | author-link = David Bodanis | title = Electric Universe: How Electricity Switched on the Modern World | year = 2005 |publisher=Three Rivers Press | location = New York | isbn = 0-307-33598-4 | oclc = 61684223}} * Bruderer, Herbert: [http://www.oldenbourg-verlag.de/wissenschaftsverlag/konrad-zuse-und-schweiz/9783486713664 ''Konrad Zuse und die Schweiz. Wer hat den Computer erfunden? Charles Babbage, Alan Turing und John von Neumann''] Oldenbourg Verlag, München 2012, XXVI, 224 Seiten, ISBN 978-3-486-71366-4 * {{Cite book | last = Campbell-Kelly | first = Martin | authorlink = Martin Campbell-Kelly | last2 = Aspray | first2 = William | title = Computer: A History of the Information Machine | publisher=Basic Books | year = 1996 | location = New York | isbn = 0-465-02989-2 }} * {{Cite book | last = Ceruzzi | first = Paul | authorlink = Paul Ceruzzi | title = A History of Modern Computing | publisher=MIT Press | year = 1998 | location = Cambridge, Massachusetts, and London | isbn = 0-262-53169-0}} * {{Cite book | last = Chandler | first = Alfred | authorlink = Alfred Chandler | title = The Visible Hand: The Managerial Revolution in American Business | publisher=Belknap Press | year = 1977 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-674-94052-0 }} * {{Cite journal | last = Copeland | first = B. Jack | authorlink = B. Jack Copeland | title = Colossus: Its Origins and Originators | journal=[[IEEE Annals of the History of Computing]] | volume = 26 | issue = 4 | pages = 38–45 | year = 2004a |doi = 10.1109/MAHC.2004.26 | ref = harv }} * {{Cite book | last = Copeland | first = B. Jack (ed.) | authorlink = B. Jack Copeland | title = The Essential Turing | year = 2004b | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-825079-7 | oclc = 156728127 224173329 48931664 57434580 57530137 59399569}} * {{Cite book | last = Copeland (ed.) | first = B. Jack | authorlink = B. Jack Copeland | title = Alan Turing's Automatic Computing Engine | year = 2005 | publisher=Oxford University Press | location = Oxford | isbn = 0-19-856593-3 | oclc = 224640979 56539230}} * {{Cite book | last = Copeland | first = B. Jack | authorlink = B. Jack Copeland | title = Colossus: The secrets of Bletchley Park's code-breaking computers | year = 2006 | publisher=Oxford University Press | isbn = 978-0-19-284055-4 | ref = harv }} * {{Cite book | last = Edwards | first = Paul N | title = The closed world: computers and the politics of discourse in Cold War America | publisher=MIT Press | year = 1996 | location = Cambridge, Massachusetts | isbn = 0-262-55028-8 }} * {{Citation | last = Gannon | first = Paul | title = Colossus: Bletchley Park's Greatest Secret | place = London | publisher=Atlantic Books | origyear = 2006 | year = 2007 | isbn = 978-1-84354-331-2 }} * {{Citation | last = Hilton | first = Peter | author-link = Peter Hilton | year = 2006 | chapter = Living with Fish: Breaking Tunny in the Newmanry and Testery }} in {{Harvnb|Copeland|2006|pp=189–203}} * {{Citation | last = Hodges | first = Andrew | authorlink = Hodges, Andrew | origyear = 1983 | year = 1992 | title = Alan Turing: the enigma |location = London | publisher=Burnett Books | isbn = 0-04-510060-8 | ref = harv }} * {{Cite book | last = Hochhuth | first = Rolf | authorlink = Rolf Hochhuth | title = Alan Turing: en berättelse | publisher=Symposion | year = 1988 | isbn = 978-91-7868-109-9 }} * {{Cite book | last = Leavitt | first = David | authorlink = David Leavitt | year = 2007 | title = The man who knew too much: Alan Turing and the invention of the computer | publisher=Phoenix | isbn = 978-0-7538-2200-5 | ref = harv }} * {{Cite book | last = Levin | first = Janna | authorlink = Janna Levin | title = A Madman Dreams Of Turing Machines | publisher=Knopf | year = 2006 | location = New York | isbn = 978-1-4000-3240-2 }} * {{Cite book | last = Lewin | first = Ronald | authorlink = Ronald Lewin | title = Ultra Goes to War: The Secret Story | edition = Classic Penguin | series = Classic Military History | year = 1978 | publication-date = 2001 | publisher=Hutchinson & Co | location = London, England | isbn = 978-1-56649-231-7 | ref = harv }} * {{Cite book| last = Lubar | first = Steven | year = 1993 | title = Infoculture | location = Boston, Massachusetts and New York | publisher=Houghton Mifflin | isbn = 0-395-57042-5}} * {{Cite document | last = Mahon | first = A.P. | title = The History of Hut Eight 1939–1945 | publisher=UK National Archives Reference HW 25/2 | year = 1945 | url = http://www.ellsbury.com/hut8/hut8-000.htm | accessdate =10 December 2009 | ref = harv }} * {{Citation | editor-last = Oakley | editor-first = Brian | editor-link = Brian Oakley | title = The Bletchley Park War Diaries: July 1939&nbsp; — August 1945 | publisher=Wynne Press | year = 2006 | edition = 2.6 }} * {{Citation | last = O'Connell | first = H | last2 = Fitzgerald | first2 = M | title = Did Alan Turing have Asperger's syndrome? | journal=Irish Journal of Psychological Medicine | volume = 20 | pages = 28–31 | publisher=Irish Institute of Psychological Medicine | year = 2003 | issn = 0790-9667}} *{{MacTutor Biography|id=Turing|title=Alan Mathison Turing}} *Petzold, Charles (2008). "[[The Annotated Turing]]: A Guided Tour through Alan Turing's Historic Paper on Computability and the Turing Machine". [[Indianapolis]]: Wiley Publishing. ISBN 978-0-470-22905-7 *Smith, Roger (1997). ''Fontana History of the Human Sciences''. London: Fontana. * {{Cite book | last = Sipser | first = Michael | title = Introduction to the Theory of Computation | publisher=PWS Publishing | isbn = 0-534-95097-3 | year = 2006 | ref = harv }} *Weizenbaum, Joseph (1976). ''Computer Power and Human Reason''. London: W.H. Freeman. ISBN 0-7167-0463-3 * {{Citation | last= Turing | first= A. M. | author-link = Alan Turing |year = 1937 | title = On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem | origyear = Delivered to the Society November 1936 | periodical = Proceedings of the London Mathematical Society | series = 2 | volume = 42 | pages = 230–65 | doi= 10.1112/plms/s2-42.1.230 | url = http://www.comlab.ox.ac.uk/activities/ieg/e-library/sources/tp2-ie.pdf | ref= harv}} and {{Cite news| last = Turing | first = A.M. | publication-date = 1937 | title = On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem: A correction | periodical = Proceedings of the London Mathematical Society | series = 2 | volume = 43 | pages = 544–6 | doi = 10.1112/plms/s2-43.6.544 | year = 1938 }} * {{Cite book | last = Turing | first = Sara Stoney | title = Alan M Turing | publisher=W Heffer | year = 1959}} Turing's mother, who survived him by many years, wrote this 157-page biography of her son, glorifying his life. It was published in 1959, and so could not cover his war work. Scarcely 300 copies were sold (Sara Turing to Lyn Newman, 1967, Library of [[St John's College, Cambridge]]). The six-page foreword by [[Lyn Irvine]] includes reminiscences and is more frequently quoted. * {{Cite book | last = Whitemore | first = Hugh | authorlink = Hugh Whitemore | last2 = Hodges | first2 = Andrew | authorlink2 = Andrew Hodges | title = Breaking the code | publisher=S. French | year = 1988}} This 1986 Hugh Whitemore play tells the story of Turing's life and death. In the original West End and Broadway runs, [[Derek Jacobi]] played Turing and he recreated the role in a 1997 television film based on the play made jointly by the BBC and [[WGBH-TV|WGBH, Boston]]. The play is published by Amber Lane Press, [[Oxford]], ASIN: B000B7TM0Q *Williams, Michael R. (1985) ''A History of Computing Technology'', [[Englewood Cliffs]], [[New Jersey]]: [[Prentice-Hall]], ISBN 0-8186-7739-2 *{{Cite book|last=Yates |first=David M. |title=Turing's Legacy: A history of computing at the National Physical Laboratory 1945–1995 |year=1997 |publisher=[[Science Museum, London|London Science Museum]] |location=London |isbn=0-901805-94-7 |oclc=123794619 40624091 }} {{Refend}} ==অধিক জানিবলৈ== * Agar, Jon, ''Turing and the Universal Machine'', Icon, 2001. *{{MathGenealogy|id=8014}} *{{cite journal|title=The Mind and the Computing Machine: Alan Turing and others|journal=[[The Rutherford Journal]]|url=http://www.rutherfordjournal.org/article010111.html |editor = Jack Copeland|ref=harv}} *{{cite encyclopaedia |last=Hodges |first=Andrew |editor=Edward N. Zalta |encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |title=Alan Turing |url=http://plato.stanford.edu/entries/turing/ |accessdate=10 January 2011 |edition=Winter 2009 |date=27 August 2007 |publisher=[[Stanford University]] |ref=harv}} *{{cite journal|last=Gray|first=Paul|date=29 March 1999|title=Computer Scientist: Alan Turing|journal=TIME|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|ref=harv|access-date=16 August 2012|archivedate=19 January 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110119181237/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990624,00.html|deadurl=yes}} * Gleick, James, ''[[The Information: A History, a Theory, a Flood|The Information: A History, A Theory, A Flood]]'', New York: Pantheon, 2011, ISBN 978-0-375-42372-7 * Leavitt, David, ''The Man Who Knew Too Much: Alan Turing and the Invention of the Computer'', W. W. Norton, 2006 * Turing, Sara, ''[http://www.cambridge.org/asia/catalogue/catalogue.asp?isbn=9781107020580 Alan M. Turing]'', Centenary Edition, Cambridge University Press, 2012, ISBN 978-1-107-02058-0 ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Alan Turing|এলান ট্যুৰিং}} *[http://www.iploiesti.ro/alan-turing-sarbatorit-de-google-100-de-ani-de-la-nasterea-lui-alan-turing 100 years from Alan Turing birth] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120830025313/http://www.iploiesti.ro/alan-turing-sarbatorit-de-google-100-de-ani-de-la-nasterea-lui-alan-turing |date=2012-08-30 }} *[http://www.rkbexplorer.com/explorer/#display=person%2D%7B{http://dblp.rkbexplorer.com/id/people-a27f18ebafc0d76ddb05173ce7b9873d-e0b388b7c1e0985b1371d73ee1fae8b5} Alan Turing] RKBExplorer *[http://www.turingcentenary.eu/ Alan Turing Year] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818065459/http://turingcentenary.eu/ |date=2019-08-18 }} *[http://cie2012.eu/ CiE 2012: Turing Centenary Conference] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210815101903/http://cie2012.eu/ |date=2021-08-15 }} *[http://www.visualturing.org/ Visual Turing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728163234/http://www.visualturing.org/ |date=2011-07-28 }} *[http://www.wolframalpha.com/examples/TuringMachines.html Turing Machine calculators] at [[Wolfram Alpha]] *[http://www.turing.org.uk/ Alan Turing] site maintained by [[Andrew Hodges]] including a [http://www.turing.org.uk/bio/part1.html short biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721235734/http://www.turing.org.uk/bio/part1.html |date=2018-07-21 }} *[http://www.alanturing.net/ AlanTuring.net&nbsp; – Turing Archive for the History of Computing] by [[Jack Copeland]] *[http://www.turingarchive.org/ The Turing Archive]{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&nbsp; – contains scans of some unpublished documents and material from the Kings College, Cambridge archive *{{cite journal|last=Jones|first=G. James|date=11 December 2001|title=Alan Turing&nbsp; – Towards a Digital Mind: Part 1|journal=System Toolbox|publisher=The Binary Freedom Project|url=http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|ref=harv|access-date=16 August 2012|archivedate=3 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070803163318/http://www.systemtoolbox.com/article.php?history_id=3|deadurl=yes}} *[http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ Sherborne School Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723203832/http://www.sherborne.org/school/School_Archives/ |date=2012-07-23 }}&nbsp; – holds papers relating to Alan Turing's time at Sherborne School *[http://openplaques.org/people/368 Alan Turing plaques] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120324025236/http://openplaques.org/people/368 |date=2012-03-24 }} recorded on openplaques.org *[http://cryptocellar.org/Turing/ Turing's treatise on Enigma (The Prof's Book)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110910054444/http://www.cryptocellar.org/Turing/ |date=2011-09-10 }} ===গৱেষণা পত্ৰ=== *[http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper An extensive list of Turing's papers, reports and lectures, plus translated versions and collections] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224231856/http://bibnetwiki.org/wiki/Category:Alan_M._Turing_Paper |date=2012-02-24 }} BibNetWiki * [http://purl.umn.edu/107493 Oral history interview with Nicholas C. Metropolis], [[Charles Babbage Institute]], University of Minnesota. Metropolis was the first director of computing services at [[Los Alamos National Laboratory]]; topics include the relationship between Alan Turing and [[John von Neumann]] {{Authority control}} {{Good article}} [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী‎]] [[শ্ৰেণী:এলজিবিটি সম্প্ৰদায়ৰ ব্যক্তি]] hqakhr3qq8p6bgz46fog3xv1olv3jkh 0 32841 623009 268510 2026-08-03T10:35:28Z ~2026-42894-19 51038 /* অসমীয়া চলচ্চিত্ৰত নিকুমণি বৰুৱা */ 623009 wikitext text/x-wiki {{Assam bio stub}} {{Infobox person |bgcolour = silver |name = নিকুমণি বৰুৱা |image = |caption = |birth_date = ২৯ জুলাই, ১৯৬৯ |birth_place = [[অসম]], [[ভাৰত]] |occupation =অভিনেত্ৰী, চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক |years_active= |nationality = ভাৰতীয় {{flagicon|IND}} |spouse = |website = }} '''নিকুমণি বৰুৱা''' ([[ইংৰাজী]]: Nikumoni Baruah) [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] জগতৰ এগৰাকী অভিনেত্ৰী। অভিনয় কৰাৰ উপৰিও তেখেতে কেইখনমান চলচ্চিত্ৰত প্ৰযোজনা কৰিছে<ref name="assamspider1"/>৷ প্ৰায় ৯ বছৰ বয়সৰ পৰা তেখেতে অভিনয় কৰি আহিছে৷ বৰ্তমানলৈ বহুকেইখন [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ [[চলচ্চিত্ৰ]], [[নাটক]] আৰু চুটি ছবি তথা [[ধাৰাবাহিক]]ত অভিনয় কৰিছে<ref name="assamspider1">{{cite web|url=http://www.assamspider.com/resources/3378-Niku-Moni-Baruah.aspx |title=Niku Moni Baruah |publisher=Assamspider.com |date=2010-09-04 |accessdate=2013-02-17}}</ref>৷ ==অসমীয়া চলচ্চিত্ৰত নিকুমণি বৰুৱা== * [[ৰ’দ্‌ (২০১২ চলচ্চিত্ৰ)|ৰ’দ্‌]] * [[ইতিহাস (১৯৯৫ চলচ্চিত্ৰ)|ইতিহাস]] * [[সূত্ৰপাত]] * [[মীমাংসা]] * [[ৰেলৰ আলিৰ দুবৰিবন]] * [[যৌৱনে আমনি কৰে]] * [[সোপান|সপোন]] * [[ভূমিপুত্ৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ভূমিপুত্ৰ]] * [[কালসন্ধ্যা]] * [[বুকুৰ মাজত জ্বলে]] <ref name="assamspider1"/> * [[বৈভৱ]] * [[আই লাভ ইউ]] * [[মৎস্যগন্ধা]] * [[মনত বিৰিণাৰ জুই]] * [[অন্তহীন যাত্ৰা]] * [[অধিনায়ক]] আদি ==তথ্য সংগ্ৰহ== <references/> ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{imdb name|nm2843684}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] 5ow8uvqdj1mjp9gzyxg34idpy3fsodv 0 32960 622951 546737 2026-08-03T06:42:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622951 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = ৰিয়ানা | image = Rihanna 5, 2012.jpg | caption = ২০১২ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ছিডনীত বেটলশ্বিপৰ প্ৰীমিয়াৰত ৰিয়ানা | background = একক_সংগীত শিল্পী | birth_name = ৰবিন ৰিয়ানা ফেণ্টী | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1988|2|20}} | birth_place = ছেইণ্ট মাইকেল,বাৰ্বাদোচ | genre = পপ, আৰ এণ্ড বি, ডেন্সহল, ৰেগেজ, হিপ হপ,ডেন্স | occupation = সংগীত শিল্পী, অভিনেত্ৰী | Instruments = কণ্ঠ | years_active = ২০০৪–বৰ্তমানলৈ | label = ডেফ জেম, এচআৰপি | associated_acts = <!--PLEASE NOTE: If you are going to add to this list make sure that it is an artist who has formed a SIGNIFICANT part of Rihanna's career.-->ক্ৰিছ ব্ৰাউন, ড্ৰেক, জেই জি, নি-য়ো, [[এমিনেম]] | website = {{url|http://rihanna.com}} }} '''ৰবিন ৰিয়ানা ফেণ্টী ''' বা '''ৰিয়ানা''' (জন্ম: ২০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৮৮) এগৰাকী বাৰ্বাৰিয়ান বাণীবন্ধন শিল্পী আৰু অভিনেত্ৰী। [[ছেইণ্ট মাইকেল]], [[বাৰ্বাদোচ]]ত জন্মগ্ৰহণ কৰা ৰিয়ানাই ২০০৩ চনত প্ৰযোজক [[ইভান ৰজাৰ্ছ]]ক লগ পোৱাৰ পিছত তেওঁ নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰে। ১৬ বছৰ বয়সতে তেওঁ [[আমেৰিকা]]লৈ উৰা মাৰে আৰু [[জেই জি]]ৰ কাৰণে অডিশ্যন দিয়াৰ পিছত [[ডেফ জেম ৰেকৰ্ডিং|ডেফ জেম ৰেকৰ্ডিঙ]]ৰ লগত এক চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰে<ref name="Jay-Zpicks">{{cite news |url=http://www.mtv.com/news/yhif/jayz_picks/ |title=Jay-Z's Picks: Teairra Mari, Rihanna and Ne-Yo |last1=Reid |first1=Shaheem |last2=Paco |first2=Matt |work=[[MTV News]] |accessdate=June 6, 2009 |archivedate=October 5, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131005081430/http://www.mtv.com/news/yhif/jayz_picks/ |deadurl=yes }}</ref>। ৰিয়ানাৰ প্ৰথম এলবাম “মিউজিক অৱ দ্য চানে”(২০০৫), [[বিলবৰ্ড ২০০]]ত দশম স্থান দখল কৰে আৰু ইয়াৰ “পণ ডে ৰিলেই”য়ে [[বিলবৰ্ড হট ১০০]]ত পঞ্চম স্থান দখল কৰে। তেওঁৰ দ্বিতীয় এলবাম “এ গাৰ্ল লাইক মী(২০০৬)”য়ে [[আমেৰিকা]]ত পঞ্চম স্থান দখল কৰে আৰু ইয়াৰ “এচ ও এচ” গীতটি হট ১০০ত প্ৰথম স্থান দখল কৰা তেওঁৰ প্ৰথম গীত হৈ পৰে। ৰিয়ানাৰ তৃতীয় এলবাম ''গুড গাৰ্ল গন বেড'' (২০০৭)ত তেওঁৰ বিশ্বজুৰি বিখ্যাত একক “আম্ব্ৰেলা”,”ড’ণ্ট ষ্টপ দ্য মিউজিক”,”টেক এ ব’”আৰু “ডিষ্টাৰ্বিয়া” সন্নিবিষ্ট হয়। এই এলবামটিয়ে নটা গ্ৰেমী বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰে আৰু “আম্ব্ৰেলা”ৰ বাবে “বেষ্ট ৰেপ/চাং ক’লাব’ৰেছন”বঁটা লাভ কৰে। তেওঁৰ চতুৰ্থ এলবাম ''ৰেটেড আৰ'' (২০০৯ )ত টপ টেন একক "ৰাছিয়ান ৰ’লেট”, "হাৰ্ড" আৰু “ৰুড বয়” সন্নিবিষ্ট” হয় যাৰ শেষৰটো বিলব’ৰ্ড হট ১০০ৰ প্ৰথম স্থান দখল কৰে। ৰিয়ানাৰ পঞ্চম এলবাম “লাউড” (২০১০)ত এক নম্বৰ স্থান দখল কৰা একক “ওনলী গাৰ্ল ইন দ্য ৱৰ্ল্ড”,”হোৱাট্চ মাই নেম?” আৰু “এচএণ্ডএম” সম্বলিত হয়। তেওঁৰ ষষ্ঠ এলবাম “টক ডেট টকে” গোটেই বিশ্বতে প্ৰথম স্থান দখল কৰা “ৱি ফাউণ্ড লাভ” আৰু শীৰ্ষ পাঁচটাৰ ভিতৰত থকা “হোৱেৰ হেভ য়ু বীন”ক সামৰি লয়। ৰিয়ানাৰ সপ্তম এলবাম “আনএপলজেটিক”ত বিলব’ৰ্ড হট ১০০ত ৰিয়ানাৰ দ্বাদশ প্ৰথম স্থান দখলকাৰী “ডাইমণ্ডছ” গীতটি আছে। ৰিয়ানাৰ সংগীতে তেওঁলৈ বহুতো পুৰস্কাৰ লৈ আনে। তাৰ ভিতৰত আছে ৫টা [[গ্ৰেমী বঁটা]], ৫টা [[আমেৰিকান মিউজিক এৱাৰ্ড]], ১৮টা [[বিলব’ৰ্ড মিউজিক এৱাৰ্ড]] আৰু দুটা [[বিআৰআইটি এৱাৰ্ড]]। ২০১২ চনত ৰিয়ানাৰ লেবেল ডেফ জামে তেওঁক কেৰিয়াৰৰ আৰম্ভণিৰে পৰা বিশ্বজুৰি ২৫ মিলিয়ন ৰেকৰ্ড আৰু ৭৫ মিলিয়ন একক বিক্ৰীৰ বাবে পুৰষ্কৃত কৰে। আৰু এনেকৈয়ে ৰিয়ানা সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা শিল্পীৰ তালিকাৰ এজন হৈ পৰে<ref>{{cite news|url=http://www.bet.com/news/music/2012/11/09/rihanna-awarded-for-100-million-record-sales.html|title=Rihanna Awarded for 100 Million Record Sales|work=[[Black Entertainment Television|BET]]|date=2012-09-11|accessdate=2012-12-28}}</ref>। ৰিয়ানাৰ সৰ্বমুঠ বাৰটা গীতে বিলব’ৰ্ডৰ হট ১০০ তালিকাত প্ৰথম স্থান দখল কৰে আৰু এই খিতাপ দখল কৰা সৰ্বকনিষ্ঠ একক শিল্পী হিচাপে পৰিগণিত হয়<ref name="Trust"/>। [[বিলব'ৰ্ড|বিলব'ৰ্ডে]] ৰিয়ানাক ২০০০দশকৰ ডিজিটেল সংগীত শিল্পী আখ্যা দিয়ে<ref name="billboard1">{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts-decade-end#/charts-decade-end/digital-songs-artists?year=2009|title=Digital Songs Artist of the Decade|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|4=|accessdate=July 29, 2010|archiveurl=https://archive.ph/20120728124527/http://www.billboard.com/charts-decade-end%23/charts-decade-end/digital-songs-artists?year=2009#/charts-decade-end/digital-songs-artists?year=2009|archivedate=July 28, 2012|deadurl=no}}</ref><ref name="billboard2">{{cite web|url=http://www.billboard.com/#/charts-decade-end/artists-of-the-decade?year=2009&begin=11&order=position|title=Artists Of The Decade Music Chart |work=Billboard|publisher=Prometheus Global Media|accessdate=July 11, 2011}}</ref>। মে’ ২০১১ ৰ পৰা মে’ ২০১২ লৈ 53 মিলিয়ন ডলাৰ উপাৰ্জনেৰে ফোৰ্বছে ২০১২ত ৰিয়ানাক ২০১২ চনৰ চতুৰ্থ সবাতোকৈ শক্তিশালী চেলিব্ৰেটী আখ্যা দিয়ে<ref name="autogenerated1">{{cite news|author=Dorothy Pomerantz |url=http://www.forbes.com/celebrities/#p_1_s_a0_All%20categories_|title=The World's Most Powerful Celebrities|publisher=Forbes|date=May 16, 2012|accessdate=October 18, 2012}}</ref>। সেই বছৰতে টাইম আলোচনীয়ে ৰিয়ানাক পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী লোক সকলৰ এজন আখ্যা দিয়ে<ref>{{cite news|url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2111975_2111976_2111948,00.html|title=Rihanna - 2012 Time 100: The Most Influential People in the World|work=[[Time (magazine)|Time]]|publisher=[[Time Inc]]. ([[Time Warner]])|last=McCartney|first=Stella|date=April 18, 2012|accessdate=April 18, 2012|archivedate=May 1, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130501183410/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2111975_2111976_2111948,00.html|deadurl=yes}}</ref>। ==জীৱন আৰু সংগীত== ===১৯৮৮–২০০৪: প্ৰাৰম্ভিক জীৱন=== [[File:Bridgetown2.jpg|thumb|right|250px|ব্ৰিজটাউন চহৰত ৰিয়ানা ডাঙৰ-দীঘল হয়<ref name="TheSunBridgetown"/>]] ৰবিন ৰিয়ানা ফেণ্টীয়ে ফেব্ৰুৱাৰী 20, 1988 ছেইণ্ট মাইকেল,বাৰ্বাদোচত জন্মগ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ মাতৃ আছিল মণিকা ব্ৰেইথৱেইট আৰু পিতৃ আছিল ৰণাল্ড ফেণ্টী।<ref>{{Cite journal|last=Spivey|first=Lisa|title=Rihanna, The New Cover Girl|newspaper=[[Los Angeles Sentinel]]|volume=72|issue=23|date=Jan 2007|page=B.5|issn=08904340}}</ref><ref name="People">{{cite news|url=http://www.people.com/people/rihanna/biography|title=Rihanna: Biography&nbsp;— Part 1 & 2|work=[[People (magazine)|People]]|publisher=[[Time Inc]]|accessdate=December 16, 2008}}</ref> ৰিয়ানাৰ পিতৃৰ ক্ৰেক কোকেইন,মদ,মাৰিজুৱানা আদি সেৱনৰ প্ৰভাৱ ৰিয়ানাৰ শৈশৱ কালত বাৰুকৈয়ে পৰিছিল আৰু তেওঁৰ চৈধ্য বছৰ বয়সতে পিতৃ-মাতৃৰ অস্থিৰ বিবাহৰ অন্ত পৰিছিল।<ref name="TheSunBridgetown">{{cite web|last=Samson|first=Pete|url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/features/3363542/Rihannas-father-reveals-the-singers-early-life-in-Barbados.html|title=Rihanna's father reveals the singer's early life in Barbados|work=The Sun|publisher=News International|date=January 21, 2011|accessdate=July 13, 2011}}</ref><ref name="People"/><ref name="Biography Today">{{cite journal|last1=|first1=|last2=|first2=|year=2008|title=Rihanna 1988-|journal=Biography Today|volume=17|issue=2|page=90|publisher=Omnigraphics|issn=1058-2347|doi=|url=|accessdate=2012-01-30}}</ref> ৰেগেজ সংগীত শুনিয়েই ৰিয়ানা ডাঙৰ-দীঘল হয় আৰু সাত বছৰ বয়সতে গান গাবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="ew">{{cite web|last=Watson|first=Margeaux|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20043393,00.html|title=Caribbean Queen: Rihanna|work=[[Entertainment Weekly]]|publisher=Time Inc|date=June 22, 2007|accessdate=November 27, 2008|archivedate=October 21, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141021171420/http://www.ew.com/ew/article/0,,20043393,00.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|last=Vena|first=Jocelyn|url=http://www.mtv.com/news/articles/1652415/rihanna-louds-man-down-gangsta.jhtml|title=Rihanna Says Loud's 'Man Down' Is 'Gangsta'|publisher=[[MTV News]]. [[Viacom]]|date=November 16, 2010|accessdate=July 27, 2011|archivedate=August 6, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110806073208/http://www.mtv.com/news/articles/1652415/rihanna-louds-man-down-gangsta.jhtml|deadurl=yes}}</ref> ৰিয়ানাই ২০০৩ চনত প্ৰযোজক ইভান ৰজাৰ্ছক লগ পোৱাৰ পিচত তেওঁ নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰে<ref name="DailyMail1">{{cite news|last=Paton|first=Maureen|url=http://www.dailymail.co.uk/home/you/article-492706/The-dark-secret-raunchy-pop-sensation-Rihannas-past.html|title=The dark secret in raunchy pop sensation Rihanna's past|work=[[Daily Mail]]|publisher=[[Associated Newspapers Ltd]]|date=November 21, 2007|accessdate=January 29, 2012}}</ref> ফেব্ৰুৱাৰী ২০০৫ত ৰিয়ানাই ডেফ জেম ৰেকৰ্ডিংৰ সভাপতি তথা মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া জেই জিক লগ কৰে আৰু তেওঁৰ বাবে অডিশ্যন দিয়ে<ref name="TheGuardian1">{{cite news|last=Patterson|first=Sylvia|url=http://www.guardian.co.uk/music/2007/aug/26/popandrock|title=Singing in the rain|work=[[The Guardian]]|publisher=Guardian News and Media|date=August 27, 2007|accessdate=January 29, 2012}}</ref><ref name="USAToday1">{{cite news|last=Jones|first=Steve|url=http://www.usatoday.com/life/music/news/2005-08-01-otv-rihanna_x.htm|title=Rihanna has her day in the sun|work=[[USA Today]]|publisher=[[Gannett Company]]|date=August 1, 2008|accessdate=January 29, 2012}}</ref>। সেই দিনাই তেওঁ ডেফ জেম ৰেকৰ্ডিংৰ লগত ছয়টা এলবামৰ এক চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰে আৰু ৰ’জাৰ আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ সৈতে নিউ য়ৰ্কত থাকিবলে লয়<ref name="TheGuardian1"/><ref name="RollingStone1">{{cite news|last=Eells|first=Josh|url=http://www.rollingstone.com/music/news/rihanna-queen-of-pain-rolling-stones-2011-cover-story-20110606?page=5|title=Rihanna, Queen of Pain: Rolling Stone's 2011 Cover Story|work=[[Rolling Stone]]|publisher=[[Jann Wenner|Wenner Media]]|date=June 1, 2011|accessdate=January 29, 2012|archivedate=October 14, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111014184549/http://www.rollingstone.com/music/news/rihanna-queen-of-pain-rolling-stones-2011-cover-story-20110606?page=5|deadurl=yes}}</ref>। ===২০০৫–০৬: ''মিউজিক অৱ দ্য চান'' আৰু ''এ গাৰ্ল লাইক মী''=== {{Listen | filename =পণ ডে ৰীপ্লে.ogg | title = "পণ ডে ৰীপ্লে" (২০০৫) | plain = yes | style = float:right }} [[File:RihannaJingle Ball cropped.jpg|thumb|upright|left|২০০৫ চনত জিংগল বল গাই থকা সময়ত ৰিয়ানা]] ৰিয়ানাৰ প্ৰথম একক "পণ ডে ৰীপ্লে", ২২ আগষ্ট,২০০৫ত মুকলি হয় আৰু ই আমেৰিকাৰ "বিলব’ৰ্ড হট ১০০" আৰু ইংলেণ্ডৰ একক তালিকাত দ্বিতীয় স্থান দখল কৰে।<ref name="BillChartS">{{cite web|url=http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.vnuArtistId=658897&model.vnuAlbumId=933955|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080728075941/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.vnuArtistId=658897&model.vnuAlbumId=933955|archivedate=July 28, 2008|title=Artist Chart History&nbsp;— Rihanna|work=Billboard|accessdate=February 6, 2009|deadurl=no}}</ref> তেওঁৰ প্ৰথম এলবাম ''মিউজিক অৱ দ্য চানে'' সেই মাহৰে শেষলৈ মুক্তি লাভ কৰে আৰু গোটই বিশ্বজুৰি ইয়াৰ প্ৰায় দুই মিলিয়ন এলবাম বিক্ৰী হয়।<ref name="RIAA-albums">{{cite web|url= http://riaa.com/goldandplatinumdata.php?resultpage=1&table=SEARCH_RESULTS&artist=Rihanna&format=ALBUM&perPage=25 |title=RIAA&nbsp;— Gold & Platinum |publisher=Recording Industry Association of America |accessdate=November 28, 2010}}</ref> ই মিশ্ৰিত সঁহাৰি লাভ কৰে আৰু ''ৰ’লিং ষ্টোন'' আলোচনীয়ে ইয়াক ৫ৰ ভিতৰত ২.৫টা তৰা দিয়ে।<ref>{{cite web|url=http://www.rollingstone.com/artists/rihanna/albums/album/7579447/review/7583534/music_of_the_sun|title=Rihanna: Music of the Sun|last=Barry|first=Walters|date=September 8, 2005|work=Rolling Stone|accessdate=August 18, 2007|archivedate=November 4, 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071104110900/http://www.rollingstone.com/artists/rihanna/albums/album/7579447/review/7583534/music_of_the_sun|deadurl=yes}}</ref> আন এটা একক “ইফ ইট্ছ লাভিং ডেট য়ু ৱণ্ট” আগৰটোৰ সমান সফল নহ’ল।<ref>{{cite news |url=http://www.mtv.com/news/articles/1508016/20050819/rihanna.jhtml |title=Rihanna Insists She's Got What You Need In 'Pon De Replay' Follow-Up |last=Tecson |first=Brandee |date=August 19, 2005 |publisher=MTV News |accessdate=June 2, 2009 |archivedate=March 6, 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090306212203/http://www.mtv.com/news/articles/1508016/20050819/rihanna.jhtml |deadurl=yes }}</ref> প্ৰথম এলবামৰ মুক্তিৰ এমাহৰ পিছত তেওঁ দ্বিতীয় এলবামৰ কাম আৰম্ভ কৰে।<ref name="HerRockSide">{{cite news |url=http://www.mtv.com/news/articles/1524534/20060217/rihanna.jhtml |title=Rihanna Getting In Touch With Her Rock Side For Next LP |last=Tecson |first=Brandee J. |date=February 22, 2006 |work=[[MTV News]] |accessdate=June 2, 2009 |archivedate=December 26, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081226231134/http://www.mtv.com/news/articles/1524534/20060217/rihanna.jhtml |deadurl=yes }}</ref> আগৰ এলবামতৰ আঠ মাহ নৌহওঁতেই দ্বিতীয় এলবাম ''এ গাৰ্ল লাইক মী'' এপ্ৰিল ২০০৬ ত মুকলি হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/bbcom/discography/index.jsp?pid=658897&aid=768615 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080804183011/http://www.billboard.com/bbcom/discography/index.jsp?pid=658897&aid=768615 |archivedate=August 4, 2008 |title=Billboard.com&nbsp;— Discography&nbsp;— Rihanna&nbsp;— A Girl Like Me |accessdate=May 27, 2009 |work=Billboard |deadurl=no }}</ref> ইয়াৰ "এচওএচ" গীতটি যথেষ্ট সফল হয় আৰু [[আমেৰিকা]] আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াত প্ৰথম স্থান দখল কৰে।<ref name="SOSAcharts">{{cite news|url=http://acharts.us/song/7805 |title=Rihanna&nbsp;– SOS&nbsp;– Music Charts |work=[[Music Charts]] |accessdate=2009-08-24}}</ref> এই এলবামটিয়ে [[কানাডা]]ত প্ৰথম আৰু আমেৰিকা আৰু ইংলেণ্ডত পঞ্চম স্থান দখল কৰে আৰু তাত প্ৰথম সপ্তাহতে ১১৫,000 টি এলবাম বিক্ৰী হয়।<ref name="RIAA-albums"/><ref name="acharts">{{cite web |url=http://acharts.us/album/14395 |title=Rihanna&nbsp;– A Girl like Me&nbsp;– Music Charts |accessdate=2009-08-21 |work=αCharts.us}}</ref> ইয়াৰে "আনফেইথফুল" শীৰ্ষক গীতটিয়েও যথেষ্ট সফলতা পায় আৰু পৰ্তুগাল,কানাডা,ছুইজাৰলেণ্ড আদিত প্ৰথম স্থানত অধিষ্ঠিত হয়।<ref name="UnfaithfulAcharts">{{cite news|url=http://acharts.us/song/8433 |title=Rihanna&nbsp;– Unfaithful&nbsp;– Music Charts |work=[[Music Charts]] |accessdate=2009-08-24}}</ref> ৮ আগষ্ট,২০০৬ত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি “ব্ৰিং ইট অন:অল অৰ নাথিঙ”ত এক সংক্ষিপ্ত চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলে।<ref name="BringsOnActing">{{cite news |url=http://www.mtv.com/movies/news/articles/1512953/20051103/story.jhtml |title=Rihanna Brings On Acting Career With New 'Bring It On' Flick |last=Tecson |first=Brandee J. |date=November |access-date=2013-02-02 |archivedate=2009-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090104093324/http://www.mtv.com/movies/news/articles/1512953/20051103/story.jhtml |deadurl=yes }}</ref> ===২০০৭–০৯: ''গুড গাৰ্ল গন বেড''=== [[File:Rihanna-brisbane.jpg|thumb|upright|২০০৮ চনত ব্ৰীছবেন এণ্টাৰটেইনমেণ্ট চেণ্টাৰত প্ৰদৰ্শনৰত অৱস্থাত ৰিয়ানা]] তেওঁৰ তৃতীয় এলবাম “গুড গাৰ্ল গন বেডে” ধনাত্মক সঁহাৰি লাভ কৰে।<ref name="metacritic">{{cite web | url=http://www.metacritic.com/music/artists/rihanna/goodgirlgonebad | title=Rihanna:Good Girl Gone Bad (2007): Reviews | work=[[Metacritic]] | publisher=CNET Networks, Inc | accessdate=2009-03-24 | archivedate=2009-02-26 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20090226235849/http://www.metacritic.com/music/artists/rihanna/goodgirlgonebad | deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰে প্ৰধান একক "আম্ব্ৰেলা" শীৰ্ষক গীতটিয়ে প্ৰায় তেৰখন দেশত শীৰ্ষস্থান দখল কৰে আৰু দহ সপ্তাহজুৰি ইংলেণ্ডত এক নম্বৰ স্থানত অধিষ্ঠিত হৈ থাকে।<ref>{{cite news|url=http://acharts.us/song/16150|title=Rihanna and Jay-Z&nbsp;– Umbrella&nbsp;– Music Charts |work=[[Music Charts]] |accessdate=2009-08-24}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.billboard.com/bbcom/search/google/article_display.jsp?vnu_content_id=1003615333|title=Rihanna Makes It 10 Weeks Atop UK Singles Chart|last=Sexton|first=Paul|date=July 23, 2007|work=Billboard|accessdate=February 8, 2009|archiveurl=https://archive.ph/20120629083902/http://www.billboard.com/bbcom/search/google/article_display.jsp?vnu_content_id=1003615333%23/bbcom/search/google/article_display.jsp?vnu_content_id=1003615333|archivedate=June 29, 2012|deadurl=no}}</ref> ৬.৬ মিলিয়ন বিক্ৰীৰে ই ৰিয়ানাৰ প্ৰথম বিশ্বজুৰি সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা গীত আখ্যা পায়।<ref name="ifpi2007">{{cite web|url=http://www.ifpi.org/content/library/DMR2008.pdf|title=Top 10 Global Digital Singles 2007|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|page=6|accessdate=2010-11-13|archivedate=2008-03-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080306023416/http://www.ifpi.org/content/library/DMR2008.pdf|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.ifpi.org/content/library/DMR2008.pdf|title=Top 10 Digital Songs 2009|date=February 15, 2012|work=IFPI|access-date=February 2, 2013|archivedate=March 6, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080306023416/http://www.ifpi.org/content/library/DMR2008.pdf|deadurl=yes}}</ref> এই এলবামৰ "শ্বাট আপ এণ্ড ড্ৰাইভ", " হেট দেট আই লাভ য়ু","ড’ণ্ট ষ্টপ দ্য মিউজিক" আদি গীতো সফল হয়। ৫০তম গ্ৰেমী বঁটাৰ বহুতো শিতানত ৰিয়ানা মনোনীত হয় আৰু “আম্ব্ৰেলা”ৰ বাবে জেই জিৰ সৈতে বেষ্ট ৰেপ/চং ক’লাব’ৰেশ্যন বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,1567466_20010832_20177185,00.html|title=The 2008 Grammy Winners Are...|date=February 8, 2008|publisher=EW|accessdate=April 23, 2009|archivedate=February 12, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080212091054/http://www.ew.com/ew/article/0,,1567466_20010832_20177185,00.html|deadurl=yes}}</ref> ২০০৮ চনৰ ২০ফেব্ৰুৱাৰীত বাৰবাৰিয়ান প্ৰধানমন্ত্ৰী ডেভিদ থম্পচনে “ৰিয়ানা ডে’ ” শীৰ্ষক এক অনুষ্ঠানত গায়িকা গৰাকীক বহুতো পুৰস্কাৰ প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web|title=Celebrate 'Rihanna Day' in Barbados|url=http://www.stuff.co.nz/entertainment/280129|work=Stuff.Co.NZ|publisher=Fairfax New Zealand Limited|accessdate=February 24, 2011|date=February 21, 2008}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.monstersandcritics.com/people/news/article_1392105.php/Barbados_has_Rihanna_day |title=Barbados has Rihanna day |date=February 20, 2008 |publisher=[[Monsters and Critics]] |accessdate=May 23, 2009 |archiveurl=https://archive.ph/20120604104154/http://www.monstersandcritics.com/people/news/article_1392105.php/Barbados_has_Rihanna_day |archivedate=June 4, 2012 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ তৃতীয় এলবামৰ পুনঃসংযোজন “গুড গাৰ্ল গন বেড : ৰিলোডেড” জুন,২০০৮ত মুকলি হয় য’ত তিনিটা নতুন গান “ডিষ্টাৰ্বিয়া”,"টেক এ ব’ " আৰু ''মৰুণ ফাইভ''ৰ লগত এক দ্বৈত “ইফ আই নেভাৰ ছি য়ু এগেইন” সংযোজিত কৰা হয়। এটা এটাকৈ মুক্তিপ্ৰাপ্ত এই আটাইকেইটা গীতেই বিশ্বজুৰি সমাদৰ লাভ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://acharts.us/song/34994 |title=Rihanna&nbsp;– Take A Bow&nbsp;– Music Charts |publisher=Acharts.us |date= |accessdate=2008-10-23}}</ref><ref>{{cite web|url=http://acharts.us/song/35570 |title=Maroon 5 and Rihanna&nbsp;– If I Never See Your Face Again&nbsp;– Music Charts |publisher=Acharts.us |date= |accessdate=2008-10-23}}</ref><ref>{{cite web|url=http://acharts.us/song/36121 |title=Rihanna&nbsp;– Disturbia&nbsp;– Music Charts |publisher=Acharts.us |date= |accessdate=2008-10-23}}</ref> ৰেপাৰ টি.আই.ৰ সৈতে গোৱা ২০০৮চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মুক্তিপ্ৰাপ্ত "লিভ য়োৰ লাইফ" গীতটিয়ে অষ্ট্ৰিয়া,কানাডা,আয়াৰলেণ্ড আদিত প্ৰথম পাঁচটাৰ ভিতৰত আৰু নিউজিলেণ্ড আৰু আমেৰিকাত প্ৰথম স্থান দখল কৰে।<ref>{{cite web|url=http://acharts.us/song/38021 |title=T.I. and Rihanna&nbsp;– Live Your Life&nbsp;– Music Charts |publisher=Acharts.us |date= |accessdate=2008-10-23}}</ref> মুক্তি লভাৰে পৰা “গুড গাৰ্ল গন বেড”ৰ গোটেই বিশ্বজুৰি সাত মিলিয়নতকৈও অধিক এলবাম বিক্ৰী হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/beyonc-lady-gaga-rihanna-albums-to-hit-shelves-november-23-1821889.html|title=Beyoncé, Lady Gaga, Rihanna albums to hit shelves November 23 |date=November 17, 2009 }}</ref> ===২০০৯–১০: ''ৰেটেড আৰ''=== [[File:Rihanna in Paris, 2011.jpg|thumb|left|upright|২০১০ চনৰ এপ্ৰিলত পেৰিছত ৰিয়ানা]] ৮ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০০৯ত ৫১তম গ্ৰেমী বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানত ৰিয়ানাৰ সূচীকৃত প্ৰদৰ্শন বাতিল কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/music/2009/feb/09/grammy-awards-rihanna-chris-brown |title=Grammys 2009: Rihanna cancels appearance after boyfriend Chris Brown arrested |last=Swash |first=Rosie |date=February 9, 2009 |work=The Guardian |location=UK |accessdate=May 27, 2009}}</ref> পিছত গম পোৱা যায় যে সেই সময়ৰ সংগী,গায়ক ক্ৰিছ ব্ৰাউনৰ লগত তেওঁৰ এক কাজিয়া লাগে আৰু ব্ৰাউনক কৰায়ত্ত কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.foxnews.com/entertainment/2009/02/10/chaos-chris-brown-rihanna-mess/|title=Chaos in Chris Brown-Rihanna Mess|last=Friedman|first=Roger |date=February 10, 2009 |publisher=Fox News|accessdate=May 13, 2009}}</ref> কিছুমান চিত্ৰৰ পৰা যে ৰিয়ানাৰ দেহত আঘাতৰ চিন দেখিবলৈ পোৱা যায়।<ref>{{Cite journal|title=Gossip Site Defends Posting Of Rihanna Photo|url=http://www.mtv.com/news/articles/1605588/20090223/rihanna.jhtml|last=Kaufman|first=Gil|publisher=MTV News|date=February 23, 2009|accessdate=May 14, 2009|archivedate=March 19, 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090319121911/http://www.mtv.com/news/articles/1605588/20090223/rihanna.jhtml|deadurl=yes}}</ref> এই ঘটনাৰ পিছত সংগীত জগতলৈ ঘূৰি আহি ৰিয়ানাই জেই জি আৰু কান্যে ৱেষ্টৰ লগত মিলিত হৈ "ৰাণ দিছ টাউন" শীৰ্ষক গীতটিত কণ্ঠদান কৰে যিয়ে বিলব'ৰ্ড হট ১০০ ত দ্বিতীয় স্থান দখল কৰে,য়ুকেত প্ৰথম স্থান দখল কৰে আৰু আন দহখন দেশত শীৰ্ষ দহটাৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰে।<ref name="RTTcharts">{{cite news|url=http://acharts.us/song/48646 |title=Jay-Z featuring Rihanna and Kanye West&nbsp;— Run This Town|work=[[Music Charts]] |accessdate=2009-08-24}}</ref> নৱেম্বৰ,২০০৯ ত ৰিয়ানাৰ চতুৰ্থ এলবাম ''ৰেটেড আৰ'' মুকলি হয়।<ref name=album2ew>{{cite web|url=http://music-mix.ew.com/category/rihanna/|title=Rihanna's new album: What can we expect?|last=Lynch|first=Joseph Brannigan|date=October 14, 2009|work=Entertainment Weekly|accessdate=October 15, 2009|archivedate=February 12, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100212025452/http://music-mix.ew.com/category/rihanna/|deadurl=yes}}</ref> ই ভাল সঁহাৰি পায় আৰু ''ৰ'লিং ষ্টোনে'' কয় যে ৰিয়ানাই "কণ্ঠস্বৰৰ সুন্দৰ ৰূপান্তৰ ঘটাইছে আৰু বছৰটোৰ এটা শ্ৰেষ্ঠ পপ এলবাম নিৰ্মাণ কৰিছে"।<ref name="Rosen">{{cite web |last=Rosen |first=Jody |url=http://www.rollingstone.com/artists/rihanna/albums/album/30956463/review/31053793/rated_r |title=Rated R: Rihanna: Review |work=Rolling Stone |date=November 23, 2009 |accessdate=November 23, 2009 |archivedate=December 1, 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091201014642/http://www.rollingstone.com/artists/rihanna/albums/album/30956463/review/31053793/rated_r |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰে "ৰাছিয়ান ৰ'লেট" শীৰ্ষক গীতটি বাণিজ্যিকভাৱে সফল হয় আৰু নৰৱে তথা ছুইজাৰলেণ্ডত প্ৰথম স্থান দখল কৰাৰ লগতে আন ষোল্লখন দেশত শীৰ্ষ দহৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰে।<ref name="RRcharts">{{cite news|url=http://acharts.us/song/51421 |title=Rihanna&nbsp;– Russian Roulette&nbsp;– Music Charts |work=[[Music Charts]] |accessdate=2012-06-08}}</ref> ইয়াৰে পিছত "হাৰ্ড","য়ং জিজী" আৰু "ৰুড বয়" শীৰ্ষক গীত কেইটি মুকলি হয় যাৰ শেষৰ গীতটি সমগ্ৰ বিশ্বতে জনপ্ৰিয় হয় আৰু বিলব'ৰ্ড হট ১০০ ৰ শীৰ্ষস্থানত ছয় সপ্তাহ জুৰি থকাৰ লগতে আন বিশখন দেশৰ শীৰ্ষ দহৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰে।<ref name="Hardcharts">{{cite news|url=http://acharts.us/song/51902 |title=Rihanna and Young Jeezy&nbsp;– Hard&nbsp;– Music Charts |work=[[Music Charts]] |accessdate=2012-06-08}}</ref><ref name="rudeboycharts">{{cite news|url=http://acharts.us/song/53027 |title=Rihanna&nbsp;– Rude Boy&nbsp;– Music Charts |work=[[Music Charts]] |accessdate=2012-06-08}}</ref> ''ৰেটেড আৰ''ৰ পৰা শ্লেশ্বৰ সৈতে "ৰকষ্টাৰ ১০১" আৰু "টি এমো" শীৰ্ষক একক দুটিও মুকলি কৰি দিয়া হয়।<ref name="rockstarcharts">{{cite news|url=http://acharts.us/song/56497 |title=Rihanna and Slash&nbsp;– Rockstar 101&nbsp;– Music Charts |work=[[Music Charts]] |accessdate=2012-06-08}}</ref><ref name="teamocharts">{{cite news|url=http://acharts.us/song/52301 |title=Rihanna&nbsp;– Te Amo&nbsp;– Music Charts |work=[[Music Charts]] |accessdate=2012-06-08}}</ref> ===২০১০ –১১: ''লাউড'' === [[File:Rihanna, LOUD Tour, Florida 7.jpg|thumb|right|upright| ২০১১ জুলাই মাহত চনৰ লাউড টুৰত প্ৰদৰ্শনৰত অৱস্থাত ৰিয়ানা]] ২০১০ ৰ গ্ৰীষ্মকালত ৰিয়ানাই ৰেপাৰ এমিনেমৰ লগত লগত “লাভ দ্য ৱে য়ু লাই” লাই” শীৰ্ষক গীতটিত কণ্ঠদান কৰে। ই অভাৱনীয় সফলতা লাভ কৰে আৰু বিশ্বজুৰি বিশখনতকৈও অধিক দেশত প্ৰথম স্থান দখল কৰে।<ref name="LTWYLcharts">{{cite news|url=http://acharts.us/song/55808 |title=Eminem and Rihanna&nbsp;— Love The Way You Lie&nbsp;– Music Charts |work=[[Music Charts]] |accessdate=2012-06-08}}</ref> ই ৰিয়ানাৰ কেৰিয়াৰৰ সপ্তমটি প্ৰথম স্থান দখলকাৰী গীত হিচাপে চিহ্নিত হয়।<ref name="BB-ReplacePerry">{{cite web|url=http://www.billboard.com/#/news/eminem-and-rihanna-replace-katy-perry-atop-1004105330.story?tag=hpfeed|title=Eminem and Rihanna Replace Katy Perry Atop Hot 100|last=Pietroluongo|first=Silvio|date=July 21, 2010|work=Billboard|accessdate=July 22, 2010}}</ref> দ্বিতীয় স্থান দখল কৰিলেও য়ুকেত ই ২০১০ৰ আটাইতকৈ বেছি বিক্ৰী হোৱা একক হিচাপে তথা সেই দেশত এক মিলিয়ন সংখ্যক বিক্ৰী হোৱা প্ৰথম একক হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name="official charts end of 2010">{{cite web|title=Eminem/Rihanna & Take That scoop 2010 crowns|url=http://www.theofficialcharts.com/chart-news/cardle-at-no-1-again-eminemrihanna-take-that-scoop-2010-crowns/|publisher=[[The Official Charts Company]]|accessdate=2011-01-29|date=2011-01-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110208190925/http://www.theofficialcharts.com/chart-news/cardle-at-no-1-again-eminemrihanna-take-that-scoop-2010-crowns/|archivedate=2011-02-08|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|last=Jones|first=Alan|title=Official Chart Analysis: Lana Del Rey scores biggest-selling album of 2012, Gotye shifts another 83k|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1048481&c=1|work=[[Music Week]]|publisher=Intent Media|accessdate=2012-02-13|date=2012-02-13}}</ref> ন মিলিয়নতকৈও অধিক বিক্ৰীৰে ই পৃথিৱীৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা একক সমূহৰ অন্যতম আৰু ৰিয়ানাৰ আটাইতকৈ বেছি বিক্ৰী হোৱা একক। .<ref>{{cite web|url=http://www.ifpi.com/content/section_resources/dmr2011.html|title=IFPI publishes Digital Music Report 2011|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|date=2011-01-20|accessdate=2011-02-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110713004120/http://www.ifpi.com/content/section_resources/dmr2011.html|archivedate=2011-07-13|deadurl=yes}}</ref> অক্টোবৰ ২০১০ত ৰিয়ানাই ৰিয়ানা নামৰ এখন কিতাপ প্ৰকাশ কৰে আৰু ঘোষনা কৰে যে ইয়াৰ পিছত তেওঁৰ ব্যৱস্থাপনা জেই জিৰ লেবেল ৰক নেশ্যনে কৰিব।<ref>{{cite web |url=http://www.rizzoliusa.com/book.php?isbn=9780847835102 |title=Rihanna (trade paperback) |work=Rizzoli USA |publisher=[[Angelo Rizzoli|Rizzoli New York]] |accessdate=September 6, 2010}}</ref><ref name="Rleaves">{{cite news|url=http://www.billboard.com/news/rihanna-leaves-manager-now-under-jay-z-s-1004123321.story#/news/rihanna-leaves-manager-now-under-jay-z-s-1004123321.story|title=Rihanna leaves manager, now under Jay-Z's umbrella|last=FEKADU|first=MESFIN|date=October 20, 2010|work=Billboard|accessdate=February 23, 2011}}</ref> ইয়াৰ পিছৰ মাহত ৰিয়ানাৰ পঞ্চম এলবাম ‘’লাউডে’’ মুক্তি লাভ কৰে।<ref name="NewLoud">{{cite news|url=http://www.mtv.com/news/articles/1647244/20100907/rihanna.jhtml|title=Rihanna Reveals Title of New Album: Loud|last=Kaufman|first=Gil|date=September 7, 2010|work=MTV|accessdate=September 7, 2010|archivedate=September 6, 2012|archiveurl=https://archive.today/20120906230959/http://www.mtv.com/news/articles/1647244/rihanna-reveals-title-new-album-loud.jhtml|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰে প্ৰধান একক “ওনলী গাৰ্ল ইন দ্য ৱৰ্ল্ড” অষ্ট্ৰেলিয়া,কানাডা,আমেৰিকা আদিকে ধৰি পোন্ধৰখন দেশত প্ৰথম স্থান দখল কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100#/charts/canadian-hot-100?chartDate=2010-09-25|title=Canadian Hot 100: Week of September 25, 2010 |work=Billboard |accessdate=September 25, 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Rihanna&titel=Only+Girl+%28In+The+World%29&cat=s|title=Rihanna&nbsp;— Only Girl (In The World)|work=australian-charts.com |publisher=Hung Medien|accessdate=November 27, 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.theofficialcharts.com/archive-chart/_/1/2010-11-13/|title=Archive Chart |work=theofficialcharts.com |publisher=The Official UK Charts Company |accessdate=November 27, 2010}}</ref> ড্ৰেকৰ লগত একলগ হৈ গোৱা ইয়াৰে আন এটা একক “হোৱাটছ মাই নেমে?”ও আমেৰিকা আৰু য়ুকেত প্ৰথম স্থান দখল কৰে আৰু ইয়াৰ দ্বাৰা ৰিয়ানাই ক্ৰমাগতভাৱে পাঁচবছৰত য়ুনাইটেড কিংডমত প্ৰথম স্থান দখলকাৰী পাঁচটা এককত কণ্ঠদান কৰি এনে সাফল্য লাভ কৰা প্ৰথম মহিলা শিল্পীহোৱাৰ অভিলেখ সৃষ্টি কৰে। .<ref>{{cite web |url=http://music-mix.ew.com/2010/11/11/rihanna-whats-my-name-no-1-billboard-hot-100/ |title=Rihanna's 'What's My Name?' jumps to No. 1 on Billboard Hot 100 chart |work=Entertainment Weekly |last=Wete |first=Brad |accessdate=November 11, 2010 |archivedate=November 12, 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101112233814/http://music-mix.ew.com/2010/11/11/rihanna-whats-my-name-no-1-billboard-hot-100/ |deadurl=yes }}</ref> ইও বিলব’ৰ্ডৰ হট ১০০ তালিকাত প্ৰথম স্থান দখল কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com/news/rihanna-s-only-girl-rebounds-to-no-1-on-1004130511.story|title=Rihanna's 'Only Girl' Rebounds to No.1 on Hot 100|work=Billboard|accessdate=November 24, 2010}}</ref> ইয়াৰে “এছএণ্ডএম” শীৰ্ষক এককটোৱে ব্ৰিটনী স্পিয়েৰ্ছৰে সৈতে ইয়াৰ আনুষ্ঠানিক ৰিমিক্স মুকলি হোৱাৰ পিছত আমেৰিকাত প্ৰথম স্থান দখল কৰে। ই [[আমেৰিকা]]ত ৰিয়ানাৰ দশম প্ৰথনস্থান দখলকাৰী গীত হিচাপে পৰিগণিত হয়। ইয়াৰে প্ৰথম আৰু দশম গীতটিৰ মাজত মাত্ৰ চাৰি বছৰ,এঘাৰ মাহ আৰু দুসপ্তাহ ব্যৱধানেৰে ৰিয়ানাই আটাইতকৈ কম সময়ত এনে সাফল্য লাভ কৰা প্ৰথম শিল্পীহোৱাৰ অভিলেখ ৰচে।<ref name="'S&M'Reigns">{{cite web|url=http://www.billboard.com/#/news/rihanna-s-s-m-reigns-on-hot-100-lady-gaga-1005144922.story|title=Rihanna's 'S&M' Reigns on Hot 100, Lady Gaga's 'Judas' Debuts|work=Billboard|publisher=Prometheus Global Media|last=Trust|first=Gary|date=April 20, 2011|accessdate=January 29, 2012}}</ref> ২০১১ চনৰ মে’ মাহত মুক্তিপ্ৰাপ্ত "মেন ডাউন” আৰু "কেলিফৰ্ণিয়া কিং বেড" শীৰ্ষক একক দুটাই মধ্যমীয়া সফলতা লাভ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.aolradioblog.com/new-song/rihanna-man-down/|title=Rihanna, 'Man Down'&nbsp;– New Song|publisher=[[AOL Music]]|date=2011-04-25|accessdate=2011-04-26|archivedate=2011-04-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429054219/http://www.aolradioblog.com/new-song/rihanna-man-down|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|last=Copsey|first=Robert|url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a308595/rihanna-announces-next-single.html|title=Rihanna announces next single|work=[[Digital Spy]]|publisher=[[Hachette Filipacchi Médias|Hachette Filipacchi (UK) Ltd]]|date=2011-03-12|accessdate=2011-04-02}}</ref> "চিয়েৰ্ছ (ড্ৰিংকটু ডেট)" শীৰ্ষক ইয়াৰে শেষ গীতটিয়ে য়ুকেত প্ৰথম বিশটা আৰু [[আমেৰিকা]]ত প্ৰথম দহটাৰ ভিতৰত স্থান লাভকৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/#/song/rihanna/cheers-drink-to-that/23241716 |title=Cheers (Drink to That) - Rihanna|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |publisher=[[Prometheus Global Media]]|accessdate=September 23, 2011}}</ref> ইয়াৰ পিছৰ মাহত “ওনলী গাৰ্ল ইন দ্য ৱৰ্ল্ডে” ৫৩তম গ্ৰেমী বঁটা প্ৰদানত “বেষ্ট ডেন্স ৰেকৰ্ডিং” বঁটা পায়।<ref>{{cite news|url=http://theenvelope.latimes.com/news/breaking/newsletter/la-et-env-grammys-nominees-2010-list,0,4822287.htmlstory|title=53rd Annual Grammy Awards nominees list|accessdate=December 2, 2010|work=Los Angeles Times|publisher=Tribune Company}}</ref> ২০১১ চনৰ অক্টোবৰত নিকি মিনাজে ৰিয়ানাৰ লগ হৈ গোৱা মিনাজৰ ‘’পিংক ফ্ৰাইডে’’ এলবামৰ “ফ্লাই” শীৰ্ষক গীতটিয়ে আমেৰিকা আৰু য়ুকেত শীৰ্ষ বিশটাৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/artist/nicki-minaj/chart-history/998160#/artist/nicki-minaj/chart-history/998160|title=Nicki Minaj Billboard Chart History|publisher=Billboard|date=February 15, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.theofficialcharts.com/archive-chart/_/1/2011-10-15|title=UK Singles Chart 2011-10-15|publisher=The Official Charts Company|date=February 15, 2012}}</ref> ===২০১১–১২: ''টক ডেট টক'' আৰু চলচ্চিত্ৰাভিনয়=== [[File:Rihanna V Festival 2011 cropped.jpg|thumb|left|upright|২০১১ চনৰ আগষ্ট মাহত "ভি ফেষ্টিভেল"ত ৰিয়ানা]] নৱেম্বৰ ২০১১ত ৰিয়ানাৰ ষষ্ঠ এলবাম “টক ডেট টক” মুকলি হয়।<ref>{{cite web | url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a345070/rihanna-unveils-new-album-talk-that-talk-cover.html |title=Rihanna unveils new album 'Talk That Talk' cover | accessdate=October 25, 2011 | author=Fowler, Tara | date=October 11, 2011 | publisher=[[Digital Spy]]}}</ref> ইয়াৰে “ৱি ফাউণ্ড লাভ” গীতটিয়ে পঁচিশখন দেশত শীৰ্ষস্থান আৰু ত্ৰিশখন দেশত শীৰ্ষ দহটাৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰি এক অভিলেখ গঢ়ে।<ref name="wflcharts">{{cite news|url=http://acharts.us/song/65699 |title= Rihanna Calvin Harris&nbsp;— We Found Love |work=[[Music Charts]] |accessdate=2012-06-08}}</ref> ই বিলব’ৰ্ড হট ১০০ ৰ প্ৰথম স্থানত দহ সপ্তাহ কটায় আৰু ৰিয়ানাৰ আটাইতকৈ বেছি সময়ৰ বাবে শীৰ্ষস্থানত থকা আৰু ২০১১ৰ আটাইতকৈ বেছি সময়ৰ বাবে শীৰ্ষস্থানত থকা গীত হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name="wflcharts2">{{Cite news|url=http://www.billboard.com/news/rihanna-s-found-her-way-back-to-hot-100-1005464372.story#/news/rihanna-s-found-her-way-back-to-hot-100-1005464372.story|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|title=Rihanna's 'Found' Her Way Back to Hot 100 Summit|publisher=[[Prometheus Global Media]]|first=Gary|last=Trust|date=2011-11-02|accessdate=2012-09-07}}</ref><ref name="wflcharts3">{{Cite news|url=http://www.billboard.com/#/news/rihanna-s-love-her-longest-leading-hot-100-1005716152.story|work=Billboard|title=Rihanna's 'Love' Her Longest-Leading Hot 100 No. 1|publisher=Prometheus Global Media|first=Gary|last=Trust|date=2011-12-21|accessdate=2012-09-07}}</ref> “ৱি ফাউণ্ড লাভ”ৰ ভিডিঅ’ই ২০১২ চনৰ এম টি ভি ভিডিঅ’ মিউজিক এৱাৰ্ডছত “ভিডিঅ’ অৱ দ্য ইয়েৰ” বঁটা লাভ কৰে আৰু ইয়াৰ দ্বাৰা ৰিয়ানা একাধিক বাৰ এই বঁটা লাভ কৰা প্ৰথম মহিলা হৈ পৰে।<ref name="2012 VMA">{{cite web|url=http://music.yahoo.com/blogs/awards/rihanna-one-direction-top-vmas-022745243.html|title=Rihanna, One Direction Top VMAs|publisher=[[Yahoo]]|date=2012-09-06|accessdate=2012-09-07}}</ref> এই এলবামৰ “য়ু দ্য ৱান" শীৰ্ষক গীতটিয়েও কিছু সফলতা পায়।<ref name="You Da One UK chart peak">{{cite web|url=http://www.theofficialcharts.com/archive-chart/_/1/2012-01-07|title= 2012 Top 40 Official UK Singles Archive 7th January 2012|publisher=[[The Official Charts Company]]|date=2012-02-16|accessdate=2012-01-07}}</ref><ref name="You Da One US chart peak">{{cite web|url=http://www.billboard.com/#/news/rihanna-s-love-still-leads-hot-100-katy-1005560752.story|title=Rihanna's 'Love' Still Leads Hot 100, Katy Perry Back in Top 10|publisher=[[The Billboard]]|date=2012-02-16|accessdate=2011-11-23}}</ref> ইয়াৰে “হোৱেৰ হেভ য়ু বীন" শীৰ্ষক গীতটিয়েও বিশ্বজোৰা সাফল্য লাভ কৰে আৰু আমেৰিকাত পঞ্চম আৰু ইংলেণ্ডত ষষ্ঠ স্থান লাভ কৰে।<ref name="USHot100July7Peak">{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/hot-100#/charts/hot-100?chartDate=2012-07-07|title=Hot 100 - Week of July 7, 2012|work=Billboard|publisher=Prometheus Global Media|date=July 7, 2012|accessdate=August 10, 2012}}</ref><ref name="WHYBPeakUK">{{cite web|url=http://www.theofficialcharts.com/archive-chart/_/1/2012-05-26/|title=Archive Chart|work=[[The Official Charts Company]]|date=July 7, 2012|accessdate=May 26, 2012}}</ref> [[File:RihannaLastGirlOnEarthSnapMar2011.jpg|thumb|left|upright|২০১১ চনৰ মাৰ্চ মাহত লাষ্ট গাৰ্ল অন আৰ্থ টুৰত ৰিয়ানাৰ প্ৰদৰ্শন]] ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২ ত ৰিয়ানাই তেওঁৰ তৃতীয়টো গ্ৰেমী বঁটা লাভ কৰে আৰু ২০১২ব্ৰিট এৱাৰ্ডছত ক্ৰমাগতভাৱে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে “বেষ্ট ইণ্টাৰনেশ্যনেল ফিমেল চ’ল’ আৰ্টিষ্ট” হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.capitalfm.com/artists/kanye-west/news/rihanna-best-rap-song-grammy-awards-2012/|title=Kanye West And Rihanna Win Best Rap Song And Collaboration At Grammy Awards 2012|publisher=[[Capital (radio network)|Capital FM]]|date=2012-02-12|accessdate=2012-09-01}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.brits.co.uk/news/2012/rihanna-wins-brits-2012-international-female-artist|title=Rihanna wins BRITs 2012 International Female Artist|date=2012-02-21|accessdate=2012-09-01|archivedate=2013-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131004221224/http://www.brits.co.uk/news/2012/rihanna-wins-brits-2012-international-female-artist|deadurl=yes}}</ref> ১৮ মে', ২০১২ত মুক্তিপ্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ “বেটলশ্বিপ”ত ৰিয়ানাই প্ৰেটী অফিচাৰ্(জিএম2)ক’ৰা ৰাইকছৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite news|url=http://www.mtv.com/news/articles/1647050/20100902/rihanna.jhtml|title=Rihanna Begins Filming 'Battleship' In Hawaii|last=Dinh|first=James|date=September 2, 2010|publisher=MTV|accessdate=September 6, 2010|archivedate=September 4, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100904235102/http://www.mtv.com/news/articles/1647050/20100902/rihanna.jhtml|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ বাবে তেওঁ মিশ্ৰিত সঁহাৰি লাভ কৰে আৰু তেওঁ ইয়াৰ বাবে এটা “টীন চইছ এৱাৰ্ড” লাভ কৰে।<ref>{{cite news|last=Genzlinger|first=Neil|title=Aliens, Your Weapons Are Utterly Useless Against Our Rogues|url=http://www.nytimes.com/2012/05/18/movies/aliens-fight-heroic-earthlings-in-battleship.html|work=[[The New York Times]]|publisher=[[NYTimes]]|accessdate=September 11, 2012|date=May 17, 2012}}</ref><ref>{{cite web|title=Teen Choice Awards 2012: List of winners|url=http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-57477518-10391698/teen-choice-awards-2012-list-of-winners/|publisher=[[CBS News]]|accessdate=January 3, 2013|date=July 22, 2012}}</ref> গায়িকা কেটী পেৰীৰ ওপৰত আধাৰিত “কেটী পেৰী : পাৰ্ট অৱ মী” নামৰ এক তথ্যচিত্ৰতো তেওঁক দেখা যায়। আগষ্ট ১৯, ২০১২ত ৰিয়ানাই অপ্ৰা উইনফ্ৰেইৰ “অপ্ৰ্ৰাছ নেক্সট চেপ্টাৰ”ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণৰ প্ৰথম খণ্ডত ভূমুকি মাৰে।<ref name="Oprah">{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/08/20/rihanna-forgives-still-loves-chris-brown-oprah-video_n_1809431.html|title=Rihanna Says She's Forgiven Chris Brown And Still Loves Him On 'Oprah's Next Chapter' (VIDEO)|publisher=Huffington Post|date=2012-08-20|accessdate=2012-09-01}}</ref> অক্টোবৰ 2012, ''বিলব'ৰ্ড'' আলোচনীয়ে ৰিয়ানাক তেওঁলোকৰ ''১৯৯২–২০১২ৰ শীৰ্ষ পপ সংগীত শিল্পী''ৰ তালিকাত শীৰ্ষ স্থান দিয়ে।<ref name="Trust 3">{{cite news|last=Trust|first=Gary|url=http://www.billboard.com/#/column/chartbeat/the-top-100-pop-songs-artists-1992-2012-1007972182.story?page=3|title=The Top 40 Pop Songs Artists 1992-2012, From No. 40 To No. 1|work=Billboard|publisher=Nielsen Business Media, Inc|date=October 4, 2012|accessdate=October 18, 2012}}</ref> এই মাহৰে শেষৰ ফালে ১১.৪ মিলিয়ন একক বিক্ৰীৰে তেওঁ য়ুকেৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা মহিলা শিল্পী হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name="Lane">{{cite news|last=Lane|first=Dan|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/the-official-top-10-biggest-selling-female-singles-artists-of-all-time-revealed-1670/|title=The Official Top 10 biggest selling female singles artists of all time revealed!|publisher=The Official UK Charts Company|date=October 27, 2012|accessdate=October 27, 2012}}</ref> নৱেম্বৰ ২০১২ ত অফিছিয়েল চাৰ্টছ কোম্পানীয়ে ঘোষণা কৰে যে ৰিয়ানাৰ সেই বছৰতে সেই দেশত ৩ মিলিয়নতকৈও অধিক একক বিক্ৰী হৈছে।<ref name="officialcharts.com">{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/rihanna-equals-madonnas-chart-record-with-unapologetic-1729/|title=Rihanna equals Madonna’s chart record with Unapologetic|work=Official Charts Company|publisher=Brand Barstein, Lauren Kreisler, Dan Lane|date=November 25, 2012|accessdate=November 25, 2012}}</ref> ===২০১২–বৰ্তমানলৈ: ''আনএপ’ল’জেটিক''=== নৱেম্বৰ ১৯ , ২০১২ ত ৰিয়ানাৰ সপ্তম এলবাম “আনএপ’ল’জেটিক” মুকলি হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.vancouversun.com/entertainment/celebrity/Rihanna+clearly+Unapologetic+about+Tour+stop/7560994/story.html|title=Rihanna clearly Unapologetic about 777 Tour stop in Toronto|publisher=[[Vancouver Sun]]|accessdate=November 16, 2012|archivedate=September 15, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180915210816/http://www.vancouversun.com/entertainment/celebrity/Rihanna+clearly+Unapologetic+about+Tour+stop/7560994/story.html|deadurl=yes}}</ref> ২৩৮,০০০ বিক্ৰীৰে ই আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত বিলব’ৰ্ড ২০০ ৰ প্ৰথম স্থানত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/news#/news/rihanna-earns-first-no-1-album-on-billboard-1008028992.story|title=Rihanna Earns First No. 1 Album on Billboard 200 Chart |work=Billboard|publisher=Prometheus Global Media|last=Caulfield|first=Keith|date=November 27, 2012|accessdate=November 27, 2012}}</ref> এই এলবামটি ৰিয়ানাৰ ইংলেণ্ড আৰু ছুইজাৰলেণ্ডত ক্ৰমাগতভাৱে তৃতীয় আৰু পঞ্চম এক নম্বৰ এলবাম হিচাপে চিহ্নিত হয়।<ref name="officialcharts.com"/><ref>{{cite web|url=http://hitparade.ch/showitem.asp?interpret=Rihanna&titel=Unapologetic&cat=a|title=Rihanna - Unapologetic|work=hitparade.ch|date=December 2, 2012|accessdate=November 28, 2012}}</ref> ছেপ্টেম্বৰ ২০১২ ত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ইয়াৰে “ডাইমণ্ডছ” শীৰ্ষক গীতটিয়ে বিলব’ৰ্ড হট ১০০ত প্ৰথম স্থান দখল কৰে আৰু ইয়াৰদ্বাৰা ৰিয়ানাৰ সৰ্বমুঠ বাৰটা গীতে এই স্থান দখলৰ গৌৰৱ অৰ্জন কৰে।<ref name="Trust">{{Cite news|url=http://www.billboard.com/news#/news/rihanna-s-diamonds-shines-atop-hot-100-1008025052.story|work=Billboard|title= Rihanna's 'Diamonds' Shines Atop Hot 100 |publisher=Nielsen Business Media, Inc|first=Gary|last=Trust|date=2012-11-21|accessdate=2012-11-21}}</ref> জানুৱাৰী ২০১৩ চনত ৰ’লিং ষ্ট’ন আলোচনীৰে হোৱা এক সাক্ষ্যাত্কাৰত ৰিয়ানাই ক্ৰিছ ব্ৰাউনৰে সৈতে পুনৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰা বুলি নিশ্চিত কৰে।<ref name ="telegraph2013">{{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/9837484/Rihanna-breaks-silence-over-Chris-Brown-if-its-a-mistake-its-my-mistake.html|title=Rihanna breaks silence over Chris Brown: 'if it's a mistake, it's my mistake'|publisher=The Telegraph|access date=January 31, 2013|date=30 January, 2013}}</ref> এই পুনৰ্মিলনক লৈ গোটেই বছৰটোৱেই সংবাদ মাধ্যমত গুনা–গঁথা চলে।<ref>{{cite web|url=http://rapfix.mtv.com/2012/10/05/rihanna-chris-brown-road-to-friendship/|title=Rihanna And Chris Brown's Road To Friendship|publisher=MTV|date=October 5, 2012|accessdate=October 6, 2012|archivedate=October 7, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121007081402/http://rapfix.mtv.com/2012/10/05/rihanna-chris-brown-road-to-friendship/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://rapfix.mtv.com/2012/10/05/chris-brown-loves-rihanna-karreuche-tran/|title=Chris Brown Loves Both Rihanna And Karreuche Tran|publisher=MTV|date=October 5, 2012|accessdate=October 6, 2012|archivedate=October 7, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121007081529/http://rapfix.mtv.com/2012/10/05/chris-brown-loves-rihanna-karreuche-tran/|deadurl=yes}}</ref> ===জনমানসত ভাৱমূৰ্তি=== “নিউ য়ৰ্ক” আলোচনীয়ে ৰিয়ানাক এগৰাকী নকল যুৱ ৰাণী বুলি কোৱাৰ লগতে এই বুলিও কয় যে তেওঁ খুব নাটকীয়ভাৱে আৰু সহজভাৱে নিজৰ দৃশ্যাবয়ব সলনি কৰিব পাৰে। .<ref>{{cite web |url=http://nymag.com/daily/fashion/2009/06/rihannas_beauty_evolution.html |title=Rihanna: Beauty Chameleon |work=[[New York (magazine)]] |first=Aja |last=Mangum |date=June 3, 2009|accessdate=June 5, 2009}}</ref> দ্বিতীয় এলবাম “এ গাৰ্ল লাইক মী”ৰ মুক্তিৰ সময়ত কিছুমান সমালোচকে অনুভৱ কৰে যে ৰিয়ানাৰ শৈলী,সংগীত আৰু সংগীতৰ সামগ্ৰী সমূহ “বিয়ন্সে”ৰ সৈতে কিছু একে।<ref name="Washingtonpost">{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/04/25/AR2006042501896.html |title=Quick Spin |last=Charnas |first=Dan |date=April 26, 2006 |work=The Washington Post |accessdate=May 23, 2009}}</ref> ৰিয়ানাৰ সংগীত,<ref>{{cite news |url=http://www.hippopress.com/music/rihanna05915.html |title=CD Reviews |last=Diaz |first=Amy |date=September 15, 2005 |publisher=HippoPress.com |accessdate=May 24, 2009 |archivedate=October 20, 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091020111145/http://www.hippopress.com/music/rihanna05915.html |deadurl=yes }}</ref> মিউজিক ভিডিঅ’,প্ৰদৰ্শন,<ref>{{cite news |url=http://www.mtv.com/news/articles/1530426/20060508/yankee_daddy.jhtml?headlines=true |title=Daddy Yankee, Kanye, Mary J. Keep Hits Coming At Wango Tango |last=Richard |first=Yasmine |date=May 8, 2006 |work=MTV News |accessdate=May 24, 2009 |archivedate=August 18, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070818050321/http://www.mtv.com/news/articles/1530426/20060508/yankee_daddy.jhtml?headlines=true |deadurl=yes }}</ref> আৰু তেওঁৰ ভাৱমূৰ্তিক সকলোৱে বিয়ন্সেৰ লগত কল্পনা কৰিবলৈ লয়<ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/music/2005/nov/25/popandrock2 |title=Move over, Beyoncé |last=Taylor |first=Amina |date=November 25, 2005 |work=The Guardian |location=UK |accessdate=June 1, 2009}}</ref> আৰু ৰিয়ানা যথেষ্ট সমালোচনাৰ সন্মুখীন হয়।<ref>{{cite news |url=http://www.virginmedia.com/music/reviews/singlereviews/rihanna_sos.php |title=Rihanna&nbsp;— SOS review |work=[[Virgin Media]] |accessdate=May 24, 2009 |archivedate=June 4, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080604090502/http://www.virginmedia.com/music/reviews/singlereviews/rihanna_sos.php |deadurl=yes }}</ref> কিছুমানে আকৌ কয় যে “জেই জি”য়ে ৰিয়ানাক বিয়ন্সেৰ এক প্ৰতিফলন হিচাপে বনাইছে।<ref>{{cite news |url=http://moreresults.factiva.com/results/index/index.aspx?ref=SLMO000020060509e2590005n |title=Same old song, same old singer |last=Johnson |first=Kevin C. |date=May 9, 2006 |publisher=[[St. Louis Post-Dispatch]] |accessdate=May 24, 2009 |archivedate=September 19, 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110919035438/http://moreresults.factiva.com/results/index/index.aspx?ref=SLMO000020060509e2590005n |deadurl=yes }}</ref> ৰিয়ানাই “লুক” নামৰ এক আলোচনীৰে হোৱা সাক্ষাত্কাৰত কয় যে "বিয়ন্সে এক মহান শিল্পী আৰু তেওঁৰ সৈতে একেটা বাক্যতে নিজকে দেখা পায় ময় গৌৰৱান্বিত, কিন্তু আমি বেলেগ বেলেগ শৈলীৰে দুগৰাকী বেলেগ বেলেগ শিল্পী”।<ref name="MyLeague">{{cite news|url=http://www.digitalspy.com/music/news/a359052/rihanna-theres-nobody-really-in-my-league.html|title=Rihanna: "There's nobody really in my league"|publisher=[[Digital Spy]]|date=January 9, 2012|accessdate=June 17, 2012}}</ref> [[File:Rihanna AMA 2009 Red carpet.jpg|thumb|upright|২০০৯ চনৰ আমেৰিকান মিউজিক এৱাৰ্ডছৰ ৰ ডলিছাত ৰিয়ানা]] প্ৰতিটো এলবামৰ সৈতে নিজৰ শৈলী আৰু প্ৰতিচ্ছবি সলনি কৰাৰ বাবে ৰিয়ানা জনাজাত,তেওঁ বাৰেপতি বেলেগ বেলেগ কেশসজ্জাৰে নিজকে সলনি কৰি পেলাই.<ref>{{cite news|url=http://www.elle.com/beauty/hair/rihannas-hairstyles-385221|title=Rihanna’s Hairstyles Gallery|last=Hebert|first=Emily|date=June 3, 2010|work=[[Elle (magazine)|Elle]]|accessdate=October 19, 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=http://fashion.telegraph.co.uk/galleries/TMG8426687/Rihannas-hairstyles-in-pictures.html|title=Rihanna's hairstyles in pictures|date=September 7, 2012|work=[[The Daily Telegraph]]|publisher=[[Telegraph.co.uk]]|accessdate=October 19, 2012|archivedate=April 30, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230430092950/http://fashion.telegraph.co.uk/galleries/TMG8426687/Rihannas-hairstyles-in-pictures.html|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ কয় যে সাঁজ-কাপোৰ নিৰ্বাচন কৰোঁতে তেওঁ কিছু বিপদৰ সম্ভাৱনা মূৰ পাতি লয় আৰু “যাৰ দ্বাৰা অৱয়বটো আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় হ’ব বা যাক সকলোৱে পছন্দ নকৰে” তেনেকুৱা কাপোৰ হে বাছি লয়।<ref>{{cite news|url=http://www.digitalspy.com/celebrity/news/a309551/rihanna-i-take-risks-with-fashion.html|title=Rihanna: 'I take risks with fashion'|last=Harp|first=Justin|date=March 17, 2011|work=Digital Spy|accessdate=October 18, 2012}}</ref> তেওঁ “মেক্সিম” আলোচনীৰ হট 100 লিষ্টত ষষ্ঠ আৰু “এফএইচএম” ৰ যোৱা ছয় বছৰৰ “এশগৰাকী আৱেদনময়ী মহিলা”ৰ তালিকাত তৃতীয় স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.maxim.com/girls/2010-hot-100|title=2010 Hot 100|work=[[Maxim (magazine)|Maxim]]|first=Maxim Staff|accessdate=October 18, 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fhm.com/girls/news/rihanna-80941|title=FHM Sexiest Women Alive&nbsp;— Rihanna O3|author=Adam Gold|work=[[FHM]]|date=May 2, 2012|accessdate=October 19, 2012}}</ref> ''পিপল'' পত্ৰিকাই তেওঁক ২০০৮ চনৰ দহ গৰাকী শ্ৰেষ্ঠ বেশ-ভূষাধাৰী তাৰকাৰ তালিকাত স্থান দিয়ে আৰু ''গ্লেমাৰ’' আলোচনীয়ে তেওঁক ২০০৯ চনৰ সবাতোকৈ বেছি গ্লেমাৰ সম্পন্না ৫0 গৰাকী মহিলাৰ তালিকাত সপ্তদশ স্থান দিয়ে।<ref>{{cite web |url=http://www.peoplestylewatch.com/people/stylewatch/gallery/0,,20226392_2,00.html |title=PEOPLE'S 10 Best Dressed Stars of 2008 |work=People |first=Melissa |last=Liebling-Goldberg |date=September 17, 2008 |accessdate=May 26, 2009 |archivedate=April 22, 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120422213814/http://www.peoplestylewatch.com/people/stylewatch/gallery/0,,20226392_2,00.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.glamour.com/fashion/2009/05/the-50-most-glamorous-women-of-2009#slide=34 |title=The 50 Most Glamorous Women of 2009 |work=Glamour |accessdate=March 28, 2010}}</ref> অক্টোবৰ,২০১১ত ''এচ্কুয়াৰ'' আলোচনীয়ে জীয়াই থকা ব্যক্তিসমূহৰ ভিতৰত সকলোতকৈ আৱেদনময়ী আখ্যা দিয়ে।<ref>{{cite web|url=http://www.esquire.com/women/the-sexiest-woman-alive/rihanna-naked-1111|title=Rihanna Is the Sexiest Woman Alive|work=[[Esquire (magazine)|Esquire]]|date=October 11, 2011|accessdate=October 15, 2011}}</ref> বাৰ্লিন<ref>{{cite news|last=|first=|date=August 29, 2011|title=Rihanna's Racy Wax Figure: Yea Or Nay?|work=[[Huffington Post]]|url=http://www.huffingtonpost.com/2011/08/29/rihannas-racy-wax-figure-_n_940344.html|accessdate=November 24, 2012}}</ref> হলীউদ(আমেৰিকা),<ref name="Wax Figures"/> লাছ ভেগাছ (আমেৰিকা),<ref name="Wax Figures">{{cite news|url=http://www.ibtimes.com/rihanna-gets-two-new-wax-figures-madame-tussauds-878898|title=Rihanna Gets Two New Wax Figures At Madame Tussauds|publisher=The International Business Times Inc.|date=November 14, 2012|accessdate=November 24, 2012}}</ref> লণ্ডন (য়ুকে),<ref name="Wax Figures"/><ref>{{cite news|title=Rihanna: Wax Figure Unveiled in London; Album Title Announced|url=http://www.eurweb.com/2011/10/rihanna-wax-figure-unveiled-in-london-album-title-announced/|work=eurweb.com|date=October 4, 2011|accessdate=November 24, 2012|archivedate=December 2, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121202120806/http://www.eurweb.com/2011/10/rihanna-wax-figure-unveiled-in-london-album-title-announced/|deadurl=yes}}</ref> ছিডনী (অষ্ট্ৰেলিয়া),<ref name="Wax Figures"/> ভিয়েনা (অষ্ট্ৰিয়া) আৰু ৱাছিংটন ডি.ছি. (আমেৰিকা)ৰ<ref name="Wax Figures"/> মেডাম টুছোৰ মমৰ মূৰ্তিৰ সংগ্ৰহালয়ত ৰিয়ানাৰ সাতটা মমৰ মূৰ্তি আছে।<ref>{{cite news|last1=Herrera|first1=Monica|last2=Lipshutz|first2=Jason|date=August 31, 2010|title=Billboard Bits: Rihanna's Wax Figure, Green Day's Live Album|work=Billboard |url=http://www.billboard.com/news/billboard-bits-rihanna-s-wax-figure-green-1004112174.story#/news/billboard-bits-rihanna-s-wax-figure-green-1004112174.story|accessdate=November 24, 2012}}</ref> তেওঁৰ গোটেই গা টোত এক বৃহত্‍ সংখ্যক নক্সা বা টাটু অংকিত আছে : ভৰিৰ গাঁঠিত এটি সংগীতৰ চিহ্ন; সোঁ কাণৰ পিছফালে মীন ৰাশিৰ চিহ্ন; নিতম্বত সংস্কৃত প্ৰাৰ্থনা; বাওঁ কানত এটা তৰা; বাঁও-মধ্যমা আঙুলিত “লাভ” শব্দটি; বুকুত এক আৰবী বাক্যাংশ; ডিঙিৰ পৰা তললৈ নামি যোৱা তৰাৰ লানি;ভৰিৰ তলফালে গোলাপী চুলি থকা এটা লাওখোলা; সোঁ তৰ্জনী আঙুলিত “Shhh..." বাক্যাংশ; বাওঁ কান্ধত ৰোমান লিপিত 4.11.1986 তাৰিখটো;হাতত ড্ৰেগনৰ এক হাঁতোৰা; বুকুত এক বন্দুক; সোঁ বাহুত "নেভাৰ এ ফেইলাৰ, অলৱেইজ এ লেছন" বাক্যাংশ; আঙুলিৰ পাবত "থাগ লাইফ" বাক্যাংশ;ডিঙিৰ কাষত এটা সৰু ক্ৰছ চিহ্ন; সোঁ ভৰিত বন্দুকৰ আকৃতিৰ এক ইজিপছীয়ান শেন চৰাই; আৰু পেটত দেৱী আইছিচৰ এক নক্সা।<ref>{{cite news|url=http://fashionista101.com/home/2008/06/21/how-many-tattoos-does-rihanna-have-nineteen/|title=How many tattoos does Rihanna have?&nbsp;— Nineteen!|date=June 21, 2008|publisher=fashionista101|accessdate=October 18, 2012|archivedate=March 4, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304060604/http://fashionista101.com/home/2008/06/21/how-many-tattoos-does-rihanna-have-nineteen/|deadurl=yes}}</ref> ২০১১ৰ শেষৰফালে ৰিয়ানা আৰু ৰিতা ওৰাৰ সংগীত তথা শৈলীত যথেষ্ট মিল আছে বুলি কোৱা-মেলা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-2214998/Rita-Ora-stalks-Rihanna-style-stakes-copycat-fashion.html|title=Rih-visiting all her looks! Rita Ora stalks Rihanna in the style stakes with her copycat fashion|last=Fitzmaurice|first=Sarah|date=October 9, 2012|work=[[Daily Mail]]|accessdate=October 18, 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/music/2012/apr/12/rita-ora-jay-z?newsfeed=true|title=Rita Ora: 'Jay-Z thinks I could be as big as Rihanna'|last=Jonze|first=Tim|date=April 12, 2012|work=The Guardian|accessdate=October 18, 2012}}</ref> এপ্ৰিল ,২০১২ত ৰিয়ানাই ‘’টাইম’’ পত্ৰিকাৰ ‘পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী এশ গৰাকী ব্যক্তি’ৰ তালিকাত বিংশতিতম স্থান লাভ কৰে। .<ref>{{cite news|url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2058044_2061021_2061023,00.html|title=The 2011 TIME 100 Poll|publisher=Time|accessdate=2012-09-10|author=Time|archivedate=2012-10-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121028100708/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2058044_2061021_2061023,00.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ পিছৰ মাহত মে’ ২০১১ ৰ পৰা মে’২০১২ লৈ 53 মিলিয়ন ডলাৰ উপাৰ্জনেৰে ফোৰ্বছে ৰিয়ানাক এশগৰাকী সবাতোকৈ শক্তিশালী চেলিব্ৰেটীৰ এজন আখ্যা দিয়ে।<ref name="autogenerated1"/> ৰিয়ানা [[ফে’ছবুক]]ৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় ব্যক্তি,<ref>{{cite news| url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a426518/rihanna-overtakes-eminem-as-most-liked-person-on-facebook.html|title=Rihanna overtakes Eminem as most liked person on Facebook|publisher=Digital Spy|accessdate=2012-10-09|author=Robert Copsey}}</ref> টুইটাৰতো তেওঁৰ চতুৰ্থ সৰ্বাধিক “ফ’ল’ৱাৰ্ছ” আছে আৰু [[ইউটিউব]]ত তেওঁ সৰ্বাধিক দৰ্শিত মহিলা শিল্পী,<ref>{{cite web|last=Greenwald |first=David|url=http://www.billboard.com/news/rihanna-bests-lady-gaga-for-female-youtube-1005962752.story#/news/rihanna-bests-lady-gaga-for-female-youtube-1005962752.story|title=Rihanna Bests Lady Gaga For Female YouTube Crown|work=Billboard|date=February 16, 2012|accessdate=October 18, 2012}}</ref> যাৰ দ্বাৰা তেওঁ ‘’ফোৰ্বছ’’ৰ “ছ’ছিয়েল নেটৱৰ্কিং চুপাৰষ্টাৰ”ৰ তালিকাত শীৰ্ষ স্থান দখল কৰে।<ref>{{cite news|author=Dorothy Pomerantz |url=http://www.forbes.com/sites/dorothypomerantz/2012/08/09/rihanna-tops-our-list-of-social-networking-superstars/|title=Rihanna Tops Our List Of Social Networking Superstars|publisher=Forbes|date=August 9, 2012|accessdate=October 18, 2012}}</ref> পাঁচবছৰত পাঁচটা প্ৰথম স্থান দখলকাৰী এলবাম নিৰ্মাণ কৰা,এবছৰত সৰ্বাধিক প্ৰথম স্থান দখলকাৰী এককত কণ্ঠদান কৰা আৰু আমেৰিকাত সৰ্বাধিক সংখ্যক প্ৰথম স্থান দখলকাৰী ডিজিটেল গীতত কণ্ঠদান কৰা [[আমেৰিকা]]ৰ প্ৰথম মহিলা হিচাপে ৰিয়ানাই ভালেমান গীণিজ বিশ্ব অভিলেখ ভংগ কৰে।<ref>{{cite web| url=http://www.guinnessworldrecords.com/records-9000/most-digital-no1-singles-in-the-us/|title=Most digital n1 singles in the us|accessdate=2012-09-10}}</ref><ref>{{cite web| url=http://www.guinnessworldrecords.com/records-10000/first-female-artist-to-have-uk-no1-singles-in-five-consecutive-years/|title=First female artist to have uk no1 singles in five consecutive years|accessdate=2012-09-10}}</ref> 58 মিলিয়ন একক বিক্ৰীৰে ৰিয়ানা আমেৰিকাৰ সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা ডিজিটেল শিল্পী হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।<ref name="Hampp 2#/features/rihanna-s-unapologetic-the-billboard-cover-1008019752.story?page=2">{{cite web|last=Hampp|first=Andrew|url=http://www.billboard.com/features/rihanna-s-unapologetic-the-billboard-cover-1008019752.story?page=2#/features/rihanna-s-unapologetic-the-billboard-cover-1008019752.story?page=2|title=Rihanna's 'Unapologetic': The Billboard Cover Story|work=Billboard|publisher=Nielsen Business Media, Inc|date=November 20, 2012|accessdate=November 20, 2012}}</ref> {{-}} ==ডিস্ক'গ্ৰাফী== *''মিউজিক অৱ দ্য চান'' (২০০৫) *''এ গাৰ্ল লাইক মী'' (২০০৬) *''গুড গাৰ্ল গন বেড'' (২০০৭) *''ৰেটেড আৰ'' (২০০৯) *''লাউড'' (২০১০) *''টক ডেট টক'' (২০১১) *''আনএপ’ল’জেটিক'' (২০১২) ==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী== * ''ব্ৰিং ইট অন: অল অৰ নাথিং'' (২০০৬) * ''বেটলশ্বিপ (চলচ্চিত্ৰ)'' (২০১২) * ''দিছ ইজ দ্য এণ্ড'' (২০১৩) * ''হেপ্পী স্মেকডে'' (২০১৪) ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|3}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Rihanna|ৰিয়ানা}} *{{Official website|http://www.rihannanow.com}} *[http://www.islanddefjam.com/artist/home.aspx?artistID=7366 Rihanna] at [[Island Def Jam Music Group]] *[http://www.believerihanna.com/ Rihanna's Believe Foundation] * {{Facebook|rihanna|Rihanna}} * {{Google+|+Rihanna}} * {{twitter|Rihanna}} *{{IMDb name|1982597|Rihanna}} {{Authority control|VIAF=85585035}} [[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:বাৰ্বাড'ছৰ ব্যক্তি]] 12rge8jrybvhmt1kjt2lf8lazp162xk 0 34232 622871 616592 2026-08-02T19:08:06Z Dakalil 50728 পৃষ্ঠা [[লীঅ' টলষ্টয়]]ৰ পৰা [[লেৱ তলস্ত’য়]]লৈ Dakalilয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 616592 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer<!--For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]].--> |name = লেৱ তলস্ত'য় |image = L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg |imagesize = 200px |alt = |caption = ১৯০৮ত য়াছনায়া পলয়ানাৰ জমিদাৰীত ছেৰ্গেই প্ৰ’কুদিন-গৰ্স্কীয়ে টোলা তলস্ত'য়ৰ আলোকচিত্ৰ। তলস্ত'য়ৰ এইখনেই একমাত্ৰ ৰঙীন আলোকচিত্ৰ। |pseudonym = |birth_name = লেৱ নিকলায়েৱিচ তলস্ত'য় |birth_date = {{birth date|1828|9|9}} |birth_place = য়াছনায়া পলয়ানা, ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্য |death_date = {{death date and age|1910|11|20|1828|8|28}} |death_place = এস্তাপ’ভ’,ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্য |occupation = ঔপন্যাসিক,গল্পকাৰ,নাট্যকাৰ,প্ৰবন্ধকাৰ |language = [[ৰাছিয়ান ভাষা|ৰাছিয়ান]], [[ফঁৰাছী ভাষা|ফঁৰাছী]] |nationality = ৰাছিয়ান |period = ১৮৫২–১৯১০ |genre = |subject = |movement = |notableworks = ''[[ৱাৰ এণ্ড পীছ]]''<br>''[[আনা কাৰেনিনা]]''<br>''[[এ কনফেশ্যন]]'' |spouse = ছ'ফিয়া তলস্ত'য় |partner = |children = ১৪ |signature = Leo Tolstoy signature.svg }} কাউণ্ট '''লেৱ নিকলায়েৱিচ তলস্ত'য়'''{{efn|<ref group=note>{{family name explanation|Nikolayevich|Tolstoy|lang=Eastern Slavic}} Tolstoy pronounced his first name as {{IPA|ru|lʲɵf|}}, which corresponds to the romanization ''Lyov''. ({{cite book |last=Nabokov |first=Vladimir |title= Lectures on Russian literature |page=216 }})</ref> {{IPAc-en|ˈ|t|oʊ|l|s|t|ɔɪ|,_|ˈ|t|ɒ|l|-}}।<ref>{{multiref | {{Dictionary.com|Tolstoy}} | {{Cite Collins|Tolstoy}} }}</ref>}} ({{lang-ru|Лев Николаевич Толстой}},{{efn|Throughout Tolstoy's whole life, his name was written as {{lang|ru-petr1708|Левъ Николаевичъ Толстой}} using [[Reforms of Russian orthography#The post-revolution reform|pre-reform Russian orthography]].}} {{IPA|ru|ˈlʲef nʲɪkɐˈla(j)ɪvʲɪtɕ tɐlˈstoj|pron|Ru-Lev Nikolayevich Tolstoy.ogg}}; {{OldStyleDate|৯ ছেপ্টেম্বৰ|১৮২৮|২৮ আগষ্ট}} – {{OldStyleDate|২০ নৱেম্বৰ|১৯১০|৭ নবেম্বৰ}}), বা '''লীঅ’ টলষ্টয়''' আছিল এগৰাকী ৰাছিয়ান লেখক যিয়ে প্ৰধানতঃ উপন্যাস আৰু ছুটিগল্প ৰচনা কৰিছিল। পিছলৈ তেওঁ নাটক আৰু বিভিন্ন প্ৰবন্ধও লিখিবলৈ লয়। ১৮৭০ চনত হোৱা এক নৈতিক সংকট আৰু ধাৰ্মিক জাগৰণৰ পিছত তেওঁৰ অত্যন্ত নীতিবাদী আৰু গোড়া ধাৰ্মিক চিন্তাধাৰা সমূহক লৈ সৃষ্টি হোৱা তেওঁৰ জটিল আৰু স্ববিৰোধী ব্যক্তিত্বৰ বাবেও তেওঁ জনাজাত যাৰ পিছৰে পৰা তেওঁ নৈতিক চিন্তাবিদ তথা সমাজ সংস্কাৰক হিচাপেও প্ৰখ্যাত হয়। চাৰমন অন দ্য মাউণ্টক কেন্দ্ৰ কৰি যীশুৰ ধৰ্মবাণীসমূহৰ তেওঁৰ সাহিত্যিক ব্যাখ্যাই তেওঁক পিছলৈ খ্ৰীষ্ট নৈৰাজ্যবাদ আৰু নৈৰাজ্যশান্তিবাদৰ সমৰ্থক কৰি তোলে। দ্য কিংদম অৱ গড ইজ ৱিদিন য়ু আদি ৰচনাত ফুটি উঠা অহিংস প্ৰতিবাদে [[মহাত্মা গান্ধী|মোহনদাস গান্ধী]],<ref name=ResistNotEvil>[http://www-ee.stanford.edu/~hellman/opinion/Resist_Not.html Martin E. Hellman, ''Resist Not Evil'' in ''World Without Violence'' (Arun Gandhi ed.), M.K. Gandhi Institute, 1994], retrieved on December 14, 2006</ref> [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং, অনুজ]]<ref>{{cite book | last = King, Jr. | first = Martin Luther | coauthors = Clayborne Carson, et al | title = The Papers of Martin Luther King, Jr., Volume V: Threshold of a New Decade, January 1959&nbsp;– December 1960 | publisher = University of California Press | year = 2005 | pages = 149, 269, 248 |url = http://books.google.com/books?id=TU_HozbJSC8C&pg=PA269 | isbn = 0-520-24239-4 }}</ref> আদিকে ধৰি বিংশ শতিকাৰ বহুকেইজন কেন্দ্ৰীয় ব্যক্তিক বাৰুকৈয়ে প্ৰভাৱান্বিত কৰিছিল। ==জীৱন আৰু পেশা== [[File:Lev Nikolayevich Tolstoy 1848.jpg|thumb|right|200px|১৮৪৮ চনত বিশ বছৰীয়া টলষ্টয়]] ৰাছিয়াৰ টুলা অঞ্চলৰ য়াছনায়া পলয়ানাত টলষ্টয়ৰ জন্ম হয়। টলষ্টয় পৰিয়াল পুৰণি সম্ভ্ৰান্ত ৰাছিয়াৰ এক বিখ্যাত পৰিয়াল আছিল। লীঅ' টলষ্টয় আছিল ১৮১২ চনৰ দেশভক্তি যুদ্ধৰ সৈনিক কাউণ্ট নিকোলাই ইলাইছ টলষ্টয় আৰু কাউণ্টেছ মাৰিয়া টলষ্টেয়া (ভলকনস্কয়া)ৰ পাঁচটি সন্তানৰ চতুৰ্থ। টলষ্টয়ৰ শিশু অৱস্থাতে পিতৃ-মাতৃৰ মৃত্যু হোৱাত তেওঁ আৰু তেওঁৰ ভাই-ভনীসকলক তেওঁলোকৰ আত্মীয়ই ডাঙৰ-দীঘল কৰে। ১৮৪৪ চনত তেওঁ কাজান বিশ্ববিদ্যালয়ত আইন আৰু পূবদেশীয় ভাষা শিকিবলৈ লয়। তেওঁৰ শিক্ষক সকলে তেওঁক "শিকিবলৈ অপাৰগ আৰু অনিচ্ছুক" আখ্যা দিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.macmillanreaders.com/wp-content/uploads/2010/08/ads.leotolstoy.pdf |title=Author Data Sheet, Macmillan Readers |publisher=Macmillan Publishers Limited |accessdate=October 22, 2010 |archivedate=August 7, 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210807174656/http://www.macmillanreaders.com/wp-content/uploads/2010/08/ads.leotolstoy.pdf |deadurl=yes }}</ref> শিক্ষা আধাতে সামৰি টলষ্টয় য়াছনায়া পলয়ানালৈ উভতি যায় আৰু বেছিভাগ সময় মস্কো আৰু ছেইণ্ট পীটাৰ্ছবাগত কটাবলৈ লয়। ১৮৫১ চনত জুৱা খেলি বহু টকাৰ ধাৰত পোতগৈ তেওঁ ককায়েকৰ সৈতে ককেছাছ অঞ্চললৈ গুচি যায় আৰু ইম্পেৰিয়েল ৰাছিয়ান সেনাবাহিনীত যোগ দিয়ে। আৰু এই সময়খিনিতেই তেওঁ লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে। সেনাবাহিনীত লাভ কৰা বিভিন্ন অভিজ্ঞতা আৰু ১৮৫৭ আৰু ১৮৬০–৬১ চনত কৰা দুই ইউৰোপ ভ্ৰমণে তেওঁক পিছলৈ এজন ইন্দ্ৰিয় পৰায়ণ আৰু সুবিধালব্ধ সামাজিক লেখকৰ পৰা এজন অহিংস আৰু ধাৰ্মিক নৈৰাজ্যবাদী ব্যক্তি হিচাপে গঢ়ি তোলে। ১৮৫৭ চনত তেওঁ পেৰিছত এক ৰাজহুৱা ফাঁচী দেখা পায় আৰু এই ঘটনাই তেওঁৰ জীৱনৰ গতি সলনি কৰে। ভাছিলী ব’টকিন নামৰ এক বন্ধুলৈ পঠিওৱা এক পত্ৰত তেওঁ লিখে: "সঁচা কথাটো হ’ল এই চৰকাৰ এক ষড়যন্ত্ৰ,যাক কেবল জনতাক অকল শোষণ কৰিবলৈয়ৈই নহয় দুৰ্নীতিগ্ৰস্ত কৰিবলৈও নিৰ্মাণ কৰা হৈছে ... সেয়েহে মই আৰু কেতিয়াও কোনো চৰকাৰী সেৱা নকৰো। "<ref>A. N. Wilson, ''Tolstoy'' (1988), p. 146</ref> ১৮৬০–৬১ ৰ ইউৰোপ ভ্ৰমণে তেওঁৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাহিত্যিক জীৱনৰ পৰিৱৰ্তনক গঢ় দিয়ে। তাত তেওঁ ভিক্টৰ হিউগোক লগ পায় যাৰ দ্বাৰা ৰচিত [[লা মিজাৰেবল]] পঢ়ি টলষ্টয়ে তেওঁৰ ভূয়ঁসী প্ৰশংসা কৰে। এক নকল নাম লৈ ব্ৰাছেলছ্ত নিৰ্বাসিত হৈ থকা ফৰাচী অৰাজকতাবাদী পিয়েৰ-জোছেফ প্ৰউধনৰ ওচৰলৈ ১৮৬১ চনৰ মাৰ্চত টলষ্টয়ে কৰা এক ভ্ৰমণে তেওঁৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনক প্ৰভাৱান্বিত কৰিছিল। উত্‍সাহিত হৈ টলষ্টয়ে য়াছনায়া পলয়ানালৈ ঘূৰি যায় আৰু ১৮৬২ চনৰ তেওঁৰ ৰচনা "দ্য স্কুল এট য়াছনায়া পলয়ানা"ত উল্লেখ থকাৰ দৰে তেওঁৰ ভূমিদাস সকলৰ ল’ৰা-ছোৱালীসকলৰ বাবে তেৰখন বিদ্যালয় নিৰ্মাণ কৰে।<ref>{{cite book | last = Tolstoy | first = Lev N. | coauthors = Leo Wiener, translator and editor | title = The School at Yasnaya Polyana – The Complete Works of Count Tolstoy: Pedagogical Articles. Linen-Measurer, Volume IV | publisher = Dana Estes & Company | year = 1904 | page = 227 | url = http://books.google.com/books?id=4cQnAAAAYAAJ&pg=PA227 }}</ref> কিন্তু ৰাছিয়াৰ সম্ৰাটৰ গোপন আৰক্ষীবাহিনীৰ অত্যাচাৰত টলষ্টয়ৰ শৈক্ষিক পৰীক্ষণ সমূহ অসম্পূৰ্ণ হৈ ৰয়। ===মৃত্যু=== [[File:Graf Tolstoj op Jasnaja Poljana.jpg|thumb|right|200px|য়াছনায়া পলয়ানাত পূষ্পসজ্জিত টলষ্টয়ৰ কবৰস্থান। ]] ১৯১০ চনত ৮২ বছৰ বয়সত নিউমুনিয়াত ভুগি টলষ্টয়ৰ মৃত্যু হয়।<ref>''Leo Tolstoy''. EJ Simmons – 1946 – Little, Brown and Company </ref> শীতকালৰ শেষভাগত যেতিয়া তেওঁ ঘৰ এৰি গুচি আহে,এষ্টাপোভো ৰে’ল ষ্টেছনত মাজৰাতি তেওঁ মৃত্যুক সাৱটে। এক উচ্চ পৰ্যায়ৰ সামাজিক জীৱন যাপনৰ পৰা সন্ন্যাস লৈ নিজ পৰিবাৰ আৰু পৰিয়ালৰ পৰা আঁতৰি আহিবলৈ কোনোমতে সাহস গোটাবলৈ সক্ষম হৈ গুচি অহাৰ মাত্ৰ কেইদিনমান পিছতেই তেওঁ মৃত্যু মুখত পৰে।<ref>''The last days of Tolstoy''. VG Chertkov. 1922. Heinemann </ref> তেওঁ ঘৰ এৰি অহা ঘটনা আছিল পত্নী ছোনিয়াৰ পৰা মুক্তি পাবলৈ তেওঁ কৰা চেষ্টাৰ এক অঘোষিত প্ৰয়াস যিয়ে তেওঁৰ শিকনী সমূহৰ প্ৰকাশ্যে বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু টলষ্টয়ে তেওঁতকৈ ছাত্ৰসকলক বেছি মনোযোগ দিয়া বুলি অভিযোগ কৰি ঈৰ্ষাপৰায়ণ হৈ পৰিছিল। মৃত্যুৰ আগৰ সময়খিনিত তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ স্বাস্থ্যৰ দৈনিক পৰিচৰ্যাত সক্ৰিয় ভাৱে জড়িত লোক সকল তেওঁৰ স্বাস্থ্যক লৈ চিন্তিত হৈ পৰে। মৃত্যুৰ কিছুদিন আগত তেওঁ নিজৰ মৃত্যুৰ কথা কৈছিল আৰু তাৰ বিষয়ে লিখিছিল। আৰু ইয়াৰ কিছুদিন পিছতেই এদিনৰ দক্ষিণমুৱা ৰে’লয়াত্ৰাৰ পিছত এক ৰে’ল ষ্টেছনত তেওঁ শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰে।<ref>[http://www.lrb.co.uk/v32/n14/james-meek/some-wild-creature The Death of Tolstoy]</ref> তাৰ পিছত ষ্টেছন মাষ্টৰে তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায় য’ত তেওঁৰ ব্যক্তিগত চিকিত্সকক মতা হয় আৰু তেওঁক কেম্ফৰ আৰু মৰফিনৰ বেজী দিয়া হয়। আৰক্ষীয়ে তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত সমাবেত হোৱা লোকৰ সংখ্যা নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ বিচাৰিছিল যদিও হেজাৰ হেজাৰ খেতিয়কে পথত শাৰী পাতে। এই খেতিয়কসকলে “কোনোবা ডাঙৰ মানুহ মৰিছে” বুলিহে যে শুনিছিল এনে কথা নহয়,তেওঁলোকে প্ৰত্যেকেই টলষ্টয়ৰ বিষয়ে কিছু কিছু জানিছিল।<ref>Tolstaya, S.A. ''The Diaries of Sophia Tolstoy'', Book Sales, 1987; Chertkov, V. "The Last Days of Leo Tolstoy," http://www.linguadex.com/tolstoy/index.html, translated by Benjamin Scher</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Ge Sophia Tolstaya.jpg|thumb|right|200px|টলষ্টয়ৰ পত্নী ছ'ফিয়া আৰু জীয়ৰী এলেকজেন্দ্ৰা]] ১৮৬২ চনৰ ২৩ ছেপ্টেম্বৰত টলষ্টয়ে তেওঁতকৈ ষোল্ল বছৰ সৰু, এজন চিকিত্সকৰ জীয়ৰী ছোফিয়া এন্দ্ৰীভনা বেৰ্ছক বিয়া কৰায়। বন্ধু-বান্ধৱ তথা পৰিয়ালবৰ্গই তেওঁক ছোফিয়াৰ ৰাছিয়ান উপভ্ৰংশ ছোনিয়া বুলি মাতিছিল।<ref name=nyt>Susan Jacoby, "The Wife of the Genius" (April 19, 1981) ''[[The New York Times]]''</ref> তেওঁলোকৰ সৰ্বমুঠ তেৰটি সন্তান আছিল:<ref>Feuer,Kathryn B. ''Tolstoy and the Genesis of War and Peace'', Cornell University Press, 1996, ISBN 0-8014-1902-6</ref> * কাউণ্ট ছেৰ্গেই লভোভিচ টলষ্টয় (১০ জুলাই,১৮৬৩– ২৩ ডিচেম্বৰ,১৯৪৭) *কাউণ্টেছ তাত্যানা লভোভিনাটলষ্টয়া, (৪ অক্টোবৰ,১৮৬৪ – ২১ ছেপ্টেম্বৰ,১৯৫০), মিখেইল ছাৰ্গিভিছ ছুখোটিনৰ পত্নী *কাউণ্ট ইলীয়া লভোভিছ টলষ্টয় ,(২২ মে,১৮৬৬ – ১১ ডিচেম্বৰ,১৯৩৩), লেখক * কাউণ্ট নেভ লভোভিচ টলষ্টয় (১ জুন,১৮৬৯ – ১৮ অক্টোবৰ,১৯৪৫), লেখক আৰু খনিকৰ * কাউণ্টেছ মাৰিয়া লভোভিনা টলষ্টয়া (১৮৭১–১৯০৬),নিকোলাই লিঅ’নিড’ভিচ অবলনস্কীৰ পত্নী * কাউণ্ট পিটাৰ লভোভিচ টলষ্টয (১৮৭২–১৮৭৩), শিশু অৱস্থাতে মৃত্যু হয়। * কাউণ্ট নিকোলাই লভোভিচ টলষ্টয় (১৮৭৪–১৮৭৫), শিশু অৱস্থাতে মৃত্যু হয়। * কাউণ্টেছ বাৰবাৰা লভোভিনা টলষ্টয়া (১৮৭৫–১৮৭৫), শিশু অৱস্থাতে মৃত্যু হয়। *কাউণ্ট এন্দ্ৰেই লভোভিছ টলষ্টয় (১৮৭৭–১৯১৬), ৰুছ-জাপানী যুদ্ধত ভাগ লয়। * কাউণ্ট মাইকেল লভোভিছ টলষ্টয় (১৮৭৯–১৯৪৪) *কাউণ্ট এলেক্সি লভোভিছ টলষ্টয় (১৮৮১–১৮৮৬) * কাউণ্টেছ এলেক্সেন্দ্ৰা লভোভিনা টলষ্টয়া (১৮ জুলাই,১৮৮৪ – ২৬ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৭৯) * কাউণ্ট ইভান লভোভিছ টলষ্টয় (১৮৮৮–১৮৯৫) এই বিয়াখন আৰম্ভণিৰে পৰা যৌন-সৰ্বস্ব আৰু আবেগবিহীন হিচাপে চিহ্নিত হয় কাৰণ বিয়াৰ আগদিনা টলষ্টয়ে ছোনিয়াক নিজৰ ডায়েৰী সমূহ দি দিয়ে য’ত তেওঁৰ প্ৰাক-বৈবাহিক যৌন জীৱনৰ বৰ্ণনা আছিল আৰু এয়াও লিখা আছিল যে তেওঁৰ ভূসম্পত্তিৰ এক কৰ্মকৰ্ত্ৰীয়ে তেওঁৰ সন্তানক জন্ম দিছে।<ref name=nyt/> অৱশ্যে ইয়াৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বৈবাহিক জীৱন সুখময় আছিল যিয়ে টলষ্টয়ক ''ৱাৰ এণ্ড পীছ'' আৰু ''আনা কাৰেনিনা'' লিখিবলৈ স্বাধীনতা প্ৰদান কৰিছিল য’ত ছোনিয়াই তেওঁৰ সহকাৰী,পাণ্ডুলিপি পৰীক্ষক আৰু হিচাপ পৰীক্ষক হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name=nyt/> অৱশ্যে পিছলৈ এ. এন. ৱিলছনে তেওঁলোকৰ বৈবাহিক জীৱনক সাহিত্যৰ ইতিহাসত আটাইতকৈ অসুখী বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল। এক তীব্ৰ মানসিক পৰিবৰ্তন ঘটি তেওঁ বংশানুক্ৰমিক আৰু উপাৰ্জিত সম্পত্তি,আনকি তেওঁৰ পূৰ্ব প্ৰকাশিত গ্ৰন্থসমূহৰ স্বত্ব্ব পৰ্যন্ত অস্বীকাৰ কৰা আদি ঘটনাই তেওঁৰ আৰু পত্নীৰ মাজত বিবাদ মাতি আনে। ৰুছ বিপ্লৱৰ পিছত টলষ্টয় পৰিয়ালে ৰাছিয়া ত্যাগ কৰে আৰু বৰ্তমান টলষ্টয়ৰ বংশধৰ সকল ছুইডেন,জাৰ্মানী,য়ুনাইটেড কিংদম,ফ্ৰান্স আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] আদিত বিয়পি আছে যাৰ ভিতৰত ছুইডিছ গায়িকা ভিক্টোৰিয়া টলষ্টয়,ছুইডিছ জমিদাৰ ক্ৰিষ্টোফাৰ প’জ আদি উল্লেখযোগ্য। ==উপন্যাস আৰু অন্যান্য সাহিত্যকৰ্ম== ৰাছিয়ান সাহিত্য জগতত টলষ্টয় এক ভোটা তৰা। তেওঁৰ সাহিত্যকৰ্মই ''ৱাৰ এণ্ড পীছ'', ''আনা কাৰেনিনা'' আদি বহুচৰ্চিত উপন্যাস আৰু ''হাজি মূৰাদ'',''দ্য ডেথ অৱ ইভান ইলীচ'' আদি উপন্যাসিকা সামৰি লয়। তেওঁৰ সমসাময়িক সাহিত্যিক সকলে টলষ্টয়ৰ ভূঁয়সী প্ৰশংসা কৰে। [[ফিয়ড’ৰ দস্তয়েভস্কী]]ৰ মতে তেওঁ আছিল সকলো জীৱিত ঔপন্যাসিকৰ ভিতৰত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ। গুস্তাভ ফ্ল’বাৰ্টে ''ৱাৰ এণ্ড পীছ''ৰ অনুবাদ পঢ়ি তেওঁক "অপূৰ্ব কলাকাৰ আৰু মনোবৈজ্ঞানিক!" বুলি অভিহিত কৰে। টলষ্টয়ক প্ৰায়ে দেখা সাক্ষাত্‍ কৰি থকা [[এণ্টন চেখভ|এণ্টন চেখভে]] লিখিছিল, "সাহিত্য জগতত যেতিয়া টলষ্টয়ৰ দৰে সাহিত্যিক থাকে তেতিয়া সাহিত্যিক হোৱাটো খুব সহজ আৰু আনন্দদায়ক যেন লাগে; আনকি তুমি নিজে একো নাপালেও বা পোৱাৰ আশা নাথাকিলেও সেয়া সিমান দুখদায়ক নহয় কাৰণ টলষ্টয়ে অমাৰ সকলোৰে হৈ পায়। সাহিত্যত আৰোপিত মানুহৰ আশা আৰু আকাংখ্যাক টলষ্টয়ে ন্যায় প্ৰদান কৰে। " পিছৰ সাহিত্যিক-সমালোচক সকলেও টলষ্টয়ৰ কলাত্মকতাক প্ৰশংসা কৰে। [[ভাৰ্জিনিয়া ৱুলফ|ভাৰ্জিনিয়া ৱুল্ফে]] তেওঁক সকলো ঔপন্যাসিকৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ বুলি ঘোষণা কৰে। মাৰ্চেল প’ষ্ট,ৱিলিয়াম ফ’কনাৰ, [[ভ্লাডিমিৰ নবোকভ]] আদিয়েও টলষ্টয়ক প্ৰশংসা কৰে। অৱশ্যে নবোকভে ''দ্য ডেথ অৱ ইভান ইলিছ'' আৰু ''আনা কাৰেনিনা''ক যথেষ্ট প্ৰশংসা কৰিলেও ''ৱাৰ এণ্ড পীছ''ৰ শ্ৰেষ্ঠত্বৰ ওপৰত প্ৰশ্ন তোলে আৰু ''ৰেজাৰেকশ্যন'' তথা ''দ্য ক্ৰ্যুট্জাৰ ছোনাটা''ৰ ক্ষুৰধাৰ সমালোচনা কৰে। . টলষ্টয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক আত্মজিৱনীমূলক উপন্যাস ''চাইল্ডহুড'',''বয়হুড'',''য়ুথ'' (১৮৫২–১৮৫৬) আদিত এজন ধনী জমিদাৰৰ পুত্ৰই খেতিয়কবোৰ আৰু নিজৰ মাজত থকা পাৰ্থক্যৰ বিষয়ে বুজি উঠাৰ কথা বৰ্ণনা কৰা হৈছে। অৱশ্যে পিছত তেওঁ ইয়াক অত্যধিক অনুভূতিপ্ৰৱণ আখ্যা দিয়ে কাৰণ তেওঁৰ জীৱ্নৰ বহুখিনি সঁচা কথা ইয়াত প্ৰকাশ হৈ যায়। ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধত টলষ্টয়ে এক কামান বাহিনীত দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ সামৰিক বিষয়া হিচাপে কাম কৰে যাৰ কথা তেওঁ ''চেভাস্তাপ’ল স্কেট্ছেছ''ত বৰ্ণনা কৰিছে। যুদ্ধৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ শান্ত মনত জোৱাঁৰ তোলে আৰু ইয়ে পিছলৈ তেওঁৰ সাহিত্যকৰ্ম সমূহত যুদ্ধৰ ভয়াবহতাৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰাত সহায়ক হয়।<ref>''Government is Violence: essays on anarchism and pacifism''. Leo Tolstoy – 1990 – Phoenix Press </ref> তেওঁৰ লিখনিসমূহত তেওঁ সেই সময়ৰ ৰাছিয়ান সমাজখনৰ এক জাগ্ৰত প্ৰতিচ্ছবি ডাঙি ধৰিবলৈ চেষ্টা কৰা দেখা যায়।<ref>''Tolstoy: the making of a novelist. E'' Crankshaw – 1974 – Weidenfeld & Nicolson </ref> ''দ্য ক’চাক'' (১৮৬৩) নামৰ উপন্যাসখনত এজন গোড়া ৰাছিয়ান আৰু এজনী ক’চাক ছোৱালীৰ প্ৰেমকাহিনীৰ জৰিয়তেতেওঁ ক’চাক সমাজৰ এক চিত্ৰ ডাঙি ধৰিছে। ''আনা কাৰেনিনা'' (১৮৭৭)ত তেওঁ সমাজৰ গোড়ামি আৰু মিথ্যাবাদিতাৰ মাজত বন্দী এগৰাকী মহিলা আৰু খেতিয়কসকলৰ লগত পথাৰত একেলগে কাম কৰা আৰু তেওঁলোকৰ জীৱন-ধাৰণ প্ৰণালী শোধৰাব খোজা টলষ্টয়ৰদৰেই এজন দাৰ্শনিক জমিদাৰৰ কথা সমান্তৰাল ভাৱে বৰ্ণনা কৰিছে। টলষ্টয়ে নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ পৰা চৰিত্ৰ সৃষ্টি কৰাৰ উপৰিও নিজৰ জীৱনৰ আধাৰতো কিছুমান চৰিত্ৰত ৰং সানিছিল, ইয়াৰ ভিতৰত ৱাৰ এণ্ড পীছৰ পীয়েৰ বেজুখভ আৰু প্ৰিন্স আন্দ্ৰেই, আনা কাৰেনিনাৰ লেভিন,ৰেজাৰেকশ্যনৰ প্ৰিন্স নেখলাইউদ’ভ। ''ৱাৰ এণ্ড পীছ''ক ইয়াৰ নাটকীয় বিশালতা আৰু একতাৰ বাবে সৰ্বকালৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ গ্ৰন্থ সমূহৰ এখন আখ্যা দিয়া হয়। ঐতিহাসিক,কাল্পনিক সকলো মিলি ইয়াত প্ৰায় ৫৮০টা চৰিত্ৰ আছে। ইয়াৰ কাহিনীয়ে দৈনন্দিন জীৱনৰ পৰা নেপোলীয়নৰ সমৰকেন্দ্ৰলৈ,ৰাছিয়াৰ আলেকজেণ্ডাৰ প্ৰথমৰ সভাকক্ষৰ পৰা অষ্টেৰ্লিজ আৰু ব’ৰ’দিনৰ যুদ্ধক্ষেত্ৰলৈ গতি কৰে। টলষ্টয়ে ডিচেম্ব্ৰিষ্ট বিদ্ৰোহৰ কাৰণ সমূহ অনুসন্ধানৰ উদ্দেশ্য আগত ৰাখি এই গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰে যাৰ কথা তেওঁ শেষ অধ্যায়ত উল্লেখ কৰে যাৰ পৰা গম পোৱা যায় যে আন্দ্ৰে বলকনস্কিৰ পুত্ৰই এই বিদ্ৰোহীসকলৰ এজন হ’ব। অৱশ্যে আশ্চৰ্যজনক ভাৱে টলষ্টয়ে '' ৱাৰ এণ্ড পীছ''ক ( লগতে সমসাময়িক বহুতো উল্লেখনীয় ৰাছিয়ান সাহিত্যকৰ্মক) উপন্যাস আখ্যা দিব খোজা নাই। টলষ্টয়ৰ মতে ''আনা কাৰেনিনা''হে তেওঁৰ প্ৰথম প্ৰকৃত উপন্যাস।<ref>''Tolstoy and the Novel''. J Bayley – 1967 – Chatto & Windus </ref> ''আনা কাৰেনিনা'' ৰ পিছত টলষ্টয়ে খ্ৰীষ্ট ধৰ্মৰ বিষয়সমূহৰ ওপৰত মনোনিবেশ কৰে আৰু ''দ্য ডেথ অৱ ইভান ইলীছ'' (১৮৮৬) আৰু ''হোৱাট ইজ ট্যু বি ডান'' আদি উপন্যাসত খ্ৰীষ্ট দৰ্শনৰ নৈৰাজ্যবাদী চিন্তাৰ প্ৰকাশ ঘটাত ১৯০১চনত ৰাছিয়ান অৰ্থডক্স চাৰ্চৰ লগত তেওঁ সংযোগ বিচ্ছিন্ন হয়।<ref>''Church and State''. L Tolstoy&nbsp;— On Life and Essays on Religion, 1934</ref> ==ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক বিশ্বাস== [[File:Tolstoy by Repin 1901.jpg|thumb|right|200px|ইলিয়া ৰেপিনৰ দ্বাৰা অংকিত খেতিয়কৰ বেশত টলষ্টয় (১৯০১)]] <!--After reading [[Schopenhauer]]'s ''[[The World as Will and Representation]]'', Tolstoy gradually became converted to the ascetic morality upheld in that work as the proper spiritual path for the upper classes: "Do you know what this summer has meant for me? Constant raptures over Schopenhauer and a whole series of delights which I've never experienced before. ... no student has ever studied so much on his course, and learned so much, as I have this summer"<ref>Tolstoy's Letter to A.A. Fet, August 30, 1869</ref> In Chapter VI of ''[[A Confession]]'', Tolstoy quoted the final paragraph of Schopenhauer's work. It explained how the nothingness that results from complete denial of self is only a relative nothingness, and is not to be feared. The novelist was struck by the description of Christian, [[Buddhist]], and [[Hindu]] ascetic renunciation as being the path to holiness. After reading passages such as the following, which abound in Schopenhauer's ethical chapters, the Russian nobleman chose poverty and formal denial of the will: <blockquote> ''But this very necessity of involuntary suffering (by poor people) for eternal salvation is also expressed by that utterance of the Savior ([[Matthew 19:24]]): "It is easier for a camel to go through the eye of a needle, than for a rich man to enter into the kingdom of God." Therefore those who were greatly in earnest about their eternal salvation, chose [[voluntary poverty]] when fate had denied this to them and they had been born in wealth. Thus [[Buddha]] [[Sakyamuni]] was born a prince, but voluntarily took to the mendicant's staff; and [[Francis of Assisi]], the founder of the [[mendicant orders]] who, as a youngster at a ball, where the daughters of all the notabilities were sitting together, was asked: "Now Francis, will you not soon make your choice from these beauties?" and who replied: "I have made a far more beautiful choice!" "Whom?" "''La poverta'' (poverty)": whereupon he abandoned every thing shortly afterwards and wandered through the land as a mendicant.''<ref>Schopenhauer, ''[[Parerga and Paralipomena]]'', Vol. II, §170</ref> </blockquote>--> ১৮৮৪ত টলষ্টয়ে "''হোৱাট আই বিলিভ''" নামৰ এক গ্ৰন্থ লিখে য’ত খ্ৰীষ্টিয়ান আদৰ্শসমূহৰ ওপৰত নিজৰ অনুভৱৰ কথা মুকলিকৈ প্ৰকাশ কৰে। <!--He affirmed his belief in [[Jesus Christ]]'s [[Teachings of Jesus|teachings]] and was particularly influenced by the [[Sermon on the Mount]], and the injunction to [[turn the other cheek]], which he understood as a "commandment of non-resistance to evil by force" and a doctrine of pacifism and nonviolence. In his work ''The Kingdom Of God Is Within You'', he explains that he considered mistaken the Church's doctrine because they had made a "perversion" of Christ's teachings. Tolstoy also received letters from American [[quakers]] who introduced him to the nonviolence writings of Quaker Christians such as [[George Fox]], [[William Penn]], [[Jonathan Dymond]]. Tolstoy believed being a Christian required him to be a pacifist; the consequences of being a pacifist, and the apparently inevitable waging of war by government, are the reason why he is considered a philosophical anarchist.--> টলষ্টয়ে বিশ্বাস কৰিছিল যে এজন সঁচা খ্ৰীষ্টানে গীৰ্জাৰ উপদেশ পালন কৰাতকৈ আত্মশুদ্ধিৰ চেষ্টা কৰি আৰু নিজৰ প্ৰিয়জনৰ উপদেশ মানি চলি অনাবিল আনন্দ পাব পাৰে। তেওঁৰ অহিংস প্ৰতিবাদৰ ধাৰণাও যীশুৰ শিক্ষাসমূহৰ ওপৰতেই আধাৰিত। ''দ্য কিংদম অৱ ইজ গড ৱিদিন য়ু''ত উল্লিখিত এই আদৰ্শৰে [[মহাত্মা গান্ধী]]ক অনুপ্ৰাণিত কৰাৰ দ্বাৰা টলষ্টয়ে অহিংস প্ৰতিবাদৰ ক্ষেত্ৰত বৃহত প্ৰভাৱ পেলাই। তদুপৰি তেওঁ গোড়ামি,ব্যক্তিগত সম্পত্তি,বৈবাহিক প্ৰথা আদিৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু যৌন নিষ্কলুষতা,যৌন নিৰ্লিপ্ততা আদিৰ সমৰ্থন কৰিছিল,সেই একেই মত যিবোৰ [[মহাত্মা গান্ধী……|গান্ধীয়েও ডেকাকালত পোষণ কৰিছিল।<ref>I Cannot Be Silent. Leo Tolstoy. ''Recollections and Essays'', 1937.</ref> খ্ৰিষ্টীয়ান নৈৰাজ্যবাদৰ ধাৰণাৰ সৃষ্টিত টলষ্টয়ৰ বহুমূলীয়া ভূমিকা আছে।<ref>{{cite web |url=http://archive.org/details/TheContemporaryRelevanceOfLeoTolstoy |title=The Contemporary Relevance of Leo Tolstoy's Late Political Thought |last=Christoyannopoulos |first=Alexandre |authorlink=Alexandre Christoyannopoulos |year=2009|quote=Tolstoy articulated his Christian anarchist political thought between 1880 and 1910, yet its continuing relevance should have become fairly self-evident already.}}</ref> তেওঁৰ ধাৰ্মিক মতবাদ সমূহ প্ৰসাৰণৰ বাবে সংগী ভ্লাডিমিৰ ছাৰ্টকভে (১৮৫৪–১৯৩৬) টলষ্টয়ান নামৰ নৈৰাজ্যবাদীসকলৰ এক গোট গঠন কৰে। ১৯১১ চনৰ এনছাইক্লোপিডিয়া ব্ৰিটানিকাত নৈৰাজ্যবাদ সম্বন্ধীয় এক প্ৰবন্ধত প্ৰিন্স পিটাৰ ক্ৰ’প’টকিনে লিখে:<blockquote>নিজকে নৈৰাজ্যবাদী বুলি ঘোষণা নকৰাকৈয়ে লিও টলষ্টয়ে যীশুৰ ধৰ্মবাণীসমূহৰ পৰা ঊদ্ধৃতি দি পঞ্চদশ আৰু ষোড়শ শতাব্দীৰ জনপ্ৰিয় ধৰ্মযুদ্ধসমূহত জড়িত তেওঁৰ পূৰ্ব্বজ চোজেস্কি,ডেংক আৰু আন বহুতৰে দৰে আইন আৰু সম্পত্তি-কানুনৰ বিৰদ্ধে স্থিতি লয়। নিজৰ সকলো শক্তি গোটাই তেওঁ (বিশেষকৈ ''দ্য কিংদম অৱ গড ইজ ৱিদিন য়ু''ত) গীৰ্জা,চৰকাৰ আৰু কানুনৰ বিৰূদ্ধে, বিশেষকৈ সম্পত্তি আইনৰ বিৰূদ্ধে কঠোৰ সমালোচনা কৰে। তেওঁ চৰকাৰক দুষ্টৰ দ্বাৰা অৱদমিত,আৰু নিষ্ঠুৰ শক্তিৰ সাহায্যপ্ৰাপ্ত বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁ কয় যে সু-সজ্জিত চৰকাৰ এখন ডকাইটতকৈও বিপদজনক। অৱশ্যে তেওঁৰ ধৰ্মীয় মতামতসমূহ বৰ্তমানৰ ভণ্ডামিসমূহ নিৰীক্ষণ কৰি কৰা হোৱা বাবে ই ধাৰ্মিক আৰু নাস্তিক উভয়ৰে মনঃপুত হয়।<ref>{{cite book |title=Encyclopædia Britannica Eleventh Edition |last=Kropotkin |first=Peter |authorlink=Peter Kropotkin |coauthors= |year=1911 |publisher= |location= |isbn= |page=918 |pages= |url=http://www.archive.org/stream/encyclopaediabri01chisrich#page/918/mode/2up |accessdate= |quote=Anarchism}}</ref></blockquote> [[File:Tolstoy organising famine relief in Samara, 1891.jpg|thumb|right|200px|ছামাৰাত দুৰ্ভিক্ষৰ সাহায্যানুস্থানত টলষ্টয়, ১৮৯১। ]] <!--During the [[Boxer Rebellion]] in China, Tolstoy praised the Boxers. He was harshly critical of the atrocities committed by the Russians, Germans, and other western troops. He accused them of engaging in slaughter when he heard about the lootings, rapes, and murders, in what he saw as Christian brutality. Tolstoy also named the two monarchs most responsible for the atrocities; Nicholas II of Russia and Wilhelm II of Germany.<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=k1_iAAAAMAAJ&q=he+praised+the+Chinese+for+their+heroic+patience.+When+he+learned+about+the+%22orgy+of+murder,+raping,+and+looting%22+committed+by+the+Western+powers+in+quelling+the+Boxer+rebellion,+he+raged+against+the+brutality+of+the+Christians&dq=he+praised+the+Chinese+for+their+heroic+patience.+When+he+learned+about+the+%22orgy+of+murder,+raping,+and+looting%22+committed+by+the+Western+powers+in+quelling+the+Boxer+rebellion,+he+raged+against+the+brutality+of+the+Christians|title=The Russian review, Volume 19|author=William Henry Chamberlin, Hoover Institution on War, Revolution, and Peace, Ohio State University|editor=Michael Karpovich, Dimitri Sergius Von Mohrenschildt|year=1960|publisher=Blackwell|location=|page=115|isbn=|pages=|accessdate=October 31, 2010}}(Original from the University of Michigan)</ref><ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=MFtDxmZVB7gC&pg=PA3&dq=tolstoy+boxer+rebellion#v=onepage&q=tolstoy%20boxer%20rebellion&f=false|title=An age of progress?: clashing twentieth-century global forces|author=Walter G. Moss|year=2008|publisher=Anthem Press|location=|page=3|isbn=1-84331-301-4|pages=|accessdate=October 31, 2010}}</ref> Tolstoy also read the works of Chinese thinker and philosopher, [[Confucius]].<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=nU2lErM3VgwC&pg=PA37&dq=tolstoy+boxer+rebellion#v=onepage&q&f=false|title=The Cambridge companion to Tolstoy|author=Donna Tussing Orwin|year=2002|publisher=Cambridge University Press|location=|page=37|isbn=0-521-52000-2|pages=|accessdate=October 31, 2010}}</ref><ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=UipgAAAAMAAJ&dq=tolstoy+boxer+rebellion&q=tolstoy+boxer+rebellion+confucianism|title=Tolstoy and China|author=Derk Bodde|year=1950|publisher=Princeton University Press|location=|page=25|isbn=|pages=|accessdate=October 31, 2010}}(Original from the University of Michigan)</ref>--> [[File:Leo Tolstoy-1908.webm|thumb|right|200px|য়াছনায়া পলয়ানাত টলষ্টয়ৰ ৮০৮০তম জন্মোত্সৱ পালন। ইয়াত পত্নী ছোফিয়া (ফুল তুলি থকা), জীয়ৰী এলেকজেন্দ্ৰা (গাড়ীত বগা চোলা পিন্ধি বহি থকা), টলষ্টয়ৰ সহযোগী ভি.ছাৰ্টকভ (দাড়ি আৰু মোচেৰে তপা মানুহজন) আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীবোৰক দেখা গৈছে। এই ছবিখন ১৯০৮ চনতএলেকজেণ্ডাৰ ড্ৰেংকভৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত]] জীৱনৰ শেষৰ বিশ বছৰত লিখা শ শ ৰচনাত টলষ্টয়ে চৰকাৰে কৰা নৈৰাজ্যবাদিতাৰ বিৰোধিতা কৰে আৰু নৈৰাজ্যবাদৰ হিংসাত্মক দিশবোৰ পৰিহাৰ কৰি পঢ়ুৱৈসকলক ক্ৰপ’টকিন,প্ৰ’উধন আদিৰ দ্বাৰা ৰচিত গ্ৰন্থ পঢ়িবলৈ কয়। ১৯০০ চনত লিখা "অন এনাৰ্কী" নামৰ ৰচনা খনত তেওঁ লিখে; "নৈৰাজ্যবাদী সকল সকলো ক্ষেত্ৰত শুদ্ধ; লাগিলে সেয়া বৰ্তমানৰ পৰিস্থিতিৰ পৰিৱৰ্তনৰ দাবীয়েই হওক বা এই মতবাদেই হওক যে শাসকীয় বৰ্গৰ অনুপস্থিতিত যি হিংসাত্মক কাৰ্য চলিব তেওঁলোক থাকিলেও তাতকৈ কোনোগুণে কম নহয়। নৈৰাজ্যবাদে বিপ্লৱৰ জন্ম দিব বুলি ভবাটো তেওঁলোকৰ ভুল ধাৰণা। ই মাত্ৰ চৰকাৰী সুৰক্ষাৰ প্ৰয়োজন নোহোৱা অলেখ মানুহৰহে জন্ম দিব ... য’ত এক নৈতিক,স্থায়ী বিপ্লৱ হোৱাটো হে সম্ভৱ: আত্মসত্তাৰ জাগৰণৰ বিপ্লৱ। "<ref>''Peter Kropotkin: from prince to rebel''. G Woodcock, I Avakumović.1990.</ref> হেনৰী জৰ্জৰ মিতব্যয়ী চিন্তাধাৰাই টলষ্টয়ক বাৰুকৈয়ে প্ৰভাৱান্বিত কৰে আৰু তেওঁ ইয়াক ''ৰেজাৰেকশ্যন'' নামৰ গ্ৰন্থত আলোচনা কৰে,যিখন গ্ৰন্থই তেওঁ সংযোগবিচ্ছিন্ন কৰাত প্ৰধান ভূমিকা লয়।<ref>{{cite journal |last= Wenzer |first= Kenneth C. |year= 1997 |title= Tolstoy's Georgist Spiritual Political Economy (1897–1910): Anarchism and Land Reform |journal= [[The American Journal of Economics and Sociology]] |volume= 56 |issue= 4, Oct |jstor= 3487337 }}</ref> ১৯০৮ চনত টলষ্টয়ে ভাৰতবৰ্ষই ব্ৰিটিছ ঔপনিবেশিক শাসনৰ পৰা স্বাধীনতা কাঢ়ি আনিবলৈ অহিংসাক মাধ্যম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে বুলি মতপোষণ কৰি ''এ লেটাৰ টু এ হিন্দু'' শীৰ্ষক এক প্ৰবন্ধ ৰচনা কৰে।<ref>{{Citation | last = Parel | first = Anthony J. | author-link = Anthony Parel | contribution = Gandhi and Tolstoy | editors=M. P. Mathai, M. S. John, Siby K. Joseph | title = Meditations on Gandhi : a Ravindra Varma festschrift | pages = 96–112 | publisher = Concept | place = New Delhi | year = 2002 | contribution-url = http://books.google.com/books?id=kcpDOVk5Gp8C&lpg=PP1&pg=PA96#v=onepage&q&f=false |accessdate=2012-09-08}}</ref> ১৯০৯ চনত ইয়াৰ এটা সংস্কৰণ গৈ সেই সময়ত দক্ষিণ আফ্ৰিকাত ওকালতি কৰি থকা আৰু লাহে লাহে এজন সমাজ সেৱকলৈ পৰিৱৰ্তিত হ’বলৈ ধৰা [[মহাত্মা গান্ধী|মোহনদাস গান্ধীৰ]] হাতত পৰে। টলষ্টয়ৰ এই চিঠিখন গান্ধীৰ বাবে অমূল্য আছিল। এয়া যে সঁচাকৈয়ে তেওঁৰেই লিখনি তাৰ প্ৰমাণ বিচাৰি গান্ধীয়ে তেওঁলৈ চিঠি লিখি আৰু ইয়ে দুয়োৰে মাজত এক দীঘলীয়া কথোপকথনৰ সূচনা কৰে।<ref name=gandhi>{{Citation | last = Parel | first = Anthony J. | author-link = Anthony Parel | contribution = Gandhi and Tolstoy | editors=M. P. Mathai, M. S. John, Siby K. Joseph | title = Meditations on Gandhi : a Ravindra Varma festschrift | pages = 96–112 | publisher = Concept | place = New Delhi | year = 2002 | contribution-url = http://books.google.com/books?id=kcpDOVk5Gp8C&lpg=PP1&pg=PA96#v=onepage&q&f=false |accessdate=2012-09-23}}</ref> টলষ্টয়ৰ ''দ্য কিংদম অৱ গড ইজ ৱিদিন য়ু'' পঢ়িও গান্ধীয়ে হিংসা ত্যাগ কৰি অহিংসাৰ পূজাৰী হ’বলৈ উদ্বুদ্ধ হৈছিল যাৰ কথা গান্ধীয়ে নিজৰ আত্মজিৱনীত সোঁৱৰি কৈছিল যে টলষ্টয় "বৰ্তমান যুগৰ অহিংসাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ দূত"। দুই মণিষীৰ এই যোগাযোগ মাত্ৰ এবছৰহে বৰ্তি থাকে কাৰণ ১৯১০ চনৰ নৱেম্বৰত টলষ্টয়ৰ মৃত্যু হয়। আৰু গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত তেওঁৰ দ্বিতীয়খন আশ্ৰমক টলষ্টয় কলনী নাম দিয়ে।<ref>''Tolstoy and Gandhi, men of peace: a biography''. MB Green – 1983 – Basic Books </ref> অহিংস প্ৰতিবাদৰ উপৰিও দুয়ো নিৰানিষাহাৰৰ ওপৰতো সম মতামত পোষণ কৰিছিল যিটো টলষ্টয়ৰ বহু ৰচনাৰ বিষয়বস্তু আছিল।<ref>Leo Tolstoy, [http://www.ivu.org/history/tolstoy/the_%20first_step.html ''The First Step''], Preface to the Russian translation of [[Howard Williams (humanitarian)|Howard William’s]] [http://www.ivu.org/history/williams/index.html ''The Ethics of Diet''], 1892.</ref> ==চলচ্চিত্ৰত টলষ্টয়== ২০০৯ চনত জেই পেৰিণিৰ উপন্যাসৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি টলষ্টয়ৰ জীৱনৰ শেষ বছৰটিৰ আধাৰত ''দ্য লাষ্ট ষ্টেছ্ন'' নামৰ ছবিখন নিৰ্মিত হয়। মাইকেল হফমেনৰ দ্বাৰা নিৰ্দেশিত এই ছবিখনত ক্ৰিষ্টোফাৰ প্লামাৰে টলষ্টয়ৰ চৰিত্ৰত আৰু হেলেন মিৰেনে ছোফিয়া টলষ্টয়াৰ চৰিত্ৰঅত অভিনয় কৰে আৰু দুয়ো অস্কাৰ বঁটাৰ মনোনয়ণ লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁৰ জীৱনৰ আধাৰত নিৰ্মিত আন আন ছবিসমূহ হ’ল ''ডিপাৰচাৰ অৱ এ গ্ৰেণ্ড ওল্ড মেন'', ''হাও ফাইন, হাও ফ্ৰেছ দ্য ৰোজেছ ৱেৰ'' , ''লীঅ' টলষ্টয়'' আদি উল্লেখযোগ্য। টলষ্টয়ৰ জীৱনৰ ওপৰত তেওঁৰ মৃত্যুৰ এটা দশক পূৰ্বে এখন বিখ্যাত ছবি নিৰ্মাণ হৈছিলযি বৰ্তমান বিলুপ্ত। ১৯০১ চনত আমেৰিকান ভ্ৰমণকাৰী প্ৰবক্তা বাৰ্টন হোমছ আৰু আমেৰিকান ছিনেটৰ,ইতিহাসবিদ এলবাৰ্ট জে বেভেৰিজে য়াছনায়া পলয়ানাত টলষ্টয়ক সাক্ষাত কৰে আৰু হোমছে এক কেমেৰাৰে তিনিওৰে কথা-বতৰাৰ চিত্ৰ গ্ৰহণ কৰি থয়। কিন্তু পিছত টলষ্টয়ৰ লগত হোৱা এই সাক্ষাতে বেভেৰিজৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হোৱাৰ আশা মষিমূৰ কৰিব বুলি বেভেৰিজৰ উপদেষ্টাসকলে ইয়াক নষ্ট কৰি পেলায়।<ref>Wallace, Irving, 'Everybody's Rover Boy', in ''The Sunday Gentleman''. New York: Simon & Schuster, 1965. p. 117.</ref> ==গ্ৰন্থপঞ্জী== {{Main|লীঅ' টলষ্টয়ৰ গ্ৰন্থপঞ্জী}} {{-}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|colwidth=30em}} ==বিশদ অধ্যয়ন== * [http://www.wsws.org/en/articles/2010/12/tols-d02.html ''Trotsky’s 1908 tribute to Leo Tolstoy''] Published by the International Committee of the Fourth International (ICFI). * [http://books.google.com/books?id=Vmyf7V7D3xQC& ''The Life of Tolstoy: Later years''] by [[Aylmer and Louise Maude|Aylmer Maude]], Dodd, Mead and Company, 1911 at Google Books *''[[wikiquote:Robert_Hunter_(author)#Why_We_Fail_as_Christians_.281919.29|Why We Fail as Christians]]'' by [[Robert Hunter (author)|Robert Hunter]], The Macmillan Company, 1919 at Wikiquotes *[http://books.google.com/books?id=dh1HAAAAIAAJ& ''Why we fail as Christians''] by Robert Hunter, The Macmillan Company, 1919 at Google Books ==বাহ্যিক সংযোগ== <!--Note: all links should comply with Wikipedia's external links guideline at [[Wikipedia:External links]]. To keep this section from ballooning, please only include links of general interest --> {{Sister project links |wikt=no |b=no |q=Leo Tolstoy |s=Author:Leo Tolstoy |commons=Category:Leo Tolstoy |n=no |v=no |species=no}} {{Refbegin}} *[http://librivox.org/newcatalog/search.php?title=&author=Leo+Tolstoy&action=Search Audiobooks of Tolstoy] at [[LibriVox]] *{{IBList|type=author|id=160|name=Leo Tolstoy}} *{{gutenberg author|Leo+Tolstoy}} *[http://archive.org/search.php?query=creator%3A%22Leo%20Tolstoy%22&sort=-downloads Works by Leo Tolstoy] at [[Internet Archive]] *{{worldcat id|lccn-n79-68416}} {{Refend}} [[শ্ৰেণী:ৰাছিয়াৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] 0epz6x04algcojzhdrclbu7yhw3ey14 3 34846 622748 622602 2026-08-02T14:15:42Z Pathoschild 219 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]]) 622748 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__<div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[File:Revi logo (pink).png|thumb|center|<span style="color:red">PLEASE DO NOT LEAVE MESSAGE HERE!</span>]] '''<span style="color:red"> BEFORE YOU BLOCK MY ACCOUNT: IF MY EDIT SUMMARY INCLUDE PREFIX </span>''(Script)''<span style="color:red">, DON'T BLOCK ME, JUST TELL ME TO SLOW DOWN AT COMMONS' TALK PAGE. IT IS AN AUTOMATED SCRIPT BEING USED ON COMMONS TO MOVE FILES.</span>''' Instead, please leave your message following site: <br /> [[File:Wikidata-logo-en.svg|45px|link=d:User talk:Revi C.]] [[d:User talk:Revi C.]] for Wikidata (Interwiki links) stuff <!--(I am {{int:Group-sysop}} there)--> <br /> [[File:Commons-logo.svg|45px|link=commons:User talk:Revi C.]] [[commons:User talk:Revi C.]] for renaming stuff or [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] action (I am {{int:Group-sysop}} there) <br /> [[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px|link=m:User talk:Revi C.]] [[meta:User talk:Revi C.]] for other stuff (User right notification, revert message, etc...) Messages left on this page may be reverted or moved without any response.</div> 5b8qtz4dnjnrhc9ts3mku14m3gujbq8 0 35205 622985 605648 2026-08-03T10:00:03Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 622985 wikitext text/x-wiki {{Infobox broadcasting network |name = আকাশবাণী |logo = [[File:AIR Logo.jpg|200px]] |type = চৰকাৰী সংস্থা |branding = |airdate = |country = [[ভাৰতীয়]] |available = ৰাষ্ট্ৰীয় |founded = |founder = [[ভাৰত চৰকাৰ]] |slogan = |motto = বহুজন হিতায় বহুজন সুখায়<ref>[http://allindiaradio.gov.in/Profile/Mission Mission]</ref> |market_share = |license_area = |broadcast_area = |area = |erp = |owner = [[প্ৰসাৰ ভাৰতী]] |key_people = |foundation = |launch_date = ১৯৩০ |dissolved = |former_names = |digital = |analog = |servicename1 = |service1 = |servicename2 = |service2 = |servicename3 = |service3 = |servicename4 = |service4 = |callsigns = |callsign_meaning = |former_callsigns = |affiliation = |affiliates = |groups = |former_affiliations = | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[দিল্লী]], [[ভাৰত]], |website = [http://www.allindiaradio.org/ www.allindiaradio.org], [http://www.newsonair.nic.in/ www.newsonair.nic.in] |footnotes = }} '''আকাশবাণী''' ({{Lang-en|All India Radio}}; {{Lang-hi|आकाशवाणी}}) [[ভাৰত]]ৰ এটা [[অনাতাঁৰ প্ৰযুক্তি|অনাতাঁৰ]] সম্প্ৰচাৰ সেৱা আৰু [[প্ৰসাৰ ভাৰতী]]ৰ এটা অংশ। ১৯৩০ চনত,<ref name=Milestones>[http://allindiaradio.gov.in/Profile/Milestones Milestones] Official website. allindiaradio.org. ''Retrieved:2013-01-13''.</ref> প্ৰতিষ্ঠা হোৱা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ক ১৯৫৬ চনত আধিকাৰিকভাবে আকাশবাণী নামকৰণ কৰা হয়। আকাশবাণী বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ অনাতাঁৰ সম্প্ৰচাৰক। ইয়াৰ প্ৰধান কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ৰ আকাশবাণী ভৱনত অৱস্থিত। এইটো ভৱনত [[দূৰদৰ্শন (চেনেল)‎‎|দূৰদৰ্শনৰ]] কাৰ্যালয়ো আছে। ==ইতিহাস== [[File:Akashvani Bhavan in New Delhi.jpg|left|thumb|নতুন দিল্লীত অৱস্থিত আকাশবাণীৰ মুখ্য কাৰ্যালয়|alt=দূৰৈৰ পৰা লোৱা টাৱাৰৰ সৈতে আকাশবাণী ভৱনৰ ছবি]] ১৯২৭ চনত কেইটামান ৰেডিঅ' ক্লাবৰ সহযোগত ব্ৰিটিছ ভাৰতত প্ৰথম অনাতাঁৰ সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ হৈছিল। ১৯২৬ চনত হোৱা এখন চুক্তি মৰ্মে বেচৰকাৰী ইণ্ডিয়ান ব্ৰ'ডকাষ্টিং কোম্পানীক (IBC) দুটা অনাতাঁৰ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰাৰ বাবে কৰ্তৃত্ব প্ৰদান কৰা হৈছিল। সেই অনুসৰি ১৯২৭ চনৰ ২৩ জুলাইত [[মুম্বাই|বোম্বাই]] কেন্দ্ৰ আৰু একে বছৰৰে ২৬ আগষ্টত [[কলকাতা]] কেন্দ্ৰৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ হয়। ১৯৩০ চনৰ ১ মাৰ্চত ইণ্ডিয়ান ব্ৰ'ডকাষ্টিং কোম্পানীৰ কাম-কাজ বন্ধ হৈ যোৱাত চৰকাৰে ১৯৩০ চনৰ ১ এপ্ৰিলত 'ইণ্ডিয়ান ষ্টেট ব্ৰ'ডকাষ্টিং চাৰ্ভিচ' গঠন কৰি অনাতাঁৰ সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰে। দুবছৰ পৰীক্ষামূলকভাৱে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰাৰ অন্তত ১৯৩২ চনৰ মে মাহৰ পৰা স্থায়ীভাৱে কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ হয়। ১৯৩৬ চনৰ ৮ জুনৰ পৰা এই কোম্পানীটো অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' বুলি নতুন নামকৰণ হয়।<ref name=Milestones/> ১৯৩৯ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ পৰা পুষ্টু ভাষাৰ কাৰ্যসূচীৰে অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ই বহিঃসেৱা আৰম্ভ কৰে। প্ৰকৃততে [[আফগানিস্থান]], [[ইৰান]] আৰু আৰৱীয় দেশসমূহক উদ্দেশি [[জাৰ্মানী|জাৰ্মানীয়ে]] কৰা উদ্দেশ্যধৰ্মী (propaganda) অনাতাঁৰ সম্প্ৰচাৰক প্ৰতিহত কৰিবলৈ এই বহিঃসেৱা কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ভাৰতে স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ আগলৈকে দেশখনত মাত্ৰ ৬টাহে অনাতাঁৰ কেন্দ্ৰ আছিল। এই কেইটা হ'ল- [[দিল্লী]], বোম্বাই, [[চেন্নাই|মাদ্ৰাজ]], [[লক্ষ্ণৌ]], কলকাতা আৰু টিৰুচী। অনাতাঁৰ গ্ৰাহক যন্ত্ৰৰ সংখ্যা আছিল ২,৭৫,০০০। ১৯৫৬ চনত অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ আধিকাৰিক নাম আকাশবাণী কৰা হয়। ১৯৫৭ চনৰ ৩ অক্টোৱৰ তাৰিখে ৰেডিঅ' চিলোনৰ (Radio Ceylon) সৈতে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিবলৈ [[বিবিধ ভাৰতী]] সেৱা উন্মোচন কৰা হয়। ১৯৫৯ চনত আকাশবাণীয়ে দিল্লী মহানগৰত [[দূৰদৰ্শন (চেনেল)‎‎|দূৰদৰ্শন]] সেৱা আৰম্ভ কৰে। ১৯৭৬ চনৰ ১ এপ্ৰিলত<ref>{{Cite web |title=AIR Manual, Chapter 1: History of All India Radio |url=http://allindiaradio.org/Misc/AIR-Manual1/Chapter1.pdf |access-date=2013-11-25 |archivedate=2010-09-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100917064450/http://allindiaradio.org/Misc/AIR-Manual1/Chapter1.pdf |deadurl=yes }}</ref> [[দূৰদৰ্শন (চেনেল)‎‎|দূৰদৰ্শন]] আকাশবাণীৰ পৰা পৃথক হৈ যায়। প্ৰথম এফ এম সেৱা বৰ্তমানৰ চেন্নাইত আৰম্ভ হয় ১৯৭৭ চনৰ ২৩ জুলাইৰ দিনা।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://allindiaradio.org/milestone.html |access-date=2013-11-25 |archivedate=2010-06-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100612212622/http://allindiaradio.org/milestone.html |deadurl=yes }}</ref> ১৯৩৬ চনত এম ভি গোপালাস্বামীয়ে তেওঁৰ বাসস্থান "বিত্তাল বিহাৰ"ত (বৰ্তমান [[মহীশূৰ]]ৰ আকাশবাণী চৌহদৰ পৰা ২০০ গজ আঁতৰত ) দেশৰ প্ৰথমটো ব্যক্তিগত অনাতাঁৰ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা সময়তে "আকাশবাণী" শব্দটোৰ উদ্ভাৱন কৰিছিল।<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/mysore-akashavani-is-now-75-years-old/408172/ Mysore Akashavani is now 75 years old<!-- Bot generated title -->]</ref> ই এটা [[সংস্কৃত ভাষা]]ৰ আৰু হিন্দু পৌৰাণিক কথাৰ সৈতে জড়িত শব্দ।<ref>[http://en.bab.la/dictionary/english-hindi/celestial-announcement BabLa dictionary] Retrieved 2011-10-15.</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==লগতে চাওক== * [[আকাশবাণী গুৱাহাটী]] ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{commons category inline|All India Radio|আকাশবাণী}} * [http://allindiaradio.gov.in/ All India Radio Official web-site] * [http://www.listenradios.com/vividh-bharati-online/ All India Radio Commercial Broadcasting Service Vividh Bharati On Line] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111031004449/http://www.listenradios.com/vividh-bharati-online/ |date=2011-10-31 }} * [http://india.gov.in/knowindia/radio.php Know India: Radio] * [http://onlinetps.com/resources/AIR_radio_frequency_list.htm All India Radio (AIR) Station Frequencies (National/International)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140605120519/http://onlinetps.com/resources/AIR_radio_frequency_list.htm |date=2014-06-05 }} * [http://childrensection.tripod.com/ Children's wing of All India Radio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111003223928/http://childrensection.tripod.com/ |date=2011-10-03 }} [[শ্ৰেণী:গণমাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চৰকাৰী সংস্থা]] [[শ্ৰেণী:ৰেডিঅ' ষ্টেচন]] oozmt451lteadt0i1020sfhncji43rg 0 36190 622902 387515 2026-08-03T03:52:50Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622902 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = সৰভোগ | native_name = | native_name_lang = as | other_name = | nickname = | settlement_type = নগৰ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = [[অসম]]ত অৱস্থান | latd = 26.50 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 90.87 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = [[অসমৰ জিলাসমূহ|জিলা]] | subdivision_name2 = [[বৰপেটা জিলা|বৰপেটা]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 50 | population_total = 7553 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = 781317 | registration_plate = | website = | footnotes = }} '''সৰভোগ''' {IPA:ˈsə(r)ˌbɒg} ({{Lang-en|Sarbhog}}) [[অসম]]ৰ [[বৰপেটা জিলা]]ত অৱস্থিত এখন ঠাই৷ এই অঞ্চলটো বেঁকী নৈৰ পাৰত অৱস্থিত৷ ==ইতিহাস== সৰভোগৰ নামটো গাখীৰৰ প্ৰাচুৰ্যতাৰ পৰা অহা বুলি কোৱা হয়৷ এই অঞ্চলত স্থানীয়ভাৱে উৎপাদন কৰা গাখীৰ আৰু অন্যান্য দুগ্ধজাত সামগ্ৰীৰ বাবে অঞ্চলটো প্ৰখ্যাত৷ ==ভৌগোলিক বিৱৰণ== ভৌগোলিকভাৱে সৰভোগ {{coord|26.50|N|90.87|E|}} ত অৱস্থিত৷ <ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/3/Sorbhog.html Falling Rain Genomics, Inc - Sorbhog]{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এই অঞ্চলৰ সাগৰৰ পৰা গড় উচ্চতা ৫০ মিটাৰ ৷ ==আন্ত:গাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি,<ref>{{GR|India}}</ref> সৰভোগৰ মুঠ জনসংখ্যা ৭৫৫৩ জন৷<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Population_Finder.aspx |title=Population Finder |publisher=Censusindia.gov.in |date= |accessdate=2012-09-30}}</ref> ইয়াৰে ৫১% পুৰুষ আৰু ৪৯% মহিলা৷ সৰভোগৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৮% ৷ ইয়াৰ ভিতৰত পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ক্ৰমান্বয়ে ৮৩% আৰু ৭২% ৷ সৰভোগৰ জনসংখ্যাৰ ১০% ছয় বছৰ বয়সৰ অনুৰ্ধৰ৷ ==যাতায়ত ব্যৱস্থা== সৰভোগ দাঁতিকাষৰীয়া অঞ্চলসমূহৰ সৈতে ৰে'লপথ আৰু আলিবাটেৰে সংযোজিত হৈ আছে৷ ইয়াৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱা ৩১ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথে ইয়াক ভাৰতৰ অন্যন্য অংশ সমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে৷ ==শিক্ষা== ==ৰাজনীতি== সৰভোগ [[কোকৰাঝাৰ (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত৷.<ref>{{cite web | url = http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf | title = List of Parliamentary & Assembly Constituencies | accessdate = 2008-10-05 | work = [[অসম]] | publisher = Election Commission of India | archivedate = 2006-05-04 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf | deadurl = yes }}</ref> ==উল্লেখযোগ্য ঠাই== * [[মহাপ্ৰভু শ্ৰী শ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ থান]] ==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি== ১। স্বৰ্গীয় ঘনশ্যাম তালুকদাৰ, জননেতা/বৰনগৰ মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাতা ২৷ সৰভোগ অঞ্চলৰ প্ৰতিষ্ঠিত শিক্ষাবিদ সকলৰ ভিতৰত হ'ল শিক্ষাবিদ কালীনাথ গোস্বামী,হৰমোহন নাথ,গৰ্গেশ্বৰ দাস,অশ্বিনী তালুকদাৰ,সত্যতিংকৰ ভট্টাচাৰ্য আদি মহান ব্যক্তি আৰু শিক্ষাবিদ সকল ৷ ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]] 3d1uc0zd0rwiapr5nvf2hsvn1wmxfdr 0 36324 622903 621530 2026-08-03T04:09:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622903 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = হাউলী | native_name = | native_name_lang = as | other_name = Howly | nickname = | settlement_type = নগৰ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = left | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = [[ভাৰত]]ৰ [[অসম]]ত হাউলীৰ অৱস্থান | latd = 26.43 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 90.97 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = [[অসমৰ জিলাসমূহ]] | subdivision_name2 = [[বৰপেটা জিলা]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 43 | population_total = 15958 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[অসমীয়া ভাষা]] | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = | website = | footnotes = }} '''হাউলী''' (IPA:ˈhaʊlɪ) ({{Lang-en|Howli}}) [[অসম]]ৰ [[বৰপেটা জিলা]]ত অৱস্থিত এখন ঠাই। ==ইতিহাস== ==ভৌগোলিক বিৱৰণ== ভৌগোলিকভাৱে হাউলী {{Coord|26.43|N|90.97|E|}}.<ref>{{Cite web |title=Falling Rain Genomics, Inc - Howli |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/3/Howli.html |access-date=2014-03-20 |archivedate=2016-03-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303195535/http://www.fallingrain.com/world/IN/3/Howli.html |deadurl=yes }}</ref>ত অৱস্থিত। সাগৰ পৃষ্ঠৰ পৰা ইয়াৰ গড় উচ্চতা প্ৰায় ৪৩ মিটাৰ (১৪১ ফুট)। ==আন্ত:গাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি হাউলীৰ মুঠ জনসংখ্যা ১৫,৯৫৮ জন<ref>{{GR|India}}</ref>। ইয়াৰে ৫২% পুৰুষ আৰু ৪৮% মহিলা। মুঠ জনসংখ্যাৰ ১৪% ছয় বছৰৰ অনুৰ্ধৰ। হাউলী ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৬৩%। ইয়াৰ ভিতৰত পুৰুষ আৰু মহিলাৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ পৃথককৈ ক্ৰমান্বয়ে ৬৯% আৰু ৫৬%। ==যাতায়ত ব্যৱস্থা== ==শিক্ষা== :'''বিদ্যালয়''' *শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন,হাউলী *হাউলী উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় *আদৰ্শ বিদ্যাপীঠ হাইস্কুল *অহল্যা বালিকা প্ৰাথমিক বিদ্যালয় *জাতীয় বিদ্যালয় *ইংৰাজী মাধ্যমৰ বিদ্যালয় :'''মহাবিদ্যালয়''' * বি এইচ মহাবিদ্যালয় *হাউলী জুনিয়ৰ কলেজ *হাউলী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় ==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি== হৃষিকেশ গোস্বামী (প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল|সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ]] মিডিয়া উপদেষ্টা,অসম চৰকাৰ)<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Sentinel Digital |date=2016-08-04 |title=Hrishikesh Goswami is CM’s Media adviser - Sentinelassam |url=https://www.sentinelassam.com/guwahati-today/hrishikesh-goswami-is-cms-media-adviser/ |access-date=2022-07-12 |website=www.sentinelassam.com |language=en}}</ref> হেমেন দাস (প্ৰধান সচিব,[[অসম বিধানসভা|অসম বিধান সভা]])<ref>{{Cite web |last=admin |title=Hemen Das is Principal Secretary, Assam Legislative Assembly {{!}} |url=https://www.whispersinthecorridors.com/detail/70652-Hemen-Das-is-Principal-Secretary,-Assam-Legislative-Assembly |access-date=2022-07-12 |website=Whispersinthecorridors |archivedate=2022-09-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220930072707/https://www.whispersinthecorridors.com/detail/70652-Hemen-Das-is-Principal-Secretary,-Assam-Legislative-Assembly |deadurl=yes }}</ref> ==উল্লেখযোগ্য স্থান== *চণ্ডীবৰুৱা স্মৃতি ভৱন *ইংৰাজে স্থাপন কৰা ডাক-বঙলা *ঘিলাঝাৰী সত্ৰ *মৈৰামাৰা নামটি সত্ৰ *পোৰাভঁঢ়াল সত্ৰ *কালঝাৰ সত্ৰ *মদন মোহন নামঘৰ *হাউলী ৰাস-মন্দিৰ * হালাপাকুৰী শংকৰসমাজ কীৰ্তনঘৰ *ৰাধা গোবিন্দ মন্দিৰ *শিৱ মন্দিৰ *হনুমান মন্দিৰ *ৰাষ্ট্ৰীয় স্বয়ংসেৱক সংঘ, হাউলী খণ্ড *অখিল ভাৰতীয় বিদ্যাৰ্থী পৰিষদ *হাউলী গাওঁ ৰাখাল গোঁসাই থান ==তথ্যসূত্ৰ== <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]] [[শ্ৰেণী:বৰপেটা জিলা]] 5xt0xiw4eo1eg4neaasasokxj19sx2y 0 40259 622983 529825 2026-08-03T09:57:01Z Kandarpajit Kallol 6257 622983 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}{{about|দৃশ্য-শ্ৰব্য যন্ত্ৰ টেলিভিছন|ভাৰতীয় ৰাজহুৱা চেনেল|দূৰদৰ্শন (চেনেল)}} [[File:Family watching television 1958.jpg|thumb|200px|এক আমেৰিকান পৰিয়ালে দূৰদৰ্শন চাই থকাৰ ১৯৫৮ চনৰ ছবি]] '''দূৰদৰ্শন''' বা '''টিভি''' (ইংৰাজীত Telivision/TV/Telly/Tube টেলিভিজন/টিভি/টেলি/ট্যুব) এটি মাধ্যম যাৰ জৰিয়তে শব্দ আৰু লৰচৰ কৰা ছবি পঠিয়াব পাৰি। ই ক'লা-বগা, ৰঙীন বা ত্ৰিমাত্ৰিক হ'ব পাৰে। দূৰদৰ্শন এটি জনমাধ্যম, মনোৰঞ্জন, [[শিক্ষা]], বাতৰি তথা [[বিজ্ঞাপন]] প্ৰচাৰ কৰিবলৈ। ==নামকৰণ== দূৰদৰ্শন শব্দটো "দূৰ" আৰু "দৰ্শন" শব্দৰে গঠিত। অসমীয়াৰ দৰেই ইংৰাজী টেলিভিজন শব্দ প্ৰাচীন গ্ৰীক শব্দ টেলি, যাৰ অৰ্থ দূৰ আৰু ভিজন, যাৰ অৰ্থ দৰ্শনেৰে গঠিত। ==সামাজিক প্ৰভাৱ== দূৰদৰ্শনৰ সামাজিক প্ৰভাৱ বৃহৎ, তাৰ মাজত সংবাদ মাধ্যমৰ হিংসাৰ দৰে কু-প্ৰভাৱো আছে। নতুন গৱেষণাই দেখুৱা মতে অকলশৰীয়া লোকে দূৰদৰ্শনৰ চৰিত্ৰসমূহকে সংগী মানি মনৰ অকলশৰীয়াভাব আঁতৰাব পাৰে, এনে কৰাক পেৰাচ'ছিয়েল বা ফক্স ৰিলেছন্সিপ (Parasocial/faux relationship) বোলে।<ref name="scientificamerican.com">Butler, Fionnuala, Cynthia Pickett. "Imaginary Friends." Scientific American. Scientific American Magazine. 28 July 2009. Web. 26 Mar. 2010. http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=imaginary-friends</ref> গৱেষণাই এই কথাও দেখুৱাইছে যে [[শৈক্ষিক দূৰদৰ্শন]]ৰ বহুতো সুবিধা আছে।<ref name="good-things-about-tv">{{Cite web |title=Media Awareness Network, "The Good Things About Television" |url=http://www.media-awareness.ca/english/parents/television/good_things_tv.cfm |access-date=2015-08-16 |archivedate=2006-02-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060203124845/http://www.media-awareness.ca/english/parents/television/good_things_tv.cfm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Media Awareness Network |url=http://www.media-awareness.ca/english/corporate/about_us/index.cfm |access-date=2015-08-16 |archivedate=2006-02-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060202123356/http://www.media-awareness.ca/english/corporate/about_us/index.cfm |deadurl=yes }}</ref> ==আৰু চাওক== *[[দূৰদৰ্শন (চেনেল)]] *[[ডিডি নেচনেল]] *[[ডিডি নেচনেলৰ দ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানৰ তালিকা]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:গণমাধ্যম]] [[শ্ৰেণী:দূৰদৰ্শন]] cnii8thyw82a6am5yv9syc3xcxc6r38 0 41909 622940 373294 2026-08-03T05:51:45Z Mohsin274 23375 /* ইতিহাস */ বানান শুধৰণি 622940 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday |holiday_name = বন্ধুত্ব দিৱস |type = আন্তৰ্জাতিক |image = Tying friendship bracelet.jpg |imagesize = |caption = বন্ধুত্বৰ চিন স্বৰূপে এজন বন্ধুয়ে আন এজনৰ হাতত বন্ধা '''বন্ধুত্বৰ জৰী''' বা friendship bracelet |official_name = আন্তৰ্জাতিক বন্ধুত্ব দিৱস |nickname = ফ্ৰেণ্ডশ্বিপ ডে |litcolor = |longtype = ঐতিহাসিক |ends = |duration = এদিন |frequency = বাৰ্ষিক |date = আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম ৰবিবাৰ |relatedto = [[বন্ধু]]<br/> [[প্ৰেম]] }} '''আন্তৰ্জাতিক বন্ধুত্ব দিৱস''' ({{Lang-en|International Friendship Day}}) প্ৰতি বছৰৰ আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম দেওবাৰে বিশ্বব্যাপি পালন কৰা হয়।<ref>[http://www.ittefaq.com.bd/print-edition/second-edition/2015/08/02/63874.html বিশ্ব বন্ধুত্ব দিৱস]</ref> == ইতিহাস == ১৯১৯ চনত হলমাৰ্ক কাৰ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠাতা ''জয়েচ হলে'' বন্ধুত্ব দিৱস আৰম্ভ কৰিছিল। বহুতে আগষ্টৰ প্ৰথম দেওবাৰে বন্ধুসকললৈ কাৰ্ড পঠাইছিল। কিন্তু বন্ধুত্ব দিৱসৰ ইতিহাস আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰা আৰম্ভ হয়। ১৯৩৫ চনত আমেৰিকান কংগ্ৰেছে ঘোষণা কৰে যে প্ৰতি আগষ্টৰ প্ৰথম ৰবিবাৰ বন্ধুত্ব দিৱস হিচাপে পালন কৰা হ’ব। সেইদিনাৰ পৰা বন্ধুত্ব দিৱস জাতীয় উদ্‌যাপিত দিনবোৰৰ ভিতৰত অন্যতম ৰূপে স্বীকৃতি পায়। অতি শীঘ্ৰে ই জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু আন্তৰ্জাতিক বন্ধুত্ব দিৱসৰ ৰূপ লাভ কৰে। আন্তৰ্জাতিক বন্ধুত্ব দিৱসৰ ধাৰণা ১৯৫৮ চনৰ ২০ জুলাই ড॰ আৰ্টেমিঅ’ ব্ৰাচ’ (Artemio Bracho)ৰ দ্বাৰা প্ৰস্তাৱিত হয়। তেওঁ তেতিয়া তেওঁৰ বন্ধুসকলৰ লগত ''পুৱেৰ্তো পিনাক্স’ত'' (আছুনচিয়ন, পাৰাগুৱেৰ পৰা প্ৰায় ২০০ মাইল দূৰত নদীৰ পাৰত অৱস্থিত এখন চহৰ)ত ৰাতিৰ আহাৰ খাই আছিল। বন্ধুত্ব দিৱস বিভিন্ন দেশত বিভিন্ন তাৰিখে পালন কৰা হয়। ১৯৫৮ চনত প্ৰথম আন্তৰ্জাতিক বন্ধুত্ব দিৱস ৩০ জুলাই কৰাৰ বাবে প্ৰস্তাৱিত হৈছিল। ২৭ এপ্ৰিল ২০১১ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ অধিৱেশনত ৩০ জুলাই Official International Friendship Day ঘোষিত হয়। [[ভাৰত]]সহ কিছু দেশত আগষ্টৰ প্ৰথম ৰবিবাৰ বন্ধুত্ব দিৱস হিচাপে উদ্‌যাপন কৰা হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] atb9be7kg7124ke925wwyqqysfonpj8 622941 622940 2026-08-03T05:52:29Z Mohsin274 23375 /* ইতিহাস */ বানান শুধৰণি 622941 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday |holiday_name = বন্ধুত্ব দিৱস |type = আন্তৰ্জাতিক |image = Tying friendship bracelet.jpg |imagesize = |caption = বন্ধুত্বৰ চিন স্বৰূপে এজন বন্ধুয়ে আন এজনৰ হাতত বন্ধা '''বন্ধুত্বৰ জৰী''' বা friendship bracelet |official_name = আন্তৰ্জাতিক বন্ধুত্ব দিৱস |nickname = ফ্ৰেণ্ডশ্বিপ ডে |litcolor = |longtype = ঐতিহাসিক |ends = |duration = এদিন |frequency = বাৰ্ষিক |date = আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম ৰবিবাৰ |relatedto = [[বন্ধু]]<br/> [[প্ৰেম]] }} '''আন্তৰ্জাতিক বন্ধুত্ব দিৱস''' ({{Lang-en|International Friendship Day}}) প্ৰতি বছৰৰ আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম দেওবাৰে বিশ্বব্যাপি পালন কৰা হয়।<ref>[http://www.ittefaq.com.bd/print-edition/second-edition/2015/08/02/63874.html বিশ্ব বন্ধুত্ব দিৱস]</ref> == ইতিহাস == ১৯১৯ চনত হলমাৰ্ক কাৰ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠাতা ''জয়েচ হলে'' বন্ধুত্ব দিৱস আৰম্ভ কৰিছিল। বহুতে আগষ্টৰ প্ৰথম দেওবাৰে বন্ধুসকললৈ কাৰ্ড পঠাইছিল। কিন্তু বন্ধুত্ব দিৱসৰ ইতিহাস আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰা আৰম্ভ হয়। ১৯৩৫ চনত আমেৰিকান কংগ্ৰেছে ঘোষণা কৰে যে প্ৰতি আগষ্টৰ প্ৰথম ৰবিবাৰ বন্ধুত্ব দিৱস হিচাপে পালন কৰা হ’ব। সেইদিনাৰ পৰা বন্ধুত্ব দিৱস জাতীয় উদ্‌যাপিত দিনবোৰৰ ভিতৰত অন্যতম ৰূপে স্বীকৃতি পায়। অতি শীঘ্ৰে ই জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু আন্তৰ্জাতিক বন্ধুত্ব দিৱসৰ ৰূপ লাভ কৰে। আন্তৰ্জাতিক বন্ধুত্ব দিৱসৰ ধাৰণা ১৯৫৮ চনৰ ২০ জুলাই ড॰ আৰ্তেমিঅ’ ব্ৰাচ’ (Artemio Bracho)ৰ দ্বাৰা প্ৰস্তাৱিত হয়। তেওঁ তেতিয়া তেওঁৰ বন্ধুসকলৰ লগত ''পুৱেৰ্তো পিনাক্স’ত'' (আছুনচিয়ন, পাৰাগুৱেৰ পৰা প্ৰায় ২০০ মাইল দূৰত নদীৰ পাৰত অৱস্থিত এখন চহৰ)ত ৰাতিৰ আহাৰ খাই আছিল। বন্ধুত্ব দিৱস বিভিন্ন দেশত বিভিন্ন তাৰিখে পালন কৰা হয়। ১৯৫৮ চনত প্ৰথম আন্তৰ্জাতিক বন্ধুত্ব দিৱস ৩০ জুলাই কৰাৰ বাবে প্ৰস্তাৱিত হৈছিল। ২৭ এপ্ৰিল ২০১১ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ অধিৱেশনত ৩০ জুলাই Official International Friendship Day ঘোষিত হয়। [[ভাৰত]]সহ কিছু দেশত আগষ্টৰ প্ৰথম ৰবিবাৰ বন্ধুত্ব দিৱস হিচাপে উদ্‌যাপন কৰা হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] coo6xo13a2l78pai8t64xresxnc8is8 0 42487 622891 604339 2026-08-03T00:57:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622891 wikitext text/x-wiki {{Infobox flag |Name = বাংলাদেশ |Article = |Image = Flag of Bangladesh.svg |Nickname = ৰঙা আৰু সেউজীয়া ({{lang-bn|লাল-সবুজ}}) |Morenicks = |Use = 111000 |Symbol = {{FIAV|normal}} |Proportion = ৩:৫ |Adoption = ১৭ জানুৱাৰী ১৯৭২ |Design = সেউজীয়া আয়তক্ষেত্ৰ মাজত ৰঙা বৃত্ত। |Designer= |Type = ৰাষ্ট্ৰীয় |Image2 = Civil Ensign of Bangladesh.svg |Imagetext2= বাংলাদেশৰ ছিভিল এনচাইন |Use2 = 000100 |Symbol2= {{FIAV|000100}} |Design2 = ৰঙা আয়তক্ষেত্ৰৰ ঊৰ্ধ্বত-বাম কোয়াড্ৰ্যাণ্টত বাংলাদেশৰ জাতীয় পতাকা |Image3 = Naval Ensign of Bangladesh.svg |Imagetext3= বাংলাদেশৰ নেভাল এনচাইন |Use3 = 000001 |Symbol3= |Design3 = বগা এনচাইনৰ ক্যাণ্টত বাংলাদেশৰ জাতীয় পতাকা |Image4 = Flag of Bangladesh (1971).svg |Imagetext4= ১৯৭১ চনৰ স্বাধীনতা যুদ্ধত ব্যবহৃত পতাকা |Adoption4 = ২ মাৰ্চ ১৯৭১ |Use4 = পুৰণি পতাকা |Symbol4 = {{FIAV|historical}} |Design4 = সেউজীয়া আয়তক্ষেত্ৰ মাজত ৰঙা বৃত্ত, তেতিয়া মধ্যত বাংলাদেশৰ মানচিত্ৰ }} '''বাংলাদেশৰ জাতীয় পতাকা''' সেউজীয়া আয়তক্ষেত্ৰৰ মাজত ৰঙা বৃত্তৰে গঠিত। সেউজীয়া ৰং [[বাংলাদেশ]]ৰ সেউজীয়া প্ৰকৃতি তথা তাৰুণ্যৰ প্ৰতীক আৰু বৃত্তৰ ভিতৰত থকা ৰঙা ৰং উদীয়মান সূৰ্য আৰু স্বাধীনতা আন্দোলনত আত্মবলিদান দিয়া লোকসকলৰ তেজৰ প্ৰতীক। বাংলাদেশৰ জাতীয় পতাকাৰ এই ৰূপ ১৯৭২ চনৰ ১৭ জানুৱাৰীত চৰকাৰীভাৱে গৃহীত হয়। ১৯৭১ চনত [[বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত প্ৰায় একেই ধৰণৰ এখন পতাকা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল যাৰ মাজত ৰঙা বৃত্তৰ ভিতৰত হালধীয়া ৰঙৰ এখন মানচিত্ৰ আছিল। ১৯৭২ চনৰ ১২ জানুৱাৰীত পতাকাখনৰ পৰা মানচিত্ৰখন আঁতৰোৱা হয়।<ref name="d"><span class="citation journal">[http://www.keesings.com "Mr. Chowdhury becomes President of Bangladesh.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180121041009/http://www.keesings.com/ |date=2018-01-21 }}</span></ref> পতাকাৰ উভয়ফালে সঠিকভাৱে মানচিত্ৰখন ফুটাই তোলাৰ অসুবিধাই আছিল পতাকাখনৰ পৰা মানচিত্ৰখন আঁতৰোৱাৰ অন্যতম কাৰণ।<ref name="fotw">[http://www.fotw.net/flags/bd.html Flag of Bangladesh], Flags of the World.</ref> ==ইতিহাস== ১৯৭১ চনৰ স্বাধীনতা যুদ্ধত ব্যৱহৃত পতাকাৰ উপৰত ভিত্তি কৰি এই পতাকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়, তেতিয়া মধ্যৰ ৰঙা বৃত্তত বাংলাদেশৰ মানচিত্ৰ আছিল, পৰৱৰ্তী সময়ত পতাকাক সহজ কৰি, মানচিত্ৰ খন বাদ দিয়া হয়। বাংলাদেশৰ জাতীয় পতাকা, জাপানৰ জাতীয় পতাকাৰ লগত মিল আছে, কিন্তু পাৰ্থক্য হৈছে বাংলাদেশৰ সেউজীয়াৰ ঠাইত, জাপানীসকলে বগা ব্যবহাৰ কৰে। ৰঙা বৃত্তটো একাষে অলপ চাপি আছে, যেতিয়া পতাকা উৰি থাকে তেতিয়া যেন ই পতাকাৰ মাজত থকা যেন দেখা যায়। ১৯৭০ চনৰ ৭ জুনত তৎকালীন পূৰ্ব পাকিস্তানৰ ৰাজধানী ঢাকাৰ পল্টন ময়দানত অনুষ্ঠিত ছাত্ৰসকলৰ এক সামৰিক কুচকাওয়াজত বঙ্গবন্ধু শেখ মুজিবুৰ ৰহমানৰ অংশ গ্ৰহণৰ কথা আছিল। এই লক্ষ্যৰে ছাত্ৰসকলৰ দ্বাৰা এক জয়বাংলা বাহিনী, বা 'ফেব্ৰুৱাৰী ১৫ বাহিনী' গঠন কৰা হয়। ছাত্ৰ নেতাসকলে এই বাহিনীৰ এক পতাকা তৈয়াৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। এই লক্ষ্যৰে ১৯৭০ চনৰ ৬ জুনত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাৰ্জেণ্ট জহুৰুল হক হলৰ (তৎকালীন ইকবাল হল) ১০৮ নং কক্ষত ছাত্ৰলীগ নেতা আ স ম আবদুৰ ৰব, শাহজাহান ছিৰাজ, কাজী আৰেফ আহমদ, মাৰ্ছেল মনিৰুল ইছলাম পতাকাৰ পৰিকল্পনা সম্পৰ্কে বৈঠক বহে। এই বৈঠকত আৰু উপস্থিত আছিল ছাত্ৰলীগ নেতা স্বপন কুমাৰ চৌধুৰী, জগন্নাথ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ (তৎকালীন জগন্নাথ কলেজ) ছাত্ৰলীগ নেতা নজৰুল ইছলাম, কুমিল্লা জিলা ছাত্ৰলীগৰ সাধাৰণ সম্পাদক তথা কেন্দ্ৰীয় ছাত্ৰনেতা শিৱনাৰায়ন দাস, প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয় ছাত্ৰলীগৰ সাধাৰণ সম্পাদক হাছানুল হক ইনু আৰু ছাত্ৰনেতা ইউছুফ ছালাউদ্দিন আহমেদ। সভাত কাজী আৰেফৰ প্ৰাথমিক প্ৰস্তাৱনাৰ উপৰত ভিত্তি কৰি আলোচনাৰ শেষত সেউজীয়া ভূমিৰ উপৰত ৰঙা সূৰ্যৰ মাজত হালধীয়া ৰঙেৰে বাংলাৰ মানচিত্ৰ খচিত পতাকা তৈয়াৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত হয়। কামৰুল আলম খান (খসৰু) তেতিয়া ঢাকা নিউ মাৰ্কেটৰ এক বিহাৰী দৰ্জিৰ দোকানৰ পৰা ডাঙৰ এটুকুৰা সেউজীয়া কাপোৰৰ মাজত ৰঙা বৃত্ত এটা ছিলাই কৰি আনে; ইয়াৰ পিছত ইউছুফ ছালাউদ্দিন আহমেদ আৰু হাছানুল হকে ইনু প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কায়েদে আজম হল (বৰ্তমানে তিতুমীৰ হল)ৰ ৩১২ নং কক্ষৰ এনামুল হকৰ ওচৰৰ পৰা মানচিত্ৰৰ কিতাপ আনি ট্ৰেছিং পেপাৰত পূৰ্ব পাকিস্তানৰ মানচিত্ৰ অংকণ কৰে। ছাত্ৰনেতা শিবনাৰায়ণ দাসে শেষত তেওঁৰ নিপুন হাতেৰে মানচিত্ৰখন ৰঙা বৃত্তৰ মাজত আঁকে। ১৯৭১ চনৰ ২ মাৰ্চত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ত বাংলাদেশৰ ইতিহাসত প্ৰথম জাতীয় পতাকা উত্তোলন কৰেছিল ছাত্ৰ নেতা আ.স.ম. আব্দুৰ ৰবে। তেওঁ সেই সময়ত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ ইউনিয়নৰ উপ-সভাপতি আছিল। পূৰ্ব পাকিস্তানৰ চিহ্ন চন্দ্ৰ তৰা ব্যৱহাৰ নকৰাকৈ এই নতুন প্ৰতীক তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। চিআইএ ৱৰ্ল্ড ফেক্টবুক অনুযায়ী বাংলাদেশৰ সেউজীয়া প্ৰকৃতি বুজাবলৈ পতাকাত সেউজীয়া ৰং ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। শেখ মুজিবুৰ ৰহমানে মাৰ্চ ২৩ তাৰিখে তেওঁৰ বাসভৱনত, স্বাধীনতা ঘোষণাৰ আগেয়ে পতাকা উত্তোলন কৰেছিল। পৰবৰ্তী সময়ত ১৯৭২ চনত শেখ মুজিবুৰ ৰহমানৰ চৰকাৰে শিবনাৰায়ণ দাসৰ ডিজাইনকৃত পতাকাৰ মাজৰ মানচিত্ৰখন বাদ দি পতাকাৰ মাপ, ৰঙ আৰু তাৰ ব্যাখ্যা সম্বলিত এক প্ৰতিবেদন দিবলৈ কামৰুল হাছানক দায়িত্ব দিয়ে। কামৰুল হাছানৰ দ্বাৰা পৰিমাৰ্জিত ৰূপটোৱে বৰ্তমান বাংলাদেশৰ জাতীয় পতাকা। == পতাকাৰ মাপ == {| class="infobox" style="width: 256px; border-top: medium none;" |+ style="background: rgb(249, 249, 249) none repeat scroll 0% 0%; border-width: 1px 1px medium; border-style: solid solid none; border-color: rgb(170, 170, 170) rgb(170, 170, 170) -moz-use-text-color; -moz-border-top-colors: none; -moz-border-right-colors: none; -moz-border-bottom-colors: none; -moz-border-left-colors: none; border-image: none; padding: 0.5em;" |জাতীয় পতাকাৰ ৰং | style="background: white none repeat scroll 0% 0%; border: 1px solid rgb(170, 170, 170);" |[[চিত্ৰ:Bangladesh_National_Flag_construct_(bn).svg|254x254px]] |- | {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0px;" ! colspan="3" style="border: medium none;" | ৰঙৰ তথ্যসমূহ<br> |- style="text-align: center; background: rgb(238, 238, 238) none repeat scroll 0% 0%;" ! মডেল ! style="background-color: rgb(1, 121, 111); color: rgb(255, 255, 255);" |সেউজীয়া ! style="background-color: rgb(225, 24, 55); color: rgb(255, 255, 255);" |ৰঙা |- style="border: 1px solid red;" |প্ৰোচিয়ন (চৰকাৰী নিৰ্দিষ্টকৰণ) |প্ৰতি হাজাৰত ব্ৰিলিয়ান্ট গ্ৰীন এইচ-২আৰএচ ৫০ পাৰ্টচ |প্ৰতি হাজাৰত ব্ৰিলিয়ান্ট অৰেঞ্জ এইচ-২আৰএচ ৬০ পাৰ্টচ |- | পানটোন<ref name="flagspot.net">{{cite web|url=https://flagspot.net/flags/bd'.html#col |title=Colours of the Flag |accessdate=February 16, 2014|publisher=Rob Raeside |language=ইংৰাজী}}</ref> | 342c | 485 |- | চিএমৱাইকে<ref name="pantone.com">{{cite web |url=http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx |title=Pantone Color Picker |accessdate=February 16, 2014 |publisher=Pantone LLC |language=ইংৰাজী |archivedate=September 10, 2015 |archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20150910082906/http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx |deadurl=yes }}</ref> | 100-0-70-40 | 0-100-80-5 |- |আৰজিবি(হেক্স) | #01796F | #E11837 |- |ডেচিমেল | 1,121,111 | 225,24,55 |} |} গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী বাংলাদেশৰ পতাকা বিধিমালা, ১৯৭২ চন অনুযায়ী জাতীয় পতাকাৰ মাপৰ সুনিৰ্দিষ্ট বিৱৰণ নিম্নলিখিত:<ref name="cabinet.portal.gov.bd"><span class="citation web">[http://cabinet.portal.gov.bd/sites/default/files/files/cabinet.portal.gov.bd/legislative_information/d777cea4_d025_49aa_892b_d56503adaf00/CD_SPEC_GOVT_POLIC_bn_2_176.pdf "PEOPLE’S REPUBLIC OF BANGLADESH FLAG RULES, 1972 (Revised up to May, 2010) এৰ অনূদিত বাংলা পাঠ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170329104749/http://cabinet.portal.gov.bd/sites/default/files/files/cabinet.portal.gov.bd/legislative_information/d777cea4_d025_49aa_892b_d56503adaf00/CD_SPEC_GOVT_POLIC_bn_2_176.pdf |date=2017-03-29 }}। মন্ত্ৰিপৰিষদ বিভাগ।</span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fbn.wikipedia.org%3A%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B0+%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A7%80%E0%A6%AF%E0%A6%BC+%E0%A6%AA%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE&rft.btitle=PEOPLE%E2%80%99S+REPUBLIC+OF+BANGLADESH+FLAG+RULES%2C+1972+%28Revised+up+to+May%2C+2010%29+%E0%A6%8F%E0%A6%B0+%E0%A6%85%E0%A6%A8%E0%A7%82%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%A4+%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE+%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A0&rft.genre=book&rft_id=http%3A%2F%2Fcabinet.portal.gov.bd%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fcabinet.portal.gov.bd%2Flegislative_information%2Fd777cea4_d025_49aa_892b_d56503adaf00%2FCD_SPEC_GOVT_POLIC_bn_2_176.pdf&rft.pub=%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A6%A6+%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%97&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span></ref> :* ‘জাতীয় পতাকা’ গাঢ় সেউজীয়া ৰঙৰ হ'ব লাগিব আৰু ১০:৬ দৈৰ্ঘ্য তথা প্ৰস্থৰ আয়তক্ষেত্ৰৰ সেউজীয়া ৰঙৰ মাজত এটা ৰঙা ৰঙৰ বৃত্ত থাকিব লাগিব।<br> :* ৰঙা বৃত্তটো পতাকাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ এক-পঞ্চমাংশ ব্যাসাৰ্ধ বিশিষ্ট হ'ব লাগিব। পতাকাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ ন-বিংশতিতম অংশ হাতেৰে অঁকা উলম্ব ৰেখা আৰু পতাকাৰ প্ৰস্থৰ মধ্যবৰ্তী বিন্দু হাতেৰে অঁকা আনুভূমিক ৰেখাৰ পৰস্পৰ ছেদবিন্দুত বৃত্তৰ কেন্দ্ৰ হ'ব লাগিব।<br> :* পতাকাৰ সেউজীয়া পটভূমিত হ'ব প্ৰতি হাজাৰত প্ৰোচিয়ন ব্ৰিলিয়ান্ট গ্ৰীন এইচ-২ আৰএচ ৫০ পাৰ্টচ আৰু ৰঙা বৃত্তকাৰ অংশত হ'ব প্ৰতি হাজাৰত প্ৰোচিয়ন ব্ৰিলিয়ান্ট অৰেঞ্জ এইচ-২ আৰএচ ৬০ পাৰ্টচ।  <br> === পতাকা ব্যৱহাৰৰ মাপ === * ভৱন ব্যৱহাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত পতাকাৰ বিভিন্ন মাপসমূহ হ'ল— :* <span>১০ বাই ৬ ফুট (৩.০ বাই ১.৮ মিটাৰ)</span> :* <span>৫ বাই ৩ ফুট (১.৫২ বাই ০.৯১ মিটাৰ)</span> :* <span>২.৫ বাই ১.৫ ফুট (৭৬০ বাই ৪৬০ মিলিমিটাৰ)</span> * মটৰগাড়ীত ব্যৱহাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত পতাকাৰ বিভিন্ন মাপসমূহ হ'ল— : ক) <span>১৫ বাই ৯ ইঞ্চি (৩৮০ বাই ২৩০ মিলিমিটাৰ)</span> (ডাঙৰ গাড়ীৰ ক্ষেত্ৰত) : খ) <span>১০ বাই ৬ ইঞ্চি (২৫০ বাই ১৫০ মিলিমিটাৰ)</span> (সৰু গাড়ীৰ ক্ষেত্ৰত<br> *  আন্তৰ্জাতিক তথা দ্বিপাক্ষিক অনুষ্ঠানত ব্যৱহাৰৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত  টেবুল পতাকাৰ মাপ হ'ল— <span>১০ বাই ৬ ইঞ্চি (২৫০ বাই ১৫০ মিলিমিটাৰ)</span> <small>ব্যাখ্যা: পতাকাৰ দৈৰ্ঘ্য ১০ ফুট হলে প্ৰস্থ হ'ব ৬ ফুট, ৰঙা বৃত্তৰ ব্যাসাৰ্ধ হ'ব ২ ফুট, পতাকাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ ৪.৫ ফুট ওপৰত প্ৰস্থৰ প্ৰায় মাজভাগত অঙ্কিত আনুপাতিক ৰেখাৰ ছেদবিন্দু হ'ব ৰঙা বৃত্তৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। </small> == পতাকাৰ ব্যৱহাৰবিধি == [[চিত্ৰ:Shangrami_Chetona_-_DU_-_Ashfaq.jpg|right|thumb|208x208px|১৯৭১ চনত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ (বৰ্তমানৰ কলা ভৱন) সন্মূখৰ পশ্চিম দ্বাৰত বাংলাদেশৰ পতাকা প্ৰথম উত্তোলিত হয়।]] গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰকাৰী ভৱন তথা কাৰ্যালয়সমূহ 'বাংলাদেশৰ পতাকা' উত্তোলন কৰা হয়।<ref name="cabinet.portal.gov.bd"/> === চৰকাৰী বাসভৱন === নিন্মলিখিত ব্যক্তিসমূহৰ চৰকাৰী বাসভৱনত ‘পতাকা’ উত্তোলন কৰা হয়: * ৰাষ্ট্ৰপতি * প্ৰধানমন্ত্ৰী * জাতীয় সংসদৰ স্পীকাৰ * বাংলাদেশৰ প্ৰধান বিচাৰপতি * মন্ত্ৰীবৰ্গ * চীফ হুইপ * জাতীয় সংসদৰ ডেপুটি স্পীকাৰ * জাতীয় সংসদৰ বিৰোধী দলীয় নেতা * মন্ত্ৰীৰ পদমৰ্যাদাসম্পন্ন ব্যক্তিবৰ্গ * প্ৰতিমন্ত্ৰীবৰ্গ * প্ৰতিমন্ত্ৰীৰ পদমৰ্যাদাসম্পন্ন ব্যক্তিবৰ্গ * উপমন্ত্ৰীবৰ্গ * উপমন্ত্ৰীৰ পদমৰ্যাদাসম্পন্ন ব্যক্তিবৰ্গ * বিদেশত অবস্থিত বাংলাদেশী কূটনীতিবিদ /কনচুলাৰ মিছনসমূহৰ প্ৰধানসকল * ৰঙামাটি, খাগড়াছড়ি আৰু বান্দৰবান জিলাৰ স্থানীয় চৰকাৰ পৰিষদৰ চেয়াৰমেনসকল === মটৰগাড়ী তথা জলজাহাজ === নিন্মলিখিত ব্যক্তিসমূহৰ মটৰগাড়ী তথা জলজাহাজত ‘পতাকা’ উত্তোলন কৰাৰ অধিকাৰ আছে<span></span>: * জাতীয় সংসদৰ স্পীকাৰ * বাংলাদেশৰ প্ৰধান বিচাৰপতি * মন্ত্ৰীবৰ্গ * চীফ হুইপ * জাতীয় সংসদৰ ডেপুটি স্পীকাৰ * জাতীয় সংসদৰ বিৰোধী দলীয় নেতা * মন্ত্ৰীৰ পদমৰ্যাদাসম্পন্ন ব্যক্তিবৰ্গ * বিদেশত অবস্থিত বাংলাদেশী কূটনীতিবিদ /কনচুলাৰ মিছনসমূহৰ প্ৰধানসকল === উত্তোলন === নিম্নলিখিত দিৱসসমূহ উপলক্ষে বাংলাদেশৰ সমূহ চৰকাৰী তথা বেচৰকাৰী ভৱনসমূহত তথা বিদেশত অৱস্থিত কূটনৈতিক মিছনৰ কাৰ্যালয় তথা কনচুলাৰ পোষ্টসমূহত বাংলাদেশৰ পতাকা উত্তোলন কৰা হয়: : (ক) মহানবীৰ জন্ম দিবস (ঈদ-এ-মিলাদুন্নবী) : (খ) ২৬ মাৰ্চ স্বাধীনতা দিবস : (গ) ১৬ ডিচেম্বৰ বিজয় দিবস : (ঘ) বাংলা চৰকাৰৰ দ্বাৰা পালন কৰা আন দিৱসসমূহ<br> === অৰ্ধনমিত === নিম্নলিখিত দিৱসসমূহত ‘পতাকা’ অৰ্ধনমিত ৰখা হয়: : (ক) ২১ ফেব্ৰুৱাৰী ছহিদ দিৱস : (খ) ১৫ আগষ্ট জাতীয় শোক দিবস : (গ) বাংলা চৰকাৰৰ দ্বাৰা পালন কৰা আন দিৱসসমূহ == আলোকচিত্ৰৰ ভঁৰাল == <gallery> File:Air Force Ensign of Bangladesh.svg|বিমান বাহিনীৰ ব্যৱহৃত পতাকা, পতাকাৰ অনুপাত ১:২ File:First flag lift place at Dhaka University Ashfaq.jpg|১৯৭১ চনত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালায়ৰ এই স্থানতেই সৰ্ব প্ৰথম জাতীয় পতাকা উত্তোলন কৰা হৈছিল‌ File:Flag of Bangladesh (1971).svg|৬ মাৰ্চ ১৯৭১ ৰ পৰা ১৭ জানুৱাৰী ১৯৭২ লৈ ব্যৱহৃত বাংলাদেশৰ পতাকা File:Our Bangladesh.jpg|খেতিপথাৰত বাংলাদেশৰ পতাকা হাতত লৈ থকা মূহুৰ্তত কেইজনমান শিশু </gallery> == তথ্যসূত্ৰ == <div class="reflist columns references-column-count references-column-count-2" style="-moz-column-count: 2; list-style-type: decimal;"> <references /></div> ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Flags of Bangladesh|বাংলাদেশৰ জাতীয় পতাকা}} *{{cite web|url=https://www.fotw.info/flags/bd.html|title=বাংলাদেশ|publisher=fotw.info|language=ইংৰাজী}} * {{cite book |last=ফাৰুক |first=একেএম |year=২০১২ |chapter= জাতীয় পতাকা |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=National_Flag |editor1-last=ইছলাম |editor1-first=সিৰাজুল |editor2-last=জামাল |editor2-first=আহমেদ এ. |title=বাংলাপিডিয়া |edition=২য় |publisher=বাংলাদেশ এছিয়াটিক ছোছাইটি |language=বঙালী}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:পতাকা]] mgmiuir2ypo1mtj4k39fknetvo959hs 0 44101 622877 618891 2026-08-02T19:15:19Z Dakalil 50728 পৃষ্ঠা [[ফ্ৰান্‌জ কাফ্‌কা]]ৰ পৰা [[ফ্ৰান্‌ৎছ কাফকা]]লৈ Dakalilয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 618891 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ফ্ৰান্‌ৎছ কাফকা | image = Franz Kafka, 1923.jpg | caption = ১৯২৩ চনত কাফকা | alt = ফৰ্মেল চুট পৰিহিত ক’লা চুলিৰ এজন ডেকা মানুহ হিচাপে কাফকাৰ ক’লা-বগা আলোকচিত্ৰ | birth_date = {{birth date|1883|7|3|df=y}} | birth_place = [[প্ৰাগ]], [[অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰী]] | death_date = {{death date and age|1924|6|3|1883|7|3|df=y}} | death_place = [[ক্ল'ষ্টাৰনইবুৰ্গ]], [[অষ্ট্ৰিয়া]] | burial_place = নতুন ইহুদী সমাধিক্ষেত্ৰ, প্ৰাগ | occupation = {{flatlist| * ঔপন্যাসিক * চুটিগল্প লেখক * বীমা বিষয়া }} | alma_mater = [[কাৰ্ল'ৱা বিশ্ববিদ্যালয়|জাৰ্মান চাৰ্ল্‌ছ-ফাৰ্ডিনাণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়]] | citizenship = {{plainlist| * [[চিচলেথেনিয়া|অষ্ট্ৰিয়া]] (১৯১৮ লৈকে){{efn|১৮৬৭ চনৰ [[অষ্ট্ৰিয়ান নাগৰিকত্ব আইন|অষ্ট্ৰো-হাংগেৰীয় নাগৰিকত্ব আইন]]ৰ ওপৰত আধাৰিত}} * [[চেক'স্ল'ৱাকিয়া]] (১৯১৮ ৰ পৰা){{sfn|Koelb|2010|p=12}}{{sfn|Czech Embassy|2012}} }} | works = [[ফ্ৰান্‌ৎছ কাফকাৰ গ্ৰন্থপঞ্জী|তালিকা]] | style = [[সাহিত্যিক আধুনিকতাবাদ|আধুনিকতাবাদ]] | signature = Franz Kafka's signature.svg }} '''ফ্ৰান্‌ৎছ কাফকা'''{{efn|{{IPAc-en|UK|ˈ|k|æ|f|k|ə}}, {{IPAc-en|US|ˈ|k|ɑː|f|-}};<ref>{{cite web|url=http://dictionary.reference.com/browse/kafka |title=Kafka |archive-url=https://web.archive.org/web/20141226161214/http://dictionary.reference.com/browse/kafka |archive-date=26 December 2014 |url-status=live |work=[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]}}</ref> {{IPA|de|ˈfʁant͡s ˈkafka|lang|De-Franz Kafka.ogg}}; {{IPA|cs|ˈkafka|lang}}; চেক ভাষাত তেওঁক কেতিয়াবা '''ফ্ৰাঞ্চিশ্বেক কাফকা''' বুলিও কোৱা হৈছিল।}} ({{langx|de|Franz Kafka}}, {{IPA|de|ˈfʁant͡s ˈkafka|pron|De-Franz Kafka.ogg}}; ৩ জুলাই ১৮৮৩ – ৩ জুন ১৯২৪) আছিল [[অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰী|অষ্ট্ৰ-হাংগেৰীয় সাম্ৰাজ্যৰ]] অন্তৰ্গত [[প্ৰাগ]]ত জন্মগ্ৰহণ কৰা এজন জাৰ্মানভাষী [[ইহুদী চেক]] লেখক আৰু ঔপন্যাসিক।<ref>{{cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/24645937|title=Franz Kafka and Austria: National Background and Ethnic Identity|date=1978|jstor=24645937 |access-date=22 January 2025|last1=Herz |first1=Julius M. |journal=Modern Austrian Literature |volume=11 |issue=3/4 |pages=301–318 | quote=Kafka, after all, was not just a Prague Jew living in Bohemia. He was also, for more than thirty-five years, an Austrian citizen caught in the middle of many cross-currents.... We might wonder whether or to what extent he considered himself an Austrian, for this question must have occurred to him more than once. For the Jews living in the Austro-Hungarian monarchy life was seriously affected by the highly heterogeneous population. }} Quotation on p. 301.</ref> [[২০ শতিকাৰ সাহিত্য]]ৰ এজন অন্যতম প্ৰধান ব্যক্তিত্ব হিচাপে ব্যাপকভাৱে পৰিগণিত কাফকাৰ ৰচনাসমূহত [[সাহিত্যিক বাস্তৱবাদ]] আৰু [[অদ্ভুতবাদ]]ৰ উপাদানসমূহৰ সংমিশ্ৰণ ঘটিছে।<ref>{{cite journal|last=Spindler|first=William|title=Magical Realism: A Typology|year=1993|doi=10.1093/fmls/XXIX.1.75|journal=Forum for Modern Language Studies|volume=XXIX|issue=1|pages=90–93| issn = 0015-8518 }}</ref> তেওঁৰ কাহিনীভাগত সাধাৰণতে নিসংগ মুখ্য চৰিত্ৰসমূহে আচৰিত বা অবাস্তৱসদৃশ কঠিন পৰিস্থিতি আৰু দুৰ্বোধ্য সামাজিক তথা [[আমোলাতন্ত্ৰ|আমোলাতান্ত্ৰিক]] প্ৰত্যাহ্বানৰ মুখামুখি হোৱা দেখা যায়। তেওঁৰ লেখাত চিত্ৰিত পৰিস্থিতিৰ দৰে জটিল তথা দুৰ্বোধ্য অৱস্থাক বুজাবলৈ শব্দকোষত ''[[:en:wikt:Kafkaesque|কাফকাসুলভ]]'' (Kafkaesque) শব্দটোৱে স্থান পাইছে।{{sfn|Steinhauer|1983|pp=390–408}} তেওঁৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত আছে উপন্যাসিকা ''[[ৰূপান্তৰ (উপন্যাসিকা)|ৰূপান্তৰ]]'' ({{lang|de|Die Verwandlung}}, ১৯১৫) আৰু উপন্যাস ''[[বিচাৰ (উপন্যাস)|বিচাৰ]]'' ({{lang|de|Der Prozess}}, ১৯২৪) আৰু ''[[দুৰ্গ (উপন্যাস)|দুৰ্গ]]'' ({{lang|de|Das Schloß}}, ১৯২৬)। তেওঁৰ চুটি নীতিশিক্ষাূলক কাহিনী আৰু নীতিবচনসমূহৰ বাবেও তেওঁ সমাদৃত, যিবোৰত প্ৰায়ে তেওঁৰ দীঘলীয়া ৰচনাসমূহৰ অন্ধকাৰময় বিষয়বস্তুৰ সমান্তৰালভাৱে ধেমেলীয়া উপাদানসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref name=":3">{{Cite magazine |last=Foster-Wallace |first=David |date=1998 |title=Laughing with Kafka |url=https://harpers.org/wp-content/uploads/HarpersMagazine-1998-07-0059612.pdf |magazine=Harper's Magazine |volume=297 |issue=1778 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130210040638/https://harpers.org/wp-content/uploads/HarpersMagazine-1998-07-0059612.pdf |archive-date=10 February 2013 |url-status=dead |access-date=12 July 2026 |archivedate=8 January 2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260108085542/https://harpers.org/wp-content/uploads/HarpersMagazine-1998-07-0059612.pdf |deadurl=yes }}</ref>{{efn|তেওঁৰ দীঘলীয়া কল্পকাহিনীৰ দৰেই এই চুটি খচৰাবোৰো কিছুমান দিশত ক্ৰুৰ হ'ব পাৰে, কিন্তু সেইবোৰৰ ভয়াবহতা প্ৰায়ে হাস্যকৰ।<ref name=":3" /> কাফকাৰ এজন ঘনিষ্ঠ পৰিচিত ব্যক্তিয়ে মন্তব্য কৰিছিল যে পাঠৰ সময়ত তেওঁৰ শ্ৰোতা আৰু লেখক স্বয়ং কেতিয়াবা ইমান হঁহাই হাঁহিছিল যে কাফকাই নিজৰ পাঠ অব্যাহত ৰাখিব নোৱাৰিছিল আৰু কৰ্মটোৰ [[আবৃত্তি]] সম্পূৰ্ণ কৰাৰ আগতে নিজকে চম্ভালি লোৱাটো প্ৰয়োজনীয় হৈ পৰিছিল।<ref>{{Cite journal |last=Parvulescu |first=Anca |date=2015 |title=Kafka's Laughter: On Joy and the Kafkaesque |url=https://www.jstor.org/stable/44017159 |journal=PMLA |volume=130 |issue=5 |pages=1420–1432 |doi=10.1632/pmla.2015.130.5.1420 |jstor=44017159 |issn=0030-8129}}</ref>}} তেওঁৰ কৰ্মৰাজিয়ে শিল্পী, দাৰ্শনিক, সুৰকাৰ, চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা, সাহিত্য ইতিহাসবিদ, ধৰ্মীয় পণ্ডিত আৰু সাংস্কৃতিক তাত্ত্বিকসকলক ব্যাপকভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছে। কাফকাৰ জন্ম হৈছিল অষ্ট্ৰ-হাংগেৰীয় সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত [[ব'হেমিয়া ৰাজ্য]]ৰ ৰাজধানী প্ৰাগৰ (যি পিছলৈ [[চেক'স্ল'ৱাকিয়া]] আৰু [[চেক গণৰাজ্য]]ৰ ৰাজধানী হয়) এটা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ জাৰ্মানভাষী চেক ইহুদী পৰিয়ালত।<ref>{{Cite web |title=Heroes – Trailblazers of the Jewish People |url=https://dbs.bh.org.il/luminary/kafka-franz |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200731194725/https://dbs.bh.org.il/luminary/kafka-franz |archive-date=31 July 2020 |access-date=14 November 2019 |website=Beit Hatfutsot |archivedate=31 July 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200731194725/https://dbs.bh.org.il/luminary/kafka-franz |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=12 January 2023 |title=A new translation of Franz Kafka's diaries restores much of his Jewish musings |url=https://www.jta.org/2023/01/12/culture/a-new-translation-of-franz-kafkas-diaries-restores-much-of-his-jewish-musings |access-date=2 October 2024 |website=www.jta.org}}</ref> তেওঁ এজন অধিবক্তা হিচাপে প্ৰশিক্ষণ লৈছিল আৰু আইনী শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত বিভিন্ন আইনী আৰু বীমা সংক্ৰান্তিয় চাকৰিত পূৰ্ণকালীনভাৱে নিয়োজিত হৈছিল।<ref>Gray, Jefferson M., [https://www.fedbar.org/wp-content/uploads/2009/10/bookreviewsoct09-pdf-1.pdf review] in ''The Federal Lawyer'', October 2009, of ''Franz Kafka: The Office Writings''. Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 2009.</ref> তেওঁৰ বৃত্তিমূলক দায়িত্বই তেওঁৰ মনত এক আভ্যন্তৰীণ সংঘাতৰ সৃষ্টি কৰিছিল, কিয়নো তেওঁ অনুভৱ কৰিছিল যে তেওঁৰ প্ৰকৃত ধাউতি আছিল কেৱল লিখনিত। তেওঁৰ জীৱনকালত তেওঁৰ ৰচনাৰ মাত্ৰ কম সংখ্যক অংশহে প্ৰকাশ পাইছিল; গল্প সংকলন ''[[চিন্তন (চুটিগল্প সংকলন)|চিন্তন]]'' (Betrachtung, ১৯১২) আৰু ''[[এজন গাঁৱলীয়া চিকিৎসক (চুটিগল্প সংকলন)|এজন গাঁৱলীয়া চিকিৎসক]]'' (Ein Landarzt, ১৯১৯), আৰু তেওঁৰ চুটি উপন্যাস ''ৰূপান্তৰ''ৰ দৰে স্বতন্ত্ৰ গল্পসমূহ সাহিত্য আলোচনীত প্ৰকাশ পাইছিল, কিন্তু সেইবোৰে বিশেষ মনোযোগ লাভ কৰা নাছিল। তেওঁ পৰিয়াল আৰু ঘনিষ্ঠ বন্ধুসকললৈ শ শ চিঠি লিখিছিল, য'ত তেওঁৰ দেউতাকো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল, যাৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্ক আছিল অতিশয় টান আৰু আনুষ্ঠানিক। তেওঁ কেইবাগৰাকীও মহিলাৰ সৈতে বাগ্দানত আৱদ্ধ হৈছিল যদিও কেতিয়াও বিবাহপাশত আৱদ্ধ হোৱা নাছিল। ১৯২৪ চনত ৪০ বছৰ বয়সত [[যক্ষ্মা]] ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁ আপেক্ষিকভাৱে অপৰিচিত অৱস্থাতে মৃত্যুবৰণ কৰে। তেওঁৰ [[সাহিত্যিক উইল কাৰ্যবাহী]] তথা বন্ধু [[মাক্স ব্ৰ'ড]]ে কাফকাৰ বাকী থকা ৰচনাসমূহ ধ্বংস কৰাৰ ইচ্ছাক আওকাণ কৰি সেইবোৰ প্ৰকাশ কৰে, যিবোৰে পিছলৈ বিশ্বজোৰা স্বীকৃতি লাভ কৰে। == টোকা == {{notes}} == তথ্যসূত্ৰ == === উদ্ধৃতি === {{reflist|20em}} === উৎস === * {{cite book | last = Koelb | first = Clayton | title = Kafka: A Guide for the Perplexed | year = 2010 | location = Chippenham, Wiltshire | publisher = Continuum International Publishing Group | isbn = 978-0-8264-9579-2 | ref = harv }} * {{cite web | url = http://www.mzv.cz/telaviv/en/visa_and_consular_services/citizenship/who_is_citizen_guide_to_czech.html | date = 25 October 2012 | publisher = Embassy of the Czech Republic in Tel Aviv | title = Who is citizen? Guide to Czech citizenship in 1918 – 1949 | accessdate = 17 June 2013 | ref = {{sfnRef|Czech Embassy|2012}} }} * {{cite journal | last = Steinhauer | first = Harry | title = Franz Kafka: A World Built on a Lie |date=Autumn 1983 | jstor = 4611280 | journal = The Antioch Review | location = Yellow Springs, Ohio | volume = 41 | issue = 4 | ref = harv | doi = 10.2307/4611280 | page = 390 }} == বাহ্যিক সংযোগ== <!-- Please do not add links here unless you are absolutely certain they conform to Wikipedia guidelines. See:[http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:External_links Wikipedia:External links - Wikipedia, the free encyclopedia] at en.wikipedia.org for more information. --> {{Sister project links|wikt=|mw=no|d=Q905|b=no|v=no|s=Author:Franz Kafka|voy=no|n=no}} {{wiktionary|Kafkaesque}} {{Wikisourcelang|de|Franz Kafka}} * [http://www.kafkasocietyofamerica.org/ Kafka Society of America] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201130050643/http://kafkasocietyofamerica.org/ |date=2020-11-30 }} * {{DNB portal|118559230}} * {{Gutenberg author |id=Kafka,+Franz}} * {{Isfdb name|id=15578|name=Franz Kafka}} * {{Internet Archive author |sname=Kafka}} * {{IMDb name}} * {{Librivox author |id=100}} * [http://www.kafka-research.ox.ac.uk/ Oxford Kafka Research Centre]&nbsp;– information on ongoing international Kafka research * [https://wordandsilence.com/2016/09/26/kafkas-diaries/ Translated excerpts from Kafka's Diaries 1910 – 1923] * {{Dmoz|Arts/Literature/Authors/K/Kafka%2C_Franz/}} * [http://www.gerard-bertrand.net/albumprem.htm The Album of Franz Kafka], Franz Kafka receives a tribute in this album of "recomposed photographs". * [http://www.franzkafka.info/ Journeys of Franz Kafka] Photographs of places where Kafka lived and worked * [https://archive.org/details/zdanh_test_026_toc_a Letters to Felice at Archive.org] * [http://www.franzkafka-soc.cz/index.php?action=view&page=cnakladatelstvi Společnost Franze Kafky a nakladatelství Franze Kafky] Franz Kafka Society and Publishing House in Prague * [https://www.youtube.com/watch?v=wkPR4Rcf4ww What makes something "Kafkaesque"?] A Ted talk on Kafka, his works and his legacy, by Noah Tavlin [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:চেক গণৰাজ্যৰ ব্যক্তি]] 679hv2f0w1nu2ume1cwaj9h2hpjav6w 0 49474 622950 538463 2026-08-03T06:39:07Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622950 wikitext text/x-wiki {{Infobox television channel | name = ৰিপাব্লিক টিভি | logofile = Republic TV.svg | logosize = 80px | launch = {{Start date and age|2017|05|06|df=y}} | closed date = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD|df=y}} --> | network = | owner = [[অৰ্ণৱ গোস্বামী]]<br/>এআৰজি আউটলায়াৰ মিডিয়া<br/>এছিয়ানেট নিউজ | picture format = | slogan = "You are republic, we are your voice" | country = [[ভাৰত]] | language = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] | broadcast area = বিশ্বব্যাপী | affiliates = | headquarters = [[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]] | replaced names = | timeshift names= | sister names = [[ৰিপাব্লিক ভাৰত]] | web = {{url|https://www.republicworld.com}} }} '''ৰিপাব্লিক টিভি''' ({{lang-en|Republic TV}}) এক [[ইংৰাজী ভাষা]]ৰ ভাৰতীয় বাতৰি চেনেল যি এআৰজি আউটলায়াৰ এছিয়ানেট নিউজৰ মালিকানাধীন।<ref>{{cite web|title=Rajeev Chandrasekhar resigns from Asianet’s board|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/rajeev-chandrasekhar-resigns-from-asianets-board/article23414120.ece}}</ref> এই কোম্পানী [[অৰ্ণৱ গোস্বামী|অৰ্ণৱ গোস্বামীৰ]] দ্বাৰা সমৰ্থিত। এই চেনেল ৬ মে' ২০১৭ত উদ্বোধিত হ'ল। == ইতিহাস == [[টাইম্‌ছ নাও]] নামৰ ইংৰাজী বাতৰি চেনেলৰ মুখ্য সম্পাদক অৰ্ণৱ গোস্বামীয়ে সেই চেনেল ত্যাগ কৰাৰ পিছত ১৬ ডিচেম্বৰ ২০১৬ ত তেওঁ ''ৰিপাব্লিক'' নামৰ এক নতুন বাতৰি চেনেল আৰম্ভ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰিলে।<ref name="Arnab Goswami has announced his new venture ‘Republic’">{{Cite news|title=Arnab Goswami has announced his new venture ‘Republic’|url=http://indianexpress.com/article/trending/trending-in-india/arnab-goswami-has-announced-his-new-venture-republic-and-twitteratis-having-a-having-a-field-day-4429941/}}</ref><ref name="Arnab Goswami's new venture">{{Cite news|title=Arnab Goswami's new venture|publisher=Business Standard|accessdate=8 January 2017|url=http://www.business-standard.com/article/companies/arnab-goswami-s-new-venture-is-called-republic-and-it-s-launching-on-26-january-116121600136_1.html}}</ref> ১৪ নৱেম্বৰত তেওঁ টাইম্‌ছ নাওত শেষবাৰৰ বাবে নিজৰ প্ৰধান কাৰ্যক্ৰম "দ্য নিউজআৱাৰ ডিবেট"-ত ভাগ ল'লে।<ref name="Arnab Goswami announces new venture; Times Now gets a new chief editor">{{Cite news|title=Arnab Goswami announces new venture; Times Now gets a new chief editor|publisher=Firstpost|accessdate=8 January 2017|url=http://www.firstpost.com/india/arnab-goswami-announces-new-venture-times-now-gets-a-new-editor-in-chief-3158562.html}}</ref> কিন্তু [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]ৰ নেতা তথা অভিজ্ঞ ৰাজনীতিবিদ [[সুব্ৰমণ্যম স্বামী|সুব্ৰমণ্যম স্বামীয়ে]] তথ্য আৰু প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ আগত আপত্তি দৰ্শালে যে ''ৰিপাব্লিক'' নামে [[এম্ব্লেম্‌ছ এণ্ড নে'ম্‌ছ (প্ৰিভেন্সন অৱ ইম্প্ৰপাৰ য়ুজ) এক্ট ১৯৫০|এম্ব্লেম্‌ছ এণ্ড নে'ম্‌ছ (প্ৰিভেন্সন অৱ ইম্প্ৰপাৰ য়ুজ) এক্ট ১৯৫০-ক]] উলংঘা কৰে। ফলস্বৰূপে চেনেলটোৰ নাম ''ৰিপাব্লিক টিভি'' ৰখাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হ'ল।<ref>{{Cite web|title=Arnab Goswami changes channel name to Republic TV, gives in to Subramanian Swamy|url=http://www.firstpost.com/india/arnab-goswami-changes-channel-name-to-republic-tv-gives-in-to-subramanian-swamy-3239754.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170509062519/http://www.firstpost.com/india/arnab-goswami-changes-channel-name-to-republic-tv-gives-in-to-subramanian-swamy-3239754.html|archivedate=9 May 2017|work=Firstpost|accessdate=9 May 2017|date=31 January 2017}}</ref> ৰিপাব্লিক টিভি এআৰজি আউটলায়াৰ মিডিয়া প্ৰাইভেট লিমিটেডৰ অংশ যিটোক মূলত: ৰাজ্যসভাৰ বিজেপি সাংসদ তথা নেচ'নেল ডেম'ক্ৰেটিক এলায়েন্সৰ কেৰালা শাখাৰ উপসভাপতি<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/india/rajeev-chandrasekhar-resigns-as-board-director-of-republic-tv-says-decision-taken-as-he-is-now-bjp-mp-4415047.html|title=Rajeev Chandrasekhar resigns as board director of Republic TV, says decision taken as he is now BJP MP - Firstpost|website=www.firstpost.com|access-date=2018-09-02}}</ref> ৰাজীৱ চন্দ্ৰশেখৰণে বিত্তীয় সাহায্য আগবঢ়ায়<ref>{{Cite news|url=https://www.thequint.com/news/india/arnab-goswami-republic-rajeev-chandrasekhar-accuses-wire-of-congress-conspiracy|title=What the Nation Wants to Know but Arnab’s Republic Won’t Tell You|work=The Quint|access-date=2018-09-02|language=en}}</ref>। তেখেতে তাতে ৩০কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিছে। আন মুখ্য বিনিয়োগকাৰীসকল হৈছে অৰ্ণৱ গোস্বামী আৰু তেওঁৰ পত্নী,শিক্ষাবিদ ৰামদাস পাই,ৰমাকান্ত পাণ্ডা যিসকলে গোস্বামীৰ আন এটা কোম্পানী এছএআৰজি মিডিয়া হোল্ডিংগ প্ৰাইভেট লিমিটেডৰ জৰিয়তে বিনিয়োগ কৰিছিল<ref>{{cite news|last1=Kaushik|first1=Krishn|title=Kerala NDA vice-chairman Rajeev Chandrasekhar investor, director in Arnab Goswami’s Republic|url=http://indianexpress.com/article/india/nda-mp-rajeev-chandrasekhar-investor-director-in-arnab-goswami-channel/|accessdate=27 April 2017|work=The Indian Express|date=13 January 2017}}</ref>। ৰাজীৱ চন্দ্ৰশেখৰণে বিজেপিৰ লগত যুক্ত হোৱাৰ পিছত ২০১৮ৰ ৩১ মাৰ্চত সমিতিৰ পৰা পদত্যাগ কৰে|<ref name=":1" /> ২০০৫ চনৰ পৰা ২০১২ চনলৈ টাইমছ নাওৰ মুখ্য বিত্ত বিষয়া হিচাপে কাৰ্যনিবাহ কৰা এছ সুন্দৰমক ৰিপাব্লিক টিভিতো একেই পদ দিয়া হয়<ref>{{cite web|title=S Sundaram joins Republic as CFO|url=http://www.exchange4media.com/tv/s-sundaram-joins-republic-as-cfo_67830.html|publisher=exchange4media.com|accessdate=27 April 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170301180426/http://www.exchange4media.com/tv/s-sundaram-joins-republic-as-cfo_67830.html|archivedate=1 March 2017|date=23 February 2017}}</ref>|বাকী যোগদানকাৰীসকল আছিল জ্যেষ্ঠ ঘোষক আৰু তামিল বাতৰি চেনেল থান্থাৰা টিভিৰ উপনিয়োজক সম্পাদক এছএ হৰিহৰণ<ref>{{cite web|title=Arnab’s Republic adds S.A.Hariharan from Thanthi TV to its Editorial team|url=http://tvnews4u.com/arnabs-republic-adds-s-hariharan-thanthi-tv-editorial-team/|publisher=tvnews4u.com|accessdate=27 April 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427150201/http://tvnews4u.com/arnabs-republic-adds-s-hariharan-thanthi-tv-editorial-team/|archivedate=27 April 2017|date=27 February 2017}}</ref>; অৱসৰপ্ৰাপ্ত সেনাবিষয়া আৰু দূৰদৰ্শন ব্যক্তিত্ব মেজৰ গৌৰৱ আৰ্য<ref>{{cite web|title=Major Gaurav Arya collaborates with Arnab’s Republic TV|url=https://www.newslaundry.com/shorts/major-gaurav-arya-collaborates-with-arnabs-republic-tv|publisher=newslaundry.com|accessdate=27 April 2017|date=15 March 2017}}</ref>,টাইমছ নাওৰ জন্মু কাশ্মীৰৰ পূৰ্বৰ সংবাদদাতা আদিত্যৰাজ কৌল; জেণ্টলমেন আৰু বিজনেছ বেৰণৰ লিখক আৰু প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক মিনহাজ মাৰচেণ্ট<ref>{{Cite news|url=https://twitter.com/MinhazMerchant/status/852815033650135040|title=Minhaz Merchant on Twitter|work=Twitter|access-date=2017-04-15|language=en}}</ref> আৰু অভিনেতা [[অনুপম খেৰ]]<ref>{{cite news|last1=Sen|first1=Rajyasree|title=Anupam Kher’s People a welcome break from the screaming jingoism of Republic TV|url=http://www.livemint.com/Opinion/mYlTWnDwB944TQI1hwjm8H/Anupam-Khers-People-a-welcome-break-from-the-screaming-jing.html|accessdate=24 May 2017|work=Livemint|date=24 May 2017|archivedate=26 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170526072035/http://www.livemint.com/Opinion/mYlTWnDwB944TQI1hwjm8H/Anupam-Khers-People-a-welcome-break-from-the-screaming-jing.html|deadurl=yes}}</ref>|ৰিলায়েন্স ব্ৰ'ডকাষ্ট নেটৱৰ্কৰ মুখ্য বাণিজ্যিক বিষয়া বিকাশ খানচন্দানীক মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়াৰ পদ দিয়া হয়। দ্য নিউজ মাইনুটৰ সহপ্ৰতিষ্ঠাপক চিত্ৰ সুব্ৰমণিয়ামক সম্পাদকীয় উপদেষ্টা পদত বহুওৱা হয়। =গ্ৰহণ= ==দৰ্শনৰ মানদণ্ড== মুকলিৰ প্ৰথম সপ্তাহতে ৰিপাব্লিক টিভিয়ে ২.১১ মিলিয়ন দৰ্শনেৰে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বেছিকৈ চোৱা ইংৰাজী বাতৰি চেনেল হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল<ref>{{cite news|last1=Ahluwalia|first1=Harveen|title=Arnab Goswami’s Republic TV topples Times Now in debut week: Barc data|url=http://www.livemint.com/Consumer/fdz4dbbL3GrE0BCt00B97J/Arnab-Goswamis-Republic-TV-topples-Times-Now-in-debut-week.html|accessdate=18 May 2017|work=Livemint|date=18 May 2017|archivedate=18 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170518101834/http://www.livemint.com/Consumer/fdz4dbbL3GrE0BCt00B97J/Arnab-Goswamis-Republic-TV-topples-Times-Now-in-debut-week.html|deadurl=yes}}</ref>। আৰু ব্ৰ'ডকাষ্ট অ'ডিয়েন্স ৰিচাৰ্ছ কাউন্সিলৰ তথ্য অনুসৰি ৫১.৯ শতাংশ দৰ্শন গণনা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|title=Republic TV has 51.9% viewership in debut week: BARCH gives data to paid subs despite NBAs request|url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/republic-tv-claims-52-viewership-in-first-week-barc-confirms-giving-data-to-paid-subs-170518|accessdate=18 May 2017|work=indiantelevision.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170518084905/http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/republic-tv-claims-52-viewership-in-first-week-barc-confirms-giving-data-to-paid-subs-170518|archivedate=18 May 2017}}</ref>. ==সমালোচনা== এই চেনেলটোক পক্ষপাতিত্বমূলক তথা বলপূৰ্বক মতামত প্ৰদান কৰে বুলি অভিযোগ কৰা হয়। কিছুমানে বাতৰি পৰিৱেশনৰ ধৰণটো বহুত হুলস্থূলীয়া বুলি অভিযোগ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/opinion/columns/on-the-run-4/|title=On the run|last1=Bajpai|first1=Shailaja|date=11 May 2017|work=The Indian Express|accessdate=17 May 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.business-standard.com/article/current-affairs/arnab-s-republic-a-reflection-of-what-india-has-become-noisy-and-chaotic-117050800471_1.html|title=Arnab's Republic a reflection of what India has become- noisy and chaotic|last1=Kohli-Khandekar|first1=Vanita|date=8 May 2017|work=Business Standard|accessdate=17 May 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.firstpost.com/india/arnab-goswamis-republic-tv-is-losing-the-battle-of-babble-why-not-try-something-completely-different-3488225.html|title=Arnab Goswami's Republic TV is losing the battle of babble; why not try something completely different?|date=27 May 2017|work=[[Firstpost]]|accessdate=28 May 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.scoopwhoop.com/Revealed-Heres-Who-Are-Funding-Arnab-Goswamis-Republic/#.iqfhtzbtq|title=Revealed! Here’s Who Are Funding Arnab Goswami’s ‘Republic’|last=ScoopWhoop|date=2017-01-13|work=ScoopWhoop|access-date=2018-05-19|language=En|archivedate=2018-05-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180520053755/https://www.scoopwhoop.com/Revealed-Heres-Who-Are-Funding-Arnab-Goswamis-Republic/#.iqfhtzbtq|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী: টেলিভিছন চেনেল]] 9onlpdzws891xjldle8b3getvo6ybe6 0 54238 622974 529812 2026-08-03T09:49:01Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 622974 wikitext text/x-wiki {{confuse|ডিডি নেচনেল}} {{Infobox broadcasting network |name = দূৰদৰ্শন |logo = [[File:Doordarshan.png|150px]] |country = [[ভাৰত]] |motto = ''সত্যম শিৱম সুন্দৰম'' |headquarters = নতুন দিল্লী, দিল্লী |key_people = [[এ. সূৰ্য প্ৰকাশ]], অধ্যক্ষ |network_type = [[স্থলজ টেলিভিছন|সম্প্ৰচাৰ]], ছেটেলাইট টেলিভিছন, ইণ্টাৰনেট, অ.টি.টি. |available = সমগ্ৰ ভাৰত |owner = [[প্ৰচাৰ ভাৰতী]] |launch_date = {{Start date and age|df=y|1959|09|15}} |former_names = |founder = [[ভাৰত চৰকাৰ]],১৯৫৯ |past_names = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] |Picture format = [[576i]] ([[4:3]] [[standard-definition television|SDTV]])<br>[[1080i]] ([[16:9]] [[high-definition television|HDTV]]) |website = {{URL|www.doordarshan.gov.in/}} }} '''দূৰদৰ্শন''' (চমুকৈ DD) হৈছে ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত তথা তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰণালয়ৰ অধীনস্থ এটা স্বশাসিত<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Govt-plans-own-channel-real-autonomy-for-Doordarshan/articleshow/17632585.cms|title=Govt plans own channel, real autonomy for Doordarshan |work=The Times of India|access-date=18 September 2017}}</ref> ৰাজহুৱা সেৱা সম্প্ৰচাৰক আৰু [[প্ৰচাৰ ভাৰতী]]ৰ এটা শাখা।<ref>{{cite web|url=http://www.livemint.com/Consumer/yop6tSTK4fyVQ9vLkT4EeK/The-future-of-Doordarshan-is-on-the-block.html|title=The future of Doordarshan is on the block}}</ref> ষ্টুডিঅ' আৰু প্ৰেৰণ আন্তঃগাঁথনিৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতবৰ্ষৰ এক বৃহৎ সম্প্ৰচাৰ উদ্যোগ, যি ১৯৫৯ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে স্থাপিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/doordarshan-turns-57-watch-video-of-its-first-telecast-plus-7-lesser-known-facts-about-dd-lifetv/1/764901.html|title=Doordarshan turns 57; watch video of its first telecast plus 7 lesser-known facts about DD}}</ref> ডিজিটেল স্থলজ প্ৰেৰকযন্ত্ৰৰ যোগেদিও সম্প্ৰচাৰ সেৱা আগবঢ়াই অহা দূৰদৰ্শনে চহৰাঞ্চল, আঞ্চলিক ভাৰতত টেলিভিছন, ৰেডিঅ', অনলাইন, ম'বাইলৰ জৰিয়তে সেৱা আগবঢ়ায়। আনহাতে বৈদেশিক ক্ষেত্ৰসমূহত ভাৰতীয় নেটৱৰ্ক ব্যৱস্থা আৰু ভাৰতীয় ৰেডিঅ'ৰ যোগেদি সেৱা আগবঢ়ায়। == ইতিহাস == === আৰম্ভণি === ১৯৫৯ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰত এক বিশেষ সম্পৰীক্ষণৰ জৰিয়তে দূৰদৰ্শনে সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰিছিল। এই বিশেষ সম্পৰীক্ষণটোৱে ১৯৬৫ চনত এক সেৱালৈ ৰূপান্তৰিত হয়।<ref name="১">{{Cite web |title=Doordarshan-About |url=http://prasarbharati.gov.in/DD/aboutdd.php}}{{Cite web |title=Doordarshan-About |url=http://prasarbharati.gov.in/DD/aboutdd.php}}</ref> ১৯৬৭ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত দূৰদৰ্শনত ''কৃষি দৰ্শন'' নামৰ অনুষ্ঠানটি পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে সম্প্ৰচাৰ হয়, আৰু এইটো অনুষ্ঠান ভাৰতীয় টেলিভিছনত দীৰ্ঘতম সময়ৰ বাবে সম্প্ৰচাৰিত হোৱা অনুষ্ঠান।<ref name="deb2009lad">{{Citation | title=Indian Democracy: Problems and Prospects | author=Sharmila Mitra Deb | publisher=Anthem Press, 2009 | isbn=978-81-907570-4-1 | url=https://books.google.com/books?id=_XFvehm9NmcC | quote=the well-known program Krishi Darshan, which started its telecast on January 26, 1967... 'informing' and 'educating' the farmers about improving agricultural productivity}}</ref> ১৯৭২ চনত টেলিভিছন সেৱা বোম্বাই(এতিয়াৰ [[মুম্বাই]]) আৰু অমৃতসৰলৈকে প্ৰসাৰিত কৰা হ'ল। ১৯৭৫ চনত ভাৰতৰ সাতখন চহৰত টেলিভিছন সেৱা উপলব্ধ হৈছিল আৰু সেইসময়ত দূৰদৰ্শনেই আছিল একমাত্ৰ যোগান-ধৰোঁতা।<ref name="১" /> ১৯৭৬ চনৰ ১ এপ্ৰিলত ৰেডিঅ'ক টেলিভিছন সেৱাৰ পৰা পৃথক কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.preservearticles.com/2012011821095/short-essay-on-development-of-television-in-india.html|title=Short essay on Development of Television in India|first=Payal|last=Kamat|accessdate=20 December 2016|archivedate=4 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170104035419/http://www.preservearticles.com/2012011821095/short-essay-on-development-of-television-in-india.html|deadurl=yes}}</ref> অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দূৰদৰ্শনক দিল্লীস্থিত দুই পৃথক ডাইৰেক্টৰ-জেনেৰেলৰ অধীনলৈ আনি দুটা পৃথক ব্যৱস্থাপনা সৃষ্টি কৰা হয়। ১৯৮২ চনত,দূৰদৰ্শন ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰচাৰক হৈ পৰে।<ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/94199/7/07_chapter%202.pdf</ref> [[File:Doordarshan Bhawan, Copernicus Marg, Delhi.jpg|thumb| দূৰদৰ্শন ভৱন, মন্দী হাউছ, কপাৰ্নিকাছ মাৰ্গ, দিল্লী]] ==চেনেল তালিকা== === {{anchor|ৰাষ্ট্ৰীয় চেনেল}}ৰাষ্ট্ৰীয় চেনেল === {| class="wikitable sortable" ! নাম ! অনুষ্ঠানৰ শ্ৰেণী ! ভাষা |- |[[ডিডি নেছ'নেল]] |সাধাৰণ মনোৰঞ্জন |[[হিন্দী]] আৰু [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] |- |[[ডিডি নিউজ]] |বাতৰি |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |- |[[ডিডি ইণ্ডিয়া]] |বাতৰি |ইংৰাজী |- |[[ডিডি স্পৰ্টছ্]] |ক্ৰীড়া |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |- |[[ডিডি ভাৰতী]] |কলা আৰু সাংস্কৃতিক তথ্য-মনোৰঞ্জন |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |- |[[ডিডি কিষাণ]] |কৃষিভিত্তিক তথ্য-মনোৰঞ্জন |হিন্দী |- |[[ডিডি উৰ্দু]] |তথ্য-মনোৰঞ্জন |[[উৰ্দু]] |} === {{anchor|আঞ্চলিক ভাষাৰ চেনেল}}আঞ্চলিক চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম ! ভাষা ! ক্ষেত্ৰ |- |[[ডিডি অৰুণপ্ৰভা]] |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |[[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি বাংলা]] |[[বঙালী ভাষা|বঙালী]] |[[পশ্চিমবঙ্গ]] |- |[[ডিডি বিহাৰ]] |হিন্দী আৰু [[বিহাৰী ভাষা|বিহাৰী]] |[[বিহাৰ]] |- |[[ডিডি চন্দনা]] |[[কানাড়া]] |[[কৰ্ণাটক]] |- |[[ডিডি গিৰনাড়]] |[[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]] |[[গুজৰাট]] |- |[[ডিডি কাশীৰ]] |[[কাশ্মীৰী ভাষা|কাশ্মিৰী]] আৰু [[উৰ্দু]] |[[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]] |- |[[ডিডি মধ্য প্ৰদেশ]] |হিন্দী |[[মধ্য প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি মালায়ালম]] |[[মালায়ালম]] |[[কেৰালা]] |- |[[গুৱাহাটী দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ|ডিডি নৰ্থ ইষ্ট]] |[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], হিন্দী আৰু ইংৰাজী |[[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] |- |[[ডিডি ওড়িয়া]] |[[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]] |[[ওড়িশা]] |- |[[ডিডি পড়িগাই]] |[[তামিল ভাষা|তামিল]] |[[তামিলনাডু]] |- |[[ডিডি পঞ্জাবী]] |[[পঞ্জাবী ভাষা|পঞ্জাবী]] |[[পঞ্জাব, ভাৰত|পঞ্জাব]] |- |[[ডিডি ৰাজস্থান]] |হিন্দী আৰু [[ৰাজস্থানী ভাষা|ৰাজস্থানী]] |[[ৰাজস্থান]] |- |[[ডিডি সাহয়াদ্ৰি]] |[[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]] |[[মহাৰাষ্ট্ৰ]] |- |[[ডিডি সপ্তগিৰি]] |[[তেলেগু ভাষা|তেলেগু]] |[[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি উত্তৰ প্ৰদেশ]] |হিন্দী |[[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি য়াদাগিৰি]] |তেলেগু |[[তেলঙ্গানা]] |} ===ৰাজ্যিক নেটৱৰ্ক=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম ! ভাষা ! ক্ষেত্ৰ |- |[[ডিডি ছত্তীছগঢ়]] |হিন্দী |[[ছত্তীছগঢ়]] |- |[[ডিডি হাৰিয়ানা]] |হিন্দী |[[হাৰিয়ানা]] |- |[[ডিডি হিমাচল প্ৰদেশ]] |হিন্দী |[[হিমাচল প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি ঝাৰখণ্ড]] |হিন্দী |[[ঝাৰখণ্ড]] |- |[[ডিডি মণিপুৰ]] |[[মেইটেই ভাষা|মণিপুৰী]] |[[মণিপুৰ]] |- |[[ডিডি মেঘালয়]] |[[খাচী ভাষা|খাচী]] আৰু ইংৰাজী |[[মেঘালয়]] |- |[[ডিডি মিজোৰাম]] |[[মিজো ভাষা|মিজো]] |[[মিজোৰাম]] |- |[[ডিডি নাগালেণ্ড]] |ইংৰাজী |[[নাগালেণ্ড]] |- |[[ডিডি ত্ৰিপুৰা]] |বঙালী আৰু [[ককবৰক]] |[[ত্ৰিপুৰা]] |- |[[ডিডি উত্তৰাখণ্ড]] |হিন্দী |[[উত্তৰাখণ্ড]] |} ===স্বায়ত্ত্ব-শাসিত নেটৱৰ্ক=== {| class="wikitable sortable" ! নাম ! ভাষা ! ক্ষেত্ৰ |- |[[ডিডি আন্দামান আৰু নিক'বৰ]] |হিন্দী, বঙালী, তামিল, তেলেগু আৰু মালায়লম |আন্দামান আৰু নিক'বৰ দ্বীপপুঞ্জ |- |[[ডিডি চণ্ডীগড়]] |হিন্দী আৰু পঞ্জাবী |চণ্ডীগড় |- |[[ডিডি দাদ্ৰা আৰু নগৰ হাভেলী]] |হিন্দী, গুজৰাটী আৰু মাৰাঠী |দাদ্ৰা আৰু নগৰ হাভেলী |- |[[ডিডি দমন আৰু ডিউ]] |হিন্দী, গুজৰাটী আৰু মাৰাঠী |দমন আৰু ডিউ |- |ডিডি দিল্লী |হিন্দী |দিল্লী |- |[[ডিডি লাক্ষাদ্বীপ]] |মালায়লম |লাক্ষাদ্বীপ |- |[[ডিডি পণ্ডীচেৰী]] |তামিল, তেলেগু আৰু মালায়লম |পণ্ডিচেৰী |} ===বন্ধ চেনেল আৰু পুনৰ নামকৰণ=== *ডিডি২(১৯৮৪–১৯৯৩): নতুন নাম-[[ডিডি মেট্ৰ']]. *ডিডি মেট্ৰ'(১৯৯৩–২০০৩): ডিডি নিউজলৈ ৰূপান্তৰ *মেট্ৰ' গ'ল্ড(অক্টোবৰ ২০০০–ছেপ্টেম্বৰ ২০০১): ডিডি মেট্ৰ'ৰ যোগেদি সম্প্ৰচাৰ *ডিডি ইণ্টাৰনেছ'নেল(মাৰ্চ ১৯৯৫–ছেপ্টেম্বৰ ২০০০): ডিডি ৱৰ্ল্ডলৈ নামসলনি। *ডিডি ৱৰ্ল্ড(ছেপ্টেম্বৰ ২০০০–জানুৱাৰি২০০২): ডিডি ইণ্ডিয়ালৈ নাম-সলনি *ডিডি চিএনএনআই(৩০ জুন ১৯৯৫–৩১ মে' ১৯৯৭) *ডিডি৩(১৯৯৫–১৯৯৬):ডিডি মুভি ক্লাৱৰ লগৰ সংযোজন আৰু ডিডি৩-মুভি ক্লাৱলৈ নামসলনি *ডিডি মুভি ক্লাৱ(১৯৯৫–১৯৯৬):ডিডি ৩ৰ লগত সংযোজন আৰু ডিডি৩-মুভি ক্লাৱলৈ নামসলনি *ডিডি৩-মুভি ক্লাৱ(১৯৯৬–১৯৯৮):ডিডি স্পৰ্টছলৈ সলনি ==সমালোচনা== ২০০৪ চনত দূৰদৰ্শনে জৰুৰীকালীন সময়ৰ বিৰোধী নেতা জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণৰ সন্দৰ্ভত এখন বিতৰ্কিত তথ্যচিত্ৰ চেন্সৰ কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Kuldip Nayar Posted: 9 November 2004 at 0012 hrs IST |url=http://www.indianexpress.com/oldStory/58549/ |title=Censoring his own past |work=The Indian Express|date=9 November 2004 |accessdate=29 May 2012}}</ref> যেতিয়া দূৰদৰ্শনে [[ৰাষ্ট্ৰীয় সমাজসেৱক সংঘ]]ৰ দলপতি [[মোহন ভাগৱত]]ৰ সত্তৰ-মিনিটীয়া বিজয়া-দশমীৰ বক্তৃতা সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল, তেতিয়া [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] আৰু তেওঁৰ [[বিজেপি]] দলটো ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰকৰ অপব্যৱহাৰ কৰাৰ বাবে সমালোচিত হৈছিল। ডিডি ডাইৰেক্টৰ-জেনেৰেল অৰ্চনা দত্তৰ মতে, সেই বক্তৃতাটো "অইন বক্তৃতাৰ দৰেই আছিল, সেইকাৰণে আমি সেইটো সম্প্ৰচাৰ কৰিছিলোঁ। "<ref>{{cite news|title=Doordarshan telecasts RSS chief's speech live, stirs controversy|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Doordarshan-telecasts-RSS-chiefs-speech-live-stirs-controversy/articleshow/44189792.cms|work=The Times of India|date=3 October 2014}}</ref><ref>{{cite news|last1=Kalbag|first1=Chaitanya|title=A dangerous line was crossed when Doordarshan telecast Bhagwat's speech live|url=http://qz.com/275648/a-dangerous-line-was-crossed-when-doordarshan-telecast-bhagwats-speech-live/|work=Quartz|date=3 October 2014|access-date=15 October 2019|archivedate=4 November 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141104071447/http://qz.com/275648/a-dangerous-line-was-crossed-when-doordarshan-telecast-bhagwats-speech-live/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=RSS chief Mohan Bhagwat's speech covered just like a news event: Doordarshan|url=http://indianexpress.com/article/india/politics/rss-chief-mohan-bhagwats-speech-covered-just-like-a-news-event-doordarshan/|work=The Indian Express|date=3 October 2014}}</ref> যিহেতু ১৯৯১ চনত ব্যক্তিগত টেলিভিছন চেনেলক ক্ষমতাপ্ৰদান কৰা হয়, তেতিয়া দূৰদৰ্শনৰ দৰ্শকৰ সংখ্যা তীব্ৰগতিত হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে। যদিও ক্ৰিকেটকে ধৰি অন্যান্য ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ অনুষ্ঠান নাইবা ঘটনাৱলী সম্প্ৰচাৰ কৰোঁতে দূৰদৰ্শনে বাধ্যতামূলক স্বত্বৰ বাবে বিজ্ঞাপনসমূহৰ পৰা যথেষ্ট পৰিমাণৰ ৰাজহ আদায় কৰে,<ref name="thehindubusinessline.com">{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/2002/07/23/stories/2002072301320600.htm |title=DD leads viewership sweepstakes &#151 Tops among all homes nationwide, but lowest in C&S |work=Business Line |date=23 July 2002 |accessdate=29 May 2012}}</ref> তথাপিও টেলিভিছনৰ স্বত্ব আহৰণ কৰোঁতে একধৰণৰ মূল্য-আৰোপিত অনুজ্ঞা-পত্ৰৰ দ্বাৰা সাহায্য আগবঢ়োৱাৰ প্ৰস্তাৱ ৰখা হৈছে।<ref>{{cite news |author=Himanshi Dhawan |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-07-10/india/27967311_1_licence-fee-colour-prasar-bharati-act |title=Govt mulls 'licence fee' on every colour TV |work=The Times of India |date=10 July 2007 |accessdate=29 May 2012 |archivedate=11 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110811092349/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-07-10/india/27967311_1_licence-fee-colour-prasar-bharati-act |deadurl=yes }}</ref> ৯ মাৰ্চ ২০১৯ত,প্ৰচাৰ ভাৰতীয়ে তেওঁলোকৰ বিনামূলীয়া ছেটেলাইট সেৱাত ১১টা নতুন ডিডি চেনেল সংযোজন কৰে। ইয়াৰে মাজত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বাবে পাঁচটা নতুন চেনেল আছে। চেনেলবোৰ হৈছে–ডিডি চত্তিশগড়, ডিডি হাৰিয়ানা, ডিডি হিমাচল প্ৰদেশ, ডিডি ঝাৰখণ্ড, ডিডি মণিপুৰ, ডিডি মেঘালয়, ডিডি মিজোৰাম, ডিডি নাগালেণ্ড, ডিডি ত্ৰিপুৰা, আৰু ডিডি উত্তৰাখণ্ড। <ref>{{cite news|url=http://www.newsonair.com/Main-News-Details.aspx?id=360791|title=11 more State DD Channels on Satellite footprint|work=NewsOnAIR|access-date=9 March 2019|archivedate=4 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201204021340/http://www.newsonair.com/Main-News-Details.aspx?id=360791|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/prasar-bharati-brought-11-more-state-doordarshan-channels-on-satellite-footprint-pm-modi-5618448/|title=Prasar Bharati brought 11 more state Doordarshan channels on satellite footprint: PM Modi|work=TheIndianExpress|access-date=9 March 2019}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চৰকাৰী সংস্থা]] db8iurrl9abz1pt3vymn6wpv52ct2bh 622981 622974 2026-08-03T09:55:40Z Kandarpajit Kallol 6257 622981 wikitext text/x-wiki {{confuse|ডিডি নেচনেল}} {{Infobox broadcasting network |name = দূৰদৰ্শন |logo = [[File:Doordarshan.png|150px]] |country = [[ভাৰত]] |motto = ''সত্যম শিৱম সুন্দৰম'' |headquarters = নতুন দিল্লী, দিল্লী |key_people = [[এ. সূৰ্য প্ৰকাশ]], অধ্যক্ষ |network_type = [[স্থলজ টেলিভিছন|সম্প্ৰচাৰ]], ছেটেলাইট টেলিভিছন, ইণ্টাৰনেট, অ.টি.টি. |available = সমগ্ৰ ভাৰত |owner = [[প্ৰচাৰ ভাৰতী]] |launch_date = {{Start date and age|df=y|1959|09|15}} |former_names = |founder = [[ভাৰত চৰকাৰ]],১৯৫৯ |past_names = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] |Picture format = [[576i]] ([[4:3]] [[standard-definition television|SDTV]])<br>[[1080i]] ([[16:9]] [[high-definition television|HDTV]]) |website = {{URL|www.doordarshan.gov.in/}} }} '''দূৰদৰ্শন''' (চমুকৈ DD) হৈছে ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত তথা তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰণালয়ৰ অধীনস্থ এটা স্বশাসিত<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Govt-plans-own-channel-real-autonomy-for-Doordarshan/articleshow/17632585.cms|title=Govt plans own channel, real autonomy for Doordarshan |work=The Times of India|access-date=18 September 2017}}</ref> ৰাজহুৱা সেৱা সম্প্ৰচাৰক আৰু [[প্ৰচাৰ ভাৰতী]]ৰ এটা শাখা।<ref>{{cite web|url=http://www.livemint.com/Consumer/yop6tSTK4fyVQ9vLkT4EeK/The-future-of-Doordarshan-is-on-the-block.html|title=The future of Doordarshan is on the block}}</ref> ষ্টুডিঅ' আৰু প্ৰেৰণ আন্তঃগাঁথনিৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতবৰ্ষৰ এক বৃহৎ সম্প্ৰচাৰ উদ্যোগ, যি ১৯৫৯ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে স্থাপিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/doordarshan-turns-57-watch-video-of-its-first-telecast-plus-7-lesser-known-facts-about-dd-lifetv/1/764901.html|title=Doordarshan turns 57; watch video of its first telecast plus 7 lesser-known facts about DD}}</ref> ডিজিটেল স্থলজ প্ৰেৰকযন্ত্ৰৰ যোগেদিও সম্প্ৰচাৰ সেৱা আগবঢ়াই অহা দূৰদৰ্শনে চহৰাঞ্চল, আঞ্চলিক ভাৰতত টেলিভিছন, ৰেডিঅ', অনলাইন, ম'বাইলৰ জৰিয়তে সেৱা আগবঢ়ায়। আনহাতে বৈদেশিক ক্ষেত্ৰসমূহত ভাৰতীয় নেটৱৰ্ক ব্যৱস্থা আৰু ভাৰতীয় ৰেডিঅ'ৰ যোগেদি সেৱা আগবঢ়ায়। == ইতিহাস == === আৰম্ভণি === ১৯৫৯ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰত এক বিশেষ সম্পৰীক্ষণৰ জৰিয়তে দূৰদৰ্শনে সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰিছিল। এই বিশেষ সম্পৰীক্ষণটোৱে ১৯৬৫ চনত এক সেৱালৈ ৰূপান্তৰিত হয়।<ref name="১">{{Cite web |title=Doordarshan-About |url=http://prasarbharati.gov.in/DD/aboutdd.php}}{{Cite web |title=Doordarshan-About |url=http://prasarbharati.gov.in/DD/aboutdd.php}}</ref> ১৯৬৭ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত দূৰদৰ্শনত ''কৃষি দৰ্শন'' নামৰ অনুষ্ঠানটি পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে সম্প্ৰচাৰ হয়, আৰু এইটো অনুষ্ঠান ভাৰতীয় টেলিভিছনত দীৰ্ঘতম সময়ৰ বাবে সম্প্ৰচাৰিত হোৱা অনুষ্ঠান।<ref name="deb2009lad">{{Citation | title=Indian Democracy: Problems and Prospects | author=Sharmila Mitra Deb | publisher=Anthem Press, 2009 | isbn=978-81-907570-4-1 | url=https://books.google.com/books?id=_XFvehm9NmcC | quote=the well-known program Krishi Darshan, which started its telecast on January 26, 1967... 'informing' and 'educating' the farmers about improving agricultural productivity}}</ref> ১৯৭২ চনত টেলিভিছন সেৱা বোম্বাই(এতিয়াৰ [[মুম্বাই]]) আৰু অমৃতসৰলৈকে প্ৰসাৰিত কৰা হ'ল। ১৯৭৫ চনত ভাৰতৰ সাতখন চহৰত টেলিভিছন সেৱা উপলব্ধ হৈছিল আৰু সেইসময়ত দূৰদৰ্শনেই আছিল একমাত্ৰ যোগান-ধৰোঁতা।<ref name="১" /> ১৯৭৬ চনৰ ১ এপ্ৰিলত ৰেডিঅ'ক টেলিভিছন সেৱাৰ পৰা পৃথক কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.preservearticles.com/2012011821095/short-essay-on-development-of-television-in-india.html|title=Short essay on Development of Television in India|first=Payal|last=Kamat|accessdate=20 December 2016|archivedate=4 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170104035419/http://www.preservearticles.com/2012011821095/short-essay-on-development-of-television-in-india.html|deadurl=yes}}</ref> অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দূৰদৰ্শনক দিল্লীস্থিত দুই পৃথক ডাইৰেক্টৰ-জেনেৰেলৰ অধীনলৈ আনি দুটা পৃথক ব্যৱস্থাপনা সৃষ্টি কৰা হয়। ১৯৮২ চনত,দূৰদৰ্শন ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰচাৰক হৈ পৰে।<ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/94199/7/07_chapter%202.pdf</ref> [[File:Doordarshan Bhawan, Copernicus Marg, Delhi.jpg|thumb| দূৰদৰ্শন ভৱন, মন্দী হাউছ, কপাৰ্নিকাছ মাৰ্গ, দিল্লী]] ==চেনেল তালিকা== === {{anchor|ৰাষ্ট্ৰীয় চেনেল}}ৰাষ্ট্ৰীয় চেনেল === {| class="wikitable sortable" ! নাম ! অনুষ্ঠানৰ শ্ৰেণী ! ভাষা |- |[[ডিডি নেছ'নেল]] |সাধাৰণ মনোৰঞ্জন |[[হিন্দী]] আৰু [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] |- |[[ডিডি নিউজ]] |বাতৰি |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |- |[[ডিডি ইণ্ডিয়া]] |বাতৰি |ইংৰাজী |- |[[ডিডি স্পৰ্টছ্]] |ক্ৰীড়া |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |- |[[ডিডি ভাৰতী]] |কলা আৰু সাংস্কৃতিক তথ্য-মনোৰঞ্জন |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |- |[[ডিডি কিষাণ]] |কৃষিভিত্তিক তথ্য-মনোৰঞ্জন |হিন্দী |- |[[ডিডি উৰ্দু]] |তথ্য-মনোৰঞ্জন |[[উৰ্দু]] |} === {{anchor|আঞ্চলিক ভাষাৰ চেনেল}}আঞ্চলিক চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম ! ভাষা ! ক্ষেত্ৰ |- |[[ডিডি অৰুণপ্ৰভা]] |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |[[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি বাংলা]] |[[বঙালী ভাষা|বঙালী]] |[[পশ্চিমবঙ্গ]] |- |[[ডিডি বিহাৰ]] |হিন্দী আৰু [[বিহাৰী ভাষা|বিহাৰী]] |[[বিহাৰ]] |- |[[ডিডি চন্দনা]] |[[কানাড়া]] |[[কৰ্ণাটক]] |- |[[ডিডি গিৰনাড়]] |[[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]] |[[গুজৰাট]] |- |[[ডিডি কাশীৰ]] |[[কাশ্মীৰী ভাষা|কাশ্মিৰী]] আৰু [[উৰ্দু]] |[[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]] |- |[[ডিডি মধ্য প্ৰদেশ]] |হিন্দী |[[মধ্য প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি মালায়ালম]] |[[মালায়ালম]] |[[কেৰালা]] |- |[[গুৱাহাটী দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ|ডিডি নৰ্থ ইষ্ট]] |[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], হিন্দী আৰু ইংৰাজী |[[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] |- |[[ডিডি ওড়িয়া]] |[[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]] |[[ওড়িশা]] |- |[[ডিডি পড়িগাই]] |[[তামিল ভাষা|তামিল]] |[[তামিলনাডু]] |- |[[ডিডি পঞ্জাবী]] |[[পঞ্জাবী ভাষা|পঞ্জাবী]] |[[পঞ্জাব, ভাৰত|পঞ্জাব]] |- |[[ডিডি ৰাজস্থান]] |হিন্দী আৰু [[ৰাজস্থানী ভাষা|ৰাজস্থানী]] |[[ৰাজস্থান]] |- |[[ডিডি সাহয়াদ্ৰি]] |[[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]] |[[মহাৰাষ্ট্ৰ]] |- |[[ডিডি সপ্তগিৰি]] |[[তেলেগু ভাষা|তেলেগু]] |[[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি উত্তৰ প্ৰদেশ]] |হিন্দী |[[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি য়াদাগিৰি]] |তেলেগু |[[তেলঙ্গানা]] |} ===ৰাজ্যিক নেটৱৰ্ক=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম ! ভাষা ! ক্ষেত্ৰ |- |[[ডিডি ছত্তীছগঢ়]] |হিন্দী |[[ছত্তীছগঢ়]] |- |[[ডিডি হাৰিয়ানা]] |হিন্দী |[[হাৰিয়ানা]] |- |[[ডিডি হিমাচল প্ৰদেশ]] |হিন্দী |[[হিমাচল প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি ঝাৰখণ্ড]] |হিন্দী |[[ঝাৰখণ্ড]] |- |[[ডিডি মণিপুৰ]] |[[মেইটেই ভাষা|মণিপুৰী]] |[[মণিপুৰ]] |- |[[ডিডি মেঘালয়]] |[[খাচী ভাষা|খাচী]] আৰু ইংৰাজী |[[মেঘালয়]] |- |[[ডিডি মিজোৰাম]] |[[মিজো ভাষা|মিজো]] |[[মিজোৰাম]] |- |[[ডিডি নাগালেণ্ড]] |ইংৰাজী |[[নাগালেণ্ড]] |- |[[ডিডি ত্ৰিপুৰা]] |বঙালী আৰু [[ককবৰক]] |[[ত্ৰিপুৰা]] |- |[[ডিডি উত্তৰাখণ্ড]] |হিন্দী |[[উত্তৰাখণ্ড]] |} ===স্বায়ত্ত্ব-শাসিত নেটৱৰ্ক=== {| class="wikitable sortable" ! নাম ! ভাষা ! ক্ষেত্ৰ |- |[[ডিডি আন্দামান আৰু নিক'বৰ]] |হিন্দী, বঙালী, তামিল, তেলেগু আৰু মালায়লম |আন্দামান আৰু নিক'বৰ দ্বীপপুঞ্জ |- |[[ডিডি চণ্ডীগড়]] |হিন্দী আৰু পঞ্জাবী |চণ্ডীগড় |- |[[ডিডি দাদ্ৰা আৰু নগৰ হাভেলী]] |হিন্দী, গুজৰাটী আৰু মাৰাঠী |দাদ্ৰা আৰু নগৰ হাভেলী |- |[[ডিডি দমন আৰু ডিউ]] |হিন্দী, গুজৰাটী আৰু মাৰাঠী |দমন আৰু ডিউ |- |ডিডি দিল্লী |হিন্দী |দিল্লী |- |[[ডিডি লাক্ষাদ্বীপ]] |মালায়লম |লাক্ষাদ্বীপ |- |[[ডিডি পণ্ডীচেৰী]] |তামিল, তেলেগু আৰু মালায়লম |পণ্ডিচেৰী |} ===বন্ধ চেনেল আৰু পুনৰ নামকৰণ=== *ডিডি২(১৯৮৪–১৯৯৩): নতুন নাম-[[ডিডি মেট্ৰ']]. *ডিডি মেট্ৰ'(১৯৯৩–২০০৩): ডিডি নিউজলৈ ৰূপান্তৰ *মেট্ৰ' গ'ল্ড(অক্টোবৰ ২০০০–ছেপ্টেম্বৰ ২০০১): ডিডি মেট্ৰ'ৰ যোগেদি সম্প্ৰচাৰ *ডিডি ইণ্টাৰনেছ'নেল(মাৰ্চ ১৯৯৫–ছেপ্টেম্বৰ ২০০০): ডিডি ৱৰ্ল্ডলৈ নামসলনি। *ডিডি ৱৰ্ল্ড(ছেপ্টেম্বৰ ২০০০–জানুৱাৰি২০০২): ডিডি ইণ্ডিয়ালৈ নাম-সলনি *ডিডি চিএনএনআই(৩০ জুন ১৯৯৫–৩১ মে' ১৯৯৭) *ডিডি৩(১৯৯৫–১৯৯৬):ডিডি মুভি ক্লাৱৰ লগৰ সংযোজন আৰু ডিডি৩-মুভি ক্লাৱলৈ নামসলনি *ডিডি মুভি ক্লাৱ(১৯৯৫–১৯৯৬):ডিডি ৩ৰ লগত সংযোজন আৰু ডিডি৩-মুভি ক্লাৱলৈ নামসলনি *ডিডি৩-মুভি ক্লাৱ(১৯৯৬–১৯৯৮):ডিডি স্পৰ্টছলৈ সলনি ==সমালোচনা== ২০০৪ চনত দূৰদৰ্শনে জৰুৰীকালীন সময়ৰ বিৰোধী নেতা জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণৰ সন্দৰ্ভত এখন বিতৰ্কিত তথ্যচিত্ৰ চেন্সৰ কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Kuldip Nayar Posted: 9 November 2004 at 0012 hrs IST |url=http://www.indianexpress.com/oldStory/58549/ |title=Censoring his own past |work=The Indian Express|date=9 November 2004 |accessdate=29 May 2012}}</ref> যেতিয়া দূৰদৰ্শনে [[ৰাষ্ট্ৰীয় সমাজসেৱক সংঘ]]ৰ দলপতি [[মোহন ভাগৱত]]ৰ সত্তৰ-মিনিটীয়া বিজয়া-দশমীৰ বক্তৃতা সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল, তেতিয়া [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] আৰু তেওঁৰ [[বিজেপি]] দলটো ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰকৰ অপব্যৱহাৰ কৰাৰ বাবে সমালোচিত হৈছিল। ডিডি ডাইৰেক্টৰ-জেনেৰেল অৰ্চনা দত্তৰ মতে, সেই বক্তৃতাটো "অইন বক্তৃতাৰ দৰেই আছিল, সেইকাৰণে আমি সেইটো সম্প্ৰচাৰ কৰিছিলোঁ। "<ref>{{cite news|title=Doordarshan telecasts RSS chief's speech live, stirs controversy|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Doordarshan-telecasts-RSS-chiefs-speech-live-stirs-controversy/articleshow/44189792.cms|work=The Times of India|date=3 October 2014}}</ref><ref>{{cite news|last1=Kalbag|first1=Chaitanya|title=A dangerous line was crossed when Doordarshan telecast Bhagwat's speech live|url=http://qz.com/275648/a-dangerous-line-was-crossed-when-doordarshan-telecast-bhagwats-speech-live/|work=Quartz|date=3 October 2014|access-date=15 October 2019|archivedate=4 November 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141104071447/http://qz.com/275648/a-dangerous-line-was-crossed-when-doordarshan-telecast-bhagwats-speech-live/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=RSS chief Mohan Bhagwat's speech covered just like a news event: Doordarshan|url=http://indianexpress.com/article/india/politics/rss-chief-mohan-bhagwats-speech-covered-just-like-a-news-event-doordarshan/|work=The Indian Express|date=3 October 2014}}</ref> যিহেতু ১৯৯১ চনত ব্যক্তিগত টেলিভিছন চেনেলক ক্ষমতাপ্ৰদান কৰা হয়, তেতিয়া দূৰদৰ্শনৰ দৰ্শকৰ সংখ্যা তীব্ৰগতিত হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে। যদিও ক্ৰিকেটকে ধৰি অন্যান্য ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ অনুষ্ঠান নাইবা ঘটনাৱলী সম্প্ৰচাৰ কৰোঁতে দূৰদৰ্শনে বাধ্যতামূলক স্বত্বৰ বাবে বিজ্ঞাপনসমূহৰ পৰা যথেষ্ট পৰিমাণৰ ৰাজহ আদায় কৰে,<ref name="thehindubusinessline.com">{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/2002/07/23/stories/2002072301320600.htm |title=DD leads viewership sweepstakes &#151 Tops among all homes nationwide, but lowest in C&S |work=Business Line |date=23 July 2002 |accessdate=29 May 2012}}</ref> তথাপিও টেলিভিছনৰ স্বত্ব আহৰণ কৰোঁতে একধৰণৰ মূল্য-আৰোপিত অনুজ্ঞা-পত্ৰৰ দ্বাৰা সাহায্য আগবঢ়োৱাৰ প্ৰস্তাৱ ৰখা হৈছে।<ref>{{cite news |author=Himanshi Dhawan |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-07-10/india/27967311_1_licence-fee-colour-prasar-bharati-act |title=Govt mulls 'licence fee' on every colour TV |work=The Times of India |date=10 July 2007 |accessdate=29 May 2012 |archivedate=11 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110811092349/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-07-10/india/27967311_1_licence-fee-colour-prasar-bharati-act |deadurl=yes }}</ref> ৯ মাৰ্চ ২০১৯ত,প্ৰচাৰ ভাৰতীয়ে তেওঁলোকৰ বিনামূলীয়া ছেটেলাইট সেৱাত ১১টা নতুন ডিডি চেনেল সংযোজন কৰে। ইয়াৰে মাজত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বাবে পাঁচটা নতুন চেনেল আছে। চেনেলবোৰ হৈছে–ডিডি চত্তিশগড়, ডিডি হাৰিয়ানা, ডিডি হিমাচল প্ৰদেশ, ডিডি ঝাৰখণ্ড, ডিডি মণিপুৰ, ডিডি মেঘালয়, ডিডি মিজোৰাম, ডিডি নাগালেণ্ড, ডিডি ত্ৰিপুৰা, আৰু ডিডি উত্তৰাখণ্ড। <ref>{{cite news|url=http://www.newsonair.com/Main-News-Details.aspx?id=360791|title=11 more State DD Channels on Satellite footprint|work=NewsOnAIR|access-date=9 March 2019|archivedate=4 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201204021340/http://www.newsonair.com/Main-News-Details.aspx?id=360791|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/prasar-bharati-brought-11-more-state-doordarshan-channels-on-satellite-footprint-pm-modi-5618448/|title=Prasar Bharati brought 11 more state Doordarshan channels on satellite footprint: PM Modi|work=TheIndianExpress|access-date=9 March 2019}}</ref> ==আৰু চাওক== *[[ডিডি নেচনেল]] *[[ডিডি নেচনেলৰ দ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানৰ তালিকা]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চৰকাৰী সংস্থা]] j1zr7j2mang9xtjo5i403pejac3iw45 622982 622981 2026-08-03T09:56:12Z Kandarpajit Kallol 6257 622982 wikitext text/x-wiki {{confuse|ডিডি নেচনেল}} {{Infobox broadcasting network |name = দূৰদৰ্শন |logo = [[File:Doordarshan.png|150px]] |country = [[ভাৰত]] |motto = ''সত্যম শিৱম সুন্দৰম'' |headquarters = নতুন দিল্লী, দিল্লী |key_people = [[এ. সূৰ্য প্ৰকাশ]], অধ্যক্ষ |network_type = [[স্থলজ টেলিভিছন|সম্প্ৰচাৰ]], ছেটেলাইট টেলিভিছন, ইণ্টাৰনেট, অ.টি.টি. |available = সমগ্ৰ ভাৰত |owner = [[প্ৰচাৰ ভাৰতী]] |launch_date = {{Start date and age|df=y|1959|09|15}} |former_names = |founder = [[ভাৰত চৰকাৰ]],১৯৫৯ |past_names = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] |Picture format = [[576i]] ([[4:3]] [[standard-definition television|SDTV]])<br>[[1080i]] ([[16:9]] [[high-definition television|HDTV]]) |website = {{URL|www.doordarshan.gov.in/}} }} '''দূৰদৰ্শন''' (চমুকৈ DD) হৈছে ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত তথা তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰণালয়ৰ অধীনস্থ এটা স্বশাসিত<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Govt-plans-own-channel-real-autonomy-for-Doordarshan/articleshow/17632585.cms|title=Govt plans own channel, real autonomy for Doordarshan |work=The Times of India|access-date=18 September 2017}}</ref> ৰাজহুৱা সেৱা সম্প্ৰচাৰক আৰু [[প্ৰচাৰ ভাৰতী]]ৰ এটা শাখা।<ref>{{cite web|url=http://www.livemint.com/Consumer/yop6tSTK4fyVQ9vLkT4EeK/The-future-of-Doordarshan-is-on-the-block.html|title=The future of Doordarshan is on the block}}</ref> ষ্টুডিঅ' আৰু প্ৰেৰণ আন্তঃগাঁথনিৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতবৰ্ষৰ এক বৃহৎ সম্প্ৰচাৰ উদ্যোগ, যি ১৯৫৯ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে স্থাপিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/doordarshan-turns-57-watch-video-of-its-first-telecast-plus-7-lesser-known-facts-about-dd-lifetv/1/764901.html|title=Doordarshan turns 57; watch video of its first telecast plus 7 lesser-known facts about DD}}</ref> ডিজিটেল স্থলজ প্ৰেৰকযন্ত্ৰৰ যোগেদিও সম্প্ৰচাৰ সেৱা আগবঢ়াই অহা দূৰদৰ্শনে চহৰাঞ্চল, আঞ্চলিক ভাৰতত টেলিভিছন, ৰেডিঅ', অনলাইন, ম'বাইলৰ জৰিয়তে সেৱা আগবঢ়ায়। আনহাতে বৈদেশিক ক্ষেত্ৰসমূহত ভাৰতীয় নেটৱৰ্ক ব্যৱস্থা আৰু ভাৰতীয় ৰেডিঅ'ৰ যোগেদি সেৱা আগবঢ়ায়। == ইতিহাস == === আৰম্ভণি === ১৯৫৯ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰত এক বিশেষ সম্পৰীক্ষণৰ জৰিয়তে দূৰদৰ্শনে সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰিছিল। এই বিশেষ সম্পৰীক্ষণটোৱে ১৯৬৫ চনত এক সেৱালৈ ৰূপান্তৰিত হয়।<ref name="১">{{Cite web |title=Doordarshan-About |url=http://prasarbharati.gov.in/DD/aboutdd.php}}{{Cite web |title=Doordarshan-About |url=http://prasarbharati.gov.in/DD/aboutdd.php}}</ref> ১৯৬৭ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত দূৰদৰ্শনত ''কৃষি দৰ্শন'' নামৰ অনুষ্ঠানটি পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে সম্প্ৰচাৰ হয়, আৰু এইটো অনুষ্ঠান ভাৰতীয় টেলিভিছনত দীৰ্ঘতম সময়ৰ বাবে সম্প্ৰচাৰিত হোৱা অনুষ্ঠান।<ref name="deb2009lad">{{Citation | title=Indian Democracy: Problems and Prospects | author=Sharmila Mitra Deb | publisher=Anthem Press, 2009 | isbn=978-81-907570-4-1 | url=https://books.google.com/books?id=_XFvehm9NmcC | quote=the well-known program Krishi Darshan, which started its telecast on January 26, 1967... 'informing' and 'educating' the farmers about improving agricultural productivity}}</ref> ১৯৭২ চনত টেলিভিছন সেৱা বোম্বাই(এতিয়াৰ [[মুম্বাই]]) আৰু অমৃতসৰলৈকে প্ৰসাৰিত কৰা হ'ল। ১৯৭৫ চনত ভাৰতৰ সাতখন চহৰত টেলিভিছন সেৱা উপলব্ধ হৈছিল আৰু সেইসময়ত দূৰদৰ্শনেই আছিল একমাত্ৰ যোগান-ধৰোঁতা।<ref name="১" /> ১৯৭৬ চনৰ ১ এপ্ৰিলত ৰেডিঅ'ক টেলিভিছন সেৱাৰ পৰা পৃথক কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.preservearticles.com/2012011821095/short-essay-on-development-of-television-in-india.html|title=Short essay on Development of Television in India|first=Payal|last=Kamat|accessdate=20 December 2016|archivedate=4 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170104035419/http://www.preservearticles.com/2012011821095/short-essay-on-development-of-television-in-india.html|deadurl=yes}}</ref> অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দূৰদৰ্শনক দিল্লীস্থিত দুই পৃথক ডাইৰেক্টৰ-জেনেৰেলৰ অধীনলৈ আনি দুটা পৃথক ব্যৱস্থাপনা সৃষ্টি কৰা হয়। ১৯৮২ চনত,দূৰদৰ্শন ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰচাৰক হৈ পৰে।<ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/94199/7/07_chapter%202.pdf</ref> [[File:Doordarshan Bhawan, Copernicus Marg, Delhi.jpg|thumb| দূৰদৰ্শন ভৱন, মন্দী হাউছ, কপাৰ্নিকাছ মাৰ্গ, দিল্লী]] ==চেনেল তালিকা== === {{anchor|ৰাষ্ট্ৰীয় চেনেল}}ৰাষ্ট্ৰীয় চেনেল === {| class="wikitable sortable" ! নাম ! অনুষ্ঠানৰ শ্ৰেণী ! ভাষা |- |[[ডিডি নেছ'নেল]] |সাধাৰণ মনোৰঞ্জন |[[হিন্দী]] আৰু [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] |- |[[ডিডি নিউজ]] |বাতৰি |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |- |[[ডিডি ইণ্ডিয়া]] |বাতৰি |ইংৰাজী |- |[[ডিডি স্পৰ্টছ্]] |ক্ৰীড়া |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |- |[[ডিডি ভাৰতী]] |কলা আৰু সাংস্কৃতিক তথ্য-মনোৰঞ্জন |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |- |[[ডিডি কিষাণ]] |কৃষিভিত্তিক তথ্য-মনোৰঞ্জন |হিন্দী |- |[[ডিডি উৰ্দু]] |তথ্য-মনোৰঞ্জন |[[উৰ্দু]] |} === {{anchor|আঞ্চলিক ভাষাৰ চেনেল}}আঞ্চলিক চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম ! ভাষা ! ক্ষেত্ৰ |- |[[ডিডি অৰুণপ্ৰভা]] |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |[[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি বাংলা]] |[[বঙালী ভাষা|বঙালী]] |[[পশ্চিমবঙ্গ]] |- |[[ডিডি বিহাৰ]] |হিন্দী আৰু [[বিহাৰী ভাষা|বিহাৰী]] |[[বিহাৰ]] |- |[[ডিডি চন্দনা]] |[[কানাড়া]] |[[কৰ্ণাটক]] |- |[[ডিডি গিৰনাড়]] |[[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]] |[[গুজৰাট]] |- |[[ডিডি কাশীৰ]] |[[কাশ্মীৰী ভাষা|কাশ্মিৰী]] আৰু [[উৰ্দু]] |[[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]] |- |[[ডিডি মধ্য প্ৰদেশ]] |হিন্দী |[[মধ্য প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি মালায়ালম]] |[[মালায়ালম]] |[[কেৰালা]] |- |[[গুৱাহাটী দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ|ডিডি নৰ্থ ইষ্ট]] |[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], হিন্দী আৰু ইংৰাজী |[[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] |- |[[ডিডি ওড়িয়া]] |[[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]] |[[ওড়িশা]] |- |[[ডিডি পড়িগাই]] |[[তামিল ভাষা|তামিল]] |[[তামিলনাডু]] |- |[[ডিডি পঞ্জাবী]] |[[পঞ্জাবী ভাষা|পঞ্জাবী]] |[[পঞ্জাব, ভাৰত|পঞ্জাব]] |- |[[ডিডি ৰাজস্থান]] |হিন্দী আৰু [[ৰাজস্থানী ভাষা|ৰাজস্থানী]] |[[ৰাজস্থান]] |- |[[ডিডি সাহয়াদ্ৰি]] |[[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]] |[[মহাৰাষ্ট্ৰ]] |- |[[ডিডি সপ্তগিৰি]] |[[তেলেগু ভাষা|তেলেগু]] |[[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি উত্তৰ প্ৰদেশ]] |হিন্দী |[[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি য়াদাগিৰি]] |তেলেগু |[[তেলঙ্গানা]] |} ===ৰাজ্যিক নেটৱৰ্ক=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম ! ভাষা ! ক্ষেত্ৰ |- |[[ডিডি ছত্তীছগঢ়]] |হিন্দী |[[ছত্তীছগঢ়]] |- |[[ডিডি হাৰিয়ানা]] |হিন্দী |[[হাৰিয়ানা]] |- |[[ডিডি হিমাচল প্ৰদেশ]] |হিন্দী |[[হিমাচল প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি ঝাৰখণ্ড]] |হিন্দী |[[ঝাৰখণ্ড]] |- |[[ডিডি মণিপুৰ]] |[[মেইটেই ভাষা|মণিপুৰী]] |[[মণিপুৰ]] |- |[[ডিডি মেঘালয়]] |[[খাচী ভাষা|খাচী]] আৰু ইংৰাজী |[[মেঘালয়]] |- |[[ডিডি মিজোৰাম]] |[[মিজো ভাষা|মিজো]] |[[মিজোৰাম]] |- |[[ডিডি নাগালেণ্ড]] |ইংৰাজী |[[নাগালেণ্ড]] |- |[[ডিডি ত্ৰিপুৰা]] |বঙালী আৰু [[ককবৰক]] |[[ত্ৰিপুৰা]] |- |[[ডিডি উত্তৰাখণ্ড]] |হিন্দী |[[উত্তৰাখণ্ড]] |} ===স্বায়ত্ত্ব-শাসিত নেটৱৰ্ক=== {| class="wikitable sortable" ! নাম ! ভাষা ! ক্ষেত্ৰ |- |[[ডিডি আন্দামান আৰু নিক'বৰ]] |হিন্দী, বঙালী, তামিল, তেলেগু আৰু মালায়লম |আন্দামান আৰু নিক'বৰ দ্বীপপুঞ্জ |- |[[ডিডি চণ্ডীগড়]] |হিন্দী আৰু পঞ্জাবী |চণ্ডীগড় |- |[[ডিডি দাদ্ৰা আৰু নগৰ হাভেলী]] |হিন্দী, গুজৰাটী আৰু মাৰাঠী |দাদ্ৰা আৰু নগৰ হাভেলী |- |[[ডিডি দমন আৰু ডিউ]] |হিন্দী, গুজৰাটী আৰু মাৰাঠী |দমন আৰু ডিউ |- |ডিডি দিল্লী |হিন্দী |দিল্লী |- |[[ডিডি লাক্ষাদ্বীপ]] |মালায়লম |লাক্ষাদ্বীপ |- |[[ডিডি পণ্ডীচেৰী]] |তামিল, তেলেগু আৰু মালায়লম |পণ্ডিচেৰী |} ===বন্ধ চেনেল আৰু পুনৰ নামকৰণ=== *ডিডি২(১৯৮৪–১৯৯৩): নতুন নাম-[[ডিডি মেট্ৰ']]. *ডিডি মেট্ৰ'(১৯৯৩–২০০৩): ডিডি নিউজলৈ ৰূপান্তৰ *মেট্ৰ' গ'ল্ড(অক্টোবৰ ২০০০–ছেপ্টেম্বৰ ২০০১): ডিডি মেট্ৰ'ৰ যোগেদি সম্প্ৰচাৰ *ডিডি ইণ্টাৰনেছ'নেল(মাৰ্চ ১৯৯৫–ছেপ্টেম্বৰ ২০০০): ডিডি ৱৰ্ল্ডলৈ নামসলনি। *ডিডি ৱৰ্ল্ড(ছেপ্টেম্বৰ ২০০০–জানুৱাৰি২০০২): ডিডি ইণ্ডিয়ালৈ নাম-সলনি *ডিডি চিএনএনআই(৩০ জুন ১৯৯৫–৩১ মে' ১৯৯৭) *ডিডি৩(১৯৯৫–১৯৯৬):ডিডি মুভি ক্লাৱৰ লগৰ সংযোজন আৰু ডিডি৩-মুভি ক্লাৱলৈ নামসলনি *ডিডি মুভি ক্লাৱ(১৯৯৫–১৯৯৬):ডিডি ৩ৰ লগত সংযোজন আৰু ডিডি৩-মুভি ক্লাৱলৈ নামসলনি *ডিডি৩-মুভি ক্লাৱ(১৯৯৬–১৯৯৮):ডিডি স্পৰ্টছলৈ সলনি ==সমালোচনা== ২০০৪ চনত দূৰদৰ্শনে জৰুৰীকালীন সময়ৰ বিৰোধী নেতা জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণৰ সন্দৰ্ভত এখন বিতৰ্কিত তথ্যচিত্ৰ চেন্সৰ কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Kuldip Nayar Posted: 9 November 2004 at 0012 hrs IST |url=http://www.indianexpress.com/oldStory/58549/ |title=Censoring his own past |work=The Indian Express|date=9 November 2004 |accessdate=29 May 2012}}</ref> যেতিয়া দূৰদৰ্শনে [[ৰাষ্ট্ৰীয় সমাজসেৱক সংঘ]]ৰ দলপতি [[মোহন ভাগৱত]]ৰ সত্তৰ-মিনিটীয়া বিজয়া-দশমীৰ বক্তৃতা সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল, তেতিয়া [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] আৰু তেওঁৰ [[বিজেপি]] দলটো ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰকৰ অপব্যৱহাৰ কৰাৰ বাবে সমালোচিত হৈছিল। ডিডি ডাইৰেক্টৰ-জেনেৰেল অৰ্চনা দত্তৰ মতে, সেই বক্তৃতাটো "অইন বক্তৃতাৰ দৰেই আছিল, সেইকাৰণে আমি সেইটো সম্প্ৰচাৰ কৰিছিলোঁ। "<ref>{{cite news|title=Doordarshan telecasts RSS chief's speech live, stirs controversy|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Doordarshan-telecasts-RSS-chiefs-speech-live-stirs-controversy/articleshow/44189792.cms|work=The Times of India|date=3 October 2014}}</ref><ref>{{cite news|last1=Kalbag|first1=Chaitanya|title=A dangerous line was crossed when Doordarshan telecast Bhagwat's speech live|url=http://qz.com/275648/a-dangerous-line-was-crossed-when-doordarshan-telecast-bhagwats-speech-live/|work=Quartz|date=3 October 2014|access-date=15 October 2019|archivedate=4 November 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141104071447/http://qz.com/275648/a-dangerous-line-was-crossed-when-doordarshan-telecast-bhagwats-speech-live/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=RSS chief Mohan Bhagwat's speech covered just like a news event: Doordarshan|url=http://indianexpress.com/article/india/politics/rss-chief-mohan-bhagwats-speech-covered-just-like-a-news-event-doordarshan/|work=The Indian Express|date=3 October 2014}}</ref> যিহেতু ১৯৯১ চনত ব্যক্তিগত টেলিভিছন চেনেলক ক্ষমতাপ্ৰদান কৰা হয়, তেতিয়া দূৰদৰ্শনৰ দৰ্শকৰ সংখ্যা তীব্ৰগতিত হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে। যদিও ক্ৰিকেটকে ধৰি অন্যান্য ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ অনুষ্ঠান নাইবা ঘটনাৱলী সম্প্ৰচাৰ কৰোঁতে দূৰদৰ্শনে বাধ্যতামূলক স্বত্বৰ বাবে বিজ্ঞাপনসমূহৰ পৰা যথেষ্ট পৰিমাণৰ ৰাজহ আদায় কৰে,<ref name="thehindubusinessline.com">{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/2002/07/23/stories/2002072301320600.htm |title=DD leads viewership sweepstakes &#151 Tops among all homes nationwide, but lowest in C&S |work=Business Line |date=23 July 2002 |accessdate=29 May 2012}}</ref> তথাপিও টেলিভিছনৰ স্বত্ব আহৰণ কৰোঁতে একধৰণৰ মূল্য-আৰোপিত অনুজ্ঞা-পত্ৰৰ দ্বাৰা সাহায্য আগবঢ়োৱাৰ প্ৰস্তাৱ ৰখা হৈছে।<ref>{{cite news |author=Himanshi Dhawan |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-07-10/india/27967311_1_licence-fee-colour-prasar-bharati-act |title=Govt mulls 'licence fee' on every colour TV |work=The Times of India |date=10 July 2007 |accessdate=29 May 2012 |archivedate=11 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110811092349/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-07-10/india/27967311_1_licence-fee-colour-prasar-bharati-act |deadurl=yes }}</ref> ৯ মাৰ্চ ২০১৯ত,প্ৰচাৰ ভাৰতীয়ে তেওঁলোকৰ বিনামূলীয়া ছেটেলাইট সেৱাত ১১টা নতুন ডিডি চেনেল সংযোজন কৰে। ইয়াৰে মাজত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বাবে পাঁচটা নতুন চেনেল আছে। চেনেলবোৰ হৈছে–ডিডি চত্তিশগড়, ডিডি হাৰিয়ানা, ডিডি হিমাচল প্ৰদেশ, ডিডি ঝাৰখণ্ড, ডিডি মণিপুৰ, ডিডি মেঘালয়, ডিডি মিজোৰাম, ডিডি নাগালেণ্ড, ডিডি ত্ৰিপুৰা, আৰু ডিডি উত্তৰাখণ্ড। <ref>{{cite news|url=http://www.newsonair.com/Main-News-Details.aspx?id=360791|title=11 more State DD Channels on Satellite footprint|work=NewsOnAIR|access-date=9 March 2019|archivedate=4 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201204021340/http://www.newsonair.com/Main-News-Details.aspx?id=360791|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/prasar-bharati-brought-11-more-state-doordarshan-channels-on-satellite-footprint-pm-modi-5618448/|title=Prasar Bharati brought 11 more state Doordarshan channels on satellite footprint: PM Modi|work=TheIndianExpress|access-date=9 March 2019}}</ref> ==আৰু চাওক== *[[ডিডি নেচনেল]] *[[ডিডি নেচনেলৰ দ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানৰ তালিকা]] *[[দূৰদৰ্শন]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চৰকাৰী সংস্থা]] ir6yy40igzo6nzt76syaaokyifnecee 622984 622982 2026-08-03T09:59:07Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 622984 wikitext text/x-wiki {{confuse|ডিডি নেচনেল}} {{Infobox broadcasting network |name = দূৰদৰ্শন |logo = [[File:Doordarshan.png|150px]] |country = [[ভাৰত]] |motto = ''সত্যম শিৱম সুন্দৰম'' |headquarters = নতুন দিল্লী, দিল্লী |key_people = [[এ. সূৰ্য প্ৰকাশ]], অধ্যক্ষ |network_type = [[স্থলজ টেলিভিছন|সম্প্ৰচাৰ]], ছেটেলাইট টেলিভিছন, ইণ্টাৰনেট, অ.টি.টি. |available = সমগ্ৰ ভাৰত |owner = [[প্ৰসাৰ ভাৰতী]] |launch_date = {{Start date and age|df=y|1959|09|15}} |former_names = |founder = [[ভাৰত চৰকাৰ]],১৯৫৯ |past_names = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] |Picture format = [[576i]] ([[4:3]] [[standard-definition television|SDTV]])<br>[[1080i]] ([[16:9]] [[high-definition television|HDTV]]) |website = {{URL|www.doordarshan.gov.in/}} }} '''দূৰদৰ্শন''' (চমুকৈ DD) হৈছে ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত তথা তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰণালয়ৰ অধীনস্থ এটা স্বশাসিত<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Govt-plans-own-channel-real-autonomy-for-Doordarshan/articleshow/17632585.cms|title=Govt plans own channel, real autonomy for Doordarshan |work=The Times of India|access-date=18 September 2017}}</ref> ৰাজহুৱা সেৱা সম্প্ৰচাৰক আৰু [[প্ৰসাৰ ভাৰতী]]ৰ এটা শাখা।<ref>{{cite web|url=http://www.livemint.com/Consumer/yop6tSTK4fyVQ9vLkT4EeK/The-future-of-Doordarshan-is-on-the-block.html|title=The future of Doordarshan is on the block}}</ref> ষ্টুডিঅ' আৰু প্ৰেৰণ আন্তঃগাঁথনিৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতবৰ্ষৰ এক বৃহৎ সম্প্ৰচাৰ উদ্যোগ, যি ১৯৫৯ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে স্থাপিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/doordarshan-turns-57-watch-video-of-its-first-telecast-plus-7-lesser-known-facts-about-dd-lifetv/1/764901.html|title=Doordarshan turns 57; watch video of its first telecast plus 7 lesser-known facts about DD}}</ref> ডিজিটেল স্থলজ প্ৰেৰকযন্ত্ৰৰ যোগেদিও সম্প্ৰচাৰ সেৱা আগবঢ়াই অহা দূৰদৰ্শনে চহৰাঞ্চল, আঞ্চলিক ভাৰতত টেলিভিছন, ৰেডিঅ', অনলাইন, ম'বাইলৰ জৰিয়তে সেৱা আগবঢ়ায়। আনহাতে বৈদেশিক ক্ষেত্ৰসমূহত ভাৰতীয় নেটৱৰ্ক ব্যৱস্থা আৰু ভাৰতীয় ৰেডিঅ'ৰ যোগেদি সেৱা আগবঢ়ায়। == ইতিহাস == === আৰম্ভণি === ১৯৫৯ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰত এক বিশেষ সম্পৰীক্ষণৰ জৰিয়তে দূৰদৰ্শনে সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰিছিল। এই বিশেষ সম্পৰীক্ষণটোৱে ১৯৬৫ চনত এক সেৱালৈ ৰূপান্তৰিত হয়।<ref name="১">{{Cite web |title=Doordarshan-About |url=http://prasarbharati.gov.in/DD/aboutdd.php}}{{Cite web |title=Doordarshan-About |url=http://prasarbharati.gov.in/DD/aboutdd.php}}</ref> ১৯৬৭ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত দূৰদৰ্শনত ''কৃষি দৰ্শন'' নামৰ অনুষ্ঠানটি পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে সম্প্ৰচাৰ হয়, আৰু এইটো অনুষ্ঠান ভাৰতীয় টেলিভিছনত দীৰ্ঘতম সময়ৰ বাবে সম্প্ৰচাৰিত হোৱা অনুষ্ঠান।<ref name="deb2009lad">{{Citation | title=Indian Democracy: Problems and Prospects | author=Sharmila Mitra Deb | publisher=Anthem Press, 2009 | isbn=978-81-907570-4-1 | url=https://books.google.com/books?id=_XFvehm9NmcC | quote=the well-known program Krishi Darshan, which started its telecast on January 26, 1967... 'informing' and 'educating' the farmers about improving agricultural productivity}}</ref> ১৯৭২ চনত টেলিভিছন সেৱা বোম্বাই(এতিয়াৰ [[মুম্বাই]]) আৰু অমৃতসৰলৈকে প্ৰসাৰিত কৰা হ'ল। ১৯৭৫ চনত ভাৰতৰ সাতখন চহৰত টেলিভিছন সেৱা উপলব্ধ হৈছিল আৰু সেইসময়ত দূৰদৰ্শনেই আছিল একমাত্ৰ যোগান-ধৰোঁতা।<ref name="১" /> ১৯৭৬ চনৰ ১ এপ্ৰিলত ৰেডিঅ'ক টেলিভিছন সেৱাৰ পৰা পৃথক কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.preservearticles.com/2012011821095/short-essay-on-development-of-television-in-india.html|title=Short essay on Development of Television in India|first=Payal|last=Kamat|accessdate=20 December 2016|archivedate=4 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170104035419/http://www.preservearticles.com/2012011821095/short-essay-on-development-of-television-in-india.html|deadurl=yes}}</ref> অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দূৰদৰ্শনক দিল্লীস্থিত দুই পৃথক ডাইৰেক্টৰ-জেনেৰেলৰ অধীনলৈ আনি দুটা পৃথক ব্যৱস্থাপনা সৃষ্টি কৰা হয়। ১৯৮২ চনত,দূৰদৰ্শন ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰচাৰক হৈ পৰে।<ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/94199/7/07_chapter%202.pdf</ref> [[File:Doordarshan Bhawan, Copernicus Marg, Delhi.jpg|thumb| দূৰদৰ্শন ভৱন, মন্দী হাউছ, কপাৰ্নিকাছ মাৰ্গ, দিল্লী]] ==চেনেল তালিকা== === {{anchor|ৰাষ্ট্ৰীয় চেনেল}}ৰাষ্ট্ৰীয় চেনেল === {| class="wikitable sortable" ! নাম ! অনুষ্ঠানৰ শ্ৰেণী ! ভাষা |- |[[ডিডি নেছ'নেল]] |সাধাৰণ মনোৰঞ্জন |[[হিন্দী]] আৰু [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] |- |[[ডিডি নিউজ]] |বাতৰি |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |- |[[ডিডি ইণ্ডিয়া]] |বাতৰি |ইংৰাজী |- |[[ডিডি স্পৰ্টছ্]] |ক্ৰীড়া |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |- |[[ডিডি ভাৰতী]] |কলা আৰু সাংস্কৃতিক তথ্য-মনোৰঞ্জন |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |- |[[ডিডি কিষাণ]] |কৃষিভিত্তিক তথ্য-মনোৰঞ্জন |হিন্দী |- |[[ডিডি উৰ্দু]] |তথ্য-মনোৰঞ্জন |[[উৰ্দু]] |} === {{anchor|আঞ্চলিক ভাষাৰ চেনেল}}আঞ্চলিক চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম ! ভাষা ! ক্ষেত্ৰ |- |[[ডিডি অৰুণপ্ৰভা]] |হিন্দী আৰু ইংৰাজী |[[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি বাংলা]] |[[বঙালী ভাষা|বঙালী]] |[[পশ্চিমবঙ্গ]] |- |[[ডিডি বিহাৰ]] |হিন্দী আৰু [[বিহাৰী ভাষা|বিহাৰী]] |[[বিহাৰ]] |- |[[ডিডি চন্দনা]] |[[কানাড়া]] |[[কৰ্ণাটক]] |- |[[ডিডি গিৰনাড়]] |[[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]] |[[গুজৰাট]] |- |[[ডিডি কাশীৰ]] |[[কাশ্মীৰী ভাষা|কাশ্মিৰী]] আৰু [[উৰ্দু]] |[[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]] |- |[[ডিডি মধ্য প্ৰদেশ]] |হিন্দী |[[মধ্য প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি মালায়ালম]] |[[মালায়ালম]] |[[কেৰালা]] |- |[[গুৱাহাটী দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ|ডিডি নৰ্থ ইষ্ট]] |[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], হিন্দী আৰু ইংৰাজী |[[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] |- |[[ডিডি ওড়িয়া]] |[[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]] |[[ওড়িশা]] |- |[[ডিডি পড়িগাই]] |[[তামিল ভাষা|তামিল]] |[[তামিলনাডু]] |- |[[ডিডি পঞ্জাবী]] |[[পঞ্জাবী ভাষা|পঞ্জাবী]] |[[পঞ্জাব, ভাৰত|পঞ্জাব]] |- |[[ডিডি ৰাজস্থান]] |হিন্দী আৰু [[ৰাজস্থানী ভাষা|ৰাজস্থানী]] |[[ৰাজস্থান]] |- |[[ডিডি সাহয়াদ্ৰি]] |[[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]] |[[মহাৰাষ্ট্ৰ]] |- |[[ডিডি সপ্তগিৰি]] |[[তেলেগু ভাষা|তেলেগু]] |[[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি উত্তৰ প্ৰদেশ]] |হিন্দী |[[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি য়াদাগিৰি]] |তেলেগু |[[তেলঙ্গানা]] |} ===ৰাজ্যিক নেটৱৰ্ক=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম ! ভাষা ! ক্ষেত্ৰ |- |[[ডিডি ছত্তীছগঢ়]] |হিন্দী |[[ছত্তীছগঢ়]] |- |[[ডিডি হাৰিয়ানা]] |হিন্দী |[[হাৰিয়ানা]] |- |[[ডিডি হিমাচল প্ৰদেশ]] |হিন্দী |[[হিমাচল প্ৰদেশ]] |- |[[ডিডি ঝাৰখণ্ড]] |হিন্দী |[[ঝাৰখণ্ড]] |- |[[ডিডি মণিপুৰ]] |[[মেইটেই ভাষা|মণিপুৰী]] |[[মণিপুৰ]] |- |[[ডিডি মেঘালয়]] |[[খাচী ভাষা|খাচী]] আৰু ইংৰাজী |[[মেঘালয়]] |- |[[ডিডি মিজোৰাম]] |[[মিজো ভাষা|মিজো]] |[[মিজোৰাম]] |- |[[ডিডি নাগালেণ্ড]] |ইংৰাজী |[[নাগালেণ্ড]] |- |[[ডিডি ত্ৰিপুৰা]] |বঙালী আৰু [[ককবৰক]] |[[ত্ৰিপুৰা]] |- |[[ডিডি উত্তৰাখণ্ড]] |হিন্দী |[[উত্তৰাখণ্ড]] |} ===স্বায়ত্ত্ব-শাসিত নেটৱৰ্ক=== {| class="wikitable sortable" ! নাম ! ভাষা ! ক্ষেত্ৰ |- |[[ডিডি আন্দামান আৰু নিক'বৰ]] |হিন্দী, বঙালী, তামিল, তেলেগু আৰু মালায়লম |আন্দামান আৰু নিক'বৰ দ্বীপপুঞ্জ |- |[[ডিডি চণ্ডীগড়]] |হিন্দী আৰু পঞ্জাবী |চণ্ডীগড় |- |[[ডিডি দাদ্ৰা আৰু নগৰ হাভেলী]] |হিন্দী, গুজৰাটী আৰু মাৰাঠী |দাদ্ৰা আৰু নগৰ হাভেলী |- |[[ডিডি দমন আৰু ডিউ]] |হিন্দী, গুজৰাটী আৰু মাৰাঠী |দমন আৰু ডিউ |- |ডিডি দিল্লী |হিন্দী |দিল্লী |- |[[ডিডি লাক্ষাদ্বীপ]] |মালায়লম |লাক্ষাদ্বীপ |- |[[ডিডি পণ্ডীচেৰী]] |তামিল, তেলেগু আৰু মালায়লম |পণ্ডিচেৰী |} ===বন্ধ চেনেল আৰু পুনৰ নামকৰণ=== *ডিডি২(১৯৮৪–১৯৯৩): নতুন নাম-[[ডিডি মেট্ৰ']]. *ডিডি মেট্ৰ'(১৯৯৩–২০০৩): ডিডি নিউজলৈ ৰূপান্তৰ *মেট্ৰ' গ'ল্ড(অক্টোবৰ ২০০০–ছেপ্টেম্বৰ ২০০১): ডিডি মেট্ৰ'ৰ যোগেদি সম্প্ৰচাৰ *ডিডি ইণ্টাৰনেছ'নেল(মাৰ্চ ১৯৯৫–ছেপ্টেম্বৰ ২০০০): ডিডি ৱৰ্ল্ডলৈ নামসলনি। *ডিডি ৱৰ্ল্ড(ছেপ্টেম্বৰ ২০০০–জানুৱাৰি২০০২): ডিডি ইণ্ডিয়ালৈ নাম-সলনি *ডিডি চিএনএনআই(৩০ জুন ১৯৯৫–৩১ মে' ১৯৯৭) *ডিডি৩(১৯৯৫–১৯৯৬):ডিডি মুভি ক্লাৱৰ লগৰ সংযোজন আৰু ডিডি৩-মুভি ক্লাৱলৈ নামসলনি *ডিডি মুভি ক্লাৱ(১৯৯৫–১৯৯৬):ডিডি ৩ৰ লগত সংযোজন আৰু ডিডি৩-মুভি ক্লাৱলৈ নামসলনি *ডিডি৩-মুভি ক্লাৱ(১৯৯৬–১৯৯৮):ডিডি স্পৰ্টছলৈ সলনি ==সমালোচনা== ২০০৪ চনত দূৰদৰ্শনে জৰুৰীকালীন সময়ৰ বিৰোধী নেতা জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণৰ সন্দৰ্ভত এখন বিতৰ্কিত তথ্যচিত্ৰ চেন্সৰ কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Kuldip Nayar Posted: 9 November 2004 at 0012 hrs IST |url=http://www.indianexpress.com/oldStory/58549/ |title=Censoring his own past |work=The Indian Express|date=9 November 2004 |accessdate=29 May 2012}}</ref> যেতিয়া দূৰদৰ্শনে [[ৰাষ্ট্ৰীয় সমাজসেৱক সংঘ]]ৰ দলপতি [[মোহন ভাগৱত]]ৰ সত্তৰ-মিনিটীয়া বিজয়া-দশমীৰ বক্তৃতা সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল, তেতিয়া [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] আৰু তেওঁৰ [[বিজেপি]] দলটো ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰকৰ অপব্যৱহাৰ কৰাৰ বাবে সমালোচিত হৈছিল। ডিডি ডাইৰেক্টৰ-জেনেৰেল অৰ্চনা দত্তৰ মতে, সেই বক্তৃতাটো "অইন বক্তৃতাৰ দৰেই আছিল, সেইকাৰণে আমি সেইটো সম্প্ৰচাৰ কৰিছিলোঁ। "<ref>{{cite news|title=Doordarshan telecasts RSS chief's speech live, stirs controversy|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Doordarshan-telecasts-RSS-chiefs-speech-live-stirs-controversy/articleshow/44189792.cms|work=The Times of India|date=3 October 2014}}</ref><ref>{{cite news|last1=Kalbag|first1=Chaitanya|title=A dangerous line was crossed when Doordarshan telecast Bhagwat's speech live|url=http://qz.com/275648/a-dangerous-line-was-crossed-when-doordarshan-telecast-bhagwats-speech-live/|work=Quartz|date=3 October 2014|access-date=15 October 2019|archivedate=4 November 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141104071447/http://qz.com/275648/a-dangerous-line-was-crossed-when-doordarshan-telecast-bhagwats-speech-live/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=RSS chief Mohan Bhagwat's speech covered just like a news event: Doordarshan|url=http://indianexpress.com/article/india/politics/rss-chief-mohan-bhagwats-speech-covered-just-like-a-news-event-doordarshan/|work=The Indian Express|date=3 October 2014}}</ref> যিহেতু ১৯৯১ চনত ব্যক্তিগত টেলিভিছন চেনেলক ক্ষমতাপ্ৰদান কৰা হয়, তেতিয়া দূৰদৰ্শনৰ দৰ্শকৰ সংখ্যা তীব্ৰগতিত হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে। যদিও ক্ৰিকেটকে ধৰি অন্যান্য ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ অনুষ্ঠান নাইবা ঘটনাৱলী সম্প্ৰচাৰ কৰোঁতে দূৰদৰ্শনে বাধ্যতামূলক স্বত্বৰ বাবে বিজ্ঞাপনসমূহৰ পৰা যথেষ্ট পৰিমাণৰ ৰাজহ আদায় কৰে,<ref name="thehindubusinessline.com">{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/2002/07/23/stories/2002072301320600.htm |title=DD leads viewership sweepstakes &#151 Tops among all homes nationwide, but lowest in C&S |work=Business Line |date=23 July 2002 |accessdate=29 May 2012}}</ref> তথাপিও টেলিভিছনৰ স্বত্ব আহৰণ কৰোঁতে একধৰণৰ মূল্য-আৰোপিত অনুজ্ঞা-পত্ৰৰ দ্বাৰা সাহায্য আগবঢ়োৱাৰ প্ৰস্তাৱ ৰখা হৈছে।<ref>{{cite news |author=Himanshi Dhawan |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-07-10/india/27967311_1_licence-fee-colour-prasar-bharati-act |title=Govt mulls 'licence fee' on every colour TV |work=The Times of India |date=10 July 2007 |accessdate=29 May 2012 |archivedate=11 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110811092349/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-07-10/india/27967311_1_licence-fee-colour-prasar-bharati-act |deadurl=yes }}</ref> ৯ মাৰ্চ ২০১৯ত,প্ৰচাৰ ভাৰতীয়ে তেওঁলোকৰ বিনামূলীয়া ছেটেলাইট সেৱাত ১১টা নতুন ডিডি চেনেল সংযোজন কৰে। ইয়াৰে মাজত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বাবে পাঁচটা নতুন চেনেল আছে। চেনেলবোৰ হৈছে–ডিডি চত্তিশগড়, ডিডি হাৰিয়ানা, ডিডি হিমাচল প্ৰদেশ, ডিডি ঝাৰখণ্ড, ডিডি মণিপুৰ, ডিডি মেঘালয়, ডিডি মিজোৰাম, ডিডি নাগালেণ্ড, ডিডি ত্ৰিপুৰা, আৰু ডিডি উত্তৰাখণ্ড। <ref>{{cite news|url=http://www.newsonair.com/Main-News-Details.aspx?id=360791|title=11 more State DD Channels on Satellite footprint|work=NewsOnAIR|access-date=9 March 2019|archivedate=4 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201204021340/http://www.newsonair.com/Main-News-Details.aspx?id=360791|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/prasar-bharati-brought-11-more-state-doordarshan-channels-on-satellite-footprint-pm-modi-5618448/|title=Prasar Bharati brought 11 more state Doordarshan channels on satellite footprint: PM Modi|work=TheIndianExpress|access-date=9 March 2019}}</ref> ==আৰু চাওক== *[[ডিডি নেচনেল]] *[[ডিডি নেচনেলৰ দ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানৰ তালিকা]] *[[দূৰদৰ্শন]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চৰকাৰী সংস্থা]] mpjfy0jmgcsswldsel66g8nec5gasfo 0 55438 622741 210678 2026-08-02T14:06:12Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622741 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox royalty | name = কেলিগোলা | title = আগষ্টাচ | image = Gaius Caesar Caligula.jpg | succession = [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সম্ৰাট | reign = ১৫ মাৰ্চ ৩৭ – ২৪ জানুৱাৰী ৮১ খ্ৰীষ্টাব্দ <br> (৩ বছৰ ১০ মাহ) | predecessor = [[Tiberius]] | successor = [[Claudius]] | regnal name = গেয়াচ জুলিয়াছ চিজাৰ আগষ্টাচ জাৰমানিকাচ<!--Not a repository; full name as Roman emperor, no dates.--> | house = [[Julio-Claudian dynasty]] | spouse = {{plainlist| * [[Junia Claudilla]] * [[Livia Orestilla]] * [[Lollia Paulina]] * [[Milonia Caesonia]] }} | issue = {{plainlist| * [[Julia Drusilla (daughter of Caligula)|Julia Drusilla]] * [[Nymphidius Sabinus]] (disputed) *[[Tiberius Gemellus]] (adopted) }} | father = জাৰমানিকাচ | mother = এগ্ৰীপিনা দা এলডাৰ | birth_name = গেয়াচ জুলিয়াছ চিজাৰ | birth_date = ৩১ আগষ্ট ১২ খ্ৰীষ্টাব্দ | birth_place = [[Antium]], [[Italia (Roman Empire)|Italia]] | death_date = ২৪ জানুৱাৰী ৪১ খ্ৰীষ্টাব্দ (২৮ বছৰ) | death_place = [[Palatine Hill]], [[ৰোম]] | place of burial = [[Mausoleum of Augustus]], [[ৰোম]] | religion = [[Ancient Roman religion]] }} '''কেলিগোলা''' (সম্পূৰ্ণ নাম: গেয়াচ জুলিয়াছ চিজাৰ আগষ্টাচ জাৰমানিকাচ; ৩১ আগষ্ট, ১২ খ্ৰীষ্টাব্দ-২৪ জানুৱাৰী, ৪১ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৩৭ ৰপৰা ৪১ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ সম্ৰাট আছিল। তেওঁ বিখ্যাত ৰোমান সেনাধক্ষ্য জাৰমানিকাচ আৰু আগষ্টাচৰ নাতিনী এগ্ৰীপিনা দা এলডাৰৰ পুত্ৰ আছিল আৰু জনশ্ৰুতি অনুসৰি ৰোমান সাম্ৰাজ্যত শাসন কৰা প্ৰথম ৰাজবংশ জুলিঅ'-ক্লডিয়ান বংশত জন্ম গ্ৰহণ কৰিছিল। জাৰমানিকাচৰ খুড়াক তথা সতীয়া পিতৃ টাইবেৰিয়াচে ১৪ খ্ৰীষ্টাব্দত আগষ্টাচক ৰোমৰ সম্ৰাট হিচাবে উত্তৰাধিকাৰী পাতে। [[জুলিয়াছ চিজাৰ]]ৰ পাছত জন্ম লাভ কৰা, যদিও তেওঁৰ নাম গেয়াচ চিজাৰ আছিল, উপনাম আছিল কেলিগোলা (যাৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ সৰু জোতা"), তেওঁৰ দেউতাকৰ সৈনিকসকলে জাৰ্মানিয়া যুদ্ধৰ সময়ত দিছিল। ১৯ খ্ৰীষ্টাব্দত এন্টিয়কত জাৰমানিকাচৰ মৃত্যু হোৱাৰ পাছত এগ্ৰীপিনিয়াই ছয় সন্তানৰ সৈতে ৰোমলৈ উভটি আহে আৰু টাইবেৰিয়াচৰ লগত এক তিক্ত মতানৈক্যত অৱতীৰ্ণ হয়। ইয়াৰ ফলত এগ্ৰীপিনিয়াৰ সংসাৰ ধ্বংস হয় আৰু কোনোমতে পুৰুষৰ ভিতৰত কেৱলমাত্ৰ কেলিগোলাই বাচি থাকে। ৩১ খ্ৰীষ্টাব্দত কেলিগোলাই কেপ্ৰি দ্বীপৰপৰা আমন্ত্ৰণ পায়, য'ত টাইবেৰিয়াচক পাঁচ বছৰৰ আগেয়ে বিতাৰিত কৰা হৈছিল। টাইবেৰিয়াচৰ মৃত্যুৰ পাছত ৩৭ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁ সতীয়া ককাকৰ ঠাইত সম্ৰাট হিচাপে অভিষিক্ত হয়। কেলিগোলাৰ শাসন কালৰ সম্পৰ্কে কিছুসংখ্যক তথ্যহে পোৱা যায়। যদিও শাসনৰ প্ৰথম ছমাহ কাল এজন সৎ আৰু অমায়িক ব্যক্তিত্ব সম্পন্ন সম্ৰাট হিচাপে জনা গৈছিল, পাছৰ কালচোৱাত তেওঁক হিংসুক, প্ৰগলভ, অমিতব্যয়ী আৰু যৌন অভিলাসী মতগৰ্ভী স্বেচ্ছাচাৰী শাসক হিচাপে জনা যায়। আৱশ্যে এই তথ্যবোৰ কিমানদূৰ বিশ্বাসযোগ্য প্ৰশ্ন উণ্থাপন হয়, তেওঁ সম্ৰাট হিচাপে নিজৰ প্ৰভুত্ব অক্ষয় ৰাখিছিল সম্ৰাজ্যখন বাহ্যিক শক্তিৰপৰা অক্ষুন্ন ৰাখিছিল। তেওঁ বেছিভাগ মনোযোগ বৃহৎ স্থপত্যৰ আঁচনি আৰু নিজৰ বাবে বিলাসী বাসস্থান সজোৱাত নিবিষ্ট কৰিছিল, আৰু ৰোমত দুটাকৈ জলবিন্যাস- একোৱা ক্লডিয়া আৰু এনিও নিভাচ সজাইছিল। তেওঁৰ ৰাজত্ব কালত মৰেটনিয়াক ৰাজ্য হিচাপে সংযুক্ত কৰিছিল। ৪১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ আগভাগত প্ৰেট'ৰিয়ান গাৰ্ড, চিনেটৰ আৰু আদালতৰ বিষয়ববীয়াৰ ষঢ়যন্ত্ৰৰ ফলত তেওঁক হত্যা কৰা হৈছিল। অৱশ্যে ষঢ়যন্ত্ৰকাৰী সকলৰ ৰোমান সম্ৰাজ্য অধিকাৰ সুযোগৰ চেষ্টা চেদেলি-ভেদেলি হৈ পৰিছিল। কেলিগোলাৰ হত্যাৰ দিনাই প্ৰেট'ৰিয়ান সকলে তেওঁৰ খুড়াক ক্লডিয়াচক সম্ৰাট বুলি ঘোষণা কৰিছিল। যিকি নহওক ৬৮ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁৰ ভাগিনীয়েক নেৰু অৱদমিত হোৱালৈকে জুলিঅ'-ক্লডিয়ান বংশই সম্ৰাজ্য পৰিচালনা কৰিছিল, ক্লডিয়াচৰ মৃত্যুয়েই প্ৰকৃততে জুলী চিজাৰ ক্ৰমৰ শেষ পুৰুষ বুলি পৰিগণিত হৈছিল। <!-- ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} --> ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{Commons cat inline|Caligula|কেলিগোলা}} *[http://www.digitalsculpture.org/caligula/index.html The portrait of Caligula in the Digital Sculpture Project] *[https://web.archive.org/web/20130611035036/http://british-history.net/roman-britain/caligula-attempts-to-conquer-britain-40-a-d/ Caligula Attempts to Conquer Britain in AD 40] *[http://www.roman-emperors.org/gaius.htm Biography from De Imperatoribus Romanis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050818165849/http://www.roman-emperors.org/gaius.htm |date=2005-08-18 }} [[শ্ৰেণী:ইটালীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:শাসক]] 9hsq9khmjxkbshcdgzfl7cz20ebkynx 0 55623 622873 620898 2026-08-02T19:11:53Z Dakalil 50728 পৃষ্ঠা [[ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কি]]ৰ পৰা [[ফিয়দৰ দস্তয়েৱস্কী]]লৈ Dakalilয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 620898 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ফিয়দৰ দস্তয়েৱস্কী | image = Vasily Perov - Портрет Ф.М.Достоевского - Google Art Project.jpg | caption = ভেছিলি পেৰ'ভৰ দ্বাৰা অঙ্কিত প্ৰতিকৃতি, ১৮৭২ | birth_name = ফিয়দৰ মিখাইল'ৱিচ দস্তয়েৱস্কী | birth_date = {{Birth date|df=yes|1821|11|11}} | birth_place = [[মস্কো]], [[মস্কো গৱৰনৰেট]], [[ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্য]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1881|1|28|1821|11|11}} | death_place = [[ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ]], [[ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্য]] | occupation = {{flatlist}} * [[সামৰিক অভিযান্ত্ৰিক|সামৰিক অভিযন্তা]] * [[ঔপন্যাসিক]] * [[সাংবাদিক]] {{endflatlist}} | nationality = ৰুছ | education = [[সামৰিক অভিযান্ত্ৰিক-কাৰিকৰী বিশ্ববিদ্যালয়]],ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ | years active = ১৮৪৬-১৮৮০ | genre = {{flatlist}} * উপন্যাস * চুটি গল্প * সাংবাদিকতা {{endflatlist}} | subject = {{flatlist}} * মনোবিজ্ঞান * দৰ্শন * খ্ৰীষ্টধৰ্মীয় {{endflatlist}} | movement = [[সাহিত্যিক বাস্তৱবাদ|বাস্তৱবাদ]] | notableworks = {{plainlist| * ''[[ন'টছ্ ফ্ৰম আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড]]'' (১৮৬৪) * ''[[ক্ৰাইম এণ্ড পানিছমেণ্ট]]'' (১৮৬৬) * ''[[দ্য ইডিয়ট]]'' (১৮৬৮–১৮৬৯) * ''[[ডেমনছ্ (দস্তয়েভস্কি উপন্যাস)|ডেমনছ]]'' (১৮৭১-৭২) * ''[[দ্য ব্ৰাডাৰছ্ কাৰামাজ'ভ]]'' (১৮৭৯–১৮৮০)}} | spouse = {{plainlist| * ''মাৰিয়া ডিমিট্ৰিয়েভনা ইছায়েভা'' (১৮৫৭-১৮৬৪ (মৃত্যু) * ''আন্না গ্ৰিগৰিয়েভনা নিটকিনা'' (১৮৬৭-১৮৮১)}} | সন্তান = {{plainlist| * ছ'নিয়া (১৮৬৮-৬৮) * [[লিয়ব'ভ দস্তয়েভস্কি|লিয়ব'ভ]] (১৮৬৯–১৯২৬) * ফিয়'দ'ৰ (১৮৭১–১৯২২) * এলেক্সি (১৮৭৫–১৮৭৮)}} | signature = Fyodor Dostoyevsky Signature.svg }} '''ফিয়দৰ মিখাইল'ৱিচ দস্তয়েৱস্কী'''{{efn|{{IPAc-en|UK|ˌ|d|ɒ|s|t|ɔɪ|ˈ|ɛ|f|s|k|i}} {{respell|DOST|oy|EF|skee}},<ref name="epd:0">{{cite EPD|18|Dostoievski, Dostoevsky|p=148}}</ref> {{IPAc-en|US|ˌ|d|ɒ|s|t|ə|ˈ|j|ɛ|f|s|k|i|,_|ˌ|d|ʌ|s|t|-}} {{respell|DOST|ə|YEF|skee|,_|DUST|-}};<ref name=":1">[http://dictionary.reference.com/browse/dostoevsky "Dostoevsky"]. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref> {{lang-rus|Фёдор Михайлович Достоевский|p=ˈfʲɵdər mʲɪˈxajləvʲɪdʑ‿dəstɐˈjefskʲɪj|a=ru-Dostoevsky.ogg|links=yes}}.}}{{efn|{{family name explanation|Mikhailovich|Dostoevsky|lang=Eastern Slavic}} Dostoevsky's name has been variously transcribed into English, his first name sometimes being rendered as ''Theodore'' or ''Fedor'' and his last name as ''Dostoyevsky''.<br>Before the postrevolutionary [[Reforms of Russian orthography#The post-revolution reform|orthographic reform]] which, among other things, replaced the Cyrillic letter [[Ѳ]] with [[Ф]], his name was written {{lang|ru|Ѳедоръ Михайловичъ Достоевскій}}.}} ({{lang-ru|Фёдор Михайлович Достоевский}}, {{IPA|ru|ˈfʲɵdər mʲɪˈxajləvʲɪdʑ‿dəstɐˈjefskʲɪj|pron|ru-Dostoevsky.ogg}}; {{OldStyleDate|১১ নৱেম্বৰ|১৮২১|৩০ অক্টোবৰ}}{{snd}}{{OldStyleDate|৯ ফেব্ৰুৱাৰী|১৮৮১|২৮ জানুৱাৰী}})<ref name=Morson_Britannica>{{cite encyclopedia |author=Morson, Gary Saul |date=7 November 2024 |title= Fyodor Dostoyevsky |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=http://britannica.com/biography/Fyodor-Dostoyevsky |access-date=29 November 2024 |authorlink=Gary Saul Morson}}</ref> আছিল এজন ৰাছিয়ান ঔপন্যাসিক, চুটি গল্প লেখক, প্ৰবন্ধকাৰ, সাংবাদিক আৰু দাৰ্শনিক। দস্তয়েভস্কিৰ সাহিত্যিক কৰ্মৰাজীত ১৯ শতিকাৰ ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যত সমস্যাৰে ভাৰাক্ৰান্ত হৈ পৰা ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু আধ্যাত্মিক বাতাৱৰণৰ কালছোৱাত মানৱীয় মনস্তত্ত্বৰ অন্বেষণ দৃষ্টিগোচৰ হয়; তাৰ লগতে সমন্বয় ঘটে দাৰ্শনিক আৰু ধাৰ্মিক বিষয়বস্তুৰ (থিম)। তেওঁৰ বহুলসমাদৃত কৰ্মৰ ভিতৰত ক্ৰাইম এণ্ড পানিছমেণ্ট (১৮৬৬), দ্য ইডিয়ট (১৮৬৯), ডেমনছ (১৮৭২), আৰু দ্য ব্ৰাডাৰছ্ কাৰাম'জ'ভ (১৮৮০) প্ৰধান। তেওঁৰ সৃষ্টিৰাজীৰ সুবিশাল ভাণ্ডাৰটো সমৃদ্ধ হৈছে এঘাৰখন উপন্যাস, তিনিখন উপন্যাসিকা, সোতৰটা চুটি গল্পকে ধৰি অলেখ সৰু-বৰ সৃষ্টিৰ দ্বাৰা। সাহিত্যৰ বহু সমালোচকে তেওঁক বিশ্ব-সাহিত্যৰ এগৰাকী মহান মনোবিজ্ঞানী হিচাপে আখ্যা দিয়ে।<ref>{{cite book|title=Dostoevsky the Thinker: A Philosophical Study|url=http://ndpr.nd.edu/news/23116-dostoevsky-the-thinker/|last=Scanlan|first=James Patrick|publisher=Cornell University Press|year=2002|isbn=978-0-8014-3994-0}}</ref> ১৮৬৪ চনত তেওঁ লিখা উপন্যাসিকা ''ন'টছ ফ্ৰম আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড''ক "অস্তিত্ববাদ-সাহিত্য"ৰ (existentialism) এক উল্লেখযোগ্য কৰ্ম হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়।<ref>http://international.ucla.edu/institute/article/90377</ref> ==শৈশৱ আৰু শিক্ষা== ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কিৰ জন্ম হৈছিল ১৮২১ চনৰ ১১ নৱেম্বৰত। তেওঁ আছিল ডা. মিখাইল দস্তয়েভস্কি আৰু মাৰিয়া দস্তয়েভস্কিৰ দ্বিতীয়টি সন্তান। জন্মতে তেওঁৰ নাম ৰখা হৈছিল নেখায়েভা। মস্কোৰ প্ৰান্তত অৱস্থিত এখন নিম্ন শ্ৰেণীৰ জিলাত থকা মেৰিনস্কি হাস্পতালৰ পাৰিবাৰিক-গৃহত তেওঁৰ লালিত-পালিত হৈছিল। {{sfn|Bloom|2004|p=9}} দস্তয়েভস্কিক খুব কম বয়সতে সাহিত্যৰ লগত পৰিচিত হৈছিল। তিনিবছৰ বয়সৰ পৰাই তেওঁ বীৰ-বীৰাংগনাৰ কল্পকথা, পৰীৰ সাধু আদি আইতাকৰ জৰিয়তে শুনিবলৈ পাইছিল। তেওঁৰ আইতাকৰ নাম আছিল এলেনা ফ্ৰিল'ভনা। এইগৰাকী নাৰীয়েই দস্তয়েভস্কিক শৈশৱকালক প্ৰভাৱান্বিত কৰাৰ উপৰিও তেওঁৰ মনত কল্পনাপ্ৰসূত কাহিনীৰ প্ৰতি অনুৰাগৰ জন্ম দিছিল। {{sfn|Leatherbarrow|2002|p=23}} চাৰি বছৰ বয়সত তেওঁৰ মাতৃয়ে বাইবেলখন ব্যৱহাৰ কৰি দস্তয়েভস্কিক পঢ়িবলৈ আৰু লিখিবলৈ শিকাইছিল। দস্তয়েভস্কিৰ পিতৃ-মাতৃয়ে তেওঁক সাহিত্যৰ বিশাল জগতখনৰ লগত পৰিচয় কৰাই দিছিল। বিভিন্ন ৰাছিয়া লেখক-সাহিত্যিক যেনে-নিকোলাই কাৰামজিন, আলেক্সজেণ্ডাৰ পুছকিন আৰু গেভ্ৰিলা ডাৰ্জহাভিনৰ সাহিত্যিক কৰ্ম, ৰোমাণ্টিক কৰ্মৰাজিৰে সুখ্যাতি অৰ্জন কৰা ফ্ৰেডৰিখ স্কিলাৰ আৰু জোহান ওল্ফগেংগ, কাৰভেণ্টেছ আৰু ৱাল্টাৰ স্কটৰ দ্বাৰা ৰচিত বীৰত্বপূৰ্ণ গাঁথাৰ লগত তেওঁৰ চিনাকি হৈছিল। {{sfn|Kjetsaa|1989|pp=6–11}}{{sfn|Frank|1979|pp=23–54}} দস্তয়েভস্কিৰ শাৰীৰিক গঠন লেহুকা আছিল যদিও তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে তেওঁক এজন উগ্ৰ স্বভাৱৰ, আঁকোৰগোজ আৰু উদ্ধত বুলিহে আখ্যায়িত কৰিছিল। {{sfn|Kjetsaa|1989|p=6}} ১৮৩৩ চনত দেউতাকে দস্তয়েভস্কিক ফৰাচী বোৰ্ডিং স্কুললৈ পঠিয়াই দিছিল আৰু তাৰপিছত ছাৰমাৰ্ক বোৰ্ডিং স্কুললৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল। তেওঁক কোৱা হৈছিল এজন শেঁতা, অন্তৰ্মুখী সপোন-দেখোঁতা আৰু অত্যুৎসাহী ৰোমাণ্টিক। {{sfn|Kjetsaa|1989|p=39}} বিদ্যালয়ৰ মাননি দিবলৈ তেওঁৰ দেউতাকে টকা ধাৰ কৰিছিল আৰু নিজৰ ব্যক্তিগত চিকিৎসা-সেৱা সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। মস্কোৰ বিদ্যালয়ত দস্তয়েভস্কিৰ সংগীসকল অত্যন্ত আধিপত্য ঘৰৰ আছিল, যিটো কথাই দস্তয়েভস্কিক প্ৰভাৱান্বিত কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত তেওঁৰ একাংশ সাহিত্য-কৰ্ম যেনে-"দ্য ৰ য়ুথ"ত তাৰ প্ৰতিফলন দেখা গৈছিল। {{sfn|Kjetsaa|1989|pp=14–15}}{{sfn|Frank|1979|pp=23–54}} দস্তয়েভস্কিক এগৰাকী সামৰিক জোৱান হব'লৈহে প্ৰচেষ্টা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। কিন্তু তেওঁ সেইটো পছন্দ কৰা নাছিল আৰু শেষমুহূৰ্তত সাহিত্যিক-কৰ্মত মনোনিৱেশ কৰিছিল।<ref>http://www.notablebiographies.com/De-Du/Dostoevsky-Fyodor.html</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Trutovsky 004.jpg|thumb|left|upright|১৮৪৭ চনত দস্তয়েভস্কি]] ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কিয়ে তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস "পৌৰ ফ'ক" ১৮৪৫ চনৰ মে' মাহত সমাপ্ত কৰে। তেওঁৰ বন্ধু ডিমিট্ৰি গ্ৰিগৰিভিছে উপন্যাসৰ পাণ্ডুলিপিটো নি সেইসময়ৰ কবি নিকোলাই নেক্ৰাছ'ভক দেখুয়ায়। কবিয়ে আকৌ সেইখন নি সেইসময়ৰ প্ৰভাৱশালী সাহিত্য-সমালোচক ভ্ৰিচৰিয়ান বেলিনস্কিক দেখুয়ায়। বেলিন্সকিয়ে উপন্যাসখনক ৰাছিয়াৰ প্ৰথম সামাজিক উপন্যাস বুলি অভিহিত কৰে। ১৮৪৬ চনৰ ১৫ জানুৱাৰীত "ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ কালকেছন"ত প্ৰকাশিত হয় আৰু ব্যৱসায়িক দিশতো সফলতা অৰ্জন কৰে। {{sfn|Frank|1979|pp=113–57}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=42–49}} ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কিয়ে ভাবিছিল যে সামৰিক বাহিনীত কৰি থকা চাকৰিটোৱে তেওঁৰ সদ্য-উদ্ভাসিত সাহিত্যিক জীৱনটোলৈ বিপদ মাতি আনিব। সেইকাৰণে তেওঁ চাকৰিৰ পৰা অৱসৰ বিচাৰি চিঠি লিখিলে। তাৰ ঠিক কেইদিনৰ পাছতেই তেওঁ দ্বিতীয়খন উপন্যাস "দ্য ডাবল" লিখি উলিয়ায়, যিখন ১৮৪৬ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত "ন'টছ অন দ্য ফাডাৰলেণ্ড" পত্ৰিকাত প্ৰকাশিত হৈছিল। বেলিনস্কিৰ সান্নিধ্যত থকাৰ ফলত ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কিৰ সামাজিক দৰ্শন সম্পৰ্কে জ্ঞান বৃদ্ধি হৈছিল। তেওঁক বেলনস্কিৰ যুক্তিবাদ, ন্যায়সংগত চিন্তাই আকৰ্ষিত কৰিছিল। কিন্তু শেষলৈ দস্তয়েভস্কি আৰু বেলনস্কিৰ মাজত ফাঁটৰ সৃষ্টি হ'ল। কাৰণ ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কিয়ে প্ৰচলিত বিশ্বাসৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাশীল আছিল আনহাতে বেলনস্কি আছিল নাস্তিক আৰু ধৰ্ম-বিৰোধী। {{sfn|Frank|1979|pp=159–82}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=53–55}} "দ্য ডাবল" উপন্যাসখনক যদিও দস্তয়েভস্কিৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য সৃষ্টি বুলি গণ্য কৰা হয় যদিও উপন্যাসখনে আশানুৰূপ সাফল্য লাভ কৰিব নোৱাৰিলে। এই আশাভংগৰ বেদনাই সাহিত্যিক দস্তয়েভস্কিক মানসিক দিশত ক্ষতি কৰিলে। ১৮৪৬ চনৰ পৰা ১৮৪৯ চনলৈকে তেওঁৰ জীৱন-প্ৰৱাহ মোটামুটি অস্থিৰ আৰু বিশৃংখল হৈ থাকিল। তাৰ মাজতে ১৮৪৭ চনত তেওঁ চৰকাৰ-বিৰোধী এটা সংগঠন "পেট্ৰাছস্কি ছাৰ্কল"ত যোগদান কৰে। ১৮৪৯ চনত ইয়াৰ সদস্যসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ল। আঠটা মাহ কাৰাগাৰত কটোৱাৰ পিছত দস্তয়েভস্কিক মৃত্যুদণ্ডৰ আদেশ দিয়া হ'ল। পিছে বাস্তৱিকতে, এইটো আদেশ একপ্ৰকাৰৰ কৌতুকহে আছিল। তেওঁক চাৰিবছৰৰ কাৰাদণ্ড বিহা হৈছিল আৰু চাৰি বছৰৰ কাৰণে ৰাছিয়াৰ ছাইবেৰিয়াত সামৰিক বাহিনীত বলপূৰ্বক সেৱা আগবঢ়াবলৈ আদেশ দিয়া হৈছিল।<ref>https://www.notablebiographies.com/De-Du/Dostoevsky-Fyodor.html</ref> সামৰিক বাহিনীত থকাৰ কালতেই ১৮৫৭ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত মাৰিয়া ডিমিট্ৰিয়েভনাৰ লগত দস্তয়েভস্কি বৈবাহিক-বান্ধোনত বান্ধ খায়। তেওঁলোকৰ বৈবাহিক জীৱনৰ বাটচোৱা বৰ মসৃণ নাছিল আৰু দুয়ো প্ৰায়েই আঁতৰি-আঁতৰি থাকিছিল। {{sfn|Sekirin|1997|p=168}} অসুস্থ দেহাৰ বাবে ১৮৫৯ চনত থিওদৰক সামৰিক বাহিনীৰ সেৱাৰ পৰা মুক্তি দিয়া হয় আৰু ৰাছিয়ালৈ যাবলৈ অনুমতি দিয়া হয়। {{sfn|Frank|1987|pp=175–221}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=115–63}} ১৮৬৪ চনত তেওঁৰ পত্নী মাৰিয়া আৰু তেওঁৰ ভায়েক মিখাইলৰ মৃত্যু হয়। ফলত দস্তয়েভস্কি তেওঁলোকৰ তুলনীয়া পুত্ৰ পাশাৰ একমাত্ৰ অভিভাৱক আৰু ভ্ৰা্তৃৰ পৰিয়ালটোৰ একমাত্ৰ পৰিচৰ্যাকাৰী হৈ পৰে। {{sfn|Frank|1988|pp=197–211, 283–94, 248–365}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=151–75}} "ক্ৰাইম এণ্ড পানিছমেণ্ট"ৰ প্ৰথম দুটা খণ্ড যথাক্ৰমে ১৮৬৬ চনৰ জানুৱাৰী আৰু ফেব্ৰুৱাৰীত "দ্য ৰাছিয়ান মেছেঞ্জাৰ"ত প্ৰকাশিত হয়। এই ৰচনাৰ প্ৰকাশে আলোচনীখনৰ সদস্য সংখ্যা বঢ়ায় আৰু ৫০০ জন নতুন সদস্যই আলোচনীখনৰ গ্ৰাহক হয়। {{sfn|Frank|2009|p=462}}{{sfn|Leatherbarrow|2002|p=83}} সম্পাদক ফিওদৰ ষ্টেলোভস্কিক কথা দিয়া মতে দস্তয়েভস্কিয়ে তেওঁৰ নাতিদীৰ্ঘ উপন্যাস "দ্য গেম্বলাৰ"খন লিখি সোনকালে সমাপ্ত কৰিবলে আগবাঢ়ে। তাৰবাবে তেওঁৰ বন্ধু-ষ্টেন'গ্ৰাফাৰ পাভেল অলখিনৰ সহায় বিচাৰে আৰু বন্ধুৱে তেওঁৰ এগৰাকী ছাত্ৰী আন্না গ্ৰিগৰিয়েভনা স্নিটকিনাৰ লগত দস্তয়েভস্কিৰ পৰিচিতি কৰাই দিয়ে। স্নিটকিনাৰ সহযোগত দস্তয়েভস্কিয়ে ২৬ চিনৰ ভিতৰতে উপন্যাসখন লিখি উলিয়ায়। {{sfn|Frank|1997|pp=42–183}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=162–96}} [[File:Baden-Baden 10-2015 img19 Dostoevsky plaque.jpg|thumb|বাদেন-বাডেনত থকা দস্তয়েভস্কিৰ স্মৃতি-ফলক]] ১৮৬৭ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত দস্তয়েভস্কিয়ে স্নিটকিনাক বিয়া পাতে।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=PS3_6phMOS0C&printsec=frontcover&dq=russia+in+the+age+of+alexander+II#v=onepage&q=baden%20baden%20turgenev&f=false|title=Russia in the Age of Alexander II, Tolstoy and Dostoevsky|last=Moss|first=Walter G.|publisher=Anthem Press|year=2002|isbn=978-0-85728-763-2|location=|pages=128–33|language=en|quote=|via=}}</ref> ১৮৬৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত দস্তয়েভস্কিয়ে "দ্য ইডিয়ট" শীৰ্ষক উপন্যাসখন লিখিবলৈ লয় আৰু কেৱল ২৩ দিনতে তেওঁ কিতাপখনৰ প্ৰথম এশটা পৃষ্ঠা লিখি উলিয়ায়। জানুৱাৰী, ১৮৬৮ চনৰ পৰা "দ্য ৰাছিয়ান মেছেঞ্জাৰ"ত উপন্যাসখন ধাৰাবাহিকভাৱে প্ৰকাশ পাবলৈ ধৰে। ১৮৬৮ চনত ৫ মাৰ্চত জেনেভাত তেওঁলোকৰ প্ৰথমটি সন্তান ছ'নিয়াই জন্মলাভ কৰে। কিন্তু তিনিমাহৰ পাছতেই কেঁচুৱাটিৰ নিউমনিয়াত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যুবৰণ কৰে। {{sfn|Kjetsaa|1989|p=219}} ১৮৬৯ চনৰ জানুৱাৰীত "দ্য ইডিয়ট" শেষ হয় আৰু তাৰ অন্তিমটো খণ্ড ১৮৬৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত "দ্য ৰাছিয়ান মেছেঞ্জাৰ"ত প্ৰকাশিত হয়। {{sfn|Frank|1997|pp=151–363}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=201–37}} তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো সন্তান লিঅব'ভ দস্তয়েভস্কিৰ জন্ম হয় ১৮৬৯ চনৰ ২৬ ছেপ্টেম্বৰত, ড্ৰেছদনত। {{sfn|Frank|2003|p=639}} তেওঁৰ অইন উল্লেখযোগ্য কৰ্মৰ ভিতৰত ''দ্য পছেছড'' আৰু ''দ্য ব্ৰাদাৰছ কাৰামাজ'ভ'' অন্যতম।<ref>http://www.notablebiographies.com/De-Du/Dostoevsky-Fyodor.html</ref> ==মৃত্যু== [[File:Dostoyevsky on his Bier, Kramskoy.jpg|upright|thumb|left|অন্তিম শয্যাত দস্তয়েভস্কি, ইভান ক্ৰামছক'ৰ দ্বাৰা চিত্ৰিত,১৮৮১]] [[File:Санкт-Петербург, Тихвинское кладбище, могила Ф.М. Достоевского.JPG|right|thumb|ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গত থকা দস্তয়েভস্কিৰ সমাধি]] ১৮৮১ চনৰ ২৮ জানুৱাৰীত মগজুৰ ৰক্তক্ষৰণ হৈ দস্তয়েভস্কিৰ ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গত মৃত্যু হয়।<ref>http://www.britannica.com/biography/Fyodor-Dostoyevsky/The-Brothers-Karamazov</ref> {{-}} ==তথ্য-সূত্ৰ== {{reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Fyodor Dostoyevsky|ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কি}} * {{Britannica|169765}} * [http://www.holybooks.com/fjodor-dostojevskij-complete-works/ The complete works of Fyodor Dostoyevsky]&nbsp;– Free [[public domain]] English [[e-book]]s in PDF format at HolyBooks.com * [http://ilibrary.ru/author/dostoevski/ The complete works of Fyodor Dostoyevsky] {{ru icon}}&nbsp;– the [[Electronic publishing|online published]] bibliography in its original language * [https://dostoevsky.org/ International Dostoevsky Society]&nbsp;– a network of scholars dedicated to studying the life and works of Fyodor Dostoevsky * [https://www.delphiclassics.com/shop/fyodor-dostoyevsky// The Complete Works of Fyodor Dostoyevsky]&nbsp; eBook in Mobi and ePub format at Delphi Classics * [http://www.fyodordostoevsky.com/ FyodorDostoevsky.com]&nbsp;– discussion forums, essays, quotes, photos, biography of the author * [http://www.philolog.ru/fmdost/ The complete journalistic works]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ru icon}}&nbsp;– an online archive maintained by the Department of Russian Literature and Journalism ([https://petrsu.ru/en/structure/638/filologitcheskijfaku Faculty of Philology]) at [[Petrozavodsk State University|PetrSU]] * [http://en.rodovid.org/wk/Person:341394 Dostoevsky's family tree] * [https://drive.google.com/open?id=1_m92Owz9aIDrt46Z5ZMKCGoJszU Map of Dostoevsky's places in Saint-Petersburg] * {{Gutenberg author |id=Dostoevsky,+Fyodor | name=Fyodor Dostoyevsky}} * {{Internet Archive author |search=( (Fyodor OR F.) AND (Dostoyevsky OR Dostoevsky) )}} * {{Librivox author |id=439}} * [https://onemorelibrary.com/en/languages/english/fyodor-dostoyevsky-collection-311 Fyodor Dostoyevsky collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220522055311/https://onemorelibrary.com/en/languages/english/fyodor-dostoyevsky-collection-311 |date=2022-05-22 }} at One More Library * {{IBList |type=author|id=96|name=Fyodor Dostoevsky}} * {{cite book |last=Dostoevsky |first=Fyodor |title=A Novel in Nine Letters |translator-first=Constance Clara |translator-last=Garnett |website=Short Story Project |url=http://www.shortstoryproject.com/a-novel-in-nine-letters/|date=8 June 2016 }} Also available in the [https://www.shortstoryproject.com/untranslate/%d1%80%d0%be%d0%bc%d0%b0%d0%bd-%d0%b2-%d0%b4%d0%b5%d0%b2%d1%8f%d1%82%d0%b8-%d0%bf%d0%b8%d1%81%d1%8c%d0%bc%d0%b0%d1%85/ original Russian]. * {{cite book |last=Dostoevsky |first=Fyodor |title=The Dream of a Ridiculous Man |translator-first=Constance |translator-last=Garnett |website=Short Story Project |url=https://www.shortstoryproject.com/dream-ridiculous-man/|date=4 March 2017 }} * [https://medium.com/@adequatica/dostoevsky-in-saint-petersburg-3b126807c316 Places of Fyodor Dostoevsky in Saint Petersburg] {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ৰাছিয়াৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] gvfawiz54uei5146vqduleh3lwin4fd 1 56001 622875 211764 2026-08-02T19:11:54Z Dakalil 50728 পৃষ্ঠা [[বাৰ্তা:ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কি]]ৰ পৰা [[বাৰ্তা:ফিয়দৰ দস্তয়েৱস্কী]]লৈ Dakalilয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 211764 wikitext text/x-wiki {{প্ৰজেক্ট টাইগাৰ ২.০|গোলকীয়=হয়}} nu8e3c0fnfpf17ermrxyyyukouyvrea 0 58037 622895 403805 2026-08-03T03:11:28Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622895 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=শামা ভাটে|birth_date={{birth date and age|1950|10|6|df=yes}}|nationality=[[ভাৰত]]|citizenship=ভাৰতীয়|occupation=[[কথক]] নৃত্যশিল্পী|partner=সনাত ভাটে|children=অংগত ভাটে|image=Guru Shama Bhate - Workshop.jpg|caption=বেঙ্গালুৰুত শামা ভাটে এখন [[কথক]] কৰ্মশালৰ পৰিচালনা কৰিছে।}} '''শামা ভাটে''' ({{Lang-mr|शमा भाटे}}; জন্ম: ৬ অক্টোবৰ ১৯৫০) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় [[কথক]] নৃত্যশিল্পী। '''শামা তাই''' নামেৰেও পৰিচিত তেখেতৰ কেৰিয়াৰ ৪০ বছৰতকৈ বেছি সময় ধৰি বিস্তৃত হৈ আছে। তেখেতে ৪ বছৰ বয়সৰ পৰা কথক শিকিছিল আৰু পৰিবেশন কৰিছে। লগতে তেখেত এগৰাকী শিক্ষকো আছিল আৰু ক'ৰিয়'গ্ৰাফীৰ লগত আৰু ভালেমান প্ৰশিক্ষণৰ লগত জড়িত আছিল। তেখেত [[পুনে]]ত তেওঁৰ নৃত্য একাডেমীৰ নাদৰূপৰ শৈল্পিক পৰিচালকো আছিল।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.nadroop.org/shama-bhate/ |access-date=2020-03-28 |archivedate=2018-09-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180926125459/http://www.nadroop.org/shama-bhate/ |deadurl=yes }}</ref><ref>https://indianexpress.com/article/lifestyle/art-and-culture/expanding-the-boundaries-kathak-dancer-shama-bhate-indian-classical-dance-5334543/</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == গুৰু শামা ভাটে ১৯৫০ চনৰ ৬ অক্টোবৰত ''বেলগাঁৱত'' (বৰ্তমান বেলাগাভি)-ত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। তেখেত গোলাব বৈশা নায়ক আৰু গণগধৰ জি নায়কৰ জীয়েক। তেখেতে ১৯৭৪ চনত গুৰু [[ৰোহিনী ভাটে|ৰোহিনী ভাটেৰ]] পুতেক সনাত ভাটেৰ লগত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁলোকৰ এজন পুত্ৰ সন্তান অংগত ভাটে আছে। == প্ৰশিক্ষণ == গুৰু শামা ভাটে গুৰু [[ৰোহিনী ভাটে|ৰোহিনী ভাটেৰ]] প্ৰধান শিষ্য তথা বোৱাৰী।<ref>{{cite news|url=http://archive.indianexpress.com/news/a-legend-remembered/481101/|title=A legend remembered|date=25 June 2009|first1=Rishi|last1=Iyengar|newspaper=The Indian Express|accessdate=3 January 2019}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=ZAbMS6ynGJ8C&pg=PA214&dq=shama+bhate#v=onepage&q=shama%20bhate&f=false|title=Kathak, Indian Classical Dance Art|isbn=9788170172239|last1=Kothari|first1=Sunil|year=1989}}</ref> তেখেত কথক সম্ৰাট পণ্ডিত [[বিৰজু মহাৰাজ]] আৰু পণ্ডিত [[মোহনৰাৱ কল্যাণপুৰক]]ৰ পৰাও তেওঁ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল। তেওঁৰ কথক নৃত্যৰ ৰূপটো যি উপৰোক্ত গুৰুৰ পৰা আৰু স্ব-শিক্ষাৰ মাধ্যমত বহু বছৰ ধৰি বিকাশ লাভ কৰিছে, [[তবলা]] তালৰ পৰা 'তাল' আৰু 'লয়'ত বিশেষ সংযোজন আছে, যিটো মিশ্ৰিত কৰিছে উস্তাদ আৰু পৰিদৰ্শক [[পণ্ডিত সুৰেশ]] তালৱালকাৰ।<ref>https://www.thehindu.com/entertainment/dance/shama-bhate-on-her-artistic-journey/article17475803.ece</ref> বছৰৰ পিছত বছৰ ধৰি, গুৰু শমা ভাটে অসংখ্য পেচাদাৰ [[কথক]] নৃত্যশিল্পীসকলক প্ৰশিক্ষণ দিছে যিসকল ভাৰত তথা বিদেশত স্বাধীনভাবে পাৰফৰ্ম কৰে আৰু শিকায়। তেখেত [[পুনে]] বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ললিত কলা কেন্দ্ৰ, [[মুম্বাই]] বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নালন্দা কলেজ, [[নাগপুৰ]] বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভাৰত কলেজ, পুনেত ভাৰতী বিদ্যাপীঠৰ ছিনিওৰ গুৰুসকলৰ অন্যতম হিচাপে বহু বিশ্ববিদ্যালয় আৰু কাৰ্যক্ৰমত নাম আছে। তেওঁৰ নিৰ্দেশনাত, ত্ৰিশতকৈ অধিক শিক্ষাৰ্থী বিভিন্ন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰিছ আৰু প্ৰায় ১২ গৰাকী ছাত্ৰ এইচআৰডিচি ৰাষ্ট্ৰীয় বৃত্তি (ছিনিওৰ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে) আৰু চিচিইআৰটি বৃত্তি (জুনিওৰ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে) লাভ কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.nadroop.org/shama-bhate/index.html |access-date=2020-03-28 |archivedate=2019-07-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190702193436/http://www.nadroop.org/shama-bhate/index.html |deadurl=yes }}</ref> == ক'ৰিয়'গ্ৰাফী == গুৰু শামা ভাটেৰ ক'ৰিয়'গ্ৰাফীকৰ কাম বিশাল।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.nadroop.org/innovative-choreographies/index.html |access-date=2020-03-28 |archivedate=2019-06-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190612110514/http://www.nadroop.org/innovative-choreographies/index.html |deadurl=yes }}</ref><ref>http://www.sakaaltimes.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5289607667452540483&SectionId=5131376722999570563&SectionName=Features&NewsDate=20150804&NewsTitle=Blending {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170215022229/http://www.sakaaltimes.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5289607667452540483&SectionId=5131376722999570563&SectionName=Features&NewsDate=20150804&NewsTitle=Blending |date=2017-02-15 }} the traditional with the modern</ref> তেখেত [[কথক]]ৰ প্ৰচলিতৰ লগতে সমসাময়িক বিন্যাস উভয় লৈ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰিছিল। তেখেত তেওঁৰ নিজস্ব দৃষ্টিভঙ্গি লৈ ঐতিহ্যবাহী আৰু শাস্ত্ৰীয় ৰচনাবোৰৰ তালিকাবোৰ যেনেঃ তাৰানস, থুমৰিচ ইত্যাদি তৈয়াৰ কৰিছে। উদাহৰণস্বৰূপ, ত্ৰিশুল (৯, ১০ আৰু ১১ বীটৰ তাল চক্ৰৰ মিশ্ৰণ); সংবাদ (ডোমুহি ৰচনা), লয়সোপন (পাঁচ জাতিৰ মাধ্যমত উপস্থাপিত ঔতিহাসিক কথক অনুক্ৰম)। ২০১৫ চনৰ আৰু এটা সাম্প্ৰতিক প্ৰযোজনাত তেখেত ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]]ৰ পৰা তেওঁৰ চিত্ৰ অনুপ্ৰেৰণা দেখেছিলেন আৰু নৃত্যশিল্পীসকলে ভিন্ন [[ভাৰতৰ শাস্ত্ৰীয় নৃত্য|ভাৰতীয় শাস্ত্ৰী]]য় আৰু ভাৰতীয় লোকনৃত্যৰ ৰূপ উপস্থাপন কৰি "[[মহাভাৰত]] চাগা সম্পৰ্কত প্ৰতিচ্ছবি" তৈয়াৰ কৰিছিল।<ref>http://www.asianage.com/delhi/7-dance-forms-meld-together-retell-mahabharata-430</ref><ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.newindianexpress.com/cities/hyderabad/Paramaparaas-Ancient-Temple-Dance-Fest-From-Jan-30/2016/01/28/article3248042.ece |access-date=2020-03-28 |archivedate=2016-09-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160910172729/http://www.newindianexpress.com/cities/hyderabad/Paramaparaas-Ancient-Temple-Dance-Fest-From-Jan-30/2016/01/28/article3248042.ece |deadurl=yes }}</ref> কণ্ঠশিল্পী [[লতা মংগেশকাৰ|লতা মংগেশকৰ]]ৰ ৮৫ তম জন্মবাৰ্ষিক উপলক্ষত নাদৰূপৰ পৰা তেওঁৰ শিক্ষাৰ্থীসকলে যি আন এটা ক'ৰিয়'গ্ৰাফী কৰিছিল, সেয়া আছিল নৃত্যৰ দল 'চালা ৱাহী দেস' । ২০১৮ চনত তেওঁৰ আটাইতকৈ শেহতীয়া প্ৰযোজনাৰ কিছুমান: * চতুৰঙ কি চৌপাল - এই প্ৰযোজনা চাৰিখন ৰাগৰ মাজত চতুৰঙ-সাহিত্য, চাৰগাম, নাচে কে বল আৰু তাৰানাৰ চাৰিখন উপাদানক এই গীতৰ লগত মিলি এই প্ৰযোজনাৰ ঐশ্বৰ্য প্ৰদৰ্শনৰ সংগীতৰ লগত পৰিচয় কৰি দিয়ে।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://m.dailyhunt.in/news/india/marathi/dainik+prabhat-epaper-dailypra/prekshakanni+anubhavala+chaturang+ki+chaupal+cha+apratim+nrityavishkar-newsid-72725166 |access-date=2020-03-28 |archivedate=2020-05-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200529145222/https://m.dailyhunt.in/news/india/marathi/dainik+prabhat-epaper-dailypra/prekshakanni+anubhavala+chaturang+ki+chaupal+cha+apratim+nrityavishkar-newsid-72725166 |deadurl=yes }}</ref> * প্ৰতিধ্বনি - শামা তাইৰ সৰ্বশেষ ক'ৰিয়'গ্ৰাফী ইনাৰ ভয়েচৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈছে আৰু পাঁচখন গল্পৰ মাজেৰে ভাভ তথা অভিনয় মনোনিৱেশ কৰিছে। গুৰু শামা ভাটে মেডাম মেনাকা ক'ৰিয়'গ্ৰাফী মুভমেণ্টৰো আয়োজন কৰে আৰু কুৰেট কৰে, যিটো বাৰ্ষিক ভিত্তিত [[পুনে]]ত হৈ আছে। <ref>https://indianexpress.com/article/lifestyle/art-and-culture/expanding-the-boundaries-kathak-dancer-shama-bhate-indian-classical-dance-5334543/</ref> <ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/choreography-festival-concludes-on-a-high-note-at-jyotsana-bhole-sabhagruha/articleshow/69858099.cms</ref> == তথ্য উৎস্য == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী]] 524or0tp1qlt1kit94tfqxloejd5w4w 0 60552 622994 612605 2026-08-03T10:21:00Z ~2026-42894-19 51038 /* অভিনয় */ 622994 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer |image = হেমন্ত দত্ত.jpg |imagesize = 150px |birth_name = হেমন্ত দত্ত |caption = |pseudonym = |birth_date = ২৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৪১ |birth_place = খাৰুপেটীয়া, [[দৰং জিলা]], [[অসম]] |death_date = ১১ আগষ্ট, ২০২৫ |death_place = |occupation = অভিনেতা, নাট্যকাৰ, গীতিকাৰ, নাটক আৰু চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক |nationality = ভাৰতীয় |alma_mater = |period = |awards = ভবেন বৰুৱা বঁটা<br/> ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া বঁটা |genre = |subject = |movement = |influences = |influenced = |signature = |website = }} '''হেমন্ত দত্ত''' এগৰাকী অসমীয়া নাট্যকাৰ, গীতিকাৰ, অভিনেতা আৰু পৰিচালক। ১৯৪১ চনত [[দৰং জিলা]]ৰ খাৰুপেটীয়াত জন্ম লাভ কৰা দত্তই এশৰো অধিক নাট আৰু পাঁচশৰো অধিক গীত ৰচনা কৰিছে।<ref name="auto"/><ref>{{cite web|url=http://www.guwahatiplus.com/daily-news/kohinoor-theatre-bags-best-popular-theatre-group-award |title=Kohinoor Theatre bags Best Popular Theatre Group Award: Aditi Sharma Life Time Achievement Award to writer and lyricist Hemanta Dutta. |publisher=guwahatiplus.com |date=2018-06-22 |accessdate=2018-12-07}}</ref> অসংখ্য নাট পৰিচালনা কৰাৰ উপৰি তেওঁ [[উপপথ]] (১৯৮০) নামৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰখন পৰিচালনা কৰিছিল।<ref name="max">{{cite AV media | url=https://www.mxplayer.in/movie/watch-upapath-movie-online-f16f4fda18336c59f244e92fead264b4?watch=true | title=Upapath in Maxplayer | publisher=maxplayer.in}}</ref> ==চমু জীৱনী== ১৯৪১ চনৰ ২৪ ছেপ্টেম্বৰত [[দৰং জিলা]]ৰ খাৰুপেটীয়াত হেমন্ত দত্তৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম হলিৰাম দত্ত আৰু মাতৃ বিৰজা বালা দত্ত। তেওঁ পিতৃ-মাতৃৰ চতুৰ্থ সন্তান আছিল। স্কুলীয়া শিক্ষা [[মঙলদৈ]]ত লাভ কৰা দত্তই ডিব্ৰুগড়ৰ [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়|কানৈ মহাবিদ্যালয়]]ত কলেজীয়া শিক্ষা লাভ কৰে। ==অভিনয়== মঙলদৈত থাকোঁতে অগ্ৰজসকলৰ নাট্যাভিনয় দেখি তেওঁ অভিনয়ৰ প্ৰতি আকৃষ্ট হয়। [[মঙলদৈ]]ত পঢ়ি থকা কালত অষ্টম শ্ৰেণীত থাকোঁতে তেওঁ ৰচনা কৰা নাট এখনত অভিনয় কৰিবলগীয়া অভিনেতাজনৰ বেমাৰ হোৱাত তেঁৱেই নায়কৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলগীয়া হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ উপপথ,অনিৰ্বাণ, ঘৰ সংসাৰ ,মন-মন্দিৰ, শেৱালি, প্ৰভাতী পখীৰ গান,বাৰুদ, দীনবন্ধু ইত্যাদি ছবিত অভিনয় কৰে। ভ্ৰাম্যমাণৰ নাটক টাইটানিকত তেওঁ কেপ্টইনৰ চৰিত্ৰতো অভিনয় কৰে। ==গীতিকাৰ জীৱন== কানৈ মহাবিদ্যালয়ত পঢ়ি থাকোঁতে তেওঁ [[চৈয়দ চাদুল্লা]], [[ৰাজেন গোহাঁই]], হীৰেন গোহাঁই, ভবেশ গোস্বামী, প্ৰিন্স আদি বন্ধুবৰ্গৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে। এই সময়ছোৱাত তেওঁলোকে 'কুইভাৰ্ছ বেণ্ড' নামৰ এক সাংস্কৃতিক গোষ্ঠী গঠন কৰে। তেওঁ লিখা প্ৰথম গীতটি ব্ৰজেন দাসে ডিব্ৰুগড়ৰ 'ইণ্ডিয়া ক্লাব'ত পৰিবেশন কৰে। ১৯৭৭ চনত নতুন আশা চলচ্চিত্ৰৰ জৰিয়তে তেওঁ পেচাগত ভাবে গীত ৰচনা কৰিবলৈ ধৰে। প্ৰায় পাঁচশতকৈও অধিক গীত ৰচনা কৰা দত্তৰ ''মই যি বাটেৰে ওলালো আজি'', ''এই আকাশ বৰ বিশাল'', ''তুমি আহিছিলা চেনাই'' আদি গীত বহুলভাৱে জনপ্ৰিয় হয়। [[জয়ন্ত হাজৰিকা]], [[জুবিন গাৰ্গ]], [[চাৰু গোহাঁই]], [[মালবিকা বৰা]], [[ৰাজেন গোহাঁই]], [[ডলী ঘোষ]], [[শান্তা উজীৰ]], [[সমৰ হাজৰিকা]] আদি কণ্ঠশিল্পীয়ে তেওঁ ৰচনা কৰা গীতত কণ্ঠদান কৰিছে। তেওঁ সাদৰী, সোণমইনা, জীৱন সুৰভি, বহাগৰ দুপৰীয়া, শেৱালি, ইমান মৰম কিয় লাগে, এই মৰম তোমাৰ বাবে, হিয়া দিয়া নিয়া, নায়ক আদি চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গীত ৰচনা কৰে। পিতা-পুত্ৰ ছবিখনত তেওঁ লিখা ১১৬ শাৰীৰ ''বন্ধ কৰিব হাত, বন্ধ কৰিব মাত'' গীতটি সকলোতকৈ দীঘল অসমীয়া গীত বুলি কোৱা হয়।<ref name="enajori">{{cite web | url=https://www.enajori.com/?page_id=382 | title=Musical Minds | accessdate=22 May 2020 | archivedate=14 May 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200514232722/http://www.enajori.com/?page_id=382 | deadurl=yes }}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == * ভবেন বৰুৱা বঁটা (২০১৭)<ref name="auto">{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep0517/state050 |title=Bhaben Baruah Award, 2017 conferred on Hemanta Dutta |publisher=assamtribune.com |date=2017-09-05 |accessdate=2018-12-07 |archivedate=2018-12-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181209124334/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep0517/state050 |deadurl=yes }}</ref> * ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া বঁটা (২০১৮-১৯) * মুন লাইট মিডিয়া বঁটা * অসম নাট্য সন্মিলনী বঁটা * অতুল চন্দ্ৰ হাজৰিকা বঁটা * নাট্য সিন্ধু বঁটা * গুৰুজী আদ্য শৰ্মা বঁটা (২০১৮) * অসম সৌৰভ বঁটা ( ২০২৪) ==উল্লেখযোগ্য নাট== * এটা নষ্ট ল'ৰাৰ গল্প * পথ * টাইটানিক * সেন্দূৰ * আকাশৰ দৰে মন * মুক্তি * চক্ৰবেহু * জেতুকা পাতৰ ৰং ==উল্লেখযোগ্য গীত== {| class="wikitable" style="width:70%; " |- ! গীত ! গায়ক ! টোকা |- | মই যি বাটেৰে ওলালো আজি | [[জয়ন্ত হাজৰিকা]] | জয়ন্ত হাজৰিকাৰ বাবে লিখা প্ৰথম গীত |- | সময় গতিশীল | [[জয়ন্ত হাজৰিকা]] | - |- | তুমি আহিছিলা চেনাই | [[চাৰু গোহাঁই]] | - |- | বুকু দুৰু দুৰু | [[জুবিন গাৰ্গ]] | [[যৌৱনে আমনি কৰে]] ছবিৰ গীত, <br/>জুবিন গাৰ্গে বোলছবিত গোৱা প্ৰথম গীত |- | নহ'লে পৰিচয় হিয়াৰে | জুবিন গাৰ্গ | [[হিয়া দিয়া নিয়া]] বোলছবিৰ গীত |- | হিয়াৰ মৰম মুকুতা হৈ | ৰিদিপ দত্ত | - |- | এই আকাশ বৰ বিশাল | [[জয়ন্ত হাজৰিকা]] | - |- | গছে বনে সেউজীয়া | ঋতুপৰ্ণ শৰ্মা | |- |- | নায়ক হ'ব খুজি | [[জুবিন গাৰ্গ]] | [[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)| নায়ক]] বোলছবিৰ গীত |} == মৃত্যু == ২০২৫ চনৰ ১১ আগষ্ট তাৰিখে হেমন্ত দত্তৰ [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] চিকিৎসালয়ত দেহাৱসান ঘটে। <ref>{{cite web | url=https://assam.nenow.in/veteran-lyricist-and-playwright-hemanta-dutta-passes-away-at-83/ | title=একাধাৰে গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, অভিনেতা, পৰিচালক হেমন্ত দত্তৰ দেহাৱসান; শোকস্তব্ধ সাহিত্য-সাংস্কৃতিক জগত | publisher=North East Now | date=August 11, 2025 | accessdate=August 11, 2025}}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া নাট্যকাৰ]] [[ শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] dmq0xcyro6gzx4h0b23av2ttlk6qdwy 0 71397 622947 434156 2026-08-03T06:24:22Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622947 wikitext text/x-wiki {{Infobox tennis biography | name = ৰাফেল নাডাল | fullname = Rafael Nadal Parera | image = Rafael Nadal (12054444625).jpg | caption = | alt = | country = {{ESP}} | residence = মেনাকৰ, মেলৰ্কা, স্পেইন | coach = ট'নি নাডাল (২০০৫–২০১৭)<br />ফ্ৰান্সিচকো ৰ'ইক (২০০৫–)<br />কাৰ্ল'ছ ম'য়া (২০১৬–) | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1986|06|03}} | birth_place = মেনাকৰ, মেলৰ্কা, স্পেইন | height = {{height|m=1.85}}<ref>{{cite web|title=Rafael Nadal|url=https://www.atptour.com/en/players/rafael-nadal/n409/overview|work=ATP Tour|access-date=3 February 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://rafaelnadal.com/en/about/|title=Nadal, Rafael|publisher=rafaelnadal.com|access-date=7 December 2020}}</ref> | turnedpro = ২০০১ | plays = বাঁওহতীয়া (উভয়হতীয়া বেকহেণ্ড) |careerprizemoney = ১২৪,৪৮০,০৩২ ইউ এছ ডলাৰ * <small>&nbsp; সৰ্বকালৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ</small> | website = {{url|http://www.rafaelnadal.com/en/|rafaelnadal.com}} | singlesrecord = {{tennis record|won=১০২২|lost=২০৭|details= এটিপি ট্যুৰ আৰু [[গ্ৰেণ্ড শ্লাম (টেনিছ)|গ্ৰেণ্ড শ্লাম]]ৰ মূল মেটচসমূহ আৰু ডেভিচ কাপ}} |singlestitles = ৮৮ (মুক্ত কালৰ চতুৰ্থ সৰ্বাধিক) | highestsinglesranking = ১ম (১৮ আগষ্ট ২০০৮) | currentsinglesranking = ৮ম (২৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৩<!-- ALWAYS THE DATE WHEN THE PLAYER MOST RECENTLY OBTAINED THEIR CURRENT RANKING, DOES NOT NEED TO BE EDITED -->)<ref name=ATP>{{cite web|title=Rafael Nadal|url=https://www.atptour.com/en/players/rafael-nadal/n409/overview|work=[[ATP Tour]]|access-date=13 September 2021}}</ref> | AustralianOpenresult = '''বিজয়ী''' (২০০৯, ২০২২) | FrenchOpenresult = '''বিজয়ী''' (২০০৫, ২০০৬, ২০০৭, ২০০৮, ২০১০, ২০১১, ২০১২, ২০১৩, ২০১৪, ২০১৭, ২০১৮, ২০১৯, ২০২০) | Wimbledonresult = '''বিজয়ী''' (২০০৮, ২০১০) | USOpenresult = '''বিজয়ী''' (২০১০, ২০১৩, ২০১৭, ২০১৯) | Othertournaments = হয় | MastersCupresult = ফাইনেল (২০১০, ২০১৩) | Olympicsresult = '''বিজয়ী''' (২০০৮) | doublesrecord = {{tennis record|won=১৩৭|lost=৭৪|details= এটিপি ট্যুৰ তথা গ্ৰেণ্ড শ্লামৰ মূল মেটচসমূব, ডেভিচ কাপ}} | doublestitles = ১১ | highestdoublesranking = ২৬ (৮ আগষ্ট ২০০৫) | currentdoublesranking = ৫০৬ ({{date|২০২১-৫-২৪}})<ref>{{Cite web|url=https://www.atptour.com/en/rankings/doubles|title=Rankings Doubles|website=ATP Tour}}</ref> | AustralianOpenDoublesresult = তৃতীয় ৰাউণ্ড (২০০৪, ২০০৫) | WimbledonDoublesresult = দ্বিতীয় ৰাউণ্ড (২০০৫) | USOpenDoublesresult = ছেমি ফাইনেল (২০১৪) | OthertournamentsDoubles = হয় | OlympicsDoublesresult = '''বিজয়ী''' (২০১৬) | Team = হয় | DavisCupresult = '''বিজয়ী''' (২০০৪, ২০০৮, ২০০৯, ২০১১, ২০১৯) | medaltemplates-expand = yes | medaltemplates = {{MedalCountry|{{ESP}}}} {{MedalGold|২০০৮ বেইজিং অলিম্পিক|একক}} {{MedalGold|২০১৬ ৰিঅ' অলিম্পিক|দ্বৈত}} | updated = {{date|2021-5-24}} }} '''ৰাফেল''' "'''ৰাফা'''" '''নাডাল পাৰেৰা''' ({{IPA-es|rafaˈel naˈðal paˈɾeɾa|lang}}; <ref>{{cite web|title=The pronunciation by Rafael Nadal himself|url=https://www.atptour.com/-/media/player-names/59_rafael-nadal_player-name-2014.mp3|work=[[ATP Tour]]|access-date=22 October 2017}}</ref> জন্ম: ৩ জুন ১৯৮৬) হৈছে এগৰাকী স্পেনিছ বৃত্তিগত টেনিছ খেলুৱৈ। এচ'ছিয়েচন এফ টেনিছ প্ৰফেশ্ব্যনেলছ বা চমুকৈ এটিপিৰ ৰেংকিং অনুসৰি বিশ্বত তেওঁৰ স্থান তৃতীয়। তেওঁ ২০৯ সপ্তাহৰ বাবে প্ৰথম স্থানত অধিষ্ঠিত আছিল আৰু পাঁ‌চবাৰকৈ বৰ্ষান্তৰ শীৰ্ষস্থান লাভ কৰিছিল। নাডালে ২০টা [[গ্ৰেণ্ড শ্লাম (টেনিছ)|গ্ৰেণ্ড শ্লাম]] খিতাপ জয়েৰে [[ৰ'জাৰ ফেডেৰাৰ]] আৰু [[নোভাক জʼকোভিচ]]ৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে অভিলেখ স্থাপন কৰিছে। ইয়াৰোপৰি তেওঁ ৩৬টা মাষ্টাৰ্ছ ১০০০ একক শাখাৰ খিতাপ অৰ্জনেৰে [[নোভাক জʼকোভিচ]]ৰ সৈতে শীৰ্ষস্থানত আছে। নাডালে ১৩টা ফ্ৰেন্স অপেনৰ খিতাপ জয় কৰি অভিলেখ গঢ়িছে। তেওঁ লাভ কৰা ৮৮টা খিতাপৰ ৬২টাই ধূলিয়ৰী পৃষ্ঠ বা ক্লে' কোৰ্টৰ। ইয়াৰে ভিতৰত ৩৬টা এটিপি মাষ্টাৰ্ছ ১০০০ শাখাৰ খিতাপ আৰু তাৰে ২৬টাই ক্লে' কোৰ্ট বা মাটি পৃষ্ঠৰ। এই পৃষ্ঠত তেওঁ একেলেথাৰিয়ে ৮১খন মেটচত জয়লাভ কৰি অভিলেখ গঢ়িছে। শৈশৱ কালৰেপৰা বৃত্তিগত কেৰিয়াৰৰ অধিকাংশ কাল ৰাফেল নাডালে খুড়াক টনি নাডালৰপৰা প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল। ১৯ বছৰ বয়সতে ফ্ৰেন্স অপেন আৰু এটিপি মাষ্টাৰ্ছ শাখায় ১৬টা খিতাপ জয়ৰ লগতে বিশ্ব ৰেংকিংৰ দ্বিতীয় স্থান দখলেৰে এটিপিৰ ইতিহাসত তেওঁ সবাতোকৈ সফল কিশোৰ খেলুৱৈৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০০৮ চনত [[ৰ'জাৰ ফেডেৰাৰ]]ক ক্লে' কোৰ্টত পৰাজিত কৰি নাডালে প্ৰথমবাৰৰ বাবে বিশ্ব ৰেংকিংৰ শীৰ্ষস্থান দখল কৰিছিল। একে বছৰতে তেওঁ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ স্বৰ্ণপদকো জয় কৰে। ২০১০ চনৰ ইউ এছ অপেন খিতাপ জয়ৰ যোগেদি তেওঁ কেৰিয়াৰ গ্ৰেণ্ড শ্লাম সম্পূৰ্ণ কৰে। [[অলিম্পিক]]ৰ স্বৰ্ণ জয় কৰাৰ পিছতেই তেওঁ কেৰিয়াৰ গ'ল্ডেন শ্লাম সম্পূৰ্ণ কৰা দ্বিতীয়গৰাকী পুৰুষ খেলুৱৈৰূপে পৰিগণিত হোৱাৰ কৃতিত্ব অৰ্জন কৰে। পৰৱৰ্তী দশকত নাডালৰ প্ৰধান প্ৰতিদ্বন্দ্বীৰ ৰূপত জ'কোভিচৰ উত্থান ঘটে। ১৯বাৰ মুখ্য শাখাসমূহৰ ফাইনেলকে ধৰি দুয়ো ৫৭বাৰ মুখামুখি হৈছে যি মুক্ত কাল বা ''অপেন এৰা''ৰ পুৰুষৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাসমূহৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক। নাডালে চাৰিবাৰকৈ এটিপি ৱৰ্ল্ড ট্যুৰৰ ষ্টিফেন এডবাৰ্গ স্পৰ্টছমেনশ্বিপ বঁ‌টা জয় কৰাৰ লগতে ২০১১ আৰু ২০২১ চনত ল'ৰিয়াছ ৱৰ্ল্ড স্পৰ্টছমেনশ্বিপ অফ দ্য ইয়েৰ বঁ‌টা লাভ কৰিছে। স্পেইনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি তেওঁ একক আৰু দ্বৈত উভয় শাখাতে স্বৰ্ণপদক জয়ৰ লগতে দেশৰ ডেভিচ কাপ দলৰ নেতৃত্ব দি পাঁ‌চবাৰকৈ জয়ৰ সোৱাদ দিছে। নিজৰ গৃহচহৰ মেল'ৰ্কাত নাডালে এখন টেনিছ একাডেমীও প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে। {{TOC limit|2}} ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== নাডালৰ জন্ম হয় স্পেইনৰ মেনাকৰ নামৰ চহৰত। তেওঁৰ মাতৃৰ নাম আনা মাৰিয়া পাৰেৰা ফিমেনিয়াছ আৰু পিতৃৰ নাম ছেবাষ্টিয়ান নাডাল হোমাৰ। তেওঁৰ পিতৃৰ নিজা বীমা কোম্পানী, কাঁ‌চ আৰু খিৰিকীৰ ব্যৱসায় আৰু ছা পুণ্টা নামৰ এক ৰেষ্টুৰেণ্ট আছে। মাৰিয়া ইজাবেল নাডালৰ ভগ্নী। টেনিছ খেলুৱৈগৰাকীৰ খুড়াক মিগুৱেল এঞ্জেল নাডাল এজন অৱসৰপ্ৰাপ্ত ফুটবলাৰ। তেওঁ আৰচিডি মেল'ৰ্কা, এফচি বাৰ্চিলোনা আৰু স্পেইনৰ জাতীয় দলৰ হৈ খেলিছিল।<ref name="times">{{cite news | first=Christopher | last=Clarey | title=Rafael Nadal, Barely 19, He's Got Game, Looks and Remarkably Good Manners | date=6 June 2005 | work=[[The New York Times]] | url=https://www.nytimes.com/2005/06/06/sports/tennis/06nadal.html|access-date=5 April 2010}}</ref> শৈশৱকালত নাডালে [[ব্ৰাজিল]]ৰ ষ্ট্ৰাইকাৰ ৰোণাল্ডোক অনুসৰণ কৰিছিল আৰু নিজ খুড়াকৰ সহায়ত বাৰ্চিলোনাৰ ড্ৰেচিং কোঠালৈ ৰোণাল্ডোৰ সৈতে এখন ফটো তুলিবৰ বাবে গৈছিল।<ref>{{cite news |title=Planet football hails O Fenômeno |url=https://www.fifa.com/news/y=2011/m=2/news=planet-football-hails-fenomeno-1388593.html |access-date=3 October 2018 |agency=FIFA.com}}</ref> অন্য এজন খুড়াক টেনিছ প্ৰশিক্ষক টনি নাডালে শিশু ৰাফেলৰ স্বতঃস্ফূৰ্ত প্ৰতিভা লক্ষ্য কৰি তিনি বছৰ বয়সতে টেনিছৰ সৈতে তেওঁৰ পৰিচয় কৰাই দিয়ে।<ref name="Rajaraman">{{cite web|url=http://www.insidetennis.com/archive/0608_french_open_nadal.html|first=Aarthi|last=Rajaraman|title=At Home with Humble yet Ambitious Nadal|date=1 June 2008|work=Inside Tennis|access-date=5 April 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100609141023/http://www.insidetennis.com/archive/0608_french_open_nadal.html|archive-date=9 June 2010|archivedate=9 June 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100609141023/http://www.insidetennis.com/archive/0608_french_open_nadal.html|deadurl=yes}}</ref> ৮ বছৰ বয়সত নাডালে ১৩ বছৰ বয়সৰ অনুৰ্ধৰ স্থানীয় এখন টেনিছ খেলত জয়ী হয়। একেসময়তে তেওঁ ফুটবলতো পাৰদৰ্শিতা দেখুৱায়।<ref name="timesonline">{{cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/article708386.ece|title=The Big Interview: Rafael Nadal|work=The Sunday Times|date=23 April 2006|first=Alison|last=Kervin|access-date=5 April 2010|archivedate=7 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907070717/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/article708386.ece|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ পিছতেই টনি নাডালে তেওঁৰ প্ৰশিক্ষণৰ মাত্ৰা বঢ়াই দিয়ে। সেই সময়ত নাডালৰ দুয়োহতীয়া ফ'ৰহেণ্ড খেলৰ ক্ষমতা দেখি খুড়াকে তেওঁক খেলপথাৰত স্বাভাৱিক সুবিধাৰ বাবে বাঁওহাতেৰে খেলিবলৈ উৎসাহিত কৰে।<ref name="timesonline" /> ১২ বছৰ বয়সত নাডালে উক্ত বয়সৰ স্পেনিছ আৰু ইউৰোপীয়ান টেনিছ খিতাপ জয় কৰে আৰু লগতে ফুটবল খেলো অব্যাহত ৰাখে।<ref name="timesonline" /> নাডালৰ পিতৃয়ে বিদ্যালয়ৰ কামত হেঙাৰ নপৰিবৰ বাবে ফুটবল আৰু টেনিছৰ যিকোনো এটা বাছি ল'বলৈ কয়। তেতিয়াই একে আষাৰতে নাডালে টেনিছক নিৰ্বাচন কৰে।<ref name="timesonline" /> ১৪ বছৰ বয়সত স্পেনিছ টেনিছ ফেডাৰেচনে প্ৰশিক্ষণ অব্যাহত ৰাখিবলৈ নাডালক মেল'ৰ্কা এৰি বাৰ্চিলোনালৈ উঠি আহিবলৈ অনুৰোধ কৰে। অৱশ্যে শিক্ষা গ্ৰহণ বাধাগ্ৰস্ত হোৱাৰ আশংকাত তেওঁৰ পৰিয়ালে এই প্ৰস্তাৱত অনুমোদন নজনায়<ref name="timesonline" /> আৰু টনি নাডালে কয় যে ভাল খেলুৱৈ হ'বলৈ তেওঁৰ আমেৰিকা বা আন ঠাইলৈ যোৱাৰ প্ৰয়োজন নাই; এয়া ঘৰত থাকিয়েই কৰিব পাএই।<ref name="Rajaraman" /> ঘৰতে থকাৰ সিদ্ধান্তৰ বাবে ফেডাৰেচনে বিত্তীয় সাহায্য কমাই দিয়ে আৰু নাডালৰ পিতৃয়েই খৰছসমূহ বহন কৰিবলগা হয়। ২০০১ চনত ক্লে' কোৰ্টৰ এক প্ৰদৰ্শনীমূলক খেলত নাডালে পূৰ্বৰ গ্ৰেণ্ড শ্লাম বিজয়ী পেট কেছক পৰাজিত কৰে।<ref name="times" /> ==কেৰিয়াৰ== ===কেৰিয়াৰৰ আৰম্ভণি আৰু ডেভিচ কাপ === নাডালে ১৫ বছৰ বয়সৰপৰাই বৃত্তিমূলক টেনিছত সোমাই পৰে<ref name="rafarenaissance">{{cite news|url=http://www.atpworldtour.com/News/DEUCE-Tennis/DEUCE-May-2010/Rafael-Nadal.aspx |title=The Rafa Renaissance | work=atpworldtour | first=Joel | last=Drucker | date=18 May 2010}}</ref> আৰু ইণ্টাৰনেচনেল টেনিচ ফেডাৰেচন বা চমুকৈ আইটিএফৰ দুটা জুনিয়ৰ ইভেণ্টত অংশগ্ৰহণ কৰে। ২০০২ চনৰ ২৯ এপ্ৰিলত ১৫ বছৰ ১০ মাহতেই তেওঁ ৰেম'ন ডেলগেড'ক পৰাজিত কৰি প্ৰথমখন এটিপি মেটচত বিজয় সাব্যস্ত কৰে। সেই সময়ত বিশ্ব ৰেংকিংত তেওঁৰ স্থান আছিল ৭৬২।<ref>{{cite web|url=http://www.tennisworldusa.org/news/news/Rafael_Nadal/42913/april-29-2002-rafael-nadal-wins-his-first-atp-match-at-home-in-mallorca/|title=29 April 2002 – Rafael Nadal wins his first ATP match at home in Mallorca|website=tennisworldusa.org}}</ref><ref name="Tennis.com">{{cite web|url=http://www.tennis.com/features/general/features.aspx?id=10488 |title=Wimbledon 2006: The Duel |last=Tignor |first=Stephen |date=20 June 2006 |work=Tennis Magazine |access-date=8 November 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080605110231/http://www.tennis.com/features/general/features.aspx?id=10488 |archive-date= 5 June 2008}}</ref> ২০০১ চনত নাডালে চেলেঞ্জাৰ শৃংখলাৰ একক শাখাত এখন খেলত জিকে যদিও এখনত পৰাজয় বৰণ কৰে। আইটিএফ ফিউচাৰছত একক আৰু দ্বৈত মেটচত তেওঁৰ জিকা আৰু হৰাৰ অনুপাত আছিল যথাক্ৰমে ৭-৫ আৰু ১-২।<ref name="ITFbio">{{cite web | url=https://www.itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?playerid=100007935 | title=Nadal official ITF activity | access-date=9 August 2018}}</ref> ২০০২ চনত ১৬ বছৰ বয়সীয়া নাডাল উইম্বলডনৰ ল'ৰা শাখাৰ (পুৰুষ শাখা নহয়) ছেমিফাইনেল পায়গৈ।<ref name="ITFTennis">{{cite web|url=http://www.itftennis.com/juniors/players/player/profile.aspx?playerid=100007935|title=ITF Tennis – Juniors – Player Activity|access-date=15 June 2012}}</ref> সেই বছৰতে জুনিয়ৰ ডেভিচ কাপত [[যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] পৰাজিত কৰাত স্পেইনৰ হৈ তেওঁ অৱদান আগবঢ়ায়।<ref name="ITFTennis" /><ref name="JDC and JFC">{{cite web|title=Junior Davis Cup and Junior Fed Cup |author=BNP Paribas |url=http://www.itftennis.com/media/188865/188865.pdf |website=International Tennis Federation |access-date=11 August 2016}}</ref> ২০০২ চনৰ চেলেঞ্জাৰ শৃংখলাত তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰা নাছিল যদিও ফিউচাৰছৰ একক আৰু দ্বৈত শাখাত তেওঁৰ জিকা-হৰাৰ সংখ্যা আছিল ক্ৰমে ৪০-৯ আৰু ১০-৯। ইয়াত তেওঁ মুঠতে ছটা একক খিতাপ দখল কৰে। ইয়াৰে পাঁ‌চটা আছিল মাটি পৃষ্টৰ আৰু এটা কঠিন পৃষ্ঠৰ।<ref name="tennisabstract.com">{{Cite web|url=http://www.tennisabstract.com/cgi-bin/player.cgi?p=RafaelNadal&f=ACareerqq|title=Tennis Abstract: Rafael Nadal ATP Match Results, Splits, and Analysis|website=www.tennisabstract.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.tennisabstract.com/cgi-bin/player.cgi?p=RafaelNadal&f=ACareerqq&view=doubles|title=Tennis Abstract: Rafael Nadal ATP Match Results, Splits, and Analysis|website=www.tennisabstract.com}}</ref> এপ্ৰিল মাহলৈ নাডাল ৱাইল্ড কাৰ্ড এণ্ট্ৰিৰ যোগেদি এটিপি আন্তৰ্জাতিক শৃংখলাৰ মেল'ৰ্কা অপেনত (মাটি পৃষ্ঠ) প্ৰৱেশ কৰে আৰু একক তথা দ্বৈত উভয় শাখাতে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আগবঢ়ায়। একক শাখাত তেওঁ ৰেমন ডেলগেড'ক পৰাভূত কৰি নিজৰ প্ৰথমখন এটিপি মেটচত জয়লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ অলিভিয়াৰ ৰ'কাচকো পৰাজিত কৰে।<ref name="tennisabstract.com" /> দ্বৈত শাখাত তেওঁ প্ৰথম ৰাউণ্ডতে পৰাজিত হয়।<ref>{{Cite web|url=http://www.atptour.com/en/players/rafael-nadal/n409/overview|title=Rafael Nadal &#124; Player Activity &#124; ATP Tour &#124; Tennis|website=ATP Tour}}</ref> ২০০৩ চনত নাডালে প্ৰথমটো চেলেঞ্জাৰ খিতাপ জয় কৰাৰ লগতে বছৰটোৰ শেষত বিশ্ব ৰেংকিংৰ ৪৯ স্থানত অধিষ্ঠিত হয় আৰু এটিপিৰ নিউকামাৰ অফ দ্য ইয়েৰ বঁ‌টা লাভ কৰে। একে বছৰতে তেওঁ বৰিছ বেকাৰৰ পিছতেই (১৯৮৪) উইম্বলডনৰ তৃতীয় ৰাউণ্ডত প্ৰৱেশ কৰা কনিষ্ঠতম পুৰুষ হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite news | first=Christopher | last=Clarey |title=Wimbledon Tennis: An unusual comfort zone | date=26 June 2003 | url =https://www.nytimes.com/2003/06/26/sports/26iht-tennis_ed3__12.html | work=The New York Times |access-date=5 April 2010}}</ref> ২০০৪ চনত নাডালে টমি ৰব্ৰেড'ৰ সৈতে যুটি বান্ধি মহাৰাষ্ট্ৰ অপেনত যোগদান কৰে।<ref>{{cite web | url=https://www.atpworldtour.com/en/scores/archive/chennai/891/2004/results?matchType=doubles | title=ATP Chennai doubles info | access-date=10 August 2018}}</ref> অষ্ট্ৰেলিয়ান অপেনৰ একক শাখাত তেওঁ তৃতীয় ৰাউণ্ড পায়গৈ যদিও লেটন হেৱিটৰ হাতত তিনিটা ছেটত পৰাজিত হয়। ইয়াৰ পিছত ১৭ বছৰীয়া নাডালে সেই সময়ৰ প্ৰথম স্থানৰ খেলুৱৈ ৰ'জাৰ ফেডাৰাৰক মিয়ামি অপেনত পোনপটীয়া ছেটত পৰাজিত কৰে<ref>{{cite web|url=http://www.atpworldtour.com/tennis/5/en/players/playerprofiles/rankhistory.asp?playernumber=N409&selyear=2004|title=Rafael Nadal's 2004 Ranking History|publisher=ATP's official site|access-date=14 February 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325052656/http://www.atpworldtour.com/tennis/5/en/players/playerprofiles/rankhistory.asp?playernumber=N409&selyear=2004|archive-date=25 March 2009}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20140328101203/http://www.atpworldtour.com/News/Tennis/2014/03/13/Miami-Roger-Rafa-10-Years-Rivalry.aspx Federer-Nadal 10 Year Rivalry] Archived from [http://www.atpworldtour.com/News/Tennis/2014/03/13/Miami-Roger-Rafa-10-Years-Rivalry.aspx the original] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140328101203/http://www.atpworldtour.com/News/Tennis/2014/03/13/Miami-Roger-Rafa-10-Years-Rivalry.aspx |date=28 March 2014 }}</ref> যদিও চতুৰ্থ ৰাউণ্ডত ফাৰ্ণাণ্ডো গঞ্জালেছৰ হাতত পৰাজিত হয়। সেই বছৰ কিলাকুটিৰ আঘাতৰ বাবে তেওঁ ফ্ৰেন্স অপেনকে ধৰি বহুকেইখন ক্লে' কোৰ্টৰ টুৰ্ণামেণ্টত অংশগ্ৰহণ কৰাৰপৰা বিৰত থাকে।<ref name="times" /> আগষ্ট মাহত তেওঁ প্ৰ'কম অপেনত কেৰিয়াৰৰ প্ৰথমটো একক এটিপি খিতাপ জয় কৰে।<ref>{{cite web | url=https://www.tennisworldusa.org/tennis/news/Rafael_Nadal/19697/on-this-day-rafael-nadal-won-the-first-title-of-his-career-in-sopot-10-years-ago/ | title=Rafael Nadal won the first title of his career in Sopot | access-date=10 August 2018}}</ref> ১৮ বছৰ ৬ মাহ বয়সত নাডাল বিজয়ী দেশৰ বাবে ডেভিচ কাপ ফাইনেলত বিজয় সাব্যস্ত কৰা কনিষ্ঠতম খেলুৱৈৰূপে পৰিগণিত হয়।<ref name="telenadkno1">{{cite news | first=Emily | last=Benammar | title=Rafael Nadal: All you need to know | date=8 July 2008 | url =https://www.telegraph.co.uk/sport/tennis/atptour/2305040/Rafael-Nadal-All-you-need-to-know.html | work=The Daily Telegraph | access-date =5 April 2010 }}</ref> ===গ্ৰেণ্ড শ্লাম=== {| class="sortable wikitable" ! ফলাফল ! বৰ্ষ ! width=120 | টুৰ্ণামেণ্ট ! পৃষ্ঠ ! width=150 | প্ৰতিদ্বন্দ্বী ! width=225 class="unsortable" | স্কোৰ |- style="background:#ebc2af" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০০৫ || [[ফ্ৰেন্স অপেন]] || মাটি || {{flagicon|ARG}} মেৰিয়ান' পুয়েৰ্টা || ৬–৭^(৬–৮), ৬–৩, ৬–১, ৭–৫ |- style="background:#ebc2af" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০০৬ || ফ্ৰেন্স অপেন <small>(২)</small> || মাটি || {{flagicon|SUI}} [[ৰ'জাৰ ফেডেৰাৰ]] || ১–৬, ৬–১, ৬–৪, ৭–৬^(৭–৪) |- style="background:#cfc" | bgcolor=ffa07a | পৰাজিত || ২০০৬ || [[উইম্বলডন]] || ঘাঁ‌হ || {{flagicon|SUI}} ৰ'জাৰ ফেডেৰাৰ || ০–৬, ৬–৭^(৫–৭), ৭–৬^(৭–২), ৩–৬ |- style="background:#ebc2af" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০০৭ || ফ্ৰেন্স অপেন <small>(৩)</small> || মাটি || {{flagicon|SUI}} ৰ'জাৰ ফেডেৰাৰ || ৬–৩, ৪–৬, ৬–৩, ৬–৪ |- style="background:#cfc" | bgcolor=ffa07a | পৰাজিত || ২০০৭ || উইম্বলডন || ঘাঁ‌হনি || {{flagicon|SUI}} ৰ'জাৰ ফেডেৰাৰ || ৬–৭^(৭–৯), ৬–৪, ৬–৭^(৩–৭), ৬–২, ২–৬ |- style="background:#ebc2af" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০০৮ || ফ্ৰেন্স অপেন <small>(৪)</small> || মাটি || {{flagicon|SUI}} ৰ'জাৰ ফেডেৰাৰ || ৬–১, ৬–৩, ৬–০ |- style="background:#cfc" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০০৮ || উইম্বলডন || ঘাঁ‌হনি || {{flagicon|SUI}} ৰ'জাৰ ফেডেৰাৰ || ৬–৪, ৬–৪, ৬–৬^(৫–৭), ৬–৭^{(৮–১০)}, ৯–৭ |- style="background:#ffc" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০০৯ || [[অষ্ট্ৰেলিয়ান অপেন]] || কঠিন || {{flagicon|SUI}} ৰ'জাৰ ফেডেৰাৰ || ৭–৫, ৩–৬, ৭–৬^(৭–৩), ৩–৬, ৬–২ |- style="background:#ebc2af" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০১০ || ফ্ৰেন্স অপেন <small>(৫)</small> || মাটি || {{flagicon|SWE}} ৰবীন ছ'ডৰ্লিং || ৬–৪, ৬–২, ৬–৪ |- style="background:#cfc" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০১০ || উইম্বলডন <small>(২)</small> || ঘাঁ‌হনি || {{flagicon|CZE}} টমাছ বাৰ্ডিক || ৬–৩, ৭–৫, ৬–৪ |- style="background:#ccf" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০১০ || [[ইউ এছ অপেন]] || কঠিন || {{flagicon|SRB}} [[নোভাক জʼকোভিচ]] || ৬–৪, ৫–৭, ৬–৪, ৬–২ |- style="background:#ebc2af" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০১১ || ফ্ৰেন্স অপেন <small>(৬)</small> || মাটি || {{flagicon|SWE}} ৰ'জাৰ ফেডেৰাৰ || ৭–৫, ৭–৬^(৭–৩), ৫–৭, ৬–১ |- style="background:#cfc" | bgcolor=ffa07a | পৰাজিত || ২০১১ || উইম্বলডন || ঘাঁ‌হনি || {{flagicon|SRB}} নোভাক জʼকোভিচ || ৪–৬, ১–৬, ৬–১, ৩–৬ |- style="background:#ccf" | bgcolor=ffa07a | পৰাজিত || ২০১১ || ইউ এছ অপেন || কঠিন || {{flagicon|SRB}} নোভাক জʼকোভিচ || ২–৬, ৪–৬, ৭–৬^(৭–৩), ১–৬ |- style="background:#ffc" | bgcolor=ffa07a | পৰাজিত || ২০১২ || অষ্ট্ৰেলিয়ান অপেন || কঠিন || {{flagicon|SRB}} নোভাক জʼকোভিচ || ৭–৫, ৪–৬, ২–৬, ৭–৬^(৭–৫), ৫–৭ |- style="background:#ebc2af" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০১২ || ফ্ৰেন্স অপেন <small>(৭)</small> || মাটি || {{flagicon|SRB}} নোভাক জʼকোভিচ || ৬–৪, ৬–৩, ২–৬, ৭–৫ |- style="background:#ebc2af" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০১৩ || ফ্ৰেন্স অপেন <small>(৮)</small> || মাটি || {{flagicon|ESP}} [[ডেভিড ফেৰাৰ]] || ৬–৩, ৬–২, ৬–৩ |- style="background:#ccf" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০১৩ || ইউ এছ অপেন <small>(২)</small> || কঠিন || {{flagicon|SRB}} নোভাক জʼকোভিচ || ৬–২, ৩–৬, ৬–৪, ৬–১ |- style="background:#ffc" | bgcolor=ffa07a | পৰাজিত || ২০১৪ || অষ্ট্ৰেলিয়ান অপেন || কঠিন || {{flagicon|SUI}} [[ষ্টান ৱাৱৰিংকা]] || ৩–৬, ২–৬, ৬–৩, ৩–৬ |- style="background:#ebc2af" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০১৪ || ফ্ৰেন্স অপেন <small>(৯)</small> || মাটি || {{flagicon|SRB}} নোভাক জʼকোভিচ || ৩–৬, ৭–৫, ৬–২, ৬–৪ |- style="background:#ffc" | bgcolor=ffa07a | পৰাজিত || ২০১৭ || অষ্ট্ৰেলিয়ান অপেন || কঠিন || {{flagicon|SUI}} ৰ'জাৰ ফেডেৰাৰ || ৪–৬, ৬–৩, ১–৬, ৬–৩, ৩–৬ |- style="background:#ebc2af" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০১৭ || ফ্ৰেন্স অপেন <small>(১০)</small> || মাটি || {{flagicon|SUI}} ষ্টান ৱাৱৰিংকা || ৬–২, ৬–৩, ৬–১ |- style="background:#ccf" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০১৭ || ইউ এছ অপেন <small>(৩)</small> || কঠিন || {{flagicon|RSA}} কেভিন এণ্ডাৰছন || ৬–৩, ৬–৩, ৬–৪ |- style="background:#ebc2af" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০১৮ || ফ্ৰেন্স অপেন <small>(১১)</small> || মাটি || {{flagicon|AUT}} [[ড'মিনিক থিয়েম]] || ৬–৪, ৬–৩, ৬–২ |- style="background:#ffc" | bgcolor=ffa07a | পৰাজিত || ২০১৯ || অষ্ট্ৰেলিয়ান অপেন || কঠিন || {{flagicon|SRB}} ন'ভাক জক'ভিচ || ৩–৬, ২–৬, ৩–৬ |- style="background:#ebc2af" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০১৯ || ফ্ৰেন্স অপেন <small>(১২)</small> || মাটি || {{flagicon|AUT}} ড'মিনিক থিয়েম || ৬–৩, ৫–৭, ৬–১, ৬–১ |- style="background:#ccf" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০১৯ || ইউ এছ অপেন <small>(৪)</small> || কঠিন || {{flagicon|RUS}} ডানিল মেডৱিডেভ || ৭–৫, ৬–৩, ৫–৭, ৪–৬, ৬–৪ |- style="background:#ebc2af" | bgcolor=98fb98 | বিজয়ী || ২০২০ || ফ্ৰেন্স অপেন <small>(১৩)</small> || মাটি || {{flagicon|SRB}} নোভাক জʼকোভিচ || ৬-০, ৬–২, ৭–৫ |}<section end=SlamFinals/> ==ৰাফা নাডাল স্প'ৰ্টছ চেণ্টাৰ== গৃহচহৰ মেল'ৰ্কাত নাডালৰ ৪০ হাজাৰ বৰ্গমিটাৰ জোৰা নিজা ক্ৰীড়া প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ আছে য'ত তেওঁ নিজে প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰে।<ref name="sportscentre">{{cite web |url=https://www.scoreandchange.com/the-brand-rafael-nadal-businesses-part-2/ |title=The Brand Rafael Nadal: Businesses (Part 2) |publisher=Score and Change |date=5 March 2019 |access-date=10 June 2019 }}</ref> গ্ৰীচ, কুৱেইট আৰু মেক্সিকোতো এই প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰৰ শাখা অৱস্থিত।<ref>https://www.rafanadalacademykuwait.com/ . Retrieved 25 May 2021</ref><ref>https://www.rafanadaltenniscentre.com/en {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210525200745/https://www.rafanadaltenniscentre.com/en |date=2021-05-25 }} . Retrieved 25 May 2021</ref><ref>https://www.rafanadalacademy.com/ru/rafa-nadal-tennis-centre-greece . Retrieved 25 May 2021</ref><ref>https://www.rafanadalacademy.com/en/news/rafa-nadal-david-ferrer-open-rafa-nadal-academy-kuwait {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220922071040/https://www.rafanadalacademy.com/en/news/rafa-nadal-david-ferrer-open-rafa-nadal-academy-kuwait |date=2022-09-22 }} . Retrieved 25 May 2021</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== <div class="reflist4" style="height: 300px; overflow: auto; padding: 3px noprint" > {{reflist|3}} </div> [[শ্ৰেণী:টেনিছ খেলুৱৈ]] s64rg64vlzl7so06res35w2ahqtlek4 0 82356 622943 328675 2026-08-03T06:01:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622943 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious text | image = File:Brooklyn Museum - Leaf from a Razm-nama Manuscript - Mohan (Son of Banwari).jpg |caption = ৰজ্মনামাৰ পৃষ্ঠা, (১৫৯৮-১৫৯৯ চন) | author = [[ফৈজী]]<br>[[ব্যাসদেৱ]] (মূল ৰচয়িতা) | religion = | language = [[ফাৰ্চী ভাষা|ধ্ৰুপদী ফাৰ্চী]] | verses = | period = [[আকবৰ|সম্ৰাট আকবৰৰ]] ৰাজত্বকাল |name=ৰজ্মনামা|subheader=رزم نامہ}} '''ৰজ্মনামা''' (আক্ষৰিক অৰ্থ: যুদ্ধৰ গ্ৰন্থ) হৈছে মোগল সম্ৰাট [[আকবৰ|আকবৰৰ]] সময়ত কৰা হিন্দু মহাকাব্য [[মহাভাৰত|মহাভাৰতৰ]] ফাৰ্চী অনুবাদ। ১৫৭৪ চনত আকবৰে তেওঁৰ নতুন ৰাজধানী ফতেহপুৰ ছিক্ৰীত এটা মকতাব খানা বা অনুবাদ গ্ৰন্থৰ গৃহ মুকলি কৰে। তেওঁ সংস্কৃত গ্ৰন্থ [[ৰাজতৰংগিনী]], [[ৰামায়ণ]] আৰু মহাভাৰত মোগল দৰবাৰৰ সাহিত্যিক ভাষা পাৰ্চী ভাষালৈ অনুবাদ কৰিবলৈ থাৱৰ কৰি এই কাম কেইগৰাকীমান বিষয়াৰ হাতত অৰ্পণ কৰে।<ref name="jhu">{{cite journal |last1=Rice |first1=Yael |title=A Persian Mahabharata: The 1598-1599 Razmnama |journal=Manoa |date=28 May 2010 |volume=22 |issue=1 |pages=125–131 |id=381860 |doi=10.1353/man.0.0090 |s2cid=145323296 }}</ref> ৰজ্মনামাৰ চাৰিখন সচিত্ৰ মোগল পাণ্ডুলিপিৰ বিষয়ে জনা যায়। ইয়াৰে এখন সম্পূৰ্ণ আৰু ই ১৫৮৪ চনৰ পৰা ১৫৮৬ চনৰ ভিতৰত ৰচিত। এই পাণ্ডুলিপিটো বৰ্তমান জয়পুৰত আছে। ইয়াত সন্নিৱিষ্ট ১৭৬খন চিত্ৰৰ ১৪৭খন ১৮৮৪ চনত থমাছ হোলবেইন হেণ্ডলীয়ে পুনৰ অংকন কৰিছিল। ইয়াৰ সৰ্বমুঠ ১৮টা ভাগৰ শেষৰ পাঁ‌চটা অংশ ১৫৯৮ চনৰ পৰা ১৫৯৯ চনৰ ভিতৰত লিখিত। ১৯২১ চনত ই বিভক্ত হৈ ব্ৰিটিছ লাইব্ৰেৰী পায়গৈ আৰু ইয়াৰ অন্যান্য পৃষ্ঠাসমূহ সমগ্ৰ উত্তৰ আমেৰিকা, ইউৰোপ আৰু ভাৰতত বিয়পি পৰে। তৃতীয় পাণ্ডুলিপিটো 'বিৰলা পাণ্ডুলিপি' নামেৰে জনাজাত। ই কলকাতাৰ বিৰলা একাডেমী অৱ আৰ্ট এণ্ড কালচাৰত আছে। এই পাণ্ডুলিপিৰ ৰচনাকাল ১৬০৫ চন। এতিয়ালৈকে চতুৰ্থ পাণ্ডুলিপিটোৰ মাত্ৰ দুটা বা তাতকৈ অধিক ক্ষুদ্ৰ চিত্ৰ চিনাক্ত কৰা হৈছে। ইয়াক প্ৰায় ১৬১৬–১৬১৭ চনত ৰচনা কৰা হৈছিল। ==অনুবাদ প্ৰক্ৰিয়া== সমসাময়িক লেখক বদৌনীয়ে ''মুন্তখাব আল-তাভাৰীখ''ত অনুবাদ প্ৰক্ৰিয়াৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছে।<ref name=":0"/> অনুবাদৰ কিছুসংখ্যক প্ৰতিলিপিত তলত দিয়া বিৱৰণ আছে: {{Cquote|আব্দুল-লাতিফ হুছাইনীৰ পুত্ৰ নাকিব খানে ডেৰ বছৰত [এই গ্ৰন্থখন] সংস্কৃতৰ পৰা পাৰ্চীলৈ অনুবাদ কৰিছিল। কেইবাজনো বিদ্বান ব্ৰাহ্মণে, যেনে দেৱ মিশ্ৰ, ষাতাৱধন, মধুছুদন মিশ্ৰ, চতুৰ্ভুজ আৰু শ্বায়খ ভাবন...এই কিতাপখন পঢ়ি মোক, এজন দুখীয়া দুৰ্ভগীয়া মানুহক হিন্দীত বুজাই দিলে, যিজনে পাৰ্চী ভাষাত লিখিলোঁ।<ref name=":0"/><ref name=":2">{{Cite web|url=http://blogs.bl.uk/asian-and-african/2016/04/razmnamah-the-persian-mahabharata.html|title=Razmnamah: the Persian Mahabharata - Asian and African studies blog|website=blogs.bl.uk|language=en|access-date=2018-02-19|archivedate=2018-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180226154502/http://blogs.bl.uk/asian-and-african/2016/04/razmnamah-the-persian-mahabharata.html|deadurl=yes}}</ref>}} ==প্ৰথম প্ৰতিলিপি== [[File:Arjun hits the target.jpg |thumb|জয়পুৰ পাণ্ডুলিপিত চিত্ৰিত অৰ্জুনৰ লক্ষ্যভেদৰ চিত্ৰ। ]] ১৫৮২ চনত মহাভাৰতক পাৰ্চী ভাষালৈ অনুবাদ কৰাৰ আদেশ জাৰি কৰা হয়। এক লাখ (১ লাখ) শ্লোক থকা মহাভাৰতৰ অনুবাদ কাম ১৫৮৪–১৫৮৬ চনৰ সময়ছোৱাত কৰা হৈছিল। বৰ্তমান এই গ্ৰন্থখনৰ প্ৰতিলিপি মোগল চিত্ৰশিল্পী মুছফিকৰ দ্বাৰা অংকিত বহুতো চিত্ৰৰে সৈতে জয়পুৰৰ “চিটি পেলেচ মিউজিয়াম”ত পোৱা যায়।<ref name="kamat">{{cite web|url=http://www.kamat.com/database/?CitationID=10432|title=Kamat Research Database: The Imperial Razm Nama and Ramayana of the Emperor Akbar An Age of Splendour - Islamic Art in India|publisher=kamat.com|access-date=2014-08-26}}</ref> আবুল ফজলে এই ৰজমনামাৰ প্ৰস্তাৱনা লিখিছিল। ইয়াত আবুল ফজলে ১৫৮৮ খ্ৰীষ্টাব্দ তাৰিখ হিচাপে লিখিছে। খোৱাজা ইনায়াতুল্লাহে কাগজত লিখা ''জেইপুৰ ৰজ্মনামা''ত শিল্পীৰ নামেৰে সৈতে ১৬৯টা পূৰ্ণ পৃষ্ঠাৰ ক্ষুদ্ৰচিত্ৰ আছে।<ref name=":0">{{Cite book|title=Memorials of jeypore exhibition Volume. IV|last=By Hendly|publisher=Mapin|year=1883|location=London|pages=2}}</ref> জেইপুৰ ৰজ্মনামাত আকবৰ, শ্বাহজাহান আৰু শ্বাহ আলমৰ ছীল-মোহৰ পোৱা যায়। এই পাণ্ডুলিপিত ১৬৯টা খণ্ড চিত্ৰিত কৰা হৈছে। এই প্ৰতিলিপিৰ শিল্পী আছিল বাসৱন, দাসৱন্ত আৰু লাল।<ref>{{Cite book|title=Mughal masters: Further Studies|last=Asok Kumar das|publisher=Marg publications|year=1998|location=Mumbai}}</ref>এই ৰজ্মনামা পাণ্ডুলিপিৰ ১৪৭টা চিত্ৰ টি.এইচ. হেণ্ডলিয়ে ১৮৮৩ চনত লিখা গ্ৰন্থ ''মেম'ৰিয়েলছ অফ দ্য জেইপুৰ একজিবিছন''ত পুনৰ অংকন কৰা হৈছে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite journal|last=Rice|first=Yael|date=2010|title=A Persian Mahabharata: The 1598-1599 Razmnama|journal=Manoa|volume=22|issue=1|pages=125–131|issn=1045-7909|jstor=20720743}}</ref> ==দ্বিতীয় প্ৰতিলিপি== ৰজ্মনামাৰ দ্বিতীয় প্ৰতিলিপিটো ১৫৯৮ চনৰ পৰা ১৫৯৯ চনৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল। প্ৰথমটোৰ সৈতে তুলনা কৰিলে দ্বিতীয়টো অধিক বিশদ আৰু ইয়াত ১৬১খন চিত্ৰ আছে। হিন্দু ধৰ্মৰ বিষয়ে ভালদৰে বুজিবলৈ ৰাজপৰিয়ালৰ সদস্যসকললৈ উপহাৰ হিচাপে এই প্ৰতিলিপিসমূহ প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল। আকবৰৰ দৰবাৰৰ সদস্য আব্দুল কাদিৰ বাদায়ুনীৰ মতে, আকবৰে তেওঁৰ ৰাজ্যৰ সকলো আমিৰলৈ প্ৰতিলিপিসমূহ পঠিয়াবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু ইয়াক ঈশ্বৰৰ উপহাৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ নিৰ্দেশনা দিছিল। আকবৰৰ দৰবাৰত ইতিহাসবিদ আবুল ফজলে লিখা প্ৰস্তাৱনা অনুসৰি এই উপহাৰ আৰু ইয়াৰ বিতৰণৰ আঁৰৰ উদ্দেশ্য আছিল অতি ধৰ্মপৰায়ণ।<ref name="jhu"/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:মোগল সাহিত্য]] 96bhlq7r19ictwb78gfejmmkzo3xueh 0 84541 622986 619124 2026-08-03T10:11:44Z ~2026-42894-19 51038 /* চলচ্চিত্ৰপঞ্জী */ 622986 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = পূৰ্ণিমা পাঠক শইকীয়া | image =Purnima pathak.jpg | image_size = 180px | alt = | caption = উপগ্ৰহ (১৯৭২) চলচ্চিত্ৰৰ এটা দৃশ্যত পূৰ্ণিমা পাঠক | birth_name = পূৰ্ণিমা পাঠক | birth_date = | birth_place = [[যোৰহাট]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | death_date = | death_place = | residence = | nationality = ভাৰতীয় | other_names = | ethnicity = <!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = মঞ্চ আৰু চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী | years_active = | known_for = | notable_works = [[উপগ্ৰহ (চলচ্চিত্ৰ)|উপগ্ৰহ]], [[দূৰণীৰ ৰঙ]] | style = | influences = | influenced = | home_town = | television = | title = | term = | religion = | spouse = [[প্ৰাঞ্জল শইকীয়া]] | partner = | children = | parents = | relatives = | awards = | signature = | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | footnotes = }} '''পূৰ্ণিমা পাঠক শইকীয়া''' (বিবাহৰ পূৰ্বে '''পাঠক'''; {{lang-en|Purnima Pathak Saikia}}) এগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ আৰু মঞ্চ অভিনেত্ৰী। দূৰদৰ্শনৰ অনুষ্ঠান কাৰ্যবাহী ৰূপে তেওঁ দূৰদৰ্শনৰ বহুতো অনুষ্ঠানৰ প্ৰযোজনাও কৰিছে। তেওঁ অভিনয় কৰা কেইখনমান গুৰুত্বপূৰ্ণ ছবি হ’ল- [[উপগ্ৰহ (চলচ্চিত্ৰ)|উপগ্ৰহ]], [[দূৰণীৰ ৰঙ]], তেওঁ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়]]ৰ প্ৰাক্তন ছাত্ৰী আৰু অসমীয়া চলচ্চিত্ৰাভিনেতা [[প্ৰাঞ্জল শইকীয়া]] তেওঁৰ স্বামী।<ref name="pratham">{{cite web | url=https://www.youtube.com/watch?v=EGJdfGlL_OY | title=মনমৰমী মহন্তৰ সৈতে আজিৰ বুলনি'ৰ মজিয়াত পূৰ্ণিমা পাঠক শইকীয়া | publisher=প্ৰথম খবৰ ২৪x৭ | accessdate=30 November 2022}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[দুলাল ৰয়]]ৰ যোগেদি পূৰ্ণিমা পাঠকে নাট্যজগতত প্ৰদাৰ্পন কৰে। ১৯৭৫ চনত দুলাল ৰয়ে [[ফেডেৰিক’ গাৰ্ছিয়া লৰ্কা|গাৰ্চিয়া লৰ্কা]]ৰ নাট বাৰ্ণাৰ্ডা আলবাছ্ হাউছৰ অসমীয়া অভিযোজনা ''ফাটেমা বিবিৰ ঘৰ''ৰ মূল চৰিত্ৰত তেওঁ অভিনয় কৰাৰ সুযোগ পায়। [[অসম চৰকাৰ]]ৰ অধীনস্থ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ সঞ্চালক হৈ থকা অৱস্থাত ৰয়ে এটা নাট্য বিভাগ খোলে আৰু এই বিভাগত [[হেমন্ত দত্ত]], [[প্ৰাঞ্জল শইকীয়া]], [[চেতনা দাস]], ৰুণু দেৱী, [[ৰবীন নেওগ]] আদিয়ে যোগদান কৰে। পিছলৈ ৰয়ৰ পৰামৰ্শ মতেই পূৰ্ণিমা পাঠকে ১৯৭৯-ত [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়]]ত নামভৰ্তি কৰে। ১৯৮২-ত তেওঁ তিনি বছৰীয়া পাঠ্যক্ৰম শেষ কৰি ওলাই আছে।<ref name="pratham" /> নাট্য বিদ্যালয়ৰ পৰা ওলাই অহাৰ পিছত পাঠকে ১৯৮৩ চনত এবছৰৰ বাবে [[ভ্ৰাম্যমান থিয়েটাৰ]]ত অভিনয় কৰে। তাত তেওঁ ভবেন বৰুৱা ৰচিত কনকলতা নাটকৰ মূল নাৰী চৰিত্ৰটো ৰূপায়ণ কৰিছিল।বছৰচেৰেক পিছত তেওঁ [[দূৰদৰ্শন]]ৰ অনুষ্ঠান কাৰ্যবাহীৰ পদৱীত যোগদান কৰে।<ref name="pratham" /> পাঠকে অভিনয় কৰা প্ৰথম বোলছবি [[মানৱ আৰু দানৱ]] (১৯৭১)। মেট্ৰিক দি উঠাৰ পিছত তেওঁ এই ছবিখনত অভিনয় কৰাৰ সুযোগ পায়। [[উপগ্ৰহ (চলচ্চিত্ৰ)|উপগ্ৰহ]]ত (১৯৭২) তেওঁ প্ৰথম নায়িকাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ইয়াত তেওঁ [[বিজয় শংকৰ]]ৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ ত্ৰিশৰো অধিক চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।<ref name="pratham" /> ==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী== {{refbegin|3}} #[[মানৱ আৰু দানৱ]] (১৯৭১) # [[উপগ্ৰহ (চলচ্চিত্ৰ)|উপগ্ৰহ]] (১৯৭২) #[[ ললিতা]] (১৯৭২) # [[অভিযান (চলচ্চিত্ৰ)|অভিযান]] (১৯৭৩) # [[দূৰণীৰ ৰঙ]] (১৯৭৯) # [[আজলী নবৌ]] (১৯৮০) # [[সুৰুজ (চলচ্চিত্ৰ)|সুৰুজ]] (১৯৮৫)<ref name="cine-1">{{cite web | url=https://cinekatha.com/cinema-database/5/ | title=অসমীয়া চিনেমাৰ তথ্যকোষ | publisher=cinekatha.com | accessdate=30 November 2022 | archivedate=2 December 2022 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20221202122548/https://cinekatha.com/cinema-database/5/ | deadurl=yes }} </ref> #[[ সোণ মইনা ]] (১৯৮৪) ( অতিথি শিল্পী) # [[এই দেশ মোৰ দেশ]] (১৯৮৬) # [[ময়ূৰী]] (১৯৮৬)। # [[বান (চলচ্চিত্ৰ)|বান]] (১৯৮৬) # [[হালধীয়া চৰায়ে বাওধান খায় (চলচ্চিত্ৰ)|হালধীয়া চৰায়ে বাওধান খায়]] (১৯৮৭) #[[ প্ৰিয়জন]] (১৯৯১]] # [[যুগান্তৰৰ তেজাল পুৱা]] (২০০০) # [[দাগ (চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]] (২০০১) # [[অন্য এক যাত্ৰা]] (২০০১) #[[ লাজ]](২০০৪) # [[বৰলাৰ ঘৰ]] (২০১২) # [[অদম্য]] (২০১৪) # [[কানীন (চলচ্চিত্ৰ)|কানীন]] (২০১৯) {{refend}} ==তথ্য উৎস== {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == ̈{{IMDb name|nm6858999}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:সংক্ষিপ্ত জীৱনী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] 7n2nudcuo5vj9kiip3uvgzlnc82n91l 0 92154 622869 616593 2026-08-02T19:07:07Z Dakalil 50728 পৃষ্ঠা [[এণ্টন চেকভ]]ৰ পৰা [[আন্ত’ন চেখৱ]]লৈ Dakalilয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 616593 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=আন্ত'ন চেখৱ|pseudonym=|image=Anton Chekhov 1889.jpg|caption=১৮৮৯ চনত চেখৱ|alt=Chekhov seated at a desk|birth_name=আন্ত'ন পাৱলৱিচ চেখৱ|birth_date={{Birth date|df=yes|1860|1|29}}<ref>Letter to G. I. Rossolimo, 11 October 1899. ''[https://www.gutenberg.org/ebooks/6408 Letters of Anton Chekhov]''</ref>|birth_place=টাগানৰোগ, [[ৰাছিয়া]]|death_date={{death date and age|df=yes|1904|7|15|1860|1|29}}{{sfn|Rayfield|1997|p=595}}|death_place=বেডেনৱেইলাৰ, জাৰ্মানী|resting_place=মস্কো|occupation=সাহিত্যিক, চিকিৎসক,সমাজ-হৈতিষী|language=ৰাছিয়ান|nationality=ৰাছিয়ান<ref name="Hingley 2022" />|alma_mater=ফাৰ্ষ্ট মস্কো ষ্টেট মেডিকেল ইউনিভাৰ্চিটি|movement=বাস্তৱবাদ|notableworks={{ubl|''[[দ্য ছীগাল]]''|''থ্ৰী ছিষ্টাৰচ''}}|awards=পুস্কিন বঁটা|spouse={{marriage|অলগা নিপাৰ|1901}}|relatives=|signature=Подпись Антон Чехов.png}} [[চিত্ৰ:Anton_Tschechow_-_Ölskizze_von_Lewitan.jpg|right|thumb| আইজাক লেভিটানৰ দ্বাৰা অংকিত এণ্টন চেকভৰ প্ৰতিকৃতি (১৮৮৬)]] '''আন্ত'ন পাৱলৱিচ চেখৱ'''{{efn|{{IPAc-en|ˈ|tʃ|ɛ|k|ɒ|f}}. {{Family name footnote|Pavlovich|Chekhov|lang=Eastern Slavic}}}} ({{Lang-ru|Антон Павлович Чехов}},{{efn|In Chekhov's day, his name was written in [[Reforms of Russian orthography#Post-revolution reform|pre-reform Russian]]{{snd}}{{lang|ru|Антонъ Павловичъ Чеховъ}} ({{IPA|ru|ɐnˈton ˈpavləvʲɪtɕ ˈtɕexəf}}). See, for instance, [{{GBurl|id=-dLQDwAAQBAJ&dq=Антонъ%D0Павловичъ%D0Чеховъ|pg=PP1}} Антонъ Павловичъ Чеховъ. 1898. ''Мужики и Моя жизнь''.]}} {{IPA|ru|ɐnˈton ˈpavləvʲɪtɕ ˈtɕexəf|pron}}; {{OldStyleDate|২৯ জানুৱাৰী|১৮৬০|১৭ জানুৱাৰী}} – {{OldStyleDate|১৫ জুলাই|১৯০৪|২ জুলাই}}) এজন ৰুছ<ref name="Hingley 2022.">{{Cite web|last=Hingley|first=Ronald Francis|title=Anton Chekhov – Biography, Plays, Short Stories, & Facts|work=Encyclopedia Britannica|date=25 January 2022|url=https://www.britannica.com/biography/Anton-Chekhov|accessdate=26 April 2022}}</ref> নাট্যকাৰ আৰু চুটিগল্পকাৰ আছিল। তেওঁক সৰ্বকালৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ লেখক হিচাপে গণ্য কৰা হয়। নাট্যকাৰ হিচাপে তেওঁ চাৰিখন ধ্ৰুপদী গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। তেওঁৰ চুটিগল্পসমূহ লেখক আৰু সমালোচকসকলৰ দ্বাৰা সমাদৃত।<ref>"Greatest short story writer who ever lived." [[Raymond Carver]] (in [[Rosamund Bartlett]]'s introduction to ''About Love and Other Stories'', XX); "Quite probably. the best short-story writer ever." [http://books.guardian.co.uk/departments/classics/story/0,6000,1261403,00.html ''A Chekhov Lexicon''], by [[William Boyd (writer)|William Boyd]], ''[[The Guardian]]'', 3 July 2004. Retrieved 16 February 2007.</ref> <ref name="Steiner">"Stories&nbsp;... which are among the supreme achievements in prose narrative." [http://books.guardian.co.uk/critics/reviews/0,,489891,00.html Vodka miniatures, belching and angry cats], [[George Steiner]]'s review of ''The Undiscovered Chekhov'', in ''[[The Observer]]'', 13 May 2001. Retrieved 16 February 2007.</ref> [[হেনৰিক ইবছেন|হেনৰিক ইবচেন]] আৰু আগষ্ট ষ্ট্ৰিণ্ডবাৰ্গৰ সৈতে চেকভক প্ৰায়ে থিয়েটাৰত আৰম্ভণিৰ [[আধুনিকতাবাদ|আধুনিকতাবাদৰ]] জন্মৰ তিনিজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তিত্বৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>Harold Bloom, ''Genius: A Study of One Hundred Exemplary Authors''.</ref> চেকভ পেছাত এগৰাকী চিকিৎসক আছিল। তেওঁ এবাৰ কৈছিল, "চিকিৎসা মোৰ বৈধ পত্নী", "আৰু সাহিত্য মোৰ ৰক্ষিতা।"<ref>Letter to Alexei Suvorin, 11 September 1888. [[gutenberg:6408|''Letters of Anton Chekhov''.]] On [[wikiquote:Anton Chekhov#mistress|Wikiquote]].</ref> ১৮৯৬ চনত ''দ্য ছিগালৰ'' অভিযোজনৰ পিছত চেকভে থিয়েটাৰ ত্যাগ কৰে। ১৮৯৮ চনত কনষ্টেণ্টিন ষ্টেনিছলাভস্কিৰ মস্কো আৰ্ট থিয়েটাৰে নাটকখৰ পুনৰ্কথন কৰি প্ৰশংসা লাভ কৰে। পিছত উক্ত থিয়েটাৰখনে চেকভৰ ''আংকল ভানিয়াও'' প্ৰযোজনা কৰাৰ লগতে তেওঁৰ অন্তিম দুখন নাটক ''থ্ৰী চিষ্টাৰছ'' আৰু ''দ্য চেৰী অৰচাৰ্ডৰ'' প্ৰিমিয়াৰ সম্পন্ন কৰে। এই চাৰিখন নাটকে অভিনয় দলৰ<ref>"Actors climb up Chekhov like a mountain, roped together, sharing the glory if they ever make it to the summit". Actor [[Ian McKellen]], quoted in Miles, 9.</ref> লগতে দৰ্শকৰ বাবেও এক প্ৰত্যাহ্বানৰ সৃষ্টি কৰে।<ref>"Chekhov's art demands a theatre of mood." [[Vsevolod Meyerhold]], quoted in Allen, 13; "A richer submerged life in the text is characteristic of a more profound drama of realism, one which depends less on the externals of presentation." Styan, 84.</ref> চেকভৰ নাটকসমূহ জটিল নাছিল আৰু দৰ্শকৰ বাবে এইসমূহে কিছু পৰিমাণে ভৌতিক পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছিল। <ref name="Hingley 2022">{{Cite web|last=Hingley|first=Ronald Francis|title=Anton Chekhov – Biography, Plays, Short Stories, & Facts|work=Encyclopedia Britannica|date=25 January 2022|url=https://www.britannica.com/biography/Anton-Chekhov|accessdate=26 April 2022}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFHingley2022">Hingley, Ronald Francis (25 January 2022). [https://www.britannica.com/biography/Anton-Chekhov "Anton Chekhov – Biography, Plays, Short Stories, & Facts"]. ''Encyclopedia Britannica''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 April</span> 2022</span>.</cite></ref> চেকভে প্ৰথমে ধন উপাৰ্জনৰ বাবে গল্প লিখিছিল যদিও তেওঁৰ কলাত্মক উচ্চাকাংক্ষা বাঢ়ি অহাৰ লগে লগে তেওঁ নতুনত্বৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁ আধুনিক চুটিগল্পৰ বিৱৰ্তনক প্ৰভাৱিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা পাঠকসকলৰ অসুবিধাৰ বাবে তেওঁ কোনো ক্ষমা বিচৰা নাছিল, তেওঁ কৈছিল যে এজন শিল্পীৰ ভূমিকা প্ৰশ্ন কৰাহে, তাৰ উত্তৰ দিয়া নহয়।<ref>"You are right in demanding that an artist should take an intelligent attitude to his work, but you confuse two things: solving a problem and stating a problem correctly. It is only the second that is obligatory for the artist." Letter to Suvorin, 27 October 1888. [[gutenberg:6408|''Letters of Anton Chekhov''.]]</ref> == জীৱনী == === শৈশৱ === [[চিত্ৰ:Chekhov_Birthhouse.jpg|thumb| ৰাছিয়াৰ চেখোভা ষ্ট্ৰীটৰ টাগানৰোগত এণ্টন চেকভৰ জন্মৰ ঘৰটো]] [[চিত্ৰ:Young_Chekhov_1880s.jpg|left|thumb|218x218px| ১৮৮২ চনত ডেকা চেকভ]] ১৮৬০ চনৰ ২৯ জানুৱাৰীত এটা ৰাছিয়ান পৰিয়ালত এণ্টন চেকভৰ জন্ম হয়। জীৱিত ছয় সন্তানৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল তৃতীয় সন্তান। তেওঁৰ পিতৃ পাভেল য়েগোৰভিচ চেকভ এজন প্ৰাক্তন বন্ধকী দাসৰ পুত্ৰ আৰু পেৰিছ কয়েৰৰ (সংগীত) পৰিচালক আছিল। এজন অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টান আৰু শাৰীৰিকভাৱে নিৰ্যাতনকাৰী পিতৃ হিচাপে পাভেল চেকভক কিছুসংখ্যক ইতিহাসবিদে তেওঁৰ পুত্ৰই ৰচনা কৰা ভণ্ডামিৰ বহুতো প্ৰতিকৃতিৰ আৰ্হি হিচাপে গণ্য কৰে। চেকভৰ মাতৃ য়েভগেনিয়া (মৰোজোভা) আছিল এগৰাকী গল্পকাৰ। তেওঁ কাপোৰৰ ব্যৱসায়ী পিতৃৰ সৈতে সমগ্ৰ ৰাছিয়া ভ্ৰমণৰ কাহিনীৰে শিশুসকলক মনোৰঞ্জন দিছিল।{{Sfn|Payne|1991|p=XVII}}{{Sfn|Simmons|1970|p=18}}<ref>[http://www.taganrogcity.com/chekhov_taganrog.html Chekhov and Taganrog], Taganrog city website.</ref> চেকভে এই কথা সুঁৱৰিছিল, "আমাৰ প্ৰতিভা আমি আমাৰ পিতৃৰ পৰা পাইছিলোঁ, কিন্তু আমাৰ আত্মা আমাৰ মাৰ পৰা।"<ref name="Bio">From the biographical sketch, adapted from a memoir by Chekhov's brother Mihail, which prefaces [[Constance Garnett]]'s translation of Chekhov's letters, 1920.</ref> চেকভে টাগানৰোগৰ গ্ৰীক স্কুল আৰু টাগানৰোগ ''জিমনেছিয়ামত'' অধ্যয়ন কৰিছিল।<ref name="Bartlett 4-5">Bartlett, pp. 4–5.</ref> টাগানৰোগৰ গ্ৰীক অৰ্থডক্স মঠ আৰু পিতৃৰ কয়েৰত তেওঁ গান গাইছিল। ১৮৯২ চনৰ এখন চিঠিত তেওঁ নিজৰ শৈশৱক বৰ্ণনা কৰিবলৈ "যন্ত্ৰণা" শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু মনত পেলাইছিল: {{Blockquote|text=যেতিয়া মোৰ ভাতৃসকল আৰু মই গীৰ্জাঘৰৰ মাজত থিয় হৈ আছিলোঁ আৰু তিনিও "May my prayer be exalted", বা "The Archangel's Voice" শীৰ্ষক গীত গাইছিলোঁ, সকলোৱে আমালৈ আৱেগেৰে চাই আছিল আৰু আমাৰ পিতৃ-মাতৃক ইৰ্ষা কৰিছিল, কিন্তু সেই সময়ত আমি কণমানি অভিযুক্ত যেন অনুভৱ কৰিছিলোঁ।<ref name="multiref1">Letter to I.L. Shcheglov, 9 March 1892. [https://www.gutenberg.org/ebooks/6408 ''Letters of Anton Chekhov''.]</ref>}} ১৮৭৬ চনত মিৰ’নভ নামৰ এজন ঠিকাদাৰে প্ৰতাৰণা কৰি নতুন ঘৰ নিৰ্মাণৰ বিত্তীয় সাহায্যৰ পৰিমাণ অতিমাত্ৰা বৃদ্ধি কৰাৰ পিছত চেকভৰ পিতৃক দেউলীয়া ঘোষণা কৰা হয়।{{Sfn|Rayfield|1997|p=31}} কাৰাগাৰৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ তেওঁ মস্কোলৈ পলায়ন কৰে। তাতে তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ আলেকজেণ্ডাৰ আৰু নিকোলায়ে বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি আছিল। পৰিয়ালটোৱে মস্কোত দৰিদ্ৰতাত জীৱন কটাবলগীয়া হয়। ইয়াৰ ফলত চেকভৰ মাতৃ শাৰীৰিক আৰু আৱেগিকভাৱে ভাঙি পৰে।<ref>Letter to cousin Mihail, 10 May 1877. [[gutenberg:6408|''Letters of Anton Chekhov''.]]</ref> পৰিয়ালটোৰ সা-সম্পত্তি বিক্ৰী কৰি পঢ়া-শুনা শেষ কৰিবলৈ চেকভক ৰৈ গ’ল। তেওঁ আৰু তিনি বছৰ টাগানৰোগত থাকে। চেলিভানভ নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে পৰিয়ালটোক তেওঁলোকৰ ঘৰৰ দামৰ বিনিময়ত জামিনত মুকলি কৰি দিয়ে।{{Sfn|Malcolm|2004|p=25}} চেকভে নিজৰ শিক্ষাৰ খৰচ নিজেই বহন কৰিবলগীয়া হৈছিল। তেওঁ ব্যক্তিগত টিউচন, চৰাই ধৰি বিক্ৰী কৰি, আৰু অন্যান্য কামৰ লগতে বাতৰি কাকতৰ বাবে স্কেচ বিক্ৰী কৰি যোগাৰ কৰিছিল। মস্কোত থকা পৰিয়ালটোলৈ তেওঁ বাকী থকা প্ৰতিটো ৰুবল প্ৰেৰণ কৰিছিল।{{Sfn|Payne|1991|p=XX}} এই সময়ছোৱাত তেওঁ চাৰ্ভান্টেছ, টুৰ্গেনিভ, গনচাৰভ আৰু [[আৰ্টোৰ শ্ব'পেনহাৱাৰ|শ্ব'পেনহাৱাৰৰ]] ৰচনাসমূহ বহুলভাৱে আৰু বিশ্লেষণাত্মকভাৱে পঢ়িছিল।<ref name="Mihail 1876">Letter to brother Mihail, 1 July 1876. [[gutenberg:6408|''Letters of Anton Chekhov''.]]</ref>{{Sfn|Simmons|1970|p=26}} সেই সময়ত তেওঁ এখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ হাস্য-ৰসাত্মক নাটক ''ফাদাৰলেছ'' লিখিছিল।{{Sfn|Simmons|1970|p=33}} ১৮৭৯ চনত চেকভে স্কুলীয়া শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰি মস্কোত নিজ পৰিয়ালৰ সৈতে যোগদান কৰে আৰু আই এম চেচেনভ ফাৰ্ষ্ট মস্কো ষ্টেট মেডিকেল ইউনিভাৰ্চিটিত চিকিৎসা শাস্ত্ৰত নামভৰ্তি কৰে।{{Sfn|Rayfield|1997|p=69}} === শৈলী === চেকভৰ নাটকৰ প্ৰশংসা কৰা প্ৰথম অ-ৰাছিয়ানসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল [[জৰ্জ বাৰ্ণাৰ্ড শ্ব|জৰ্জ বাৰ্নাৰ্ড শ্ব']]।<ref>Anna Obraztsova in "Bernard Shaw's Dialogue with Chekhov", from Miles, 43–44.</ref> চেকভৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত আন এজন লেখক [[আৰ্নেষ্ট হেমিংৱে|আৰ্নেষ্ট হেমিংৱেই]] কৈছিল: "চেখভে প্ৰায় ছটা ভাল গল্প লিখিছিল। কিন্তু তেওঁ আছিল এজন অপেছাদাৰী লেখক।" ভ্লাদিমিৰ নাবোকভে চেকভৰ ৰচনাক "ভয়ংকৰ গদ্য, পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত উপনাম, পুনৰাবৃত্তিৰ মিশ্ৰণ" বুলি সমালোচনা কৰিছিল।{{Sfn|Wood|2000}}<ref>[[wikiquote:Anton Chekhov#Quotes_about_Chekhov|Wikiquote quotes about Chekhov]]</ref> কিন্তু তেওঁ লগতে ইয়াকো কৈছিল যে "তথাপিও এয়া তেওঁৰেই ৰচনা যাক মই আন এটা গ্ৰহৰ ভ্ৰমণলৈ লৈ যাম।"<ref name="Karlinsky">{{Cite journal|last=Karlinsky|first1=Simon|date=13 June 2008|title=Nabokov and Chekhov: Affinities, parallels, structures|url=http://revel.unice.fr/cycnos/index.html?id=1276|volume=10|issue=n°1 NABOKOV : Autobiography, Biography and Fiction|access-date=10 September 2018}}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁ 'দ্য লেডী উইথ দ্য ডগ'ক "এতিয়ালৈকে লিখা আটাইতকৈ ডাঙৰ কাহিনীসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>From [[Vladimir Nabokov]]'s ''Lectures on Russian Literature'', quoted by [[Francine Prose]] in ''Learning from Chekhov'', 231.</ref> চেকভৰ ৰচনাসমূহ পৰ্দাৰ দৰ্শনীৰ বাবে অভিযোজিত কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত চিডনী লুমেটৰ ''ছি গাল'' আৰু লুই মালেৰ ''ভানিয়া অন'' ''৪২ নং ষ্ট্ৰীট'' অন্যতম। লৰেন্স অলিভিয়াৰে ১৯৭০ চনত ''থ্ৰী চিষ্টাৰছৰ'' চলচ্চিত্ৰ অভিযোজন কৰে। ২০১৪ চনৰ নাট্যধৰ্মী ছবি ''ষ্টিল এলিছত'' ''থ্ৰী চিষ্টাৰছৰ'' মঞ্চ প্ৰযোজনাৰ এটা অংশ দেখা যায়। ২০২২ চনৰ বিদেশী ভাষাৰ অস্কাৰ বিজয়ী ''ড্ৰাইভ মাই কাৰ'', ''আংকল ভানিয়াৰ'' প্ৰযোজনাৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত। চেকভৰ কেইবাটাও চুটিগল্প ১৯৮৬ চনৰ ভাৰতীয় দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক ''কথা সাগৰৰী'' একো একোটা খণ্ড হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল। ''চেকভ কি দুনিয়া'' নামৰ আন এখন ভাৰতীয় দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক নব্বৈৰ দশকত ডি ডি নেচনেলত প্ৰচাৰিত হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Chekhov Ki Duniya|url=https://nettv4u.com/about/Hindi/tv-serials/chekhov-ki-duniya|work=nettv4u|language=en}}</ref> নুৰি বিলগে চিলানৰ ''ৱিণ্টাৰ স্লিপ'' নামৰ কথাছবিখন চেকভৰ চুটিগল্প 'দ্য ৱাইফ'ৰ পৰা অভিযোজিত কৰা হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Diken|first1=Bülent|date=1 September 2017|title=Money, Religion, and Symbolic Exchange in Winter Sleep|url=https://www.berghahnjournals.com/view/journals/religion-and-society/8/1/arrs080106.xml|journal=Religion and Society|language=en-US|volume=8|issue=1|pages=94–108|doi=10.3167/arrs.2017.080106|issn=2150-9301}}</ref> == টোকা == {{reflist|group=note}} == উদ্ধৃতিসমূহ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ৰাছিয়াৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] qv4db0ktq4c9xetqcsybkpe350m1pt0 0 95958 623005 412608 2026-08-03T10:28:59Z ~2026-42894-19 51038 /* চলচ্চিত্ৰপঞ্জী */ 623005 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = মিহিৰজ্যোতি বৰুৱা | image = Mihirjyoti Baruah.jpeg | alt = মিহিৰজ্যোতি বৰুৱাৰ আলোকচিত্ৰ | caption = মিহিৰজ্যোতি বৰুৱা | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth date|1963|4|8}} | birth_place = [[গোলাঘাট]], [[অসম]] | death_date = {{Death date and age|2023|5|9|1963|4|8}} | death_cause = | occupation = {{hlist|অভিনয়}} | children = ১ | spouse = | parents = শিশুপ্ৰসাদ বৰুৱা (পিতৃ), ৰেণুকা বৰুৱা (মাতৃ) | years_active = | height = {{height| ft=| in=}} | alma_mater = গোলাঘাট বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় | death_place = গুৱাহাটী | nationality = {{Flag|India}} | other_names = | known_for = হিৰ’ (২০০৬), বন্ধন (২০০৩), [[সৰু বোৱাৰী (চলচ্চিত্ৰ)|সৰু বোৱাৰী]] (২০০৩) | notable_works = [[চামেলি মেমচা'ব]] (১৯৭৫)<ref name="NE_NOW_NEWS">{{cite news |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-assamese-actor-mihirjyoti-baruah-passes-away.html |title=Assam | Assamese actor Mihirjyoti Baruah passes away |language=English |trans_title=Assam | Assamese actor Mihirjyoti Baruah passes away |work=NR now news |publisher=Nenow.in/ |date=2023-05-09 |accessdate=2023-05-11 }}</ref> }} '''মিহিৰজ্যোতি বৰুৱা''' ({{Lang-en|Mihirjyoti Baruah}}) অসমৰ এগৰাকী মঞ্চ আৰু চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা৷ অসমৰ [[গোলাঘাট জিলা]]ত জন্মগ্ৰহণ কৰা বৰুৱাই বহুকেইখন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছে৷<ref name="NE_NOW_NEWS"/><ref name="Guwahatiplus"/> তাৰে ভিতৰত [[চামেলি মেমচা'ব]] (১৯৭৫), সূৰ্য তেজৰ অন্য নাম (১৯৯১), বন্ধন (২০০৩), সৰু বোৱাৰী (২০০৩), বাৰুদ (২০০৪) আদি উল্লেখযোগ্য।<ref name="NE_NOW_NEWS"/><ref name="Guwahatiplus">{{cite news |url=https://guwahatiplus.com/assam/veteran-assamese-actor-mihirjyoti-baruah-passes-away |title=Veteran Actor Mihirjyoti Baruah passed away |language=English |work=Guwahatiplus |publisher=Guwahatiplus.com/ |date=2023-05-09 |accessdate=2023-05-11 }}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯৬৩ চনৰ ৮ এপ্ৰিলত অসমৰ [[গোলাঘাট জিলা]]ত মিহিৰজ্যোতি বৰুৱাৰ জন্ম হয়।<ref name="Pratidin_Time">{{cite news |url=https://www.pratidintime.com/amp/story/latest-assam-news-breaking-news-assam/assamese-actor-mihirjyoti-baruah-no-more |title=Assamese Actor Mihirjyoti Baruah No More |language=English |trans_title=অসমীয়া অভিনেতা মিহিৰজ্যোতি বৰুৱা আৰু নাই |work=Pratidin Time |publisher=Pratidintime.com/ |date=2023-05-09 |accessdate=2023-05-11 }}</ref> তেওঁৰ পিতৃ আছিল শিশুপ্ৰসাদ বৰুৱা আৰু মাতৃ ৰেণুকা বৰুৱা।<ref name="NBarta">{{cite news |url=https://niyomiyabarta.com/assam/strong-actor-in-the-theater-and-film-industry/ |title=ভ্ৰাম্যমাণ-বোলছবি জগতৰ বলিষ্ঠ অভিনেতা মিহিৰ জ্যোতি বৰুৱাৰ মৃত্যু |language=Assamese |trans_title=Veteran Actor of the Assamese Theatre-Film Industry Mihirjyoti Baruah passed away |work=Niyomiya Barta |publisher=Niyomiyabarta.com/ |date=2023-05-09 |accessdate=2023-05-11 }}</ref><ref name="NBartaNEWS">{{cite news |url=https://niyomiyabarta.com/epaper/10052023/page2.php |title=চলচ্চিত্ৰ মঞ্চৰ বলিষ্ঠ অভিনেতা মিহিৰ জ্যোতি বৰুৱাৰ দেহাৱসান |language=Assamese |trans_title=Veteran Actor of the Assamese Film Industry Mihirjyoti Baruah passed away |work=Niyomiya Barta |publisher=Niyomiyabarta.com/ |date=2023-05-10 |accessdate=2023-05-11 |archivedate=2023-05-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230511071521/https://niyomiyabarta.com/epaper/10052023/page2.php |deadurl=yes }}</ref> বৰুৱাই গোলাঘাটৰ ''১ নং টাউন প্ৰাথমিক বিদ্যালয়''ৰ পৰা প্ৰাথমিক শিক্ষা লাভ কৰি ষষ্ঠ শ্ৰেণীলৈকে ''যোৰহাট বেজবৰুৱা বয়জ হায়াৰ চেকেণ্ডেৰী স্কুল''ত আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত সপ্তম শ্ৰেণীৰ পৰা ''গোলাঘাট বেজবৰুৱা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়''ত পঢ়ি তাৰ পৰাই প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত [[গোলাঘাট বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী গ্ৰহণ কৰে।<ref name="NBarta"/><ref name="NBartaNEWS"/> == কৰ্মজীৱন == বৰুৱাই ছাত্ৰ অৱস্থাতে তেওঁৰ সহপাঠীৰ লগত ইক’ক্লাব নামৰ অনুষ্ঠান এটাৰ জন্ম দি সেই অনুষ্ঠানৰ পৰা বাদ্যযন্ত্ৰৰ শিল্পী ৰূপে সাংস্কৃতিক জগতত প্ৰৱেশ কৰে। ৮০ৰ দশকৰ প্ৰথমভাগত গোলাঘাটত অনুষ্ঠিতত ''ঈদ-বিহু প্ৰীতি সন্মিলন''ত তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে গোলাঘাট এমেচাৰ থিয়েটাৰৰ মঞ্চত এগৰাকী অভিনেতা ৰূপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref name="NBartaNEWS"/><ref name="Assamiyakhabor"/> [[আব্দুল মজিদ]]ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ [[চামেলি মেমচা'ব]]ত ছাত্ৰ অৱস্থাতে তেওঁ শিশু চৰিত্ৰৰে বোলছবি জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰে৷ পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''ঘৰ সংসাৰ'', ''সূৰ্য তেজৰ অন্য নাম'', ''শেৱালি'', ''বন্ধন'', ''সৰু বোৱাৰী'', ''বাৰুদ'', ''হিৰ’'' আদি চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল৷<ref name="NBartaNEWS"/><ref name="Assamiyakhabor"/> তেওঁ ''ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ'' আৰু ''মায়াবিনী'' নামৰ অসমীয়া ধাৰাবাহিক এখনতো অভিনয় কৰিছিল৷<ref name="NBartaNEWS"/><ref name="Assamiyakhabor"/> == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == {| class="wikitable" ! চন ! চলচ্চিত্ৰ ! চৰিত্ৰ ! পৰিচালক ! তথ্য প্ৰসংগ |- | ১৯৭৫ | [[চামেলি মেমচা'ব]] | - | [[আব্দুল মজিদ]] |<ref name="NE_NOW_NEWS"/><ref name="Guwahatiplus"/><ref name="Assamiyakhabor"/> |- | ১৯৮৩ | [[ঘৰ সংসাৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ঘৰ সংসাৰ]] | - | [[শিৱ প্ৰসাদ ঠাকুৰ]] |<ref name="NBartaNEWS"/><ref name="Assamiyakhabor"/> |- |১৯৯১ |সূৰ্য তেজৰ অন্য নাম | - | |<ref name="Guwahatiplus"/><ref name="NBartaNEWS"/><ref name="Assamiyakhabor"/> |- | rowspan="2" |২০০৩ |বন্ধন | - | |<ref name="NE_NOW_NEWS"/> |- |সৰু বোৱাৰী | - | |<ref name="NE_NOW_NEWS"/><ref name="Guwahatiplus"/><ref name="NBartaNEWS"/> |- |২০০৪ |বাৰুদ | - | |<ref name="NE_NOW_NEWS"/><ref name="Guwahatiplus"/> |- |২০০৬ |হিৰ’ | - | | |- | -১৯৮৭ |শেৱালি | - |শিৱ প্ৰসাদ ঠাকুৰ |<ref name="NBartaNEWS"/><ref name="Assamiyakhabor"/> |} == মৃত্যু == যকৃত ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ থকা বৰুৱাই ২০২৩ চনৰ ৯ মে’ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ হেল্থ চিটি হস্পিটেলত দিনৰ ২:২০ বজাত ইহলীলা সম্বৰণ কৰে৷<ref name="NE_NOW_NEWS"/><ref name="NBarta"/><ref name="NBartaNEWS"/><ref name="Assamiyakhabor">{{cite news |url=https://www.assamiyakhabor.com/publishfinal/asset/jorhat/10052023/2.html |title=ছবি - ভ্ৰাম্যমাণৰ বলিষ্ঠ অভিনেতা মিহিৰজ্যোতি বৰুৱাৰ মৃত্যু |language=Assamese |work=Assamiyakhabor |publisher=Assamiyakhabor.com/ |date=2023-05-10 |accessdate=2023-05-11 |archivedate=2023-05-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230511085658/https://www.assamiyakhabor.com/publishfinal/asset/jorhat/10052023/2.html |deadurl=yes }}</ref> মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল ৬০ বছৰ।<ref name="NBartaNEWS"/><ref name="Assamiyakhabor"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb name|nm10093183}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] ts39m08edz2m32ixb04c9ttnqjkc1gb 0 100737 623010 619148 2026-08-03T10:38:29Z ~2026-42894-19 51038 /* বোলছবি */ 623010 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = জয়ন্ত দাস | image = | birth_date = {{Birth date|1960|6|8|df=yes}} | birth_place = [[গুৱাহাটী]], [[অসম]], ভাৰত | death_date = {{Death date and age|2023|12|16|1960|6|0|df=yes}}<ref>{{Cite web|last=Staff|first=Hausanew|title=Jayanta Das Death, Veteran Indian Actor and Director has Passed Away|url=https://hausanew.com.ng/2023/12/16/jayanta-das-death-veteran-indian-actor-and-director-has-passed-away/|language=en}}{{Dead link|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | death_place = গুৱাহাটী, অসম, ভাৰত | occupation = অভিনেতা, পৰিচালক | mother = তমল কুসুম দাস | father = পুলিন চন্দ্ৰ দাস }} '''জয়ন্ত দাস''' (৮ জুন, ১৯৬০ – ১৬ ডিচেম্বৰ, ২০২৩) অসমৰ এজন অভিনেতা আৰু বোলছবি পৰিচালক আছিল।<ref name="জদাসা">{{cite web | url=https://fotadhol.com/?p=1180 | title=অভিনেতা জয়ন্ত দাসৰ সৈতে এটি সন্ধিয়া | publisher=ফটাঢোল | work=সাক্ষাৎকাৰ | date=১ ছেপ্তেম্বৰ, ২০১৭ | accessdate=24 মে' 2024 | archivedate=2024-05-24 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20240524162441/https://fotadhol.com/?p=1180 | deadurl=yes }}</ref> [[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]] নামৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰত তেওঁ অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Desk|first=Sentinel Digital|title=Comedy Central - Sentinelassam|url=https://www.sentinelassam.com/melange/comedy-central/|access-date=2020-09-28|website=The Sentinel Assam|date=27 May 2018 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Jayanta Das Biography , Filmography & Movie List|url=https://in.bookmyshow.com/person/jayanta-das/36556|access-date=2020-09-28|website=BookMyShow|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Jayanta Das on Moviebuff.com|url=https://www.moviebuff.com/jayanta-das|access-date=2020-09-28|website=Moviebuff.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Jayanta Das movies, filmography, biography and songs - Cinestaan.com|url=https://www.cinestaan.com/people/jayanta-das-39786|access-date=2020-09-28|website=Cinestaan|archivedate=2021-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210512181820/https://www.cinestaan.com/people/jayanta-das-39786|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|title=Jayanta Das|url=https://www.imdb.com/name/nm5037589/|access-date=2020-09-28|website=IMDb|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Assamese Serial Bharaghar (ভাড়াঘৰ) {{!}} Watch All Episodes|url=https://www.magicalassam.com/assamese-serial/bharaghar|access-date=2020-09-29|website=Magical Assam|language=en-US}}</ref> ২০২৩ চনৰ ১৬ ডিচেম্বৰ তাৰিখে গুৱাহাটীত তেখেতৰ দেহাৱসান ঘটে<ref name='protidin'/>, মৃত্যুৰ সময়ত তেখেতৰ বয়স আছিল ৬৩ বছৰ।<ref>{{Cite web |date=2023-12-16 |title=Assamese veteran actor Jayanta Das passes away |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/assamese-veteran-actor-jayanta-das-passes-away-727514-2023-12-16 |access-date=2023-12-16 |website=India Today NE |language=en}}</ref> মুকুতা ছবিত এজন শিশু শিল্পী হিচাপে জয়ন্ত দাসে অভিনয় কৰিছিল<ref name='protidin'/> যদিও এজন পেছাদাৰী অভিনেতা হিচাপে সেন্দূৰ নামৰ ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলিছিল।<ref>{{cite web|title=জীৱনৰ ৰংগমঞ্চৰ পৰা বিদায় মাগিলে জয়ন্ত দাসে|url=https://www.etvbharat.com/assamese/assam/state/kamrup-metropolitan/veteran-assamese-actor-jayanta-das-passes-away/assam20231216222948140140702}}</ref> [[কটন বিশ্ববিদ্যালয়|কটন মহাবিদ্যালয়ত]] পঢ়ি থকা সময়ত জয়ন্ত দাসে ক্ৰিকেট খেলিছিল। ৮০ৰ দশকত তেওঁ ভ্ৰাম্যমান নাট্য জগতত অভিনেতা হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে।<ref name='protidin'/> প্ৰথমতে জয়ন্ত দাসে বোলছবিৰ খলনায়ক হিচাপে অভিনয় কৰিছিল যদিও পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ এজন হাস্যৰসিক অভিনেতা হিচাপে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। তেওঁ “পাপু-নিকু সংবাদ”, “ভাড়াঘৰ” আদি দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিকতো অভিনয় কৰিছিল।<ref name='protidin'>{{Cite news |last=https://www.pratidintime.com/guwahati-news-breaking-latest/remembering-assamese-actor-jayanta-das-a-legacy-of-laughter-and-talent |title=}}</ref> == বোলছবি == * [[মুকুতা]](১৯৭০) * [[সেন্দূৰ (চলচ্চিত্ৰ)]](১৯৮৪) * [[শকুন্তলা আৰু শঙ্কৰ জোচেফ আলি]](১৯৮৪) * [[পিতা-পুত্ৰ (চলচ্চিত্ৰ)]] (১৯৮৮) * [[সাৰথি (চলচ্চিত্ৰ)]] (১৯৯১) * [[ৰিক্সাৱালা]](১৯৯১) *[[ প্ৰভাতী পখীৰ গান]](১৯৯২) *™[[হলধৰ (চলচ্চিত্ৰ)]] (১৯৯৩) * [[আৱৰ্তন (চলচ্চিত্ৰ)]] (১৯৯৩) *[[ দেউতাৰ বিয়া ]] (১৯৯৭) *সপোন (১৯৯৭) *[[ যৌৱনে আমনি কৰে]](১৯৯৮)( অতিথি শিল্পী) * [[বুকুৰ মাজত জ্বলে]] (১৯৯৯) * [[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]](২০০১) * [[ভূমিপুত্ৰ]] (২০০১) *[[ মিঠা মিঠা লগনত]] (২০০১]] * [[জোন জ্বলে কপালত]] (২০০২]] *[[মন]](২০০২]] *[[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]](২০০৪) *[[কাদম্বৰী]](২০০৪) *[[ অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)]](২০০৬) * [[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]](২০১৪) * [[খেল:The Game]](২০১৪) * [[অদম্য]] * [[আই ক'ত নাই]] * [[জোনাকী মন]](২০০২) * [[মইনা চৰাই মইনা মাত]](VCD) ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেতা]] 5s1azqbsjx7r92k6xcgfssivt8mwl0d 0 108213 622972 622698 2026-08-03T09:23:41Z Ananya Taye 28065 /* আধুনিক টাই-মূলৰ দাবী */ Added ref 622972 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক''' হৈছে অসমৰ এটা ঐতিহাসিক সামাজিক-ধাৰ্মিক আৰু ৰাজনৈতিক জনগোষ্ঠী, যাৰ বিকাশ [[মায়ামৰা সত্ৰ]] আৰু ইয়াৰ শিষ্যসমাজৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত।<ref>"disciples of the Mayamara Satra, formed a greater community—the Matak community. ... their sectarian unity ... was later reinvigorated by a political purpose"{{harvcol|Dutta|1985|page=42}} }}</ref> মটকসকল কোনো একক বংশোদ্ভূত প্ৰাচীন জনজাতি নহয়; ঐতিহাসিকভাৱে [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]], [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]], [[কছাৰী জনগোষ্ঠী|কছাৰী]], [[আহোম জনগোষ্ঠী|আহোম]], কৈৱৰ্ত, কলিতা, ব্ৰাহ্মণ, কায়স্থ আৰু বিভিন্ন বৃত্তিজীৱী গোটৰ মায়ামৰা শিষ্যসকলক লৈ এই বৃহত্তৰ সমাজখন গঢ় লৈছিল।<ref name="Dutta1985">{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and Their Kingdom: Castes and Tribes of Assam |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |pages=11-12 |quote=The Moamarias were all disciples of one Satra ... but they belonged to separate tribes and communities, Morans, Chutiyas, Kacharis, Barahis, Ahoms, Kaivartas and Brittials; and many caste Hindus, Brahmans, Kayasthas and Kalitas were found among the Moamarias. |url=https://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf }}</ref> মৰাণসকল মায়ামৰা সত্ৰৰ আটাইতকৈ পুৰণি আৰু সংখ্যাগৰিষ্ঠ শিষ্যগোটসমূহৰ অন্যতম আছিল। সেইবাবে বুৰঞ্জী আৰু ঔপনিৱেশিক যুগৰ কিছুমান লেখাত ''মৰাণ'' আৰু ''মটক'' শব্দ দুটা সমাৰ্থকভাৱেও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত মায়ামৰা ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰা আন জনগোষ্ঠীসমূহলৈও ''মটক'' পৰিচয়টো সম্প্ৰসাৰিত হয়।<ref name="Dutta1985"/> [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ''মটক'' নামটোৱে এক বৃহত্তৰ ৰাজনৈতিক অৰ্থ লাভ কৰে। ১৮০৫ চনত বেংমৰাক কেন্দ্ৰ কৰি স্বায়ত্তশাসিত মটক ৰাজ্য স্বীকৃত হোৱাৰ পিছত নামটো ধৰ্মীয় পৰিচয়ৰ লগতে ৰাজনৈতিক আৰু আঞ্চলিক পৰিচয় হিচাপেও ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে।<ref>{{harvcol|Dutta|1985|pp=187-232}} }}</ref> কিছু লোকে মটক জনগোষ্ঠীটোক টাই মূলীয় বুলি ক'ব খোজে।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> এই সকলে দাবী কৰা মতে মটক সকল আহোম জনগোষ্ঠীতকৈ বহু আগৰ পৰাই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস কৰি অহা‌ টাই‌ লোক।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> কিন্তু বুৰঞ্জী সমূহত স্পষ্টকৈ উল্লেখ আছে যে চুকাফাই লগ পোৱা "মটক" সকল প্ৰকৃততে মৰাণ জনগোষ্ঠীৰ লোক আছিল।<ref name="DuttaMatakMoranSukapha">"The chronicles, like those of Kasinath Tamuli Phukan and Harakanta Sarma Barua, have clearly mentioned that the Mataks referred to in connection with Sukapha's encounter with the local tribes, were the Morans."{{harvcol|Dutta|1985|page=42}}</ref><ref>Tamuli Phukan, Kasinath, "Assam Buranji",p.11, "আৰু পুৰ্বে ১১৬৪ শকত মটকৰ বদৌচা ৰজা ও বৰাহিৰ থাকুমথা ৰজা এই দুই ৰজাৰে মিত্ৰ কৰি মিলেৰে বস কৰি, পৰে ১১৭৩ সঁকত মটকক খৰিভাৰি বাৰিচোৱা এনে ল'লে। এই মটককে মৰাণ বোলে।"</ref> ==নাম আৰু পৰিচয়ৰ বিকাশ== ''মটক'' শব্দৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে বিভিন্ন ব্যাখ্যা প্ৰচলিত আছে, কিন্তু ইয়াৰ কোনো এটাকে সমকালীন প্ৰমাণৰ দ্বাৰা নিশ্চিত কৰা হোৱা নাই। ''মত-এক'', টাই ভাষাৰ ''মা-তক'' অথবা আন শব্দৰ পৰা নামটো ওলোৱা বুলি বিভিন্ন লেখকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। ইতিহাসবিদ শ্ৰীষ্টিধৰ দত্তই এই ব্যুৎপত্তিসমূহক অনিশ্চিত বুলি গণ্য কৰিছে আৰু নামটোৰ প্ৰাচীন ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কে বুৰঞ্জীসমূহৰ মাজত অসংগতি দেখুৱাইছে।<ref name="DuttaTerms">{{harvcol|Dutta|1985|pp=4-20}} }}</ref> ===বুৰঞ্জীত মৰাণ আৰু মটক=== বিভিন্ন বুৰঞ্জীত ''মৰাণ'', ''মটক'' আৰু ''মোৱামৰীয়া'' শব্দৰ ব্যৱহাৰ একে নহয়। ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী''ত মূলতঃ ''মৰাণ'' শব্দ ব্যৱহৃত হৈছে; ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ৰ কিছুমান বিৱৰণত ''মৰাণ'' আৰু ''মটক'' শব্দ দুটা একেটা জনগোষ্ঠীৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত সাধাৰণতে ''মৰাণ'' আৰু ''মোৱামৰীয়া'' শব্দ ব্যৱহৃত হোৱাৰ বিপৰীতে ''মটক'' শব্দ অতি সীমিতভাৱে দেখা যায়। কিছুমান পৰৱৰ্তী অসমীয়া বুৰঞ্জীত আহোম চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ কৰা মায়ামৰা শিষ্যসকলক সামূহিকভাৱে ''মটক'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="DuttaTerms"/> চুকাফাৰ সময়ৰ ঘটনাৰ বৰ্ণনাত কিছুমান বুৰঞ্জীয়ে ''মটক'' শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিলেও সমান্তৰাল বিৱৰণসমূহে সেই লোকসকলক ''মৰাণ'' বুলি চিনাক্ত কৰে। সেয়েহে এই ব্যৱহাৰক ত্ৰয়োদশ শতিকাত এটা পৃথক মটক জনগোষ্ঠীৰ সমকালীন প্ৰমাণ বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি; ই মৰাণসকলৰ বাবে ব্যৱহৃত পৰৱৰ্তী মটক পৰিচয়ৰ অতীতমুখী প্ৰয়োগ হ'ব পাৰে।<ref name="DuttaTerms"/> ===আধুনিক টাই-মূলৰ দাবী=== সাম্প্ৰতিক কালত মটক পৰিচয়ক মায়ামৰা ধৰ্মৰ সৈতে জড়িত এক যৌগিক সমাজৰ পৰিৱৰ্তে এটা পৃথক প্ৰাচীন জনজাতীয় পৰিচয় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ প্ৰচেষ্টা দেখা গৈছে। ৰাজনীতি-বিজ্ঞানী সুন গগৈৰ মতে, "সদৌ অসম মটক সন্মিলন" আৰু সংশ্লিষ্ট কিছুমান বুদ্ধিজীৱীয়ে মটকসকলৰ উৎপত্তি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ সৈতে সংযোগ কৰি তেওঁলোকক আহোমসকলৰ আগতেই অসমলৈ অহা “প্ৰাচীন টাই” জনগোষ্ঠী হিচাপে উপস্থাপন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। গগৈয়ে এই প্ৰচেষ্টাক মটকসকলক ধৰ্মীয়-যৌগিক সমাজৰ পৰিৱৰ্তে পৃথক জনজাতি হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা আৰু সমসাময়িক “ৰাজনৈতিক জনজাতিকৰণ”ৰ আকাংক্ষাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰিছে।<ref name="SunGogoi2020">{{cite journal |last=Gogoi |first=Sun |title=Ethnicity and Its Political Management: The Case of Matak-Moran Binary in Assam |journal=International Journal of Management |volume=11 |issue=2 |year=2020 |pages=287–295 |page=293 |issn=0976-6510 |url=https://iaeme.com/MasterAdmin/Journal_uploads/IJM/VOLUME_11_ISSUE_2/IJM_11_02_030.pdf |access-date=1 August 2026 |quote=The academic efforts of AAMS to appropriate the ethnographic history of the group is still obsessed with the objective to substantiate that the "Matak" is a 'tribe", and not a "religious community" as portrayed by the dominant discourse of history. The recent quest of the mouth-piece organizations among the group for tracing back Mataks' ethnic origin to the South-East Asia is not without political significance, as it is aimed at establishing conformity of the group with the Tai-speaking people of Assam. AAMS and some intellectuals today introduce the group as the "Ancient Tai" people of Assam, who had migrated to the region even before the Tai- Ahoms. These assertions reflect the aspiration of the group for "political tribalization" similar to that of the several other non-tribal ethnic groups of Assam.}}</ref> অৱশ্যে এই মতটো মটক সমাজক মৰাণপ্ৰধান মায়ামৰা শিষ্যসমাজৰ পৰা বিকশিত এক যৌগিক জনগোষ্ঠী বুলি ব্যাখ্যা কৰা প্ৰধান ঐতিহাসিক গৱেষণাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়, আৰু ইয়াৰ সমৰ্থনত কোনো সমকালীন শিলালিপি, স্বতন্ত্ৰ বুৰঞ্জী-পাঠ বা প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণ দাঙি ধৰা হোৱা নাই। এই আধুনিক ব্যাখ্যাৰ উদাহৰণ হিচাপে কৰবী বৰুৱা গগৈয়ে মটকসকলক “টাই-মংগোলীয় মূলৰ এটা জাতিগত জনজাতি” বুলি বৰ্ণনা কৰিছে<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> আৰু ''ফু-খাও'' নামৰ সৈতে তেওঁলোকৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে।<ref>"...'Phu' - means "Esteemed Person" or "Owner" and "Khao" means 'white..." {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> কিন্তু বুৰঞ্জী সমূহত স্পষ্টকৈ উল্লেখ আছে যে চুকাফাই লগ পোৱা "মটক" সকল প্ৰকৃততে মৰাণ জনগোষ্ঠীৰ লোক আছিল।<ref name="DuttaMatakMoranSukapha" /><ref>Tamuli Phukan, Kasinath, "Assam Buranji",p.11, "আৰু পুৰ্বে ১১৬৪ শকত মটকৰ বদৌচা ৰজা ও বৰাহিৰ থাকুমথা ৰজা এই দুই ৰজাৰে মিত্ৰ কৰি মিলেৰে বস কৰি, পৰে ১১৭৩ সঁকত মটকক খৰিভাৰি বাৰিচোৱা এনে ল'লে। এই মটককে মৰাণ বোলে।"</ref> গৱেষক ফিলিপ ৰামিৰেজৰ‌ অনুসৰি "ফু-খাও-আন-খাও" শব্দটোৱে ১৮ শতিকাত মায়ামৰীয়া সমাজৰ বিদ্ৰোহী সকলক বুজাবলৈও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।‌<ref>{{cite journal |last=Ramirez |first=Philippe |year=2022 |title=De la secte à la tribu: les Moran et Matak du Haut-Assam |journal=Moussons |volume=40 |url=https://journals.openedition.org/moussons/9908 |quote=But in the narrative of the Mayamara Revolt, a generic term will prevail to refer to the rebels: not mayamara, used for the leaders of the sect, but ''phū khau an kao''.}}</ref> শ্ৰীষ্টিধৰ দত্তই মটক পৰিচয়ক মায়ামৰা সত্ৰৰ বিভিন্ন জাতি আৰু জনগোষ্ঠীৰ শিষ্যক সামৰি লোৱা এক যৌগিক সমাজ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে। তেওঁৰ মতে, প্ৰথমে মৰাণসকলৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত ''মটক'' নামটো পৰৱৰ্তী সময়ত আন জনজাতীয় আৰু সামাজিক গোটসমূহলৈও সম্প্ৰসাৰিত হৈছিল।<ref name="Dutta1985Identity">"The word ‘Matak’ was no longer confined to the Moran people alone, but was extended to include the other tribal members as well."{{harvcol|Dutta|1985|page=11}}</ref> ==মায়ামৰা ধৰ্ম আৰু যৌগিক মটক সমাজ== [[অনিৰুদ্ধদেৱ]]ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা মায়ামৰা সত্ৰই বিভিন্ন জনজাতি, জাতি আৰু বৃত্তিজীৱী গোটৰ লোকক শৰণ দিছিল। মৰাণসকল এই সত্ৰৰ প্ৰথম আৰু প্ৰধান শিষ্যগোটসমূহৰ অন্যতম আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত চুতীয়া, কছাৰী, আহোম, কৈৱৰ্ত, কলিতা, ব্ৰাহ্মণ, কায়স্থ আৰু আন বহু গোটৰ লোকে মায়ামৰা ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে।<ref name="DuttaCommunity">{{harvcol|Dutta|1985|pp=20-43}}</ref> মৰাণসকলৰ সংখ্যাগত আৰু সাংগঠনিক প্ৰাধান্যৰ ফলত প্ৰথম অৱস্থাত তেওঁলোককে প্ৰায়ে মটক বুলি কোৱা হৈছিল। কিন্তু মায়ামৰা সত্ৰৰ শিষ্যসমাজ বিস্তাৰ লাভ কৰাৰ লগে লগে ''মটক'' নামটো কেৱল মৰাণসকলৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাথাকি বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মায়ামৰা শিষ্যক সামৰি লোৱা বৃহত্তৰ পৰিচয়ত পৰিণত হয়।<ref name="DuttaCommunity"/> ==মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু ৰাজনৈতিক পৰিচয়== অষ্টাদশ শতিকাৰ মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ সময়ত মায়ামৰা সত্ৰৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ শিষ্যসকলে আহোম চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে একেলগে সংগঠিত হয়। এই সময়ছোৱাত ''মটক'' নামটো ধৰ্মীয় পৰিচয়ৰ লগতে বিদ্ৰোহীসকলৰ সামূহিক ৰাজনৈতিক পৰিচয় হিচাপেও ব্যৱহৃত হ'বলৈ ধৰে। মৰাণসকল বিদ্ৰোহৰ মূল শক্তিসমূহৰ অন্যতম আছিল যদিও বিদ্ৰোহত অংশগ্ৰহণ কৰা সকলো মটক মৰাণ নাছিল।<ref>{{harvcol|Dutta|1985|pp=24-125}}</ref> ১৮০৫ চনত আহোম চৰকাৰ আৰু সৰ্বানন্দ সিংহৰ মাজত হোৱা বন্দোবস্তৰ ফলত বেংমৰাক ৰাজধানী কৰি মটক ৰাজ্যই স্বায়ত্তশাসন লাভ কৰে। এই ৰাজ্য কোনো প্ৰাগৈতিহাসিক মটক ৰাজ্যৰ ধাৰাবাহিকতা নাছিল; ই মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ ৰাজনৈতিক পৰিণতি আছিল। ১৮৩৯ চনত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ৰাজ্যখন সংযুক্ত কৰে।<ref>{{harvcol|Dutta|1985|pp=187-232}}</ref> ==আধুনিক পৰিচয়== ঔপনিৱেশিক আৰু উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক যুগত মটক পৰিচয়ৰ ভিতৰত থকা বিভিন্ন গোটে নিজৰ পৃথক জাতিগত আৰু ৰাজনৈতিক সংগঠন গঢ়ি তোলে। বিশেষকৈ বিংশ শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত বহু মৰাণে নিজকে বৃহত্তৰ মটক পৰিচয়ৰ ভিতৰৰ এটা শাখা হিচাপে নহয়, পৃথক জনজাতীয় জনগোষ্ঠী হিচাপে সংগঠিত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তথাপিও মায়ামৰা ধৰ্ম, ঐতিহাসিক বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্যৰ স্মৃতিয়ে মৰাণ আৰু আন মটক গোটসমূহৰ মাজত এক উমৈহতীয়া ঐতিহাসিক সম্পৰ্ক বজাই ৰাখিছে। c33n4axr1irjj3gkdv3ucblww2pe2bl 3 108910 622777 442734 2026-08-02T15:30:10Z Pathoschild 219 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]]) 622777 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User talk:Revi C.]] o9z79lcc9a9pfmqmrod5w3eyk4q9i0o 2 108911 622759 442735 2026-08-02T14:49:23Z Pathoschild 219 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]]) 622759 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User:Revi C.]] 88g0cv17whfgb1wkeh281mptujwtlut 0 110062 622911 454412 2026-08-03T04:33:35Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622911 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area |name = হিমছড়ি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান |iucn_category = IV |photo = Himchari National Park, Cox's Bazar, Bangladesh 25.jpg |photo_caption = Himchari National Park |map = Bangladesh |relief = 1 |label = '''Himchari National Park''' |map_caption = বাংলাদেশৰ মানচিত্ৰ |coordinates = {{coord|21|21|17.4|N|92|02|50.0|E|region:BD|display=inline,title}} |location = কক্সবাজাৰ জিলা, চট্টগ্ৰাম বিভাগ, বাংলাদেশ |nearest_city = কক্সবাজাৰ |area = ১৭২৯.০০ হেক্টৰ |established = {{start date|15-2-1980}} }} '''হিমছড়ি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান''' ({{lang-en|Himchari National Park}}) হৈছে [[বাংলাদেশ]]ৰ এখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। ই বাংলাদেশৰ চট্টগ্ৰাম বিভাগৰ অন্তৰ্গত কক্সবাজাৰ জিলাৰ হিমছড়িত অৱস্থিত। উদ্যানখন মূলতঃ পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত আৰু পশ্চিমে [[বংগোপসাগৰ]]ৰ লগত সংলগ্ন। প্ৰায় ১,৭২৯ হেক্টৰ (১৭.২৯ কিলোমিটাৰ বৰ্গফুট) এলেকাজুৰি বিস্তৃত উদ্যানখনে মিশ্ৰিত চিৰসেউজ অৰণ্যক সামৰি লৈছে। ১৯৮০ চনত ইয়াক প্ৰথমে সংৰক্ষিত অঞ্চল হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite journal|last=Hossen|first=S. |last2=Hossain|first2=M. |date=2018 |title=Conservation status of tree species in Himchari National Park of Cox's Bazar, Bangladesh |journal=Journal of Biodiversity Conservation and Bioresource Management |volume=4 |issue=2 |pages=1–10 |doi=10.3329/jbcbm.v4i2.39842 |doi-access=free}}</ref> == প্ৰশাসন == সমগ্ৰ বনাঞ্চলখন কক্সবাজাৰ দক্ষিণ বন বিভাগৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। উদ্যানখনৰ চাৰিটা বনাঞ্চল আছে, সেইবোৰ হ'ল- কলাতলী, চৈন্দা, ঝিলংজা আৰু লিংক ৰোড। উদ্যানখনৰ ''ব্ৰ'কেন হিলচ্'' আৰু ''ৰ' অৱ খ্ৰীষ্টমাছ ট্ৰীচ্''য়েই পৰ্যটকসকলৰ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু।<ref>{{cite web |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Cox%27s_Bazar |title=Cox's Bazar |website=Banglapedia}}</ref> == জৈৱ বৈচিত্ৰ্য == [[File:Asian Elephant in Himchori.jpg|thumb|হিমছড়ি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত এজাক হাতী]] [[File:Great Mormon, Himchori.jpg|thumb|[[বৃহৎ মৰমন]], হিমছড়ি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] === উদ্ভিদকুল === পাহাৰীয়া ভূখণ্ড আৰু ঘন গছ-গছনিৰ বাবে অৰণ্যৰ মাজেৰে খোজকাঢ়ি যোৱাটো সহজ নহয়। ৩৭টা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত প্ৰায় ১১৭টা গছৰ প্ৰজাতি ইতিমধ্যে লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে। লিপিবদ্ধ কৰা কিছুমান প্ৰায় বিপন্ন উদ্ভিদ প্ৰজাতি হ’ল ''ইলেইছ গিনিয়েনচিছ'' (''Elaeis guineensis''), ''গাৰ্চিনিয়া লেন্সিফ’লিয়া'' (''Garcinia lanceifolia''), ''ইলেঅ’কাৰ্পাছ টেক্টৰিয়াছ'' (''Elaeocarpus tectorius''), ''ইলেঅ’কাৰ্পাছ ফ্ল’ৰিবুণ্ডাছ'' (''Elaeocarpus floribundus''), ''চুৰেগাডা মাল্টিফ্ল’ৰা'' (''Suregada multiflora''), ''লিথ’কাৰ্পাছ এলিগেন্স'' ভাৰ. ''এলিগেন্স'' (''Lithocarpus elegans'' var. ''elegans'') আৰু ''এক্ৰ’নিচিয়া পেডুনকুলেটা'' (''Acronychia pedunculata'')। === প্ৰাণীকুল === উদ্যানখনত বিশেষকৈ সৰীসৃপৰ ভিতৰত ৰিডলি সামুদ্ৰিক কাছ, ২৮৬টা চৰাই প্ৰজাতি আৰু ২৬টা স্তন্যপায়ী প্ৰাণী আছে।<ref name="bangladesh">{{cite web|url=https://www.bangladesh.com/attractions/national-parks/himchari-national-park/|title=Discover and Explore Bangladesh &#124; By Bangladesh.com &#124; Himchari National Park, Cox's Bazaar|website=bangladesh.com|accessdate=2019-11-22}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনৰ দুবিধ সাধাৰণ চৰাই হ’ল [[চাতক]] আৰু [[তাল বতাহী]]। স্তন্যপায়ী প্ৰাণীসমূহৰ ভিতৰত [[হলৌ বান্দৰ]], লতামাকৰী বাঘ, [[মেচেকা]], বাঘ, [[এছিয়াৰ ক’লা ভালুক]], স্লথ ভালুক, [[হাতী]], বনৰীয়া গাহৰি, [[মলুৱা বান্দৰ]] আৰু [[নেউল]] আদি উল্লেখযোগ্য।<ref name="nishorgo">{{cite web |url=http://nishorgo.org/project/himchari-national-park/ |title=Himchari National Park |website=Nishorgo |access-date=2019-11-22 |archivedate=2019-01-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190120212815/http://nishorgo.org/project/himchari-national-park/ |deadurl=yes }}</ref> == মানৱ বসতি == ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান এলেকাৰ ভিতৰত প্ৰায় ৪০০০ লোকে বসবাস কৰে। এইসকলৰ বেছিভাগেই প্ৰব্ৰজনকাৰী আৰু জীৱিকাৰ বাবে তেওঁলোক মাছ মৰা তথা খেতি-বাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। == ভাবুকি == উদ্ভিদৰ বৈচিত্ৰ্যতা আৰু জনসংখ্যা হ্ৰাস পোৱাৰ মূল কাৰণবোৰ হৈছে কৃষিভূমিৰ বাবে হোৱা বেদখল, অপতৃণ প্ৰজাতিৰ আক্ৰমণ, অত্যধিক পশুধন চাৰণ, সৰু সুৰা বনজাত সামগ্ৰী আৰু ইন্ধনৰ বাবে খৰি সংগ্ৰহ, বনজুই, যাতায়াতৰ সুবিধাৰ্থে পথ সম্প্ৰসাৰণ আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনিমূলক প্ৰকল্প। == লগতে চাওক == {{Commons|Category:Himchari National Park}} * [[বাংলাদেশৰ সংৰক্ষিত অঞ্চলসমূহৰ তালিকা]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{ৰেফলিষ্ট}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য]] 0r9nvkm5et0r5zxof6j16kvt452ybui 0 111553 622934 535245 2026-08-03T05:12:58Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622934 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}} {{Infobox university |name= হৰেন্দ্ৰ চিত্ৰা মহাবিদ্যালয়, ভক্তৰডবা | native_name = Harendra Chitra College, Bhaktardoba |image= |address=ভক্তৰডবা, [[বৰপেটা]], [[অসম]], [[ভাৰতবৰ্ষ]] |established={{Start date and age|df=yes|paren=yes|১৯৯২}} |type=স্নাতক মহাবিদ্যালয় |principal=ডাঃ জাকিৰ হুছেইন |affiliation=[[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] |website={{URL|https://hccollege.ac.in/}}}} '''হৰেন্দ্ৰ চিত্ৰ মহাবিদ্যালয়, ভক্তৰডবা'''ক সাধাৰণতে'''এইচ.চি. কলেজ'''' বুলিও জনা যায়। ১৯৯২ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এইখন এখন স্নাতক মহাবিদ্যালয়। মহাবিদ্যালয়খন [[অসম]]ৰ [[বৰপেটা জিলা]]ৰ [[ভক্তৰডবা]] নামত ঠাইখনত অবস্থিত। মহাবিদ্যালয়খন [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ সৈতে সংলগ্ন হৈ আছে। <ref>{{Cite web |last=Tribune |first=The Assam |date=2022-11-10 |title=Assam: Cops arrest two more in Ishan Uday Scholarship Scam |url=https://assamtribune.com/assam/assam-cops-arrest-two-more-in-ishan-uday-scholarship-scam-1447485 |access-date=2024-07-04 |website=assamtribune.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=GU :: Admit Card Download |url=https://admissions.guportal.in/Download_AdmitCard.aspx |access-date=2024-07-04 |website=admissions.guportal.in |archivedate=2024-08-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240808073349/https://admissions.guportal.in/Download_AdmitCard.aspx |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Tribune |first=The Assam |date=2022-11-02 |title=Assam: Police bust racket of fake students collecting scholarships illegally |url=https://assamtribune.com/assam/assam-police-bust-racket-of-fake-students-collecting-scholarships-illegally-1446264 |access-date=2024-07-04 |website=assamtribune.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Welcome to Harendra Chitra College! |url=https://hccollege.ac.in/ |access-date=2024-04-03 |website=Harendra Chitra College |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Harendra Chitra College |url=https://hccollege.org/ |access-date=2024-04-03 |website=Harendra Chitra College |archivedate=2024-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240304055914/https://hccollege.org/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=HARENDRA-CHITRA JR. COLLEGE PAKABETBARI |url=https://www.schoolsworld.in/schools/showcollege.php?college_id=18051101101 |access-date=2024-04-03 |website=www.schoolsworld.in}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nishi |date=2020-06-29 |title=Harendra Chitra College Merit List 2020 at hccollege.org for Admission & Results of TDC HS/UG |url=https://boardunivresult.in/2018/06/harendra-chitra-college-wwwhccollegeorg.html |access-date=2024-04-03 |website=BoardUnivResult: Results & Merit List |archivedate=2024-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240104114212/https://boardunivresult.in/2018/06/harendra-chitra-college-wwwhccollegeorg.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Programme Information |url=https://assamadmission.samarth.ac.in/index.php/site/programme?page=117&sort=institute_name |access-date=2024-04-03 |website=Assam State Higher Education Admission Portal}}</ref><ref>{{Cite web |title=HCC - Harendra Chitra College {{!}} Youth4work |url=https://www.university.youth4work.com/hcc_harendra-chitra-college |access-date=2024-07-04 |website=youth4work.com |language=en |archivedate=2024-07-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714071405/https://www.university.youth4work.com/hcc_harendra-chitra-college |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Harendra-Chitra College, Barpeta, Barpeta, Assam, India, Group ID:-Contact Address, Phone, EMail, Website, Courses Offered, Admission |url=https://career.webindia123.com/career/institutes/details_colleges_Institutes.asp?inst_no=24698 |access-date=2024-07-04 |website=Webindia123.com career}}</ref><ref>{{Cite web |last= |title=Harendra Chitra College {{!}} heis-rusa.assam.gov.in |url=https://heis-rusa.assam.gov.in/uploads/docs/campus_drawingGCPRBP1992014_1660310960.pdf |access-date=2024-07-04 |website=assam.gov.in }}{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Bharat |first=E. T. V. |date=2022-12-24 |title=Scam in students scholarship: বৰপেটাত মহাবিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষসহ গ্ৰেপ্তাৰ দুই |url=https://www.etvbharat.com/assamese/assam/state/barpeta/scam-in-ishan-uday-scholarship-at-barpeta/assam20221224171430245245225 |access-date=2024-07-04 |website=ETV Bharat News |language=as}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nishi |title=Harendra Chitra College Merit List 2020 at hccollege.org for Admission & Results of TDC HS/UG |url=https://boardunivresult.in/2018/06/harendra-chitra-college-wwwhccollegeorg.html |access-date=2024-07-04 |website=BoardUnivResult: Results & Merit List |archivedate=2024-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240104114212/https://boardunivresult.in/2018/06/harendra-chitra-college-wwwhccollegeorg.html |deadurl=yes }}</ref> ==বিভাগসমূহ== ===কলা অনুষদ=== *বাধ্যতামূলক বিষয় ** ইংৰাজী ** আধুনিক ভাৰতীয় ভাষা (অসমীয়া,বাংলা), বিকল্প, ইংৰাজী আৰু বড়ো *মুখ্য বিষয় ** আধুনিক ভাৰতীয় ভাষা (MIL) অসমীয়া ** ৰাজনৈতিক বিজ্ঞান ** শিক্ষা ** আৰবী *বিষয়ৰ সংমিশ্ৰণ ** অৰ্থনীতি ** দৰ্শন ** ৰাজনৈতিক বিজ্ঞান ** শিক্ষা ** ইতিহাস ** আৰবী ** শৈক্ষিকআৰু প্ৰয়োজনীয় পাঠ্যক্ৰম [[অসমীয়া]] ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অসমৰ মহাবিদ্যালয়সমূহ]] jeczxqilv95qccz4v5o38eq1n8sqx70 0 113501 622894 569392 2026-08-03T02:39:13Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622894 wikitext text/x-wiki {{short description|Indian playback singer}} {{Infobox musical artist | name = মোহনা ভোগাৰাজু | image = Mohana Bhogaraju at BYFC 2025 in Ravindrabharathi (cropped).jpg | image_size = | caption = ২০১৮ চনত মোহনা | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | birth_place = এলুৰু, [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]], ভাৰত | years_active = ২০১৩– বৰ্তমানলৈ | occupation = নেপথ্য গায়িকা | instrument = {{Flat list| * Vocals }} | label = | website = | module = }} '''মোহনা ভোগাৰাজু ({{lang_en|Mohona Bhogaraju}})''' এগৰাকী ভাৰতীয় নেপথ্য গায়িকা। <ref>{{Cite news |date=4 August 2021 |title=Mohana Bhogaraju : బుల్లెట్టు బండి పాట పాడిన అమ్మాయి ఎవరో తెలుసా.. |work=[[News18]] |url=https://telugu.news18.com/photogallery/movies/who-is-the-singer-for-bullettu-bandi-here-are-the-details-sr-981950.html}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 August 2021 |title='బుల్లెట్టు బండి'కి అసలు సెలబ్రిటీ ఈ ఆంధ్రా పిల్లే..! |work=[[TV5 (India)]] |url=http://www.tv5news.in/tollywood/hatsoff-to-singer-mohana-bhogaraju-for-bullettu-bandi-song-769122 |access-date=12 February 2025 |archivedate=12 February 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250212135625/https://www.tv5news.in/tollywood/hatsoff-to-singer-mohana-bhogaraju-for-bullettu-bandi-song-769122 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=18 April 2021 |title='మోహన' గానానికి క్రేజ్‌ పెరిగిన వేళ |work=[[Eenadu]] |url=https://www.eenadu.net/telugu-news/movies/intersting-facts-about-celebrity-singer-mohana-bhogaraju/0201/121079862}}</ref><ref>{{Cite news |date=29 August 2021 |title=A bride's impromptu dance goes viral, scores a hit for a new song |work=[[Business Line]] |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/variety/a-brides-impromptu-dance-goes-viral-scores-a-hit-for-a-new-song/article36168133.ece}}</ref>তেওঁ [[তেলেগু]] ভাষাৰ [[চলচ্চিত্ৰ]]ৰ গান গোৱাৰ বাবে বিখ্যাত। <ref name="telanganatoday">{{cite web|title=Mohana Bhogaraju looks forward to a longer innings|url=https://telanganatoday.com/mohana-bhogaraju-looks-forward-to-a-longer-innings|website=telanganatoday.com|accessdate=2018-10-03}}</ref><ref name="deccanchronicle">{{cite web|title=Mohana Bhogaraju hits all the right notes!|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/280618/mohana-bhogaraju-hits-all-the-right-notes.html|website=[[Deccan Chronicle]]|date=28 June 2018 |access-date=2018-10-03}}</ref> তেওঁ বাহুবলী: দ্য বিগিনিং চলচ্চিত্ৰৰ "মনোহৰী" গানটোৰ জৰিয়তে স্বীকৃতি লাভ কৰিছে যাৰ বাবে তেওঁ তেলেগু চলচ্চিত্ৰত ৰেডিঅ' মিৰ্চি-মিৰ্চি মিউজিকৰ মহিলা কণ্ঠশিল্পী ২০১৫ বঁটা লাভ কৰে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ভোগাৰাজুৰ জন্ম [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]]ৰ এলুৰুত হৈছিল। যদিও তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো পাছলৈ [[হায়দৰাবাদ]]ত বসতি স্থাপন কৰিবলৈ লয়। <ref name=":0">{{Cite web|date=2016-04-16|title=కొత్తకోకిలలు|trans-title=New nightingales|url=https://www.sakshi.com/news/funday/new-telugu-young-singers-2016-333202|website=[[Sakshi (newspaper)|Sakshi]]|language=te}}</ref>তেওঁ ভোজৰেড্ডী অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী আৰু ওচমানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা এম বি এ ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰে। সৰুৰে পৰা ভোগাৰাজুৰ সংগীতৰ প্ৰতি সদায় আকৰ্ষণ আছিল আৰু বিদ্যালয়ত আৰু বিভিন্ন জাতিগত প্ৰেক্ষাগৃহ যেনে ৰবীন্দ্ৰ ভাৰতী, থায়াগাৰাজা ঘানা সভাত অনুষ্ঠিত বহুতো প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ অতি কম বয়সতে অৰ্থাৎ ৬ বছৰ বয়সত গান গাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ ৮ বছৰ বয়সত [[বিধানসভা]]ৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ ডি শ্ৰীপদ ৰাওৰ পৰা প্ৰথম বঁটা লাভ কৰিছিল। ==সংগীতৰ কৰ্মজীৱন== ভোগাৰাজুৱে ২০১৩ চনত নিজৰ সংগীতৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ ২০১৩ চনৰ [[তেলেগু]] [[চলচ্চিত্ৰ]] 'জয় শ্ৰীৰাম'ত তেওঁৰ প্ৰথম গান "সায়ামা মাচাম" গীতটো গাইছিল। তেওঁ 'বাহুবলী: দ্য বিগিনিং'ত "মনোহৰী" গাই স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। <ref name="radiomirchi">{{cite web|url=http://www.radiomirchi.com/more/telugu-top-20/277|website=radiomirchi.com|title=Latest Telugu Songs 2018: Top 20 Telugu Songs, New Telugu Hit Music & Best Telugu Songs|accessdate=2018-10-03}}</ref><ref name="newindianexpress">{{cite web|url=https://epaper.newindianexpress.com/1705259/The-New-Indian-Express-Hyderabad/21-06-2018#issue/19/1|website=epaper.newindianexpress.com|title=Express Publications The New Indian Express-Hyderabad, Thu, 21 Jun 18|access-date=2018-10-03}}</ref>'ভালে ভালে মাগাদিভয়' চলচ্চিত্ৰখনৰ তাইৰ গান "ভালে ভালে মাগাদিভয়" ৰেডিঅ মিৰ্চীত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। তেওঁ ১০০ খনতকৈও অধিক তেলেগু চলচ্চিত্ৰত কণ্ঠদান কৰিছে।<ref name="indiatimes">{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/music/music-review-shailaja-reddy-alludu/articleshow/65827875.cms|title=Music Review: Shailaja Reddy Alludu &#124; Telugu Movie News|website=Times of India|date=16 September 2018 |accessdate=2018-10-03}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== [[শ্ৰেণী: ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী: গায়িকা]] m30ab9jwp81stwv85dgsimjepr61e8b 0 122412 622897 515734 2026-08-03T03:30:07Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622897 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = | caption = Dev at the [[53rd International Film Festival of India]] in [[Goa]] | office =পশ্চিমবঙ্গ বিধানসভাৰ সদস্যা | term_start = ৪ জুন ২০২৪ | constituency = বৰানগৰ | predecessor = তাপস ৰায় | office1 = [[পশ্চিমবংগ]] [[সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ|তৃণমূল কংগ্ৰেছ]]ৰ ৰাজ্যিক সম্পাদক | term_start1 = ৫ জুন ২০২১ | president1 = সুব্ৰত বক্সী | module = {{Infobox person | embed = yes | name = সায়ন্তিকা বন্দ্যোপাধ্যায় | other_names = সায়ন্তিকা | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1986|8|12}} | birth_place = [[কলিকতা]], [[পশ্চিমবংগ]], [[ভাৰত]] | nationality = | occupation = {{Hlist|অভিনেত্ৰী|ৰাজনীতিবিদ|সমাজকৰ্মী}} | years_active = ২০০৯ – বৰ্তমান | works = #চলচ্চিত্ৰপুঞ্জী | awards = | party = [[সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ]] | website = }} | width = 180px }} '''সায়ন্তিকা বন্দ্যোপাধ্যায়''' ({{Lang-en|Sayantika Banerjee}}) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। তেওঁ [[বঙালী ভাষা|বঙালী]] চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ বাবে পৰিচিত। অভিনয় আৰু নৃত্যৰ দক্ষতাৰ বাবে তেওঁ সমালোচকসকলৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত হৈছে।<ref name="Joy and I are great friends: Sayantika">{{Cite news|title=Joy and I are great friends: Sayantika|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/bengali/news-interviews/Joy-and-I-are-great-friends-Sayantika/articleshow/14334778.cms|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130807110155/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-22/news-interviews/32368386_1_jeet-sayantika-ravi-kinagi-poulomi|archivedate=7 August 2013|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=30 October 2012}}</ref> ২০১২ চনত তেওঁ বঙালী চলচ্চিত্ৰ ''আৱাৰা''ত অভিনয় কৰিছিল, যিখন ব্যৱসায়িকভাৱে সফল হৈছিল।<ref>{{Cite news|title=My-only-fitness-idol-is-my-father-Sayantika|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/health-fitness/fitness/My-only-fitness-idol-is-my-father-Sayantika/articleshow/44745073.cms|access-date=9 October 2014|newspaper=The Times of India}}</ref> [[পশ্চিমবংগ]]ত ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ [[সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ|অল ইণ্ডিয়া তৃণমূল কংগ্ৰেছ]]ত যোগদান কৰিছিল।<ref>{{Cite news|title=Bengali actor Sayantika Banerjee joins TMC ahead of West Bengal Assembly polls|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2021/mar/03/bengali-actor-sayantika-banerjee-joins-tmc-ahead-of-west-bengal-assembly-polls-2271619.html|access-date=9 March 2021|newspaper=The New Indian Express}}</ref> ২০২৪ চনত তেওঁ পশ্চিম বংগ বিধানসভাৰ বৰানগৰ বিধান সভা সমষ্টিৰ বিধায়িকা হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল। == কৰ্মজীৱন == ''নাচ ডুম মাচা লে'' নামৰ ডান্সিং ৰিয়েলিটি শ্বʼৰ জৰিয়তে বন্দ্যোপাধ্যায়ে নিজৰ কৰ্মজীৱনৰ আৰম্ভণি কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ ''টাৰ্গেট'', ''হেংগঅভাৰ'' আৰু ''মনে পৰে আজও সেই দিন'' আদি ছবিত অভিনয় কৰিছিল, যিবোৰে বক্স অফিচত ভাল ফলাফল দেখুৱাব পৰা নাছিল। ২০১২ চনত তেওঁ অভিনেতা [[জিৎ (অভিনেতা)|জিত]]ৰ বিপৰীতে ''আৱাৰা'' নামৰ ছবিখনত অভিনয় কৰিছিল; যিখনে বক্স অফিচত ব্যৱসায়িক সফলতা লাভ কৰিছিল।<ref name="Joy and I are great friends: Sayantika" /> ২০১২ চনত তেওঁ ''শ্বুটাৰ'' শীৰ্ষক আন এখন ছবিত অভিনয় কৰিছিল; ছবিখনৰ পৰ্যালোচনাত ''[[দ্য টাইম্‌ছ অৱ ইণ্ডিয়া|দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াই]]'' লিখিছে:<ref name="Shooter film">{{Cite news|title=Shooter film|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/bengali/movie-reviews/shooter/movie-review/15555930.cms|access-date=30 October 2012|newspaper=The Times of India|date=19 August 2012}}</ref><blockquote>"বোলছবিখনে সম্পূৰ্ণৰূপে সেই যুগ যুগ ধৰি চলি অহা ধাৰণাটোৰ গোন্ধ লৈছে যিটোৱে নিশ্চিতভাৱে এতিয়া আৰু কাম নকৰে। তদুপৰি অভিনেতা জয়ৰ (যিজনে মুখ্য নায়ক দিব্য ওৰফে দেবাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল), দুৰ্বল সংলাপ আৰু যথেষ্ট পৰিমাণৰ অশ্লীলতা আৰু অপ্ৰয়োজনীয় হিংসাই ইয়াক আৰু অধিক বেয়া কৰি তুলিছিল। মেঘনাৰ চৰিত্ৰত সায়ন্তিকাই কিছু সম্ভাৱনা দেখুৱাইছিল।" </blockquote> == টেলিভিছন == {| class="wikitable sortable" ! বৰ্ষ ! প্ৰদৰ্শনী ! চেনেল |- | ২০০৮ | ''নাচ ধূম মাচা লেই'' | ৰূপসী বাংলা |- | ২০১৫ | ''বিন্দাস ডান্স'' | ৰং বাংলা |- | ২০১৭ | ''বিন্দাস ডান্স মৌসুম ২'' | ৰং বাংলা |} == ব্ৰেণ্ড এম্বেছাদৰ == {| class="wikitable sortable" ! দল ! ক্ৰিকেট লীগ |- | বেংগল টাইগাৰ | চেলিব্ৰিটি ক্ৰিকেট লীগ (চিচিএল) |- | মিডনাপুৰ মাইটিছ | বংগ ক্ৰিকেট লীগ |} == বঁটা আৰু মনোনয়ন == {| class="wikitable sortable" ! বৰ্ষ ! পুৰস্কাৰ ! শিতান ! চলচ্চিত্ৰ ! ফলাফল |- | ২০১২ | বংগ যুৱ বঁটা | আনন্দৰ সৈতে শ্ৰেষ্ঠ ৰোমাণ্টিক জোড়ী | ''মনে পৰে আজও সেই দিন'' | {{Won}} |- | ২০১৩ | বংগ যুৱ বঁটা | জনপ্ৰিয় যুৱ তাৰকা (মহিলা) | ''আৱাৰা'' | {{Won}} |- | ২০১৮ | বংগ যুৱ বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | ''আমি যে কে তোমাৰ'' | {{Won}} |} == চলচ্চিত্ৰপুঞ্জী == {| class="wikitable" |+চাবি | style="background:#ffc; " | | এতিয়াও মুক্তি নোপোৱা ছবিসমূহক বুজায় |} {| class="wikitable" ! বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ ! চৰিত্ৰ ! পৰিচালক ! সহ-শিল্পী ! প্ৰযোজক ! টোকা |- |২০০৯ |''ঘৰ সংসাৰ'' |মিলি |স্বপন সাহা |যীশু, অঞ্জনা বসু, অৰিন্দম গাঙ্গুলী, ৰমেন ৰায়চৌধুৰী, প্ৰেমজিৎ |ব্ৰেণ্ড ভেলু কমিউনিকেশ্যন | |- | rowspan="2" |২০১০ |''টাৰ্গেট: দ্য ফাইনেল মিছন'' |প্ৰীতি |ৰাজা চন্দ |[[মিথুন চক্ৰৱৰ্তী]], জয়, নীল মুখাৰ্জী, সন্তু মুখাৰ্জী, সোণালী চৌধুৰী |ব্ৰেণ্ড ভেলু কমিউনিকেশ্যন | |- |''হেঙ্গঅʼভাৰ'' |মিলি মিত্ৰ |প্ৰভাত ৰায় |প্ৰসেনজিৎ, জয়, শুভ্ৰ কুণ্ডু |ব্ৰেণ্ড ভেলু কমিউনিকেশ্যন | |- | rowspan="2" |২০১১ |''পাপী'' |আইপিএছ জ্যোতি |স্বপন সাহা |প্ৰসেনজিৎ, আৰ্য বব্বৰ |ব্ৰেণ্ড ভেলু কমিউনিকেশ্যন | |- |''মনে পৰে আজও সেই দিন'' |সুনয়না |অজয় সিং আৰু সুদীপ্ত ঘটক |জয়, অভিৰাজ |পিবি ফিল্মছ |<ref>{{Cite web|last=|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movie-reviews/Mone-Pore-Ajo-Sei-Din/movie-review/11117301.cms|title=Mone Pore Ajo Sei Din Movie Review, Trailer, & Show timings|work=Timesofindia.indiatimes.com|date=15 December 2011|accessdate=29 October 2016}}</ref> |- | rowspan="2" |২০১২ |''আৱাৰা'' |পৌলোমি |ৰবি কিনাগী |[[জিৎ (অভিনেতা)|জিৎ]], মুকুল দেৱ |[[শ্ৰী ভেংকটেশ ফিল্মছ্]] | |- |''শ্বুটাৰ'' |মেঘনা |প্ৰভাস আৰু অৰিজিৎ |জয় |সৃষ্টি এণ্টাৰটেইনমেণ্ট | |- |২০১৪ |''বিন্দাছ'' |কাজল |ৰাজীৱ কুমাৰ বিশ্বাস |[[দেব (অভিনেতা)|দেৱ]], [[শ্ৰাবন্তী চট্টোপাধ্যায়]] |শ্ৰী ভেংকটেশ ফিল্মছ্ |<ref>{{Cite web|last=|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/Is-Dev-dating-Sayantika/articleshow/21894789.cms|title=Is-Dev-dating-Sayantika|work=Timesofindia.indiatimes.com|date=18 September 2013|accessdate=29 December 2016}}</ref> |- |২০১৫ |''হিৰোগিৰি'' |ডাঃ নন্দিনী |ৰবি কিনাগী |[[দেব (অভিনেতা)|দেৱ]], [[মিথুন চক্ৰৱৰ্তী]], [[কোয়েল মল্লিক]] |সুৰিন্দৰ ফিল্মছ | |- | rowspan="4" |২০১৬ |''পাৱাৰ'' |অঞ্জলি |ৰাজীৱ কুমাৰ বিশ্বাস |[[জিৎ (অভিনেতা)|জিৎ]], [[নুছৰত জাহান]] |[[শ্ৰী ভেংকটেশ ফিল্মছ্]] আৰু সুৰিন্দৰ ফিল্মছ |<ref>{{Cite news|url=http://eisamay.indiatimes.com/entertainment/cinema/jeet-in-a-new-avtar/articleshow/49668263.cms|title=Jeet in a new avtar|access-date=5 November 2015|archivedate=26 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151126180944/http://eisamay.indiatimes.com/entertainment/cinema/jeet-in-a-new-avtar/articleshow/49668263.cms|deadurl=yes}}</ref> |- |''[[কেলোৰ কীৰ্তি]]'' |প্ৰিয়া |ৰাজা চন্দ |[[দেব (অভিনেতা)|দেৱ]], যীশু, [[অংকুশ হাজৰা|অংকুশ]], [[মিমি চক্ৰৱৰ্তী]], [[কৌশানী মুখোপাধ্যায়]], [[নুছৰত জাহান]] |[[শ্ৰী ভেংকটেশ ফিল্মছ্]] আৰু সুৰিন্দৰ ফিল্মছ | |- |{{Lang|bn-latn|অভিমান}} |সৃজনী |ৰাজ চক্ৰৱৰ্তী |[[জিৎ (অভিনেতা)|জিৎ]], [[শুভশ্ৰী গাংগুলী]] |ৰিলায়েন্স এণ্টাৰটেইনমেণ্ট, গ্ৰাছৰুট এণ্টাৰটেইনমেণ্ট আৰু ৱালজেন মিডিয়া ৱৰ্কচ |<ref>{{Cite web|last=|date=8 October 2016|title=Road-side egg roll is a must have in Puja: Sayantika|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/road-side-egg-roll-is-a-must-have-in-puja-sayantika/articleshow/54736921.cms|accessdate=27 December 2016|work=Timesofindia.indiatimes.com}}</ref> |- |''ব্যোমকেশ পৰ্ব'' |গুলাব বাই |অৰিন্দম শীল |[[আবিৰ চট্টোপাধ্যায়]], [[সোহিনী সৰকাৰ]] |[[শ্ৰী ভেংকটেশ ফিল্মছ্]] আৰু সুৰিন্দৰ ফিল্মছ |<ref>{{Cite web|last=|url=https://wn.com/mobile/saroj_khan_choreographs_sayantika_banerjee_%7c_watch_dance_rehearsal_making_of_byomkesh_pawrbo_film|title=Saroj Khan Choreographs Sayantika Banerjee Watch Dance Rehearsal Making Of Byomkesh Pawrbo Film|work=wn.com|date=8 December 2016|accessdate=4 January 2017|archivedate=5 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170105180235/https://wn.com/mobile/saroj_khan_choreographs_sayantika_banerjee_%7c_watch_dance_rehearsal_making_of_byomkesh_pawrbo_film|deadurl=yes}}</ref> |- |২০১৭ |''আমি যে কে তোমাৰ'' |প্ৰাচী |ৰবি কিনাগী |[[অংকুশ হাজৰা|অংকুশ]], [[নুছৰত জাহান]], জয় |[[শ্ৰী ভেংকটেশ ফিল্মছ্|এছভিএফ এণ্টাৰটেইনমেণ্ট]] | |- | rowspan="3" |২০১৮ |''উমা'' |মেনকা |সৃজিত মুখোপাধ্যায় |যিশু সেনগুপ্ত, সাৰা সেনগুপ্ত |[[শ্ৰী ভেংকটেশ ফিল্মছ্|এছভিএফ এণ্টাৰটেইনমেণ্ট]] | |- |''নাকাব'' |অনুৰাধা |ৰাজীৱ কুমাৰ বিশ্বাস |[[শাকিৱ খান]], [[নুছৰত জাহান]] |[[শ্ৰী ভেংকটেশ ফিল্মছ্|এছভিএফ এণ্টাৰটেইনমেণ্ট]] | |- |''বাঘ বন্দী খেলা'' |দেৱশ্ৰী |ৰাজা চন্দ, সুজিত মণ্ডল, হৰনাথ চক্ৰৱৰ্তী |[[জিৎ (অভিনেতা)|জিৎ]], প্ৰসেনজিৎ, সোহম চক্ৰৱৰ্তী, [[শ্ৰাবন্তী চট্টোপাধ্যায়]], [[ঋত্বিকা সেন]] |সুৰিন্দৰ ফিল্মছ আৰু জলসা মুভিজ | |- |২০১৯ |''শেষ থেকে শুৰু'' |মধুবালা |ৰাজ চক্ৰৱৰ্তী |[[জিৎ (অভিনেতা)|জিৎ]], [[কোয়েল মল্লিক]], [[ঋতাভৰী চক্ৰৱৰ্তী]] | জীতজ ফিল্মৱৰ্কছ | "মধুবালা" গীতটিত বিশেষ উপস্থিতি |- |২০২২ |''চেভিংছ একাউণ্ট'' | |ৰাজা চন্দ |[[অংকুশ হাজৰা]] |শ্বেডো ফিল্মছ, আৰটি নেটৱৰ্ক, সৌমি'চ্ | |} == তথ্য উৎস == {{Reflist|30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb name|4111432}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় টেলিভিছন অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:বঙালী অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি]] enk6o140wa56g3qtsyc1z136t0p9oxr 0 123146 622907 610736 2026-08-03T04:28:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622907 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = হিউমেন সাগৰ | image = | alt = | caption = | image_size = | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | background = **Mandatory** Use one: solo_singer, non_vocal_instrumentalist, non_performing_personnel, or temporary | birth_name = | alias = | birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} --> | birth_place = টিটিলাগড়, বলাংগীৰ জিলা, [[ওড়িশা]] | origin = [[ওড়িশা]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | genre = | occupation = কণ্ঠশিল্পী | instrument = | years_active = ২০১৫–বৰ্তমান | label = | associated_acts = | url = <!-- {{URL|example.com}} --> | notable_instruments = }} '''হিউমেন সাগৰ''' ([[ওড়িয়া]]: '''ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର''') হ'ল [[ওড়িয়া চলচ্চিত্ৰ]] জগতৰ এগৰাকী বিশিষ্ট গায়ক।<ref>{{Cite web|url=https://odishasuntimes.com/ollywood-singer-humane-sagar-joins-bjd/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306045519/https://odishasuntimes.com/ollywood-singer-humane-sagar-joins-bjd/|url-status=usurped|archive-date=March 6, 2019|title=Ollywood singer Humane Sagar joins BJD {{!}} OdishaSunTimes.com|language=en-US|access-date=2019-03-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kalingatv.com/state/noted-odisha-singer-humane-sagar-joins-bjdnoted-odisha-singer-humane-sagar-joins-bjd/|title=Noted Odisha singer Humane Sagar joins BJD|date=2019-03-03|website=KalingaTV|language=en-US|access-date=2019-03-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.orissapost.com/soulful-musichumane-sagar-captivates-audience-with-odia-tracks/|title=Soulful Music:Humane Sagar captivates audience with Odia tracks|date=2019-01-07|website=Orissa POST|language=en-US|access-date=2019-01-09}}</ref> স্থানীয় ৰাইজে তেওঁক [[ওড়িশা]]ৰ [[অৰিজিৎ সিং]] বুলিও সম্বোধন কৰে। "তৰংগ" টিভি চেনেলত প্ৰচাৰিত "ভয়েচ ওড়িশা ছিজন ২"ৰ ৰিয়েলিটি শ্ব' বিজয়ী হোৱাৰ পিছত তেওঁ খ্যাতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |url=https://enewsodia.com/human-sagar-playback-singer-ollywood-industry/ |title=Human Sagar – A Playback Singer Of Ollywood Industry - EnewsOdia.Com |language=en-US |access-date=2019-01-07 |archive-date=2018-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180913115542/http://enewsodia.com/human-sagar-playback-singer-ollywood-industry/ |url-status=dead }}</ref> [[সংগীত]]ৰ প্ৰতি থকা আসক্তিৰ বাবে তেওঁ মেডিকেল পঢ়া বাদ দিছিল।<ref name=":0">{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://m.dailyhunt.in/news/india/oriya/sambad-epaper-samba/daktari+patha+chadi+gayaka+hoichanti+ehi+oliuda+selibriti-newsid-70254302 |access-date=2025-06-29 |archivedate=2025-01-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250121125107/https://m.dailyhunt.in/news/india/oriya/sambad-epaper-samba/daktari+patha+chadi+gayaka+hoichanti+ehi+oliuda+selibriti-newsid-70254302 |deadurl=yes }}</ref> == জীৱনী == [[ওড়িশা]]ৰ বলাংগীৰ জিলাৰ টিটললগড়ৰ সংগীতৰ সৈতে জড়িত এটা পৰিয়ালত জন্ম লাভ কৰা হিউমেন সাগৰে তৃতীয় শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ হৈ থকাৰ সময়তে গুৰু শ্ৰী সুব্ৰংসু মিশ্ৰৰ সহায়ত [[সংগীত]] শিকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name=":0" /> সৰুৰে পৰাই তেওঁ বিভিন্ন সংগীত প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰি পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল। তেওঁৰ ককাদেউতাকে বিভিন্ন [[সম্বলপুৰী লোকগীত]]ৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল।<ref name=":1">https://enewsodia.com/human-sagar-playback-singer-ollywood-industry/</ref> তেওঁৰ পিতৃ অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ’ ‘বি’ গ্ৰেড গায়ক, মাকো এগৰাকী সংগীতজ্ঞ।<ref name=":2">https://www.youtube.com/watch?v=FHZwHXf2DqU</ref> তেওঁ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল যদিও সংগীতৰ প্ৰতি থকা অপৰিসীম প্ৰেম আৰু আসক্তিৰ বাবে প্ৰথম বৰ্ষতে [[চিকিৎসা বিজ্ঞান]]ৰ শিক্ষা ত্যাগ কৰি সংগীত জগতত প্ৰৱেশ কৰে।<ref name=":2" /> তেওঁ ২০১২ চনত তৰংগ টিভিত "ভয়েচ অৱ ওড়িশা" নামৰ এটা ৰিয়েলিটি টিভি শ্ব'ৰ প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰি শ্ব'টোত জয়ী হয়।<ref>{{Cite web|url=https://enewsodia.com/human-sagar-playback-singer-ollywood-industry/|title=You don't know these things about Humane Sagar|language=en-US|access-date=2019-03-04|archive-date=2018-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913115542/http://enewsodia.com/human-sagar-playback-singer-ollywood-industry/|url-status=dead}}</ref> হিউমেন সাগৰে ২০১৭ চনত ভইচ অৱ ওড়িশা ছিজন ২ শ্ব'ত সহযোগী অংশগ্ৰহণকাৰী শ্ৰিয়া মিশ্ৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ এজনী ছোৱালী আছে।<ref name=":1" /><ref>https://www.youtube.com/watch?v=v4u_1CWVAkw</ref> == কেৰিয়াৰ == ===সাংগীতিক কেৰিয়াৰ=== অভিজিত মজুমদাৰ পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ "ইস্ক তু হি তু"ৰ শীৰ্ষক গীত গাই তেওঁক দৰ্শকৰ মাজত জনপ্ৰিয় হৈছিল।<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |url=https://odishasuntimes.com/if-in-love-you-need-to-hear-radio-choklates-odia-romantic-track-tu-hi-tu/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180407032853/http://odishasuntimes.com/if-in-love-you-need-to-hear-radio-choklates-odia-romantic-track-tu-hi-tu/ |url-status=usurped |archive-date=April 7, 2018 |title=If in love, you need to hear Radio Choklate's Odia romantic track 'Tu Hi Tu' |last=Flora |language=en-US |access-date=2019-01-07}}</ref> ২০১৭ চনত "গজল গজল" গীতটোৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পীৰ চকলেট বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |url=http://odishasuntimes.com/list-of-winners-at-choklate-music-awards-2017/ |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2018-09-09 |archive-date=2018-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180910031956/http://odishasuntimes.com/list-of-winners-at-choklate-music-awards-2017/ |url-status=dead }}</ref> তেওঁ [[হিন্দী]] এলবাম "মেৰা য়ে জাহান"তো গীত গাইছে।<ref>http://www.orissapost.com/making-a-mark-talented-director-and-actor-on-song/</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.pragativadi.com/mera-yeh-jajan-hindi-album-complete-odia-endeavour/ |title='Mera Yeh Jahan'- A Hindi album with complete Odia Endeavour |date=2017-02-17 |website=Pragativadi: Leading Odia Dailly |language=en-US |access-date=2019-01-07}}</ref><ref>{{Citation|title=Mera Yeh Jahan - Single by Humane Sagar & Sonam Dash|url=https://itunes.apple.com/in/album/mera-yeh-jahan-single/1208906455|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306064817/https://itunes.apple.com/in/album/mera-yeh-jahan-single/1208906455|url-status=dead|archive-date=March 6, 2019|language=en-gb|access-date=2019-03-04}}</ref> ২০১৭ চনত তেওঁ বিভিন্ন ওডিয়া সংগীত এলবাম "তুম ওঁঠ তলে", 'নিশ্বাস', 'বেখুদি', আৰু 'চেহৰা'ত গীত গাইছে।<ref>{{Citation|title=Bekhudee - Single by Humane Sagar|url=https://itunes.apple.com/us/album/bekhudee-single/1331467698|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044627/https://itunes.apple.com/us/album/bekhudee-single/1331467698|url-status=dead|archive-date=March 6, 2019|language=en-us|access-date=2019-03-04}}</ref><ref>{{Citation|last=Array|title=Tuma Otha Tale - Biswaswarup Mohapatra - Download or Listen Free - JioSaavn|date=24 November 2017 |url=https://www.jiosaavn.com/album/tuma-otha-tale/i8rm0AT4Jss_|access-date=2019-03-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.orissapost.com/soulful-musichumane-sagar-captivates-audience-with-odia-tracks/|title=Humane Sagar originates a charm to the festival|date=2019-01-07|website=Orissa POST|language=en-US|access-date=2019-03-04}}</ref> ===ৰাজনৈতিক কেৰিয়াৰ=== হিউমেন সাগৰে ২০১৯ চনৰ ৩ মাৰ্চত [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]] ৰাজ্যৰ এটা ৰাজনৈতিক দল "[[বিজু জনতা দল]]" (BJD)-ৰ হৈ [[ৰাজনীতি]]ত যোগদান কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://updateodisha.com/2019/03/03/ollywood-singer-humane-sagar-joins-bjd-62141/|title=Ollywood singer Humane Sagar joins BJD|date=2019-03-03|website=Update Odisha|language=en-US|access-date=2019-03-04|archivedate=2019-03-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190306043152/https://updateodisha.com/2019/03/03/ollywood-singer-humane-sagar-joins-bjd-62141/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://orissadiary.com/famous-ollywood-singer-humane-sagar-joins-bjd/|title=Famous Ollywood Singer Humane Sagar joins BJD|date=2019-03-04|website=OdishaDiary|language=en-US|access-date=2019-03-04}}</ref> == কণ্ঠদান কৰা চলচ্চিত্ৰ == {| class="wikitable" !বৰ্ষ !চলচ্চিত্ৰ |- |২০১৫ |ইস্ক তু হি তু |- |২০১৫ |গপ হেলে বি সত |- |২০১৫ |ৰক ষ্টাৰ |- |২০১৫ |লভ য়ু হমেশা |- |২০১৫ |পিলাটা বিগিড়িগলা |- |২০১৫ |আশিক |- |২০১৫ |গল্প নুহেঁ অল্প দিনৰ |- |২০১৬ |গোটে শুআ গোটে শাৰী |- |২০১৬ |জবৰদস্ত প্ৰেমিক |- |২০১৬ |অগস্ত্য |- |২০১৬ |ঝিঅটা বিগিড়িগলা |- |২০১৬ |বেবি |- |২০১৬ |মুঁ গান্ধী নুহেঁ |- |২০১৬ |প্ৰেমৰ নিশা নিআৰা নিআৰা |- |২০১৭ |নিঝুম ৰাতিৰ সাথী |- |২০১৭ |দিল্ দিৱানা হেইগলা |- |২০১৭ |সীতাৰামঙ্ক বাহাঘৰ কল়িয়ুগৰে |- |২০১৭ |তু মো লভ্ ষ্টোৰী |- |২০১৭ |টিকে খৰা টিকে ছাই |- |২০১৭ |মিঠা মিঠা |- |২০১৭ |অভয় |- |২০১৭ |ৰোমিও জুলিএট |- |২০১৭ |মুঁ খাণ্টি ওড়িআ ঝিঅ |- |২০১৭ |হিৰো নং ৱান্ |- |২০১৭ |টিকে অনাড়ি পূৰা খিলাড়ি |- |২০১৭ |তো প্ৰেমৰে পড়িলা পৰে |- |২০১৭ |লৈলা ও লৈলা |- |২০১৮ |ওন্লি প্যাৰ |- |২০১৮ |হাপি লকি |- |২০১৮ |মনৰ মানসী |- |২০১৮ |যোগী |- |২০১৮ |শক্তি |- |২০১৮ |লভ্ প্ৰমিজ্ |- |২০১৮ |সুন্দৰগড়ৰ সলমান্ খান্ |- |২০১৮ |৪ ইডিঅটস্ |- |২০১৮ |টোকাটা ফসিগলা |- |২০১৮ |লোকাল টোকা লভ্ চোখা |- |২০১৮ |ব্লাক্মেল্ |- |২০১৮ |ইস্ক পুণিথৰে |- |২০১৮ |প্ৰেম্ কুমাৰ |} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Imdb name|nm7521924}} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ওড়িয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ওড়িয়া চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] 7sm5iydlxqmcmc2grbi1eyqoirlcauc 0 124149 622973 544900 2026-08-03T09:46:03Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 622973 wikitext text/x-wiki এয়া বৰ্তমান আৰু পূৰ্বতে [[দূৰদৰ্শন]]ৰ [[ডিডি নেচনেল]] চেনেলৰদ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানৰ তালিকা। ==বৰ্তমান সম্প্ৰচাৰ== ===মূল শৃংখলা=== {| class="wikitable sortable" ! প্ৰসাৰণ তাৰিখ ! অনুষ্ঠান ! উল্লেখ |- |১ জুলাই ২০২৪ |''হম তো মিডল ক্লাছ হ্যায় জী'' |<ref>{{Cite news |last=Irshad |date=2024-07-01 |title=Subhash Ghai reveals he had this Bollywood actress in mind when he first wrote Janki Pipa News - PiPa News |newspaper=Pipa News |url=https://pipanews.com/subhash-ghai-reveals-he-had-this-bollywood-actress-in-mind-when-he-first-wrote-janki-pipa-news/ |access-date=2023-08-15 |language=en-US |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902181314/https://pipanews.com/subhash-ghai-reveals-he-had-this-bollywood-actress-in-mind-when-he-first-wrote-janki-pipa-news/ |url-status=live }}</ref> |- |১ ছেপ্তেম্বৰ ২০২৪ |''সুৰোঁ কা একলব্য চিজন ২'' |<ref>{{cite web | last=Das | first=Ananya | title=Fauji 2 trailer unveiled on Shah Rukh Khan's 59th birthday, his iconic character Abhimanyu Rai to return. Watch | website=Hindustan Times | date=2 November 2024 | url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/fauji-2-trailer-unveiled-on-shah-rukh-khans-59th-birthday-his-iconic-character-abhimanyu-rai-to-return-watch-101730535634253.html}}</ref> |- |১৮ নবেম্বৰ ২০২৪ |''ফৌজি ২'' |<ref>{{cite web | title=Horror show 'Bhed Bharam' to return on Doordarshan after years, scary trailer will blow your mind | website=Jagran | date=18 November 2024 | url=https://www.jagran.com/entertainment/tv-dd-national-horror-show-bhed-bharam-trailer-out-to-premiere-on-18-november-23830579.html | language=hi}}</ref> |- |} ===পুনঃসম্প্ৰসাৰণ=== {{Div col|2}} *''[[অনুদামিনী]]'' *''চিত্ৰহাৰ'' *''গলি গলি ছিম ছিম'' *''[[ৰংগোলী (দূৰদৰ্শনৰ অনুষ্ঠান)|ৰংগোলী]] বিবিধ ভাৰতী কে সাথ'' *''[[সংস্কাৰ]]'' {{Div col end}} ===অধিগ্ৰহণ কৰা শৃংখলা=== {{Div col|3}} *''বাল কৃষ্ণ'' *''পোৰুছ''<ref>{{cite tweet|number=1482375654712963073|user=DDNational|title=Watch the saga of undauntable heroism of the great king of ancient India, the great warrior Porus. #Porus from 17t…|date=15 January 2022}}</ref> *''শ্ৰী গণেশ''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/television/tv-shows/mythological/tv-show-shree-ganesh-returns-to-doordarshan-after-19-years-210616|title=TV show Shree Ganesh returns to Doordarshan after 19 years|date=16 June 2021|website=Indian Television Dot Com|access-date=15 December 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902181320/https://www.indiantelevision.com/television/tv-shows/mythological/tv-show-shree-ganesh-returns-to-doordarshan-after-19-years-210616|url-status=live}}</ref> {{Div col end}} ==পূৰ্বৰ সম্প্ৰচাৰ== ===এনিমেটেড শৃংখলা=== {{Div col|2}} *''বংগ''' *''ছ'টা ভীম''<ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.in/entertainment/news/you-can-watch-chhota-bheem-on-dd-national-from-april-17-at-2pm/articleshow/75195087.cms|title=Chhota Bheem will be a part of Doordarshan along with Mahabharata's real Bheem|website=Business Insider|access-date=17 April 2020|archive-date=23 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200723200743/https://www.businessinsider.in/entertainment/news/you-can-watch-chhota-bheem-on-dd-national-from-april-17-at-2pm/articleshow/75195087.cms|url-status=live|archivedate=23 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200723200743/https://www.businessinsider.in/entertainment/news/you-can-watch-chhota-bheem-on-dd-national-from-april-17-at-2pm/articleshow/75195087.cms|deadurl=yes}}</ref> *''ঘায়েব আয়া'' *''বৰ্তমান'' *''লিটল সিংহম''<ref name="auto12">{{Cite web|url=https://www.exchange4media.com/industry-briefing-news/discovery-kids-showcases-select-episodes-of-its-popular-shows-on-dd-106862.html|title=Discovery Kids showcases select episodes of its popular shows on DD - Exchange4media|website=Indian Advertising Media & Marketing News – exchange4media|date=17 August 2020 }}</ref> *''কৃষ্ণা''<ref name="auto12"/> *''শেখ চিল্লী এণ্ড ফ্ৰেণ্ডজ''<ref name="auto12"/> {{Div col end}} ===হিন্দীত ডাব কৰা অনুষ্ঠানসমূহ=== {{Div col|2}} *''১০১ ডালমেচিয়ান্স: দ্য চিৰিজ''<ref>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k5/nov/nov144.htm|title=Disney takes up weekend branded block on DD|date=15 November 2005|website=Indian Television Dot Com}}</ref> *''আলাদিন''<ref name=Dis/> *''আৰবীয়ান নাইটছ: সিনবাদছ এডভেঞ্চাৰছ''<ref name="thg"/> *''ফুশিগি নো কুনি নো এলিছ (এলিছ ইন ৱণ্ডাৰলেণ্ড)''<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/rangoon-new-song-tippa-full-is-a-rehash-of-alice-in-wonderland-track/story-JFC2gaszmGbkeLExoGxCGN.html|title=Rangoon new song: Tippa Full is a rehash of Alice In Wonderland track|date=2 February 2017|website=Hindustan Times}}</ref><ref name="thg"/> *''চমৎকাৰী টেলিফোন'' *''ক’ডনেম: কিডছ নেক্সট ড'ৰ''<ref name=CN>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k6/july/july25.htm|title=CN gets on to DD with new branded block|date=4 July 2006|access-date=18 September 2017}}</ref> *''Denver, the Last Dinosaur'' (''দানু ডাইনাছৰ'')<ref name="thg">[https://www.thehindu.com/features/cinema/Gulzar-a-specialist-in-poetry-for-children/article14576159.ece Gulzar, a specialist in poetry for children] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210713145833/https://www.thehindu.com/features/cinema/Gulzar-a-specialist-in-poetry-for-children/article14576159.ece |date=13 July 2021 }}. ''[[The Hindu]]''.</ref> *''ডাকটেলছ''<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/ducktales-hindi-title-track-shaan-theme-song-video-5354480/|title=DuckTales Hindi title track: Shaan and his son's song is a sweet dose of nostalgia|date=13 September 2018|access-date=4 January 2020|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109002914/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/ducktales-hindi-title-track-shaan-theme-song-video-5354480/|url-status=live}}</ref> *''দ্য ফ্লিনষ্ট'নছ''<ref name="auto10">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19931015-teletalk-756243-1993-10-15|title=Teletalk|first1=Madhii|last1=Adhii|first2=Amit|last2=Agarwal|date=15 October 1993|website=India Today|access-date=10 May 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165352/https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19931015-teletalk-756243-1993-10-15|url-status=live}}</ref> *''গুচ্ছে'' (''Stories from My Childhood'')<ref name="thg"/> *''জংগল বুক''<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/hollywood/this-is-not-the-mowgli-you-know-5-reasons-to-watch-the-jungle-book/story-YrE2sEhv6vNt53QL06qfKM.html|title=This is not the Mowgli you know: 5 reasons to watch The Jungle Book|date=7 April 2016|website=Hindustan Times|access-date=24 August 2019|archive-date=24 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824022723/https://www.hindustantimes.com/hollywood/this-is-not-the-mowgli-you-know-5-reasons-to-watch-the-jungle-book/story-YrE2sEhv6vNt53QL06qfKM.html|url-status=live}}</ref><ref name="thg"/> *''দ্য লেজেণ্ড অৱ টাৰজান''<ref name=Dis/> *''লোক গাথা''<ref name="siasat"/> *''মীনা'' *''মিকি মাউচ এণ্ড ফ্ৰেণ্ডচ''<ref name=Dis>{{cite web|url=http://www.exchange4media.com/tv/disney-signs-deal-with-doordarshan-to-reach-out-to-the-non-cs-audience_18609.html|title=Disney signs deal with Doordarshan to reach out to the non C&S audience|date=16 November 2005|access-date=18 September 2017|archive-date=19 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170919005652/http://www.exchange4media.com/tv/disney-signs-deal-with-doordarshan-to-reach-out-to-the-non-cs-audience_18609.html|url-status=live}}</ref> *''নন্দু আপনা'' (''কাট্টিলে কন্নন'')<ref>{{Cite web|date=5 September 2001|title=First Malayalam animated serial on DD|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/first-malayalam-animated-serial-on-dd/articleshow/1774234665.cms|access-date=2021-05-05|website=The Times of India|language=en|archive-date=5 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505132742/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/first-malayalam-animated-serial-on-dd/articleshow/1774234665.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Nandu Apna|url=https://indiancine.ma/CQAL/info|website=Indiancine.ma|access-date=13 December 2021|archive-date=13 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211213140645/https://indiancine.ma/CQAL/info|url-status=live}}</ref> *''স্পাইডাৰ-ম্যান''<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/our-journey-with-the-friendly-neighbourhood-web-slinger-on-screen/cid/1433233|title=Our journey with the friendly neighbourhood web-slinger on screen|website=www.telegraphindia.com|access-date=24 August 2019|archive-date=24 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824022716/https://www.telegraphindia.com/entertainment/our-journey-with-the-friendly-neighbourhood-web-slinger-on-screen/cid/1433233|url-status=live}}</ref> *''টেলস্পিন''<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/television/news/2016/golden-era-doordarshan-evergreen-dd-shows-we-miss-even-today-241387.html|title=Golden Era of Doordarshan! Evergreen DD Shows That We Miss Even Today!|date=17 September 2016|website=filmibeat|access-date=5 January 2020|archive-date=29 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200329074928/https://www.filmibeat.com/television/news/2016/golden-era-doordarshan-evergreen-dd-shows-we-miss-even-today-241387.html|url-status=live}}</ref> *''টিমন এণ্ড পুম্বা''<ref name=Dis/> *''ট'ম এণ্ড জেৰী''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/story/19971208-tv-channels-dub-popular-english-serials-for-indian-viewers-831022-1997-12-07|title=TV channels dub popular English serials for Indian viewers|website=India Today|date=8 December 1997 |access-date=16 January 2023|archive-date=13 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221213231056/https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/story/19971208-tv-channels-dub-popular-english-serials-for-indian-viewers-831022-1997-12-07|url-status=live}}</ref> {{Div col end}} ===শিশু/কিশোৰ-কিশোৰীৰ ধাৰাবাহিক=== {{Div col|2}} *''আধা ফুল''<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/radio-and-tv/Case-in-point/article16080394.ece|title=Case in point|newspaper=The Hindu|date=24 October 2016|access-date=22 June 2018|archive-date=1 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200301043215/http://www.thehindu.com/features/metroplus/radio-and-tv/Case-in-point/article16080394.ece|url-status=live}}</ref> *''[[আৰ্যমান - ব্ৰহ্মাণ্ড কা যোদ্ধা]]'' *''ব্ৰহ্মাণ্ড''<ref>{{cite web |title=The Quest (Jidnyasa) : Episode no. 1 | date=9 August 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=pHgm0Bw0K1E |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/pHgm0Bw0K1E |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=[[IUCAA|IUCAA Library]]}}{{cbignore}}</ref> *''চাট পানী''<ref name="iek">{{cite web |title=As Kamini Kaushal turns 90, the celebrated actor says she was 'bullied' into cinema |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/veteran-actor-kamini-kaushal-taking-the-lead-4617115/ |website=[[The Indian Express]] |language=en |date=18 April 2017 |access-date=26 July 2021 |archive-date=30 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230430113022/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/veteran-actor-kamini-kaushal-taking-the-lead-4617115/ |url-status=live }}</ref> *''চান্দ ছিতাৰে''<ref name="iek"/> *''চান্দমামা''<ref name="iek"/> *''এক দ' তিন চাৰ''<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi//photostory/48558086.cms|title=What TV celebs were before they were actors|date=20 August 2015|website=The Times of India|access-date=9 July 2019|archive-date=20 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190720184730/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi//photostory/48558086.cms|url-status=live}}</ref> *''ফাষ্টাৰ ফেন''<ref name=":0">{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/others/sunday-read/bicycle-hero/articleshow/61168522.cms|title=Bicycle Hero|date=22 October 2017|website=www.mumbaimirror.indiatimes.com|access-date=9 July 2019|archive-date=9 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709162517/https://mumbaimirror.indiatimes.com/others/sunday-read/bicycle-hero/articleshow/61168522.cms|url-status=live}}</ref> *''হাদ্দি ৰাজা''<ref>{{Cite web|url=http://www.animationxpress.com/index.php/latest-news/doordarshan-kal-aaj-aur-kal|title=Doordarshan: Kal, Aaj Aur Kal!|date=14 September 2015|access-date=7 January 2020|archive-date=28 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170528090734/http://www.animationxpress.com/index.php/latest-news/doordarshan-kal-aaj-aur-kal|url-status=live}}</ref><ref name="toi">{{cite web |title=Pakistani TV shows are detergents to wash away Indian soap operas |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/parthian-shot/pakistani-tv-shows-are-detergents-to-wash-away-indian-soap-operas/ |website=Times of India Blog |date=26 July 2016 |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520170900/https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/parthian-shot/pakistani-tv-shows-are-detergents-to-wash-away-indian-soap-operas/ |url-status=live }}</ref> *''গলি গলি ছিম ছিম'' *''জুনিয়ৰ জী'' *''ডি ডি নেচনেল কিডজ আইলেণ্ড'' *''M.A.D.''<ref name=CN/> *''নীৱ'' *''পতলী বাবা কী''<ref name="thg"/> *''শাকা লাকা বুম বুম'' *''[[শক্তিমান]]'' *''নটখট ৰাণী বড়ী সয়ানী'' *''স্কুল ডেচ''<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19990628-tv-serial-school-days-cast-intends-to-start-literacy-movement-in-real-life-781219-1999-06-28|title=TV serial School Days cast intends to start literacy movement in real life|date=28 June 1999|access-date=26 June 2018|archive-date=26 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180626165216/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19990628-tv-serial-school-days-cast-intends-to-start-literacy-movement-in-real-life-781219-1999-06-28|url-status=live}}</ref> *''দ্য ষ্ট'ন বয়'' *''তৰংগ''<ref>{{cite tweet|user=ddnational|number=464625831361662976|title= #Tarang #nowplaying on @DDNational NCERT and CIET bring this wonderful educative, participative and informative series for school children.}}</ref> *''য়হা কে হম ছিকন্দৰ'' ====হিন্দীত ডাব কৰা অনুষ্ঠানসমূহ==== *''Bananas in Pyjamas''<ref name=Aus>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/terrestrial/dd-to-air-australian-pre-school-kids-series-bananas-in-pyjamas-150417|title=DD to air Australian pre-school kids series "Bananas in Pyjamas"|date=17 April 2015|access-date=18 September 2017|archive-date=16 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916214234/http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/terrestrial/dd-to-air-australian-pre-school-kids-series-bananas-in-pyjamas-150417|url-status=live}}</ref> *''Giggle and Hoot''<ref name=Aus/> {{Div col end}} ===কমেডী ধাৰাবাহিক=== {{Div col|2}} *''আশিক বিবি কা'' *''এইছা ভী হ'তা হ্যায়''<ref name="auto6">{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k3/mar/mar162.htm|title=Samvaad to air two new shows on DD metro|date=29 March 2003|website=Indian Television Dot Com|access-date=7 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520170912/https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k3/mar/mar162.htm|url-status=live}}</ref> *''অপ্পু ঔৰ পপ্পু''<ref>{{cite book|title=Report|url=https://books.google.com/books?id=AL9QAQAAMAAJ|year=1987|publisher=[[Ministry of Information and Broadcasting (India)|Ministry of Information and Broadcasting]]|page=33|location=India}}</ref> *''বাজেগা বেণ্ড বাজা'' *''বান্টি বাবলি কী মম্মী'' *''কলগেট টপ টেন''<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/1999/99jun27/sunday/filmtv.htm|title=Tribuneindia... Film and tv|website=www.tribuneindia.com|access-date=4 January 2020|archive-date=1 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230401170653/https://www.tribuneindia.com/1999/99jun27/sunday/filmtv.htm|url-status=live}}</ref> *''দানে অনাড় কে'' *''দফ্তৰনামা''<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/1999/99mar28/sunday/filmtv.htm|title=Tribuneindia... Film and tv|website=www.tribuneindia.com|access-date=26 November 2021|archive-date=26 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211126042725/https://www.tribuneindia.com/1999/99mar28/sunday/filmtv.htm|url-status=live}}</ref> *''দেখ ভাই দেখ'' *''ফ্ল'প শ্ব'''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/802006/the-dd-files-would-jaspal-bhattis-satire-flop-show-be-banned-today|title=The DD Files: Would Jaspal Bhatti's satire 'Flop Show' be banned today?|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=18 January 2016|access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042052/https://scroll.in/reel/802006/the-dd-files-would-jaspal-bhattis-satire-flop-show-be-banned-today|url-status=live}}</ref> *''ফুল টেনশন'' *''হৰি মিৰ্চি লাল মিৰ্চি''<ref>{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-will-shilpa-quit-hari-mirchi-1135669|title=Will Shilpa quit 'Hari Mirchi'?|first=Sapana Patil|last=Poojary|date=26 November 2007|website=DNA India|access-date=24 August 2019|archive-date=24 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824020959/https://www.dnaindia.com/entertainment/report-will-shilpa-quit-hari-mirchi-1135669|url-status=live}}</ref> *''হম হ্যায় না'' *''ইধৰ উধৰ'' *''কভী সাস কভী বহু'' *''কানা ফূচি'' *''ফাটিচৰ''<ref name="auto1"/> *''মিষ্টাৰ ফাণ্টুশ''<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/content/54554/silence-please-its-time-gutur.html|title=Silence Please, it's time for 'Gutur Gu'|date=24 February 2010|website=Deccan Herald|access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720125223/https://www.deccanherald.com/content/54554/silence-please-its-time-gutur.html|url-status=live}}</ref> *''মিষ্টাৰ য়া মিচেছ''<ref>{{cite web |title=First of Many: Archana Puran Singh revisits Mr Ya Mrs |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/archana-puran-singh-acting-debut-tv-show-mr-ya-mrs-doordarshan-first-of-many-6483359/ |website=[[The Indian Express]] |language=en |date=1 July 2020 |access-date=26 July 2021 |archive-date=11 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711164547/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/archana-puran-singh-acting-debut-tv-show-mr-ya-mrs-doordarshan-first-of-many-6483359/ |url-status=live }}</ref> *''অহ ডাৰ্লিং য়ে হ্যায় ইণ্ডিয়া'' *''ফিৰ ভী দিল হ্যায় হিন্দুস্তানী'' *''পড়োসন'' *''শ্ৰীমান শ্ৰীমতী'' *''সোহনী মহিৱাল''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/viewership/dd-national-gains-big-in-week-45-of-tam-ratings-141119|title=DD National gains big in week 45 of TAM ratings|date=19 November 2014|website=Indian Television Dot Com|access-date=9 July 2019|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125004915/http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/viewership/dd-national-gains-big-in-week-45-of-tam-ratings-141119|url-status=live}}</ref> *''ট্ৰাক ধীনা ধীন''<ref>{{cite LIIofIndia|litigants=Jaidev vs Prasar Bharti And Ors.|court=INDLHC|year=2001|num=|parallelcite|courtname=auto}}</ref> *''তু তোতা মেয় মৈনা''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/release/y2k6/june/junerel54.htm|title=New serial on DD1 'To Tota Main Maina'|date=24 August 2006|website=Indian Television Dot Com|access-date=7 November 2021|archive-date=7 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211107162832/https://www.indiantelevision.com/release/y2k6/june/junerel54.htm|url-status=live}}</ref> *''উল্টা পুল্টা''<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/savita-bhatti-jaspal-bhatti-first-meeting-marriage-photos-facebook-post-flop-show-6452707/|title=Savita Bhatti reminisces meeting Jaspal Bhatti for the first time|date=11 June 2020|access-date=19 January 2021|archive-date=28 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128011925/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/savita-bhatti-jaspal-bhatti-first-meeting-marriage-photos-facebook-post-flop-show-6452707/|url-status=live}}</ref> *''ৱাগলে কী দুনিয়া''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/815580/the-dd-files-wagle-ki-duniya-never-underestimated-the-power-of-the-common-man|title=The DD Files: 'Wagle Ki Duniya' never underestimated the power of the common man|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=3 September 2016|access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720115941/https://scroll.in/reel/815580/the-dd-files-wagle-ki-duniya-never-underestimated-the-power-of-the-common-man|url-status=live}}</ref> *''য়েহ জো হ্যায় জিন্দগী''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/800858/the-dd-files-kundan-shahs-yeh-jo-hai-zindagi-raised-the-bar-for-sitcoms|title=The DD Files: Kundan Shah's 'Yeh Jo Hai Zindagi' raised the bar for sitcoms|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=21 December 2015|access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042053/https://scroll.in/reel/800858/the-dd-files-kundan-shahs-yeh-jo-hai-zindagi-raised-the-bar-for-sitcoms|url-status=live}}</ref> *''জবান সম্ভালকে'' ====হিন্দীত ডাব কৰা অনুষ্ঠানসমূহ==== *''Didi's Comedy Show''<ref name="auto5">{{cite web|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k7/may/may46.php|title=Jetix brings back 'Didi's comedy show'|date=4 May 2007|access-date=6 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908055838/http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k7/may/may46.php|archive-date=8 September 2017|url-status=dead}}</ref> *''Diff'rent Strokes''<ref name="auto9">{{Cite magazine|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19850215-entertainment-boom-sweeps-away-cobwebs-from-doordarshan-programming-769794-2013-11-26|title=Entertainment boom sweeps away cobwebs from Doordarshan programming|author=Simran Bhargava Coomi Kapoor |date=November 26, 2013 |magazine=India Today}}</ref> *''Here's Lucy''<ref>{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/analysis/everybody-loves-lucy-the-legendary-first-lady-of-television-sitcoms-writes-deepa-gahlot|title=Everybody loves Lucy, the legendary First Lady of television sitcoms, writes Deepa Gahlot|website=Free Press Journal|access-date=7 December 2021|archive-date=7 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211207053340/https://www.freepressjournal.in/analysis/everybody-loves-lucy-the-legendary-first-lady-of-television-sitcoms-writes-deepa-gahlot|url-status=live}}</ref> *''Yes Minister''<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/india/1368490/Time-for-a-passage-to-India-Yes-Minister.html|title=Time for a passage to India? Yes Minister|first=Oliver|last=Poole|date=30 September 2000|via=www.telegraph.co.uk|access-date=6 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165353/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/india/1368490/Time-for-a-passage-to-India-Yes-Minister.html|url-status=live}}</ref> {{Div col end}} ===নাটক ধাৰাবাহিক=== {{Div col|2}} *''১৮৫৭ ক্ৰান্তি'' *''আ বৈল মুঝে মাৰ''<ref name="scroll"/> *''আহুতি''<ref name="atb">{{cite book|title=Business World|url=https://books.google.com/books?id=haJaAAAAYAAJ|year=1999|publisher=Ananda Bazar Patrika Limited|page=29|access-date=26 July 2021|archive-date=7 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230407070814/https://books.google.com/books?id=haJaAAAAYAAJ|url-status=live}}</ref> *''আইনা''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=0Cfntv9-Ja4C|year=1986|publisher=Bennett, Coleman & Company, Limited|page=49|access-date=26 July 2021|archive-date=24 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124083018/https://books.google.com/books?id=0Cfntv9-Ja4C|url-status=live}}</ref> *''আখৰী দাও''<ref>{{cite book|title=India Today|url=https://books.google.com/books?id=NB3VAAAAMAAJ|year=1990|publisher=Living Media India Pvt. Limited|page=95}}</ref> *''[[আঁখেঁ]]'' *''আপ বীতি''<ref>{{Cite news|url=https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k2/jan/jan14.htm|title=DD forays into supernatural territory with 'Aap Beeti'|date=5 January 2002|website=Indian Television Dot Com|access-date=7 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520172502/https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k2/jan/jan14.htm|url-status=live}}</ref> *''আৰোহণ'' *''অভিমান'' *''অড়োস পড়োস''<ref name="scroll"/><ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/803590/the-dd-files-ados-pados-and-the-next-door-charms-of-amol-palekar|title=The DD Files: 'Ados Pados' and the next-door charms of Amol Palekar|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=16 February 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042051/https://scroll.in/reel/803590/the-dd-files-ados-pados-and-the-next-door-charms-of-amol-palekar|url-status=live}}</ref> *''অগ্নিপথ - হ্যায় য়েহি জীন্দগী'' *''এয়াৰ হ'ষ্ট্ৰেছ'' *''আকবৰ দ্য গ্ৰেট''<ref>{{cite book|author=Manimugdha Sharma|title=Allahu Akbar: Understanding the Great Mughal in Today's India|url=https://books.google.com/books?id=ZOOqDwAAQBAJ&pg=PT262|date=18 October 2019|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-93-86950-54-3|pages=262–}}</ref><ref>{{cite web |title=Akbar Khan to play grown-up emperor in his own serial, Akbar the Great |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19960630-akbar-khan-to-play-grown-up-emperor-in-his-own-serial-akbar-great-833280-1996-06-30 |website=[[India Today]] |language=en |date=30 June 1996 |access-date=17 January 2021 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122181417/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19960630-akbar-khan-to-play-grown-up-emperor-in-his-own-serial-akbar-great-833280-1996-06-30 |url-status=live }}</ref> *''অখণ্ড সৌভাগ্যৱতী ভৱ''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=1eCpENmSkZM |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/1eCpENmSkZM |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Watch "Akhand Saubhagyavati Bhav" Monday to Wednesday at 11 AM only on DD National|date=21 May 2019 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''আলবেলি কাহানী প্যাৰ কী''<ref name="auto4">{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/doordarshan-fuels-up-its-prime-time-with-four-new-tv-shows/articleshow/49381484.cms?from=mdr|title=Doordarshan fuels up its prime time with four new TV shows|date=15 October 2015|newspaper=The Economic Times|access-date=5 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520235456/https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/doordarshan-fuels-up-its-prime-time-with-four-new-tv-shows/articleshow/49381484.cms?from=mdr|url-status=live}}</ref> *''আলিফ লাইলা'' *''আম্ৰপলী'' *''অম্ৰাৱতী কী কথায়েঁ'' *''আমিৰ খশ্ৰু''<ref>{{cite web |last1=Rahman |first1=M. |title=Rajbans Khanna's TV serial Amir Khusrau attempts to clear communal misconceptions |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/films/story/19880615-tv-serial-amir-khusrau-attempts-to-clear-communal-misconceptions-797379-1988-06-15 |website=[[India Today]] |language=en |date=15 June 1988 |access-date=17 January 2021 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122022404/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/films/story/19880615-tv-serial-amir-khusrau-attempts-to-clear-communal-misconceptions-797379-1988-06-15 |url-status=live }}</ref> *''অনুদামিনী'' *''অন্বেষন''<ref name="auto9"/> *''অপৰাজিতা''<ref>{{cite book|title=Limca Book of Records|url=https://books.google.com/books?id=zeJtAAAAMAAJ|year=2002|publisher=[[Limca Book of Records|Bisleri Beverages Limited]]}}</ref> *''অপৰাধী কৌন''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=2JvviTFa-I8C|year=1986|publisher=Bennett, Coleman & Company, Limited|page=51|access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720131929/https://books.google.com/books?id=2JvviTFa-I8C|url-status=live}}</ref> *''আপনে আপ''<ref name="bhushan"/> *''অৰ্ধাংগিনী''<ref>{{Cite web|url=https://m.tribuneindia.com/1999/99jun13/sunday/filmtv.htm|title=A tear-jerker?|website=The Tribune}}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *''ঔৰ ভী গম হ্যায় জমানে মেঁ'' *''ঔৰত'' ([[মন্দিৰা বেদী]] অভিনীত; ১৯৯০ চনৰ শেষৰ ফালে প্ৰচাৰিত এই ধাৰাবাহিকখনে সমাজৰ মহিলাসকলে সন্মুখীন হোৱা প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।)<ref>{{Cite book |last=Ghadially |first=Rehana |url=https://books.google.com/books?id=wTpgAT0_hYYC |title=Urban Women in Contemporary India: A Reader |date=2007-04-04 |publisher=SAGE Publications |isbn=978-0-7619-3520-9 |language=en}}</ref> *''বাহাদুৰ শ্বাহ জফৰ''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/soaps/story/debashree-roy-to-varsha-usgaonkar-film-stars-who-made-their-tv-debut-in-br-chopra-s-mahabharat-1674951-2020-05-06|title=Debashree Roy to Varsha Usgaonkar, film stars who made their TV debut in BR Chopra's Mahabharat|first1=Amit|last1=Tyagi|date=6 May 2020|website=India Today|access-date=19 January 2021|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165352/https://www.indiatoday.in/television/soaps/story/debashree-roy-to-varsha-usgaonkar-film-stars-who-made-their-tv-debut-in-br-chopra-s-mahabharat-1674951-2020-05-06|url-status=live}}</ref> *''বানো বেগম''<ref>{{cite book|title=Organiser|url=https://books.google.com/books?id=m04_AQAAIAAJ|date=February 1992|publisher=Bharat Prakashan.|page=2|volume=43}}</ref> *''বেৰিষ্টাৰ ৰয়''<ref name="Naqvi2007">{{cite book|author=Hena Naqvi|title=Journalism and Mass Communication|url=https://books.google.com/books?id=mhqnBQAAQBAJ&pg=PA107|year=2007|publisher=Upkar Prakashan|isbn=978-81-7482-108-9|page=107}}</ref> *''বচ থোড়া ছা অনজানে'' *''ভাৰত এক খোজ'' *''বেটাল পাচিচি'' *''ভাৰতীয় নাট্য শাস্ত্ৰ''<ref>{{cite web |title=Bharatiya Natya Sastra : EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IPMWCnApnhc |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/IPMWCnApnhc |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=11 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''ভূতনাথ'' *''বাইবেল কী কাহানীয়াঁ'' *''বুদ্ধ'' *''বুনিয়াদ'' *''বুল বুল বাগ''<ref>{{cite book|title=India Today|url=https://books.google.com/books?id=nGZDAAAAYAAJ|year=1999|publisher=[[Living Media India Limited|Thomson Living Media India Limited]]|page=85|volume=24}}</ref> *''ব্যমকেশ বক্সি'' *''কেপ্তেইন ভ্যোম'' *''চাণক্য'' *''চন্দ্ৰকান্তা'' *''চন্দ্ৰমুখী''<ref name="doordarshan"/> *''চাপটে চাপটে''<ref name="bhushan"/> *''চৰিত্ৰহীন''<ref>{{cite book|author=Shoma A. Chatterji|title=The Cinema of Bimal Roy: An ′Outsider′ Within|url=https://books.google.com/books?id=vxtBDwAAQBAJ&pg=PT78|date=22 May 2017|publisher=SAGE Publishing India|isbn=978-93-86062-87-1|page=78}}</ref> *''চেখভ কী দুনীয়া''<ref>{{cite book|author=Prajñā|title=Nukkaṛa Nāṭaka: Racanā aura Prastutī|url=https://books.google.com/books?id=SvJkAAAAMAAJ|year=2006|publisher=[[National School of Drama|Rāshṭrīya Nātya Vidyālaya]]|isbn=978-81-8197-014-5|page=206}}</ref> *''ছত্ৰপতি শিৱাজী''<ref>{{cite web |title=Shivaji serial off the air |url=https://timesofindia.indiatimes.com/bombay-times/shivaji-serial-off-the-air/articleshow/573677537.cms |website=[[The Times of India]] |language=en |date=15 Sep 2001}}</ref> *''ছ'টী বড়ী বাতে''<ref name="siasat">{{cite web |title=Indian animation expert Bhimsain Khurana dead |url=https://archive.siasat.com/news/indian-animation-expert-bhimsain-khurana-dead-1344022/ |website=[[The Siasat Daily]] |date=18 April 2018|via=[[IANS]]}}</ref> *''ছ'টী বাবু''<ref>{{cite book|title=Media Asia|url=https://books.google.com/books?id=X-e4AAAAIAAJ|year=1993|publisher=Asian Mass Communication Research and Information Centre|page=42}}</ref> *''চুনৌতী'' *''চুন্নী''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19901031-punjab-serials-disappointing-avalanche-of-punjab-programmes-813210-1990-10-31|title=Punjab serials: Disappointing avalanche of Punjab programmes|first=Madhu|last=Jain|date=31 October 1990|website=India Today}}</ref> *''ছুপাউ কেইছে লাগা চুনৰী মেঁ দাগ'' *''চাৰ্কাছ'' ([[শ্বাহৰুখ খান]]ৰ প্ৰথম খোজ।)<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/829785/the-dd-files-shah-rukh-khans-first-steps-under-the-big-top-in-circus|title=The DD Files: Shah Rukh Khan's first steps under the big top in 'Circus'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=20 February 2017 }}</ref> *''কৰ্প'ৰেট সৰপঞ্চ – বেটী দেশ কী''<ref>{{Cite web |title=Reel and real life Jodi Rohit Mehta and Rajeshwari Datta got busy in their next Serial corporate Sarpanch |url=https://ahmedabadmirror.com/reel-and-real-life-jodi-rohit-mehta-and-rajeshwari-datta-got-busy-in-their-next-serial-corporate-sarpanch/81848145.html |access-date=2023-08-15 |website=Ahmedabad Mirror |language=en}}</ref> *''দাদা দাদী কী কাহানীয়াঁ''<ref>{{cite book|author=Eric S. Pruitt|title=When Little Traditions Modernize?: Mass Media and the Future of Folk Traditions in India|url=https://books.google.com/books?id=l8NfAAAAMAAJ|year=1997|publisher=[[University of Wisconsin-Madison Press|University of Wisconsin-Madison]]|page=44|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182013/https://books.google.com/books?id=l8NfAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> *''দৰ্পন''<ref name="scroll"/><ref name="Mahadevan"/> *''দস্তান-এ-হিতিমতাই''<ref>{{cite web |last1=Khanzada |first1=Farida |title=PVR to release animation film Adventures of Sinbad |url=http://archive.indianexpress.com/news/pvr-to-release-animation-film-adventures-of-sinbad/1060773/ |website=[[Indian Express]] |date=18 January 2013 |access-date=14 January 2021 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305121128/http://archive.indianexpress.com/news/pvr-to-release-animation-film-adventures-of-sinbad/1060773/ |url-status=live }}</ref> *''দস্তুৰ'' *''দয়াসাগৰ'' *''দীৱাৰ'' *''দিল দৰিয়া''<ref name="auto">{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/tv/good-news-iconic-show-ramayana-to-re-telecast-starting-tomorrow/articleshow/74840124.cms|title=Good News! Iconic show 'Ramayana' to re-telecast starting tomorrow|website=Mumbai Mirror|access-date=28 March 2020|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182019/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/tv/bigg-boss-winner-siddharth-shukla-makes-roti-and-cooks-sabzi-at-home-see-video/articleshowajax/74824350.cms?version=18&enforceseoatarticle=0&lastarticle=74788924&photocount=6&photoexclude=3|url-status=live}}</ref> *''দিল আপনা প্ৰীত পৰায়ী'' *''দৰ্দ কা ৰিস্তা'' *''দিশায়েঁ'' *''দূসৰা কেৱল'' *''এহসাস'' *''এক দিন অচানক'' *''এক কাহানী''<ref name="scroll"/> *''এক কাহানী ঔৰ মিলি''<ref>{{cite web |title=Paoli Dam and Parambrata pair up for Yaara Silly Silly : Bollywood News - Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/paoli-dam-and-parambrata-pair-up-for-yaara-silly-silly/ |website=[[Bollywood Hungama]] |language=en |date=9 July 2015 |access-date=19 January 2021 |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182029/https://www.bollywoodhungama.com/ajax-imagnary/?tagname= |url-status=live }}</ref> *''এক প্ৰেম কথা''<ref name="Mahadevan">{{cite book|author=Ananth Mahadevan|title=Once Upon A Prime Time: My Journey on Indian Television|date=20 July 2020|url=https://books.google.com/books?id=KioKEAAAQBAJ&pg=PT60|publisher=Embassy Books|isbn=978-93-89995-09-1|pages=60–|access-date=17 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182015/https://books.google.com/books?id=KioKEAAAQBAJ&pg=PT60|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Ek Prem Katha - Ek Mulakat Ep# 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=rwVpiQQfZL4 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/rwVpiQQfZL4 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=13 April 2015}}{{cbignore}}</ref> *''এক ছে বড়কৰ এক'' *''এক থা ৰাস্তি' *''ফৰমান'' *''ফৌজি''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/800500/the-dd-files-when-shah-rukh-khan-stole-hearts-and-the-show-in-fauji|title=The DD Files: When Shah Rukh Khan stole hearts and the show in 'Fauji'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=7 December 2015 |access-date=20 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182622/https://scroll.in/reel/800500/the-dd-files-when-shah-rukh-khan-stole-hearts-and-the-show-in-fauji|url-status=live}}</ref> *''ফৌজি... দ্য আয়ৰণ মেন'' *''গণদেৱতা'' *''গায়ত্ৰী মন্ত্ৰ''<ref>{{cite book|author=William Elison|title=The Neighborhood of Gods: The Sacred and the Visible at the Margins of Mumbai|url=https://books.google.com/books?id=duF0DwAAQBAJ&pg=PA238|date=10 December 2018|publisher=[[University of Chicago Press]]|isbn=978-0-226-49506-4|page=238|access-date=29 April 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182606/https://books.google.com/books?id=duF0DwAAQBAJ&pg=PA238|url-status=live}}</ref> *''গীতাঞ্জলী''<ref>{{cite web |title=GITANJALI - Episode 1: SHRADHANJALI |url=https://www.youtube.com/watch?v=5fEbBW4dZlw |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/5fEbBW4dZlw |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=25 March 2013}}{{cbignore}}</ref> *''গীতা ৰহস্য''<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/election/1999/sep/10nitish.htm|title=Rediff On The NeT: The Rediff Election Interview/Nitish Bharadwaj|website=www.rediff.com|access-date=20 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182621/https://www.rediff.com/election/1999/sep/10nitish.htm|url-status=live}}</ref> *''ঘুটন'' *''দ্য গ্ৰেট এক্সপেৰিমেণ্ট''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=UaoNY7vmmwc&list=PLqtVCj5iilH5y6R2xPElCXZ-HY2HF09pW |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/UaoNY7vmmwc |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=The Great Experiment &#124; Episode 01|date=November 2017 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''দ্য গ্ৰেট মাৰাঠা'' *''গৃহদাহ''<ref name="doordarshan">{{cite web |title=Schedule from 03.06.2019 to 09.06..2019 |url=https://doordarshan.gov.in/sites/default/files/03.06.2019%20to%2009.06..2019-converted.pdf |website=[[Doordarshan]] |access-date=19 January 2021 |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182532/https://prasarbharati.gov.in/get-apps/ |url-status=live }}</ref> *''গোৰা''<ref name="doordarshan"/> *''গুলদস্তা''<ref name="Mahadevan"/> *''গুল গুলশন গুলফাম'' *''গুল সানোবৰ'' *''হাব্বা খাতূন''<ref>{{cite web |title=Habba Khatoon - Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IrviItoa2ak |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/IrviItoa2ak |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=29 August 2017}}{{cbignore}}</ref> *''হমাৰে গৌৰৱ''<ref>{{cite web |title=Hamare Gaurav (हमारे गौरव): EP #01 - Kasturba |url=https://www.youtube.com/watch?v=ffzPv-vmKwg |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/ffzPv-vmKwg |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |language=en |date=29 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''হেল্ল' ব'ম্বে''<ref name="int"/> *''হেল্ল' ইন্সপেক্টৰ'' *''হমছফৰ:দ্য ট্ৰেইন'' *''হেল্ল' জিন্দগী'' *''হিমালয় দৰ্শন''<ref>{{cite book|title=Himalaya Today|url=https://books.google.com/books?id=RiBuAAAAMAAJ|year=1991|publisher=Himalaya Today Publications|page=36|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182524/https://books.google.com/books?id=RiBuAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> *''হ'নী অনহ'নী''<ref name="toi"/> *''হম হিন্দুস্তানী''<ref>{{cite book|author=Rammesh|title=Human Cinema: The Films of Hrishikesh Mukherjee|url=https://books.google.com/books?id=azlpDwAAQBAJ&pg=PT226|date=17 August 2018|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64324-955-1|page=226|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182519/https://books.google.com/books?id=azlpDwAAQBAJ&pg=PT226|url-status=live}}</ref> *''হম ল'গ''<ref name="hb">[https://scroll.in/reel/808304/the-dd-files-hum-log-versus-buniyaad The DD Files: ‘Hum Log’ versus ‘Buniyaad’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230902183026/https://scroll.in/reel/808304/the-dd-files-hum-log-versus-buniyaad |date=2 September 2023 }}. ''[[Scroll.in]]''.</ref> *''হম হোংগে কাময়াৱ''<ref>{{cite magazine|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=fWcdAQAAMAAJ|year=1987|publisher=Bennett, Coleman & Company, Limited|volume=108}}</ref> *''হমৰাহী'' *''ইডিয়ট''<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1992/10/08/movies/review-film-festival-dostoyevsky-s-idiot-by-way-of-bombay.html|title=Review/Film Festival; Dostoyevsky's 'Idiot,' by Way of Bombay|first=Stephen|last=Holden|newspaper=The New York Times|date=8 October 1992|access-date=5 January 2020|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902183025/https://www.nytimes.com/1992/10/08/movies/review-film-festival-dostoyevsky-s-idiot-by-way-of-bombay.html|url-status=live}}</ref> *''ইম্তিহান'' *''ইন্দ্ৰধনুষ'' *''ইন্তেজাৰ''<ref name="itn">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19880331-intezaar-retains-nukkad-cast-but-with-a-different-setting-797097-1988-03-31|title=Intezaar retains Nukkad's cast but with a different setting|first=Salil|last=Tripathi|date=31 March 1988|website=India Today|access-date=6 January 2020|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902183547/https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19880331-intezaar-retains-nukkad-cast-but-with-a-different-setting-797097-1988-03-30|url-status=live}}</ref> *''ইন্তেজাৰ ঔৰ সহি''<ref name="auto6"/> *''IPS Diaries''<ref name="auto4"/> *''ইসি বাহানে''<ref>{{cite book|author=Brian Taves|title=P.G. Wodehouse and Hollywood: Screenwriting, Satires and Adaptations|url=https://books.google.com/books?id=8UsfvxcEAssC&pg=PA127|year=2015|publisher=[[McFarland (publisher)|McFarland]]|isbn=978-0-7864-8443-0|page=127|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902183603/https://books.google.com/books?id=8UsfvxcEAssC&pg=PA127|url-status=live}}</ref> *''ইতিহাস'' *''জান-এ-আলম''<ref>{{cite web |last1=Ali |first1=Muzaffar |title=Sensitisation drive must for Lucknow |url=https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20110502-lucknow-a-drive-towards-sensitisation-745779-2011-04-22 |website=[[India Today]] |language=en |date=22 April 2011 |access-date=6 May 2021 |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902183548/https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20110502-lucknow-a-drive-towards-sensitisation-745779-2011-04-21 |url-status=live }}</ref> *''জপ তপ ব্ৰত''<ref>{{cite book|title=Rashtriya Sahara, Volume 8, Issues 1-6|url=https://books.google.com/books?id=-iRuAAAAMAAJ|year=2000|publisher=Sahara India Mass Communication|page=92}}</ref> *''জয় হনুমান'' *''জয় মাতা কী''<ref>{{cite news|url=http://www.indiantelevision.com/interviews/y2k4/executive/premsagar04.htm|title="For the last 10 years, we decided not to market the epic serial. We wanted 'Ramayan' to resurface for the new generation": Sagar Arts Marketting &#91; sic&#93; Director Prem Sagar|newspaper=Indian Television Dot Com |date=20 November 2004|access-date=19 April 2018|archive-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180420085216/http://www.indiantelevision.com/interviews/y2k4/executive/premsagar04.htm|url-status=live}}</ref> *''জয় গংগা মাইয়্যা''<ref>{{cite web |title=Jai Ganga Maiya: A Mega TV Serial: The Greatest Mythological Spectacle 'Ganga' The Living Goddess (Set of 10 DVDs with English Subtitles) |url=https://www.exoticindiaart.com/product/audiovideo/jai-ganga-maiya-mega-tv-serial-greatest-mythological-spectacle-ganga-living-goddess-set-of-10-dvds-with-english-subtitles-ICQ014/ |website=Exotic India |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210120174133/https://www.exoticindiaart.com/product/audiovideo/jai-ganga-maiya-mega-tv-serial-greatest-mythological-spectacle-ganga-living-goddess-set-of-10-dvds-with-english-subtitles-ICQ014/ |url-status=live }}</ref> *''জয় মহালক্ষ্মী''<ref name="Sabha2000">{{cite book|author=[[Parliament of India]]|title=Lok Sabha Debates|url=https://books.google.com/books?id=jXBPAQAAMAAJ|year=2000|publisher=[[Lok Sabha Secretariat]]|page=121}}</ref> *''জন্নত'' *''জন্তৰ মন্তৰ''<ref name="toi"/> *''Janki Jasoos''<ref name="wmm"/> *''জাসূস বিজয়'' *''জীৱন এক ৰাগ অনেক''<ref name="fhf">{{cite web |title=Bhagwati Charan Verma |url=https://www.facebook.com/filmheritagefoundation/photos/a.1395431170743816/2711730779113842/ |publisher=[[Film Heritage Foundation]] |date=6 March 2020 |access-date=22 January 2021 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130120611/https://www.facebook.com/filmheritagefoundation/photos/a.1395431170743816/2711730779113842/ |url-status=live }}</ref> *''জীৱন কে ৰংগ''<ref name="fhf"/> *''ঝান্সি কী ৰাণী''<ref>{{cite book |title=Jhansi Ki Rani |oclc=40740813 }}</ref> *''জো কহুংগা সচ কহুংগা''<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/truth-goes-on-the-air/article3199165.ece|title=Truth goes on the air|newspaper=The Hindu|date=7 September 2006|via=www.thehindu.com|access-date=5 January 2020|archive-date=6 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201106012745/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/truth-goes-on-the-air/article3199165.ece|url-status=live}}</ref> *''জুনূন'' *''কাঁচ কে ৰিস্তে'' *''কব তক পুকাৰু''<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/movers-and-shakers-of-the-early-days-of-doordarshan/story-Pwz53Pf6r0gTQH5yzWzN2O.html|title=Movers and shakers of the early days of Doordarshan|date=18 October 2019|website=Hindustan Times|access-date=4 January 2020|archive-date=3 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191103120924/https://www.hindustantimes.com/india-news/movers-and-shakers-of-the-early-days-of-doordarshan/story-Pwz53Pf6r0gTQH5yzWzN2O.html|url-status=live}}</ref> *''কব তক পুকাৰু''<ref>{{cite web |title=A dream role |url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/a-dream-role-85200 |website=[[Tribune India]] |language=en |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520173904/https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/a-dream-role-85200 |url-status=live }}</ref> *''কবীৰ''<ref name="dff2">{{cite book|title=National Film Festival|url=https://books.google.com/books?id=DA2LcQwI1DsC|year=1994|publisher=[[Directorate of Film Festivals]]|page=109|volume=41}}</ref> *''কভী দূৰ কভী পাস''<ref>{{cite web |author1=[[Mrinal Sen]] |title=Kabhi Door Kabhi Paas |url=http://mrinalsen.org/kabhi_door_kabhi_paas.htm |website=mrinalsen.org |access-date=19 July 2021 |archive-date=19 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210719172326/http://mrinalsen.org/kabhi_door_kabhi_paas.htm |url-status=live }}</ref> *''কচ্চী ধূপ''<ref name="scroll"/> *''কাহা গয়ে ৱহ ল'গ'' *''কাহানী সাত ফেৰোঁ কী'' *''কাহানী শ্বাহজাহানবাদ কী''<ref>{{cite web |title=Kahani Shahjahanabad Ki {{!}} Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=PN9GysGyikc |publisher=Prasar Bharati Archives |date=1 Sep 2017 |access-date=17 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165355/https://www.youtube.com/watch?v=PN9GysGyikc |url-status=live }}</ref> *''কহকাশন'' *''কাকাজী কহীঁ'' *''কল হমাৰা হ্যায়''<ref>{{cite web |title=Kal Hamara Hai - Episode # 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=hOWQ-7QjVgU |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/hOWQ-7QjVgU |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |language=en |date=13 Feb 2020}}{{cbignore}}</ref> *''কল্পনা'' *''[[কামৰূপ কী কাহানী]]'' *''কানূন'' *''কৰমচান্দ'' *''কৰ্য য়ুদ্ধ''<ref>{{cite web |title=Doordarshan's serial Karam Yudh starts April 15 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/2010/apr/16/doordarshans-serial-karam-yudh-starts-april-15-148639.html |website=[[The New Indian Express]] |access-date=19 July 2021 |archive-date=19 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210719181825/https://www.newindianexpress.com/entertainment/2010/apr/16/doordarshans-serial-karam-yudh-starts-april-15-148639.html |url-status=dead |archivedate=19 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210719181825/https://www.newindianexpress.com/entertainment/2010/apr/16/doordarshans-serial-karam-yudh-starts-april-15-148639.html |deadurl=yes }}</ref> *''কসক''<ref>{{Cite web|url=https://www.amazon.com/Kasak/dp/B0932DV2VM|title=Kasak|via=Amazon|access-date=19 July 2021|archive-date=19 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719131401/https://www.amazon.com/Kasak/dp/B0932DV2VM|url-status=live}}</ref> *''কোশিশ'' *''কশমাকশ জিন্দগী কী'' *''কথা সাগৰ''<ref name="scroll">{{cite web |last1=Pal |first1=Chandrima |title=The DD Files: 'Katha Sagar', 'Darpan', 'Ek Kahaani' and the time when the idiot box became a library |url=https://scroll.in/reel/811584/the-dd-files-katha-sagar-darpan-ek-kahaani-and-the-time-when-the-idiot-box-became-a-library |website=[[Scroll.in]] |date=14 July 2016 |access-date=17 January 2021 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122013636/https://scroll.in/reel/811584/the-dd-files-katha-sagar-darpan-ek-kahaani-and-the-time-when-the-idiot-box-became-a-library |url-status=live }}</ref> *''কথা সৰিতা''<ref>{{cite book|author=Bhawana Somaaya|title=Fragmented Frames: Reflections of a Critic|url=https://books.google.com/books?id=HQ3Yi9VPU8QC&pg=PP174|year=2008|publisher=Pustak Mahal|isbn=978-81-223-1016-0|page=174}}</ref> *''Kati Patang Hai Life Yaaron''<ref name="lii">{{Cite LIIofIndia|court=INDLHC|year=2008|litigants=Cinevistaas Limited vs Prasar Bharati|courtname=auto}}</ref> *''কয়ামত'' *''খান্দান'' *''খ্ৱাব' কে দৰমিয়ান'' *''খুশীয়াঁ'' *''কিৰদাৰ'' *''কিচ্চা কাঠমাণ্ডু কা'' *''কিছি কি নজৰ না লগে'' *''ক'ই ত' হ' অৰ্দ্ধনাৰীশ্বৰ''<ref>{{cite book|author=Krishna Copywala|title=Pots of Honey and Poison|url=https://books.google.com/books?id=d47ODwAAQBAJ&pg=PP5|date=5 February 2020|publisher=BecomeShakespeare.com|isbn=978-93-89759-75-4|page=5}}</ref> *''কিলে কা ৰহস্য''<ref name="wmm">{{cite book|author=Barun Roy|title=Enter The World Of Mass Media|url=https://books.google.com/books?id=up7rxtHN_2oC&pg=PT42|date=September 2009|publisher=Pustak Mahal|isbn=978-81-223-1080-1|page=42|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185133/https://books.google.com/books?id=up7rxtHN_2oC&pg=PT42|url-status=live}}</ref> *''ক্ৰান্তিজ্যোতি সাবিত্ৰীবাই ফুলে'' *''ক্ষিতিজ য়ে নহী'' *''কুছ ৰেহ জীৱিয়াল পল'' *''কুন্তী'''<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZMtxrxYa7_g |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/ZMtxrxYa7_g |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Kuntee - Episode 1 - Full Episode|date=2 October 2013 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''লেকিন ৱহ সচ থা''<ref name="atb"/> *''লড্ডু সিং টেক্সিৱালা''<ref name="auto8">{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/doordarshan-turns-60-here-is-a-nostalgic-look-at-the-broadcasters-milestones/landmark-shows/slideshow/71241733.cms|title=Doordarshan turns 60: Here is a nostalgic look at the broadcaster's milestones - Iconic Logo|website=The Economic Times|access-date=4 January 2020|archive-date=27 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190927134416/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/doordarshan-turns-60-here-is-a-nostalgic-look-at-the-broadcasters-milestones/landmark-shows/slideshow/71241733.cms|url-status=live}}</ref> *''লেডি ইন্সপেক্টৰ: থ্ৰিলচ এণ্ড স্পিলচ''<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/2003/20030119/spectrum/tv.htm|title=The Sunday Tribune - Spectrum - Television|website=www.tribuneindia.com|access-date=13 June 2021|archive-date=13 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210613052918/https://www.tribuneindia.com/2003/20030119/spectrum/tv.htm|url-status=live}}</ref> *''লাল কোঠি আলবিদা''<ref>{{cite book|author=Śarata Kumāra|title=Farewell Red Mansion|url=https://books.google.com/books?id=5T8OPwAACAAJ|year=2009|publisher=Stellar Publishers|isbn=978-81-904559-5-4|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185134/https://books.google.com/books?id=5T8OPwAACAAJ|url-status=live}}</ref> *''লাইফলাইন''<ref name="JoshiDudrah2016"/> *''লোহিত কিনাৰে''<ref>{{cite web |last1=Sharma |first1=Sanjukta |title=The love story of Kalpana Lajmi |url=https://www.livemint.com/Leisure/k0ofLccCFd4BKro9ixzdnJ/The-love-story-of-Kalpana-Lajmi.html |website=mint |language=en |date=4 October 2018 |access-date=19 January 2021 |archive-date=26 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201126033657/https://www.livemint.com/Leisure/k0ofLccCFd4BKro9ixzdnJ/The-love-story-of-Kalpana-Lajmi.html |url-status=live }}</ref> *''লণ্ডন কী এক ৰাত''<ref>{{cite web |title=London Ki Ek Raat |url=https://www.youtube.com/watch?v=KXVpeqe-H2o |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/KXVpeqe-H2o |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=DDURDU CPC |date=21 Oct 2016}}{{cbignore}}</ref> *''লৱ কুশ'' *''মান'' *''[[মহাভাৰত (ধাৰাবাহিক)|মহাভাৰত]]'' *''মহাভাৰত কথা'' *''মহাৰাজা ৰঞ্জিত সিংহ''<ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/entertainment/idiotbox/raj-babbar-s-serial-on-maharaja-ranjit-singh-to-debut-on-tv_58544.html|title=Raj Babbar's serial on Maharaja Ranjit Singh to debut on TV|date=11 April 2010|website=Zee News|access-date=3 April 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165355/https://zeenews.india.com/entertainment/idiotbox/raj-babbar-s-serial-on-maharaja-ranjit-singh-to-debut-on-tv_58544.html|url-status=live}}</ref> *''মহাৰাণা প্ৰতাপ''<ref>{{cite book|title=Rashtriya Sahara|url=https://books.google.com/books?id=7QJuAAAAMAAJ|year=1998|publisher=[[Sahara India|Sahara India Mass Communication]]|page=148|volume=6}}</ref> *''মহাৰথী কৰ্ণ''<ref>{{cite web |title=MAHARATHI KARNA (52 EPISODES) - 2003 - Rights |url=http://www.ultraindia.com/film-details/5805-maharathi-karna-52-episodes |website=[[Ultra Media & Entertainment|Ultra Media and Entertainment Pvt Ltd.]] |language=en |access-date=19 January 2021 |archive-date=27 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201027001836/http://www.ultraindia.com/film-details/5805-maharathi-karna-52-episodes |url-status=live |archivedate=27 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201027001836/http://www.ultraindia.com/film-details/5805-maharathi-karna-52-episodes |deadurl=yes }}</ref> *''মৈলা আচল''<ref>{{cite web |title=Original copy of "Maila Aanchal" authored by Phanishwar Nath 'Renu' stolen |url=http://www.uniindia.com/news/east/crime-bihar-literature/2182921.html |website=[[United News of India]] |date=30 Sep 2020 |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165354/http://www.uniindia.com/news/east/crime-bihar-literature/2182921.html |url-status=live }}</ref> *''ম্যায়ঁ দিল্লী হুঁ'' *''মালগুড়ি ডেচ''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/801068/the-dd-files-once-upon-a-time-in-malgudi-days|title=The DD Files: Once upon a time in 'Malgudi Days'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=28 December 2015 |access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720115951/https://scroll.in/reel/801068/the-dd-files-once-upon-a-time-in-malgudi-days|url-status=live}}</ref> *''মাশাল''<ref name="auto4"/> *''মৌলানা আবুল কালাম আজাদ''<ref name="dff">{{cite book|title=National Film Festival|url=https://books.google.com/books?id=syhSS1-5RV4C|year=1993|publisher=[[Directorate of Film Festivals]]|page=125|access-date=23 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185135/https://books.google.com/books?id=syhSS1-5RV4C|url-status=live}}</ref> *''মিৰ্চ মশালা''<ref name="int">{{cite web |last1=Agarwal |first1=Amit |title=Euphoria and Uncertainty |url=https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19930831-euphoria-and-uncertainty-756133-1993-08-31 |website=[[India Today]] |language=en |date=1993-08-31 |access-date=19 July 2021 |archive-date=19 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210719155859/https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19930831-euphoria-and-uncertainty-756133-1993-08-31 |url-status=live }}</ref> *''মীৰা'' *''মেহেৰ'' *''মাইলষ্টন ষ্ট'ৰীচ''<ref>{{cite web |title=Milestone Stories - Apradh by Sanjiv |url=https://www.youtube.com/watch?v=PoNrW-5bRHE |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/PoNrW-5bRHE |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=11 Sep 2014}}{{cbignore}}</ref> *''মীৰ্জা গালিব'' *''মিছ ইণ্ডিয়া'' *''মিট্টি কে ৰংগ''<ref name="Mahadevan"/> *''মুন্সি প্ৰেমচন্দচ গুলদস্তা''<ref>{{cite web |title=Munshi Premchand's Collection of Short Stories - Guldasta Vol : 1, 2 & 3) |url=https://www.amazon.in/Munshi-Premchands-Collection-Short-Stories/dp/B002Y88GRU |website=[[amazon.in]] |publisher=[[Shemaroo]] |language=hi |date=16 January 2009 |access-date=19 January 2021 |archive-date=28 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210128144308/https://www.amazon.in/Munshi-Premchands-Collection-Short-Stories/dp/B002Y88GRU |url-status=live }}</ref> *''মুন্সি প্ৰেমচন্দ কী কহানী''<ref>{{cite web |title=Munshi Premchand ki Kahani - Bade Ghar Ki Beti |url=https://www.youtube.com/watch?v=-u9uOIgOwgQ |publisher=Prasar Bharati Archives |date=14 Sep 2019}}{{cbignore}}{{Dead YouTube link|date=February 2022}}</ref> *''মিয়া খোজী কে কাৰনামে''<ref>{{cite web |title=Miya Khoji Ke Karnamey: Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=1GQ7d0b9vGg |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/1GQ7d0b9vGg |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=4 Oct 2017}}{{cbignore}}</ref> *''এ মাউথফুল অৱ স্কাই'' *''মিষ্টৰ য়োগী''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/804761/the-dd-files-12-possible-brides-for-a-fortunate-nri-in-the-hilarious-mr-yogi|title=The DD Files: 12 possible brides for a fortunate NRI in the hilarious 'Mr Yogi'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=8 March 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042055/https://scroll.in/reel/804761/the-dd-files-12-possible-brides-for-a-fortunate-nri-in-the-hilarious-mr-yogi|url-status=live}}</ref> *''মৃগনয়নী'''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=I6R1g9aQqm0C|year=1990|publisher=[[Bennett, Coleman & Company]]|page=61|volume=111|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185647/https://books.google.com/books?id=I6R1g9aQqm0C|url-status=live}}</ref> *''মৃণাল সেনচ ষ্ট'ৰীচ''<ref name="dff2"/> *''মৃত্যুঞ্জয়'' *''মোৰাৰজী''<ref>{{cite web |title=Morarji (मोरारजी) : EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Mgzp-TC28do |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/Mgzp-TC28do |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=28 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''মুজৰিম হাজিৰ'' *''মোল্লা নাছিৰুদ্দিন'' *''মুমকিন''<ref name="HarrodPaszkiewicz2017">{{cite book|author1=Mary Harrod|author2=Katarzyna Paszkiewicz|title=Women Do Genre in Film and Television|url=https://books.google.com/books?id=UUdnDwAAQBAJ&pg=PT238|date=30 October 2017|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-315-52607-2|pages=238–|access-date=19 July 2021|archive-date=19 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719155859/https://books.google.com/books?id=UUdnDwAAQBAJ&pg=PT238|url-status=live}}</ref> *''মুংগেৰীলাল কৰে হাচীন সপ্নে''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/810744/the-dd-files-mungerilal-ke-haseen-sapne-features-the-original-muffler-man|title=The DD Files: 'Mungerilal Ke Haseen Sapne' features the original Muffler Man|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=28 June 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042046/https://scroll.in/reel/810744/the-dd-files-mungerilal-ke-haseen-sapne-features-the-original-muffler-man|url-status=live}}</ref> *''মুস্কুৰাহট'''<ref>{{cite web |title=Muskurahat (मुस्कुराहट): EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=bT1PcojRTxQ |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/bT1PcojRTxQ |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=14 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''Nanhi Si Kali Meri Ladli''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=_t7WZhWF_vU |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/_t7WZhWF_vU |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Nanhi Si Kali Meri Ladli Episode 01|date=16 October 2018 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''নাৰ্গিচ''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=p90-UGCv0B8&list=PLUiMfS6qzIMzMM1wOfEk01fMOdLyMjnrh |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/p90-UGCv0B8 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Nargis - Ep. # 1|date=7 May 2019 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''নটখড় নাৰদ''<ref>{{cite book|location=India|title=Lok Sabha Debates|url=https://books.google.com/books?id=vGgwAAAAMAAJ|date=5 May 1986|publisher=[[Lok Sabha Secretariat]]|page=109|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185648/https://books.google.com/books?id=vGgwAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> *''নীম কৰা পেড়'' *''নিৰ্মলা''<ref>{{cite book|author=Hena Naqvi|title=Journalism and Mass Communication|url=https://books.google.com/books?id=mhqnBQAAQBAJ&pg=PA116|year=2007|publisher=Upkar Prakashan|isbn=978-81-7482-108-9|page=116|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185649/https://books.google.com/books?id=mhqnBQAAQBAJ&pg=PA116|url-status=live}}</ref> *''নূপুৰ''<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/report/hema-malini-on-maati-ki-banno-tv/20101227.htm|title=Hema Malini: I like the current rural trend on TV|website=Rediff|access-date=5 January 2020|archive-date=20 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180620001457/http://www.rediff.com/movies/report/hema-malini-on-maati-ki-banno-tv/20101227.htm|url-status=live}}</ref> *''নূৰজাহান'' *''নুক্কড়''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/853638/the-dd-files-nukkad-brought-the-streets-of-mumbai-into-the-living-room|title=The DD Files: 'Nukkad' brought the streets of Mumbai into the living room|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=15 October 2017 |access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720115948/https://scroll.in/reel/853638/the-dd-files-nukkad-brought-the-streets-of-mumbai-into-the-living-room|url-status=live}}</ref><ref name="itn"/> *''ওম নমঃ শিৱায়'' *''পচপন খাম্বে লাল দীৱাৰেঁ''<ref>{{cite web |last1=Arora |first1=Nandini |title=5 TV Shows From the 80s You Need to Revisit |url=https://www.thequint.com/entertainment/5-tv-shows-from-the-80s-you-need-to-revisit |website=[[TheQuint]] |language=en |date=19 August 2015 |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165356/https://www.thequint.com/entertainment/5-tv-shows-from-the-80s-you-need-to-revisit |url-status=live }}</ref> *''পল্টন''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=7BDIBhoLlRc |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/7BDIBhoLlRc |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Paltan - Ep #01|date=14 January 2015 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''পনাহ'' *''পঞ্চতন্ত্ৰ'' *''পৰম বীৰ চক্ৰ'' *''পৰছাই কহতে হ্যায়''<ref>{{cite book |title=परसाई कहते हैं |publisher=Prasar Bharati, Doordarshan Archives |date=2008|oclc=857779416 }}</ref> *''পৰীক্ষা গুৰু''<ref>{{Citation|publisher=DD National|author=Amit Kumar|title=Pariksha Guru - EP 1|url=https://www.youtube.com/watch?v=v0mFtH4yXF0 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/v0mFtH4yXF0 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|language=en|date=18 March 2012}}{{cbignore}}</ref> *''পৱিত্ৰ বন্ধন'' *''পেয়িং গেষ্ট''<ref>{{cite web |title=Paying Guest - Episode 1 | date=23 July 2008 |url=https://www.youtube.com/watch?v=6F_LQtbukrg |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/6F_LQtbukrg |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=[[Rajshri]] |language=en}}{{cbignore}}</ref> *''পীহৰ''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=20uryEvSw2k |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/20uryEvSw2k |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Watch Peehar Monday to Friday at 10:30 am on DD NATIONAL|date=6 June 2018 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''পেহচান'' *''ফিৰ সুবহ হ'গী'' *''ফিৰ ৱহী তলাশ'' *''ফূল খিলে হ্যায় গুলশন গুলশন'' *''ফূলৱন্তী''<ref name="doordarshan"/> *''পিয়া কৰা আংগন'' *''প'লিছ ফাইল ছে''<ref>{{cite book|title=Nirnay|url=https://books.google.com/books?id=C6OOAAAAMAAJ|year=1989|publisher=Sardar Patel Institute of Public Administration, Government of Gujarat|page=55}}</ref> *''পূৰ্ণিমা'''<ref>{{cite book|title=Bombay: The City Magazine|url=https://books.google.com/books?id=w-ivnCBinIUC|year=1986|publisher=Living Media India.|page=88|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902190202/https://books.google.com/books?id=w-ivnCBinIUC|url-status=live}}</ref> *''পাহাৰী''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=XZilHnWjxqYC|year=1991|publisher=Bennett, Coleman & Company, Limited|page=56|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902190259/https://books.google.com/books?id=XZilHnWjxqYC|url-status=live}}</ref> *''প্ৰসাদ কী চৰ্চিত কহানীয়াঁ''<ref>{{cite web |title=Prasad Ki Charchit Kahaniyan : EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ghDAhJdYtDk |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/ghDAhJdYtDk |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=12 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''প্ৰথম প্ৰতিশ্ৰুতি''<ref>{{cite web |title=List of Serials |url=http://www.madhuent.com/index.php/indian-serials/hindi-serials-list |website=madhuent.com |access-date=19 January 2021 |archive-date=18 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418212913/http://madhuent.com/index.php/indian-serials/hindi-serials-list |url-status=live }}</ref> *''পুৰস্কাৰ''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=YIbdNvLBCOUC|year=1987|publisher=Bennett, Coleman & Company, Limited|page=49|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902190203/https://books.google.com/books?id=YIbdNvLBCOUC|url-status=live}}</ref> *''ৰাগ দৰবাৰী''<ref>{{cite web |title='Dilli Doordarshan Ast': Recollections of a Boy From Assam |url=https://thewire.in/media/dilli-doordarshan-ast-recollections-of-a-boy-from-assam |website=[[The Wire (India)|The Wire]] |access-date=19 January 2021 |archive-date=22 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201122172310/https://thewire.in/media/dilli-doordarshan-ast-recollections-of-a-boy-from-assam |url-status=live }}</ref> *''ৰাশি ভিল্লা''<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/dk-films-jammu-makes-to-prime-time-prog-of-doordarshan/|title=DK Films Jammu makes to Prime Time Prog of Doordarshan|first=Daily|last=Excelsior|date=16 June 2016|access-date=19 July 2021|archive-date=19 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719131404/https://www.dailyexcelsior.com/dk-films-jammu-makes-to-prime-time-prog-of-doordarshan/|url-status=live}}</ref> *''ৰঘুকুল ৰীত সদা চলি আয়ি'' *''ৰাজা আৰু ৰাঞ্চো'' *''Raju Aur Udantashtari''<ref name="AMROHVI2017">{{cite book|author=Bhuvnesh Kumar Sharma|title=Amroha Ke Gourav|url=https://books.google.com/books?id=XWesDwAAQBAJ&pg=PA500|date=14 May 2017|publisher=Bhuvan Prakashan|isbn=978-93-5268-578-3|page=500|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902191224/https://books.google.com/books?id=XWesDwAAQBAJ&pg=PA500|url-status=live}}</ref> *''ৰাজা কা বাজা''<ref>{{cite book|title=Lok Sabha Debates|url=https://books.google.com/books?id=zB5VAAAAYAAJ|year=2000|publisher=Parliament of India|page=147|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902191729/https://books.google.com/books?id=zB5VAAAAYAAJ|url-status=live}}</ref> *''ৰজনী'' *''[[ৰামায়ণ (ধাৰাবাহিক)|ৰামায়ণ]]'' *''ৰণভেৰী''<ref>{{cite web |title=Doordarshan re-hauls programming; to launch 5 new shows |url=https://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/terrestrial/doordarshan-re-hauls-programming-to-launch-5-new-shows-150813 |website=Indian Television Dot Com |language=en |date=13 August 2015 |access-date=19 January 2021 |archive-date=29 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929041241/https://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/terrestrial/doordarshan-re-hauls-programming-to-launch-5-new-shows-150813 |url-status=live }}</ref> *''ৰাণী কেতকী কী কহানী''<ref>{{cite web |title=Rani Ketki Ki Kahani: Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=qSFEwLbQJww |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/qSFEwLbQJww |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=10 Oct 2017}}{{cbignore}}</ref> *''ৰিপ'ৰ্টাৰ''<ref name="Naqvi2007"/> *''স্ত্ৰী তেৰী কহানী'' *''সাত বচন সাত ফেৰে''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=FFcbmDVP6ec|title=SAAT VACHAN SAAT PHERE - Episode 02|date=27 July 2019 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}{{Dead YouTube link|date=February 2022}}</ref> *''সবকা মালিক এক হ্যায়''<ref>{{cite web |title=The Names of the Serials Telecast on Doordarshan |url=https://eparlib.nic.in/bitstream/123456789/29970/1/11_V_31071997_p91_p92_t162.pdf |website=eparlib.nic.in |pages=91–92 |date=31 July 1997 |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165356/https://eparlib.nic.in/bitstream/123456789/29970/1/11_V_31071997_p91_p92_t162.pdf |url-status=live }}</ref> *''সবচে বড়ে লড়াইয়া''<ref>{{cite tweet |number=341527038466875392 |user=ddnational |title=Friends of Doordarshan ...ALHA-UDAL - SABSE BADA LADAIYA...back on the screen by popular demand! Don't miss tonight |language=en}}</ref> *''সমন্দৰ'' *''সন্মান এক অধিকাৰ''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Di-GEPW1UIQ |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/Di-GEPW1UIQ |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Samman Ek Adhikar every Monday at 9 pm on DD National|date=26 June 2014 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''সংঘৰ্ষ''<ref>{{cite book|title=India Today|url=https://books.google.com/books?id=Xn1DAAAAYAAJ|date=March 1993|publisher=Living Media India Pvt. Ltd.|page=93|access-date=26 July 2021|archive-date=28 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220328044714/https://books.google.com/books?id=Xn1DAAAAYAAJ|url-status=live}}</ref> *''সংকট মোচন হনুমান'' *''সৰস্বতীচন্দ্ৰা'' *''সত্যজিত ৰায় প্ৰেজেণ্টচ'' *''সৌদা''<ref name="RajadhyakshaWillemen1999">{{cite book|last1=Rajadhyaksha|first1=Ashish|last2=Willemen|first2=Paul|title=Encyclopaedia of Indian cinema|url=https://archive.org/details/encyclopaediaofi0000raja|url-access=registration|access-date=12 August 2012|year=1999|publisher=British Film Institute|page=1994|isbn=9780851706696}}</ref> *''Sea Hawks'' *''শক্তি'' *''শালিনী''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=GvLGE_c0JGQ |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/GvLGE_c0JGQ |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Shalini Serial Episode 09|date=16 February 2018 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''শান্তি'' *''শ্বেৰশ্বাহ ছুৰি''<ref>{{cite web |title=Shershah Suri - Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=iczbpmS53vM |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/iczbpmS53vM |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=14 Sep 2017}}{{cbignore}}</ref> *''শিৱ মহাপুৰাণ''<ref>{{cite web |last1=Jain |first1=Madhu |title=Mythological serials flood TV as producers see profitable alliance in godland and adland |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19970531-mythological-serials-flood-tv-as-producers-see-profitable-alliance-in-godland-and-adland-831478-1997-05-31 |website=[[India Today]] |language=en |date=31 May 1997 |access-date=29 April 2021 |archive-date=29 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429101414/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19970531-mythological-serials-flood-tv-as-producers-see-profitable-alliance-in-godland-and-adland-831478-1997-05-31 |url-status=live }}</ref> *''শিকৱাহ''<ref name="auto6"/> *''শ্ৰী ব্ৰহ্মা বিষ্ণু মহেশ''<ref name="Cooper-Chen2006">{{cite book|author=Anne Cooper-Chen|title=Global Entertainment Media: Content, Audiences, Issues|url=https://books.google.com/books?id=96-QAgAAQBAJ&pg=PT191|date=21 April 2006|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-60782-1|pages=191–|access-date=29 April 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902193802/https://books.google.com/books?id=96-QAgAAQBAJ&pg=PT191|url-status=live}}</ref> *''[[কৃষ্ণ (ধাৰাবাহিক)|শ্ৰী কৃষ্ণ]]''<ref>{{Cite news |date=2020-04-27 |title=After 'Ramayan' and 'Mahabharat', now 'Shri Krishna' is returning to Doordarshan |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/after-ramayan-and-mahabharat-now-shri-krishna-is-returning-to-doordarshan/articleshow/75400171.cms?utm_source=contentofinterest&utm_medium=text&utm_campaign=cppst |access-date=2024-06-30 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> *''শ্ৰীকান্ত'' *''সিন্ধুগাথা''<ref>{{cite web |title=Sindhugatha - Episode-1 |url=https://www.youtube.com/watch?v=y2rcjEJqOFY |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/y2rcjEJqOFY |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=14 June 2020}}{{cbignore}}</ref> *''সিংহাসন বত্তিছি'' *''স্পেছ ছিটি ছিগমা'' *''সুবহ'' *''সুনেহৰে দিন''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=291HGnDhLCoC|year=1990|publisher=[[Bennett, Coleman|Bennett, Coleman & Company, Limited]]|page=73|volume=111|access-date=23 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902193804/https://books.google.com/books?id=291HGnDhLCoC|url-status=live}}</ref> *''সুনো কাহিনী''<ref>{{cite web |title=Suno Kahani on DD National tomorrow |url=http://www.uniindia.com/suno-kahani-on-dd-national-tomorrow/india/news/1016732.html |date=13 Oct 2017 |access-date=19 January 2021 |archive-date=28 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210128005045/http://www.uniindia.com/suno-kahani-on-dd-national-tomorrow/india/news/1016732.html |url-status=live }}</ref> *''সুৰাগ - দ্য ক্লু'' *''সুৰভী'' *''শমা''<ref>{{cite web |title=Shama # Episode - 1 |url=https://www.youtube.com/watch?v=p9BVIfY3yxI |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/p9BVIfY3yxI |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=2 Jan 2019}}{{cbignore}}</ref> *''সুৰদাস''<ref>{{cite web |title=Surdas (सूरदास) : EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=HiOW85weUFI |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/HiOW85weUFI |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=1 Jul 2019}}{{cbignore}}</ref> *''ছুপাৰ ছিক্স''<ref name="Sabha1988">{{cite book|title=Lok Sabha Debates|url=https://books.google.com/books?id=XnUwAAAAMAAJ|year=1988|publisher=Parliament of India|page=229|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902193820/https://books.google.com/books?id=XnUwAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> *''স্বাভিমান'' *''স্বৰাজ''<ref name="toi"/> *''Swaraj – Bharat Ke Swatantrata Sangram Ki Samagra Gatha''<ref>{{Cite web |date=2022-08-13 |title=DD's historical series on Swaraj to commence on August 14 |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/dds-historical-series-on-swaraj-to-commence-on-august-14-8087289/ |access-date=2023-08-15 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902181311/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/dds-historical-series-on-swaraj-to-commence-on-august-14-8087289/ |url-status=live }}</ref> *''স্বৰাজ নামা''<ref name="toi"/> *''টেলচ্ অৱ পঞ্চতন্ত্ৰ''<ref>{{cite web |title=Tales of Panchtantra Set of 2 DVD's |url=https://www.amazon.in/Tales-Panchtantra-Set-2-DVDs/dp/B0087B1V98 |website=[[amazon.in]] |language=hi |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165353/https://www.amazon.in/Tales-Panchtantra-Set-2-DVDs/dp/B0087B1V98 |url-status=live }}</ref> *''The Sword of Tipu Sultan'' *''তালাশ'' *''থ'ড়া চা আস্মান''<ref>{{Cite web|url=http://www.deeptinaval.com/actor-thhoda-sa-aasmaan.htm|title=Welcome to www.deeptinaval.com|website=www.deeptinaval.com|access-date=20 July 2021|archive-date=21 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021115652/http://deeptinaval.com/actor-thhoda-sa-aasmaan.htm|url-status=live}}</ref> *''জাতক টেলচ্''<ref>{{cite web |title=Tales of Lamaas |url=https://doordarshan.gov.in/ddnational/tales-lamaas-2 |website=Doordarshan |access-date=17 January 2021 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122015943/https://doordarshan.gov.in/ddnational/tales-lamaas-2 |url-status=live }}</ref> *''তামাচ''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/802490/the-dd-files-peer-into-the-heart-of-darkness-with-govind-nihalanis-tamas|title=The DD Files: Peer into the heart of darkness with Govind Nihalani's 'Tamas'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=26 January 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=4 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210804034826/https://scroll.in/reel/802490/the-dd-files-peer-into-the-heart-of-darkness-with-govind-nihalanis-tamas|url-status=live}}</ref> *''তানে বানে''<ref name="dff"/> *''তেহকিকাত'' *''তেহৰীৰ মুন্সি প্ৰেমচান্দ কী''<ref>{{cite news|url=http://www.tribuneindia.com/2004/20040815/spectrum/main6.htm|title=Gulzar's vision of timeless classics|date=15 August 2004|access-date=23 June 2018|archive-date=21 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021134049/http://www.tribuneindia.com/2004/20040815/spectrum/main6.htm|url-status=live}}</ref> *''তেৰহ পন্নে''<ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/people/when-hema-malini-played-rani-padmini-2067632.html|title=When Hema Malini played Rani Padmini|date=18 December 2017|website=Zee News|access-date=5 January 2020|archive-date=3 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200203072417/https://zeenews.india.com/people/when-hema-malini-played-rani-padmini-2067632.html|url-status=live}}</ref> *''তেনালি ৰামা''<ref name="Asthana">{{cite book|author=Sanjay Asthana|title=India's State-run Media: Broadcasting, Power, and Narrative|url=https://books.google.com/books?id=MoOWDwAAQBAJ&pg=PA144|date=9 May 2019|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-48170-0|page=144|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902193803/https://books.google.com/books?id=MoOWDwAAQBAJ&pg=PA144|url-status=live}}</ref> *''ঠুমৰী এক পৰম্পৰা''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=avpWXZs68_c |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/avpWXZs68_c |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Thumari : Ek Parampara - Ep #01|date=25 June 2016 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''Trayodashi''<ref>{{cite web |title=TV programme listings (12/11/2013) |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/radio-and-tv/article5339128.ece |website=[[The Hindu]] |language=en-IN |date=12 November 2013}}</ref> *''তুম দেনা সাথ মেৰা'' *''তৃষ্ণা'' *''উড়ান''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/803191/the-dd-files-kalyani-singh-in-udaan-remains-our-favourite-heroine-in-khaki|title=The DD Files: Kalyani Singh in 'Udaan' remains our favourite heroine in khaki|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=8 February 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902194307/https://scroll.in/reel/803191/the-dd-files-kalyani-singh-in-udaan-remains-our-favourite-heroine-in-khaki|url-status=live}}</ref> *''উজালে কী ওৰ''<ref name="JoshiDudrah2016">{{cite book|author1=Priya Joshi|author2=Rajinder Dudrah|title=The 1970s and its Legacies in India's Cinemas|url=https://books.google.com/books?id=RggfDAAAQBAJ&pg=PA45|date=6 May 2016|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-92759-3|page=45}}</ref> *''উপন্যাস''<ref>{{cite web |last1=Jain |first1=Madhu |title=Doordarshan running out of programmes |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19920531-doordarshan-running-out-of-programmes-766371-2013-06-15 |website=[[India Today]] |language=en |date=1992-05-31 |access-date=19 July 2021 |archive-date=19 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210719155901/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19920531-doordarshan-running-out-of-programmes-766371-2013-06-15 |url-status=live }}</ref> *''উপনিষদ গংগা''<ref>{{cite book|author1=Dirk Johannsen|author2=Anja Kirsch|author3=Jens Kreinath|title=Narrative Cultures and the Aesthetics of Religion|url=https://books.google.com/books?id=PRfUDwAAQBAJ&pg=PA188|year=2020|publisher=[[Brill Publishers|Brill]]|isbn=978-90-04-42167-7|page=188}}</ref> *''উপাসনা''<ref>{{cite web |title=Upasana : EP#01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=J6_4JF0_TY4 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/J6_4JF0_TY4 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=12 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''উত্তৰ কথা''<ref name="doordarshan"/> *''উত্তৰ ৰামায়ণ'' *''বেদ ব্যাস কে প'তে''<ref>{{cite web |title=Ved Vyas ke Pote: Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=EPmJO_vYKt0 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/EPmJO_vYKt0 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=7 Nov 2017}}{{cbignore}}</ref> *''বিদ্ৰোহ''<ref>{{cite book|author=P. J. O. Taylor|title=A Companion to the "Indian Mutiny" of 1857|url=https://books.google.com/books?id=uituAAAAMAAJ|year=1996|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-563863-9|page=409}}</ref><ref>{{cite web |title=Vidroh : EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OUkg25aHfRg |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/OUkg25aHfRg |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=14 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''[[বিক্ৰম ঔৰ বেতাল (ধাৰাবাহিক)|বিক্ৰম ঔৰ বেতাল]]''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/803957/the-dd-files-the-terrifically-tacky-vikram-aur-betaal|title=The DD Files: The terrifically tacky 'Vikram aur Betaal'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=22 February 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042043/https://scroll.in/reel/803957/the-dd-files-the-terrifically-tacky-vikram-aur-betaal|url-status=live}}</ref> *''বিষ্ণু পুৰাণ'' *''বিশ্বামিত্ৰ'' *''বিবিধা''<ref>{{cite web |title=Vividha - Rajtika |url=https://www.youtube.com/watch?v=djil9Wsxt-0 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/djil9Wsxt-0 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=11 Dec 2014}}{{cbignore}}</ref> *''ৱাহ জনাব'' *''ৱহ হুই না হমাৰে''<ref>{{cite book|author=Shekh Moinuddin|title=Media Space and Gender Construction: A Comparative Study of State Owned and Private Channels in the Post Liberalisation Period|url=https://books.google.com/books?id=UYInBwAAQBAJ&pg=PA28|date=13 September 2010|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-2535-1|page=28|access-date=19 July 2021|archive-date=19 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719131402/https://books.google.com/books?id=UYInBwAAQBAJ&pg=PA28|url-status=live}}</ref> *''Women of India''<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/tv/hema-malini-returns-to-tv/story-Os6LY22VtiRKUPY8nl69GN.html|title=Hema Malini returns to TV|date=31 October 2010|website=Hindustan Times|access-date=19 January 2021|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127234921/https://www.hindustantimes.com/tv/hema-malini-returns-to-tv/story-Os6LY22VtiRKUPY8nl69GN.html|url-status=live}}</ref> *''য়াত্ৰা''<ref>{{cite web | url=https://scroll.in/reel/800696/the-dd-files-shyam-benegals-yatra-packed-all-of-india-in-a-train | title=The DD Files: Shyam Benegal's 'Yatra' packed all of India in a train | date=14 December 2015 | access-date=20 July 2021 | archive-date=25 July 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210725155254/https://scroll.in/reel/800696/the-dd-files-shyam-benegals-yatra-packed-all-of-india-in-a-train | url-status=live }}</ref> *''য়ে দিল মাংগে ম'ৰ'' *''য়ে দুনীয়া গজৱ কী'' *''য়ে হৱায়েঁ''<ref>{{cite web |title=Ye Hawayein (ये हवायें) - Episode # 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=WVEIXkg2KQ4 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/WVEIXkg2KQ4 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=22 Jan 2020}}{{cbignore}}</ref> *''য়েহ জিন্দগী হ্যায় গুলশন'' *''Your Honour'' *''য়ুগ'' *''য়ুগান্তৰ''<ref>{{cite web |title=Yugantar (Old Doordarshan TV Serial) |url=https://www.freeonlineindia.in/yugantar-old-doordarshan-tv-serial/ |website=Free Online India |access-date=19 January 2021 |archive-date=27 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210127211840/https://www.freeonlineindia.in/yugantar-old-doordarshan-tv-serial/ |url-status=live |archivedate=27 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210127211840/https://www.freeonlineindia.in/yugantar-old-doordarshan-tv-serial/ |deadurl=yes }}</ref> *''জমীন আস্মান''<ref name="bhushan">{{cite book|author=Ravi Bhushan|title=Reference India|url=https://books.google.com/books?id=yLgZAAAAYAAJ|year=1995|publisher=Rifacimento International|page=144}}</ref><ref name="HarrodPaszkiewicz2017"/> *''জিন্দগী''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/interviews/y2k3/producer/premkishen.htm|title="DD needs to understand that the channel-producer relationship is equivalent to that of husband-wife. Both need each other": Prem Kishen Television and film producer|date=19 July 2003|website=Indian Television Dot Com|access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720130722/https://www.indiantelevision.com/interviews/y2k3/producer/premkishen.htm|url-status=live}}</ref> *''সৰ্দাৰ: দ্য গেম চেঞ্জাৰ'' (2024)<ref name=MK>{{cite news|url=https://www.morningkashmir.com/k-c-bokadias-historic-serial-sardar-the-game-changer-to-air-on-dd-national-from-march-10th/ |title=K.C. Bokadia's Historic Serial 'Sardar: The Game Changer' to Air on DD National from March 10th |date=7 March 2024|work=Morning Kashmir|access-date=5 June 2025}}</ref> ====হিন্দীত ডাব কৰা অনুষ্ঠানসমূহ==== *''The Adventures of Sherlock Holmes''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/801615/the-dd-files-meet-the-only-sherlock-holmes-who-matters|title=The DD Files: Meet the only Sherlock Holmes who matters|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=10 January 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042046/https://scroll.in/reel/801615/the-dd-files-meet-the-only-sherlock-holmes-who-matters|url-status=live}}</ref> *''Alfred Hitchcock Presents''<ref name="auto10"/> *''Bodyline''<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india/the-cricket-drama-that-brings-back-the-kerry-packer-days/story-uSnyFLEFrTTStLGd9WYsRK.html|title=The cricket drama that brings back the Kerry Packer days|date=22 December 2012|website=Hindustan Times|access-date=24 August 2019|archive-date=24 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824020006/https://www.hindustantimes.com/india/the-cricket-drama-that-brings-back-the-kerry-packer-days/story-uSnyFLEFrTTStLGd9WYsRK.html|url-status=live}}</ref> *''All My Children''<ref name="auto11">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19970728-creation-of-day-time-tv-viewing-slot-rakes-in-the-big-bucks-830414-1997-07-27|title=Creation of day-time TV viewing slot rakes in the big bucks|website=India Today|date=28 July 1997 |access-date=7 December 2022|archive-date=7 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221207230207/https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19970728-creation-of-day-time-tv-viewing-slot-rakes-in-the-big-bucks-830414-1997-07-27|url-status=live}}</ref> *''Days of Our Lives''<ref name="auto11"/> *''Faerie Tale Theatre''<ref name="wmm"/> *''Guiding Light''<ref name="auto11"/> *''Oshin''<ref name="Asthana"/> *''Star Trek: The Original Series''<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1984/09/27/arts/india-tv-boom-star-trek-reruns-and-politics.html|title=India Tv Boom, 'Star Trek' Reruns and Politics|first=William K.|last=Stevens|newspaper=The New York Times|date=27 September 1984|access-date=6 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165353/https://www.nytimes.com/1984/09/27/arts/india-tv-boom-star-trek-reruns-and-politics.html|url-status=live}}</ref> {{Div col end}} ===বাস্তৱ অনুষ্ঠান=== {{Div col|2}} *''আপ ঔৰ হম''<ref name="auto1"/> *''অনমল ৰতন''<ref name="Sabha1991">{{cite book|author=|title=Lok Sabha Debates|url=https://books.google.com/books?id=UVtPAQAAMAAJ|year=1991|publisher=Lok Sabha Secretariat|page=481|access-date=27 July 2021|archive-date=27 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210727171531/https://books.google.com/books?id=UVtPAQAAMAAJ|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Anmol Ratan |url=https://www.youtube.com/playlist?list=PLfrc4Vx9Ts71nyd1tjhk_CSMTop5ww-78 |website=Broadcast Imaging |access-date=27 July 2021 |archive-date=27 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210727171532/https://www.youtube.com/playlist?list=PLfrc4Vx9Ts71nyd1tjhk_CSMTop5ww-78 |url-status=live }}</ref> *''A Tryst with the People of India''<ref>{{cite web |title=A TRYST WITH THE PEOPLE OF INDIA EPISODE 01 |publisher=Prasar Bharati Archives |date=Apr 3, 2018}}</ref> *''বাজে পায়ল''<ref>{{cite web |title=Baaje Payal - Meenakshi Seshadri EP 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OC3stq_Bno8 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/OC3stq_Bno8 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |language=en |date=10 Nov 2017}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite web |title=DD to commemorate India's 50th anniversary in big-budget style |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19971222-dd-to-commemorate-indias-50th-anniversary-in-big-budget-style-831091-1997-12-22 |website=[[India Today]] |language=en |date=1997-12-22}}</ref> *''ভাৰত কী ছাপ'' *''ভাৰত কী শান: ছিংগিং ষ্টাৰ'' *''বিজনেছ বাতে'' *''ক'ক্ ষ্টুডিঅ'''<ref>{{cite news|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k13/aug/aug96.php|title=Doordarshan, MTV to telecast Coke Studio|newspaper=Indian Television Dot Com |date=17 August 2013|access-date=18 September 2017|archive-date=16 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916214234/http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k13/aug/aug96.php|url-status=live}}</ref> *''ঘূমতা আইনা''<ref>{{cite book|title=Limca Book of Records|url=https://books.google.com/books?id=T_xtAAAAMAAJ|year=1996|publisher=[[Bisleri|Bisleri Beverages Limited]]|page=76| isbn=9788190044547 }}</ref> *''কৃষি দৰ্শন''<ref name="auto8"/> *''ক্ৰেজি কিয়া ৰে'' *''কলাকাৰজ্'' *''লাজবাব টেলেণ্ট শ্ব''' *''Living on the Edge'' *''মসহুৰ মহল''<ref name="auto9"/> *''মীৰ্জা গালিব: The Playful Muse''<ref>{{cite web |title=Mirza Ghalib: The Playful Muse (1989) |url=https://indiancine.ma/CLLL/info |website=Indiancine.ma |access-date=31 March 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165351/https://indiancine.ma/CLLL/info |url-status=live }}</ref> *''মানি মেটাৰ্ছ''<ref name="ip">{{cite book|title=Indian Panorama|url=https://books.google.com/books?id=NEQ15_uDrvsC|year=2004|publisher=[[Directorate of Film Festivals]]|page=29}}</ref> *''পোৰুছ'' *''ফুল খিলে হ্যায় গুলশন গুলশন''<ref name="auto1"/> *''কুইজ টাইম''<ref name="tiq">{{cite web |title=Quiz Time once again on DD |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/quiz-time-once-again-on-dd/cid/509131 |website=[[Telegraph India]]}}</ref> *''ৰগ লগ মেঁ গংগা''<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/doordarshan-to-air-travelogue-series-rag-rag-mein-ganga-from-feb-2/articleshow/67774629.cms|title=Doordarshan to air travelogue series 'Rag Rag Mein Ganga' from Feb 2|date=31 January 2019|newspaper=The Economic Times|access-date=5 January 2020|archive-date=22 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200222221720/https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/doordarshan-to-air-travelogue-series-rag-rag-mein-ganga-from-feb-2/articleshow/67774629.cms|url-status=live}}</ref> *''ৰংগাৰংগ''<ref>{{cite web |title=Spectrum - Television |url=https://m.tribuneindia.com/2003/20030914/spectrum/tv.htm |website=[[Tribune India]] |date=2003-09-14 }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *''সত্যমেৱ জয়তে'' *''Sports Ka Superstar''<ref name="tiq"/> *''ছুপাৰহিট মুকাবলা'' *''স্ত্ৰী শক্তি'' *''সুৰ সাগৰ''<ref name="auto4"/> *''তানা বানা''<ref name="ip"/> *''টাৰ্ণিং পইণ্ট'' *''What's The Good Word?''<ref name="auto1"/> *''Wheel Smart Shrimati''<ref>{{Cite web|url=https://www.oneindia.com/2008/08/07/wheel-smart-shrimati-southern-edition-soon-1218116096.html|title='Wheel Smart Shrimati' Southern edition soon|date=7 August 2008|website=OneIndia|access-date=4 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165353/https://www.oneindia.com/2008/08/07/wheel-smart-shrimati-southern-edition-soon-1218116096.html|url-status=live}}</ref> *''জুবাঁ-এ-ইস্ক''<ref>{{cite web |title=Zubaan-e- Ishq - Firaq Gorakhpuri | date=9 September 2014 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dgCVS9I7VMw |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/dgCVS9I7VMw |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |language=en}}{{cbignore}}</ref> ====হিন্দীত ডাব কৰা অনুষ্ঠানসমূহ==== *''Telematch''<ref name="auto5"/> {{Div col end}} ===চলচ্চিত্ৰ=== {{Div col|2}} *''এ মংক''/''বোধিধৰ্ম''<ref>{{cite web |title=A Monk I Bodhidharma I Documentary |url=https://www.youtube.com/watch?v=ThWUwlRXa60 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/ThWUwlRXa60 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=30 May 2013}}{{cbignore}}</ref> *''আদমী ঔৰ ঔৰত'' *''আত্মজা''<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/2001/20011202/spectrum/tv.htm|title=The Sunday Tribune - Spectrum - Television|website=www.tribuneindia.com|access-date=21 March 2020|archive-date=31 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230831140904/https://www.tribuneindia.com/2001/20011202/spectrum/tv.htm|url-status=live|archivedate=31 August 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230831140904/https://www.tribuneindia.com/2001/20011202/spectrum/tv.htm|deadurl=yes}}</ref> *''ভগৎ সিং''<ref>{{cite web |title=Ramanand Sagar's Bhagat Singh to premiere on DD1 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ramanand-sagars-bhagat-singh-to-premiere-on-dd1/articleshow/28595167.cms |website=[[The Times of India]] |language=en |date=17 Nov 2002 |access-date=3 March 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165354/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ramanand-sagars-bhagat-singh-to-premiere-on-dd1/articleshow/28595167.cms |url-status=live }}</ref> *''ছত্ৰপতি শিৱাজী'' *''ছ'টে বড়ে''<ref name="scroll"/> *''ডাকিনী''<ref name="auto7">{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/telefilms-narrate-plight-of-women-doordarshan-to-air-two-projects-that-highlight-society-s-role/cid/605354|title=Telefilms narrate plight of women - Doordarshan to air two projects that highlight society's role|website=www.telegraphindia.com|access-date=15 February 2023|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520171012/https://www.telegraphindia.com/jharkhand/telefilms-narrate-plight-of-women-doordarshan-to-air-two-projects-that-highlight-society-s-role/cid/605354|url-status=live}}</ref> *''দময়ন্তী''<ref>{{cite web |title=Mr. Muzaffar Ali |url=http://iafaonline.com/muzaffar_ali.php |website=Indo-American Friendship Association |access-date=6 May 2021 |archive-date=7 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507121945/http://iafaonline.com/muzaffar_ali.php |url-status=live |archivedate=7 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210507121945/http://iafaonline.com/muzaffar_ali.php |deadurl=yes }}</ref> *''এক পল কা সুখ''<ref name="auto7"/> *''হিন্দলা''<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Doordarshan-brings-out-rare-telefilm-to-honour-Farooque-Shaikhs-memory/articleshow/28530449.cms|title=Doordarshan brings out rare telefilm to honour Farooque Shaikh's memory &#124; Mumbai News - Times of India|website=The Times of India|date=8 January 2014 |access-date=5 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165356/https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Doordarshan-brings-out-rare-telefilm-to-honour-Farooque-Shaikhs-memory/articleshow/28530449.cms|url-status=live}}</ref> *''ডেড্ডী'' *''ইন হুইচ এনি গিভছ ইট দ'চ ৱানছ'' *''জনম''<ref name="auto2">{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/when-the-news-on-dd-was-deferred-due-to-a-mahesh-bhatt-film-661338.html|title=When the news on DD was deferred due to a Mahesh Bhatt film|website=News18|date=12 January 2014|access-date=5 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165354/https://www.news18.com/news/india/when-the-news-on-dd-was-deferred-due-to-a-mahesh-bhatt-film-661338.html|url-status=live}}</ref> *''মিত্ৰ মৰজানী''<ref name="auto3">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19890831-doordarshan-out-to-shed-its-frumpy-home-movie-image-to-produce-commercial-films-816454-1989-08-31|title=Doordarshan out to shed its frumpy home-movie image, to produce commercial films|first=Madhu|last=Jain|date=31 August 1989|website=India Today|access-date=5 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520170859/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19890831-doordarshan-out-to-shed-its-frumpy-home-movie-image-to-produce-commercial-films-816454-1989-08-31|url-status=live}}</ref> *''সদ্গতি'' *''সূখা'' *''পাঁচ পৰমেশ্বৰ''<ref>{{cite web |title=Panch Parmeshwar (1995) |url=https://indiancine.ma/AOVV/info |website=Indiancine.ma |access-date=22 January 2021 |archive-date=1 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001071522/https://indiancine.ma/AOVV/info |url-status=live }}</ref> *''পথৰী আঁখোঁ কৰে সপ্নে''<ref>{{cite web |title=Telefilm based on Rajasthani Folktale 'Pathrayee Aankhon Ke Sapne' |url=https://www.darpanvideoindia.com/telefilm-pathrayee-aankhon-ke-sapne/ |website=Darpan Video India |date=8 October 2019 |access-date=29 April 2021 |archive-date=29 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429105702/https://www.darpanvideoindia.com/telefilm-pathrayee-aankhon-ke-sapne/ |url-status=live |archivedate=29 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210429105702/https://www.darpanvideoindia.com/telefilm-pathrayee-aankhon-ke-sapne/ |deadurl=yes }}</ref> *''পিক্‌নিক্''<ref name="auto3"/> *''প্ৰেম দান''<ref name="auto3"/> *''সেৱা সদন''<ref>{{cite web |title=Munshi Premchand's Seva Sadan Part 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ArnBZm7YAjo |publisher=Prasar Bharati Archives |date=26 Oct 2017}}{{cbignore}}{{Dead YouTube link|date=February 2022}}</ref> *''Somebody Else's Kids''<ref name="auto3"/> *''থোড়া ছা ৰোমানী হো জায়ে''<ref name="auto2"/> *''তিতলী''<ref name="auto3"/> *''তুলসী''<ref name="auto3"/> *''বিল্বমংগল কী প্ৰতিজ্ঞা''<ref>{{cite web |title=Doordarshan Kendra-Delhi Complete List Of Tapes |url=https://doordarshan.gov.in/sites/default/files/DDK-DELHI%20COMPLETE%20LIST%20OF%20TAPES.pdf |website=doordarshan.gov.in}}</ref> {{Div col end}} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:দূৰদৰ্শন]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী ভাষাৰ দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক]] [[শ্ৰেণী:তালিকাসমূহ]] hsjdt2suru302gvzrdjw98kfo48x6ni 622977 622973 2026-08-03T09:52:29Z Kandarpajit Kallol 6257 622977 wikitext text/x-wiki এয়া বৰ্তমান আৰু পূৰ্বতে [[দূৰদৰ্শন]]ৰ [[ডিডি নেচনেল]] চেনেলৰদ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানৰ তালিকা। ==বৰ্তমান সম্প্ৰচাৰ== ===মূল শৃংখলা=== {| class="wikitable sortable" ! প্ৰসাৰণ তাৰিখ ! অনুষ্ঠান ! উল্লেখ |- |১ জুলাই ২০২৪ |''হম তো মিডল ক্লাছ হ্যায় জী'' |<ref>{{Cite news |last=Irshad |date=2024-07-01 |title=Subhash Ghai reveals he had this Bollywood actress in mind when he first wrote Janki Pipa News - PiPa News |newspaper=Pipa News |url=https://pipanews.com/subhash-ghai-reveals-he-had-this-bollywood-actress-in-mind-when-he-first-wrote-janki-pipa-news/ |access-date=2023-08-15 |language=en-US |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902181314/https://pipanews.com/subhash-ghai-reveals-he-had-this-bollywood-actress-in-mind-when-he-first-wrote-janki-pipa-news/ |url-status=live }}</ref> |- |১ ছেপ্তেম্বৰ ২০২৪ |''সুৰোঁ কা একলব্য চিজন ২'' |<ref>{{cite web | last=Das | first=Ananya | title=Fauji 2 trailer unveiled on Shah Rukh Khan's 59th birthday, his iconic character Abhimanyu Rai to return. Watch | website=Hindustan Times | date=2 November 2024 | url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/fauji-2-trailer-unveiled-on-shah-rukh-khans-59th-birthday-his-iconic-character-abhimanyu-rai-to-return-watch-101730535634253.html}}</ref> |- |১৮ নবেম্বৰ ২০২৪ |''ফৌজি ২'' |<ref>{{cite web | title=Horror show 'Bhed Bharam' to return on Doordarshan after years, scary trailer will blow your mind | website=Jagran | date=18 November 2024 | url=https://www.jagran.com/entertainment/tv-dd-national-horror-show-bhed-bharam-trailer-out-to-premiere-on-18-november-23830579.html | language=hi}}</ref> |- |} ===পুনঃসম্প্ৰসাৰণ=== {{Div col|2}} *''[[অনুদামিনী]]'' *''চিত্ৰহাৰ'' *''গলি গলি ছিম ছিম'' *''[[ৰংগোলী (দূৰদৰ্শনৰ অনুষ্ঠান)|ৰংগোলী]] বিবিধ ভাৰতী কে সাথ'' *''[[সংস্কাৰ]]'' {{Div col end}} ===অধিগ্ৰহণ কৰা শৃংখলা=== {{Div col|3}} *''বাল কৃষ্ণ'' *''পোৰুছ''<ref>{{cite tweet|number=1482375654712963073|user=DDNational|title=Watch the saga of undauntable heroism of the great king of ancient India, the great warrior Porus. #Porus from 17t…|date=15 January 2022}}</ref> *''শ্ৰী গণেশ''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/television/tv-shows/mythological/tv-show-shree-ganesh-returns-to-doordarshan-after-19-years-210616|title=TV show Shree Ganesh returns to Doordarshan after 19 years|date=16 June 2021|website=Indian Television Dot Com|access-date=15 December 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902181320/https://www.indiantelevision.com/television/tv-shows/mythological/tv-show-shree-ganesh-returns-to-doordarshan-after-19-years-210616|url-status=live}}</ref> {{Div col end}} ==পূৰ্বৰ সম্প্ৰচাৰ== ===এনিমেটেড শৃংখলা=== {{Div col|2}} *''বংগ''' *''ছ'টা ভীম''<ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.in/entertainment/news/you-can-watch-chhota-bheem-on-dd-national-from-april-17-at-2pm/articleshow/75195087.cms|title=Chhota Bheem will be a part of Doordarshan along with Mahabharata's real Bheem|website=Business Insider|access-date=17 April 2020|archive-date=23 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200723200743/https://www.businessinsider.in/entertainment/news/you-can-watch-chhota-bheem-on-dd-national-from-april-17-at-2pm/articleshow/75195087.cms|url-status=live|archivedate=23 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200723200743/https://www.businessinsider.in/entertainment/news/you-can-watch-chhota-bheem-on-dd-national-from-april-17-at-2pm/articleshow/75195087.cms|deadurl=yes}}</ref> *''ঘায়েব আয়া'' *''বৰ্তমান'' *''লিটল সিংহম''<ref name="auto12">{{Cite web|url=https://www.exchange4media.com/industry-briefing-news/discovery-kids-showcases-select-episodes-of-its-popular-shows-on-dd-106862.html|title=Discovery Kids showcases select episodes of its popular shows on DD - Exchange4media|website=Indian Advertising Media & Marketing News – exchange4media|date=17 August 2020 }}</ref> *''কৃষ্ণা''<ref name="auto12"/> *''শেখ চিল্লী এণ্ড ফ্ৰেণ্ডজ''<ref name="auto12"/> {{Div col end}} ===হিন্দীত ডাব কৰা অনুষ্ঠানসমূহ=== {{Div col|2}} *''১০১ ডালমেচিয়ান্স: দ্য চিৰিজ''<ref>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k5/nov/nov144.htm|title=Disney takes up weekend branded block on DD|date=15 November 2005|website=Indian Television Dot Com}}</ref> *''আলাদিন''<ref name=Dis/> *''আৰবীয়ান নাইটছ: সিনবাদছ এডভেঞ্চাৰছ''<ref name="thg"/> *''ফুশিগি নো কুনি নো এলিছ (এলিছ ইন ৱণ্ডাৰলেণ্ড)''<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/rangoon-new-song-tippa-full-is-a-rehash-of-alice-in-wonderland-track/story-JFC2gaszmGbkeLExoGxCGN.html|title=Rangoon new song: Tippa Full is a rehash of Alice In Wonderland track|date=2 February 2017|website=Hindustan Times}}</ref><ref name="thg"/> *''চমৎকাৰী টেলিফোন'' *''ক’ডনেম: কিডছ নেক্সট ড'ৰ''<ref name=CN>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k6/july/july25.htm|title=CN gets on to DD with new branded block|date=4 July 2006|access-date=18 September 2017}}</ref> *''Denver, the Last Dinosaur'' (''দানু ডাইনাছৰ'')<ref name="thg">[https://www.thehindu.com/features/cinema/Gulzar-a-specialist-in-poetry-for-children/article14576159.ece Gulzar, a specialist in poetry for children] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210713145833/https://www.thehindu.com/features/cinema/Gulzar-a-specialist-in-poetry-for-children/article14576159.ece |date=13 July 2021 }}. ''[[The Hindu]]''.</ref> *''ডাকটেলছ''<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/ducktales-hindi-title-track-shaan-theme-song-video-5354480/|title=DuckTales Hindi title track: Shaan and his son's song is a sweet dose of nostalgia|date=13 September 2018|access-date=4 January 2020|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109002914/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/ducktales-hindi-title-track-shaan-theme-song-video-5354480/|url-status=live}}</ref> *''দ্য ফ্লিনষ্ট'নছ''<ref name="auto10">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19931015-teletalk-756243-1993-10-15|title=Teletalk|first1=Madhii|last1=Adhii|first2=Amit|last2=Agarwal|date=15 October 1993|website=India Today|access-date=10 May 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165352/https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19931015-teletalk-756243-1993-10-15|url-status=live}}</ref> *''গুচ্ছে'' (''Stories from My Childhood'')<ref name="thg"/> *''জংগল বুক''<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/hollywood/this-is-not-the-mowgli-you-know-5-reasons-to-watch-the-jungle-book/story-YrE2sEhv6vNt53QL06qfKM.html|title=This is not the Mowgli you know: 5 reasons to watch The Jungle Book|date=7 April 2016|website=Hindustan Times|access-date=24 August 2019|archive-date=24 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824022723/https://www.hindustantimes.com/hollywood/this-is-not-the-mowgli-you-know-5-reasons-to-watch-the-jungle-book/story-YrE2sEhv6vNt53QL06qfKM.html|url-status=live}}</ref><ref name="thg"/> *''দ্য লেজেণ্ড অৱ টাৰজান''<ref name=Dis/> *''লোক গাথা''<ref name="siasat"/> *''মীনা'' *''মিকি মাউচ এণ্ড ফ্ৰেণ্ডচ''<ref name=Dis>{{cite web|url=http://www.exchange4media.com/tv/disney-signs-deal-with-doordarshan-to-reach-out-to-the-non-cs-audience_18609.html|title=Disney signs deal with Doordarshan to reach out to the non C&S audience|date=16 November 2005|access-date=18 September 2017|archive-date=19 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170919005652/http://www.exchange4media.com/tv/disney-signs-deal-with-doordarshan-to-reach-out-to-the-non-cs-audience_18609.html|url-status=live}}</ref> *''নন্দু আপনা'' (''কাট্টিলে কন্নন'')<ref>{{Cite web|date=5 September 2001|title=First Malayalam animated serial on DD|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/first-malayalam-animated-serial-on-dd/articleshow/1774234665.cms|access-date=2021-05-05|website=The Times of India|language=en|archive-date=5 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505132742/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/first-malayalam-animated-serial-on-dd/articleshow/1774234665.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Nandu Apna|url=https://indiancine.ma/CQAL/info|website=Indiancine.ma|access-date=13 December 2021|archive-date=13 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211213140645/https://indiancine.ma/CQAL/info|url-status=live}}</ref> *''স্পাইডাৰ-ম্যান''<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/our-journey-with-the-friendly-neighbourhood-web-slinger-on-screen/cid/1433233|title=Our journey with the friendly neighbourhood web-slinger on screen|website=www.telegraphindia.com|access-date=24 August 2019|archive-date=24 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824022716/https://www.telegraphindia.com/entertainment/our-journey-with-the-friendly-neighbourhood-web-slinger-on-screen/cid/1433233|url-status=live}}</ref> *''টেলস্পিন''<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/television/news/2016/golden-era-doordarshan-evergreen-dd-shows-we-miss-even-today-241387.html|title=Golden Era of Doordarshan! Evergreen DD Shows That We Miss Even Today!|date=17 September 2016|website=filmibeat|access-date=5 January 2020|archive-date=29 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200329074928/https://www.filmibeat.com/television/news/2016/golden-era-doordarshan-evergreen-dd-shows-we-miss-even-today-241387.html|url-status=live}}</ref> *''টিমন এণ্ড পুম্বা''<ref name=Dis/> *''ট'ম এণ্ড জেৰী''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/story/19971208-tv-channels-dub-popular-english-serials-for-indian-viewers-831022-1997-12-07|title=TV channels dub popular English serials for Indian viewers|website=India Today|date=8 December 1997 |access-date=16 January 2023|archive-date=13 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221213231056/https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/story/19971208-tv-channels-dub-popular-english-serials-for-indian-viewers-831022-1997-12-07|url-status=live}}</ref> {{Div col end}} ===শিশু/কিশোৰ-কিশোৰীৰ ধাৰাবাহিক=== {{Div col|2}} *''আধা ফুল''<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/radio-and-tv/Case-in-point/article16080394.ece|title=Case in point|newspaper=The Hindu|date=24 October 2016|access-date=22 June 2018|archive-date=1 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200301043215/http://www.thehindu.com/features/metroplus/radio-and-tv/Case-in-point/article16080394.ece|url-status=live}}</ref> *''[[আৰ্যমান - ব্ৰহ্মাণ্ড কা যোদ্ধা]]'' *''ব্ৰহ্মাণ্ড''<ref>{{cite web |title=The Quest (Jidnyasa) : Episode no. 1 | date=9 August 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=pHgm0Bw0K1E |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/pHgm0Bw0K1E |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=[[IUCAA|IUCAA Library]]}}{{cbignore}}</ref> *''চাট পানী''<ref name="iek">{{cite web |title=As Kamini Kaushal turns 90, the celebrated actor says she was 'bullied' into cinema |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/veteran-actor-kamini-kaushal-taking-the-lead-4617115/ |website=[[The Indian Express]] |language=en |date=18 April 2017 |access-date=26 July 2021 |archive-date=30 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230430113022/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/veteran-actor-kamini-kaushal-taking-the-lead-4617115/ |url-status=live }}</ref> *''চান্দ ছিতাৰে''<ref name="iek"/> *''চান্দমামা''<ref name="iek"/> *''এক দ' তিন চাৰ''<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi//photostory/48558086.cms|title=What TV celebs were before they were actors|date=20 August 2015|website=The Times of India|access-date=9 July 2019|archive-date=20 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190720184730/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi//photostory/48558086.cms|url-status=live}}</ref> *''ফাষ্টাৰ ফেন''<ref name=":0">{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/others/sunday-read/bicycle-hero/articleshow/61168522.cms|title=Bicycle Hero|date=22 October 2017|website=www.mumbaimirror.indiatimes.com|access-date=9 July 2019|archive-date=9 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709162517/https://mumbaimirror.indiatimes.com/others/sunday-read/bicycle-hero/articleshow/61168522.cms|url-status=live}}</ref> *''হাদ্দি ৰাজা''<ref>{{Cite web|url=http://www.animationxpress.com/index.php/latest-news/doordarshan-kal-aaj-aur-kal|title=Doordarshan: Kal, Aaj Aur Kal!|date=14 September 2015|access-date=7 January 2020|archive-date=28 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170528090734/http://www.animationxpress.com/index.php/latest-news/doordarshan-kal-aaj-aur-kal|url-status=live}}</ref><ref name="toi">{{cite web |title=Pakistani TV shows are detergents to wash away Indian soap operas |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/parthian-shot/pakistani-tv-shows-are-detergents-to-wash-away-indian-soap-operas/ |website=Times of India Blog |date=26 July 2016 |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520170900/https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/parthian-shot/pakistani-tv-shows-are-detergents-to-wash-away-indian-soap-operas/ |url-status=live }}</ref> *''গলি গলি ছিম ছিম'' *''জুনিয়ৰ জী'' *''ডি ডি নেচনেল কিডজ আইলেণ্ড'' *''M.A.D.''<ref name=CN/> *''নীৱ'' *''পতলী বাবা কী''<ref name="thg"/> *''শাকা লাকা বুম বুম'' *''[[শক্তিমান]]'' *''নটখট ৰাণী বড়ী সয়ানী'' *''স্কুল ডেচ''<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19990628-tv-serial-school-days-cast-intends-to-start-literacy-movement-in-real-life-781219-1999-06-28|title=TV serial School Days cast intends to start literacy movement in real life|date=28 June 1999|access-date=26 June 2018|archive-date=26 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180626165216/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19990628-tv-serial-school-days-cast-intends-to-start-literacy-movement-in-real-life-781219-1999-06-28|url-status=live}}</ref> *''দ্য ষ্ট'ন বয়'' *''তৰংগ''<ref>{{cite tweet|user=ddnational|number=464625831361662976|title= #Tarang #nowplaying on @DDNational NCERT and CIET bring this wonderful educative, participative and informative series for school children.}}</ref> *''য়হা কে হম ছিকন্দৰ'' ====হিন্দীত ডাব কৰা অনুষ্ঠানসমূহ==== *''Bananas in Pyjamas''<ref name=Aus>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/terrestrial/dd-to-air-australian-pre-school-kids-series-bananas-in-pyjamas-150417|title=DD to air Australian pre-school kids series "Bananas in Pyjamas"|date=17 April 2015|access-date=18 September 2017|archive-date=16 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916214234/http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/terrestrial/dd-to-air-australian-pre-school-kids-series-bananas-in-pyjamas-150417|url-status=live}}</ref> *''Giggle and Hoot''<ref name=Aus/> {{Div col end}} ===কমেডী ধাৰাবাহিক=== {{Div col|2}} *''আশিক বিবি কা'' *''এইছা ভী হ'তা হ্যায়''<ref name="auto6">{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k3/mar/mar162.htm|title=Samvaad to air two new shows on DD metro|date=29 March 2003|website=Indian Television Dot Com|access-date=7 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520170912/https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k3/mar/mar162.htm|url-status=live}}</ref> *''অপ্পু ঔৰ পপ্পু''<ref>{{cite book|title=Report|url=https://books.google.com/books?id=AL9QAQAAMAAJ|year=1987|publisher=[[Ministry of Information and Broadcasting (India)|Ministry of Information and Broadcasting]]|page=33|location=India}}</ref> *''বাজেগা বেণ্ড বাজা'' *''বান্টি বাবলি কী মম্মী'' *''কলগেট টপ টেন''<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/1999/99jun27/sunday/filmtv.htm|title=Tribuneindia... Film and tv|website=www.tribuneindia.com|access-date=4 January 2020|archive-date=1 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230401170653/https://www.tribuneindia.com/1999/99jun27/sunday/filmtv.htm|url-status=live}}</ref> *''দানে অনাড় কে'' *''দফ্তৰনামা''<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/1999/99mar28/sunday/filmtv.htm|title=Tribuneindia... Film and tv|website=www.tribuneindia.com|access-date=26 November 2021|archive-date=26 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211126042725/https://www.tribuneindia.com/1999/99mar28/sunday/filmtv.htm|url-status=live}}</ref> *''দেখ ভাই দেখ'' *''ফ্ল'প শ্ব'''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/802006/the-dd-files-would-jaspal-bhattis-satire-flop-show-be-banned-today|title=The DD Files: Would Jaspal Bhatti's satire 'Flop Show' be banned today?|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=18 January 2016|access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042052/https://scroll.in/reel/802006/the-dd-files-would-jaspal-bhattis-satire-flop-show-be-banned-today|url-status=live}}</ref> *''ফুল টেনশন'' *''হৰি মিৰ্চি লাল মিৰ্চি''<ref>{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-will-shilpa-quit-hari-mirchi-1135669|title=Will Shilpa quit 'Hari Mirchi'?|first=Sapana Patil|last=Poojary|date=26 November 2007|website=DNA India|access-date=24 August 2019|archive-date=24 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824020959/https://www.dnaindia.com/entertainment/report-will-shilpa-quit-hari-mirchi-1135669|url-status=live}}</ref> *''হম হ্যায় না'' *''ইধৰ উধৰ'' *''কভী সাস কভী বহু'' *''কানা ফূচি'' *''ফাটিচৰ''<ref name="auto1"/> *''মিষ্টাৰ ফাণ্টুশ''<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/content/54554/silence-please-its-time-gutur.html|title=Silence Please, it's time for 'Gutur Gu'|date=24 February 2010|website=Deccan Herald|access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720125223/https://www.deccanherald.com/content/54554/silence-please-its-time-gutur.html|url-status=live}}</ref> *''মিষ্টাৰ য়া মিচেছ''<ref>{{cite web |title=First of Many: Archana Puran Singh revisits Mr Ya Mrs |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/archana-puran-singh-acting-debut-tv-show-mr-ya-mrs-doordarshan-first-of-many-6483359/ |website=[[The Indian Express]] |language=en |date=1 July 2020 |access-date=26 July 2021 |archive-date=11 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711164547/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/archana-puran-singh-acting-debut-tv-show-mr-ya-mrs-doordarshan-first-of-many-6483359/ |url-status=live }}</ref> *''অহ ডাৰ্লিং য়ে হ্যায় ইণ্ডিয়া'' *''ফিৰ ভী দিল হ্যায় হিন্দুস্তানী'' *''পড়োসন'' *''শ্ৰীমান শ্ৰীমতী'' *''সোহনী মহিৱাল''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/viewership/dd-national-gains-big-in-week-45-of-tam-ratings-141119|title=DD National gains big in week 45 of TAM ratings|date=19 November 2014|website=Indian Television Dot Com|access-date=9 July 2019|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125004915/http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/viewership/dd-national-gains-big-in-week-45-of-tam-ratings-141119|url-status=live}}</ref> *''ট্ৰাক ধীনা ধীন''<ref>{{cite LIIofIndia|litigants=Jaidev vs Prasar Bharti And Ors.|court=INDLHC|year=2001|num=|parallelcite|courtname=auto}}</ref> *''তু তোতা মেয় মৈনা''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/release/y2k6/june/junerel54.htm|title=New serial on DD1 'To Tota Main Maina'|date=24 August 2006|website=Indian Television Dot Com|access-date=7 November 2021|archive-date=7 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211107162832/https://www.indiantelevision.com/release/y2k6/june/junerel54.htm|url-status=live}}</ref> *''উল্টা পুল্টা''<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/savita-bhatti-jaspal-bhatti-first-meeting-marriage-photos-facebook-post-flop-show-6452707/|title=Savita Bhatti reminisces meeting Jaspal Bhatti for the first time|date=11 June 2020|access-date=19 January 2021|archive-date=28 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128011925/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/savita-bhatti-jaspal-bhatti-first-meeting-marriage-photos-facebook-post-flop-show-6452707/|url-status=live}}</ref> *''ৱাগলে কী দুনিয়া''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/815580/the-dd-files-wagle-ki-duniya-never-underestimated-the-power-of-the-common-man|title=The DD Files: 'Wagle Ki Duniya' never underestimated the power of the common man|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=3 September 2016|access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720115941/https://scroll.in/reel/815580/the-dd-files-wagle-ki-duniya-never-underestimated-the-power-of-the-common-man|url-status=live}}</ref> *''য়েহ জো হ্যায় জিন্দগী''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/800858/the-dd-files-kundan-shahs-yeh-jo-hai-zindagi-raised-the-bar-for-sitcoms|title=The DD Files: Kundan Shah's 'Yeh Jo Hai Zindagi' raised the bar for sitcoms|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=21 December 2015|access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042053/https://scroll.in/reel/800858/the-dd-files-kundan-shahs-yeh-jo-hai-zindagi-raised-the-bar-for-sitcoms|url-status=live}}</ref> *''জবান সম্ভালকে'' ====হিন্দীত ডাব কৰা অনুষ্ঠানসমূহ==== *''Didi's Comedy Show''<ref name="auto5">{{cite web|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k7/may/may46.php|title=Jetix brings back 'Didi's comedy show'|date=4 May 2007|access-date=6 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908055838/http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k7/may/may46.php|archive-date=8 September 2017|url-status=dead}}</ref> *''Diff'rent Strokes''<ref name="auto9">{{Cite magazine|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19850215-entertainment-boom-sweeps-away-cobwebs-from-doordarshan-programming-769794-2013-11-26|title=Entertainment boom sweeps away cobwebs from Doordarshan programming|author=Simran Bhargava Coomi Kapoor |date=November 26, 2013 |magazine=India Today}}</ref> *''Here's Lucy''<ref>{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/analysis/everybody-loves-lucy-the-legendary-first-lady-of-television-sitcoms-writes-deepa-gahlot|title=Everybody loves Lucy, the legendary First Lady of television sitcoms, writes Deepa Gahlot|website=Free Press Journal|access-date=7 December 2021|archive-date=7 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211207053340/https://www.freepressjournal.in/analysis/everybody-loves-lucy-the-legendary-first-lady-of-television-sitcoms-writes-deepa-gahlot|url-status=live}}</ref> *''Yes Minister''<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/india/1368490/Time-for-a-passage-to-India-Yes-Minister.html|title=Time for a passage to India? Yes Minister|first=Oliver|last=Poole|date=30 September 2000|via=www.telegraph.co.uk|access-date=6 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165353/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/india/1368490/Time-for-a-passage-to-India-Yes-Minister.html|url-status=live}}</ref> {{Div col end}} ===নাটক ধাৰাবাহিক=== {{Div col|2}} *''১৮৫৭ ক্ৰান্তি'' *''আ বৈল মুঝে মাৰ''<ref name="scroll"/> *''আহুতি''<ref name="atb">{{cite book|title=Business World|url=https://books.google.com/books?id=haJaAAAAYAAJ|year=1999|publisher=Ananda Bazar Patrika Limited|page=29|access-date=26 July 2021|archive-date=7 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230407070814/https://books.google.com/books?id=haJaAAAAYAAJ|url-status=live}}</ref> *''আইনা''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=0Cfntv9-Ja4C|year=1986|publisher=Bennett, Coleman & Company, Limited|page=49|access-date=26 July 2021|archive-date=24 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124083018/https://books.google.com/books?id=0Cfntv9-Ja4C|url-status=live}}</ref> *''আখৰী দাও''<ref>{{cite book|title=India Today|url=https://books.google.com/books?id=NB3VAAAAMAAJ|year=1990|publisher=Living Media India Pvt. Limited|page=95}}</ref> *''[[আঁখেঁ]]'' *''আপ বীতি''<ref>{{Cite news|url=https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k2/jan/jan14.htm|title=DD forays into supernatural territory with 'Aap Beeti'|date=5 January 2002|website=Indian Television Dot Com|access-date=7 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520172502/https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k2/jan/jan14.htm|url-status=live}}</ref> *''আৰোহণ'' *''অভিমান'' *''অড়োস পড়োস''<ref name="scroll"/><ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/803590/the-dd-files-ados-pados-and-the-next-door-charms-of-amol-palekar|title=The DD Files: 'Ados Pados' and the next-door charms of Amol Palekar|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=16 February 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042051/https://scroll.in/reel/803590/the-dd-files-ados-pados-and-the-next-door-charms-of-amol-palekar|url-status=live}}</ref> *''অগ্নিপথ - হ্যায় য়েহি জীন্দগী'' *''এয়াৰ হ'ষ্ট্ৰেছ'' *''আকবৰ দ্য গ্ৰেট''<ref>{{cite book|author=Manimugdha Sharma|title=Allahu Akbar: Understanding the Great Mughal in Today's India|url=https://books.google.com/books?id=ZOOqDwAAQBAJ&pg=PT262|date=18 October 2019|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-93-86950-54-3|pages=262–}}</ref><ref>{{cite web |title=Akbar Khan to play grown-up emperor in his own serial, Akbar the Great |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19960630-akbar-khan-to-play-grown-up-emperor-in-his-own-serial-akbar-great-833280-1996-06-30 |website=[[India Today]] |language=en |date=30 June 1996 |access-date=17 January 2021 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122181417/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19960630-akbar-khan-to-play-grown-up-emperor-in-his-own-serial-akbar-great-833280-1996-06-30 |url-status=live }}</ref> *''অখণ্ড সৌভাগ্যৱতী ভৱ''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=1eCpENmSkZM |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/1eCpENmSkZM |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Watch "Akhand Saubhagyavati Bhav" Monday to Wednesday at 11 AM only on DD National|date=21 May 2019 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''আলবেলি কাহানী প্যাৰ কী''<ref name="auto4">{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/doordarshan-fuels-up-its-prime-time-with-four-new-tv-shows/articleshow/49381484.cms?from=mdr|title=Doordarshan fuels up its prime time with four new TV shows|date=15 October 2015|newspaper=The Economic Times|access-date=5 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520235456/https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/doordarshan-fuels-up-its-prime-time-with-four-new-tv-shows/articleshow/49381484.cms?from=mdr|url-status=live}}</ref> *''আলিফ লাইলা'' *''আম্ৰপলী'' *''অম্ৰাৱতী কী কথায়েঁ'' *''আমিৰ খশ্ৰু''<ref>{{cite web |last1=Rahman |first1=M. |title=Rajbans Khanna's TV serial Amir Khusrau attempts to clear communal misconceptions |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/films/story/19880615-tv-serial-amir-khusrau-attempts-to-clear-communal-misconceptions-797379-1988-06-15 |website=[[India Today]] |language=en |date=15 June 1988 |access-date=17 January 2021 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122022404/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/films/story/19880615-tv-serial-amir-khusrau-attempts-to-clear-communal-misconceptions-797379-1988-06-15 |url-status=live }}</ref> *''অনুদামিনী'' *''অন্বেষন''<ref name="auto9"/> *''অপৰাজিতা''<ref>{{cite book|title=Limca Book of Records|url=https://books.google.com/books?id=zeJtAAAAMAAJ|year=2002|publisher=[[Limca Book of Records|Bisleri Beverages Limited]]}}</ref> *''অপৰাধী কৌন''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=2JvviTFa-I8C|year=1986|publisher=Bennett, Coleman & Company, Limited|page=51|access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720131929/https://books.google.com/books?id=2JvviTFa-I8C|url-status=live}}</ref> *''আপনে আপ''<ref name="bhushan"/> *''অৰ্ধাংগিনী''<ref>{{Cite web|url=https://m.tribuneindia.com/1999/99jun13/sunday/filmtv.htm|title=A tear-jerker?|website=The Tribune}}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *''ঔৰ ভী গম হ্যায় জমানে মেঁ'' *''ঔৰত'' ([[মন্দিৰা বেদী]] অভিনীত; ১৯৯০ চনৰ শেষৰ ফালে প্ৰচাৰিত এই ধাৰাবাহিকখনে সমাজৰ মহিলাসকলে সন্মুখীন হোৱা প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।)<ref>{{Cite book |last=Ghadially |first=Rehana |url=https://books.google.com/books?id=wTpgAT0_hYYC |title=Urban Women in Contemporary India: A Reader |date=2007-04-04 |publisher=SAGE Publications |isbn=978-0-7619-3520-9 |language=en}}</ref> *''বাহাদুৰ শ্বাহ জফৰ''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/soaps/story/debashree-roy-to-varsha-usgaonkar-film-stars-who-made-their-tv-debut-in-br-chopra-s-mahabharat-1674951-2020-05-06|title=Debashree Roy to Varsha Usgaonkar, film stars who made their TV debut in BR Chopra's Mahabharat|first1=Amit|last1=Tyagi|date=6 May 2020|website=India Today|access-date=19 January 2021|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165352/https://www.indiatoday.in/television/soaps/story/debashree-roy-to-varsha-usgaonkar-film-stars-who-made-their-tv-debut-in-br-chopra-s-mahabharat-1674951-2020-05-06|url-status=live}}</ref> *''বানো বেগম''<ref>{{cite book|title=Organiser|url=https://books.google.com/books?id=m04_AQAAIAAJ|date=February 1992|publisher=Bharat Prakashan.|page=2|volume=43}}</ref> *''বেৰিষ্টাৰ ৰয়''<ref name="Naqvi2007">{{cite book|author=Hena Naqvi|title=Journalism and Mass Communication|url=https://books.google.com/books?id=mhqnBQAAQBAJ&pg=PA107|year=2007|publisher=Upkar Prakashan|isbn=978-81-7482-108-9|page=107}}</ref> *''বচ থোড়া ছা অনজানে'' *''ভাৰত এক খোজ'' *''বেটাল পাচিচি'' *''ভাৰতীয় নাট্য শাস্ত্ৰ''<ref>{{cite web |title=Bharatiya Natya Sastra : EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IPMWCnApnhc |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/IPMWCnApnhc |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=11 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''ভূতনাথ'' *''বাইবেল কী কাহানীয়াঁ'' *''বুদ্ধ'' *''বুনিয়াদ'' *''বুল বুল বাগ''<ref>{{cite book|title=India Today|url=https://books.google.com/books?id=nGZDAAAAYAAJ|year=1999|publisher=[[Living Media India Limited|Thomson Living Media India Limited]]|page=85|volume=24}}</ref> *''ব্যমকেশ বক্সি'' *''কেপ্তেইন ভ্যোম'' *''চাণক্য'' *''চন্দ্ৰকান্তা'' *''চন্দ্ৰমুখী''<ref name="doordarshan"/> *''চাপটে চাপটে''<ref name="bhushan"/> *''চৰিত্ৰহীন''<ref>{{cite book|author=Shoma A. Chatterji|title=The Cinema of Bimal Roy: An ′Outsider′ Within|url=https://books.google.com/books?id=vxtBDwAAQBAJ&pg=PT78|date=22 May 2017|publisher=SAGE Publishing India|isbn=978-93-86062-87-1|page=78}}</ref> *''চেখভ কী দুনীয়া''<ref>{{cite book|author=Prajñā|title=Nukkaṛa Nāṭaka: Racanā aura Prastutī|url=https://books.google.com/books?id=SvJkAAAAMAAJ|year=2006|publisher=[[National School of Drama|Rāshṭrīya Nātya Vidyālaya]]|isbn=978-81-8197-014-5|page=206}}</ref> *''ছত্ৰপতি শিৱাজী''<ref>{{cite web |title=Shivaji serial off the air |url=https://timesofindia.indiatimes.com/bombay-times/shivaji-serial-off-the-air/articleshow/573677537.cms |website=[[The Times of India]] |language=en |date=15 Sep 2001}}</ref> *''ছ'টী বড়ী বাতে''<ref name="siasat">{{cite web |title=Indian animation expert Bhimsain Khurana dead |url=https://archive.siasat.com/news/indian-animation-expert-bhimsain-khurana-dead-1344022/ |website=[[The Siasat Daily]] |date=18 April 2018|via=[[IANS]]}}</ref> *''ছ'টী বাবু''<ref>{{cite book|title=Media Asia|url=https://books.google.com/books?id=X-e4AAAAIAAJ|year=1993|publisher=Asian Mass Communication Research and Information Centre|page=42}}</ref> *''চুনৌতী'' *''চুন্নী''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19901031-punjab-serials-disappointing-avalanche-of-punjab-programmes-813210-1990-10-31|title=Punjab serials: Disappointing avalanche of Punjab programmes|first=Madhu|last=Jain|date=31 October 1990|website=India Today}}</ref> *''ছুপাউ কেইছে লাগা চুনৰী মেঁ দাগ'' *''চাৰ্কাছ'' ([[শ্বাহৰুখ খান]]ৰ প্ৰথম খোজ।)<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/829785/the-dd-files-shah-rukh-khans-first-steps-under-the-big-top-in-circus|title=The DD Files: Shah Rukh Khan's first steps under the big top in 'Circus'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=20 February 2017 }}</ref> *''কৰ্প'ৰেট সৰপঞ্চ – বেটী দেশ কী''<ref>{{Cite web |title=Reel and real life Jodi Rohit Mehta and Rajeshwari Datta got busy in their next Serial corporate Sarpanch |url=https://ahmedabadmirror.com/reel-and-real-life-jodi-rohit-mehta-and-rajeshwari-datta-got-busy-in-their-next-serial-corporate-sarpanch/81848145.html |access-date=2023-08-15 |website=Ahmedabad Mirror |language=en}}</ref> *''দাদা দাদী কী কাহানীয়াঁ''<ref>{{cite book|author=Eric S. Pruitt|title=When Little Traditions Modernize?: Mass Media and the Future of Folk Traditions in India|url=https://books.google.com/books?id=l8NfAAAAMAAJ|year=1997|publisher=[[University of Wisconsin-Madison Press|University of Wisconsin-Madison]]|page=44|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182013/https://books.google.com/books?id=l8NfAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> *''দৰ্পন''<ref name="scroll"/><ref name="Mahadevan"/> *''দস্তান-এ-হিতিমতাই''<ref>{{cite web |last1=Khanzada |first1=Farida |title=PVR to release animation film Adventures of Sinbad |url=http://archive.indianexpress.com/news/pvr-to-release-animation-film-adventures-of-sinbad/1060773/ |website=[[Indian Express]] |date=18 January 2013 |access-date=14 January 2021 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305121128/http://archive.indianexpress.com/news/pvr-to-release-animation-film-adventures-of-sinbad/1060773/ |url-status=live }}</ref> *''দস্তুৰ'' *''দয়াসাগৰ'' *''দীৱাৰ'' *''দিল দৰিয়া''<ref name="auto">{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/tv/good-news-iconic-show-ramayana-to-re-telecast-starting-tomorrow/articleshow/74840124.cms|title=Good News! Iconic show 'Ramayana' to re-telecast starting tomorrow|website=Mumbai Mirror|access-date=28 March 2020|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182019/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/tv/bigg-boss-winner-siddharth-shukla-makes-roti-and-cooks-sabzi-at-home-see-video/articleshowajax/74824350.cms?version=18&enforceseoatarticle=0&lastarticle=74788924&photocount=6&photoexclude=3|url-status=live}}</ref> *''দিল আপনা প্ৰীত পৰায়ী'' *''দৰ্দ কা ৰিস্তা'' *''দিশায়েঁ'' *''দূসৰা কেৱল'' *''এহসাস'' *''এক দিন অচানক'' *''এক কাহানী''<ref name="scroll"/> *''এক কাহানী ঔৰ মিলি''<ref>{{cite web |title=Paoli Dam and Parambrata pair up for Yaara Silly Silly : Bollywood News - Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/paoli-dam-and-parambrata-pair-up-for-yaara-silly-silly/ |website=[[Bollywood Hungama]] |language=en |date=9 July 2015 |access-date=19 January 2021 |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182029/https://www.bollywoodhungama.com/ajax-imagnary/?tagname= |url-status=live }}</ref> *''এক প্ৰেম কথা''<ref name="Mahadevan">{{cite book|author=Ananth Mahadevan|title=Once Upon A Prime Time: My Journey on Indian Television|date=20 July 2020|url=https://books.google.com/books?id=KioKEAAAQBAJ&pg=PT60|publisher=Embassy Books|isbn=978-93-89995-09-1|pages=60–|access-date=17 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182015/https://books.google.com/books?id=KioKEAAAQBAJ&pg=PT60|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Ek Prem Katha - Ek Mulakat Ep# 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=rwVpiQQfZL4 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/rwVpiQQfZL4 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=13 April 2015}}{{cbignore}}</ref> *''এক ছে বড়কৰ এক'' *''এক থা ৰাস্তি' *''ফৰমান'' *''ফৌজি''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/800500/the-dd-files-when-shah-rukh-khan-stole-hearts-and-the-show-in-fauji|title=The DD Files: When Shah Rukh Khan stole hearts and the show in 'Fauji'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=7 December 2015 |access-date=20 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182622/https://scroll.in/reel/800500/the-dd-files-when-shah-rukh-khan-stole-hearts-and-the-show-in-fauji|url-status=live}}</ref> *''ফৌজি... দ্য আয়ৰণ মেন'' *''গণদেৱতা'' *''গায়ত্ৰী মন্ত্ৰ''<ref>{{cite book|author=William Elison|title=The Neighborhood of Gods: The Sacred and the Visible at the Margins of Mumbai|url=https://books.google.com/books?id=duF0DwAAQBAJ&pg=PA238|date=10 December 2018|publisher=[[University of Chicago Press]]|isbn=978-0-226-49506-4|page=238|access-date=29 April 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182606/https://books.google.com/books?id=duF0DwAAQBAJ&pg=PA238|url-status=live}}</ref> *''গীতাঞ্জলী''<ref>{{cite web |title=GITANJALI - Episode 1: SHRADHANJALI |url=https://www.youtube.com/watch?v=5fEbBW4dZlw |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/5fEbBW4dZlw |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=25 March 2013}}{{cbignore}}</ref> *''গীতা ৰহস্য''<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/election/1999/sep/10nitish.htm|title=Rediff On The NeT: The Rediff Election Interview/Nitish Bharadwaj|website=www.rediff.com|access-date=20 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182621/https://www.rediff.com/election/1999/sep/10nitish.htm|url-status=live}}</ref> *''ঘুটন'' *''দ্য গ্ৰেট এক্সপেৰিমেণ্ট''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=UaoNY7vmmwc&list=PLqtVCj5iilH5y6R2xPElCXZ-HY2HF09pW |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/UaoNY7vmmwc |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=The Great Experiment &#124; Episode 01|date=November 2017 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''দ্য গ্ৰেট মাৰাঠা'' *''গৃহদাহ''<ref name="doordarshan">{{cite web |title=Schedule from 03.06.2019 to 09.06..2019 |url=https://doordarshan.gov.in/sites/default/files/03.06.2019%20to%2009.06..2019-converted.pdf |website=[[Doordarshan]] |access-date=19 January 2021 |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182532/https://prasarbharati.gov.in/get-apps/ |url-status=live }}</ref> *''গোৰা''<ref name="doordarshan"/> *''গুলদস্তা''<ref name="Mahadevan"/> *''গুল গুলশন গুলফাম'' *''গুল সানোবৰ'' *''হাব্বা খাতূন''<ref>{{cite web |title=Habba Khatoon - Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IrviItoa2ak |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/IrviItoa2ak |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=29 August 2017}}{{cbignore}}</ref> *''হমাৰে গৌৰৱ''<ref>{{cite web |title=Hamare Gaurav (हमारे गौरव): EP #01 - Kasturba |url=https://www.youtube.com/watch?v=ffzPv-vmKwg |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/ffzPv-vmKwg |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |language=en |date=29 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''হেল্ল' ব'ম্বে''<ref name="int"/> *''হেল্ল' ইন্সপেক্টৰ'' *''হমছফৰ:দ্য ট্ৰেইন'' *''হেল্ল' জিন্দগী'' *''হিমালয় দৰ্শন''<ref>{{cite book|title=Himalaya Today|url=https://books.google.com/books?id=RiBuAAAAMAAJ|year=1991|publisher=Himalaya Today Publications|page=36|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182524/https://books.google.com/books?id=RiBuAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> *''হ'নী অনহ'নী''<ref name="toi"/> *''হম হিন্দুস্তানী''<ref>{{cite book|author=Rammesh|title=Human Cinema: The Films of Hrishikesh Mukherjee|url=https://books.google.com/books?id=azlpDwAAQBAJ&pg=PT226|date=17 August 2018|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64324-955-1|page=226|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182519/https://books.google.com/books?id=azlpDwAAQBAJ&pg=PT226|url-status=live}}</ref> *''হম ল'গ''<ref name="hb">[https://scroll.in/reel/808304/the-dd-files-hum-log-versus-buniyaad The DD Files: ‘Hum Log’ versus ‘Buniyaad’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230902183026/https://scroll.in/reel/808304/the-dd-files-hum-log-versus-buniyaad |date=2 September 2023 }}. ''[[Scroll.in]]''.</ref> *''হম হোংগে কাময়াৱ''<ref>{{cite magazine|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=fWcdAQAAMAAJ|year=1987|publisher=Bennett, Coleman & Company, Limited|volume=108}}</ref> *''হমৰাহী'' *''ইডিয়ট''<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1992/10/08/movies/review-film-festival-dostoyevsky-s-idiot-by-way-of-bombay.html|title=Review/Film Festival; Dostoyevsky's 'Idiot,' by Way of Bombay|first=Stephen|last=Holden|newspaper=The New York Times|date=8 October 1992|access-date=5 January 2020|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902183025/https://www.nytimes.com/1992/10/08/movies/review-film-festival-dostoyevsky-s-idiot-by-way-of-bombay.html|url-status=live}}</ref> *''ইম্তিহান'' *''ইন্দ্ৰধনুষ'' *''ইন্তেজাৰ''<ref name="itn">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19880331-intezaar-retains-nukkad-cast-but-with-a-different-setting-797097-1988-03-31|title=Intezaar retains Nukkad's cast but with a different setting|first=Salil|last=Tripathi|date=31 March 1988|website=India Today|access-date=6 January 2020|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902183547/https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19880331-intezaar-retains-nukkad-cast-but-with-a-different-setting-797097-1988-03-30|url-status=live}}</ref> *''ইন্তেজাৰ ঔৰ সহি''<ref name="auto6"/> *''IPS Diaries''<ref name="auto4"/> *''ইসি বাহানে''<ref>{{cite book|author=Brian Taves|title=P.G. Wodehouse and Hollywood: Screenwriting, Satires and Adaptations|url=https://books.google.com/books?id=8UsfvxcEAssC&pg=PA127|year=2015|publisher=[[McFarland (publisher)|McFarland]]|isbn=978-0-7864-8443-0|page=127|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902183603/https://books.google.com/books?id=8UsfvxcEAssC&pg=PA127|url-status=live}}</ref> *''ইতিহাস'' *''জান-এ-আলম''<ref>{{cite web |last1=Ali |first1=Muzaffar |title=Sensitisation drive must for Lucknow |url=https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20110502-lucknow-a-drive-towards-sensitisation-745779-2011-04-22 |website=[[India Today]] |language=en |date=22 April 2011 |access-date=6 May 2021 |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902183548/https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20110502-lucknow-a-drive-towards-sensitisation-745779-2011-04-21 |url-status=live }}</ref> *''জপ তপ ব্ৰত''<ref>{{cite book|title=Rashtriya Sahara, Volume 8, Issues 1-6|url=https://books.google.com/books?id=-iRuAAAAMAAJ|year=2000|publisher=Sahara India Mass Communication|page=92}}</ref> *''জয় হনুমান'' *''জয় মাতা কী''<ref>{{cite news|url=http://www.indiantelevision.com/interviews/y2k4/executive/premsagar04.htm|title="For the last 10 years, we decided not to market the epic serial. We wanted 'Ramayan' to resurface for the new generation": Sagar Arts Marketting &#91; sic&#93; Director Prem Sagar|newspaper=Indian Television Dot Com |date=20 November 2004|access-date=19 April 2018|archive-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180420085216/http://www.indiantelevision.com/interviews/y2k4/executive/premsagar04.htm|url-status=live}}</ref> *''জয় গংগা মাইয়্যা''<ref>{{cite web |title=Jai Ganga Maiya: A Mega TV Serial: The Greatest Mythological Spectacle 'Ganga' The Living Goddess (Set of 10 DVDs with English Subtitles) |url=https://www.exoticindiaart.com/product/audiovideo/jai-ganga-maiya-mega-tv-serial-greatest-mythological-spectacle-ganga-living-goddess-set-of-10-dvds-with-english-subtitles-ICQ014/ |website=Exotic India |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210120174133/https://www.exoticindiaart.com/product/audiovideo/jai-ganga-maiya-mega-tv-serial-greatest-mythological-spectacle-ganga-living-goddess-set-of-10-dvds-with-english-subtitles-ICQ014/ |url-status=live }}</ref> *''জয় মহালক্ষ্মী''<ref name="Sabha2000">{{cite book|author=[[Parliament of India]]|title=Lok Sabha Debates|url=https://books.google.com/books?id=jXBPAQAAMAAJ|year=2000|publisher=[[Lok Sabha Secretariat]]|page=121}}</ref> *''জন্নত'' *''জন্তৰ মন্তৰ''<ref name="toi"/> *''Janki Jasoos''<ref name="wmm"/> *''জাসূস বিজয়'' *''জীৱন এক ৰাগ অনেক''<ref name="fhf">{{cite web |title=Bhagwati Charan Verma |url=https://www.facebook.com/filmheritagefoundation/photos/a.1395431170743816/2711730779113842/ |publisher=[[Film Heritage Foundation]] |date=6 March 2020 |access-date=22 January 2021 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130120611/https://www.facebook.com/filmheritagefoundation/photos/a.1395431170743816/2711730779113842/ |url-status=live }}</ref> *''জীৱন কে ৰংগ''<ref name="fhf"/> *''ঝান্সি কী ৰাণী''<ref>{{cite book |title=Jhansi Ki Rani |oclc=40740813 }}</ref> *''জো কহুংগা সচ কহুংগা''<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/truth-goes-on-the-air/article3199165.ece|title=Truth goes on the air|newspaper=The Hindu|date=7 September 2006|via=www.thehindu.com|access-date=5 January 2020|archive-date=6 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201106012745/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/truth-goes-on-the-air/article3199165.ece|url-status=live}}</ref> *''জুনূন'' *''কাঁচ কে ৰিস্তে'' *''কব তক পুকাৰু''<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/movers-and-shakers-of-the-early-days-of-doordarshan/story-Pwz53Pf6r0gTQH5yzWzN2O.html|title=Movers and shakers of the early days of Doordarshan|date=18 October 2019|website=Hindustan Times|access-date=4 January 2020|archive-date=3 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191103120924/https://www.hindustantimes.com/india-news/movers-and-shakers-of-the-early-days-of-doordarshan/story-Pwz53Pf6r0gTQH5yzWzN2O.html|url-status=live}}</ref> *''কব তক পুকাৰু''<ref>{{cite web |title=A dream role |url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/a-dream-role-85200 |website=[[Tribune India]] |language=en |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520173904/https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/a-dream-role-85200 |url-status=live }}</ref> *''কবীৰ''<ref name="dff2">{{cite book|title=National Film Festival|url=https://books.google.com/books?id=DA2LcQwI1DsC|year=1994|publisher=[[Directorate of Film Festivals]]|page=109|volume=41}}</ref> *''কভী দূৰ কভী পাস''<ref>{{cite web |author1=[[Mrinal Sen]] |title=Kabhi Door Kabhi Paas |url=http://mrinalsen.org/kabhi_door_kabhi_paas.htm |website=mrinalsen.org |access-date=19 July 2021 |archive-date=19 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210719172326/http://mrinalsen.org/kabhi_door_kabhi_paas.htm |url-status=live }}</ref> *''কচ্চী ধূপ''<ref name="scroll"/> *''কাহা গয়ে ৱহ ল'গ'' *''কাহানী সাত ফেৰোঁ কী'' *''কাহানী শ্বাহজাহানবাদ কী''<ref>{{cite web |title=Kahani Shahjahanabad Ki {{!}} Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=PN9GysGyikc |publisher=Prasar Bharati Archives |date=1 Sep 2017 |access-date=17 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165355/https://www.youtube.com/watch?v=PN9GysGyikc |url-status=live }}</ref> *''কহকাশন'' *''কাকাজী কহীঁ'' *''কল হমাৰা হ্যায়''<ref>{{cite web |title=Kal Hamara Hai - Episode # 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=hOWQ-7QjVgU |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/hOWQ-7QjVgU |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |language=en |date=13 Feb 2020}}{{cbignore}}</ref> *''কল্পনা'' *''[[কামৰূপ কী কাহানী]]'' *''কানূন'' *''কৰমচান্দ'' *''কৰ্য য়ুদ্ধ''<ref>{{cite web |title=Doordarshan's serial Karam Yudh starts April 15 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/2010/apr/16/doordarshans-serial-karam-yudh-starts-april-15-148639.html |website=[[The New Indian Express]] |access-date=19 July 2021 |archive-date=19 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210719181825/https://www.newindianexpress.com/entertainment/2010/apr/16/doordarshans-serial-karam-yudh-starts-april-15-148639.html |url-status=dead |archivedate=19 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210719181825/https://www.newindianexpress.com/entertainment/2010/apr/16/doordarshans-serial-karam-yudh-starts-april-15-148639.html |deadurl=yes }}</ref> *''কসক''<ref>{{Cite web|url=https://www.amazon.com/Kasak/dp/B0932DV2VM|title=Kasak|via=Amazon|access-date=19 July 2021|archive-date=19 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719131401/https://www.amazon.com/Kasak/dp/B0932DV2VM|url-status=live}}</ref> *''কোশিশ'' *''কশমাকশ জিন্দগী কী'' *''কথা সাগৰ''<ref name="scroll">{{cite web |last1=Pal |first1=Chandrima |title=The DD Files: 'Katha Sagar', 'Darpan', 'Ek Kahaani' and the time when the idiot box became a library |url=https://scroll.in/reel/811584/the-dd-files-katha-sagar-darpan-ek-kahaani-and-the-time-when-the-idiot-box-became-a-library |website=[[Scroll.in]] |date=14 July 2016 |access-date=17 January 2021 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122013636/https://scroll.in/reel/811584/the-dd-files-katha-sagar-darpan-ek-kahaani-and-the-time-when-the-idiot-box-became-a-library |url-status=live }}</ref> *''কথা সৰিতা''<ref>{{cite book|author=Bhawana Somaaya|title=Fragmented Frames: Reflections of a Critic|url=https://books.google.com/books?id=HQ3Yi9VPU8QC&pg=PP174|year=2008|publisher=Pustak Mahal|isbn=978-81-223-1016-0|page=174}}</ref> *''Kati Patang Hai Life Yaaron''<ref name="lii">{{Cite LIIofIndia|court=INDLHC|year=2008|litigants=Cinevistaas Limited vs Prasar Bharati|courtname=auto}}</ref> *''কয়ামত'' *''খান্দান'' *''খ্ৱাব' কে দৰমিয়ান'' *''খুশীয়াঁ'' *''কিৰদাৰ'' *''কিচ্চা কাঠমাণ্ডু কা'' *''কিছি কি নজৰ না লগে'' *''ক'ই ত' হ' অৰ্দ্ধনাৰীশ্বৰ''<ref>{{cite book|author=Krishna Copywala|title=Pots of Honey and Poison|url=https://books.google.com/books?id=d47ODwAAQBAJ&pg=PP5|date=5 February 2020|publisher=BecomeShakespeare.com|isbn=978-93-89759-75-4|page=5}}</ref> *''কিলে কা ৰহস্য''<ref name="wmm">{{cite book|author=Barun Roy|title=Enter The World Of Mass Media|url=https://books.google.com/books?id=up7rxtHN_2oC&pg=PT42|date=September 2009|publisher=Pustak Mahal|isbn=978-81-223-1080-1|page=42|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185133/https://books.google.com/books?id=up7rxtHN_2oC&pg=PT42|url-status=live}}</ref> *''ক্ৰান্তিজ্যোতি সাবিত্ৰীবাই ফুলে'' *''ক্ষিতিজ য়ে নহী'' *''কুছ ৰেহ জীৱিয়াল পল'' *''কুন্তী'''<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZMtxrxYa7_g |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/ZMtxrxYa7_g |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Kuntee - Episode 1 - Full Episode|date=2 October 2013 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''লেকিন ৱহ সচ থা''<ref name="atb"/> *''লড্ডু সিং টেক্সিৱালা''<ref name="auto8">{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/doordarshan-turns-60-here-is-a-nostalgic-look-at-the-broadcasters-milestones/landmark-shows/slideshow/71241733.cms|title=Doordarshan turns 60: Here is a nostalgic look at the broadcaster's milestones - Iconic Logo|website=The Economic Times|access-date=4 January 2020|archive-date=27 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190927134416/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/doordarshan-turns-60-here-is-a-nostalgic-look-at-the-broadcasters-milestones/landmark-shows/slideshow/71241733.cms|url-status=live}}</ref> *''লেডি ইন্সপেক্টৰ: থ্ৰিলচ এণ্ড স্পিলচ''<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/2003/20030119/spectrum/tv.htm|title=The Sunday Tribune - Spectrum - Television|website=www.tribuneindia.com|access-date=13 June 2021|archive-date=13 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210613052918/https://www.tribuneindia.com/2003/20030119/spectrum/tv.htm|url-status=live}}</ref> *''লাল কোঠি আলবিদা''<ref>{{cite book|author=Śarata Kumāra|title=Farewell Red Mansion|url=https://books.google.com/books?id=5T8OPwAACAAJ|year=2009|publisher=Stellar Publishers|isbn=978-81-904559-5-4|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185134/https://books.google.com/books?id=5T8OPwAACAAJ|url-status=live}}</ref> *''লাইফলাইন''<ref name="JoshiDudrah2016"/> *''লোহিত কিনাৰে''<ref>{{cite web |last1=Sharma |first1=Sanjukta |title=The love story of Kalpana Lajmi |url=https://www.livemint.com/Leisure/k0ofLccCFd4BKro9ixzdnJ/The-love-story-of-Kalpana-Lajmi.html |website=mint |language=en |date=4 October 2018 |access-date=19 January 2021 |archive-date=26 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201126033657/https://www.livemint.com/Leisure/k0ofLccCFd4BKro9ixzdnJ/The-love-story-of-Kalpana-Lajmi.html |url-status=live }}</ref> *''লণ্ডন কী এক ৰাত''<ref>{{cite web |title=London Ki Ek Raat |url=https://www.youtube.com/watch?v=KXVpeqe-H2o |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/KXVpeqe-H2o |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=DDURDU CPC |date=21 Oct 2016}}{{cbignore}}</ref> *''লৱ কুশ'' *''মান'' *''[[মহাভাৰত (ধাৰাবাহিক)|মহাভাৰত]]'' *''মহাভাৰত কথা'' *''মহাৰাজা ৰঞ্জিত সিংহ''<ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/entertainment/idiotbox/raj-babbar-s-serial-on-maharaja-ranjit-singh-to-debut-on-tv_58544.html|title=Raj Babbar's serial on Maharaja Ranjit Singh to debut on TV|date=11 April 2010|website=Zee News|access-date=3 April 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165355/https://zeenews.india.com/entertainment/idiotbox/raj-babbar-s-serial-on-maharaja-ranjit-singh-to-debut-on-tv_58544.html|url-status=live}}</ref> *''মহাৰাণা প্ৰতাপ''<ref>{{cite book|title=Rashtriya Sahara|url=https://books.google.com/books?id=7QJuAAAAMAAJ|year=1998|publisher=[[Sahara India|Sahara India Mass Communication]]|page=148|volume=6}}</ref> *''মহাৰথী কৰ্ণ''<ref>{{cite web |title=MAHARATHI KARNA (52 EPISODES) - 2003 - Rights |url=http://www.ultraindia.com/film-details/5805-maharathi-karna-52-episodes |website=[[Ultra Media & Entertainment|Ultra Media and Entertainment Pvt Ltd.]] |language=en |access-date=19 January 2021 |archive-date=27 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201027001836/http://www.ultraindia.com/film-details/5805-maharathi-karna-52-episodes |url-status=live |archivedate=27 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201027001836/http://www.ultraindia.com/film-details/5805-maharathi-karna-52-episodes |deadurl=yes }}</ref> *''মৈলা আচল''<ref>{{cite web |title=Original copy of "Maila Aanchal" authored by Phanishwar Nath 'Renu' stolen |url=http://www.uniindia.com/news/east/crime-bihar-literature/2182921.html |website=[[United News of India]] |date=30 Sep 2020 |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165354/http://www.uniindia.com/news/east/crime-bihar-literature/2182921.html |url-status=live }}</ref> *''ম্যায়ঁ দিল্লী হুঁ'' *''মালগুড়ি ডেচ''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/801068/the-dd-files-once-upon-a-time-in-malgudi-days|title=The DD Files: Once upon a time in 'Malgudi Days'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=28 December 2015 |access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720115951/https://scroll.in/reel/801068/the-dd-files-once-upon-a-time-in-malgudi-days|url-status=live}}</ref> *''মাশাল''<ref name="auto4"/> *''মৌলানা আবুল কালাম আজাদ''<ref name="dff">{{cite book|title=National Film Festival|url=https://books.google.com/books?id=syhSS1-5RV4C|year=1993|publisher=[[Directorate of Film Festivals]]|page=125|access-date=23 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185135/https://books.google.com/books?id=syhSS1-5RV4C|url-status=live}}</ref> *''মিৰ্চ মশালা''<ref name="int">{{cite web |last1=Agarwal |first1=Amit |title=Euphoria and Uncertainty |url=https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19930831-euphoria-and-uncertainty-756133-1993-08-31 |website=[[India Today]] |language=en |date=1993-08-31 |access-date=19 July 2021 |archive-date=19 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210719155859/https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19930831-euphoria-and-uncertainty-756133-1993-08-31 |url-status=live }}</ref> *''মীৰা'' *''মেহেৰ'' *''মাইলষ্টন ষ্ট'ৰীচ''<ref>{{cite web |title=Milestone Stories - Apradh by Sanjiv |url=https://www.youtube.com/watch?v=PoNrW-5bRHE |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/PoNrW-5bRHE |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=11 Sep 2014}}{{cbignore}}</ref> *''মীৰ্জা গালিব'' *''মিছ ইণ্ডিয়া'' *''মিট্টি কে ৰংগ''<ref name="Mahadevan"/> *''মুন্সি প্ৰেমচন্দচ গুলদস্তা''<ref>{{cite web |title=Munshi Premchand's Collection of Short Stories - Guldasta Vol : 1, 2 & 3) |url=https://www.amazon.in/Munshi-Premchands-Collection-Short-Stories/dp/B002Y88GRU |website=[[amazon.in]] |publisher=[[Shemaroo]] |language=hi |date=16 January 2009 |access-date=19 January 2021 |archive-date=28 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210128144308/https://www.amazon.in/Munshi-Premchands-Collection-Short-Stories/dp/B002Y88GRU |url-status=live }}</ref> *''মুন্সি প্ৰেমচন্দ কী কহানী''<ref>{{cite web |title=Munshi Premchand ki Kahani - Bade Ghar Ki Beti |url=https://www.youtube.com/watch?v=-u9uOIgOwgQ |publisher=Prasar Bharati Archives |date=14 Sep 2019}}{{cbignore}}{{Dead YouTube link|date=February 2022}}</ref> *''মিয়া খোজী কে কাৰনামে''<ref>{{cite web |title=Miya Khoji Ke Karnamey: Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=1GQ7d0b9vGg |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/1GQ7d0b9vGg |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=4 Oct 2017}}{{cbignore}}</ref> *''এ মাউথফুল অৱ স্কাই'' *''মিষ্টৰ য়োগী''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/804761/the-dd-files-12-possible-brides-for-a-fortunate-nri-in-the-hilarious-mr-yogi|title=The DD Files: 12 possible brides for a fortunate NRI in the hilarious 'Mr Yogi'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=8 March 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042055/https://scroll.in/reel/804761/the-dd-files-12-possible-brides-for-a-fortunate-nri-in-the-hilarious-mr-yogi|url-status=live}}</ref> *''মৃগনয়নী'''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=I6R1g9aQqm0C|year=1990|publisher=[[Bennett, Coleman & Company]]|page=61|volume=111|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185647/https://books.google.com/books?id=I6R1g9aQqm0C|url-status=live}}</ref> *''মৃণাল সেনচ ষ্ট'ৰীচ''<ref name="dff2"/> *''মৃত্যুঞ্জয়'' *''মোৰাৰজী''<ref>{{cite web |title=Morarji (मोरारजी) : EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Mgzp-TC28do |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/Mgzp-TC28do |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=28 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''মুজৰিম হাজিৰ'' *''মোল্লা নাছিৰুদ্দিন'' *''মুমকিন''<ref name="HarrodPaszkiewicz2017">{{cite book|author1=Mary Harrod|author2=Katarzyna Paszkiewicz|title=Women Do Genre in Film and Television|url=https://books.google.com/books?id=UUdnDwAAQBAJ&pg=PT238|date=30 October 2017|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-315-52607-2|pages=238–|access-date=19 July 2021|archive-date=19 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719155859/https://books.google.com/books?id=UUdnDwAAQBAJ&pg=PT238|url-status=live}}</ref> *''মুংগেৰীলাল কৰে হাচীন সপ্নে''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/810744/the-dd-files-mungerilal-ke-haseen-sapne-features-the-original-muffler-man|title=The DD Files: 'Mungerilal Ke Haseen Sapne' features the original Muffler Man|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=28 June 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042046/https://scroll.in/reel/810744/the-dd-files-mungerilal-ke-haseen-sapne-features-the-original-muffler-man|url-status=live}}</ref> *''মুস্কুৰাহট'''<ref>{{cite web |title=Muskurahat (मुस्कुराहट): EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=bT1PcojRTxQ |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/bT1PcojRTxQ |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=14 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''Nanhi Si Kali Meri Ladli''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=_t7WZhWF_vU |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/_t7WZhWF_vU |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Nanhi Si Kali Meri Ladli Episode 01|date=16 October 2018 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''নাৰ্গিচ''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=p90-UGCv0B8&list=PLUiMfS6qzIMzMM1wOfEk01fMOdLyMjnrh |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/p90-UGCv0B8 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Nargis - Ep. # 1|date=7 May 2019 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''নটখড় নাৰদ''<ref>{{cite book|location=India|title=Lok Sabha Debates|url=https://books.google.com/books?id=vGgwAAAAMAAJ|date=5 May 1986|publisher=[[Lok Sabha Secretariat]]|page=109|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185648/https://books.google.com/books?id=vGgwAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> *''নীম কৰা পেড়'' *''নিৰ্মলা''<ref>{{cite book|author=Hena Naqvi|title=Journalism and Mass Communication|url=https://books.google.com/books?id=mhqnBQAAQBAJ&pg=PA116|year=2007|publisher=Upkar Prakashan|isbn=978-81-7482-108-9|page=116|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185649/https://books.google.com/books?id=mhqnBQAAQBAJ&pg=PA116|url-status=live}}</ref> *''নূপুৰ''<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/report/hema-malini-on-maati-ki-banno-tv/20101227.htm|title=Hema Malini: I like the current rural trend on TV|website=Rediff|access-date=5 January 2020|archive-date=20 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180620001457/http://www.rediff.com/movies/report/hema-malini-on-maati-ki-banno-tv/20101227.htm|url-status=live}}</ref> *''নূৰজাহান'' *''নুক্কড়''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/853638/the-dd-files-nukkad-brought-the-streets-of-mumbai-into-the-living-room|title=The DD Files: 'Nukkad' brought the streets of Mumbai into the living room|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=15 October 2017 |access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720115948/https://scroll.in/reel/853638/the-dd-files-nukkad-brought-the-streets-of-mumbai-into-the-living-room|url-status=live}}</ref><ref name="itn"/> *''ওম নমঃ শিৱায়'' *''পচপন খাম্বে লাল দীৱাৰেঁ''<ref>{{cite web |last1=Arora |first1=Nandini |title=5 TV Shows From the 80s You Need to Revisit |url=https://www.thequint.com/entertainment/5-tv-shows-from-the-80s-you-need-to-revisit |website=[[TheQuint]] |language=en |date=19 August 2015 |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165356/https://www.thequint.com/entertainment/5-tv-shows-from-the-80s-you-need-to-revisit |url-status=live }}</ref> *''পল্টন''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=7BDIBhoLlRc |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/7BDIBhoLlRc |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Paltan - Ep #01|date=14 January 2015 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''পনাহ'' *''পঞ্চতন্ত্ৰ'' *''পৰম বীৰ চক্ৰ'' *''পৰছাই কহতে হ্যায়''<ref>{{cite book |title=परसाई कहते हैं |publisher=Prasar Bharati, Doordarshan Archives |date=2008|oclc=857779416 }}</ref> *''পৰীক্ষা গুৰু''<ref>{{Citation|publisher=DD National|author=Amit Kumar|title=Pariksha Guru - EP 1|url=https://www.youtube.com/watch?v=v0mFtH4yXF0 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/v0mFtH4yXF0 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|language=en|date=18 March 2012}}{{cbignore}}</ref> *''পৱিত্ৰ বন্ধন'' *''পেয়িং গেষ্ট''<ref>{{cite web |title=Paying Guest - Episode 1 | date=23 July 2008 |url=https://www.youtube.com/watch?v=6F_LQtbukrg |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/6F_LQtbukrg |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=[[Rajshri]] |language=en}}{{cbignore}}</ref> *''পীহৰ''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=20uryEvSw2k |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/20uryEvSw2k |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Watch Peehar Monday to Friday at 10:30 am on DD NATIONAL|date=6 June 2018 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''পেহচান'' *''ফিৰ সুবহ হ'গী'' *''ফিৰ ৱহী তলাশ'' *''ফূল খিলে হ্যায় গুলশন গুলশন'' *''ফূলৱন্তী''<ref name="doordarshan"/> *''পিয়া কৰা আংগন'' *''প'লিছ ফাইল ছে''<ref>{{cite book|title=Nirnay|url=https://books.google.com/books?id=C6OOAAAAMAAJ|year=1989|publisher=Sardar Patel Institute of Public Administration, Government of Gujarat|page=55}}</ref> *''পূৰ্ণিমা'''<ref>{{cite book|title=Bombay: The City Magazine|url=https://books.google.com/books?id=w-ivnCBinIUC|year=1986|publisher=Living Media India.|page=88|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902190202/https://books.google.com/books?id=w-ivnCBinIUC|url-status=live}}</ref> *''পাহাৰী''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=XZilHnWjxqYC|year=1991|publisher=Bennett, Coleman & Company, Limited|page=56|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902190259/https://books.google.com/books?id=XZilHnWjxqYC|url-status=live}}</ref> *''প্ৰসাদ কী চৰ্চিত কহানীয়াঁ''<ref>{{cite web |title=Prasad Ki Charchit Kahaniyan : EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ghDAhJdYtDk |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/ghDAhJdYtDk |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=12 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''প্ৰথম প্ৰতিশ্ৰুতি''<ref>{{cite web |title=List of Serials |url=http://www.madhuent.com/index.php/indian-serials/hindi-serials-list |website=madhuent.com |access-date=19 January 2021 |archive-date=18 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418212913/http://madhuent.com/index.php/indian-serials/hindi-serials-list |url-status=live }}</ref> *''পুৰস্কাৰ''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=YIbdNvLBCOUC|year=1987|publisher=Bennett, Coleman & Company, Limited|page=49|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902190203/https://books.google.com/books?id=YIbdNvLBCOUC|url-status=live}}</ref> *''ৰাগ দৰবাৰী''<ref>{{cite web |title='Dilli Doordarshan Ast': Recollections of a Boy From Assam |url=https://thewire.in/media/dilli-doordarshan-ast-recollections-of-a-boy-from-assam |website=[[The Wire (India)|The Wire]] |access-date=19 January 2021 |archive-date=22 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201122172310/https://thewire.in/media/dilli-doordarshan-ast-recollections-of-a-boy-from-assam |url-status=live }}</ref> *''ৰাশি ভিল্লা''<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/dk-films-jammu-makes-to-prime-time-prog-of-doordarshan/|title=DK Films Jammu makes to Prime Time Prog of Doordarshan|first=Daily|last=Excelsior|date=16 June 2016|access-date=19 July 2021|archive-date=19 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719131404/https://www.dailyexcelsior.com/dk-films-jammu-makes-to-prime-time-prog-of-doordarshan/|url-status=live}}</ref> *''ৰঘুকুল ৰীত সদা চলি আয়ি'' *''ৰাজা আৰু ৰাঞ্চো'' *''Raju Aur Udantashtari''<ref name="AMROHVI2017">{{cite book|author=Bhuvnesh Kumar Sharma|title=Amroha Ke Gourav|url=https://books.google.com/books?id=XWesDwAAQBAJ&pg=PA500|date=14 May 2017|publisher=Bhuvan Prakashan|isbn=978-93-5268-578-3|page=500|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902191224/https://books.google.com/books?id=XWesDwAAQBAJ&pg=PA500|url-status=live}}</ref> *''ৰাজা কা বাজা''<ref>{{cite book|title=Lok Sabha Debates|url=https://books.google.com/books?id=zB5VAAAAYAAJ|year=2000|publisher=Parliament of India|page=147|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902191729/https://books.google.com/books?id=zB5VAAAAYAAJ|url-status=live}}</ref> *''ৰজনী'' *''[[ৰামায়ণ (ধাৰাবাহিক)|ৰামায়ণ]]'' *''ৰণভেৰী''<ref>{{cite web |title=Doordarshan re-hauls programming; to launch 5 new shows |url=https://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/terrestrial/doordarshan-re-hauls-programming-to-launch-5-new-shows-150813 |website=Indian Television Dot Com |language=en |date=13 August 2015 |access-date=19 January 2021 |archive-date=29 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929041241/https://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/terrestrial/doordarshan-re-hauls-programming-to-launch-5-new-shows-150813 |url-status=live }}</ref> *''ৰাণী কেতকী কী কহানী''<ref>{{cite web |title=Rani Ketki Ki Kahani: Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=qSFEwLbQJww |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/qSFEwLbQJww |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=10 Oct 2017}}{{cbignore}}</ref> *''ৰিপ'ৰ্টাৰ''<ref name="Naqvi2007"/> *''স্ত্ৰী তেৰী কহানী'' *''সাত বচন সাত ফেৰে''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=FFcbmDVP6ec|title=SAAT VACHAN SAAT PHERE - Episode 02|date=27 July 2019 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}{{Dead YouTube link|date=February 2022}}</ref> *''সবকা মালিক এক হ্যায়''<ref>{{cite web |title=The Names of the Serials Telecast on Doordarshan |url=https://eparlib.nic.in/bitstream/123456789/29970/1/11_V_31071997_p91_p92_t162.pdf |website=eparlib.nic.in |pages=91–92 |date=31 July 1997 |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165356/https://eparlib.nic.in/bitstream/123456789/29970/1/11_V_31071997_p91_p92_t162.pdf |url-status=live }}</ref> *''সবচে বড়ে লড়াইয়া''<ref>{{cite tweet |number=341527038466875392 |user=ddnational |title=Friends of Doordarshan ...ALHA-UDAL - SABSE BADA LADAIYA...back on the screen by popular demand! Don't miss tonight |language=en}}</ref> *''সমন্দৰ'' *''সন্মান এক অধিকাৰ''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Di-GEPW1UIQ |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/Di-GEPW1UIQ |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Samman Ek Adhikar every Monday at 9 pm on DD National|date=26 June 2014 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''সংঘৰ্ষ''<ref>{{cite book|title=India Today|url=https://books.google.com/books?id=Xn1DAAAAYAAJ|date=March 1993|publisher=Living Media India Pvt. Ltd.|page=93|access-date=26 July 2021|archive-date=28 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220328044714/https://books.google.com/books?id=Xn1DAAAAYAAJ|url-status=live}}</ref> *''সংকট মোচন হনুমান'' *''সৰস্বতীচন্দ্ৰা'' *''সত্যজিত ৰায় প্ৰেজেণ্টচ'' *''সৌদা''<ref name="RajadhyakshaWillemen1999">{{cite book|last1=Rajadhyaksha|first1=Ashish|last2=Willemen|first2=Paul|title=Encyclopaedia of Indian cinema|url=https://archive.org/details/encyclopaediaofi0000raja|url-access=registration|access-date=12 August 2012|year=1999|publisher=British Film Institute|page=1994|isbn=9780851706696}}</ref> *''Sea Hawks'' *''শক্তি'' *''শালিনী''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=GvLGE_c0JGQ |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/GvLGE_c0JGQ |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Shalini Serial Episode 09|date=16 February 2018 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''শান্তি'' *''শ্বেৰশ্বাহ ছুৰি''<ref>{{cite web |title=Shershah Suri - Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=iczbpmS53vM |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/iczbpmS53vM |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=14 Sep 2017}}{{cbignore}}</ref> *''শিৱ মহাপুৰাণ''<ref>{{cite web |last1=Jain |first1=Madhu |title=Mythological serials flood TV as producers see profitable alliance in godland and adland |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19970531-mythological-serials-flood-tv-as-producers-see-profitable-alliance-in-godland-and-adland-831478-1997-05-31 |website=[[India Today]] |language=en |date=31 May 1997 |access-date=29 April 2021 |archive-date=29 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429101414/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19970531-mythological-serials-flood-tv-as-producers-see-profitable-alliance-in-godland-and-adland-831478-1997-05-31 |url-status=live }}</ref> *''শিকৱাহ''<ref name="auto6"/> *''শ্ৰী ব্ৰহ্মা বিষ্ণু মহেশ''<ref name="Cooper-Chen2006">{{cite book|author=Anne Cooper-Chen|title=Global Entertainment Media: Content, Audiences, Issues|url=https://books.google.com/books?id=96-QAgAAQBAJ&pg=PT191|date=21 April 2006|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-60782-1|pages=191–|access-date=29 April 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902193802/https://books.google.com/books?id=96-QAgAAQBAJ&pg=PT191|url-status=live}}</ref> *''[[কৃষ্ণ (ধাৰাবাহিক)|শ্ৰী কৃষ্ণ]]''<ref>{{Cite news |date=2020-04-27 |title=After 'Ramayan' and 'Mahabharat', now 'Shri Krishna' is returning to Doordarshan |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/after-ramayan-and-mahabharat-now-shri-krishna-is-returning-to-doordarshan/articleshow/75400171.cms?utm_source=contentofinterest&utm_medium=text&utm_campaign=cppst |access-date=2024-06-30 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> *''শ্ৰীকান্ত'' *''সিন্ধুগাথা''<ref>{{cite web |title=Sindhugatha - Episode-1 |url=https://www.youtube.com/watch?v=y2rcjEJqOFY |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/y2rcjEJqOFY |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=14 June 2020}}{{cbignore}}</ref> *''সিংহাসন বত্তিছি'' *''স্পেছ ছিটি ছিগমা'' *''সুবহ'' *''সুনেহৰে দিন''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=291HGnDhLCoC|year=1990|publisher=[[Bennett, Coleman|Bennett, Coleman & Company, Limited]]|page=73|volume=111|access-date=23 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902193804/https://books.google.com/books?id=291HGnDhLCoC|url-status=live}}</ref> *''সুনো কাহিনী''<ref>{{cite web |title=Suno Kahani on DD National tomorrow |url=http://www.uniindia.com/suno-kahani-on-dd-national-tomorrow/india/news/1016732.html |date=13 Oct 2017 |access-date=19 January 2021 |archive-date=28 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210128005045/http://www.uniindia.com/suno-kahani-on-dd-national-tomorrow/india/news/1016732.html |url-status=live }}</ref> *''সুৰাগ - দ্য ক্লু'' *''সুৰভী'' *''শমা''<ref>{{cite web |title=Shama # Episode - 1 |url=https://www.youtube.com/watch?v=p9BVIfY3yxI |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/p9BVIfY3yxI |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=2 Jan 2019}}{{cbignore}}</ref> *''সুৰদাস''<ref>{{cite web |title=Surdas (सूरदास) : EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=HiOW85weUFI |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/HiOW85weUFI |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=1 Jul 2019}}{{cbignore}}</ref> *''ছুপাৰ ছিক্স''<ref name="Sabha1988">{{cite book|title=Lok Sabha Debates|url=https://books.google.com/books?id=XnUwAAAAMAAJ|year=1988|publisher=Parliament of India|page=229|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902193820/https://books.google.com/books?id=XnUwAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> *''স্বাভিমান'' *''স্বৰাজ''<ref name="toi"/> *''Swaraj – Bharat Ke Swatantrata Sangram Ki Samagra Gatha''<ref>{{Cite web |date=2022-08-13 |title=DD's historical series on Swaraj to commence on August 14 |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/dds-historical-series-on-swaraj-to-commence-on-august-14-8087289/ |access-date=2023-08-15 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902181311/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/dds-historical-series-on-swaraj-to-commence-on-august-14-8087289/ |url-status=live }}</ref> *''স্বৰাজ নামা''<ref name="toi"/> *''টেলচ্ অৱ পঞ্চতন্ত্ৰ''<ref>{{cite web |title=Tales of Panchtantra Set of 2 DVD's |url=https://www.amazon.in/Tales-Panchtantra-Set-2-DVDs/dp/B0087B1V98 |website=[[amazon.in]] |language=hi |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165353/https://www.amazon.in/Tales-Panchtantra-Set-2-DVDs/dp/B0087B1V98 |url-status=live }}</ref> *''The Sword of Tipu Sultan'' *''তালাশ'' *''থ'ড়া চা আস্মান''<ref>{{Cite web|url=http://www.deeptinaval.com/actor-thhoda-sa-aasmaan.htm|title=Welcome to www.deeptinaval.com|website=www.deeptinaval.com|access-date=20 July 2021|archive-date=21 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021115652/http://deeptinaval.com/actor-thhoda-sa-aasmaan.htm|url-status=live}}</ref> *''জাতক টেলচ্''<ref>{{cite web |title=Tales of Lamaas |url=https://doordarshan.gov.in/ddnational/tales-lamaas-2 |website=Doordarshan |access-date=17 January 2021 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122015943/https://doordarshan.gov.in/ddnational/tales-lamaas-2 |url-status=live }}</ref> *''তামাচ''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/802490/the-dd-files-peer-into-the-heart-of-darkness-with-govind-nihalanis-tamas|title=The DD Files: Peer into the heart of darkness with Govind Nihalani's 'Tamas'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=26 January 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=4 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210804034826/https://scroll.in/reel/802490/the-dd-files-peer-into-the-heart-of-darkness-with-govind-nihalanis-tamas|url-status=live}}</ref> *''তানে বানে''<ref name="dff"/> *''তেহকিকাত'' *''তেহৰীৰ মুন্সি প্ৰেমচান্দ কী''<ref>{{cite news|url=http://www.tribuneindia.com/2004/20040815/spectrum/main6.htm|title=Gulzar's vision of timeless classics|date=15 August 2004|access-date=23 June 2018|archive-date=21 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021134049/http://www.tribuneindia.com/2004/20040815/spectrum/main6.htm|url-status=live}}</ref> *''তেৰহ পন্নে''<ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/people/when-hema-malini-played-rani-padmini-2067632.html|title=When Hema Malini played Rani Padmini|date=18 December 2017|website=Zee News|access-date=5 January 2020|archive-date=3 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200203072417/https://zeenews.india.com/people/when-hema-malini-played-rani-padmini-2067632.html|url-status=live}}</ref> *''তেনালি ৰামা''<ref name="Asthana">{{cite book|author=Sanjay Asthana|title=India's State-run Media: Broadcasting, Power, and Narrative|url=https://books.google.com/books?id=MoOWDwAAQBAJ&pg=PA144|date=9 May 2019|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-48170-0|page=144|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902193803/https://books.google.com/books?id=MoOWDwAAQBAJ&pg=PA144|url-status=live}}</ref> *''ঠুমৰী এক পৰম্পৰা''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=avpWXZs68_c |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/avpWXZs68_c |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Thumari : Ek Parampara - Ep #01|date=25 June 2016 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''Trayodashi''<ref>{{cite web |title=TV programme listings (12/11/2013) |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/radio-and-tv/article5339128.ece |website=[[The Hindu]] |language=en-IN |date=12 November 2013}}</ref> *''তুম দেনা সাথ মেৰা'' *''তৃষ্ণা'' *''উড়ান''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/803191/the-dd-files-kalyani-singh-in-udaan-remains-our-favourite-heroine-in-khaki|title=The DD Files: Kalyani Singh in 'Udaan' remains our favourite heroine in khaki|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=8 February 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902194307/https://scroll.in/reel/803191/the-dd-files-kalyani-singh-in-udaan-remains-our-favourite-heroine-in-khaki|url-status=live}}</ref> *''উজালে কী ওৰ''<ref name="JoshiDudrah2016">{{cite book|author1=Priya Joshi|author2=Rajinder Dudrah|title=The 1970s and its Legacies in India's Cinemas|url=https://books.google.com/books?id=RggfDAAAQBAJ&pg=PA45|date=6 May 2016|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-92759-3|page=45}}</ref> *''উপন্যাস''<ref>{{cite web |last1=Jain |first1=Madhu |title=Doordarshan running out of programmes |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19920531-doordarshan-running-out-of-programmes-766371-2013-06-15 |website=[[India Today]] |language=en |date=1992-05-31 |access-date=19 July 2021 |archive-date=19 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210719155901/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19920531-doordarshan-running-out-of-programmes-766371-2013-06-15 |url-status=live }}</ref> *''উপনিষদ গংগা''<ref>{{cite book|author1=Dirk Johannsen|author2=Anja Kirsch|author3=Jens Kreinath|title=Narrative Cultures and the Aesthetics of Religion|url=https://books.google.com/books?id=PRfUDwAAQBAJ&pg=PA188|year=2020|publisher=[[Brill Publishers|Brill]]|isbn=978-90-04-42167-7|page=188}}</ref> *''উপাসনা''<ref>{{cite web |title=Upasana : EP#01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=J6_4JF0_TY4 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/J6_4JF0_TY4 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=12 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''উত্তৰ কথা''<ref name="doordarshan"/> *''উত্তৰ ৰামায়ণ'' *''বেদ ব্যাস কে প'তে''<ref>{{cite web |title=Ved Vyas ke Pote: Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=EPmJO_vYKt0 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/EPmJO_vYKt0 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=7 Nov 2017}}{{cbignore}}</ref> *''বিদ্ৰোহ''<ref>{{cite book|author=P. J. O. Taylor|title=A Companion to the "Indian Mutiny" of 1857|url=https://books.google.com/books?id=uituAAAAMAAJ|year=1996|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-563863-9|page=409}}</ref><ref>{{cite web |title=Vidroh : EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OUkg25aHfRg |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/OUkg25aHfRg |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=14 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''[[বিক্ৰম ঔৰ বেতাল (ধাৰাবাহিক)|বিক্ৰম ঔৰ বেতাল]]''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/803957/the-dd-files-the-terrifically-tacky-vikram-aur-betaal|title=The DD Files: The terrifically tacky 'Vikram aur Betaal'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=22 February 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042043/https://scroll.in/reel/803957/the-dd-files-the-terrifically-tacky-vikram-aur-betaal|url-status=live}}</ref> *''বিষ্ণু পুৰাণ'' *''বিশ্বামিত্ৰ'' *''বিবিধা''<ref>{{cite web |title=Vividha - Rajtika |url=https://www.youtube.com/watch?v=djil9Wsxt-0 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/djil9Wsxt-0 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=11 Dec 2014}}{{cbignore}}</ref> *''ৱাহ জনাব'' *''ৱহ হুই না হমাৰে''<ref>{{cite book|author=Shekh Moinuddin|title=Media Space and Gender Construction: A Comparative Study of State Owned and Private Channels in the Post Liberalisation Period|url=https://books.google.com/books?id=UYInBwAAQBAJ&pg=PA28|date=13 September 2010|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-2535-1|page=28|access-date=19 July 2021|archive-date=19 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719131402/https://books.google.com/books?id=UYInBwAAQBAJ&pg=PA28|url-status=live}}</ref> *''Women of India''<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/tv/hema-malini-returns-to-tv/story-Os6LY22VtiRKUPY8nl69GN.html|title=Hema Malini returns to TV|date=31 October 2010|website=Hindustan Times|access-date=19 January 2021|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127234921/https://www.hindustantimes.com/tv/hema-malini-returns-to-tv/story-Os6LY22VtiRKUPY8nl69GN.html|url-status=live}}</ref> *''য়াত্ৰা''<ref>{{cite web | url=https://scroll.in/reel/800696/the-dd-files-shyam-benegals-yatra-packed-all-of-india-in-a-train | title=The DD Files: Shyam Benegal's 'Yatra' packed all of India in a train | date=14 December 2015 | access-date=20 July 2021 | archive-date=25 July 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210725155254/https://scroll.in/reel/800696/the-dd-files-shyam-benegals-yatra-packed-all-of-india-in-a-train | url-status=live }}</ref> *''য়ে দিল মাংগে ম'ৰ'' *''য়ে দুনীয়া গজৱ কী'' *''য়ে হৱায়েঁ''<ref>{{cite web |title=Ye Hawayein (ये हवायें) - Episode # 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=WVEIXkg2KQ4 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/WVEIXkg2KQ4 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=22 Jan 2020}}{{cbignore}}</ref> *''য়েহ জিন্দগী হ্যায় গুলশন'' *''Your Honour'' *''য়ুগ'' *''য়ুগান্তৰ''<ref>{{cite web |title=Yugantar (Old Doordarshan TV Serial) |url=https://www.freeonlineindia.in/yugantar-old-doordarshan-tv-serial/ |website=Free Online India |access-date=19 January 2021 |archive-date=27 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210127211840/https://www.freeonlineindia.in/yugantar-old-doordarshan-tv-serial/ |url-status=live |archivedate=27 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210127211840/https://www.freeonlineindia.in/yugantar-old-doordarshan-tv-serial/ |deadurl=yes }}</ref> *''জমীন আস্মান''<ref name="bhushan">{{cite book|author=Ravi Bhushan|title=Reference India|url=https://books.google.com/books?id=yLgZAAAAYAAJ|year=1995|publisher=Rifacimento International|page=144}}</ref><ref name="HarrodPaszkiewicz2017"/> *''জিন্দগী''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/interviews/y2k3/producer/premkishen.htm|title="DD needs to understand that the channel-producer relationship is equivalent to that of husband-wife. Both need each other": Prem Kishen Television and film producer|date=19 July 2003|website=Indian Television Dot Com|access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720130722/https://www.indiantelevision.com/interviews/y2k3/producer/premkishen.htm|url-status=live}}</ref> *''সৰ্দাৰ: দ্য গেম চেঞ্জাৰ'' (2024)<ref name=MK>{{cite news|url=https://www.morningkashmir.com/k-c-bokadias-historic-serial-sardar-the-game-changer-to-air-on-dd-national-from-march-10th/ |title=K.C. Bokadia's Historic Serial 'Sardar: The Game Changer' to Air on DD National from March 10th |date=7 March 2024|work=Morning Kashmir|access-date=5 June 2025}}</ref> ====হিন্দীত ডাব কৰা অনুষ্ঠানসমূহ==== *''The Adventures of Sherlock Holmes''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/801615/the-dd-files-meet-the-only-sherlock-holmes-who-matters|title=The DD Files: Meet the only Sherlock Holmes who matters|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=10 January 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042046/https://scroll.in/reel/801615/the-dd-files-meet-the-only-sherlock-holmes-who-matters|url-status=live}}</ref> *''Alfred Hitchcock Presents''<ref name="auto10"/> *''Bodyline''<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india/the-cricket-drama-that-brings-back-the-kerry-packer-days/story-uSnyFLEFrTTStLGd9WYsRK.html|title=The cricket drama that brings back the Kerry Packer days|date=22 December 2012|website=Hindustan Times|access-date=24 August 2019|archive-date=24 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824020006/https://www.hindustantimes.com/india/the-cricket-drama-that-brings-back-the-kerry-packer-days/story-uSnyFLEFrTTStLGd9WYsRK.html|url-status=live}}</ref> *''All My Children''<ref name="auto11">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19970728-creation-of-day-time-tv-viewing-slot-rakes-in-the-big-bucks-830414-1997-07-27|title=Creation of day-time TV viewing slot rakes in the big bucks|website=India Today|date=28 July 1997 |access-date=7 December 2022|archive-date=7 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221207230207/https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19970728-creation-of-day-time-tv-viewing-slot-rakes-in-the-big-bucks-830414-1997-07-27|url-status=live}}</ref> *''Days of Our Lives''<ref name="auto11"/> *''Faerie Tale Theatre''<ref name="wmm"/> *''Guiding Light''<ref name="auto11"/> *''Oshin''<ref name="Asthana"/> *''Star Trek: The Original Series''<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1984/09/27/arts/india-tv-boom-star-trek-reruns-and-politics.html|title=India Tv Boom, 'Star Trek' Reruns and Politics|first=William K.|last=Stevens|newspaper=The New York Times|date=27 September 1984|access-date=6 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165353/https://www.nytimes.com/1984/09/27/arts/india-tv-boom-star-trek-reruns-and-politics.html|url-status=live}}</ref> {{Div col end}} ===বাস্তৱ অনুষ্ঠান=== {{Div col|2}} *''আপ ঔৰ হম''<ref name="auto1"/> *''অনমল ৰতন''<ref name="Sabha1991">{{cite book|author=|title=Lok Sabha Debates|url=https://books.google.com/books?id=UVtPAQAAMAAJ|year=1991|publisher=Lok Sabha Secretariat|page=481|access-date=27 July 2021|archive-date=27 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210727171531/https://books.google.com/books?id=UVtPAQAAMAAJ|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Anmol Ratan |url=https://www.youtube.com/playlist?list=PLfrc4Vx9Ts71nyd1tjhk_CSMTop5ww-78 |website=Broadcast Imaging |access-date=27 July 2021 |archive-date=27 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210727171532/https://www.youtube.com/playlist?list=PLfrc4Vx9Ts71nyd1tjhk_CSMTop5ww-78 |url-status=live }}</ref> *''A Tryst with the People of India''<ref>{{cite web |title=A TRYST WITH THE PEOPLE OF INDIA EPISODE 01 |publisher=Prasar Bharati Archives |date=Apr 3, 2018}}</ref> *''বাজে পায়ল''<ref>{{cite web |title=Baaje Payal - Meenakshi Seshadri EP 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OC3stq_Bno8 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/OC3stq_Bno8 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |language=en |date=10 Nov 2017}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite web |title=DD to commemorate India's 50th anniversary in big-budget style |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19971222-dd-to-commemorate-indias-50th-anniversary-in-big-budget-style-831091-1997-12-22 |website=[[India Today]] |language=en |date=1997-12-22}}</ref> *''ভাৰত কী ছাপ'' *''ভাৰত কী শান: ছিংগিং ষ্টাৰ'' *''বিজনেছ বাতে'' *''ক'ক্ ষ্টুডিঅ'''<ref>{{cite news|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k13/aug/aug96.php|title=Doordarshan, MTV to telecast Coke Studio|newspaper=Indian Television Dot Com |date=17 August 2013|access-date=18 September 2017|archive-date=16 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916214234/http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k13/aug/aug96.php|url-status=live}}</ref> *''ঘূমতা আইনা''<ref>{{cite book|title=Limca Book of Records|url=https://books.google.com/books?id=T_xtAAAAMAAJ|year=1996|publisher=[[Bisleri|Bisleri Beverages Limited]]|page=76| isbn=9788190044547 }}</ref> *''কৃষি দৰ্শন''<ref name="auto8"/> *''ক্ৰেজি কিয়া ৰে'' *''কলাকাৰজ্'' *''লাজবাব টেলেণ্ট শ্ব''' *''Living on the Edge'' *''মসহুৰ মহল''<ref name="auto9"/> *''মীৰ্জা গালিব: The Playful Muse''<ref>{{cite web |title=Mirza Ghalib: The Playful Muse (1989) |url=https://indiancine.ma/CLLL/info |website=Indiancine.ma |access-date=31 March 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165351/https://indiancine.ma/CLLL/info |url-status=live }}</ref> *''মানি মেটাৰ্ছ''<ref name="ip">{{cite book|title=Indian Panorama|url=https://books.google.com/books?id=NEQ15_uDrvsC|year=2004|publisher=[[Directorate of Film Festivals]]|page=29}}</ref> *''পোৰুছ'' *''ফুল খিলে হ্যায় গুলশন গুলশন''<ref name="auto1"/> *''কুইজ টাইম''<ref name="tiq">{{cite web |title=Quiz Time once again on DD |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/quiz-time-once-again-on-dd/cid/509131 |website=[[Telegraph India]]}}</ref> *''ৰগ লগ মেঁ গংগা''<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/doordarshan-to-air-travelogue-series-rag-rag-mein-ganga-from-feb-2/articleshow/67774629.cms|title=Doordarshan to air travelogue series 'Rag Rag Mein Ganga' from Feb 2|date=31 January 2019|newspaper=The Economic Times|access-date=5 January 2020|archive-date=22 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200222221720/https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/doordarshan-to-air-travelogue-series-rag-rag-mein-ganga-from-feb-2/articleshow/67774629.cms|url-status=live}}</ref> *''ৰংগাৰংগ''<ref>{{cite web |title=Spectrum - Television |url=https://m.tribuneindia.com/2003/20030914/spectrum/tv.htm |website=[[Tribune India]] |date=2003-09-14 }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *''সত্যমেৱ জয়তে'' *''Sports Ka Superstar''<ref name="tiq"/> *''ছুপাৰহিট মুকাবলা'' *''স্ত্ৰী শক্তি'' *''সুৰ সাগৰ''<ref name="auto4"/> *''তানা বানা''<ref name="ip"/> *''টাৰ্ণিং পইণ্ট'' *''What's The Good Word?''<ref name="auto1"/> *''Wheel Smart Shrimati''<ref>{{Cite web|url=https://www.oneindia.com/2008/08/07/wheel-smart-shrimati-southern-edition-soon-1218116096.html|title='Wheel Smart Shrimati' Southern edition soon|date=7 August 2008|website=OneIndia|access-date=4 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165353/https://www.oneindia.com/2008/08/07/wheel-smart-shrimati-southern-edition-soon-1218116096.html|url-status=live}}</ref> *''জুবাঁ-এ-ইস্ক''<ref>{{cite web |title=Zubaan-e- Ishq - Firaq Gorakhpuri | date=9 September 2014 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dgCVS9I7VMw |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/dgCVS9I7VMw |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |language=en}}{{cbignore}}</ref> ====হিন্দীত ডাব কৰা অনুষ্ঠানসমূহ==== *''Telematch''<ref name="auto5"/> {{Div col end}} ===চলচ্চিত্ৰ=== {{Div col|2}} *''এ মংক''/''বোধিধৰ্ম''<ref>{{cite web |title=A Monk I Bodhidharma I Documentary |url=https://www.youtube.com/watch?v=ThWUwlRXa60 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/ThWUwlRXa60 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=30 May 2013}}{{cbignore}}</ref> *''আদমী ঔৰ ঔৰত'' *''আত্মজা''<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/2001/20011202/spectrum/tv.htm|title=The Sunday Tribune - Spectrum - Television|website=www.tribuneindia.com|access-date=21 March 2020|archive-date=31 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230831140904/https://www.tribuneindia.com/2001/20011202/spectrum/tv.htm|url-status=live|archivedate=31 August 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230831140904/https://www.tribuneindia.com/2001/20011202/spectrum/tv.htm|deadurl=yes}}</ref> *''ভগৎ সিং''<ref>{{cite web |title=Ramanand Sagar's Bhagat Singh to premiere on DD1 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ramanand-sagars-bhagat-singh-to-premiere-on-dd1/articleshow/28595167.cms |website=[[The Times of India]] |language=en |date=17 Nov 2002 |access-date=3 March 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165354/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ramanand-sagars-bhagat-singh-to-premiere-on-dd1/articleshow/28595167.cms |url-status=live }}</ref> *''ছত্ৰপতি শিৱাজী'' *''ছ'টে বড়ে''<ref name="scroll"/> *''ডাকিনী''<ref name="auto7">{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/telefilms-narrate-plight-of-women-doordarshan-to-air-two-projects-that-highlight-society-s-role/cid/605354|title=Telefilms narrate plight of women - Doordarshan to air two projects that highlight society's role|website=www.telegraphindia.com|access-date=15 February 2023|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520171012/https://www.telegraphindia.com/jharkhand/telefilms-narrate-plight-of-women-doordarshan-to-air-two-projects-that-highlight-society-s-role/cid/605354|url-status=live}}</ref> *''দময়ন্তী''<ref>{{cite web |title=Mr. Muzaffar Ali |url=http://iafaonline.com/muzaffar_ali.php |website=Indo-American Friendship Association |access-date=6 May 2021 |archive-date=7 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507121945/http://iafaonline.com/muzaffar_ali.php |url-status=live |archivedate=7 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210507121945/http://iafaonline.com/muzaffar_ali.php |deadurl=yes }}</ref> *''এক পল কা সুখ''<ref name="auto7"/> *''হিন্দলা''<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Doordarshan-brings-out-rare-telefilm-to-honour-Farooque-Shaikhs-memory/articleshow/28530449.cms|title=Doordarshan brings out rare telefilm to honour Farooque Shaikh's memory &#124; Mumbai News - Times of India|website=The Times of India|date=8 January 2014 |access-date=5 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165356/https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Doordarshan-brings-out-rare-telefilm-to-honour-Farooque-Shaikhs-memory/articleshow/28530449.cms|url-status=live}}</ref> *''ডেড্ডী'' *''ইন হুইচ এনি গিভছ ইট দ'চ ৱানছ'' *''জনম''<ref name="auto2">{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/when-the-news-on-dd-was-deferred-due-to-a-mahesh-bhatt-film-661338.html|title=When the news on DD was deferred due to a Mahesh Bhatt film|website=News18|date=12 January 2014|access-date=5 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165354/https://www.news18.com/news/india/when-the-news-on-dd-was-deferred-due-to-a-mahesh-bhatt-film-661338.html|url-status=live}}</ref> *''মিত্ৰ মৰজানী''<ref name="auto3">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19890831-doordarshan-out-to-shed-its-frumpy-home-movie-image-to-produce-commercial-films-816454-1989-08-31|title=Doordarshan out to shed its frumpy home-movie image, to produce commercial films|first=Madhu|last=Jain|date=31 August 1989|website=India Today|access-date=5 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520170859/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19890831-doordarshan-out-to-shed-its-frumpy-home-movie-image-to-produce-commercial-films-816454-1989-08-31|url-status=live}}</ref> *''সদ্গতি'' *''সূখা'' *''পাঁচ পৰমেশ্বৰ''<ref>{{cite web |title=Panch Parmeshwar (1995) |url=https://indiancine.ma/AOVV/info |website=Indiancine.ma |access-date=22 January 2021 |archive-date=1 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001071522/https://indiancine.ma/AOVV/info |url-status=live }}</ref> *''পথৰী আঁখোঁ কৰে সপ্নে''<ref>{{cite web |title=Telefilm based on Rajasthani Folktale 'Pathrayee Aankhon Ke Sapne' |url=https://www.darpanvideoindia.com/telefilm-pathrayee-aankhon-ke-sapne/ |website=Darpan Video India |date=8 October 2019 |access-date=29 April 2021 |archive-date=29 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429105702/https://www.darpanvideoindia.com/telefilm-pathrayee-aankhon-ke-sapne/ |url-status=live |archivedate=29 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210429105702/https://www.darpanvideoindia.com/telefilm-pathrayee-aankhon-ke-sapne/ |deadurl=yes }}</ref> *''পিক্‌নিক্''<ref name="auto3"/> *''প্ৰেম দান''<ref name="auto3"/> *''সেৱা সদন''<ref>{{cite web |title=Munshi Premchand's Seva Sadan Part 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ArnBZm7YAjo |publisher=Prasar Bharati Archives |date=26 Oct 2017}}{{cbignore}}{{Dead YouTube link|date=February 2022}}</ref> *''Somebody Else's Kids''<ref name="auto3"/> *''থোড়া ছা ৰোমানী হো জায়ে''<ref name="auto2"/> *''তিতলী''<ref name="auto3"/> *''তুলসী''<ref name="auto3"/> *''বিল্বমংগল কী প্ৰতিজ্ঞা''<ref>{{cite web |title=Doordarshan Kendra-Delhi Complete List Of Tapes |url=https://doordarshan.gov.in/sites/default/files/DDK-DELHI%20COMPLETE%20LIST%20OF%20TAPES.pdf |website=doordarshan.gov.in}}</ref> {{Div col end}} ==আৰু চাওক== *[[ডিডি নেচনেল]] *[[দূৰদৰ্শন (চেনেল)]] *[[দূৰদৰ্শন]] ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:দূৰদৰ্শন]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী ভাষাৰ দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক]] [[শ্ৰেণী:তালিকাসমূহ]] 26b0zgepgtga8su3v95c71nljv05f1p 622978 622977 2026-08-03T09:53:18Z Kandarpajit Kallol 6257 পৃষ্ঠা [[ডি ডি নেচনেলৰ দ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানৰ তালিকা]]ৰ পৰা [[ডিডি নেচনেলৰ দ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানৰ তালিকা]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 622977 wikitext text/x-wiki এয়া বৰ্তমান আৰু পূৰ্বতে [[দূৰদৰ্শন]]ৰ [[ডিডি নেচনেল]] চেনেলৰদ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানৰ তালিকা। ==বৰ্তমান সম্প্ৰচাৰ== ===মূল শৃংখলা=== {| class="wikitable sortable" ! প্ৰসাৰণ তাৰিখ ! অনুষ্ঠান ! উল্লেখ |- |১ জুলাই ২০২৪ |''হম তো মিডল ক্লাছ হ্যায় জী'' |<ref>{{Cite news |last=Irshad |date=2024-07-01 |title=Subhash Ghai reveals he had this Bollywood actress in mind when he first wrote Janki Pipa News - PiPa News |newspaper=Pipa News |url=https://pipanews.com/subhash-ghai-reveals-he-had-this-bollywood-actress-in-mind-when-he-first-wrote-janki-pipa-news/ |access-date=2023-08-15 |language=en-US |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902181314/https://pipanews.com/subhash-ghai-reveals-he-had-this-bollywood-actress-in-mind-when-he-first-wrote-janki-pipa-news/ |url-status=live }}</ref> |- |১ ছেপ্তেম্বৰ ২০২৪ |''সুৰোঁ কা একলব্য চিজন ২'' |<ref>{{cite web | last=Das | first=Ananya | title=Fauji 2 trailer unveiled on Shah Rukh Khan's 59th birthday, his iconic character Abhimanyu Rai to return. Watch | website=Hindustan Times | date=2 November 2024 | url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/fauji-2-trailer-unveiled-on-shah-rukh-khans-59th-birthday-his-iconic-character-abhimanyu-rai-to-return-watch-101730535634253.html}}</ref> |- |১৮ নবেম্বৰ ২০২৪ |''ফৌজি ২'' |<ref>{{cite web | title=Horror show 'Bhed Bharam' to return on Doordarshan after years, scary trailer will blow your mind | website=Jagran | date=18 November 2024 | url=https://www.jagran.com/entertainment/tv-dd-national-horror-show-bhed-bharam-trailer-out-to-premiere-on-18-november-23830579.html | language=hi}}</ref> |- |} ===পুনঃসম্প্ৰসাৰণ=== {{Div col|2}} *''[[অনুদামিনী]]'' *''চিত্ৰহাৰ'' *''গলি গলি ছিম ছিম'' *''[[ৰংগোলী (দূৰদৰ্শনৰ অনুষ্ঠান)|ৰংগোলী]] বিবিধ ভাৰতী কে সাথ'' *''[[সংস্কাৰ]]'' {{Div col end}} ===অধিগ্ৰহণ কৰা শৃংখলা=== {{Div col|3}} *''বাল কৃষ্ণ'' *''পোৰুছ''<ref>{{cite tweet|number=1482375654712963073|user=DDNational|title=Watch the saga of undauntable heroism of the great king of ancient India, the great warrior Porus. #Porus from 17t…|date=15 January 2022}}</ref> *''শ্ৰী গণেশ''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/television/tv-shows/mythological/tv-show-shree-ganesh-returns-to-doordarshan-after-19-years-210616|title=TV show Shree Ganesh returns to Doordarshan after 19 years|date=16 June 2021|website=Indian Television Dot Com|access-date=15 December 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902181320/https://www.indiantelevision.com/television/tv-shows/mythological/tv-show-shree-ganesh-returns-to-doordarshan-after-19-years-210616|url-status=live}}</ref> {{Div col end}} ==পূৰ্বৰ সম্প্ৰচাৰ== ===এনিমেটেড শৃংখলা=== {{Div col|2}} *''বংগ''' *''ছ'টা ভীম''<ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.in/entertainment/news/you-can-watch-chhota-bheem-on-dd-national-from-april-17-at-2pm/articleshow/75195087.cms|title=Chhota Bheem will be a part of Doordarshan along with Mahabharata's real Bheem|website=Business Insider|access-date=17 April 2020|archive-date=23 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200723200743/https://www.businessinsider.in/entertainment/news/you-can-watch-chhota-bheem-on-dd-national-from-april-17-at-2pm/articleshow/75195087.cms|url-status=live|archivedate=23 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200723200743/https://www.businessinsider.in/entertainment/news/you-can-watch-chhota-bheem-on-dd-national-from-april-17-at-2pm/articleshow/75195087.cms|deadurl=yes}}</ref> *''ঘায়েব আয়া'' *''বৰ্তমান'' *''লিটল সিংহম''<ref name="auto12">{{Cite web|url=https://www.exchange4media.com/industry-briefing-news/discovery-kids-showcases-select-episodes-of-its-popular-shows-on-dd-106862.html|title=Discovery Kids showcases select episodes of its popular shows on DD - Exchange4media|website=Indian Advertising Media & Marketing News – exchange4media|date=17 August 2020 }}</ref> *''কৃষ্ণা''<ref name="auto12"/> *''শেখ চিল্লী এণ্ড ফ্ৰেণ্ডজ''<ref name="auto12"/> {{Div col end}} ===হিন্দীত ডাব কৰা অনুষ্ঠানসমূহ=== {{Div col|2}} *''১০১ ডালমেচিয়ান্স: দ্য চিৰিজ''<ref>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k5/nov/nov144.htm|title=Disney takes up weekend branded block on DD|date=15 November 2005|website=Indian Television Dot Com}}</ref> *''আলাদিন''<ref name=Dis/> *''আৰবীয়ান নাইটছ: সিনবাদছ এডভেঞ্চাৰছ''<ref name="thg"/> *''ফুশিগি নো কুনি নো এলিছ (এলিছ ইন ৱণ্ডাৰলেণ্ড)''<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/rangoon-new-song-tippa-full-is-a-rehash-of-alice-in-wonderland-track/story-JFC2gaszmGbkeLExoGxCGN.html|title=Rangoon new song: Tippa Full is a rehash of Alice In Wonderland track|date=2 February 2017|website=Hindustan Times}}</ref><ref name="thg"/> *''চমৎকাৰী টেলিফোন'' *''ক’ডনেম: কিডছ নেক্সট ড'ৰ''<ref name=CN>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k6/july/july25.htm|title=CN gets on to DD with new branded block|date=4 July 2006|access-date=18 September 2017}}</ref> *''Denver, the Last Dinosaur'' (''দানু ডাইনাছৰ'')<ref name="thg">[https://www.thehindu.com/features/cinema/Gulzar-a-specialist-in-poetry-for-children/article14576159.ece Gulzar, a specialist in poetry for children] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210713145833/https://www.thehindu.com/features/cinema/Gulzar-a-specialist-in-poetry-for-children/article14576159.ece |date=13 July 2021 }}. ''[[The Hindu]]''.</ref> *''ডাকটেলছ''<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/ducktales-hindi-title-track-shaan-theme-song-video-5354480/|title=DuckTales Hindi title track: Shaan and his son's song is a sweet dose of nostalgia|date=13 September 2018|access-date=4 January 2020|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109002914/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/ducktales-hindi-title-track-shaan-theme-song-video-5354480/|url-status=live}}</ref> *''দ্য ফ্লিনষ্ট'নছ''<ref name="auto10">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19931015-teletalk-756243-1993-10-15|title=Teletalk|first1=Madhii|last1=Adhii|first2=Amit|last2=Agarwal|date=15 October 1993|website=India Today|access-date=10 May 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165352/https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19931015-teletalk-756243-1993-10-15|url-status=live}}</ref> *''গুচ্ছে'' (''Stories from My Childhood'')<ref name="thg"/> *''জংগল বুক''<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/hollywood/this-is-not-the-mowgli-you-know-5-reasons-to-watch-the-jungle-book/story-YrE2sEhv6vNt53QL06qfKM.html|title=This is not the Mowgli you know: 5 reasons to watch The Jungle Book|date=7 April 2016|website=Hindustan Times|access-date=24 August 2019|archive-date=24 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824022723/https://www.hindustantimes.com/hollywood/this-is-not-the-mowgli-you-know-5-reasons-to-watch-the-jungle-book/story-YrE2sEhv6vNt53QL06qfKM.html|url-status=live}}</ref><ref name="thg"/> *''দ্য লেজেণ্ড অৱ টাৰজান''<ref name=Dis/> *''লোক গাথা''<ref name="siasat"/> *''মীনা'' *''মিকি মাউচ এণ্ড ফ্ৰেণ্ডচ''<ref name=Dis>{{cite web|url=http://www.exchange4media.com/tv/disney-signs-deal-with-doordarshan-to-reach-out-to-the-non-cs-audience_18609.html|title=Disney signs deal with Doordarshan to reach out to the non C&S audience|date=16 November 2005|access-date=18 September 2017|archive-date=19 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170919005652/http://www.exchange4media.com/tv/disney-signs-deal-with-doordarshan-to-reach-out-to-the-non-cs-audience_18609.html|url-status=live}}</ref> *''নন্দু আপনা'' (''কাট্টিলে কন্নন'')<ref>{{Cite web|date=5 September 2001|title=First Malayalam animated serial on DD|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/first-malayalam-animated-serial-on-dd/articleshow/1774234665.cms|access-date=2021-05-05|website=The Times of India|language=en|archive-date=5 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505132742/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/first-malayalam-animated-serial-on-dd/articleshow/1774234665.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Nandu Apna|url=https://indiancine.ma/CQAL/info|website=Indiancine.ma|access-date=13 December 2021|archive-date=13 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211213140645/https://indiancine.ma/CQAL/info|url-status=live}}</ref> *''স্পাইডাৰ-ম্যান''<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/our-journey-with-the-friendly-neighbourhood-web-slinger-on-screen/cid/1433233|title=Our journey with the friendly neighbourhood web-slinger on screen|website=www.telegraphindia.com|access-date=24 August 2019|archive-date=24 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824022716/https://www.telegraphindia.com/entertainment/our-journey-with-the-friendly-neighbourhood-web-slinger-on-screen/cid/1433233|url-status=live}}</ref> *''টেলস্পিন''<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/television/news/2016/golden-era-doordarshan-evergreen-dd-shows-we-miss-even-today-241387.html|title=Golden Era of Doordarshan! Evergreen DD Shows That We Miss Even Today!|date=17 September 2016|website=filmibeat|access-date=5 January 2020|archive-date=29 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200329074928/https://www.filmibeat.com/television/news/2016/golden-era-doordarshan-evergreen-dd-shows-we-miss-even-today-241387.html|url-status=live}}</ref> *''টিমন এণ্ড পুম্বা''<ref name=Dis/> *''ট'ম এণ্ড জেৰী''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/story/19971208-tv-channels-dub-popular-english-serials-for-indian-viewers-831022-1997-12-07|title=TV channels dub popular English serials for Indian viewers|website=India Today|date=8 December 1997 |access-date=16 January 2023|archive-date=13 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221213231056/https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/story/19971208-tv-channels-dub-popular-english-serials-for-indian-viewers-831022-1997-12-07|url-status=live}}</ref> {{Div col end}} ===শিশু/কিশোৰ-কিশোৰীৰ ধাৰাবাহিক=== {{Div col|2}} *''আধা ফুল''<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/radio-and-tv/Case-in-point/article16080394.ece|title=Case in point|newspaper=The Hindu|date=24 October 2016|access-date=22 June 2018|archive-date=1 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200301043215/http://www.thehindu.com/features/metroplus/radio-and-tv/Case-in-point/article16080394.ece|url-status=live}}</ref> *''[[আৰ্যমান - ব্ৰহ্মাণ্ড কা যোদ্ধা]]'' *''ব্ৰহ্মাণ্ড''<ref>{{cite web |title=The Quest (Jidnyasa) : Episode no. 1 | date=9 August 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=pHgm0Bw0K1E |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/pHgm0Bw0K1E |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=[[IUCAA|IUCAA Library]]}}{{cbignore}}</ref> *''চাট পানী''<ref name="iek">{{cite web |title=As Kamini Kaushal turns 90, the celebrated actor says she was 'bullied' into cinema |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/veteran-actor-kamini-kaushal-taking-the-lead-4617115/ |website=[[The Indian Express]] |language=en |date=18 April 2017 |access-date=26 July 2021 |archive-date=30 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230430113022/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/veteran-actor-kamini-kaushal-taking-the-lead-4617115/ |url-status=live }}</ref> *''চান্দ ছিতাৰে''<ref name="iek"/> *''চান্দমামা''<ref name="iek"/> *''এক দ' তিন চাৰ''<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi//photostory/48558086.cms|title=What TV celebs were before they were actors|date=20 August 2015|website=The Times of India|access-date=9 July 2019|archive-date=20 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190720184730/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi//photostory/48558086.cms|url-status=live}}</ref> *''ফাষ্টাৰ ফেন''<ref name=":0">{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/others/sunday-read/bicycle-hero/articleshow/61168522.cms|title=Bicycle Hero|date=22 October 2017|website=www.mumbaimirror.indiatimes.com|access-date=9 July 2019|archive-date=9 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709162517/https://mumbaimirror.indiatimes.com/others/sunday-read/bicycle-hero/articleshow/61168522.cms|url-status=live}}</ref> *''হাদ্দি ৰাজা''<ref>{{Cite web|url=http://www.animationxpress.com/index.php/latest-news/doordarshan-kal-aaj-aur-kal|title=Doordarshan: Kal, Aaj Aur Kal!|date=14 September 2015|access-date=7 January 2020|archive-date=28 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170528090734/http://www.animationxpress.com/index.php/latest-news/doordarshan-kal-aaj-aur-kal|url-status=live}}</ref><ref name="toi">{{cite web |title=Pakistani TV shows are detergents to wash away Indian soap operas |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/parthian-shot/pakistani-tv-shows-are-detergents-to-wash-away-indian-soap-operas/ |website=Times of India Blog |date=26 July 2016 |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520170900/https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/parthian-shot/pakistani-tv-shows-are-detergents-to-wash-away-indian-soap-operas/ |url-status=live }}</ref> *''গলি গলি ছিম ছিম'' *''জুনিয়ৰ জী'' *''ডি ডি নেচনেল কিডজ আইলেণ্ড'' *''M.A.D.''<ref name=CN/> *''নীৱ'' *''পতলী বাবা কী''<ref name="thg"/> *''শাকা লাকা বুম বুম'' *''[[শক্তিমান]]'' *''নটখট ৰাণী বড়ী সয়ানী'' *''স্কুল ডেচ''<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19990628-tv-serial-school-days-cast-intends-to-start-literacy-movement-in-real-life-781219-1999-06-28|title=TV serial School Days cast intends to start literacy movement in real life|date=28 June 1999|access-date=26 June 2018|archive-date=26 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180626165216/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19990628-tv-serial-school-days-cast-intends-to-start-literacy-movement-in-real-life-781219-1999-06-28|url-status=live}}</ref> *''দ্য ষ্ট'ন বয়'' *''তৰংগ''<ref>{{cite tweet|user=ddnational|number=464625831361662976|title= #Tarang #nowplaying on @DDNational NCERT and CIET bring this wonderful educative, participative and informative series for school children.}}</ref> *''য়হা কে হম ছিকন্দৰ'' ====হিন্দীত ডাব কৰা অনুষ্ঠানসমূহ==== *''Bananas in Pyjamas''<ref name=Aus>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/terrestrial/dd-to-air-australian-pre-school-kids-series-bananas-in-pyjamas-150417|title=DD to air Australian pre-school kids series "Bananas in Pyjamas"|date=17 April 2015|access-date=18 September 2017|archive-date=16 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916214234/http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/terrestrial/dd-to-air-australian-pre-school-kids-series-bananas-in-pyjamas-150417|url-status=live}}</ref> *''Giggle and Hoot''<ref name=Aus/> {{Div col end}} ===কমেডী ধাৰাবাহিক=== {{Div col|2}} *''আশিক বিবি কা'' *''এইছা ভী হ'তা হ্যায়''<ref name="auto6">{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k3/mar/mar162.htm|title=Samvaad to air two new shows on DD metro|date=29 March 2003|website=Indian Television Dot Com|access-date=7 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520170912/https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k3/mar/mar162.htm|url-status=live}}</ref> *''অপ্পু ঔৰ পপ্পু''<ref>{{cite book|title=Report|url=https://books.google.com/books?id=AL9QAQAAMAAJ|year=1987|publisher=[[Ministry of Information and Broadcasting (India)|Ministry of Information and Broadcasting]]|page=33|location=India}}</ref> *''বাজেগা বেণ্ড বাজা'' *''বান্টি বাবলি কী মম্মী'' *''কলগেট টপ টেন''<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/1999/99jun27/sunday/filmtv.htm|title=Tribuneindia... Film and tv|website=www.tribuneindia.com|access-date=4 January 2020|archive-date=1 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230401170653/https://www.tribuneindia.com/1999/99jun27/sunday/filmtv.htm|url-status=live}}</ref> *''দানে অনাড় কে'' *''দফ্তৰনামা''<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/1999/99mar28/sunday/filmtv.htm|title=Tribuneindia... Film and tv|website=www.tribuneindia.com|access-date=26 November 2021|archive-date=26 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211126042725/https://www.tribuneindia.com/1999/99mar28/sunday/filmtv.htm|url-status=live}}</ref> *''দেখ ভাই দেখ'' *''ফ্ল'প শ্ব'''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/802006/the-dd-files-would-jaspal-bhattis-satire-flop-show-be-banned-today|title=The DD Files: Would Jaspal Bhatti's satire 'Flop Show' be banned today?|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=18 January 2016|access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042052/https://scroll.in/reel/802006/the-dd-files-would-jaspal-bhattis-satire-flop-show-be-banned-today|url-status=live}}</ref> *''ফুল টেনশন'' *''হৰি মিৰ্চি লাল মিৰ্চি''<ref>{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-will-shilpa-quit-hari-mirchi-1135669|title=Will Shilpa quit 'Hari Mirchi'?|first=Sapana Patil|last=Poojary|date=26 November 2007|website=DNA India|access-date=24 August 2019|archive-date=24 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824020959/https://www.dnaindia.com/entertainment/report-will-shilpa-quit-hari-mirchi-1135669|url-status=live}}</ref> *''হম হ্যায় না'' *''ইধৰ উধৰ'' *''কভী সাস কভী বহু'' *''কানা ফূচি'' *''ফাটিচৰ''<ref name="auto1"/> *''মিষ্টাৰ ফাণ্টুশ''<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/content/54554/silence-please-its-time-gutur.html|title=Silence Please, it's time for 'Gutur Gu'|date=24 February 2010|website=Deccan Herald|access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720125223/https://www.deccanherald.com/content/54554/silence-please-its-time-gutur.html|url-status=live}}</ref> *''মিষ্টাৰ য়া মিচেছ''<ref>{{cite web |title=First of Many: Archana Puran Singh revisits Mr Ya Mrs |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/archana-puran-singh-acting-debut-tv-show-mr-ya-mrs-doordarshan-first-of-many-6483359/ |website=[[The Indian Express]] |language=en |date=1 July 2020 |access-date=26 July 2021 |archive-date=11 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711164547/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/archana-puran-singh-acting-debut-tv-show-mr-ya-mrs-doordarshan-first-of-many-6483359/ |url-status=live }}</ref> *''অহ ডাৰ্লিং য়ে হ্যায় ইণ্ডিয়া'' *''ফিৰ ভী দিল হ্যায় হিন্দুস্তানী'' *''পড়োসন'' *''শ্ৰীমান শ্ৰীমতী'' *''সোহনী মহিৱাল''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/viewership/dd-national-gains-big-in-week-45-of-tam-ratings-141119|title=DD National gains big in week 45 of TAM ratings|date=19 November 2014|website=Indian Television Dot Com|access-date=9 July 2019|archive-date=25 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125004915/http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/viewership/dd-national-gains-big-in-week-45-of-tam-ratings-141119|url-status=live}}</ref> *''ট্ৰাক ধীনা ধীন''<ref>{{cite LIIofIndia|litigants=Jaidev vs Prasar Bharti And Ors.|court=INDLHC|year=2001|num=|parallelcite|courtname=auto}}</ref> *''তু তোতা মেয় মৈনা''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/release/y2k6/june/junerel54.htm|title=New serial on DD1 'To Tota Main Maina'|date=24 August 2006|website=Indian Television Dot Com|access-date=7 November 2021|archive-date=7 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211107162832/https://www.indiantelevision.com/release/y2k6/june/junerel54.htm|url-status=live}}</ref> *''উল্টা পুল্টা''<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/savita-bhatti-jaspal-bhatti-first-meeting-marriage-photos-facebook-post-flop-show-6452707/|title=Savita Bhatti reminisces meeting Jaspal Bhatti for the first time|date=11 June 2020|access-date=19 January 2021|archive-date=28 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128011925/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/savita-bhatti-jaspal-bhatti-first-meeting-marriage-photos-facebook-post-flop-show-6452707/|url-status=live}}</ref> *''ৱাগলে কী দুনিয়া''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/815580/the-dd-files-wagle-ki-duniya-never-underestimated-the-power-of-the-common-man|title=The DD Files: 'Wagle Ki Duniya' never underestimated the power of the common man|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=3 September 2016|access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720115941/https://scroll.in/reel/815580/the-dd-files-wagle-ki-duniya-never-underestimated-the-power-of-the-common-man|url-status=live}}</ref> *''য়েহ জো হ্যায় জিন্দগী''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/800858/the-dd-files-kundan-shahs-yeh-jo-hai-zindagi-raised-the-bar-for-sitcoms|title=The DD Files: Kundan Shah's 'Yeh Jo Hai Zindagi' raised the bar for sitcoms|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=21 December 2015|access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042053/https://scroll.in/reel/800858/the-dd-files-kundan-shahs-yeh-jo-hai-zindagi-raised-the-bar-for-sitcoms|url-status=live}}</ref> *''জবান সম্ভালকে'' ====হিন্দীত ডাব কৰা অনুষ্ঠানসমূহ==== *''Didi's Comedy Show''<ref name="auto5">{{cite web|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k7/may/may46.php|title=Jetix brings back 'Didi's comedy show'|date=4 May 2007|access-date=6 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908055838/http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k7/may/may46.php|archive-date=8 September 2017|url-status=dead}}</ref> *''Diff'rent Strokes''<ref name="auto9">{{Cite magazine|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19850215-entertainment-boom-sweeps-away-cobwebs-from-doordarshan-programming-769794-2013-11-26|title=Entertainment boom sweeps away cobwebs from Doordarshan programming|author=Simran Bhargava Coomi Kapoor |date=November 26, 2013 |magazine=India Today}}</ref> *''Here's Lucy''<ref>{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/analysis/everybody-loves-lucy-the-legendary-first-lady-of-television-sitcoms-writes-deepa-gahlot|title=Everybody loves Lucy, the legendary First Lady of television sitcoms, writes Deepa Gahlot|website=Free Press Journal|access-date=7 December 2021|archive-date=7 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211207053340/https://www.freepressjournal.in/analysis/everybody-loves-lucy-the-legendary-first-lady-of-television-sitcoms-writes-deepa-gahlot|url-status=live}}</ref> *''Yes Minister''<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/india/1368490/Time-for-a-passage-to-India-Yes-Minister.html|title=Time for a passage to India? Yes Minister|first=Oliver|last=Poole|date=30 September 2000|via=www.telegraph.co.uk|access-date=6 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165353/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/india/1368490/Time-for-a-passage-to-India-Yes-Minister.html|url-status=live}}</ref> {{Div col end}} ===নাটক ধাৰাবাহিক=== {{Div col|2}} *''১৮৫৭ ক্ৰান্তি'' *''আ বৈল মুঝে মাৰ''<ref name="scroll"/> *''আহুতি''<ref name="atb">{{cite book|title=Business World|url=https://books.google.com/books?id=haJaAAAAYAAJ|year=1999|publisher=Ananda Bazar Patrika Limited|page=29|access-date=26 July 2021|archive-date=7 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230407070814/https://books.google.com/books?id=haJaAAAAYAAJ|url-status=live}}</ref> *''আইনা''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=0Cfntv9-Ja4C|year=1986|publisher=Bennett, Coleman & Company, Limited|page=49|access-date=26 July 2021|archive-date=24 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124083018/https://books.google.com/books?id=0Cfntv9-Ja4C|url-status=live}}</ref> *''আখৰী দাও''<ref>{{cite book|title=India Today|url=https://books.google.com/books?id=NB3VAAAAMAAJ|year=1990|publisher=Living Media India Pvt. Limited|page=95}}</ref> *''[[আঁখেঁ]]'' *''আপ বীতি''<ref>{{Cite news|url=https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k2/jan/jan14.htm|title=DD forays into supernatural territory with 'Aap Beeti'|date=5 January 2002|website=Indian Television Dot Com|access-date=7 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520172502/https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k2/jan/jan14.htm|url-status=live}}</ref> *''আৰোহণ'' *''অভিমান'' *''অড়োস পড়োস''<ref name="scroll"/><ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/803590/the-dd-files-ados-pados-and-the-next-door-charms-of-amol-palekar|title=The DD Files: 'Ados Pados' and the next-door charms of Amol Palekar|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=16 February 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042051/https://scroll.in/reel/803590/the-dd-files-ados-pados-and-the-next-door-charms-of-amol-palekar|url-status=live}}</ref> *''অগ্নিপথ - হ্যায় য়েহি জীন্দগী'' *''এয়াৰ হ'ষ্ট্ৰেছ'' *''আকবৰ দ্য গ্ৰেট''<ref>{{cite book|author=Manimugdha Sharma|title=Allahu Akbar: Understanding the Great Mughal in Today's India|url=https://books.google.com/books?id=ZOOqDwAAQBAJ&pg=PT262|date=18 October 2019|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-93-86950-54-3|pages=262–}}</ref><ref>{{cite web |title=Akbar Khan to play grown-up emperor in his own serial, Akbar the Great |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19960630-akbar-khan-to-play-grown-up-emperor-in-his-own-serial-akbar-great-833280-1996-06-30 |website=[[India Today]] |language=en |date=30 June 1996 |access-date=17 January 2021 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122181417/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19960630-akbar-khan-to-play-grown-up-emperor-in-his-own-serial-akbar-great-833280-1996-06-30 |url-status=live }}</ref> *''অখণ্ড সৌভাগ্যৱতী ভৱ''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=1eCpENmSkZM |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/1eCpENmSkZM |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Watch "Akhand Saubhagyavati Bhav" Monday to Wednesday at 11 AM only on DD National|date=21 May 2019 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''আলবেলি কাহানী প্যাৰ কী''<ref name="auto4">{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/doordarshan-fuels-up-its-prime-time-with-four-new-tv-shows/articleshow/49381484.cms?from=mdr|title=Doordarshan fuels up its prime time with four new TV shows|date=15 October 2015|newspaper=The Economic Times|access-date=5 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520235456/https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/doordarshan-fuels-up-its-prime-time-with-four-new-tv-shows/articleshow/49381484.cms?from=mdr|url-status=live}}</ref> *''আলিফ লাইলা'' *''আম্ৰপলী'' *''অম্ৰাৱতী কী কথায়েঁ'' *''আমিৰ খশ্ৰু''<ref>{{cite web |last1=Rahman |first1=M. |title=Rajbans Khanna's TV serial Amir Khusrau attempts to clear communal misconceptions |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/films/story/19880615-tv-serial-amir-khusrau-attempts-to-clear-communal-misconceptions-797379-1988-06-15 |website=[[India Today]] |language=en |date=15 June 1988 |access-date=17 January 2021 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122022404/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/films/story/19880615-tv-serial-amir-khusrau-attempts-to-clear-communal-misconceptions-797379-1988-06-15 |url-status=live }}</ref> *''অনুদামিনী'' *''অন্বেষন''<ref name="auto9"/> *''অপৰাজিতা''<ref>{{cite book|title=Limca Book of Records|url=https://books.google.com/books?id=zeJtAAAAMAAJ|year=2002|publisher=[[Limca Book of Records|Bisleri Beverages Limited]]}}</ref> *''অপৰাধী কৌন''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=2JvviTFa-I8C|year=1986|publisher=Bennett, Coleman & Company, Limited|page=51|access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720131929/https://books.google.com/books?id=2JvviTFa-I8C|url-status=live}}</ref> *''আপনে আপ''<ref name="bhushan"/> *''অৰ্ধাংগিনী''<ref>{{Cite web|url=https://m.tribuneindia.com/1999/99jun13/sunday/filmtv.htm|title=A tear-jerker?|website=The Tribune}}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *''ঔৰ ভী গম হ্যায় জমানে মেঁ'' *''ঔৰত'' ([[মন্দিৰা বেদী]] অভিনীত; ১৯৯০ চনৰ শেষৰ ফালে প্ৰচাৰিত এই ধাৰাবাহিকখনে সমাজৰ মহিলাসকলে সন্মুখীন হোৱা প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।)<ref>{{Cite book |last=Ghadially |first=Rehana |url=https://books.google.com/books?id=wTpgAT0_hYYC |title=Urban Women in Contemporary India: A Reader |date=2007-04-04 |publisher=SAGE Publications |isbn=978-0-7619-3520-9 |language=en}}</ref> *''বাহাদুৰ শ্বাহ জফৰ''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/soaps/story/debashree-roy-to-varsha-usgaonkar-film-stars-who-made-their-tv-debut-in-br-chopra-s-mahabharat-1674951-2020-05-06|title=Debashree Roy to Varsha Usgaonkar, film stars who made their TV debut in BR Chopra's Mahabharat|first1=Amit|last1=Tyagi|date=6 May 2020|website=India Today|access-date=19 January 2021|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165352/https://www.indiatoday.in/television/soaps/story/debashree-roy-to-varsha-usgaonkar-film-stars-who-made-their-tv-debut-in-br-chopra-s-mahabharat-1674951-2020-05-06|url-status=live}}</ref> *''বানো বেগম''<ref>{{cite book|title=Organiser|url=https://books.google.com/books?id=m04_AQAAIAAJ|date=February 1992|publisher=Bharat Prakashan.|page=2|volume=43}}</ref> *''বেৰিষ্টাৰ ৰয়''<ref name="Naqvi2007">{{cite book|author=Hena Naqvi|title=Journalism and Mass Communication|url=https://books.google.com/books?id=mhqnBQAAQBAJ&pg=PA107|year=2007|publisher=Upkar Prakashan|isbn=978-81-7482-108-9|page=107}}</ref> *''বচ থোড়া ছা অনজানে'' *''ভাৰত এক খোজ'' *''বেটাল পাচিচি'' *''ভাৰতীয় নাট্য শাস্ত্ৰ''<ref>{{cite web |title=Bharatiya Natya Sastra : EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IPMWCnApnhc |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/IPMWCnApnhc |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=11 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''ভূতনাথ'' *''বাইবেল কী কাহানীয়াঁ'' *''বুদ্ধ'' *''বুনিয়াদ'' *''বুল বুল বাগ''<ref>{{cite book|title=India Today|url=https://books.google.com/books?id=nGZDAAAAYAAJ|year=1999|publisher=[[Living Media India Limited|Thomson Living Media India Limited]]|page=85|volume=24}}</ref> *''ব্যমকেশ বক্সি'' *''কেপ্তেইন ভ্যোম'' *''চাণক্য'' *''চন্দ্ৰকান্তা'' *''চন্দ্ৰমুখী''<ref name="doordarshan"/> *''চাপটে চাপটে''<ref name="bhushan"/> *''চৰিত্ৰহীন''<ref>{{cite book|author=Shoma A. Chatterji|title=The Cinema of Bimal Roy: An ′Outsider′ Within|url=https://books.google.com/books?id=vxtBDwAAQBAJ&pg=PT78|date=22 May 2017|publisher=SAGE Publishing India|isbn=978-93-86062-87-1|page=78}}</ref> *''চেখভ কী দুনীয়া''<ref>{{cite book|author=Prajñā|title=Nukkaṛa Nāṭaka: Racanā aura Prastutī|url=https://books.google.com/books?id=SvJkAAAAMAAJ|year=2006|publisher=[[National School of Drama|Rāshṭrīya Nātya Vidyālaya]]|isbn=978-81-8197-014-5|page=206}}</ref> *''ছত্ৰপতি শিৱাজী''<ref>{{cite web |title=Shivaji serial off the air |url=https://timesofindia.indiatimes.com/bombay-times/shivaji-serial-off-the-air/articleshow/573677537.cms |website=[[The Times of India]] |language=en |date=15 Sep 2001}}</ref> *''ছ'টী বড়ী বাতে''<ref name="siasat">{{cite web |title=Indian animation expert Bhimsain Khurana dead |url=https://archive.siasat.com/news/indian-animation-expert-bhimsain-khurana-dead-1344022/ |website=[[The Siasat Daily]] |date=18 April 2018|via=[[IANS]]}}</ref> *''ছ'টী বাবু''<ref>{{cite book|title=Media Asia|url=https://books.google.com/books?id=X-e4AAAAIAAJ|year=1993|publisher=Asian Mass Communication Research and Information Centre|page=42}}</ref> *''চুনৌতী'' *''চুন্নী''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19901031-punjab-serials-disappointing-avalanche-of-punjab-programmes-813210-1990-10-31|title=Punjab serials: Disappointing avalanche of Punjab programmes|first=Madhu|last=Jain|date=31 October 1990|website=India Today}}</ref> *''ছুপাউ কেইছে লাগা চুনৰী মেঁ দাগ'' *''চাৰ্কাছ'' ([[শ্বাহৰুখ খান]]ৰ প্ৰথম খোজ।)<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/829785/the-dd-files-shah-rukh-khans-first-steps-under-the-big-top-in-circus|title=The DD Files: Shah Rukh Khan's first steps under the big top in 'Circus'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=20 February 2017 }}</ref> *''কৰ্প'ৰেট সৰপঞ্চ – বেটী দেশ কী''<ref>{{Cite web |title=Reel and real life Jodi Rohit Mehta and Rajeshwari Datta got busy in their next Serial corporate Sarpanch |url=https://ahmedabadmirror.com/reel-and-real-life-jodi-rohit-mehta-and-rajeshwari-datta-got-busy-in-their-next-serial-corporate-sarpanch/81848145.html |access-date=2023-08-15 |website=Ahmedabad Mirror |language=en}}</ref> *''দাদা দাদী কী কাহানীয়াঁ''<ref>{{cite book|author=Eric S. Pruitt|title=When Little Traditions Modernize?: Mass Media and the Future of Folk Traditions in India|url=https://books.google.com/books?id=l8NfAAAAMAAJ|year=1997|publisher=[[University of Wisconsin-Madison Press|University of Wisconsin-Madison]]|page=44|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182013/https://books.google.com/books?id=l8NfAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> *''দৰ্পন''<ref name="scroll"/><ref name="Mahadevan"/> *''দস্তান-এ-হিতিমতাই''<ref>{{cite web |last1=Khanzada |first1=Farida |title=PVR to release animation film Adventures of Sinbad |url=http://archive.indianexpress.com/news/pvr-to-release-animation-film-adventures-of-sinbad/1060773/ |website=[[Indian Express]] |date=18 January 2013 |access-date=14 January 2021 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305121128/http://archive.indianexpress.com/news/pvr-to-release-animation-film-adventures-of-sinbad/1060773/ |url-status=live }}</ref> *''দস্তুৰ'' *''দয়াসাগৰ'' *''দীৱাৰ'' *''দিল দৰিয়া''<ref name="auto">{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/tv/good-news-iconic-show-ramayana-to-re-telecast-starting-tomorrow/articleshow/74840124.cms|title=Good News! Iconic show 'Ramayana' to re-telecast starting tomorrow|website=Mumbai Mirror|access-date=28 March 2020|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182019/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/tv/bigg-boss-winner-siddharth-shukla-makes-roti-and-cooks-sabzi-at-home-see-video/articleshowajax/74824350.cms?version=18&enforceseoatarticle=0&lastarticle=74788924&photocount=6&photoexclude=3|url-status=live}}</ref> *''দিল আপনা প্ৰীত পৰায়ী'' *''দৰ্দ কা ৰিস্তা'' *''দিশায়েঁ'' *''দূসৰা কেৱল'' *''এহসাস'' *''এক দিন অচানক'' *''এক কাহানী''<ref name="scroll"/> *''এক কাহানী ঔৰ মিলি''<ref>{{cite web |title=Paoli Dam and Parambrata pair up for Yaara Silly Silly : Bollywood News - Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/paoli-dam-and-parambrata-pair-up-for-yaara-silly-silly/ |website=[[Bollywood Hungama]] |language=en |date=9 July 2015 |access-date=19 January 2021 |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182029/https://www.bollywoodhungama.com/ajax-imagnary/?tagname= |url-status=live }}</ref> *''এক প্ৰেম কথা''<ref name="Mahadevan">{{cite book|author=Ananth Mahadevan|title=Once Upon A Prime Time: My Journey on Indian Television|date=20 July 2020|url=https://books.google.com/books?id=KioKEAAAQBAJ&pg=PT60|publisher=Embassy Books|isbn=978-93-89995-09-1|pages=60–|access-date=17 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182015/https://books.google.com/books?id=KioKEAAAQBAJ&pg=PT60|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Ek Prem Katha - Ek Mulakat Ep# 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=rwVpiQQfZL4 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/rwVpiQQfZL4 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=13 April 2015}}{{cbignore}}</ref> *''এক ছে বড়কৰ এক'' *''এক থা ৰাস্তি' *''ফৰমান'' *''ফৌজি''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/800500/the-dd-files-when-shah-rukh-khan-stole-hearts-and-the-show-in-fauji|title=The DD Files: When Shah Rukh Khan stole hearts and the show in 'Fauji'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=7 December 2015 |access-date=20 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182622/https://scroll.in/reel/800500/the-dd-files-when-shah-rukh-khan-stole-hearts-and-the-show-in-fauji|url-status=live}}</ref> *''ফৌজি... দ্য আয়ৰণ মেন'' *''গণদেৱতা'' *''গায়ত্ৰী মন্ত্ৰ''<ref>{{cite book|author=William Elison|title=The Neighborhood of Gods: The Sacred and the Visible at the Margins of Mumbai|url=https://books.google.com/books?id=duF0DwAAQBAJ&pg=PA238|date=10 December 2018|publisher=[[University of Chicago Press]]|isbn=978-0-226-49506-4|page=238|access-date=29 April 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182606/https://books.google.com/books?id=duF0DwAAQBAJ&pg=PA238|url-status=live}}</ref> *''গীতাঞ্জলী''<ref>{{cite web |title=GITANJALI - Episode 1: SHRADHANJALI |url=https://www.youtube.com/watch?v=5fEbBW4dZlw |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/5fEbBW4dZlw |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=25 March 2013}}{{cbignore}}</ref> *''গীতা ৰহস্য''<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/election/1999/sep/10nitish.htm|title=Rediff On The NeT: The Rediff Election Interview/Nitish Bharadwaj|website=www.rediff.com|access-date=20 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182621/https://www.rediff.com/election/1999/sep/10nitish.htm|url-status=live}}</ref> *''ঘুটন'' *''দ্য গ্ৰেট এক্সপেৰিমেণ্ট''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=UaoNY7vmmwc&list=PLqtVCj5iilH5y6R2xPElCXZ-HY2HF09pW |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/UaoNY7vmmwc |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=The Great Experiment &#124; Episode 01|date=November 2017 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''দ্য গ্ৰেট মাৰাঠা'' *''গৃহদাহ''<ref name="doordarshan">{{cite web |title=Schedule from 03.06.2019 to 09.06..2019 |url=https://doordarshan.gov.in/sites/default/files/03.06.2019%20to%2009.06..2019-converted.pdf |website=[[Doordarshan]] |access-date=19 January 2021 |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182532/https://prasarbharati.gov.in/get-apps/ |url-status=live }}</ref> *''গোৰা''<ref name="doordarshan"/> *''গুলদস্তা''<ref name="Mahadevan"/> *''গুল গুলশন গুলফাম'' *''গুল সানোবৰ'' *''হাব্বা খাতূন''<ref>{{cite web |title=Habba Khatoon - Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IrviItoa2ak |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/IrviItoa2ak |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=29 August 2017}}{{cbignore}}</ref> *''হমাৰে গৌৰৱ''<ref>{{cite web |title=Hamare Gaurav (हमारे गौरव): EP #01 - Kasturba |url=https://www.youtube.com/watch?v=ffzPv-vmKwg |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/ffzPv-vmKwg |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |language=en |date=29 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''হেল্ল' ব'ম্বে''<ref name="int"/> *''হেল্ল' ইন্সপেক্টৰ'' *''হমছফৰ:দ্য ট্ৰেইন'' *''হেল্ল' জিন্দগী'' *''হিমালয় দৰ্শন''<ref>{{cite book|title=Himalaya Today|url=https://books.google.com/books?id=RiBuAAAAMAAJ|year=1991|publisher=Himalaya Today Publications|page=36|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182524/https://books.google.com/books?id=RiBuAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> *''হ'নী অনহ'নী''<ref name="toi"/> *''হম হিন্দুস্তানী''<ref>{{cite book|author=Rammesh|title=Human Cinema: The Films of Hrishikesh Mukherjee|url=https://books.google.com/books?id=azlpDwAAQBAJ&pg=PT226|date=17 August 2018|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64324-955-1|page=226|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902182519/https://books.google.com/books?id=azlpDwAAQBAJ&pg=PT226|url-status=live}}</ref> *''হম ল'গ''<ref name="hb">[https://scroll.in/reel/808304/the-dd-files-hum-log-versus-buniyaad The DD Files: ‘Hum Log’ versus ‘Buniyaad’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230902183026/https://scroll.in/reel/808304/the-dd-files-hum-log-versus-buniyaad |date=2 September 2023 }}. ''[[Scroll.in]]''.</ref> *''হম হোংগে কাময়াৱ''<ref>{{cite magazine|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=fWcdAQAAMAAJ|year=1987|publisher=Bennett, Coleman & Company, Limited|volume=108}}</ref> *''হমৰাহী'' *''ইডিয়ট''<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1992/10/08/movies/review-film-festival-dostoyevsky-s-idiot-by-way-of-bombay.html|title=Review/Film Festival; Dostoyevsky's 'Idiot,' by Way of Bombay|first=Stephen|last=Holden|newspaper=The New York Times|date=8 October 1992|access-date=5 January 2020|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902183025/https://www.nytimes.com/1992/10/08/movies/review-film-festival-dostoyevsky-s-idiot-by-way-of-bombay.html|url-status=live}}</ref> *''ইম্তিহান'' *''ইন্দ্ৰধনুষ'' *''ইন্তেজাৰ''<ref name="itn">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19880331-intezaar-retains-nukkad-cast-but-with-a-different-setting-797097-1988-03-31|title=Intezaar retains Nukkad's cast but with a different setting|first=Salil|last=Tripathi|date=31 March 1988|website=India Today|access-date=6 January 2020|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902183547/https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19880331-intezaar-retains-nukkad-cast-but-with-a-different-setting-797097-1988-03-30|url-status=live}}</ref> *''ইন্তেজাৰ ঔৰ সহি''<ref name="auto6"/> *''IPS Diaries''<ref name="auto4"/> *''ইসি বাহানে''<ref>{{cite book|author=Brian Taves|title=P.G. Wodehouse and Hollywood: Screenwriting, Satires and Adaptations|url=https://books.google.com/books?id=8UsfvxcEAssC&pg=PA127|year=2015|publisher=[[McFarland (publisher)|McFarland]]|isbn=978-0-7864-8443-0|page=127|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902183603/https://books.google.com/books?id=8UsfvxcEAssC&pg=PA127|url-status=live}}</ref> *''ইতিহাস'' *''জান-এ-আলম''<ref>{{cite web |last1=Ali |first1=Muzaffar |title=Sensitisation drive must for Lucknow |url=https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20110502-lucknow-a-drive-towards-sensitisation-745779-2011-04-22 |website=[[India Today]] |language=en |date=22 April 2011 |access-date=6 May 2021 |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902183548/https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20110502-lucknow-a-drive-towards-sensitisation-745779-2011-04-21 |url-status=live }}</ref> *''জপ তপ ব্ৰত''<ref>{{cite book|title=Rashtriya Sahara, Volume 8, Issues 1-6|url=https://books.google.com/books?id=-iRuAAAAMAAJ|year=2000|publisher=Sahara India Mass Communication|page=92}}</ref> *''জয় হনুমান'' *''জয় মাতা কী''<ref>{{cite news|url=http://www.indiantelevision.com/interviews/y2k4/executive/premsagar04.htm|title="For the last 10 years, we decided not to market the epic serial. We wanted 'Ramayan' to resurface for the new generation": Sagar Arts Marketting &#91; sic&#93; Director Prem Sagar|newspaper=Indian Television Dot Com |date=20 November 2004|access-date=19 April 2018|archive-date=20 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180420085216/http://www.indiantelevision.com/interviews/y2k4/executive/premsagar04.htm|url-status=live}}</ref> *''জয় গংগা মাইয়্যা''<ref>{{cite web |title=Jai Ganga Maiya: A Mega TV Serial: The Greatest Mythological Spectacle 'Ganga' The Living Goddess (Set of 10 DVDs with English Subtitles) |url=https://www.exoticindiaart.com/product/audiovideo/jai-ganga-maiya-mega-tv-serial-greatest-mythological-spectacle-ganga-living-goddess-set-of-10-dvds-with-english-subtitles-ICQ014/ |website=Exotic India |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210120174133/https://www.exoticindiaart.com/product/audiovideo/jai-ganga-maiya-mega-tv-serial-greatest-mythological-spectacle-ganga-living-goddess-set-of-10-dvds-with-english-subtitles-ICQ014/ |url-status=live }}</ref> *''জয় মহালক্ষ্মী''<ref name="Sabha2000">{{cite book|author=[[Parliament of India]]|title=Lok Sabha Debates|url=https://books.google.com/books?id=jXBPAQAAMAAJ|year=2000|publisher=[[Lok Sabha Secretariat]]|page=121}}</ref> *''জন্নত'' *''জন্তৰ মন্তৰ''<ref name="toi"/> *''Janki Jasoos''<ref name="wmm"/> *''জাসূস বিজয়'' *''জীৱন এক ৰাগ অনেক''<ref name="fhf">{{cite web |title=Bhagwati Charan Verma |url=https://www.facebook.com/filmheritagefoundation/photos/a.1395431170743816/2711730779113842/ |publisher=[[Film Heritage Foundation]] |date=6 March 2020 |access-date=22 January 2021 |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130120611/https://www.facebook.com/filmheritagefoundation/photos/a.1395431170743816/2711730779113842/ |url-status=live }}</ref> *''জীৱন কে ৰংগ''<ref name="fhf"/> *''ঝান্সি কী ৰাণী''<ref>{{cite book |title=Jhansi Ki Rani |oclc=40740813 }}</ref> *''জো কহুংগা সচ কহুংগা''<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/truth-goes-on-the-air/article3199165.ece|title=Truth goes on the air|newspaper=The Hindu|date=7 September 2006|via=www.thehindu.com|access-date=5 January 2020|archive-date=6 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201106012745/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/truth-goes-on-the-air/article3199165.ece|url-status=live}}</ref> *''জুনূন'' *''কাঁচ কে ৰিস্তে'' *''কব তক পুকাৰু''<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/movers-and-shakers-of-the-early-days-of-doordarshan/story-Pwz53Pf6r0gTQH5yzWzN2O.html|title=Movers and shakers of the early days of Doordarshan|date=18 October 2019|website=Hindustan Times|access-date=4 January 2020|archive-date=3 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191103120924/https://www.hindustantimes.com/india-news/movers-and-shakers-of-the-early-days-of-doordarshan/story-Pwz53Pf6r0gTQH5yzWzN2O.html|url-status=live}}</ref> *''কব তক পুকাৰু''<ref>{{cite web |title=A dream role |url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/a-dream-role-85200 |website=[[Tribune India]] |language=en |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520173904/https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/a-dream-role-85200 |url-status=live }}</ref> *''কবীৰ''<ref name="dff2">{{cite book|title=National Film Festival|url=https://books.google.com/books?id=DA2LcQwI1DsC|year=1994|publisher=[[Directorate of Film Festivals]]|page=109|volume=41}}</ref> *''কভী দূৰ কভী পাস''<ref>{{cite web |author1=[[Mrinal Sen]] |title=Kabhi Door Kabhi Paas |url=http://mrinalsen.org/kabhi_door_kabhi_paas.htm |website=mrinalsen.org |access-date=19 July 2021 |archive-date=19 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210719172326/http://mrinalsen.org/kabhi_door_kabhi_paas.htm |url-status=live }}</ref> *''কচ্চী ধূপ''<ref name="scroll"/> *''কাহা গয়ে ৱহ ল'গ'' *''কাহানী সাত ফেৰোঁ কী'' *''কাহানী শ্বাহজাহানবাদ কী''<ref>{{cite web |title=Kahani Shahjahanabad Ki {{!}} Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=PN9GysGyikc |publisher=Prasar Bharati Archives |date=1 Sep 2017 |access-date=17 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165355/https://www.youtube.com/watch?v=PN9GysGyikc |url-status=live }}</ref> *''কহকাশন'' *''কাকাজী কহীঁ'' *''কল হমাৰা হ্যায়''<ref>{{cite web |title=Kal Hamara Hai - Episode # 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=hOWQ-7QjVgU |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/hOWQ-7QjVgU |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |language=en |date=13 Feb 2020}}{{cbignore}}</ref> *''কল্পনা'' *''[[কামৰূপ কী কাহানী]]'' *''কানূন'' *''কৰমচান্দ'' *''কৰ্য য়ুদ্ধ''<ref>{{cite web |title=Doordarshan's serial Karam Yudh starts April 15 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/2010/apr/16/doordarshans-serial-karam-yudh-starts-april-15-148639.html |website=[[The New Indian Express]] |access-date=19 July 2021 |archive-date=19 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210719181825/https://www.newindianexpress.com/entertainment/2010/apr/16/doordarshans-serial-karam-yudh-starts-april-15-148639.html |url-status=dead |archivedate=19 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210719181825/https://www.newindianexpress.com/entertainment/2010/apr/16/doordarshans-serial-karam-yudh-starts-april-15-148639.html |deadurl=yes }}</ref> *''কসক''<ref>{{Cite web|url=https://www.amazon.com/Kasak/dp/B0932DV2VM|title=Kasak|via=Amazon|access-date=19 July 2021|archive-date=19 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719131401/https://www.amazon.com/Kasak/dp/B0932DV2VM|url-status=live}}</ref> *''কোশিশ'' *''কশমাকশ জিন্দগী কী'' *''কথা সাগৰ''<ref name="scroll">{{cite web |last1=Pal |first1=Chandrima |title=The DD Files: 'Katha Sagar', 'Darpan', 'Ek Kahaani' and the time when the idiot box became a library |url=https://scroll.in/reel/811584/the-dd-files-katha-sagar-darpan-ek-kahaani-and-the-time-when-the-idiot-box-became-a-library |website=[[Scroll.in]] |date=14 July 2016 |access-date=17 January 2021 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122013636/https://scroll.in/reel/811584/the-dd-files-katha-sagar-darpan-ek-kahaani-and-the-time-when-the-idiot-box-became-a-library |url-status=live }}</ref> *''কথা সৰিতা''<ref>{{cite book|author=Bhawana Somaaya|title=Fragmented Frames: Reflections of a Critic|url=https://books.google.com/books?id=HQ3Yi9VPU8QC&pg=PP174|year=2008|publisher=Pustak Mahal|isbn=978-81-223-1016-0|page=174}}</ref> *''Kati Patang Hai Life Yaaron''<ref name="lii">{{Cite LIIofIndia|court=INDLHC|year=2008|litigants=Cinevistaas Limited vs Prasar Bharati|courtname=auto}}</ref> *''কয়ামত'' *''খান্দান'' *''খ্ৱাব' কে দৰমিয়ান'' *''খুশীয়াঁ'' *''কিৰদাৰ'' *''কিচ্চা কাঠমাণ্ডু কা'' *''কিছি কি নজৰ না লগে'' *''ক'ই ত' হ' অৰ্দ্ধনাৰীশ্বৰ''<ref>{{cite book|author=Krishna Copywala|title=Pots of Honey and Poison|url=https://books.google.com/books?id=d47ODwAAQBAJ&pg=PP5|date=5 February 2020|publisher=BecomeShakespeare.com|isbn=978-93-89759-75-4|page=5}}</ref> *''কিলে কা ৰহস্য''<ref name="wmm">{{cite book|author=Barun Roy|title=Enter The World Of Mass Media|url=https://books.google.com/books?id=up7rxtHN_2oC&pg=PT42|date=September 2009|publisher=Pustak Mahal|isbn=978-81-223-1080-1|page=42|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185133/https://books.google.com/books?id=up7rxtHN_2oC&pg=PT42|url-status=live}}</ref> *''ক্ৰান্তিজ্যোতি সাবিত্ৰীবাই ফুলে'' *''ক্ষিতিজ য়ে নহী'' *''কুছ ৰেহ জীৱিয়াল পল'' *''কুন্তী'''<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZMtxrxYa7_g |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/ZMtxrxYa7_g |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Kuntee - Episode 1 - Full Episode|date=2 October 2013 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''লেকিন ৱহ সচ থা''<ref name="atb"/> *''লড্ডু সিং টেক্সিৱালা''<ref name="auto8">{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/doordarshan-turns-60-here-is-a-nostalgic-look-at-the-broadcasters-milestones/landmark-shows/slideshow/71241733.cms|title=Doordarshan turns 60: Here is a nostalgic look at the broadcaster's milestones - Iconic Logo|website=The Economic Times|access-date=4 January 2020|archive-date=27 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190927134416/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/doordarshan-turns-60-here-is-a-nostalgic-look-at-the-broadcasters-milestones/landmark-shows/slideshow/71241733.cms|url-status=live}}</ref> *''লেডি ইন্সপেক্টৰ: থ্ৰিলচ এণ্ড স্পিলচ''<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/2003/20030119/spectrum/tv.htm|title=The Sunday Tribune - Spectrum - Television|website=www.tribuneindia.com|access-date=13 June 2021|archive-date=13 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210613052918/https://www.tribuneindia.com/2003/20030119/spectrum/tv.htm|url-status=live}}</ref> *''লাল কোঠি আলবিদা''<ref>{{cite book|author=Śarata Kumāra|title=Farewell Red Mansion|url=https://books.google.com/books?id=5T8OPwAACAAJ|year=2009|publisher=Stellar Publishers|isbn=978-81-904559-5-4|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185134/https://books.google.com/books?id=5T8OPwAACAAJ|url-status=live}}</ref> *''লাইফলাইন''<ref name="JoshiDudrah2016"/> *''লোহিত কিনাৰে''<ref>{{cite web |last1=Sharma |first1=Sanjukta |title=The love story of Kalpana Lajmi |url=https://www.livemint.com/Leisure/k0ofLccCFd4BKro9ixzdnJ/The-love-story-of-Kalpana-Lajmi.html |website=mint |language=en |date=4 October 2018 |access-date=19 January 2021 |archive-date=26 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201126033657/https://www.livemint.com/Leisure/k0ofLccCFd4BKro9ixzdnJ/The-love-story-of-Kalpana-Lajmi.html |url-status=live }}</ref> *''লণ্ডন কী এক ৰাত''<ref>{{cite web |title=London Ki Ek Raat |url=https://www.youtube.com/watch?v=KXVpeqe-H2o |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/KXVpeqe-H2o |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=DDURDU CPC |date=21 Oct 2016}}{{cbignore}}</ref> *''লৱ কুশ'' *''মান'' *''[[মহাভাৰত (ধাৰাবাহিক)|মহাভাৰত]]'' *''মহাভাৰত কথা'' *''মহাৰাজা ৰঞ্জিত সিংহ''<ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/entertainment/idiotbox/raj-babbar-s-serial-on-maharaja-ranjit-singh-to-debut-on-tv_58544.html|title=Raj Babbar's serial on Maharaja Ranjit Singh to debut on TV|date=11 April 2010|website=Zee News|access-date=3 April 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165355/https://zeenews.india.com/entertainment/idiotbox/raj-babbar-s-serial-on-maharaja-ranjit-singh-to-debut-on-tv_58544.html|url-status=live}}</ref> *''মহাৰাণা প্ৰতাপ''<ref>{{cite book|title=Rashtriya Sahara|url=https://books.google.com/books?id=7QJuAAAAMAAJ|year=1998|publisher=[[Sahara India|Sahara India Mass Communication]]|page=148|volume=6}}</ref> *''মহাৰথী কৰ্ণ''<ref>{{cite web |title=MAHARATHI KARNA (52 EPISODES) - 2003 - Rights |url=http://www.ultraindia.com/film-details/5805-maharathi-karna-52-episodes |website=[[Ultra Media & Entertainment|Ultra Media and Entertainment Pvt Ltd.]] |language=en |access-date=19 January 2021 |archive-date=27 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201027001836/http://www.ultraindia.com/film-details/5805-maharathi-karna-52-episodes |url-status=live |archivedate=27 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201027001836/http://www.ultraindia.com/film-details/5805-maharathi-karna-52-episodes |deadurl=yes }}</ref> *''মৈলা আচল''<ref>{{cite web |title=Original copy of "Maila Aanchal" authored by Phanishwar Nath 'Renu' stolen |url=http://www.uniindia.com/news/east/crime-bihar-literature/2182921.html |website=[[United News of India]] |date=30 Sep 2020 |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165354/http://www.uniindia.com/news/east/crime-bihar-literature/2182921.html |url-status=live }}</ref> *''ম্যায়ঁ দিল্লী হুঁ'' *''মালগুড়ি ডেচ''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/801068/the-dd-files-once-upon-a-time-in-malgudi-days|title=The DD Files: Once upon a time in 'Malgudi Days'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=28 December 2015 |access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720115951/https://scroll.in/reel/801068/the-dd-files-once-upon-a-time-in-malgudi-days|url-status=live}}</ref> *''মাশাল''<ref name="auto4"/> *''মৌলানা আবুল কালাম আজাদ''<ref name="dff">{{cite book|title=National Film Festival|url=https://books.google.com/books?id=syhSS1-5RV4C|year=1993|publisher=[[Directorate of Film Festivals]]|page=125|access-date=23 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185135/https://books.google.com/books?id=syhSS1-5RV4C|url-status=live}}</ref> *''মিৰ্চ মশালা''<ref name="int">{{cite web |last1=Agarwal |first1=Amit |title=Euphoria and Uncertainty |url=https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19930831-euphoria-and-uncertainty-756133-1993-08-31 |website=[[India Today]] |language=en |date=1993-08-31 |access-date=19 July 2021 |archive-date=19 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210719155859/https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19930831-euphoria-and-uncertainty-756133-1993-08-31 |url-status=live }}</ref> *''মীৰা'' *''মেহেৰ'' *''মাইলষ্টন ষ্ট'ৰীচ''<ref>{{cite web |title=Milestone Stories - Apradh by Sanjiv |url=https://www.youtube.com/watch?v=PoNrW-5bRHE |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/PoNrW-5bRHE |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=11 Sep 2014}}{{cbignore}}</ref> *''মীৰ্জা গালিব'' *''মিছ ইণ্ডিয়া'' *''মিট্টি কে ৰংগ''<ref name="Mahadevan"/> *''মুন্সি প্ৰেমচন্দচ গুলদস্তা''<ref>{{cite web |title=Munshi Premchand's Collection of Short Stories - Guldasta Vol : 1, 2 & 3) |url=https://www.amazon.in/Munshi-Premchands-Collection-Short-Stories/dp/B002Y88GRU |website=[[amazon.in]] |publisher=[[Shemaroo]] |language=hi |date=16 January 2009 |access-date=19 January 2021 |archive-date=28 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210128144308/https://www.amazon.in/Munshi-Premchands-Collection-Short-Stories/dp/B002Y88GRU |url-status=live }}</ref> *''মুন্সি প্ৰেমচন্দ কী কহানী''<ref>{{cite web |title=Munshi Premchand ki Kahani - Bade Ghar Ki Beti |url=https://www.youtube.com/watch?v=-u9uOIgOwgQ |publisher=Prasar Bharati Archives |date=14 Sep 2019}}{{cbignore}}{{Dead YouTube link|date=February 2022}}</ref> *''মিয়া খোজী কে কাৰনামে''<ref>{{cite web |title=Miya Khoji Ke Karnamey: Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=1GQ7d0b9vGg |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/1GQ7d0b9vGg |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=4 Oct 2017}}{{cbignore}}</ref> *''এ মাউথফুল অৱ স্কাই'' *''মিষ্টৰ য়োগী''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/804761/the-dd-files-12-possible-brides-for-a-fortunate-nri-in-the-hilarious-mr-yogi|title=The DD Files: 12 possible brides for a fortunate NRI in the hilarious 'Mr Yogi'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=8 March 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042055/https://scroll.in/reel/804761/the-dd-files-12-possible-brides-for-a-fortunate-nri-in-the-hilarious-mr-yogi|url-status=live}}</ref> *''মৃগনয়নী'''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=I6R1g9aQqm0C|year=1990|publisher=[[Bennett, Coleman & Company]]|page=61|volume=111|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185647/https://books.google.com/books?id=I6R1g9aQqm0C|url-status=live}}</ref> *''মৃণাল সেনচ ষ্ট'ৰীচ''<ref name="dff2"/> *''মৃত্যুঞ্জয়'' *''মোৰাৰজী''<ref>{{cite web |title=Morarji (मोरारजी) : EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Mgzp-TC28do |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/Mgzp-TC28do |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=28 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''মুজৰিম হাজিৰ'' *''মোল্লা নাছিৰুদ্দিন'' *''মুমকিন''<ref name="HarrodPaszkiewicz2017">{{cite book|author1=Mary Harrod|author2=Katarzyna Paszkiewicz|title=Women Do Genre in Film and Television|url=https://books.google.com/books?id=UUdnDwAAQBAJ&pg=PT238|date=30 October 2017|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-315-52607-2|pages=238–|access-date=19 July 2021|archive-date=19 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719155859/https://books.google.com/books?id=UUdnDwAAQBAJ&pg=PT238|url-status=live}}</ref> *''মুংগেৰীলাল কৰে হাচীন সপ্নে''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/810744/the-dd-files-mungerilal-ke-haseen-sapne-features-the-original-muffler-man|title=The DD Files: 'Mungerilal Ke Haseen Sapne' features the original Muffler Man|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=28 June 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042046/https://scroll.in/reel/810744/the-dd-files-mungerilal-ke-haseen-sapne-features-the-original-muffler-man|url-status=live}}</ref> *''মুস্কুৰাহট'''<ref>{{cite web |title=Muskurahat (मुस्कुराहट): EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=bT1PcojRTxQ |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/bT1PcojRTxQ |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=14 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''Nanhi Si Kali Meri Ladli''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=_t7WZhWF_vU |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/_t7WZhWF_vU |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Nanhi Si Kali Meri Ladli Episode 01|date=16 October 2018 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''নাৰ্গিচ''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=p90-UGCv0B8&list=PLUiMfS6qzIMzMM1wOfEk01fMOdLyMjnrh |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/p90-UGCv0B8 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Nargis - Ep. # 1|date=7 May 2019 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''নটখড় নাৰদ''<ref>{{cite book|location=India|title=Lok Sabha Debates|url=https://books.google.com/books?id=vGgwAAAAMAAJ|date=5 May 1986|publisher=[[Lok Sabha Secretariat]]|page=109|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185648/https://books.google.com/books?id=vGgwAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> *''নীম কৰা পেড়'' *''নিৰ্মলা''<ref>{{cite book|author=Hena Naqvi|title=Journalism and Mass Communication|url=https://books.google.com/books?id=mhqnBQAAQBAJ&pg=PA116|year=2007|publisher=Upkar Prakashan|isbn=978-81-7482-108-9|page=116|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902185649/https://books.google.com/books?id=mhqnBQAAQBAJ&pg=PA116|url-status=live}}</ref> *''নূপুৰ''<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/report/hema-malini-on-maati-ki-banno-tv/20101227.htm|title=Hema Malini: I like the current rural trend on TV|website=Rediff|access-date=5 January 2020|archive-date=20 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180620001457/http://www.rediff.com/movies/report/hema-malini-on-maati-ki-banno-tv/20101227.htm|url-status=live}}</ref> *''নূৰজাহান'' *''নুক্কড়''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/853638/the-dd-files-nukkad-brought-the-streets-of-mumbai-into-the-living-room|title=The DD Files: 'Nukkad' brought the streets of Mumbai into the living room|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=15 October 2017 |access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720115948/https://scroll.in/reel/853638/the-dd-files-nukkad-brought-the-streets-of-mumbai-into-the-living-room|url-status=live}}</ref><ref name="itn"/> *''ওম নমঃ শিৱায়'' *''পচপন খাম্বে লাল দীৱাৰেঁ''<ref>{{cite web |last1=Arora |first1=Nandini |title=5 TV Shows From the 80s You Need to Revisit |url=https://www.thequint.com/entertainment/5-tv-shows-from-the-80s-you-need-to-revisit |website=[[TheQuint]] |language=en |date=19 August 2015 |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165356/https://www.thequint.com/entertainment/5-tv-shows-from-the-80s-you-need-to-revisit |url-status=live }}</ref> *''পল্টন''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=7BDIBhoLlRc |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/7BDIBhoLlRc |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Paltan - Ep #01|date=14 January 2015 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''পনাহ'' *''পঞ্চতন্ত্ৰ'' *''পৰম বীৰ চক্ৰ'' *''পৰছাই কহতে হ্যায়''<ref>{{cite book |title=परसाई कहते हैं |publisher=Prasar Bharati, Doordarshan Archives |date=2008|oclc=857779416 }}</ref> *''পৰীক্ষা গুৰু''<ref>{{Citation|publisher=DD National|author=Amit Kumar|title=Pariksha Guru - EP 1|url=https://www.youtube.com/watch?v=v0mFtH4yXF0 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/v0mFtH4yXF0 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|language=en|date=18 March 2012}}{{cbignore}}</ref> *''পৱিত্ৰ বন্ধন'' *''পেয়িং গেষ্ট''<ref>{{cite web |title=Paying Guest - Episode 1 | date=23 July 2008 |url=https://www.youtube.com/watch?v=6F_LQtbukrg |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/6F_LQtbukrg |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=[[Rajshri]] |language=en}}{{cbignore}}</ref> *''পীহৰ''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=20uryEvSw2k |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/20uryEvSw2k |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Watch Peehar Monday to Friday at 10:30 am on DD NATIONAL|date=6 June 2018 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''পেহচান'' *''ফিৰ সুবহ হ'গী'' *''ফিৰ ৱহী তলাশ'' *''ফূল খিলে হ্যায় গুলশন গুলশন'' *''ফূলৱন্তী''<ref name="doordarshan"/> *''পিয়া কৰা আংগন'' *''প'লিছ ফাইল ছে''<ref>{{cite book|title=Nirnay|url=https://books.google.com/books?id=C6OOAAAAMAAJ|year=1989|publisher=Sardar Patel Institute of Public Administration, Government of Gujarat|page=55}}</ref> *''পূৰ্ণিমা'''<ref>{{cite book|title=Bombay: The City Magazine|url=https://books.google.com/books?id=w-ivnCBinIUC|year=1986|publisher=Living Media India.|page=88|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902190202/https://books.google.com/books?id=w-ivnCBinIUC|url-status=live}}</ref> *''পাহাৰী''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=XZilHnWjxqYC|year=1991|publisher=Bennett, Coleman & Company, Limited|page=56|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902190259/https://books.google.com/books?id=XZilHnWjxqYC|url-status=live}}</ref> *''প্ৰসাদ কী চৰ্চিত কহানীয়াঁ''<ref>{{cite web |title=Prasad Ki Charchit Kahaniyan : EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ghDAhJdYtDk |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/ghDAhJdYtDk |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=12 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''প্ৰথম প্ৰতিশ্ৰুতি''<ref>{{cite web |title=List of Serials |url=http://www.madhuent.com/index.php/indian-serials/hindi-serials-list |website=madhuent.com |access-date=19 January 2021 |archive-date=18 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418212913/http://madhuent.com/index.php/indian-serials/hindi-serials-list |url-status=live }}</ref> *''পুৰস্কাৰ''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=YIbdNvLBCOUC|year=1987|publisher=Bennett, Coleman & Company, Limited|page=49|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902190203/https://books.google.com/books?id=YIbdNvLBCOUC|url-status=live}}</ref> *''ৰাগ দৰবাৰী''<ref>{{cite web |title='Dilli Doordarshan Ast': Recollections of a Boy From Assam |url=https://thewire.in/media/dilli-doordarshan-ast-recollections-of-a-boy-from-assam |website=[[The Wire (India)|The Wire]] |access-date=19 January 2021 |archive-date=22 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201122172310/https://thewire.in/media/dilli-doordarshan-ast-recollections-of-a-boy-from-assam |url-status=live }}</ref> *''ৰাশি ভিল্লা''<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyexcelsior.com/dk-films-jammu-makes-to-prime-time-prog-of-doordarshan/|title=DK Films Jammu makes to Prime Time Prog of Doordarshan|first=Daily|last=Excelsior|date=16 June 2016|access-date=19 July 2021|archive-date=19 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719131404/https://www.dailyexcelsior.com/dk-films-jammu-makes-to-prime-time-prog-of-doordarshan/|url-status=live}}</ref> *''ৰঘুকুল ৰীত সদা চলি আয়ি'' *''ৰাজা আৰু ৰাঞ্চো'' *''Raju Aur Udantashtari''<ref name="AMROHVI2017">{{cite book|author=Bhuvnesh Kumar Sharma|title=Amroha Ke Gourav|url=https://books.google.com/books?id=XWesDwAAQBAJ&pg=PA500|date=14 May 2017|publisher=Bhuvan Prakashan|isbn=978-93-5268-578-3|page=500|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902191224/https://books.google.com/books?id=XWesDwAAQBAJ&pg=PA500|url-status=live}}</ref> *''ৰাজা কা বাজা''<ref>{{cite book|title=Lok Sabha Debates|url=https://books.google.com/books?id=zB5VAAAAYAAJ|year=2000|publisher=Parliament of India|page=147|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902191729/https://books.google.com/books?id=zB5VAAAAYAAJ|url-status=live}}</ref> *''ৰজনী'' *''[[ৰামায়ণ (ধাৰাবাহিক)|ৰামায়ণ]]'' *''ৰণভেৰী''<ref>{{cite web |title=Doordarshan re-hauls programming; to launch 5 new shows |url=https://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/terrestrial/doordarshan-re-hauls-programming-to-launch-5-new-shows-150813 |website=Indian Television Dot Com |language=en |date=13 August 2015 |access-date=19 January 2021 |archive-date=29 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929041241/https://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/terrestrial/doordarshan-re-hauls-programming-to-launch-5-new-shows-150813 |url-status=live }}</ref> *''ৰাণী কেতকী কী কহানী''<ref>{{cite web |title=Rani Ketki Ki Kahani: Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=qSFEwLbQJww |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/qSFEwLbQJww |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=10 Oct 2017}}{{cbignore}}</ref> *''ৰিপ'ৰ্টাৰ''<ref name="Naqvi2007"/> *''স্ত্ৰী তেৰী কহানী'' *''সাত বচন সাত ফেৰে''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=FFcbmDVP6ec|title=SAAT VACHAN SAAT PHERE - Episode 02|date=27 July 2019 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}{{Dead YouTube link|date=February 2022}}</ref> *''সবকা মালিক এক হ্যায়''<ref>{{cite web |title=The Names of the Serials Telecast on Doordarshan |url=https://eparlib.nic.in/bitstream/123456789/29970/1/11_V_31071997_p91_p92_t162.pdf |website=eparlib.nic.in |pages=91–92 |date=31 July 1997 |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165356/https://eparlib.nic.in/bitstream/123456789/29970/1/11_V_31071997_p91_p92_t162.pdf |url-status=live }}</ref> *''সবচে বড়ে লড়াইয়া''<ref>{{cite tweet |number=341527038466875392 |user=ddnational |title=Friends of Doordarshan ...ALHA-UDAL - SABSE BADA LADAIYA...back on the screen by popular demand! Don't miss tonight |language=en}}</ref> *''সমন্দৰ'' *''সন্মান এক অধিকাৰ''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Di-GEPW1UIQ |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/Di-GEPW1UIQ |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Samman Ek Adhikar every Monday at 9 pm on DD National|date=26 June 2014 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''সংঘৰ্ষ''<ref>{{cite book|title=India Today|url=https://books.google.com/books?id=Xn1DAAAAYAAJ|date=March 1993|publisher=Living Media India Pvt. Ltd.|page=93|access-date=26 July 2021|archive-date=28 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220328044714/https://books.google.com/books?id=Xn1DAAAAYAAJ|url-status=live}}</ref> *''সংকট মোচন হনুমান'' *''সৰস্বতীচন্দ্ৰা'' *''সত্যজিত ৰায় প্ৰেজেণ্টচ'' *''সৌদা''<ref name="RajadhyakshaWillemen1999">{{cite book|last1=Rajadhyaksha|first1=Ashish|last2=Willemen|first2=Paul|title=Encyclopaedia of Indian cinema|url=https://archive.org/details/encyclopaediaofi0000raja|url-access=registration|access-date=12 August 2012|year=1999|publisher=British Film Institute|page=1994|isbn=9780851706696}}</ref> *''Sea Hawks'' *''শক্তি'' *''শালিনী''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=GvLGE_c0JGQ |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/GvLGE_c0JGQ |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Shalini Serial Episode 09|date=16 February 2018 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''শান্তি'' *''শ্বেৰশ্বাহ ছুৰি''<ref>{{cite web |title=Shershah Suri - Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=iczbpmS53vM |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/iczbpmS53vM |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=14 Sep 2017}}{{cbignore}}</ref> *''শিৱ মহাপুৰাণ''<ref>{{cite web |last1=Jain |first1=Madhu |title=Mythological serials flood TV as producers see profitable alliance in godland and adland |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19970531-mythological-serials-flood-tv-as-producers-see-profitable-alliance-in-godland-and-adland-831478-1997-05-31 |website=[[India Today]] |language=en |date=31 May 1997 |access-date=29 April 2021 |archive-date=29 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429101414/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19970531-mythological-serials-flood-tv-as-producers-see-profitable-alliance-in-godland-and-adland-831478-1997-05-31 |url-status=live }}</ref> *''শিকৱাহ''<ref name="auto6"/> *''শ্ৰী ব্ৰহ্মা বিষ্ণু মহেশ''<ref name="Cooper-Chen2006">{{cite book|author=Anne Cooper-Chen|title=Global Entertainment Media: Content, Audiences, Issues|url=https://books.google.com/books?id=96-QAgAAQBAJ&pg=PT191|date=21 April 2006|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-60782-1|pages=191–|access-date=29 April 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902193802/https://books.google.com/books?id=96-QAgAAQBAJ&pg=PT191|url-status=live}}</ref> *''[[কৃষ্ণ (ধাৰাবাহিক)|শ্ৰী কৃষ্ণ]]''<ref>{{Cite news |date=2020-04-27 |title=After 'Ramayan' and 'Mahabharat', now 'Shri Krishna' is returning to Doordarshan |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/after-ramayan-and-mahabharat-now-shri-krishna-is-returning-to-doordarshan/articleshow/75400171.cms?utm_source=contentofinterest&utm_medium=text&utm_campaign=cppst |access-date=2024-06-30 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> *''শ্ৰীকান্ত'' *''সিন্ধুগাথা''<ref>{{cite web |title=Sindhugatha - Episode-1 |url=https://www.youtube.com/watch?v=y2rcjEJqOFY |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/y2rcjEJqOFY |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=14 June 2020}}{{cbignore}}</ref> *''সিংহাসন বত্তিছি'' *''স্পেছ ছিটি ছিগমা'' *''সুবহ'' *''সুনেহৰে দিন''<ref>{{cite book|title=The Illustrated Weekly of India|url=https://books.google.com/books?id=291HGnDhLCoC|year=1990|publisher=[[Bennett, Coleman|Bennett, Coleman & Company, Limited]]|page=73|volume=111|access-date=23 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902193804/https://books.google.com/books?id=291HGnDhLCoC|url-status=live}}</ref> *''সুনো কাহিনী''<ref>{{cite web |title=Suno Kahani on DD National tomorrow |url=http://www.uniindia.com/suno-kahani-on-dd-national-tomorrow/india/news/1016732.html |date=13 Oct 2017 |access-date=19 January 2021 |archive-date=28 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210128005045/http://www.uniindia.com/suno-kahani-on-dd-national-tomorrow/india/news/1016732.html |url-status=live }}</ref> *''সুৰাগ - দ্য ক্লু'' *''সুৰভী'' *''শমা''<ref>{{cite web |title=Shama # Episode - 1 |url=https://www.youtube.com/watch?v=p9BVIfY3yxI |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/p9BVIfY3yxI |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=2 Jan 2019}}{{cbignore}}</ref> *''সুৰদাস''<ref>{{cite web |title=Surdas (सूरदास) : EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=HiOW85weUFI |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/HiOW85weUFI |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=1 Jul 2019}}{{cbignore}}</ref> *''ছুপাৰ ছিক্স''<ref name="Sabha1988">{{cite book|title=Lok Sabha Debates|url=https://books.google.com/books?id=XnUwAAAAMAAJ|year=1988|publisher=Parliament of India|page=229|access-date=26 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902193820/https://books.google.com/books?id=XnUwAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> *''স্বাভিমান'' *''স্বৰাজ''<ref name="toi"/> *''Swaraj – Bharat Ke Swatantrata Sangram Ki Samagra Gatha''<ref>{{Cite web |date=2022-08-13 |title=DD's historical series on Swaraj to commence on August 14 |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/dds-historical-series-on-swaraj-to-commence-on-august-14-8087289/ |access-date=2023-08-15 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=2 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902181311/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/dds-historical-series-on-swaraj-to-commence-on-august-14-8087289/ |url-status=live }}</ref> *''স্বৰাজ নামা''<ref name="toi"/> *''টেলচ্ অৱ পঞ্চতন্ত্ৰ''<ref>{{cite web |title=Tales of Panchtantra Set of 2 DVD's |url=https://www.amazon.in/Tales-Panchtantra-Set-2-DVDs/dp/B0087B1V98 |website=[[amazon.in]] |language=hi |access-date=19 January 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165353/https://www.amazon.in/Tales-Panchtantra-Set-2-DVDs/dp/B0087B1V98 |url-status=live }}</ref> *''The Sword of Tipu Sultan'' *''তালাশ'' *''থ'ড়া চা আস্মান''<ref>{{Cite web|url=http://www.deeptinaval.com/actor-thhoda-sa-aasmaan.htm|title=Welcome to www.deeptinaval.com|website=www.deeptinaval.com|access-date=20 July 2021|archive-date=21 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021115652/http://deeptinaval.com/actor-thhoda-sa-aasmaan.htm|url-status=live}}</ref> *''জাতক টেলচ্''<ref>{{cite web |title=Tales of Lamaas |url=https://doordarshan.gov.in/ddnational/tales-lamaas-2 |website=Doordarshan |access-date=17 January 2021 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122015943/https://doordarshan.gov.in/ddnational/tales-lamaas-2 |url-status=live }}</ref> *''তামাচ''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/802490/the-dd-files-peer-into-the-heart-of-darkness-with-govind-nihalanis-tamas|title=The DD Files: Peer into the heart of darkness with Govind Nihalani's 'Tamas'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=26 January 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=4 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210804034826/https://scroll.in/reel/802490/the-dd-files-peer-into-the-heart-of-darkness-with-govind-nihalanis-tamas|url-status=live}}</ref> *''তানে বানে''<ref name="dff"/> *''তেহকিকাত'' *''তেহৰীৰ মুন্সি প্ৰেমচান্দ কী''<ref>{{cite news|url=http://www.tribuneindia.com/2004/20040815/spectrum/main6.htm|title=Gulzar's vision of timeless classics|date=15 August 2004|access-date=23 June 2018|archive-date=21 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021134049/http://www.tribuneindia.com/2004/20040815/spectrum/main6.htm|url-status=live}}</ref> *''তেৰহ পন্নে''<ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/people/when-hema-malini-played-rani-padmini-2067632.html|title=When Hema Malini played Rani Padmini|date=18 December 2017|website=Zee News|access-date=5 January 2020|archive-date=3 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200203072417/https://zeenews.india.com/people/when-hema-malini-played-rani-padmini-2067632.html|url-status=live}}</ref> *''তেনালি ৰামা''<ref name="Asthana">{{cite book|author=Sanjay Asthana|title=India's State-run Media: Broadcasting, Power, and Narrative|url=https://books.google.com/books?id=MoOWDwAAQBAJ&pg=PA144|date=9 May 2019|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-48170-0|page=144|access-date=19 January 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902193803/https://books.google.com/books?id=MoOWDwAAQBAJ&pg=PA144|url-status=live}}</ref> *''ঠুমৰী এক পৰম্পৰা''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=avpWXZs68_c |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/avpWXZs68_c |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|title=Thumari : Ek Parampara - Ep #01|date=25 June 2016 |via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref> *''Trayodashi''<ref>{{cite web |title=TV programme listings (12/11/2013) |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/radio-and-tv/article5339128.ece |website=[[The Hindu]] |language=en-IN |date=12 November 2013}}</ref> *''তুম দেনা সাথ মেৰা'' *''তৃষ্ণা'' *''উড়ান''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/803191/the-dd-files-kalyani-singh-in-udaan-remains-our-favourite-heroine-in-khaki|title=The DD Files: Kalyani Singh in 'Udaan' remains our favourite heroine in khaki|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=8 February 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902194307/https://scroll.in/reel/803191/the-dd-files-kalyani-singh-in-udaan-remains-our-favourite-heroine-in-khaki|url-status=live}}</ref> *''উজালে কী ওৰ''<ref name="JoshiDudrah2016">{{cite book|author1=Priya Joshi|author2=Rajinder Dudrah|title=The 1970s and its Legacies in India's Cinemas|url=https://books.google.com/books?id=RggfDAAAQBAJ&pg=PA45|date=6 May 2016|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-92759-3|page=45}}</ref> *''উপন্যাস''<ref>{{cite web |last1=Jain |first1=Madhu |title=Doordarshan running out of programmes |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19920531-doordarshan-running-out-of-programmes-766371-2013-06-15 |website=[[India Today]] |language=en |date=1992-05-31 |access-date=19 July 2021 |archive-date=19 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210719155901/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19920531-doordarshan-running-out-of-programmes-766371-2013-06-15 |url-status=live }}</ref> *''উপনিষদ গংগা''<ref>{{cite book|author1=Dirk Johannsen|author2=Anja Kirsch|author3=Jens Kreinath|title=Narrative Cultures and the Aesthetics of Religion|url=https://books.google.com/books?id=PRfUDwAAQBAJ&pg=PA188|year=2020|publisher=[[Brill Publishers|Brill]]|isbn=978-90-04-42167-7|page=188}}</ref> *''উপাসনা''<ref>{{cite web |title=Upasana : EP#01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=J6_4JF0_TY4 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/J6_4JF0_TY4 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=12 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''উত্তৰ কথা''<ref name="doordarshan"/> *''উত্তৰ ৰামায়ণ'' *''বেদ ব্যাস কে প'তে''<ref>{{cite web |title=Ved Vyas ke Pote: Episode 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=EPmJO_vYKt0 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/EPmJO_vYKt0 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |date=7 Nov 2017}}{{cbignore}}</ref> *''বিদ্ৰোহ''<ref>{{cite book|author=P. J. O. Taylor|title=A Companion to the "Indian Mutiny" of 1857|url=https://books.google.com/books?id=uituAAAAMAAJ|year=1996|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-563863-9|page=409}}</ref><ref>{{cite web |title=Vidroh : EP #01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OUkg25aHfRg |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/OUkg25aHfRg |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=14 June 2019}}{{cbignore}}</ref> *''[[বিক্ৰম ঔৰ বেতাল (ধাৰাবাহিক)|বিক্ৰম ঔৰ বেতাল]]''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/803957/the-dd-files-the-terrifically-tacky-vikram-aur-betaal|title=The DD Files: The terrifically tacky 'Vikram aur Betaal'|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=22 February 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042043/https://scroll.in/reel/803957/the-dd-files-the-terrifically-tacky-vikram-aur-betaal|url-status=live}}</ref> *''বিষ্ণু পুৰাণ'' *''বিশ্বামিত্ৰ'' *''বিবিধা''<ref>{{cite web |title=Vividha - Rajtika |url=https://www.youtube.com/watch?v=djil9Wsxt-0 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/djil9Wsxt-0 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=11 Dec 2014}}{{cbignore}}</ref> *''ৱাহ জনাব'' *''ৱহ হুই না হমাৰে''<ref>{{cite book|author=Shekh Moinuddin|title=Media Space and Gender Construction: A Comparative Study of State Owned and Private Channels in the Post Liberalisation Period|url=https://books.google.com/books?id=UYInBwAAQBAJ&pg=PA28|date=13 September 2010|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-2535-1|page=28|access-date=19 July 2021|archive-date=19 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210719131402/https://books.google.com/books?id=UYInBwAAQBAJ&pg=PA28|url-status=live}}</ref> *''Women of India''<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/tv/hema-malini-returns-to-tv/story-Os6LY22VtiRKUPY8nl69GN.html|title=Hema Malini returns to TV|date=31 October 2010|website=Hindustan Times|access-date=19 January 2021|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127234921/https://www.hindustantimes.com/tv/hema-malini-returns-to-tv/story-Os6LY22VtiRKUPY8nl69GN.html|url-status=live}}</ref> *''য়াত্ৰা''<ref>{{cite web | url=https://scroll.in/reel/800696/the-dd-files-shyam-benegals-yatra-packed-all-of-india-in-a-train | title=The DD Files: Shyam Benegal's 'Yatra' packed all of India in a train | date=14 December 2015 | access-date=20 July 2021 | archive-date=25 July 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210725155254/https://scroll.in/reel/800696/the-dd-files-shyam-benegals-yatra-packed-all-of-india-in-a-train | url-status=live }}</ref> *''য়ে দিল মাংগে ম'ৰ'' *''য়ে দুনীয়া গজৱ কী'' *''য়ে হৱায়েঁ''<ref>{{cite web |title=Ye Hawayein (ये हवायें) - Episode # 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=WVEIXkg2KQ4 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/WVEIXkg2KQ4 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=22 Jan 2020}}{{cbignore}}</ref> *''য়েহ জিন্দগী হ্যায় গুলশন'' *''Your Honour'' *''য়ুগ'' *''য়ুগান্তৰ''<ref>{{cite web |title=Yugantar (Old Doordarshan TV Serial) |url=https://www.freeonlineindia.in/yugantar-old-doordarshan-tv-serial/ |website=Free Online India |access-date=19 January 2021 |archive-date=27 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210127211840/https://www.freeonlineindia.in/yugantar-old-doordarshan-tv-serial/ |url-status=live |archivedate=27 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210127211840/https://www.freeonlineindia.in/yugantar-old-doordarshan-tv-serial/ |deadurl=yes }}</ref> *''জমীন আস্মান''<ref name="bhushan">{{cite book|author=Ravi Bhushan|title=Reference India|url=https://books.google.com/books?id=yLgZAAAAYAAJ|year=1995|publisher=Rifacimento International|page=144}}</ref><ref name="HarrodPaszkiewicz2017"/> *''জিন্দগী''<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/interviews/y2k3/producer/premkishen.htm|title="DD needs to understand that the channel-producer relationship is equivalent to that of husband-wife. Both need each other": Prem Kishen Television and film producer|date=19 July 2003|website=Indian Television Dot Com|access-date=20 July 2021|archive-date=20 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720130722/https://www.indiantelevision.com/interviews/y2k3/producer/premkishen.htm|url-status=live}}</ref> *''সৰ্দাৰ: দ্য গেম চেঞ্জাৰ'' (2024)<ref name=MK>{{cite news|url=https://www.morningkashmir.com/k-c-bokadias-historic-serial-sardar-the-game-changer-to-air-on-dd-national-from-march-10th/ |title=K.C. Bokadia's Historic Serial 'Sardar: The Game Changer' to Air on DD National from March 10th |date=7 March 2024|work=Morning Kashmir|access-date=5 June 2025}}</ref> ====হিন্দীত ডাব কৰা অনুষ্ঠানসমূহ==== *''The Adventures of Sherlock Holmes''<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/801615/the-dd-files-meet-the-only-sherlock-holmes-who-matters|title=The DD Files: Meet the only Sherlock Holmes who matters|first=Chandrima|last=Pal|website=Scroll.in|date=10 January 2016 |access-date=20 July 2021|archive-date=3 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003042046/https://scroll.in/reel/801615/the-dd-files-meet-the-only-sherlock-holmes-who-matters|url-status=live}}</ref> *''Alfred Hitchcock Presents''<ref name="auto10"/> *''Bodyline''<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india/the-cricket-drama-that-brings-back-the-kerry-packer-days/story-uSnyFLEFrTTStLGd9WYsRK.html|title=The cricket drama that brings back the Kerry Packer days|date=22 December 2012|website=Hindustan Times|access-date=24 August 2019|archive-date=24 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824020006/https://www.hindustantimes.com/india/the-cricket-drama-that-brings-back-the-kerry-packer-days/story-uSnyFLEFrTTStLGd9WYsRK.html|url-status=live}}</ref> *''All My Children''<ref name="auto11">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19970728-creation-of-day-time-tv-viewing-slot-rakes-in-the-big-bucks-830414-1997-07-27|title=Creation of day-time TV viewing slot rakes in the big bucks|website=India Today|date=28 July 1997 |access-date=7 December 2022|archive-date=7 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221207230207/https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19970728-creation-of-day-time-tv-viewing-slot-rakes-in-the-big-bucks-830414-1997-07-27|url-status=live}}</ref> *''Days of Our Lives''<ref name="auto11"/> *''Faerie Tale Theatre''<ref name="wmm"/> *''Guiding Light''<ref name="auto11"/> *''Oshin''<ref name="Asthana"/> *''Star Trek: The Original Series''<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1984/09/27/arts/india-tv-boom-star-trek-reruns-and-politics.html|title=India Tv Boom, 'Star Trek' Reruns and Politics|first=William K.|last=Stevens|newspaper=The New York Times|date=27 September 1984|access-date=6 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165353/https://www.nytimes.com/1984/09/27/arts/india-tv-boom-star-trek-reruns-and-politics.html|url-status=live}}</ref> {{Div col end}} ===বাস্তৱ অনুষ্ঠান=== {{Div col|2}} *''আপ ঔৰ হম''<ref name="auto1"/> *''অনমল ৰতন''<ref name="Sabha1991">{{cite book|author=|title=Lok Sabha Debates|url=https://books.google.com/books?id=UVtPAQAAMAAJ|year=1991|publisher=Lok Sabha Secretariat|page=481|access-date=27 July 2021|archive-date=27 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210727171531/https://books.google.com/books?id=UVtPAQAAMAAJ|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Anmol Ratan |url=https://www.youtube.com/playlist?list=PLfrc4Vx9Ts71nyd1tjhk_CSMTop5ww-78 |website=Broadcast Imaging |access-date=27 July 2021 |archive-date=27 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210727171532/https://www.youtube.com/playlist?list=PLfrc4Vx9Ts71nyd1tjhk_CSMTop5ww-78 |url-status=live }}</ref> *''A Tryst with the People of India''<ref>{{cite web |title=A TRYST WITH THE PEOPLE OF INDIA EPISODE 01 |publisher=Prasar Bharati Archives |date=Apr 3, 2018}}</ref> *''বাজে পায়ল''<ref>{{cite web |title=Baaje Payal - Meenakshi Seshadri EP 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OC3stq_Bno8 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/OC3stq_Bno8 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Prasar Bharati Archives |language=en |date=10 Nov 2017}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite web |title=DD to commemorate India's 50th anniversary in big-budget style |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19971222-dd-to-commemorate-indias-50th-anniversary-in-big-budget-style-831091-1997-12-22 |website=[[India Today]] |language=en |date=1997-12-22}}</ref> *''ভাৰত কী ছাপ'' *''ভাৰত কী শান: ছিংগিং ষ্টাৰ'' *''বিজনেছ বাতে'' *''ক'ক্ ষ্টুডিঅ'''<ref>{{cite news|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k13/aug/aug96.php|title=Doordarshan, MTV to telecast Coke Studio|newspaper=Indian Television Dot Com |date=17 August 2013|access-date=18 September 2017|archive-date=16 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916214234/http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k13/aug/aug96.php|url-status=live}}</ref> *''ঘূমতা আইনা''<ref>{{cite book|title=Limca Book of Records|url=https://books.google.com/books?id=T_xtAAAAMAAJ|year=1996|publisher=[[Bisleri|Bisleri Beverages Limited]]|page=76| isbn=9788190044547 }}</ref> *''কৃষি দৰ্শন''<ref name="auto8"/> *''ক্ৰেজি কিয়া ৰে'' *''কলাকাৰজ্'' *''লাজবাব টেলেণ্ট শ্ব''' *''Living on the Edge'' *''মসহুৰ মহল''<ref name="auto9"/> *''মীৰ্জা গালিব: The Playful Muse''<ref>{{cite web |title=Mirza Ghalib: The Playful Muse (1989) |url=https://indiancine.ma/CLLL/info |website=Indiancine.ma |access-date=31 March 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165351/https://indiancine.ma/CLLL/info |url-status=live }}</ref> *''মানি মেটাৰ্ছ''<ref name="ip">{{cite book|title=Indian Panorama|url=https://books.google.com/books?id=NEQ15_uDrvsC|year=2004|publisher=[[Directorate of Film Festivals]]|page=29}}</ref> *''পোৰুছ'' *''ফুল খিলে হ্যায় গুলশন গুলশন''<ref name="auto1"/> *''কুইজ টাইম''<ref name="tiq">{{cite web |title=Quiz Time once again on DD |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/quiz-time-once-again-on-dd/cid/509131 |website=[[Telegraph India]]}}</ref> *''ৰগ লগ মেঁ গংগা''<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/doordarshan-to-air-travelogue-series-rag-rag-mein-ganga-from-feb-2/articleshow/67774629.cms|title=Doordarshan to air travelogue series 'Rag Rag Mein Ganga' from Feb 2|date=31 January 2019|newspaper=The Economic Times|access-date=5 January 2020|archive-date=22 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200222221720/https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/doordarshan-to-air-travelogue-series-rag-rag-mein-ganga-from-feb-2/articleshow/67774629.cms|url-status=live}}</ref> *''ৰংগাৰংগ''<ref>{{cite web |title=Spectrum - Television |url=https://m.tribuneindia.com/2003/20030914/spectrum/tv.htm |website=[[Tribune India]] |date=2003-09-14 }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *''সত্যমেৱ জয়তে'' *''Sports Ka Superstar''<ref name="tiq"/> *''ছুপাৰহিট মুকাবলা'' *''স্ত্ৰী শক্তি'' *''সুৰ সাগৰ''<ref name="auto4"/> *''তানা বানা''<ref name="ip"/> *''টাৰ্ণিং পইণ্ট'' *''What's The Good Word?''<ref name="auto1"/> *''Wheel Smart Shrimati''<ref>{{Cite web|url=https://www.oneindia.com/2008/08/07/wheel-smart-shrimati-southern-edition-soon-1218116096.html|title='Wheel Smart Shrimati' Southern edition soon|date=7 August 2008|website=OneIndia|access-date=4 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165353/https://www.oneindia.com/2008/08/07/wheel-smart-shrimati-southern-edition-soon-1218116096.html|url-status=live}}</ref> *''জুবাঁ-এ-ইস্ক''<ref>{{cite web |title=Zubaan-e- Ishq - Firaq Gorakhpuri | date=9 September 2014 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dgCVS9I7VMw |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/dgCVS9I7VMw |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |language=en}}{{cbignore}}</ref> ====হিন্দীত ডাব কৰা অনুষ্ঠানসমূহ==== *''Telematch''<ref name="auto5"/> {{Div col end}} ===চলচ্চিত্ৰ=== {{Div col|2}} *''এ মংক''/''বোধিধৰ্ম''<ref>{{cite web |title=A Monk I Bodhidharma I Documentary |url=https://www.youtube.com/watch?v=ThWUwlRXa60 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211221/ThWUwlRXa60 |archive-date=2021-12-21 |url-status=live|publisher=Doordarshan National |date=30 May 2013}}{{cbignore}}</ref> *''আদমী ঔৰ ঔৰত'' *''আত্মজা''<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/2001/20011202/spectrum/tv.htm|title=The Sunday Tribune - Spectrum - Television|website=www.tribuneindia.com|access-date=21 March 2020|archive-date=31 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230831140904/https://www.tribuneindia.com/2001/20011202/spectrum/tv.htm|url-status=live|archivedate=31 August 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230831140904/https://www.tribuneindia.com/2001/20011202/spectrum/tv.htm|deadurl=yes}}</ref> *''ভগৎ সিং''<ref>{{cite web |title=Ramanand Sagar's Bhagat Singh to premiere on DD1 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ramanand-sagars-bhagat-singh-to-premiere-on-dd1/articleshow/28595167.cms |website=[[The Times of India]] |language=en |date=17 Nov 2002 |access-date=3 March 2021 |archive-date=20 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165354/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ramanand-sagars-bhagat-singh-to-premiere-on-dd1/articleshow/28595167.cms |url-status=live }}</ref> *''ছত্ৰপতি শিৱাজী'' *''ছ'টে বড়ে''<ref name="scroll"/> *''ডাকিনী''<ref name="auto7">{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/telefilms-narrate-plight-of-women-doordarshan-to-air-two-projects-that-highlight-society-s-role/cid/605354|title=Telefilms narrate plight of women - Doordarshan to air two projects that highlight society's role|website=www.telegraphindia.com|access-date=15 February 2023|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520171012/https://www.telegraphindia.com/jharkhand/telefilms-narrate-plight-of-women-doordarshan-to-air-two-projects-that-highlight-society-s-role/cid/605354|url-status=live}}</ref> *''দময়ন্তী''<ref>{{cite web |title=Mr. Muzaffar Ali |url=http://iafaonline.com/muzaffar_ali.php |website=Indo-American Friendship Association |access-date=6 May 2021 |archive-date=7 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507121945/http://iafaonline.com/muzaffar_ali.php |url-status=live |archivedate=7 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210507121945/http://iafaonline.com/muzaffar_ali.php |deadurl=yes }}</ref> *''এক পল কা সুখ''<ref name="auto7"/> *''হিন্দলা''<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Doordarshan-brings-out-rare-telefilm-to-honour-Farooque-Shaikhs-memory/articleshow/28530449.cms|title=Doordarshan brings out rare telefilm to honour Farooque Shaikh's memory &#124; Mumbai News - Times of India|website=The Times of India|date=8 January 2014 |access-date=5 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165356/https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Doordarshan-brings-out-rare-telefilm-to-honour-Farooque-Shaikhs-memory/articleshow/28530449.cms|url-status=live}}</ref> *''ডেড্ডী'' *''ইন হুইচ এনি গিভছ ইট দ'চ ৱানছ'' *''জনম''<ref name="auto2">{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/when-the-news-on-dd-was-deferred-due-to-a-mahesh-bhatt-film-661338.html|title=When the news on DD was deferred due to a Mahesh Bhatt film|website=News18|date=12 January 2014|access-date=5 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520165354/https://www.news18.com/news/india/when-the-news-on-dd-was-deferred-due-to-a-mahesh-bhatt-film-661338.html|url-status=live}}</ref> *''মিত্ৰ মৰজানী''<ref name="auto3">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19890831-doordarshan-out-to-shed-its-frumpy-home-movie-image-to-produce-commercial-films-816454-1989-08-31|title=Doordarshan out to shed its frumpy home-movie image, to produce commercial films|first=Madhu|last=Jain|date=31 August 1989|website=India Today|access-date=5 January 2020|archive-date=20 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520170859/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/media/story/19890831-doordarshan-out-to-shed-its-frumpy-home-movie-image-to-produce-commercial-films-816454-1989-08-31|url-status=live}}</ref> *''সদ্গতি'' *''সূখা'' *''পাঁচ পৰমেশ্বৰ''<ref>{{cite web |title=Panch Parmeshwar (1995) |url=https://indiancine.ma/AOVV/info |website=Indiancine.ma |access-date=22 January 2021 |archive-date=1 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001071522/https://indiancine.ma/AOVV/info |url-status=live }}</ref> *''পথৰী আঁখোঁ কৰে সপ্নে''<ref>{{cite web |title=Telefilm based on Rajasthani Folktale 'Pathrayee Aankhon Ke Sapne' |url=https://www.darpanvideoindia.com/telefilm-pathrayee-aankhon-ke-sapne/ |website=Darpan Video India |date=8 October 2019 |access-date=29 April 2021 |archive-date=29 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429105702/https://www.darpanvideoindia.com/telefilm-pathrayee-aankhon-ke-sapne/ |url-status=live |archivedate=29 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210429105702/https://www.darpanvideoindia.com/telefilm-pathrayee-aankhon-ke-sapne/ |deadurl=yes }}</ref> *''পিক্‌নিক্''<ref name="auto3"/> *''প্ৰেম দান''<ref name="auto3"/> *''সেৱা সদন''<ref>{{cite web |title=Munshi Premchand's Seva Sadan Part 01 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ArnBZm7YAjo |publisher=Prasar Bharati Archives |date=26 Oct 2017}}{{cbignore}}{{Dead YouTube link|date=February 2022}}</ref> *''Somebody Else's Kids''<ref name="auto3"/> *''থোড়া ছা ৰোমানী হো জায়ে''<ref name="auto2"/> *''তিতলী''<ref name="auto3"/> *''তুলসী''<ref name="auto3"/> *''বিল্বমংগল কী প্ৰতিজ্ঞা''<ref>{{cite web |title=Doordarshan Kendra-Delhi Complete List Of Tapes |url=https://doordarshan.gov.in/sites/default/files/DDK-DELHI%20COMPLETE%20LIST%20OF%20TAPES.pdf |website=doordarshan.gov.in}}</ref> {{Div col end}} ==আৰু চাওক== *[[ডিডি নেচনেল]] *[[দূৰদৰ্শন (চেনেল)]] *[[দূৰদৰ্শন]] ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:দূৰদৰ্শন]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী ভাষাৰ দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক]] [[শ্ৰেণী:তালিকাসমূহ]] 26b0zgepgtga8su3v95c71nljv05f1p 0 125069 622946 538178 2026-08-03T06:17:53Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622946 wikitext text/x-wiki {{Infobox comedian | name = ৰাজু শ্ৰীবাস্তৱ </br>Raju Srivastav | birth_name = সত্যপ্ৰকাশ শ্ৰীবাস্তৱ | image = Raju-Srivastav.jpg | caption = ২০১২ চনৰ এটা অনুষ্ঠানত শ্ৰীবাস্তৱ | birth_date = {{Birth date|df=yes|1963|12|25}} | birth_place = কাণপুৰ, উত্তৰপ্ৰদেশ, ভাৰত | death_date = {{Death date|df=yes|2022|09|21}} (aged 58) | death_place = [[দিল্লী]], ভাৰত | medium = | education = | alma_mater = | active = | employer = | genre = পৰ্যবেক্ষণমূলক কমেডি | subject = | influences = | influenced = | spouse = {{marriage|শিখা শ্ৰীবাস্তৱ|1 July 1993}} | parents = | relatives = | notable_work = ''দ্য গ্ৰেট ইণ্ডিয়ান লাফটাৰ চেলেঞ্জ'' | memorials = | website = |children=২}} '''সত্য প্ৰকাশ শ্ৰীবাস্তৱ''' ({{Lang-en|Satya Prakash Srivastav}}) (২৫ ডিচেম্বৰ ১৯৬৩ – ২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০২২), পেছাগতভাৱে '''ৰাজু শ্ৰীবাস্তৱ''' নামেৰে পৰিচিত। তেওঁক প্ৰায়ে '''গজোধৰ''' নামেৰে মতা হয়। তেওঁ এজন ভাৰতীয় কমেডিয়ান, অভিনেতা আৰু ৰাজনীতিবিদ।<ref name="DHInstitute2009">{{Cite news|agency=[[Indo-Asian News Service]]|url=https://www.deccanherald.com/content/24575/an-institute-comedy-courtesy-raju.html|title=An institute of comedy, courtesy Raju Srivastav|date=11 September 2009|website=Deccan Herald|language=en|access-date=3 November 2019|archive-date=3 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191103154228/https://www.deccanherald.com/content/24575/an-institute-comedy-courtesy-raju.html|url-status=live}}</ref> উত্তৰ প্ৰদেশৰ কাণপুৰত জন্মগ্ৰহণ কৰা শ্ৰীবাস্তৱে ১৯৮০ চনত হিন্দী চলচ্চিত্ৰ জগতত কাম কৰিবলৈ [[মুম্বাই]]লৈ আহে। বাজিগৰ, বম্বেৰপৰা গোৱালৈ, আমদানি আঠান্নী খাৰচা ৰূপাইয়া আদিত তেওঁ অভিনয় কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ কমেডী শ্ব’ ''দ্য গ্ৰেট ইণ্ডিয়ান লাফটাৰ চেলেঞ্জ''ত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি ৰানাৰ্ছ আপ হয়। ইয়াৰ স্পিন অফ শ্ব' ''দ্য গ্ৰেট ইণ্ডিয়ান লাফটাৰ চেলেঞ্জ – চেম্পিয়নছ''ত তেওঁ "দ্য কিং অৱ কমেডী"ৰ খিতাপ লাভ কৰে। তেওঁ বহুতো ষ্টেণ্ড আপ কমেডীৰ লাইভ শ্ব’ কৰিছিল। ২০১৪ চনৰপৰাই তেওঁ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ সদস্য আছিল। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯৬৩ চনত উত্তৰ প্ৰদেশ ৰাজ্যৰ কাণপুৰ চহৰৰ এটি কায়স্থ পৰিয়ালত ৰাজু শ্ৰীবাস্তৱে জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite news|website=jagran.com|url=https://www.jagran.com/uttar-pradesh/gorakhpur-city-work-started-to-bring-kayasthas-on-one-platform-21839107.html|author=Satish Chand Shukla|date=17 July 2021|title=कायस्‍थों को एक मंच पर लाने का काम शुरू, राजू श्रीवास्तव से शुरू हुआ सदस्यता अभियान}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ ৰমেশ শ্ৰীবাস্তৱ এজন [[কবি]] আছিল। শৈশৱত শ্ৰীবাস্তৱে [[অমিতাভ বচ্চন]]কে ধৰি চলচ্চিত্ৰ তাৰকাৰ অনুকৰণ কৰি ভাল পাইছিল।<ref name="BBC">{{cite news |title=Raju Srivastava: Popular Indian comedian dies aged 58 |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-62949006 |access-date=21 September 2022 |work=BBC News |date=21 September 2022 |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922150813/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-62949006 |url-status=live }}</ref> ==কেৰিয়াৰ== ১৯৮০-ৰ দশকত তেওঁ মুম্বাইলৈ আহে, আৰু [[বলিউড]]ত সৰু সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰে।<ref name="BBC" /> ''ৰাজশ্ৰী প্ৰডাকচনৰ চিনেমা মাইনে প্যাৰ কিয়া''<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/maine-pyar-kiya-salman-khan-lesser-known-facts-trivia-5003692/|title=28 years of Maine Pyar Kiya: Eight lesser-known facts about the Salman Khan starrer|first=Sampada |last=Sharma|date=29 December 2017|work=The Indian Express|language=en-IN|access-date=3 November 2019|archive-date=3 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191103154231/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/maine-pyar-kiya-salman-khan-lesser-known-facts-trivia-5003692/|url-status=live}}</ref>,''বাজিগৰ'' আৰু বম্বে টু গোৱা আদি বিভিন্ন চিনামাত তেওঁ অভিনয় কৰিছিল।<ref name="DHInstitute2009"/> তেওঁ বলীউডৰ ছবি ''আমদানি আঠান্নী খাৰচা ৰূপাইয়া''ত অভিনেতা আৰু কমেডিয়ান হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name=" ABP News 2018">{{Cite news|url=https://www.abplive.in/videos/big-b-praises-raju-srivastav-in-kbc-comedian-gets-emotional-783522|title=Big B praises Raju Srivastav in KBC, comedian gets emotional|date=23 November 2018|work=ABP Live|language=en-US|access-date=3 November 2019}}</ref> ২০০৫ চনত তেওঁ টেলেণ্ট শ্ব’ ''দ্য গ্ৰেট ইণ্ডিয়ান লাফটাৰ চেলেঞ্জ''ৰ জৰিয়তে ষ্টেণ্ড আপ কমেডীত যোগদান কৰে আৰু দ্বিতীয় ৰানাৰ্ছ আপ হয়। তাৰ পিছত তেওঁ ইয়াৰ স্পিন অফ, ''দ্য গ্ৰেট ইণ্ডিয়ান লাফটাৰ চেলেঞ্জ – চেম্পিয়নছ''ত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু "দ্য কিং অৱ কমেডী" খিতাপ লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/comic-moments-comedian-kapil-sharma-ginni-chatrath-recep-181225|title=Comic moments in comedian Kapil Sharma-Ginni Chatrath reception|website=Tellychakkar.com|language=en|access-date=3 November 2019|archive-date=3 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191103154227/https://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/comic-moments-comedian-kapil-sharma-ginni-chatrath-recep-181225|url-status=live}}</ref> এই অনুষ্ঠানৰ বাবেই তেওঁ বিখ্যাত হৈছিল।<ref name="BBC" /><ref name="DHInstitute2009" /> ২০০৯ চনলৈকে তেওঁ ২,৮০০ৰো অধিক লাইভ শ্ব' কৰিছিল।<ref name="DHInstitute2009" /> ২০০৯ চনত এক সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ কয় যে কমেডী শ্ব’ৰ অশ্লীলতা তেওঁৰ বাবে চিন্তাৰ বিষয়। তেওঁৰ মতে কমেডিয়ানসকলে আত্মনিয়ন্ত্ৰণৰ অভ্যাস কৰিব লাগে।<ref name="DHInstitute2009" /> বিগ ব্ৰাদাৰৰ ভাৰতীয় সমকক্ষ বিগ বছ (হিন্দী ছিজন ৩)ত তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। দুমাহতকৈ অধিক সময় ঘৰটোত থকাৰ পিছত ২০০৯ চনৰ ৪ ডিচেম্বৰত তেওঁক ভোট আউট কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://movies.rediff.com/report/2009/dec/07/tv-raju-srivastav-on-bigg-boss.htm|title=Was shocked when Tanaaz, Aditi pulled my pajamas|website=Rediff|date=7 December 2009|first=Rajul|last=Hegde|access-date=3 November 2019|archive-date=29 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100529022234/http://movies.rediff.com/report/2009/dec/07/tv-raju-srivastav-on-bigg-boss.htm|url-status=live}}</ref> ২০১০ চনত শ্ৰীবাস্তৱে পাকিস্তানৰপৰা ভাবুকিমূলক ফোন লাভ কৰিছিল যে তেওঁৰ শ্ব'ৰ সময়ত আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড ডন [[ডাউদ ইব্ৰাহিম]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ ওপৰত কৌতুক কৰিব নালাগে।<ref>{{cite news|title=Comedian Raju Srivastav gets threat from Pak|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Comedian-Raju-Srivastav-gets-threat-from-Pak/articleshow/4051315.cms|work=The Times of India|publisher=Times of India|access-date=19 January 2017|date=31 January 2009|archive-date=5 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170205231129/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Comedian-Raju-Srivastav-gets-threat-from-Pak/articleshow/4051315.cms|url-status=live}}</ref> ২০১৩ চনত ৰাজুৱে পত্নীৰ সৈতে ''নাচ বালিয়ে ছিজন ৬''ত অংশগ্ৰহণ কৰে, যি ষ্টাৰপ্লাছত কাপলছ্ ডান্স শ্ব’। তেওঁ [[কপিল শৰ্মা|কপিলৰ]] সৈতে কমেডী নাইটছতো অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web |date=21 September 2022 |title=Raju Srivastava Died On 21 Sept |url=https://bollymoviereviewtech.com/web-stories/raju-srivastava-died/ |access-date=21 September 2022 |website=Bolly Movie Review Tech |language=en-US |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922150815/https://bollymoviereviewtech.com/web-stories/raju-srivastava-died/ |url-status=live }}</ref> ২০১৬ চনত তেওঁ হিন্দী ৰিয়েলিটি টেলিভিছন প্ৰতিভা প্ৰতিযোগিতা ''মাজাক মাজাক মেই''ত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="cnbctv18" /> ২০১৯ চনত কমেডী শ্ব' ''কমেডী কা মহা মুকাবালা''ত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/bangalore/Raju-Srivastav-tickles-the-funny-bone-at-Le-Meridien-Bangalore/articleshow/30159461.cms|title=Raju Srivastav tickles the funny bone at Le Meridien, Bangalore|work=The Times of India|access-date=26 September 2019|archive-date=20 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190920023203/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/bangalore/Raju-Srivastav-tickles-the-funny-bone-at-Le-Meridien-Bangalore/articleshow/30159461.cms|url-status=live}}</ref> ==ৰাজনৈতিক জীৱন== [[সমাজবাদী পাৰ্টি]]য়ে [[লোকসভা|২০১৪ চনৰ লোকসভা নিৰ্বাচন]]ৰ বাবে কানপুৰ লোকসভা সমষ্টিৰ পৰা শ্ৰীবাস্তৱক প্ৰক্ষেপ কৰে।.<ref>{{cite news |url=http://archive.indianexpress.com/news/akhilesh-yadav-turns-to-comedy-fields-raju-srivastava-from-kanpur-in-lok-sabha-election/1074076/ |title=Akhilesh Yadav turns to comedy, fields Raju Srivastava from Kanpur in Lok Sabha election |work=Indian Express |date=14 February 2013 |access-date=12 March 2014 |archive-date=12 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140312212547/http://archive.indianexpress.com/news/akhilesh-yadav-turns-to-comedy-fields-raju-srivastava-from-kanpur-in-lok-sabha-election/1074076/ |url-status=live }}</ref> কিন্তু ২০১৪ চনৰ ১১ মাৰ্চত শ্ৰীবাস্তৱে দলৰ স্থানীয় ইউনিটৰ পৰা পৰ্যাপ্ত সমৰ্থন পোৱা নাই বুলি টিকট ঘূৰাই দিয়ে। এছ পিয়ে আশা কৰিছিল যে তেওঁ চাকৰি এৰিব কাৰণ আসনখনৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছিল।<ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/comedian-raju-srivastava-returns-sp-lok-sabha-ticket/article5773665.ece |title=Comedian Raju Srivastava returns SP Lok Sabha ticket |work=The Hindu |date=11 March 2014 |access-date=12 March 2014 |archive-date=11 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140311180139/http://www.thehindu.com/news/national/other-states/comedian-raju-srivastava-returns-sp-lok-sabha-ticket/article5773665.ece |url-status=live }}</ref> চাকৰি এৰি দিয়াৰ পিছত এছ পিয়ে কানপুৰৰ পৰা প্ৰাৰ্থীত্ব প্ৰত্যাহাৰ কৰে।<ref>{{cite news |title=Jagdambika Pal, artiste Raju Srivastava join BJP |url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/jagdambika-pal-artiste-raju-srivastava-join-bjp/ |access-date=21 September 2022 |work=The Indian Express |date=19 March 2014 |language=en |archive-date=11 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811064730/https://indianexpress.com/article/political-pulse/jagdambika-pal-artiste-raju-srivastava-join-bjp/ |url-status=live }}</ref> এছ পি এৰি যোৱাৰ কিছুদিনৰ ভিতৰতে ২০১৪ চনৰ ১৯ ​​মাৰ্চত তেওঁ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ত যোগদান কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/politics/jagdambika-pal-artiste-raju-srivastava-join-bjp/|title=Jagdambika Pal, artiste Raju Srivastava join BJP|date=19 March 2014|access-date=26 September 2019|archive-date=26 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190926122505/https://indianexpress.com/article/india/politics/jagdambika-pal-artiste-raju-srivastava-join-bjp/|url-status=live|work=Indian Express}}</ref>বিজেপিয়ে তেওঁক ২০১৪ চনৰ লোকসভাৰ টিকট নিদিলে। তেওঁ লোকসভা আৰু বিধানসভা নিৰ্বাচনত বিজেপিৰ প্ৰাৰ্থীৰ সমৰ্থনত প্ৰচাৰ চলাইছিল।<ref name="journey in politics">{{cite news |title=Raju Srivastav's journey in politics: Found home in BJP after days in SP and an LS ticket |url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/after-days-in-sp-and-an-ls-ticket-raju-srivastava-found-home-in-bjp-8164247/ |access-date=21 September 2022 |work=The Indian Express |date=21 September 2022 |language=en |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922150816/https://indianexpress.com/article/political-pulse/after-days-in-sp-and-an-ls-ticket-raju-srivastava-found-home-in-bjp-8164247/ |url-status=live }}</ref>২০১৪ চনত বিজেপি নেতৃত্বাধীন কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে তেওঁক স্বচ্ছ ভাৰত অভিযানৰ ব্ৰেণ্ড এম্বেছাদৰ হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে আৰু এই অভিযানৰ বিজ্ঞাপন ৰেকৰ্ডিং কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2017/oct/25/raju-srivastav-files-complaint-against-using-his-image-in-anti-bjp-message-1682539.html|title=Raju Srivastav files complaint against using his image in anti-BJP message|website=The New Indian Express|date=25 October 2017|access-date=3 November 2019|archive-date=3 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191103152231/http://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2017/oct/25/raju-srivastav-files-complaint-against-using-his-image-in-anti-bjp-message-1682539.html|url-status=live}}</ref><ref name="cnbctv18">{{cite news |title=Comedian Raju Srivastav suffers major heart attack — a look at his life & career |url=https://www.cnbctv18.com/entertainment/comedian-raju-srivastav-suffers-major-heart-attack--a-look-at-his-life--career-14457312.htm |access-date=21 September 2022 |work=cnbctv18.com |date=12 August 2022 |language=en |archive-date=12 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812172149/https://www.cnbctv18.com/entertainment/comedian-raju-srivastav-suffers-major-heart-attack--a-look-at-his-life--career-14457312.htm |url-status=live }}</ref> ২০১৮ চনত শ্ৰীবাস্তৱে ছ’চিয়েল মিডিয়াত প্ৰকাশ কৰিছিল যে তেওঁ ২০১৯ চনৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচনত লোকসভাৰ বিজেপি প্ৰাৰ্থী হিচাপে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰাৰ সুযোগ পাব যদিও সেয়া পৰিশেষত বাস্তৱায়িত নহ’ল।<ref name="Hypocrisy">{{cite news |title=Netizens Call Out Raju Srivastava For His Hypocrisy After He Disses 'Tandav' |url=https://www.scoopwhoop.com/news/netizens-call-out-raju-srivastava-for-his-hypocrisy-after-he-disses-tandav/ |access-date=21 September 2022 |work=ScoopWhoop |date=20 January 2021 |language=en |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922151053/https://www.scoopwhoop.com/news/netizens-call-out-raju-srivastava-for-his-hypocrisy-after-he-disses-tandav/ |url-status=live |archivedate=22 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220922151053/https://www.scoopwhoop.com/news/netizens-call-out-raju-srivastava-for-his-hypocrisy-after-he-disses-tandav/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১৯ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁক বিজেপি নেতৃত্বাধীন [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] চৰকাৰে ''উত্তৰ প্ৰদেশ চলচ্চিত্ৰ উন্নয়ন পৰিষদ''ৰ অধ্যক্ষ হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।<ref name="journey in politics" /> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ১৯৯৩ চনৰ ১ জুলাইত লক্ষ্ণৌৰ শিখাৰ সৈতে শ্ৰীবাস্তৱে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়৷তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান-এজন ল’ৰা আৰু এজনী ছোৱালী।।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/lucknow/lol-with-raju-srivastava-on-his-wedding-anniversary-in-lucknow/articleshow/69975642.cms|title=LOL with Raju Srivastava on his wedding anniversary in Lucknow!|work=The Times of India|date=2 July 2019|first=Sumit|last=Jha|access-date=3 November 2019|archive-date=6 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200106042520/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/lucknow/lol-with-raju-srivastava-on-his-wedding-anniversary-in-lucknow/articleshow/69975642.cms|url-status=live}}</ref> ==মৃত্যু== ২০২২ চনৰ ১০ আগষ্টত জিমত ট্ৰেডমিলত দৌৰি থাকোঁতে ৰাজু শ্ৰীবাস্তৱে বুকুৰ বিষৰ অভিযোগ কৰে আৰু [[হৃদযন্ত্ৰ]] বন্ধ হৈ পৰে।<ref>{{Cite web |date=10 August 2022 |title=Comedian Raju Srivastava suffers heart attack in gym; is too much exercise bad for heart? |url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/health/comedian-raju-srivastava-suffers-heart-attack-in-gym-is-too-much-exercise-bad-for-heart-101660125646813.html |access-date=10 August 2022 |website=Hindustan Times |language=en |archive-date=10 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810115214/https://www.hindustantimes.com/lifestyle/health/comedian-raju-srivastava-suffers-heart-attack-in-gym-is-too-much-exercise-bad-for-heart-101660125646813.html |url-status=live }}</ref><ref name="post-mortem" /> তেওঁৰ এঞ্জিওপ্লাষ্টি কৰা হয় আৰু ভেণ্টিলেটৰত ৰখা হয়।.<ref>{{Cite news |title=Raju Srivastava's condition has not improved, remains on ventilator |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/raju-srivastavas-condition-has-not-improved-remains-on-ventilator/articleshow/93534622.cms |access-date=13 August 2022 |archive-date=13 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220813050129/https://economictimes.indiatimes.com/news/india/raju-srivastavas-condition-has-not-improved-remains-on-ventilator/articleshow/93534622.cms |url-status=live }}</ref> চিকিৎসাৰ সময়ত তেওঁৰ মগজুটো ফুলা দেখা গৈছিল আৰু স্নায়ু বিশেষজ্ঞৰ দ্বাৰাও চিকিৎসা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/celebrity/story/raju-srivastava-s-health-worsens-top-neurologist-flies-from-kolkata-to-treat-comedian-1989814-2022-08-19|title=Raju Srivastava's health worsens, top neurologist flies from Kolkata to treat comedian|access-date=19 August 2022|language=en-IN|website=India Today|date=19 August 2022 |archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819054033/https://www.indiatoday.in/television/celebrity/story/raju-srivastava-s-health-worsens-top-neurologist-flies-from-kolkata-to-treat-comedian-1989814-2022-08-19|url-status=live}}</ref>হাৰ্ট এটেকত আক্ৰান্ত হোৱাৰ পিছৰে পৰা তেওঁৰ অৱস্থা সংকটজনক<ref>{{Cite news |agency=PTI |date=11 August 2022 |title=Raju Srivastava 'critical and on ventilator' following heart attack |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/raju-srivastava-critical-and-on-ventilator-following-heart-attack/article65757259.ece |access-date=13 August 2022 |issn=0971-751X |archive-date=13 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220813003951/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/raju-srivastava-critical-and-on-ventilator-following-heart-attack/article65757259.ece |url-status=live }}</ref> বুলি কোৱা হৈছিল। ২০২২ চনৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱা দিল্লীত চিকিৎসাৰ সময়ত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref name="Today 21 Sept">{{cite news |title=Comedian Raju Srivastava passes away at 58 |url=https://www.indiatoday.in/india/story/comedian-raju-shrivastava-dead-passes-away-2002750-2022-09-21 |access-date=21 September 2022 |work=India Today |date=21 September 2022 |language=en |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922151054/https://www.indiatoday.in/india/story/comedian-raju-shrivastava-dead-passes-away-2002750-2022-09-21 |url-status=live }}</ref> ভাৰ্চুৱেল মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা কৰা হৈছিল।<ref name="post-mortem">{{cite news |title=Raju Srivastava: नए तरीके से हुआ राजू श्रीवास्तव का पोस्टमार्टम, जानिए पुराने तरीके से कैसे अलग है वर्चुअल ऑटोप्सी |url=https://www.gnttv.com/health/story/raju-srivastav-post-mortem-what-new-technique-used-449920-2022-09-22 |work=Good News Today |date=22 September 2022 |language=hi |access-date=22 September 2022 |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922151059/https://www.gnttv.com/health/story/raju-srivastav-post-mortem-what-new-technique-used-449920-2022-09-22 |url-status=live }}</ref> তেওঁৰ সৎকাৰ অনুষ্ঠান দিল্লীত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Raju Srivastav Funeral|url=https://www.amarujala.com/live/entertainment/bollywood/comedian-raju-srivastava-funeral-live-updates-wife-shikha-son-aayushmaan-news-in-hindi |access-date=22 September 2022 |work=Amar Ujala |date=22 September 2022 |language=hi}}</ref> [[নৰেন্দ্ৰ মোদী|নৰেন্দ্ৰ মোডী]], [[যোগী আদিত্যনাথ]], [[ৰাজনাথ সিং]], [[অমিত শ্বাহ]], অ[[অজয় দেৱগন|জয় ​​দেৱগন]], [[অক্ষয় কুমাৰ|অক্ষয় কুমাৰ,]] [[অনিল কাপুৰ]], [[বিবেক অগ্নিহোত্ৰী]], [[ৰাজপাল যাদৱ]] আদিয়ে শ্ৰীবাস্তৱৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web | last=Desk | first=HT Entertainment | title=Raju Srivastava death: Anil Kapoor, Ajay Devgn, Vivek Agnihotri pay tribute to 'true legend of stand-up comedy' | website=Hindustan Times | date=21 September 2022 | url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/raju-srivastava-death-anil-kapoor-ajay-devgn-rajpal-yadav-vivek-agnihotri-pay-tribute-101663742471133.html | access-date=22 September 2022}}</ref><ref>{{cite web | last=Singh | first=Neha | title=RIP Raju Srivastav: PM Modi, Yogi Adityanath, Rajnath Singh, Amit Shah and others condole the death of Comedian | website=NewsroomPost | date=21 September 2022 | url=https://newsroompost.com/india/rip-raju-srivastav-pm-modi-yogi-adityanath-rajnath-singh-and-others-condole-the-death-of-comedian/5190415.html | access-date=22 September 2022 | archive-date=22 September 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220922151304/https://newsroompost.com/india/rip-raju-srivastav-pm-modi-yogi-adityanath-rajnath-singh-and-others-condole-the-death-of-comedian/5190415.html | url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|30em}} ==বাহ্যিক সযংযোগ== {{Commons category}} * {{IMDb name}} [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:উত্তৰ প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ষ্টেণ্ড আপ কমেডিয়ান]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ষ্টেণ্ড আপ কমেডিয়ান]] [[শ্ৰেণী:কমেডিয়ান]] [[শ্ৰেণী:অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনয় শিল্পী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] e0qc5nsx4eoldo2jsckq8jm31981kpa 0 128344 622975 591986 2026-08-03T09:49:34Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 622975 wikitext text/x-wiki {{confuse|দূৰদৰ্শন (চেনেল)}} {{Infobox broadcasting network | name = DD National <br> ডিডি নেচনেল | logo = | logo_size = | logo_caption = DD National logo | launch_date = ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫৯ | former_names = Doordarshan TV (1959–1984)<br />DD1 (1984–1993) | picture_format = [[1080p]] [[HDTV]]<br /> {{small|(downscaled to [[letterboxed]] [[576i]] for the [[SDTV]] feed)}} | type = দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ | owner = প্ৰসাৰ ভাৰতী (তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়) | parent = [[দূৰদৰ্শন]] | network = [[দূৰদৰ্শন]] | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | country = [[ভাৰত]] | language = [[হিন্দী]] <br /> [[ইংৰাজী]] | area = বিশ্বব্যাপী | sister_channels = ''See [[Doordarshan#Channel list | List of channel Doordarshan owned channels]]'' | website = {{url|http://doordarshan.gov.in/ddnational|DD National}} | terr_serv_1 = [[DVB-T2]] (India) | terr_chan_1 = Check local frequencies | online_serv_1 = DD National live | online_chan_1 = | online_chan_2 = {{url| https://www.youtube.com/@Doordarshannational|Official Channel}} | online_serv_3 = DD Free Dish HD | online_chan_3 = LCN 113 | online_serv_4 = Jio TV+ | online_chan_4 = LCN 114 | online_serv_5 = Waves | online_chan_5 = [http://www.wavespb.com/pb_live_details?id=pCJbFOnFdustNvuyaK7/Mg==:MTIzNDU2Nzg5MDEyMzQ1Ng== Watch Live] | online_serv_2 = [[YouTube]] }} '''ডিডি নেচনেল''' / '''ডিডি১''' হ'ল [[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত তথা তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন এটা বিনোদনধৰ্মী টেলিভিছন চেনেল। [[দূৰদৰ্শন]]ৰ এই চেনেলটো ১৯৫৯ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰত মুকলি কৰা হৈছিল, যিটো ভাৰতৰ আটাইতকৈ পুৰণি আৰু ব্যাপকভাৱে উপলব্ধ টেলিভিছন চেনেল।<ref>{{cite press release |url=http://www.enps.com/news/news_detail.aspx?ID=193 |title=India's largest terrestrial network |agency=Associated Press |access-date=22 July 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070406234806/http://www.enps.com/news/news_detail.aspx?ID=193 |archive-date=6 April 2007 |url-status=dead |df=dmy |archivedate=6 April 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070406234806/http://www.enps.com/news/news_detail.aspx?ID=193 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=About – Doordarshan {{!}} Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/about-doordarshan/ |access-date=2023-10-11 |website=prasarbharati.gov.in |archive-date=17 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231017192540/https://prasarbharati.gov.in/about-doordarshan/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-09-15 |title=Doordarshan Day: Carrying the legacy since 1959 |url=https://newsonair.com/2021/09/15/doordarshan-day-carrying-the-legacy-since-1959/ |access-date=2023-10-11 |language=en-US |archive-date=27 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927064813/https://newsonair.com/2021/09/15/doordarshan-day-carrying-the-legacy-since-1959/ |url-status=live }}</ref> ==ক্ৰীড়া সম্প্ৰচাৰ== সাধাৰণতে ভাৰতৰ সৈতে জড়িত বা আয়োজন কৰা এদিনীয়া আৰু টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট মেচসমূহ ডিডি নেচনেলত লাইভ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও ভাৰতৰ সৈতে জড়িত ২০১৪ চনৰ পুৰুষ হকী বিশ্বকাপৰ মেচসমূহো সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল, আৰু লগতে ছেমি ফাইনেল আৰু ফাইনেল মেচসমূহো সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল। আই চি চি চেম্পিয়নছ ট্ৰফীও ডিডি নেচনেলৰ দ্বাৰা সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়। এই মেচসমূহ ষ্টাৰ স্প'ৰ্টছৰ দৰে পে টেলিভিছনৰ অধিকাৰধাৰীৰ পৰা বাধ্যতামূলক একেলগে সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়, ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ৰীড়া অনুষ্ঠানসমূহ ডিডি নেচনেলৰ দ্বাৰা একেলগে প্ৰচাৰ কৰাটো বাধ্যতামূলক আইন অনুসৰি। ২০১৭ চনত টাটা স্কাইৰ অভিযোগৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ৰায় দিছিল যে এই চিমুলকাষ্টসমূহ কেৱল ফ্ৰী-টু-এয়াৰ টেৰেষ্ট্ৰিয়েল আৰু ডিডি ফ্ৰী ডিচতহে কঢ়িয়াই নিয়াৰ অনুমতি দিয়া হৈছে, আৰু এনে অনুষ্ঠান সম্প্ৰচাৰ হ’লে পে-টেলিভিছন ৰাইটশ্বল্ডাৰৰ পক্ষত পে টেলিভিছন প্ৰদানকাৰীত ডিডি নেচনেল ব্লেকআউট কৰিব লাগিব। তেতিয়াৰ পৰাই প্ৰসাৰ ভাৰতীয়ে ক্ৰিকেট মেচসমূহ কেৱল ডিডি স্প'ৰ্টছ চেনেলত টেলিকাষ্ট কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়, আৰু তেতিয়াৰ পৰাই সকলো মেচ ডিডি স্প'ৰ্টছ চেনেলত টেলিকাষ্ট কৰা হয়, কিন্তু কেৱল ডিডি ফ্ৰীডিছ, ডিটিটি মোডত ডিডি স্প'ৰ্টছ ২.০ নামৰ বিভিন্ন ফিডৰ সৈতে।<ref name="rediff1999">{{cite web | url=http://www.rediff.com/news/1999/feb/11prasar.htm | title=Rediff On The NeT: Autonomy appears a pipe dream for Doordarshan | work=Rediff.com | date=11 February 1999 | access-date=10 April 2013 | archive-date=7 November 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171107004403/http://www.rediff.com/news/1999/feb/11prasar.htm | url-status=live }}</ref> ==সম্পাদকীয় স্বাধীনতা== চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰিত দূৰদৰ্শনৰ বাবে স্বায়ত্তশাসনৰ ধাৰণাটো প্ৰথমবাৰৰ বাবে উত্থাপন হৈছিল যেতিয়া ১৯৭৭ চনত জনতা পাৰ্টি ক্ষমতালৈ আহিছিল, জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ পিছত যেতিয়া দূৰদৰ্শন চৰকাৰৰ মুখপাত্ৰ হিচাপে শেষ হৈছিল। ১৯৮৯ চনত জনতা দলে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে এই ধাৰণাটো পুনৰ সজীৱ হৈ উঠে।স্বায়ত্তশাসনক লৈ ৰাজনৈতিকভাৱে শুদ্ধ শব্দ কৰাৰ পিছতো তলত দিয়া চৰকাৰসমূহে স্বায়ত্তশাসনৰ প্ৰতি কোনো আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰা নাছিল।<ref>{{Cite news|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/news/india/sc-order-dilutes-doordarshan-presence-in-dth-cable-space/articleshow/60218544.cms|title=SC order dilutes Doordarshan presence in DTH, cable space|work=Mumbai Mirror|access-date=2017-10-04|archive-date=16 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190616153441/https://mumbaimirror.indiatimes.com/news/india/sc-order-dilutes-doordarshan-presence-in-dth-cable-space/articleshow/60218544.cms|url-status=live}}</ref> ==অনুষ্ঠান== ডি ডি নেচনেলত সম্প্ৰচাৰিত হোৱা ৰামায়ন ধাৰাবাহিকখনে বিশ্বজুৰি সৰ্বাধিক দৰ্শক মনোৰঞ্জন অনুষ্ঠান হিচাপে পৰিগণিত হৈ বিশ্ব অভিলেখ গঢ়িছিল। ইংৰাজী ১৬ এপ্ৰিল ২০২০ তাৰিখে নিশা ৯:০০ বজাত সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানটো ৭ কোটি ৭০ লাখ দৰ্শকে চাইছিল।<ref>{{cite news |title=Coronavirus Lockdown Creates Captive Audience for '80s Show |url=https://www.wsj.com/articles/coronavirus-lockdown-creates-captive-audience-for-80s-show-11588082808 |url-access=subscription |first1=Eric |last1=Bellman |publisher=wsj |date=April 28, 2020 |access-date=27 December 2021 |archive-date=23 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211223093512/https://www.wsj.com/articles/coronavirus-lockdown-creates-captive-audience-for-80s-show-11588082808 |url-status=live }}</ref> এই অনুষ্ঠানটোৱে সম্প্ৰচাৰৰ সময়ত ২৮৫ মিলিয়নতকৈ অধিক দৰ্শকৰ কাষ চাপিছিল। দেশজোৰা লকডাউনৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ডিডি নেটৱৰ্কে মহাভাৰত, চাণক্য, শ্ৰীকৃষ্ণ, মালগুডী ডেজ, ব্যুমকেশ বক্সী, শক্তিমানকে ধৰি কেইবাটাও নষ্টালজিক অনুষ্ঠান প্ৰচাৰ কৰে। ==এংকৰ== দীঘলীয়া যাত্ৰাত ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক হোৱাৰ বাবে ডিডি নেচনেলৰ উল্লেখযোগ্য এংকৰৰ এখন দীঘলীয়া তালিকা আছে। যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য: *মিনু তালৱাৰ *নীলম শৰ্মা *নিধি কুমাৰ *প্ৰতিমা পুৰী - চেনেলটোৰ প্ৰথম বাতৰি পাঠক *ৰিনি চাইমন খান্না *ছালমা চুলতান *শম্মা *সুনীত টেণ্ডন == প্ৰসাৰ ভাৰতী সংমণ্ডল == * অধ্যক্ষ - মৃণাল পাণ্ডে * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া - জৱাহৰ সৰকাৰ * সদস্য (কৰ্মী) - ভি.এ.এম. হোছেইন * সদস্য (বিত্ত) - এ.কে. জৈন ===অংশকালীন সদস্য === * তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰতিনিধি - ড° সুনীল কাপুৰ, সুমন ডুবে, খ্ৰ কৌশিক আৰু অধ্যাপক এছ. বৰুৱা * ৰাজীৱ টকৰু - অতিৰিক্ত সম্পাদক * ''অফিচিয়েল'' সদস্য - ত্ৰিপুৰাৰী শৰণ, ডি জি, দূৰদৰ্শন আৰু এল ডি মাণ্ডলাই, ডি জি, অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' ==উপলব্ধতা== {| class="wikitable" |+ '''ডিডি নেচনেলৰ উপলব্ধতা''' ! প্ৰদানকাৰী নেটৱৰ্ক !! চেনেল নম্বৰ |- | ডিডি ডাইৰেক্ট প্লাচ (ফ্ৰি ডিটিএইচ) || ২ |- | ডিচ টিভি || ১১৩/১১৪ |- | টাটা প্লে || ১১৪/১৯৭ (SD), </br> ১৯৬ (HD) |- | এয়াৰটেল ডিচ || ১৪৮ (SD) |- | ভিডিঅ’ক’ন ডিটুএইছ || ১৪৯ (SD) |- | ছান ডাইৰেক্ট || ৩০২ |} ইয়াৰ উপৰিও [[জিঅ' টিভি]]কে আদি কৰি কেইবাটাও অনলাইন ষ্ট্ৰিমিং এপ্লিকেচনত ডিডি নেচনেল উপলব্ধ। ===ইউটিউবত=== *[https://youtube.com/@doordarshannational?si=piaqsLkkrb86r7Kf ইউটিউবত ডিডি নেচনেল চেনেল] ==বাহ্যিক সংযোগ== *[[ডি ডি নেচনেলৰ দ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানৰ তালিকা]] ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ]] 54jl59z2plk5k9xxw107pfkr6rb3xrz 622976 622975 2026-08-03T09:50:12Z Kandarpajit Kallol 6257 622976 wikitext text/x-wiki {{confuse|দূৰদৰ্শন (চেনেল)}} {{Infobox broadcasting network | name = DD National <br> ডিডি নেচনেল | logo = | logo_size = | logo_caption = DD National logo | launch_date = ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫৯ | former_names = Doordarshan TV (1959–1984)<br />DD1 (1984–1993) | picture_format = [[1080p]] [[HDTV]]<br /> {{small|(downscaled to [[letterboxed]] [[576i]] for the [[SDTV]] feed)}} | type = দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ | owner = প্ৰসাৰ ভাৰতী (তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়) | parent = [[দূৰদৰ্শন]] | network = [[দূৰদৰ্শন]] | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | country = [[ভাৰত]] | language = [[হিন্দী]] <br /> [[ইংৰাজী]] | area = বিশ্বব্যাপী | sister_channels = ''See [[Doordarshan#Channel list | List of channel Doordarshan owned channels]]'' | website = {{url|http://doordarshan.gov.in/ddnational|DD National}} | terr_serv_1 = [[DVB-T2]] (India) | terr_chan_1 = Check local frequencies | online_serv_1 = DD National live | online_chan_1 = | online_chan_2 = {{url| https://www.youtube.com/@Doordarshannational|Official Channel}} | online_serv_3 = DD Free Dish HD | online_chan_3 = LCN 113 | online_serv_4 = Jio TV+ | online_chan_4 = LCN 114 | online_serv_5 = Waves | online_chan_5 = [http://www.wavespb.com/pb_live_details?id=pCJbFOnFdustNvuyaK7/Mg==:MTIzNDU2Nzg5MDEyMzQ1Ng== Watch Live] | online_serv_2 = [[YouTube]] }} '''ডিডি নেচনেল''' / '''ডিডি১''' হ'ল [[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত তথা তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন এটা বিনোদনধৰ্মী টেলিভিছন চেনেল। [[দূৰদৰ্শন]]ৰ এই চেনেলটো ১৯৫৯ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰত মুকলি কৰা হৈছিল, যিটো ভাৰতৰ আটাইতকৈ পুৰণি আৰু ব্যাপকভাৱে উপলব্ধ টেলিভিছন চেনেল।<ref>{{cite press release |url=http://www.enps.com/news/news_detail.aspx?ID=193 |title=India's largest terrestrial network |agency=Associated Press |access-date=22 July 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070406234806/http://www.enps.com/news/news_detail.aspx?ID=193 |archive-date=6 April 2007 |url-status=dead |df=dmy |archivedate=6 April 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070406234806/http://www.enps.com/news/news_detail.aspx?ID=193 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=About – Doordarshan {{!}} Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/about-doordarshan/ |access-date=2023-10-11 |website=prasarbharati.gov.in |archive-date=17 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231017192540/https://prasarbharati.gov.in/about-doordarshan/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-09-15 |title=Doordarshan Day: Carrying the legacy since 1959 |url=https://newsonair.com/2021/09/15/doordarshan-day-carrying-the-legacy-since-1959/ |access-date=2023-10-11 |language=en-US |archive-date=27 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927064813/https://newsonair.com/2021/09/15/doordarshan-day-carrying-the-legacy-since-1959/ |url-status=live }}</ref> ==ক্ৰীড়া সম্প্ৰচাৰ== সাধাৰণতে ভাৰতৰ সৈতে জড়িত বা আয়োজন কৰা এদিনীয়া আৰু টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট মেচসমূহ ডিডি নেচনেলত লাইভ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও ভাৰতৰ সৈতে জড়িত ২০১৪ চনৰ পুৰুষ হকী বিশ্বকাপৰ মেচসমূহো সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল, আৰু লগতে ছেমি ফাইনেল আৰু ফাইনেল মেচসমূহো সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল। আই চি চি চেম্পিয়নছ ট্ৰফীও ডিডি নেচনেলৰ দ্বাৰা সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়। এই মেচসমূহ ষ্টাৰ স্প'ৰ্টছৰ দৰে পে টেলিভিছনৰ অধিকাৰধাৰীৰ পৰা বাধ্যতামূলক একেলগে সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়, ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ৰীড়া অনুষ্ঠানসমূহ ডিডি নেচনেলৰ দ্বাৰা একেলগে প্ৰচাৰ কৰাটো বাধ্যতামূলক আইন অনুসৰি। ২০১৭ চনত টাটা স্কাইৰ অভিযোগৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ৰায় দিছিল যে এই চিমুলকাষ্টসমূহ কেৱল ফ্ৰী-টু-এয়াৰ টেৰেষ্ট্ৰিয়েল আৰু ডিডি ফ্ৰী ডিচতহে কঢ়িয়াই নিয়াৰ অনুমতি দিয়া হৈছে, আৰু এনে অনুষ্ঠান সম্প্ৰচাৰ হ’লে পে-টেলিভিছন ৰাইটশ্বল্ডাৰৰ পক্ষত পে টেলিভিছন প্ৰদানকাৰীত ডিডি নেচনেল ব্লেকআউট কৰিব লাগিব। তেতিয়াৰ পৰাই প্ৰসাৰ ভাৰতীয়ে ক্ৰিকেট মেচসমূহ কেৱল ডিডি স্প'ৰ্টছ চেনেলত টেলিকাষ্ট কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়, আৰু তেতিয়াৰ পৰাই সকলো মেচ ডিডি স্প'ৰ্টছ চেনেলত টেলিকাষ্ট কৰা হয়, কিন্তু কেৱল ডিডি ফ্ৰীডিছ, ডিটিটি মোডত ডিডি স্প'ৰ্টছ ২.০ নামৰ বিভিন্ন ফিডৰ সৈতে।<ref name="rediff1999">{{cite web | url=http://www.rediff.com/news/1999/feb/11prasar.htm | title=Rediff On The NeT: Autonomy appears a pipe dream for Doordarshan | work=Rediff.com | date=11 February 1999 | access-date=10 April 2013 | archive-date=7 November 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171107004403/http://www.rediff.com/news/1999/feb/11prasar.htm | url-status=live }}</ref> ==সম্পাদকীয় স্বাধীনতা== চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰিত দূৰদৰ্শনৰ বাবে স্বায়ত্তশাসনৰ ধাৰণাটো প্ৰথমবাৰৰ বাবে উত্থাপন হৈছিল যেতিয়া ১৯৭৭ চনত জনতা পাৰ্টি ক্ষমতালৈ আহিছিল, জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ পিছত যেতিয়া দূৰদৰ্শন চৰকাৰৰ মুখপাত্ৰ হিচাপে শেষ হৈছিল। ১৯৮৯ চনত জনতা দলে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে এই ধাৰণাটো পুনৰ সজীৱ হৈ উঠে।স্বায়ত্তশাসনক লৈ ৰাজনৈতিকভাৱে শুদ্ধ শব্দ কৰাৰ পিছতো তলত দিয়া চৰকাৰসমূহে স্বায়ত্তশাসনৰ প্ৰতি কোনো আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰা নাছিল।<ref>{{Cite news|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/news/india/sc-order-dilutes-doordarshan-presence-in-dth-cable-space/articleshow/60218544.cms|title=SC order dilutes Doordarshan presence in DTH, cable space|work=Mumbai Mirror|access-date=2017-10-04|archive-date=16 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190616153441/https://mumbaimirror.indiatimes.com/news/india/sc-order-dilutes-doordarshan-presence-in-dth-cable-space/articleshow/60218544.cms|url-status=live}}</ref> ==অনুষ্ঠান== ডি ডি নেচনেলত সম্প্ৰচাৰিত হোৱা ৰামায়ন ধাৰাবাহিকখনে বিশ্বজুৰি সৰ্বাধিক দৰ্শক মনোৰঞ্জন অনুষ্ঠান হিচাপে পৰিগণিত হৈ বিশ্ব অভিলেখ গঢ়িছিল। ইংৰাজী ১৬ এপ্ৰিল ২০২০ তাৰিখে নিশা ৯:০০ বজাত সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানটো ৭ কোটি ৭০ লাখ দৰ্শকে চাইছিল।<ref>{{cite news |title=Coronavirus Lockdown Creates Captive Audience for '80s Show |url=https://www.wsj.com/articles/coronavirus-lockdown-creates-captive-audience-for-80s-show-11588082808 |url-access=subscription |first1=Eric |last1=Bellman |publisher=wsj |date=April 28, 2020 |access-date=27 December 2021 |archive-date=23 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211223093512/https://www.wsj.com/articles/coronavirus-lockdown-creates-captive-audience-for-80s-show-11588082808 |url-status=live }}</ref> এই অনুষ্ঠানটোৱে সম্প্ৰচাৰৰ সময়ত ২৮৫ মিলিয়নতকৈ অধিক দৰ্শকৰ কাষ চাপিছিল। দেশজোৰা লকডাউনৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ডিডি নেটৱৰ্কে মহাভাৰত, চাণক্য, শ্ৰীকৃষ্ণ, মালগুডী ডেজ, ব্যুমকেশ বক্সী, শক্তিমানকে ধৰি কেইবাটাও নষ্টালজিক অনুষ্ঠান প্ৰচাৰ কৰে। ==এংকৰ== দীঘলীয়া যাত্ৰাত ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক হোৱাৰ বাবে ডিডি নেচনেলৰ উল্লেখযোগ্য এংকৰৰ এখন দীঘলীয়া তালিকা আছে। যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য: *মিনু তালৱাৰ *নীলম শৰ্মা *নিধি কুমাৰ *প্ৰতিমা পুৰী - চেনেলটোৰ প্ৰথম বাতৰি পাঠক *ৰিনি চাইমন খান্না *ছালমা চুলতান *শম্মা *সুনীত টেণ্ডন == প্ৰসাৰ ভাৰতী সংমণ্ডল == * অধ্যক্ষ - মৃণাল পাণ্ডে * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া - জৱাহৰ সৰকাৰ * সদস্য (কৰ্মী) - ভি.এ.এম. হোছেইন * সদস্য (বিত্ত) - এ.কে. জৈন ===অংশকালীন সদস্য === * তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰতিনিধি - ড° সুনীল কাপুৰ, সুমন ডুবে, খ্ৰ কৌশিক আৰু অধ্যাপক এছ. বৰুৱা * ৰাজীৱ টকৰু - অতিৰিক্ত সম্পাদক * ''অফিচিয়েল'' সদস্য - ত্ৰিপুৰাৰী শৰণ, ডি জি, দূৰদৰ্শন আৰু এল ডি মাণ্ডলাই, ডি জি, অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' ==উপলব্ধতা== {| class="wikitable" |+ '''ডিডি নেচনেলৰ উপলব্ধতা''' ! প্ৰদানকাৰী নেটৱৰ্ক !! চেনেল নম্বৰ |- | ডিডি ডাইৰেক্ট প্লাচ (ফ্ৰি ডিটিএইচ) || ২ |- | ডিচ টিভি || ১১৩/১১৪ |- | টাটা প্লে || ১১৪/১৯৭ (SD), </br> ১৯৬ (HD) |- | এয়াৰটেল ডিচ || ১৪৮ (SD) |- | ভিডিঅ’ক’ন ডিটুএইছ || ১৪৯ (SD) |- | ছান ডাইৰেক্ট || ৩০২ |} ইয়াৰ উপৰিও [[জিঅ' টিভি]]কে আদি কৰি কেইবাটাও অনলাইন ষ্ট্ৰিমিং এপ্লিকেচনত ডিডি নেচনেল উপলব্ধ। ===ইউটিউবত=== *[https://youtube.com/@doordarshannational?si=piaqsLkkrb86r7Kf ইউটিউবত ডিডি নেচনেল চেনেল] ==আৰু চাওক== *[[ডি ডি নেচনেলৰ দ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানৰ তালিকা]] ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ]] axfr776lokl30bhq8iv2l4r3ge7e11a 622980 622976 2026-08-03T09:54:18Z Kandarpajit Kallol 6257 622980 wikitext text/x-wiki {{confuse|দূৰদৰ্শন (চেনেল)}} {{Infobox broadcasting network | name = DD National <br> ডিডি নেচনেল | logo = | logo_size = | logo_caption = DD National logo | launch_date = ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫৯ | former_names = Doordarshan TV (1959–1984)<br />DD1 (1984–1993) | picture_format = [[1080p]] [[HDTV]]<br /> {{small|(downscaled to [[letterboxed]] [[576i]] for the [[SDTV]] feed)}} | type = দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ | owner = প্ৰসাৰ ভাৰতী (তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়) | parent = [[দূৰদৰ্শন]] | network = [[দূৰদৰ্শন]] | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | country = [[ভাৰত]] | language = [[হিন্দী]] <br /> [[ইংৰাজী]] | area = বিশ্বব্যাপী | sister_channels = ''See [[Doordarshan#Channel list | List of channel Doordarshan owned channels]]'' | website = {{url|http://doordarshan.gov.in/ddnational|DD National}} | terr_serv_1 = [[DVB-T2]] (India) | terr_chan_1 = Check local frequencies | online_serv_1 = DD National live | online_chan_1 = | online_chan_2 = {{url| https://www.youtube.com/@Doordarshannational|Official Channel}} | online_serv_3 = DD Free Dish HD | online_chan_3 = LCN 113 | online_serv_4 = Jio TV+ | online_chan_4 = LCN 114 | online_serv_5 = Waves | online_chan_5 = [http://www.wavespb.com/pb_live_details?id=pCJbFOnFdustNvuyaK7/Mg==:MTIzNDU2Nzg5MDEyMzQ1Ng== Watch Live] | online_serv_2 = [[YouTube]] }} '''ডিডি নেচনেল''' / '''ডিডি১''' হ'ল [[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত তথা তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন এটা বিনোদনধৰ্মী টেলিভিছন চেনেল। [[দূৰদৰ্শন]]ৰ এই চেনেলটো ১৯৫৯ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰত মুকলি কৰা হৈছিল, যিটো ভাৰতৰ আটাইতকৈ পুৰণি আৰু ব্যাপকভাৱে উপলব্ধ টেলিভিছন চেনেল।<ref>{{cite press release |url=http://www.enps.com/news/news_detail.aspx?ID=193 |title=India's largest terrestrial network |agency=Associated Press |access-date=22 July 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070406234806/http://www.enps.com/news/news_detail.aspx?ID=193 |archive-date=6 April 2007 |url-status=dead |df=dmy |archivedate=6 April 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070406234806/http://www.enps.com/news/news_detail.aspx?ID=193 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=About – Doordarshan {{!}} Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/about-doordarshan/ |access-date=2023-10-11 |website=prasarbharati.gov.in |archive-date=17 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231017192540/https://prasarbharati.gov.in/about-doordarshan/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-09-15 |title=Doordarshan Day: Carrying the legacy since 1959 |url=https://newsonair.com/2021/09/15/doordarshan-day-carrying-the-legacy-since-1959/ |access-date=2023-10-11 |language=en-US |archive-date=27 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927064813/https://newsonair.com/2021/09/15/doordarshan-day-carrying-the-legacy-since-1959/ |url-status=live }}</ref> ==ক্ৰীড়া সম্প্ৰচাৰ== সাধাৰণতে ভাৰতৰ সৈতে জড়িত বা আয়োজন কৰা এদিনীয়া আৰু টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট মেচসমূহ ডিডি নেচনেলত লাইভ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও ভাৰতৰ সৈতে জড়িত ২০১৪ চনৰ পুৰুষ হকী বিশ্বকাপৰ মেচসমূহো সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল, আৰু লগতে ছেমি ফাইনেল আৰু ফাইনেল মেচসমূহো সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল। আই চি চি চেম্পিয়নছ ট্ৰফীও ডিডি নেচনেলৰ দ্বাৰা সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়। এই মেচসমূহ ষ্টাৰ স্প'ৰ্টছৰ দৰে পে টেলিভিছনৰ অধিকাৰধাৰীৰ পৰা বাধ্যতামূলক একেলগে সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়, ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ৰীড়া অনুষ্ঠানসমূহ ডিডি নেচনেলৰ দ্বাৰা একেলগে প্ৰচাৰ কৰাটো বাধ্যতামূলক আইন অনুসৰি। ২০১৭ চনত টাটা স্কাইৰ অভিযোগৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ৰায় দিছিল যে এই চিমুলকাষ্টসমূহ কেৱল ফ্ৰী-টু-এয়াৰ টেৰেষ্ট্ৰিয়েল আৰু ডিডি ফ্ৰী ডিচতহে কঢ়িয়াই নিয়াৰ অনুমতি দিয়া হৈছে, আৰু এনে অনুষ্ঠান সম্প্ৰচাৰ হ’লে পে-টেলিভিছন ৰাইটশ্বল্ডাৰৰ পক্ষত পে টেলিভিছন প্ৰদানকাৰীত ডিডি নেচনেল ব্লেকআউট কৰিব লাগিব। তেতিয়াৰ পৰাই প্ৰসাৰ ভাৰতীয়ে ক্ৰিকেট মেচসমূহ কেৱল ডিডি স্প'ৰ্টছ চেনেলত টেলিকাষ্ট কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়, আৰু তেতিয়াৰ পৰাই সকলো মেচ ডিডি স্প'ৰ্টছ চেনেলত টেলিকাষ্ট কৰা হয়, কিন্তু কেৱল ডিডি ফ্ৰীডিছ, ডিটিটি মোডত ডিডি স্প'ৰ্টছ ২.০ নামৰ বিভিন্ন ফিডৰ সৈতে।<ref name="rediff1999">{{cite web | url=http://www.rediff.com/news/1999/feb/11prasar.htm | title=Rediff On The NeT: Autonomy appears a pipe dream for Doordarshan | work=Rediff.com | date=11 February 1999 | access-date=10 April 2013 | archive-date=7 November 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171107004403/http://www.rediff.com/news/1999/feb/11prasar.htm | url-status=live }}</ref> ==সম্পাদকীয় স্বাধীনতা== চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰিত দূৰদৰ্শনৰ বাবে স্বায়ত্তশাসনৰ ধাৰণাটো প্ৰথমবাৰৰ বাবে উত্থাপন হৈছিল যেতিয়া ১৯৭৭ চনত জনতা পাৰ্টি ক্ষমতালৈ আহিছিল, জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ পিছত যেতিয়া দূৰদৰ্শন চৰকাৰৰ মুখপাত্ৰ হিচাপে শেষ হৈছিল। ১৯৮৯ চনত জনতা দলে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে এই ধাৰণাটো পুনৰ সজীৱ হৈ উঠে।স্বায়ত্তশাসনক লৈ ৰাজনৈতিকভাৱে শুদ্ধ শব্দ কৰাৰ পিছতো তলত দিয়া চৰকাৰসমূহে স্বায়ত্তশাসনৰ প্ৰতি কোনো আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰা নাছিল।<ref>{{Cite news|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/news/india/sc-order-dilutes-doordarshan-presence-in-dth-cable-space/articleshow/60218544.cms|title=SC order dilutes Doordarshan presence in DTH, cable space|work=Mumbai Mirror|access-date=2017-10-04|archive-date=16 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190616153441/https://mumbaimirror.indiatimes.com/news/india/sc-order-dilutes-doordarshan-presence-in-dth-cable-space/articleshow/60218544.cms|url-status=live}}</ref> ==অনুষ্ঠান== ডি ডি নেচনেলত সম্প্ৰচাৰিত হোৱা ৰামায়ন ধাৰাবাহিকখনে বিশ্বজুৰি সৰ্বাধিক দৰ্শক মনোৰঞ্জন অনুষ্ঠান হিচাপে পৰিগণিত হৈ বিশ্ব অভিলেখ গঢ়িছিল। ইংৰাজী ১৬ এপ্ৰিল ২০২০ তাৰিখে নিশা ৯:০০ বজাত সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানটো ৭ কোটি ৭০ লাখ দৰ্শকে চাইছিল।<ref>{{cite news |title=Coronavirus Lockdown Creates Captive Audience for '80s Show |url=https://www.wsj.com/articles/coronavirus-lockdown-creates-captive-audience-for-80s-show-11588082808 |url-access=subscription |first1=Eric |last1=Bellman |publisher=wsj |date=April 28, 2020 |access-date=27 December 2021 |archive-date=23 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211223093512/https://www.wsj.com/articles/coronavirus-lockdown-creates-captive-audience-for-80s-show-11588082808 |url-status=live }}</ref> এই অনুষ্ঠানটোৱে সম্প্ৰচাৰৰ সময়ত ২৮৫ মিলিয়নতকৈ অধিক দৰ্শকৰ কাষ চাপিছিল। দেশজোৰা লকডাউনৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ডিডি নেটৱৰ্কে মহাভাৰত, চাণক্য, শ্ৰীকৃষ্ণ, মালগুডী ডেজ, ব্যুমকেশ বক্সী, শক্তিমানকে ধৰি কেইবাটাও নষ্টালজিক অনুষ্ঠান প্ৰচাৰ কৰে। ==এংকৰ== দীঘলীয়া যাত্ৰাত ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক হোৱাৰ বাবে ডিডি নেচনেলৰ উল্লেখযোগ্য এংকৰৰ এখন দীঘলীয়া তালিকা আছে। যাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য: *মিনু তালৱাৰ *নীলম শৰ্মা *নিধি কুমাৰ *প্ৰতিমা পুৰী - চেনেলটোৰ প্ৰথম বাতৰি পাঠক *ৰিনি চাইমন খান্না *ছালমা চুলতান *শম্মা *সুনীত টেণ্ডন == প্ৰসাৰ ভাৰতী সংমণ্ডল == * অধ্যক্ষ - মৃণাল পাণ্ডে * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া - জৱাহৰ সৰকাৰ * সদস্য (কৰ্মী) - ভি.এ.এম. হোছেইন * সদস্য (বিত্ত) - এ.কে. জৈন ===অংশকালীন সদস্য === * তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰতিনিধি - ড° সুনীল কাপুৰ, সুমন ডুবে, খ্ৰ কৌশিক আৰু অধ্যাপক এছ. বৰুৱা * ৰাজীৱ টকৰু - অতিৰিক্ত সম্পাদক * ''অফিচিয়েল'' সদস্য - ত্ৰিপুৰাৰী শৰণ, ডি জি, দূৰদৰ্শন আৰু এল ডি মাণ্ডলাই, ডি জি, অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' ==উপলব্ধতা== {| class="wikitable" |+ '''ডিডি নেচনেলৰ উপলব্ধতা''' ! প্ৰদানকাৰী নেটৱৰ্ক !! চেনেল নম্বৰ |- | ডিডি ডাইৰেক্ট প্লাচ (ফ্ৰি ডিটিএইচ) || ২ |- | ডিচ টিভি || ১১৩/১১৪ |- | টাটা প্লে || ১১৪/১৯৭ (SD), </br> ১৯৬ (HD) |- | এয়াৰটেল ডিচ || ১৪৮ (SD) |- | ভিডিঅ’ক’ন ডিটুএইছ || ১৪৯ (SD) |- | ছান ডাইৰেক্ট || ৩০২ |} ইয়াৰ উপৰিও [[জিঅ' টিভি]]কে আদি কৰি কেইবাটাও অনলাইন ষ্ট্ৰিমিং এপ্লিকেচনত ডিডি নেচনেল উপলব্ধ। ===ইউটিউবত=== *[https://youtube.com/@doordarshannational?si=piaqsLkkrb86r7Kf ইউটিউবত ডিডি নেচনেল চেনেল] ==আৰু চাওক== *[[ডিডি নেচনেলৰ দ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানৰ তালিকা]] *[[দূৰদৰ্শন (চেনেল)]] *[[দূৰদৰ্শন]] ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ]] evm5pgbtv0xmtgpky1l48qvjlyxfqcy 0 129007 622932 604606 2026-08-03T05:07:46Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622932 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian historian (1955–2024)}} {{Infobox person | name = হৰি সেন | image = Hari sen pic.jpg | birth_date = {{Birth date|df=y|1955|08|15}} | birth_place = সুন্দৰ নগৰ, [[হিমাচল প্ৰদেশ]], ভাৰত | death_date = {{Death date and age|df=y|2024|03|30|1955|08|15}} | death_place = [[নতুন দিল্লী]], ভাৰত | citizenship = ভাৰতীয় | alma_mater = {{Plainlist| *দিল্লীৰ ছেইণ্ট কলম্বাছ স্কুল *দিল্লীৰ ছেইণ্ট ষ্টিফেনছ কলেজ *[[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]] }} | employer = ৰামজাছ কলেজ, দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয় | known_for = দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ত ইতিহাসৰ পাঠদান | works = | spouse = অধ্যাপক ৰাধিকা চোপ্ৰা | relatives = ললিত সেন (পিতৃ)<br>লক্ষ্মণ সিং (মাতৃৰফালৰপৰা ককাদেউতা )<br>[[প্ৰাণ চোপ্ৰা ]] ( শহুৰেক ) | family = সুকেট ৰাজ্যৰ ৰাজ পৰিয়াল। | awards = }} '''হৰি সেন ({{lang_en|Hari Sen}}) '''( জন্ম,১৫ আগষ্ট ১৯৫৫ – মৃত্যু, ৩০ মাৰ্চ ২০২৪) [[হিমাচল প্ৰদেশ]]ৰ এজন ভাৰতীয় একাডেমিক বুৰঞ্জীবিদ। [[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]]ত [[ইতিহাস]]ৰ অধ্যাপনা কৰাৰ লগতে ঔপনিৱেশিক [[ৰাজস্থান]]ৰ ভীলসকলৰ ওপৰত গৱেষণা কৰিছিল। তেওঁ পূৰ্বৰ ৰাজকীয় ৰাজ্য চুকেটৰ উপাধি ৰজাও আছিল। ==ব্যক্তিগত জীৱন == ১৯৫৫ চনত সুকেটৰ ৰাজ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা হৰি সেনৰ জন্ম হৈছিল। সুকেট পূৰ্বতে ১১ বন্দুকৰ চেলুট ৰাজকীয় ৰাজ্য আছিল, ইয়াৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ [[হিমাচল প্ৰদেশ]]ৰ সুন্দৰ নগৰত আছিল।<ref>{{Cite book |last=Brentnall |first=Mark |url=https://books.google.com/books?id=ayYbAvECXQwC&dq=hari+sen+suket+state&pg=PA98 |title=The Princely and Noble Families of the Former Indian Empire: Himachal Pradesh |date=2004 |publisher=Indus Publishing |isbn=978-81-7387-163-4 |pages=94 |language=en}}</ref> সেনৰ পিতৃ মাণ্ডী সমষ্টিৰ দুবাৰ সংসদ সদস্য ললিত সেন (১৯৩২–১৯৮৫) আৰু দাদা আছিল সুকেটৰ শেষ শাসক ৰজা ৰাজা লক্ষ্মণ সেন বাহাদূৰ (১৮৯৫–১৯৭০)। সেনৰ মাতৃ আছিল মহাৰাৱাল ছাৰ লক্ষ্মণ সিং (ডুংগৰপুৰৰ শেষ শাসক ৰজা)ৰ দ্বিতীয় পত্নীৰ কন্যা কৃষ্ণ কুমাৰী। সেনে ১৯৮৫ চনৰ ১৮ অক্টোবৰত সুকেটৰ ৫২সংখ্যক ৰজা চাহাব হিচাপে সুকেটৰ নামমাত্ৰ সিংহাসনত আৰোহণ কৰে। তেওঁৰ নামমাত্ৰ উপাধি আছিল সুকেটৰ মহামহিম ৰাজা হৰি সেন বাহাদুৰ। ভাৰতৰ এগৰাকী সুপৰিচিত সমাজবিজ্ঞানী আৰু সাংবাদিক প্ৰাণ চোপ্ৰাৰ কন্যা ডা° ৰাধিকা চোপ্ৰাৰ সৈতে সেনৰ বিবাহপাশত আবদ্ধ। <ref>{{Cite web |last=Rathore |first=Abhinay |title=Suket (Princely State) |url=https://www.indianrajputs.com/view/suket |access-date=2022-12-08 |website=Rajput Provinces of India |date=15 August 1955 |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Brentnall |first=Mark |url=https://books.google.com/books?id=ayYbAvECXQwC&dq=hari+sen+suket+state&pg=PA98 |title=The Princely and Noble Families of the Former Indian Empire: Himachal Pradesh |date=2004 |publisher=Indus Publishing |isbn=978-81-7387-163-4 |pages=98 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Joshi |first=Sriniwas |date=15 September 2014 |title=Once again in Sundernagar |url=https://www.tribuneindia.com/2014/20140915/himachal.htm |access-date=2022-12-08 |website=www.tribuneindia.com}}</ref> সেন সুন্দৰ নগৰৰ মহাৰাজ লক্ষ্মণ সেন সোঁৱৰণী মহাবিদ্যালয়ৰ ট্ৰাষ্টী আৰু সভাপতি আছিল। <ref>{{Cite web |title=MLSM College {{!}} Sundernagar, Mandi, Himachal Pradesh |url=https://www.mlsmc.ac.in/thefounder.aspx |access-date=2022-12-08 |website=www.mlsmc.ac.in }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> লেখক [[অমিতাভ ঘোষ]]ৰ বন্ধু সেন <ref name=":0">{{Cite web |date=16 January 2020 |title=Very few are listening: Writer Amitav Ghosh on climate crisis - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/environment/global-warming/very-few-are-listening-writer-amitav-ghosh-on-climate-crisis/articleshow/73304042.cms |access-date=2022-12-09 |website=The Times of India |language=en}}</ref> ১৯৮৪ চনত দিল্লীত সংঘটিত শিখ বিৰোধী দাঙ্গাৰ ওপৰত ঘোষৰ সততে পুনৰ ছপা হোৱা ৰচনা 'মিচেছ গান্ধীৰ ভূত'(The Ghost of Mrs Gandhi)ত বিশিষ্টভাৱে উল্লেখ আছে। <ref>{{Cite magazine |last=Ghosh |first=Amitav |date=1995-07-10 |title=THE GHOSTS OF MRS. GANDHI |url=https://www.newyorker.com/magazine/1995/07/17/the-ghosts-of-mrs-gandhi |access-date=2022-12-08 |magazine=The New Yorker |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite book |last=Ghosh |first=Amitav |url=https://books.google.com/books?id=QQHp9wsWaZcC&dq=hari+sen+delhi+university&pg=PA48 |title=The Imam and the Indian: Prose Pieces |date=2002 |publisher=Orient Blackswan |isbn=978-81-7530-047-7 |pages=46–63 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Ghosh |first=Amitav |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ipd9qQWAXA4C&dq=hari+sen+delhi+university&pg=PA195 |title=The Individual and Society |date=2005 |publisher=Pearson Education India |isbn=978-81-317-0417-2 |pages=194–206 |language=en |chapter=Ghosts of Mrs Gandhi}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ghosh |first=Amitav |title=The ghosts of Mrs Gandhi: Amitav Ghosh looks back at the 1984 massacre of Sikhs |url=https://scroll.in/article/906350/the-ghosts-of-mrs-gandhi-amitav-ghosh-looks-back-at-the-1984-massacre-of-sikhs |access-date=2022-12-08 |website=Scroll.in |date=20 December 2018 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ghosh |first=Amitav |date=2022-02-03 |title=The Ghosts Of Mrs Gandhi |url=https://www.outlookindia.com/website/story/the-ghosts-of-mrs-gandhi/282817 |access-date=2022-12-08 |website=Outlook |language=en}}</ref> ২০২৪ চনৰ ৩০ মাৰ্চত [[নতুন দিল্লী]]ত ৬৮ বছৰ বয়সত সেনৰ মৃত্যু হয় <ref>[https://www.amarujala.com/shimla/mlsm-college-sundernagar-president-dr-hari-sen-passes-away-2024-03-30 पूर्व सुकेत रियासत के राजा हरि सेन का दिल्ली में लंबी बीमारी के बाद निधन] {{in lang|hi}}</ref><ref>{{Cite web |last=Simeon |first=Dilip |date=April 9, 2024 |title=R.I.P. Hari Sen (1955-2024). Beloved teacher and outstanding human being |url=https://dsimian.com/2024/04/09/r-i-p-hari-sen-1955-2024-beloved-teacher-and-outstanding-human-being/ |access-date=2024-04-21 |website=After the truth-shower |language=en}}</ref> ==শৈক্ষিক কেৰিয়াৰ == === শিক্ষা === সেনে দিল্লীৰ ছেইণ্ট কলম্বা স্কুলৰপৰা স্কুলীয়া শিক্ষা, [[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ ছেইণ্ট ষ্টিফেন কলেজৰপৰা ইতিহাসত এম এ আৰু দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইতিহাস বিভাগৰপৰা পি এইচ ডি কৰিছিল। <ref name=":1" /> তেওঁৰ পি এইচ ডি ডিচাৰ্টেচনৰ শিৰোনাম আছিল "পপুলাৰ প্ৰটেষ্ট ইন মেৱাৰ ইন দ্য লেট-নেইনটিনথ এণ্ড আৰলি-টুৱেণ্টিথ চেঞ্চুৰী" (অপ্ৰকাশিত, ১৯৯৬)। <ref>{{Cite web |last=Hardiman |first=David |date=2006 |title=Knowledge of the Bhils and their Systems of Healing |url=https://core.ac.uk/download/pdf/49329.pdf |access-date=8 December 2022}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hardiman |first=David |url=https://books.google.com/books?id=uX4fEAAAQBAJ&dq=hari+sen+Popular+Protest+in+Mewar+in+the+Late-Nineteenth+and+Early-Twentieth+Centuries&pg=PA327 |title=Noncooperation in India: Nonviolent Strategy and Protest, 1920-22 |date=2021-03-01 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-758056-1 |pages=327 |language=en}}</ref> ===শিক্ষাদান === সেনে ১৯৯১ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা ২০২০ চনৰ আগষ্ট মাহত অৱসৰ লোৱালৈকে [[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ ৰামজাছ কলেজত [[ইতিহাস]]ৰ অধ্যাপনা কৰিছিল। <ref>{{Cite web |date=26 September 2019 |title=Seniority List of Teachers, Ramjas College |url=https://ramjas.du.ac.in/college/web/notice/SeniorityList.pdf |access-date=8 December 2025 |archivedate=3 October 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241003221924/https://ramjas.du.ac.in/college/web/notice/SeniorityList.pdf |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Joshi |first=Aditya |date=2016-04-18 |title=14 Members Of Royal Families Who Have Jobs Just Like The Rest Of Us |url=https://www.scoopwhoop.com/life/royalty-with-day-jobs-like-us/ |access-date=2022-12-08 |website=ScoopWhoop |language=en |archivedate=2022-12-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221208180029/https://www.scoopwhoop.com/life/royalty-with-day-jobs-like-us/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite book |last=Chakravarti |first=Balaram |url=https://books.google.com/books?id=pFNuAAAAMAAJ&q=hari+sen+delhi+university |title=The Sens of Himachal: Their Pan-Indian Heritage |date=1999 |publisher=Self Employment Bureau (Publications) |language=en}}</ref> দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইতিহাসৰ শিক্ষক হিচাপে তেওঁ বহুলভাৱে পৰিচিত আছিল। <ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Sudhanva |title=Ramjas has a history of violence – and of standing up to it: An ex-student recalls his college days |url=https://scroll.in/article/830224/ramjas-has-a-history-of-violence-and-of-standing-up-to-it-an-ex-student-recalls-his-college-days |access-date=2022-12-08 |website=Scroll.in |date=25 February 2017 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gangopadhyay |first=Uttara |title=Vintage Assam: Chronicles Of A Bygone Era |url=https://www.outlookindia.com/outlooktraveller/explore/story/71131/vintage-assam |access-date=2022-12-08 |website= |language=en}}</ref> ৰামচন্দ্ৰ গুহা (২০০০),<ref>{{Cite book |last=Guha |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=UHfJLK6g_a8C&dq=hari+sen+delhi+university&pg=PR18 |title=The Unquiet Woods: Ecological Change and Peasant Resistance in the Himalaya |date=2000-02-02 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-22235-9 |pages=xviii |language=en}}</ref> প্ৰকাশ কুমাৰ (২০১২),<ref>{{Cite book |last=Kumar |first=Prakash |url=https://books.google.com/books?id=OldjkdRrKXAC&dq=hari+sen+mukul+manglik&pg=PR13 |title=Indigo Plantations and Science in Colonial India |date=2012-08-27 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-02325-3 |language=en}}</ref> মনিকা সক্সেনা (২০১৮),<ref>{{Cite book |last=Saxena |first=Monika |url=https://books.google.com/books?id=OwtpDwAAQBAJ&dq=hari+sen+mukul+manglik&pg=PT13 |title=Women and the Puranic Tradition in India |date=2018-09-03 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-82639-9 |language=en}}</ref> পংকজ ঝা (২০১৮),<ref>{{Cite book |last=Jha |first=Pankaj |url=https://books.google.com/books?id=8xl9DwAAQBAJ&dq=hari+sen+ramjas&pg=PT12 |title=A Political History of Literature: Vidyapati and the Fifteenth Century |date=2018-11-20 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-909535-3 |language=en}}</ref> ৰাধিকা চোপ্ৰা (২০১৮),<ref>{{Cite book |last=Chopra |first=Radhika |url=https://books.google.com/books?id=1oVuDwAAQBAJ&dq=hari+sen+delhi+university&pg=PR12 |title=Amritsar 1984: A City Remembers |date=2018-08-15 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-1-4985-7106-7 |pages=xii |language=en}}</ref> আৰু নিখিল মেনন (২০২২) আদি দক্ষিণ এছিয়াৰ কেইবাজনো ইতিহাসবিদ আৰু অন্যান্য পণ্ডিতৰ ৰচনাত তেওঁৰ প্ৰভাৱৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। <ref>{{Citation |title=Acknowledgements |date=2022 |url=https://www.cambridge.org/core/books/planning-democracy/acknowledgements/9422BD5473D5D71021D8797848DC67CB |work=Planning Democracy: Modern India's Quest for Development |pages=x–xiv |editor-last=Menon |editor-first=Nikhil |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-51733-8 |access-date=2022-12-08}}</ref> == গ্ৰন্থতালিকা == ===কিতাপৰ অধ্যায় === * Sen, Hari. "The Bhil rebellion of 1881". In ''Issues in Modern Indian History: for Sumit Sarkar''. Popular Prakashan, 2000.<ref>{{Cite book |last=Pati |first=Biswamoy |url=https://books.google.com/books?id=S2Yn4LlujqsC&dq=hari+sen+bhils&pg=PR9 |title=Issues in Modern Indian History: For Sumit Sarkar |date=2000 |publisher=Popular Prakashan |isbn=978-81-7154-658-9 |language=en}}</ref> * Sen, Hari. "The Bhils in Colonial Mewar." In ''Negotiating India’s Past: Essays in Memory of Partha Sarathi Gupta.'' Tulika Books'','' 2003.<ref>{{Cite book |last1=Pati |first1=Biswamoy |url=https://books.google.com/books?id=XypuAAAAMAAJ&q=hari+sen+bhils+in+colonial+mewar |title=Negotiating India's Past: Essays in Memory of Partha Sarathi Gupta |last2=Sahu |first2=Bhairabi Prasad |last3=Venkatasubramanian |first3=T. K. |date=2003 |publisher=Tulika Books |isbn=978-81-85229-81-2 |language=en}}</ref> * Sen, Hari. "The Maharana and the Bhils: The ‘Eki’ movement in Mewar, 1921–22." In ''India's Princely States'', pp. 157-172. Routledge, 2007.<ref>{{Cite book |last1=Ernst |first1=Waltraud |url=https://books.google.com/books?id=4hl9AgAAQBAJ&dq=%22The+Maharana+and+the+Bhils:+The+%E2%80%98Eki%E2%80%99movement+in+Mewar,&pg=PT299 |title=India's Princely States: People, Princes and Colonialism |last2=Pati |first2=Biswamoy |date=2007-10-18 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-11987-5 |language=en}}</ref> == তথ্যৰ উৎস == {{reflist}} {{authority control}} [[শ্ৰেণী:শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:হিমাচল প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] 5mbwgkmpo225xqxw9j7d52ki48yn079 0 129065 622945 619011 2026-08-03T06:07:34Z Mohsin274 23375 বানান শুধৰণি 622945 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ধুৰন্ধৰ | image = Dhurandhar poster.jpg | caption = চিত্ৰগৃহত মুক্তিৰ পোষ্টাৰ | director = [[আদিত্য ধৰ]] | writer = আদিত্য ধৰ | producer = {{ubl|আদিত্য ধৰ|লোকেশ ধৰ|[[জ্যোতি দেশপাণ্ডে]]}} | starring = {{plainlist| * [[ৰণবীৰ সিং]] * [[সঞ্জয় দত্ত]] * [[অক্ষয় খান্না]] * [[আৰ মাধৱন]] * [[অৰ্জুন ৰামপাল]] * [[ছাৰা অৰ্জুন]] * [[ৰাকেশ বেদী]] }} | cinematography = বিকাশ নৌলাখা | editing = শিৱকুমাৰ ভি. পনিকৰ | music = [[শাশ্বত সচদেৱ]] | studio = {{ubl|[[Jio Platforms|জিঅʼ ষ্টুডিঅʼছ]]|বি৬২ ষ্টুডিঅʼছ}} | distributor = জিঅʼ ষ্টুডিঅʼছ | released = {{Film date|2025|12|5|df=y}} | runtime = ২১৪ মিনিট<ref name="CBFC">{{cite web |access-date=2 December 2025 |title=EXCLUSIVE: Dhurandhar is Ranveer Singh’s FIRST-ever ‘A’ rated film; final length locked at 214 minutes; CBFC censors violent visuals in 2 scenes, mutes cuss word |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-dhurandhar-ranveer-singhs-first-ever-rated-film-final-length-locked-214-minutes-cbfc-censors-violent-visuals-2-scenes-mutes-cuss-word/ |work=Bollywood Hungama}}</ref> | country = ভাৰত | language = হিন্দী | budget = {{estimation}} {{INR|১৪০}} কোটি{{efn|The combined budget of both parts is {{INR}}280 crore, with each part made at a budget of ₹140 crore}}<ref>{{Cite web|date=3 December 2025|title=Dhurandhar Movie: Release Date, Trailer, Tickets price, Advance Booking, Box Office Collection Prediction, other details you need to know|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/dhurandhar-movie-release-date-trailer-tickets-price-advance-booking-box-office-collection-prediction-other-details-you-need-to-know-10399381/|access-date=4 December 2025|website=[[Indian Express]]}}</ref><ref>{{Cite web|date=4 December 2025|title=Dhurandhar Box Office Prediction: Will Ranveer Singh's Rs 280 Crore Gamble Pay Off?|url=https://www.ndtv.com/entertainment/dhurandhar-box-office-prediction-will-ranveer-singhs-rs-280-crore-gamble-pay-off-9748636|access-date=4 December 2025|website=[[NDTV]]}}</ref> | gross = {{estimation}} {{INR|১৯৮.১৭}} কোটি<ref name="BollyHungama">{{Cite web |date=8 December 2025 |title=Dhurandhar Box Office Collection |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/dhurandhar/box-office/ |access-date=8 December 2025 |website=[[Bollywood Hungama]] |language=en}}</ref> }} '''''ধুৰন্ধৰ''''' ({{Lang-en|Dhurandhar}}; {{Translation|''Stalwart''}}) হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ভাৰতীয় [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] ভাষাৰ স্পাই একশ্যন থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰ। জিঅʼ ষ্টুডিঅʼ আৰু বি৬২ ষ্টুডিঅʼৰ বেনাৰৰ অধীনত [[জ্যোতি দেশপাণ্ডে]], আদিত্য ধৰ আৰু লোকেশ ধৰে এই ছবিখনৰ প্ৰযোজনা কৰিছে। ছবিখনত [[ৰণবীৰ সিং]], [[অক্ষয় খান্না]], [[আৰ মাধৱন|আৰ. মাধৱন]], অৰ্জুন ৰামপাল, [[সঞ্জয় দত্ত]], [[ছাৰা অৰ্জুন]] আৰু ৰাকেশ বেদী, মানৱ গোহিল, ডেনিছ পাণ্ডোৰ, [[সৌম্যা টেণ্ডন]], গৌৰৱ গেৰা আৰু নবীন কৌশিককে আদি কৰি বহুকেইজন অভিনয়-শিল্পীয়ে অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web|title=Meet Dhurandhar full cast: Sara Arjun, Sanjay Dutt, Akshaye Khanna, Arjun Rampal in Ranveer Singh's upcoming film|url=https://www.livemint.com/entertainment/dhurandhar-full-cast-sara-arjun-sanjay-dutt-akshaye-khanna-arjun-rampal-in-ranveer-singhs-upcoming-film-11751860233132.html|work=[[Mint (newspaper)|Mint]]|date=7 July 2025|accessdate=29 November 2025|language=en|first=Sneha|last=Biswas}}</ref><ref>{{Cite web|title=Dhurandhar release date, cast, characters, true story and everything else you need to know|url=https://www.gqindia.com/content/dhurandhar-release-date-cast-characters-true-story-and-everything-else-you-need-to-know|work=GQ India|date=19 November 2025|accessdate=29 November 2025|language=en-IN|first=Sanjana|last=Ray}}</ref> ছবিখনে ভাৰতৰ [[ৰিছাৰ্চ এণ্ড এনালাইছিছ ৱিং]] (R&AW)ৰ দ্বাৰা চলোৱা ভূ-ৰাজনৈতিক উত্তেজনা আৰু গোপন অভিযানৰ সৈতে জড়িত বাস্তৱ জীৱনৰ পৰিঘটনাৰপৰা প্ৰেৰণা লাভ কৰিছে। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ বিশেষকৈ [[কৰাচী]]ৰ লিয়াৰী অঞ্চলত পাকিস্তান চৰকাৰৰ নেতৃত্বত চলা গেং আৰু অপৰাধমূলক ছিণ্ডিকেটৰ ওপৰত চলোৱা অভিযান অপাৰেচন লিয়াৰীৰ সৈতে জড়িত।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.firstpost.com/explainers/dhurandhar-movie-operation-lyari-pakistan-crackdown-gangs-13952441.html|date=20 November 2025|dead-url=29 November 2025}}</ref> ২১৪ মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ এই ছবিখন বৰ্তমানলৈকে নিৰ্মিত আটাইতকৈ দীঘলীয়া ভাৰতীয় ছবিসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। দুখন খণ্ডৰ ধাৰাবাহিকখনৰ প্ৰথমখন ধাৰাবাহিক ''ধুৰন্ধৰ ছবিখনে'' ২০২৫ চনৰ ৫ ডিচেম্বৰ তাৰিখে চিনেমাগৃহত মুক্তি লাভ কৰে। ছবিখনে সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত-ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰে, যিয়ে এনচেম্বল কাষ্ট (Ensemble cast)ৰ (বিশেষকৈ সিং আৰু খান্না) অভিনয়ৰ লগতে পৰিচালনা, চিনেমাটʼগ্ৰাফী, পৰিৱেশ, সংগীত আৰু বিশ্ব-নিৰ্মাণৰ প্ৰশংসা কৰাৰ লগতে সমালোচকসকলে ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য, পেচিং আৰু অনুভূত আখ্যানৰ অসামঞ্জস্যক সমালোচনা কৰে।<ref name="TOI-Teaser">{{Cite web|date=4 July 2025|title=Ranveer Singh's 'Dhurandhar' teaser gets a release date; makers to unveil clip on actor's birthday|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ranveer-singhs-dhurandhar-teaser-gets-a-release-date-makers-to-unveil-clip-on-actors-birthday-reports/articleshow/121944224.cms|accessdate=6 July 2025|work=The Times of India}}</ref> ছবিখনৰ দ্বিতীয় খণ্ড ''ধুৰন্ধৰ পাৰ্ট ২'', ২০২৬ চনৰ ১৯ মাৰ্চ তাৰিখে মুক্তি পোৱাৰ কথা আছে।<ref name=":1">{{Cite web|accessdate=5 December 2025|title=Dhurandhar hits theatres: Second part of Ranveer's film to release on this date|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-part-two-film-release-date-ranveer-singh-aditya-dhar-sanjay-dutt-arjun-rampal-akshaye-khanna-r-madhavan-rakesh-bedi-2831185-2025-12-05|work=India Today}}</ref> == কাহিনী == {{Hatnote|ছবিখন আঠটা অধ্যায়ত বিভক্ত: "শান্তিৰ মূল্য", "ছাঁৰ দেশত অচিনাকি", "লিয়াৰীৰ বাষ্টাৰ্ড কিং", "বুলেটছ এণ্ড ৰোজ", "জিন", "ডেভিলছ গাৰ্ডিয়ান", "দ্য বাটাৰফ্লাই ইফেক্ট" আৰু "এট টু ব্ৰুটাছ।" }}<!--https://www.news18.com/movies/bollywood/dhurandhar-review-ranveer-singh-akshaye-khanna-pack-solid-punch-in-aditya-dhars-nuanced-political-saga-ws-kl-9752253.html--> ১৯৯৯ চনৰ ৩০ ডিচেম্বৰত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী দেৱব্ৰত কাপুৰ আৰু চোৰাংচোৱা ব্যুৰ’ৰ সঞ্চালক অজয় ​​সন্যালে সন্ত্ৰাসবাদী জাহুৰ মিষ্ট্ৰীৰ সৈতে আলোচনা কৰি তেওঁৰ ভাতৃকে ধৰি তিনিজন সন্ত্ৰাসবাদীক মুকলি কৰি দিয়ে আৰু কান্দাহাৰত বন্দী হৈ থকা বিমান যাত্ৰীসকলৰ জীৱনৰ বিনিময়ত ১০ মিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰৰ মুক্তিপণ দিয়ে। আৰ এণ্ড এ ডব্লিউৰ মুৰব্বী কে এছ ভুলাৰে পাকিস্তানৰ সন্ত্ৰাসবাদী নেটৱৰ্কত অনুপ্ৰৱেশৰ বাবে সানয়ালৰ প্ৰস্তাৱ নাকচ কৰে যদিও ২০০১ চনৰ ভাৰতীয় সংসদ আক্ৰমণৰ পিছত কাপুৰে সান্যালৰ "অপাৰেচন ধুৰন্ধৰ"ত অনুমোদন জনায়। ছানয়ালে আফগানিস্তান হৈ পাকিস্তানলৈ এজেণ্ট হামজা আলী মাজাৰীক নিয়োগ কৰে। কৰাচীৰ লিয়াৰীত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে হামজাই জ্যুচৰ দোকানৰ মালিক মহম্মদ আলমক লগ পায় আৰু তেওঁৰ লগত থাকিবলৈ লয় আৰু ওৱেইটাৰ হিচাপে কাম কৰে, গেংষ্টাৰ ৰেহমান ডকাইত আৰু প্ৰতিদ্বন্দ্বী নেতাসকলৰ বিষয়ে জানিব পাৰে। বালোচ হিচাপে হামজাই কেৱল ৰেহমানৰ গেঙত যোগদান কৰিব পাৰে যিটো ৰেহমান আৰু তেওঁৰ দ্বিতীয় কমাণ্ড আৰু প্ৰথম কাজিন উজাইৰ বালোচে নেতৃত্ব দিয়ে। হামজা আৰু আলমে গম পায় যে ৰেহমানৰ বিচ্ছিন্ন পিতৃ বাবু ডকাইতৰ নেতৃত্বত প্ৰতিদ্বন্দ্বী পাঠান গেঙে ৰেহমানৰ ডাঙৰ পুত্ৰ নাইম বালোচক হত্যা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। পাছদিনা নৈম আৰু তেওঁৰ সৰু ভায়েক ফৈজল উপস্থিত থকা এখন বিয়াত বাবুৰ মানুহবোৰে আক্ৰমণ কৰে; হামজাই ফৈজাল বালোচক ৰক্ষা কৰে, কিন্তু নাইমক হত্যা কৰা হয়। চিকিৎসালয়ত হামজাই ৰেহমান আৰু তেওঁৰ খুলশালীয়েক উজাইৰ বালোচক লগ পায়, যিয়ে তেওঁৰ আগ্নেয়াস্ত্ৰৰ বিশেষজ্ঞতা লক্ষ্য কৰি তেওঁক নিযুক্তি দিয়ে। লিয়াৰী নিৰ্বাচনৰ পূৰ্বে প্ৰতিশোধ নকৰিবলৈ উজাইৰক সকীয়াই দিছে পাকিস্তান আৱামী পাৰ্টিৰ জমীল জামালি। গেংটোৰ সৈতে সোমাই থকাৰ সময়তে হামজাই তেওঁলোকৰ অনুজ্ঞাপত্ৰবিহীন আগ্নেয়াস্ত্ৰৰ অবৈধ উৎপাদনৰ কথা গম পায়। হামজাৰ পৰামৰ্শমতে ৰেহমান ডকাইতে নাইমৰ হত্যাৰ প্ৰতিশোধ লোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। হামজা, উজাইৰ আৰু দলটোৱে বাবুৰ মানুহবোৰক হত্যা কৰে; ৰেহমান ডকাইতে বাবুৰ মূৰটো ওজন শিলে ভাঙি হত্যা কৰে, লিয়াৰীত বেলোচ শাসন ঘোষণা কৰে। জমিলে আয়োজন কৰা পিএপি ৰেলীত অংশগ্ৰহণ কৰে ৰেহমানে। এই অনুষ্ঠানত হামজাই জমীল জামালিৰ কন্যা ইয়ালিনা জামালিক লগ পায় আৰু পিছত তেওঁৰ সৈতে সম্পৰ্ক আৰম্ভ কৰে। ৰেহমান ডকাইতক আই এছ আইৰ এজন বিষয়া মেজৰ ইকবালৰ সৈতে চিনাকি কৰাই দিয়ে খানানী ভাতৃদ্বয়ে, যিসকলে ৰেহমান ডকাইতক ৰাজনীতিত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে। ইকবালে তেওঁক অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ আৰু গোলাবাৰুদ যোগান ধৰিবলৈ কয়। লেনদেনৰ সময়ত হামজাই ইকবালে এজন ভাৰতীয় চোৰাংচোৱাক নিৰ্মমভাৱে অত্যাচাৰ কৰা চাই থাকে আৰু খানানীসকলৰ সৈতে তেওঁৰ নকল মুদ্ৰাৰ অভিযানৰ কথা গম পায়। হামজাই এই কথা আলমক ৰিলে কৰে, যিয়ে সন্যালক জনায়; আই বিয়ে পাকিস্তানৰ হাতত ভাৰতীয় মুদ্ৰাৰ প্লে’ট থকাৰ সন্দেহ কৰিছে। অস্ত্ৰ পৰিবহণ কৰি থাকোঁতে হামজাই ভাৰতৰ ওপৰত বৃহৎ আক্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৱিষ্কাৰ কৰে আৰু ইণ্টেল আই বি-লৈ প্ৰেৰণ কৰে। খানানীসকলৰ সৈতে ৰেহমানৰ অংশীদাৰিত্বই জমীলক লিয়াৰীৰ ৰাজনীতিৰপৰা আঁতৰাই ৰাখে। ৰেহমানে আইএছআই-ৰ মেজৰ ইকবাল আৰু খানানীৰ সহায়ত ৰাজনীতিত প্ৰৱেশ কৰে। ৰেহমানে আকিব আলী জাৰৱাৰীৰ পিএপি-ৰ সৈতে নিজৰ দল পিপলছ আমান কমিটীৰ মিত্ৰতা ঘোষণা। জমীল জামালি, তাৰপিছত ৰেহমান ডকাইতক নিৰ্মূল কৰিবলৈ নিলম্বিত আৰক্ষী অধীক্ষক চৌধুৰী আচলামক নিযুক্তি দিয়ে। লিয়াৰীৰপৰা ৰেহমান আৰু তেওঁৰ দলটোক নিৰ্মূলৰ বাবে লিয়াৰী টাস্ক ফ’ৰ্চ গঠনৰ পৰামৰ্শ এছ পি চৌধুৰী আচলামে। হামজা অস্ত্ৰৰ দৌৰত থকাৰ সময়তে আচলামে ৰেহমানক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে। হামজাই জমীলক প্ৰেৰণ কৰে ইয়ালিনাই ৰেকৰ্ড কৰা এটা ভিডিঅ’ য’ত জমিলৰ আচলাম আৰু গেংষ্টাৰ আৰ্ছাদ পাপ্পুৰ সৈতে গোপন বুজা-বুজি উদঙাই দিয়া হয়, যাক জমিলে লিয়াৰীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল। ৰেহমানক মুকলি কৰি দিয়াৰ দাবীত জমিলে ভিডিঅ’টো আচলামলৈ প্ৰেৰণ কৰে; আচলামে প্ৰথমতে নাকচ কৰে, কিন্তু হামজাই তেওঁক আচলামৰ লিয়াৰী টাস্ক ফ’ৰ্চৰ বিষয়াক নিজৰ আৰু উজাইৰে নিৰ্যাতন চলোৱাৰ লাইভষ্ট্ৰীম পঠোৱাৰ পিছত আত্মসমৰ্পণ কৰে। সতৰ্কবাণীৰ পিছতো ২৬/১১ৰ মুম্বাইৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ সংঘটিত হয়, ৰেহমান আৰু ইকবালৰ গেঙৰ সৈতে লাইভ টিভি কভাৰে’জ চাই হামজাই ধ্বংস কৰে। আক্ৰমণ ৰোধ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাত ক্ষুব্ধ হামজা আৰু আলমে পাকিস্তানৰ সন্ত্ৰাসবাদী নেটৱৰ্ক উন্মোচন আৰু ভাঙি পেলোৱাৰ সংকল্প লয়। ইয়ালিনাক বিয়া কৰাই লয়াৰীক শাসন কৰাৰ পৰিকল্পনাৰে তেওঁ গোপনে জমিলৰ কাষ চাপে, যাৰ ফলত জামীলক পাৰিবাৰিক সম্পৰ্কৰ জৰিয়তে দীৰ্ঘম্যাদী প্ৰভাৱ পৰে। ইয়াৰ পিছত হামজাই জামীল আৰু আচলামৰ সৈতে চুক্তি কৰি ৰেহমানক বাহিৰ কৰে। হামজা আৰু ইয়ালিনাৰ বিয়াত ইকবালে ৰেহমান ডাকাইতৰপৰা আন এটা অস্ত্ৰৰ চালান বিচাৰে। ৰেহমানে হামজাক কয় যে তেওঁৰ কেলেণ্ডাৰ পৰীক্ষা কৰক; ৰেহমানৰ মদ্যপানৰ শোষণ কৰি হামজাই ৰেহমানে অংশগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া আন এটা অনুষ্ঠানৰ বাবে প্ৰসৱৰ সময় নিৰ্ধাৰণ কৰে, যাৰ ফলত এছ পি চৌধুৰী আচলামৰ বাবে এম্বুশ্ব ৱিণ্ড’ৰ সৃষ্টি হয়। ২০০৯ চনৰ ৯ আগষ্টত হামজাই এজন সন্দেহহীন উজাইৰ বালোচক চালান ৰেণ্ডেজ পইণ্টলৈ পঠিয়াই দিয়ে আৰু তেওঁ ৰেহমান আৰু তেওঁৰ লোকসকলক এখন আপাত সভালৈ লৈ যায় যিখন আচলতে আচলামৰ এম্বুশ্ব ছাইট। স্থানৰ ওচৰতে ৰেহমানে হামজাৰ বিশ্বাসঘাতকতা উপলব্ধি কৰে, যাৰ ফলত গাড়ীৰ ভিতৰত হিংসাত্মক কাজিয়াৰ সূচনা হয়। এছ পি আচলাম আহি পোৱাৰ লগে লগে হামজাই গাড়ীখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত কৰি হাবিলৈ পলায়ন কৰে। এছ পি আচলামে ৰেহমানৰ পিছত খেদি ফুৰে আৰু তেওঁৰ বিষয়াসকলে ৰেহমানৰ গুলীচালনাত ৰেহমানৰ সহযোগী ডংগাক হত্যা কৰে। হামজাই ৰেহমানৰ আনজন সহযোগী শৌকতাক হত্যা কৰে আৰু তাৰপিছত আচলামক ৰেহমান ডকাইতক পৰাস্ত কৰি গুৰুতৰভাৱে আঘাত কৰাত সহায় কৰে। হামজাই ৰেহমান ডকাইতক সহায় কৰাৰ আঁৰত চিকিৎসালয়লৈ লৈ যায়; তাৰপিছত ৰেহমানে আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ মৃত্যুবৰণ কৰে আৰু চিকিৎসালয়ত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে তেওঁৰ মৃত্যুত হামজাৰ ভূমিকা উজাইৰ বালোচ আৰু আনসকলৰ বাবে অজ্ঞাত হৈ আছে। হামজাৰ প্ৰকৃত পৰিচয় পোহৰলৈ আহিছে— অজয়ৰ অভিযানৰ বাবে গোপন এজেণ্ট হিচাপে প্ৰশিক্ষণপ্ৰাপ্ত ভাৰতীয় পঞ্জাৱৰ ভাৰতীয় মৃত্যুদণ্ডৰ বন্দী জাস্কিৰত সিং ৰংগী। ৰেহমান ডাকাইটক বাহিৰ হোৱাৰ লগে লগে তেওঁ পাকিস্তানৰ কেইবাটাও সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ মাষ্টাৰমাইণ্ড আৰু অৰ্কেষ্ট্ৰেটৰ "বড়ে চাহাব"ক লক্ষ্য কৰি লোৱাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে, একে সময়তে লিয়াৰীত ক্ষমতা সুদৃঢ় কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। == অভিনয় শিল্পী == {{refbegin|2}} * [[ৰণবীৰ সিং]] - হামজা আলী মাজাৰী / জস্কিৰত সিং ৰংগী * [[সঞ্জয় দত্ত]] - [[অধীক্ষক (আৰক্ষী)|এছ পি]] [[চৌধুৰী আচলাম খান|চৌধুৰী আচলাম]] * [[অক্ষয় খান্না]] - [[ৰেহমান ডকাইত]] * [[আৰ মাধৱন]] - [[চোৰাংচোৱা ব্যুৰো (ভাৰত)|আই বি]]ৰ সঞ্চালক অজয় ​​সান্যাল ([[অজিত ডোভাল]]ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি) * [[অৰ্জুন ৰামপাল]] - [[মেজৰ (ৰেংক)|মেজৰ]] ইকবাল, [[ইণ্টাৰ চাৰ্ভিচেছ ইনটেলিজেন্স|আই এছ আই]] ([[ইলিয়াছ কাশ্মীৰী]]ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি) * [[ছাৰা অৰ্জুন]] - য়ালিনা জামালি, জমিলৰ কন্যা * [[ৰাকেশ বেদী]] - জমীল জামালি ([[নবিল গাবোল]]ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি)<ref>{{cite web |access-date=6 December 2025 |title=EXCLUSIVE {{!}} Rakesh Bedi on Ranveer Singh's 'Dhurandhar': ‘I play a real character; a Pakistani politician, but I don’t know the story of Major Mohit Sharma’ |url=https://www.firstpost.com/entertainment/exclusive-rakesh-bedi-on-ranveer-singh-starrer-dhurandhar-i-play-a-real-character-a-pakistani-politician-but-i-dont-know-the-story-of-major-mohit-sharma-13956299.html |work=Firstpost}}</ref> * নবীন কৌশিক - ডংগা * [[মানৱ গোহিল]] - সুশান্ত বংছাল, উপ-সঞ্চালক [[চোৰাংচোৱা ব্যুৰো (ভাৰত)|আই বি]] * [[ডেনিছ পাণ্ডোৰ]] - [[উজাইৰ বালোচ]], ৰেহমানৰ খুলশালীয়েক আৰু দ্বিতীয় কমাণ্ড * [[গৌৰৱ গেৰা]] - মহম্মদ আলম * [[ৰাজ জুৎছি]] - [[জেনেৰেল (ৰেংক)|জেনেৰেল]] শ্বামছাদ হাছান * [[সৌম্যা টেণ্ডন]] - উলফৎ, ৰেহমানৰ পত্নী * বিমল ওবেৰয় - শ্বিৰানী, বেলুচ ইউনাইটেড ফৰ্চ (বি ইউ এফ)ৰ নেতা * আছিফ আলী হায়দৰ খান - বাবু ডকাইত * মধুৰজীত চাৰ্গী - প্ৰভনী সিং * মুস্তাফা আহমেদ - ৰিজৱান শ্বাহ * উদয়বীৰ সন্ধু -গুৰবাজ সিং "পিণ্ডা" * [[গীতিক্কা গঞ্জু ধৰ]] - শ্ববনাম * উমৰ নৱেদ নিৰ্বান - জয়ান * ৰৌহাল্লাহ গাজী - ছিয়াহী * আদিত্য উপপলক - [[সহকাৰী অধীক্ষক|এছপি]] ওমৰ হাইদৰ ([[ওমৰ শ্বাহিদ হামিদ]] ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি) * সৌৰভ খুৰানা - বাবা লাডলা / বাবলা * সুনীল শৰ্মা - শৌকত * অজিংক্য মিশ্ৰ - ৰেহমানৰ কনিষ্ঠ পুত্ৰ ফৈজল বালোচ * হিতুল পূজাৰা - ৰেহমানৰ ডাঙৰ পুত্ৰ নৈম বালোচ * অশ্বিন ধৰ - অৰ্ষদ পাপ্পু * অভয় অৰোৰা - ইয়াছিৰ আৰাফাত * ডেনিছ ইকবাল - [[দাউদ ইব্ৰাহিম]] * অংকিত সাগৰ - জাভেদ খানী * মুস্তাক নাইকা - [[আলতাফ খানানী]] হিচাপে * বিনোদ থাৰণী - [[আজম চিমা]] * ফৈজ খান - [[ছাজিদ মিৰ]] * সঞ্জয় মেহতা - আব্দুল ভুট্টোৱী * কাৰ্ল এণ্ড্ৰু হাৰ্টে - [[ডেভিড হেডলি]] * দলবিন্দৰ ছাইনী - [[আজমল কাছাব]] * অকাইশা ভাটছ - উজাইৰৰ পত্নী * [[ভাষ সুম্বলি]] - বীনা * [[বিজেন্দৰ সিং]] - অমৰজিৎ সিং ব্ৰাৰ * গুৰলাল সন্ধু - বলৱিন্দৰ সন্ধু * বিবেক সিনহা - [[ইণ্ডিয়ান এয়াৰলাইন্সৰ বিমান ৮১৪|জাহূৰ মিষ্ট্ৰী]] / জাহিদ আখুন্দ * ৰাজেশ সাংৱান - [[ইণ্ডিয়ান এয়াৰলাইন্সৰ বিমান ৮১৪|ইব্ৰাহিম আথাৰ]] * [[মাশহুৰ আমৰোহী]] - নবাব চফিক ([[নৱাজ শ্বৰীফ]]ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি) * সঞ্জয় মেহন্দিৰত্তা - আকিব আলী জাৰৱাৰী ([[আছিফ আলী জৰ্দাৰী]]ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি) * [[আকাশ খুৰানা]] - দেৱব্ৰত কাপুৰ, [[বিদেশ মন্ত্ৰী (ভাৰত)|বিদেশ মন্ত্ৰী]] ([[জছৱন্ত সিং]]ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি) * আলী ৰাজা নামদাৰ - [[R&AW]]-ৰ বিশেষ সম্পাদক কে. * হিমাংশু গোখানী - [[আৰক্ষী সঞ্চালক প্ৰধান (ভাৰত)|ডিজিপি]] [[প্ৰশান্ত কুমাৰ (আৰক্ষী বিষয়া)|প্ৰশান্ত কুমাৰ]], [[উত্তৰ প্ৰদেশ আৰক্ষী]]। * সিদ্ধাৰ্থ ভৰদ্বাজ - বলৱণ্ত * ৰজত আৰোৰা - মুক্কা * গুৰছেৱাক সিং - লাছান * ক্ৰিষ্টল ডি’ছৌজা - "শ্বাৰাৰত" শীৰ্ষক গীতটোত [[আইটেম নম্বৰ|ডান্সাৰ]] * [[আয়েশা খান (ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী)|আয়েশা খান]] - "শ্বাৰাৰত" শীৰ্ষক গীতটোত নৃত্যশিল্পী হিচাপে। {{refend}} == মুক্তি == === চিত্ৰগৃহত === ২০২৫ চনৰ ৫ ডিচেম্বৰ তাৰিখে, ধুৰন্ধৰে ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|title=Meet Dhurandhar full cast: Sara Arjun, Sanjay Dutt, Akshaye Khanna, Arjun Rampal in Ranveer Singh's upcoming film|url=https://www.livemint.com/entertainment/dhurandhar-full-cast-sara-arjun-sanjay-dutt-akshaye-khanna-arjun-rampal-in-ranveer-singhs-upcoming-film-11751860233132.html|work=[[Mint (newspaper)|Mint]]|date=7 July 2025|accessdate=29 November 2025|language=en|first=Sneha|last=Biswas}}</ref> ছবিখনে [[কেন্দ্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ প্ৰামাণীকৰণ পৰিষদ]] (CBFC)ৰপৰা তীব্ৰ হিংসাৰ বাবে [[কেন্দ্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ প্ৰামাণীকৰণ পৰিষদ|এ (কেৱল প্ৰাপ্তবয়স্কৰ বাবে) প্ৰমাণ-পত্ৰ]] লাভ কৰাৰ লগতে কিছুমান হিংসাত্মক ভিজুৱেল আৰু গালি-গালাজৰ শব্দ চেঞ্চৰ কৰাৰ পাছত ২১৪ মিনিটৰ চূড়ান্ত ৰানটাইম লাভ কৰে। === হোম মিডিয়াত === দুয়োটা অংশৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং ৰাইট [[নেটফ্লিক্স]]ৰ দ্বাৰা ১৩০ কোটি টকাত ক্ৰয় কৰা হয়।<ref>{{Cite web|title=Meet Dhurandhar full cast: Sara Arjun, Sanjay Dutt, Akshaye Khanna, Arjun Rampal in Ranveer Singh's upcoming film|url=https://www.livemint.com/entertainment/dhurandhar-full-cast-sara-arjun-sanjay-dutt-akshaye-khanna-arjun-rampal-in-ranveer-singhs-upcoming-film-11751860233132.html|work=[[Mint (newspaper)|Mint]]|date=7 July 2025|accessdate=29 November 2025|language=en|first=Sneha|last=Biswas}}</ref> == টোকা == {{Notelist|refs=<ref name="BudgetSource">}} == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|id=33014583}} * {{Bollywoodhungama|dhurandhar}}  [[শ্ৰেণী:২০২৫ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰ]] ieb4ec5m9fh7njvzh0a8w5u6zw8tprw 0 129079 622942 605732 2026-08-03T05:59:16Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622942 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}{{Infobox artist | honorific_prefix = | name = ভগৱান শ্ৰী ৰজনীশ | image = Bhagwan beweging gekwetst door reclame-affiche van het NRC met de tekst profeet, Bestanddeelnr 933-0734-cropped.jpg | image_size = 225px | caption = ৰজনীশ, প্ৰায় ১৯৭৭ | birth_name = চন্দ্ৰ মোহন জৈন | birth_date = {{Birth date|df=yes|1931|12|11}} | birth_place = কুচৱাড়া, ভূপাল ৰাজ্য, ব্ৰিটিছশাসিত ভাৰত | death_date = {{Death date and age|df=yes|1990|01|19|1931|12|11}} | death_place = [[পুনে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], ভাৰত | nationality = ভাৰতীয় | education = ডা. হৰি সিং গৌৰ বিশ্ববিদ্যালয় (কলা শাখাৰ স্নাতকোত্তৰ) | movement = নৱ-সন্ন্যাসী<ref name="Chryssides 2001">{{harvnb|Chryssides|1999|pp=206–214}}</ref> | field = আধ্যাত্মিকতা, ৰহস্যবাদ, ধৰ্ম-বিৰোধী<ref name="Chryssides 2001"/> | works = | memorials = ওশ্বো ইণ্টাৰনেশ্যনেল মেডিটেচন ৰিজৰ্ট, পুনে | signature = Osho signature.webp | website = {{URL|osho.com}} }} '''ৰজনীশ''' ({{Lang-en|Rajneesh}}) (জন্ম : চন্দ্ৰ মোহন জৈন; ১১ ডিচেম্বৰ ১৯৩১{{spnd}}১৯ জানুৱাৰী ১৯৯০) '''আচাৰ্য ৰজনীশ''' বুলি পৰিচিত৷ তেওঁৰ জনপ্ৰিয় নাম হৈছে '''অশ্বো'''<ref name="Gordon26-27">{{Harvnb|Gordon|1987|pp=26–27}}</ref><ref name="Chryssides 2001" />(Osho) ৷ তেওঁ এজন ভাৰতীয় ধৰ্মগুৰু,{{sfn|Mehta|1993|pp=83–154}} দাৰ্শনিক, ৰহস্যবাদী,<ref>{{Cite web |title=Rajneesh movement {{!}} History, Beliefs, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Rajneesh-movement |access-date=2024-11-04 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> আৰু ৰজনীশ আন্দোলনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক৷<ref name="Chryssides 2001"/> জীৱনকালত তেওঁ বিতৰ্কিত নতুন ধৰ্ম আন্দোলনৰ নেতা আছিল। তেওঁ প্ৰতিষ্ঠানিক ধৰ্মসমূহক নাকচ কৰিছিল,<ref>{{Cite web|author=Osho |title=14.&nbsp;The Only Hope: The Enlightenment of Humanity |url=https://www.osho.com/osho-online-library/osho-talks/religion-being-atheism-3f1213a0-2d0?p=789176b1b3274ece433bab8494a34af1|work=From Personality to Individuality|via=Osho.com}}</ref><ref name="Chryssides 2001"/><ref>{{Cite news|newspaper=[[The Washington Post]]|date=30 April 2014|title=Commentary: Chanting 'Osho' and letting go|agency=[[Religion News Service]] |first=Chhaya |last=Nene |url=https://www.washingtonpost.com/national/religion/commentary-chanting-osho-and-letting-go/2014/04/30/46427bf8-d098-11e3-a714-be7e7f142085_story.html}}<!-- This is an opinion piece from the personal perspective of the author, which makes it non-authoritative unreliable personal commentary. It also does not say what this says that it says. It says he "rejected all institutionalized religion", not that he rejected all religion and was an anti-religious atheist. --></ref> আধ্যাত্মিক অভিজ্ঞতাক ধৰ্মীয় মতবাদৰ কোনো এটা ব্যৱস্থাত সংগঠিত কৰিব নোৱাৰি বুলি জোৰকৈ কৈছিল।<ref name="Britannica">{{cite web |last1=Melton |first1=J. Gordon |title=Bhagwan Shree Rajneesh |url=https://www.britannica.com/biography/Bhagwan-Shree-Rajneesh |website=Britannica |access-date=14 November 2022}}</ref> গুৰু হিচাপে তেওঁ ধ্যান-ধাৰণাৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু গতিশীল ধ্যান নামৰ এক অনন্য ৰূপৰ শিক্ষা দিছিল। পৰম্পৰাগত তপস্বী প্ৰথাক প্ৰত্যাখ্যান কৰি তেওঁ অনুগামীসকলক সাংসাৰিক কামনাৰ প্ৰতি অসংলগ্ন হৈ জীৱনক সম্পূৰ্ণৰূপে আকোৱালি ল’বলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। ১৯৫৩ চনত ২১ বছৰ বয়সত ৰাজনীশে আধ্যাত্মিক জাগৰণৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰে।<ref name="Britannica" /> কেইবাবছৰ ধৰি শিক্ষাবিদ্যাত কাম কৰাৰ পিছত ১৯৬৬ চনত ৰাজনীশে জবলপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ [[দৰ্শন]]ৰ প্ৰবক্তা হিচাপে পদত্যাগ কৰে আৰু সমগ্ৰ ভাৰত ভ্ৰমণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে৷ তেওঁ মূলসুঁতিৰ ধৰ্মসমূহৰ গতানুগতিকতা,<ref name="Chryssides 2001" /><ref>{{Cite web|url=https://content.ucpress.edu/chapters/12984.ch01.pdf|title=Archived copy|access-date=25 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190325163212/https://content.ucpress.edu/chapters/12984.ch01.pdf|archive-date=25 March 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{harvnb|Mehta|1993|p=150}}</ref><ref name="Joshi 1982 pp=1–4">{{harvnb|Joshi|1982|pp=1–4}}</ref> লগতে মূলসুঁতিৰ ৰাজনৈতিক মতাদৰ্শ আৰু [[মোহনদাস কৰমচান্দ গান্ধী|মহাত্মা গান্ধী]]ৰ সমালোচনাৰ বাবে পৰিচিত হয়।<ref name="FF1-77">{{harvnb|FitzGerald|1986a|p=77}}</ref><ref name="LFC44">{{harvnb|Carter|1990|p=44}}</ref><ref name="JSG26-27">{{harvnb|Gordon|1987|pp=26–27}}</ref>১৯৭০ চনত ৰজনীশে মুম্বাইত সময় কটায় আৰু "নব্য-সন্ন্যাসী" হিচাপে পৰিচিত অনুগামীসকলক দীক্ষা দিয়ে।<ref name="Chryssides 2001" /> এই সময়ছোৱাত তেওঁ আধ্যাত্মিক শিক্ষাৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটাই বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা, ৰহস্যবাদী, ভক্তি কবি, দাৰ্শনিকসকলৰ লেখাৰ ওপৰত বক্তৃতাত বিস্তৃত মন্তব্য আগবঢ়ায়। ১৯৭৪ চনত ৰজনীশ [[পুনে]]লৈ স্থানান্তৰিত হয়, য'ত এটা আশ্ৰম স্থাপন কৰা হয় আৰু মানৱ সম্ভাৱনা আন্দোলনে প্ৰথমে বিকশিত কৰা পদ্ধতিসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি বিভিন্ন ধৰণৰ চিকিৎসা পদ্ধতি ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱা পশ্চিমীয়া অনুগামীসকলক আগবঢ়োৱা হয়।<ref name="Joshi123">{{harvnb|Joshi|1982|p=123}}</ref><ref name="BM26">{{harvnb|Mullan|1983|pp=26}}</ref> ১৯৭০ চনৰ শেষৰ ফালে [[মোৰাৰজী দেশাই]]ৰ শাসকীয় [[জনতা পাৰ্টি|জনতা পাৰ্টি চৰকা]]ৰ আৰু আন্দোলনৰ মাজত উত্তেজনাৰ ফলত আশ্ৰমৰ উন্নয়ন ৰোধ কৰা হয় আৰু ৫০ লাখ ডলাৰৰ বেক টেক্স দাবী কৰা হয়।<ref name="LFC6364">{{harvnb|Carter|1990|pp=63–64}}</ref> ১৯৮১ চনত ৰাজনীশ আন্দোলনে [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা]]ত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে আৰু ৰাজনীশে অৰেগনৰ ৱাস্কো কাউণ্টিত ৰাজনীশপুৰম নামৰ এটা কমিউন স্থাপন কৰে। এই আন্দোলনে কাউণ্টি বাসিন্দা আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ সৈতে সংঘাতত লিপ্ত হয় আৰু আশ্ৰমখনৰ নিৰ্মাণ আৰু অবিৰত উন্নয়ন সম্পৰ্কীয় একেৰাহে আইনী যুদ্ধৰ ফলত ইয়াৰ সফলতা কমি যায়। ১৯৮৫ চনত ৰজনীশে ৰাজহুৱাভাৱে স্থানীয় কৰ্তৃপক্ষক তেওঁৰ ব্যক্তিগত সচিব মা আনন্দ শীলা আৰু তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ সমৰ্থকসকলক কেইবাটাও অপৰাধৰ তদন্ত কৰিবলৈ কয়, য’ত ১৯৮৪ চনত কাউণ্টি নিৰ্বাচনত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ উদ্দেশ্যে গণ খাদ্য বিষক্ৰিয়াৰ আক্ৰমণ, আমেৰিকাৰ অধিবক্তা চাৰ্লছ এইচ টাৰ্নাৰৰ ওপৰত গৰ্ভপাত কৰা হত্যাৰ পৰিকল্পনা, ৰজনীশৰ ব্যক্তিগত চিকিৎসকক হত্যাৰ চেষ্টা আৰু নিজৰ জীৱিকাৰ বাগিং আদি কেইবাটাও অপৰাধৰ তদন্ত কৰিবলৈ কয়৷ পিছলৈ কৰ্তৃপক্ষই শ্বীলাকে ধৰি আশ্ৰমৰ কেইবাজনো সদস্যক দোষী সাব্যস্ত কৰে।<ref name="FF2-108">{{harvnb|FitzGerald|1986b|p=108}}</ref> সেই বছৰতে এলফৰ্ডৰ আবেদন অনুসৰি ৰজনীশক প্ৰব্ৰজন সম্পৰ্কীয় পৃথক অভিযোগত আমেৰিকাৰ পৰা বিতাড়িত কৰা হয়।<ref>{{Cite news|title=Wasco County History|work=Oregon Historical County Records Guide|publisher=Oregon State Archives|url=https://sos.oregon.gov/archives/records/county/Pages/wasco-history.aspx|access-date=22 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612184622/https://sos.oregon.gov/archives/records/county/Pages/wasco-history.aspx|archive-date=12 June 2018|url-status=live|archivedate=12 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612184622/https://sos.oregon.gov/archives/records/county/Pages/wasco-history.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news|title=Bhagwan Shree Rajneesh|work=Newsmakers 1990|pages=Issue 2|publisher=Gale Research|year=1990 }}</ref>তেওঁক বিতাড়িত কৰাৰ পিছত ২১খন দেশে তেওঁক প্ৰৱেশৰ পৰা বঞ্চিত কৰে।<ref>{{harvnb|Aveling|1999|p=xxii}}</ref> ১৯৮৬ চনত ৰাজনীশে [[মুম্বাই]]লৈ উভতি যায় আৰু কিছু সময়ৰ ৰাজহুৱা বক্তৃতাৰ পিছত ১৯৮৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত পুনৰ পুনেলৈ গুচি যায় আৰু তেওঁৰ আশ্ৰম পুনৰুজ্জীৱিত হয় আৰু ১৯৯০ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite book|last=Joshi|first=Vasant|title=Osho, the luminous rebel: life story of a maverick mystic|publisher=Wisdom Tree|year=2010|isbn=978-81-8328-154-6|location=New Delhi|pages=210|language=English|oclc=496597032}}</ref><ref>{{Cite book|last=Appleton|first=Sue|title=Was Bhagwan Poisoned by Ronald Reagan's America?|publisher=Rebel Publishing House|year=1988|isbn=3-89338-041-8|location=Germany|pages=60|language=English}}</ref> ৰাজনীশৰ আশ্ৰম, যিটো বৰ্তমান অ'এছঅ' ইণ্টাৰনেশ্যনেল মেডিটেচন ৰিজৰ্ট,<ref>{{Cite web|url=https://www.vice.com/en/article/sex-robes-and-gurus-299/|title=I Charged My Sexual Energies at the OSHO Meditation Resort in India|website=Vice|access-date=12 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912191809/https://www.vice.com/en_ca/article/xd7qp4/sex-robes-and-gurus-299|archive-date=12 September 2017|url-status=live|date=19 April 2015}}</ref> আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত সকলো বৌদ্ধিক সম্পত্তি, পঞ্জীয়নভুক্ত অশ্বো ইণ্টাৰনেশ্যনেল ফাউণ্ডেচন (পূৰ্বতে ৰজনীশ ইণ্টাৰনেশ্যনেল ফাউণ্ডেশ্যন)ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত।<ref name="osho.com">[http://www.osho.com/trademarks Trademarks of Osho International Foundation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180619140511/http://www.osho.com/trademarks|date=19 June 2018}}. Retrieved 20 June 2018.</ref><ref>[http://www.osho.com/oshointernationalfoundation OSHO International Foundation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180620232417/http://www.osho.com/oshointernationalfoundation|date=20 June 2018}} "is a registered foundation of Switzerland, founded in 1984 and is the owner of all the intellectual property of the contemporary mystic Osho (1931–1990) and the sole and registered owner of all of the copyrights ..."</ref> ৰজনীশৰ শিক্ষাই পশ্চিমীয়া নৱযুগৰ চিন্তাধাৰাত প্ৰভাৱ পেলাইছে,<ref>{{harvnb|Heelas|1996|pp=22, 40, 68, 72, 77, 95–96}}</ref><ref name="GIA177">{{harvnb|Forsthoefel|Humes|2005|p=177}}</ref> আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি পাইছে।<ref name="HBU-TSSP">{{harvnb|Urban|2003|p=242}}</ref><ref name="GIA182-183">{{harvnb|Forsthoefel|Humes|2005|pp=182–183}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ধৰ্ম প্ৰচাৰক]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক আন্দোলন]] 8t03vihppzwqn87c03guwjrl8kaywam 0 131185 622906 581665 2026-08-03T04:17:17Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622906 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = হানাদি টাইছিৰ আব্দুল মালেক জাৰাদাত | image = | caption = | birth_name = হানাদি টাইছিৰ আব্দুল মালেক জাৰাদাত | birth_date = {{Birth date|1975|09|22|df=yes}} | birth_place = [[জেনিন]], উত্তৰ পাৰ | death_date = {{Death date and age|2003|10|04|1975|09|22|df=yes}} | death_place = [[হাইফা]], ইজৰাইল | death_cause = [[আত্মঘাতী বোমাৰু]] | allegiance = [[পেলেষ্টাইনৰ ইছলামিক জিহাদ আন্দোলন]] }} '''হানাদি টাইছিৰ আব্দুল মালেক জাৰাদাত''' (২২ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭৫ – ৪ অক্টোবৰ ২০০৩) আছিল জেনিনৰ এগৰাকী পেলেষ্টাইনী আত্মঘাতী বোমাৰু, যিয়ে ২০০৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰ শনিবাৰে ৪০ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি একেটা ইহুদী আৰু আৰব পৰিয়ালৰ সহ-মালিকানাধীনত থকা হাইফাৰ ৰেষ্টুৰেণ্ট ''মেক্সিম ৰেষ্টুৰেণ্ট''ত আত্মঘাতী আক্ৰমণ চলাই নিজকে বিস্ফোৰণ ঘটায়। এই ঘটনাই ২১ জন ইহুদী আৰু আৰব ইজৰাইলীক হত্যা কৰিছিল আৰু আন ৫১ জন লোক আহত কৰিছিল। নিহতসকলৰ ভিতৰত দুমহীয়া কেঁচুৱাকে ধৰি চাৰিটা ইজৰাইলী শিশু আৰু পাঁচজন আৰব। তেওঁক ইছলামিক জেহাদে তেওঁক নিযুক্তি দিছিল। ==পৃষ্ঠভূমি== ১৯৭৫ চনৰ ২২ ছেপ্টেম্বৰত পেলেষ্টাইনৰ পশ্চিম পাৰৰ জেনিন চহৰত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জাৰাদাত। আত্মঘাতী বোমা বিস্ফোৰণৰ সময়ত তেওঁ ২৮বছৰীয়া (২৯বছৰীয়া হ'বলৈ ১২ দিন বাকী) আইনৰ ছাত্ৰী আছিল কাৰণ কেইসপ্তাহমানৰ ভিতৰতে অধিবক্তা হিচাপে যোগ্যতা অৰ্জন কৰাৰ কথা আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.smh.com.au/world/middle-east/as-deadly-as-the-male-20040127-gdi8hl.html|title=As deadly as the male|date=27 January 2004|website=The Sydney Morning Herald}}</ref> তেওঁ জৰ্ডানৰ ইয়াৰমৌক বিশ্ববিদ্যালয়ত আইন অধ্যয়ন কৰিছিল। জেনিনত ইজৰাইল প্ৰতিৰক্ষা বাহিনীৰ আণ্ডাৰকাভাৰ অপাৰেটিভসকলে তেওঁৰ ভতিজাক (ছালাহ, ৩৪) আৰু তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ (ফাদি, ২৫), দুয়োজনেই ইছলামিক জেহাদৰ সদস্য আৰু তেওঁৰ ভতিজাক আল-কুডছ ব্ৰিগেডৰ জ্যেষ্ঠ সদস্যৰ সৈতে সংঘৰ্ষত হত্যা কৰাৰ পাছত জাৰাদাতে হাইফাত বোমা বিস্ফোৰণটো প্ৰতিশোধৰ কাৰ্য হিচাপে সংঘটিত কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে।<ref name="auto2">{{Cite web |last=Baruch |first=Uzi |title=13 years ago today |url=https://www.israelnationalnews.com/news/218596 |access-date=2025-06-08 |website=Israel National News |language=en}}</ref><ref name=autogenerated1 /><ref>[https://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3165604.stm Mid-East cycle of vengeance] by Verity Murphy, [[BBC]] News Online, 5 October 2003.</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে ২১ বছৰ বয়সত তেওঁৰ হবু বন্ধুক ইজৰাইলৰ নিৰাপত্তা বাহিনীয়ে হত্যা কৰিছিল। তেওঁৰ ভতিজাক আৰু ভাতৃক হত্যা কৰাৰ পাছত জাৰাদাতে শোকত ম্ৰিয়মান হয় আৰু কোৰান অধ্যয়ন আৰু সপ্তাহত দুদিন উপবাস কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=autogenerated2>David Blair, "Revenge sparked suicide bombing", ''The [[Daily Telegraph]]'' via ''The [[Ottawa Citizen]]'', 6 October 2003, p. A9.</ref> ==বোমা বিস্ফোৰণ== বোমা বিস্ফোৰণৰ দিনা ২০০৩ চনৰ ৪ অক্টোবৰ শনিবাৰে তেওঁ পশ্চিম পাৰৰ জেনিনৰ পৰা হাইফালৈ যাত্ৰা কৰে।<ref name="auto2"/> তেওঁ মেক্সিম ৰেষ্টুৰেণ্টলৈ যাত্ৰা কৰে, যাক দ্য গাৰ্ডিয়ানে "আৰব আৰু ইহুদীৰ মাজত সহাৱস্থানৰ এক বিৰল অ'এচিছ" বুলি বৰ্ণনা কৰে।<ref name="auto3">{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2003/oct/06/israel|title=Rare haven of coexistence rocked by blast|first=Chris|last=McGreal|date=6 October 2003|work=The Guardian}}</ref> গৰ্ভধাৰণৰ অভিনয় কৰিবলৈ কঁকালত পিন্ধা ২২ পাউণ্ড ওজনৰ বডি-বেল্ট বোমাটোত চাৰি কিলোগ্ৰাম ওখ বিস্ফোৰক মূলৰ চাৰিওফালে পেক কৰা তীক্ষ্ণ গজাল, স্ক্ৰু, বল বেয়াৰিং আৰু ধাতুৰ টুকুৰা আছিল, যিবোৰে মেক্সিম ৰেষ্টুৰেণ্টৰ চাৰিওফালে ছিটিকি পৰিছিল, যাৰ ফলত মাৰাত্মক প্ৰভাৱ সৰ্বাধিক হৈছিল।<ref>[https://books.google.com/books?id=m0N1AwAAQBAJ&dq=%22Hanadi+Jaradat%22&pg=PA139 ''Debating Terrorism and Counterterrorism; Conflicting Perspectives on Causes, Contexts, and Responses''] (2013).</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=VS86CQAAQBAJ&dq=%22Hanadi+Jaradat%22&pg=PT118 ''The Ghost Warriors; Inside Israel's Undercover War Against Suicide Terrorism''] (2016).</ref><ref>{{Cite journal|url=http://thebulletin.metapress.com/openurl.asp?genre=article&id=doi:10.2968/061006015|title=Mother. Daughter. Sister. Bomber.|first=Mia|last=Bloom|date=1 November 2005|journal=Bulletin of the Atomic Scientists|volume=61|issue=6|pages=54–62|via=CrossRef|doi=10.2968/061006015|url-access=subscription|doi-access=free}}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="toolis">[https://www.questia.com/read/1G1-150390746 Cult of the FEMALE SUICIDE BOMBER]{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''The Sunday Times Magazine'' (Perth, W. Australia). By KEVIN TOOLIS, pp 12-15, 10 September 2006</ref><ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2003/10/07/world/the-mideast-turmoil-the-attacker-bomber-left-her-family-with-a-smile-and-a-lie.html|title=THE MIDEAST TURMOIL: THE ATTACKER; Bomber Left Her Family With a Smile and a Lie|first=John F.|last=Burns|date=7 October 2003|work=The New York Times}}</ref> মেক্সিম ৰেষ্টুৰেণ্ট হৈছে উত্তৰ ইজৰাইলৰ হাইফা চহৰৰ ইহুদী আৰু আৰবৰ সহযোগী মালিকানাধীন বিচফ্ৰন্ট ৰেষ্টুৰেণ্ট।<ref>{{Cite web|url=https://www.irishexaminer.com/world/arid-30116051.html|title=Islamic Jihad behind Haifa blast|date=4 October 2003|website=Irish Examiner}}</ref><ref name="auto">{{Cite web|url=https://israeled.org/suicide-bomber-strikes-haifa-restaurant/|title=Suicide Bomber Strikes Haifa Restaurant|date=4 October 2023|website=CIE}}</ref> ২১ জন ইহুদী আৰু আৰব ইজৰাইলী নিহত হোৱাৰ লগতে আহত হয় ৫১ জন। ইয়াৰ ভিতৰত চাৰিটা ইজৰাইলী শিশু (ইয়াৰে এজন দুমহীয়া কেঁচুৱা) আছিল। জাৰাদাতে ইচ্ছাকৃতভাৱে ভিৰ কৰা ৰেষ্টুৰেণ্টখনৰ মাজত থকা কেঁচুৱাৰ গাড়ীৰ এটা দলৰ ওচৰত ৰৈছিল।<ref>{{Cite web |date=21 January 2004 |title=Suicide attacks get personal |url=https://www.baltimoresun.com/2004/01/21/suicide-attacks-get-personal/ |website=Baltimore Sun}}</ref><ref name="auto2"/><ref name="auto"/><ref name="auto1"/> হাইফা আৰক্ষীৰ সূত্ৰৰ মতে, ইয়াৰ পিছত হোৱা পৰিণতি ভয়ংকৰ আছিল, মৃতকৰ কিছুমান এতিয়াও নিজৰ টেবুলত থিয় হৈ বহি থকাৰ বিপৰীতে শিশু আৰু কেঁচুৱাকে ধৰি আন কিছুমানক দেৱালত ঠেলি দিয়া হৈছিল। বিস্ফোৰণৰ বলৰ বাবে জাৰাদতৰ মাথোঁ তাইৰ মূৰটোহে বাকী আছিল।<ref name="toolis"/> নিহত আৰবসকলৰ ভিতৰত দুজন শ্বাৰবেল মাটাৰ (বয়স ২৩) আৰু হানা ফ্ৰান্সিছ (বয়স ৩৯) ফাচৌটা গাঁৱৰ পৰা আহিছিল।<ref name="auto3"/> জাৰাদাত দ্বিতীয় ইনতিফাদাৰ ষষ্ঠগৰাকী মহিলা আত্মঘাতী বোমাৰু আৰু ইছলামিক জেহাদে নিযুক্তি দিয়া দ্বিতীয়গৰাকী আছিল।<ref name=autogenerated1>Arnon Regular,[https://www.haaretz.com/hasen/pages/ShArt.jhtml?itemNo=346913&contrassID=1&subContrassID=1&sbSubContrassID=0&listSrc=Y Profile of the Haifa suicide bomber] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071001130849/http://www.haaretz.com/hasen/pages/ShArt.jhtml?itemNo=346913&contrassID=1&subContrassID=1&sbSubContrassID=0&listSrc=Y |date=2007-10-01 }}, haaretz.com, 5 October 2003.</ref> পেলেষ্টাইন ইছলামিক জেহাদে এই বোমা বিস্ফোৰণৰ দায়িত্ব স্বীকাৰ কৰে।<ref name="auto"/> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মহিলা উগ্ৰপন্থী]] [[শ্ৰেণী:পেলেষ্টাইনৰ ব্যক্তি]] 8v2tzqr98etyy7fnv7xjq1bh1e78fzs 0 132085 622703 582263 2026-08-02T12:26:54Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622703 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = এলিজাবেথ লেইল | image = Elizabeth_Lail_on_the_sets_of_Once_Upon_A_Time.jpg | caption = ২০১৪ চনত ''ৱান্স আপোন এ টাইম''ত আন্নাৰ চৰিত্ৰত লেইল | birth_name = এলিজাবেথ ডিন লেইল | birth_date = {{Birth date and age|1992|3|25}} | birth_place = এশ্বেব'ৰ', উত্তৰ কেৰ'লিনা, [[আমেৰিকা]] | education = ইউনিভাৰ্চিটি অৱ নৰ্থ কেৰ'লিনা স্কুল অৱ দ্য আৰ্টছ (BFA) | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | spouse = নিয়েকু মনশ্বাদী (বিবাহ ২০২১–বৰ্তমান) }} '''এলিজাবেথ ডিন লেইল''' (ইংৰাজী: Elizabeth Dean Lail; জন্ম: ২৫ মাৰ্চ ১৯৯২)<ref name="TVGuide">{{cite web |title=Elizabeth Lail – Biography |url=https://www.tvguide.com/celebrities/elizabeth-lail/bio/696281/ |website=TV Guide |access-date=২৬ মাৰ্চ ২০২৩}}</ref><ref name="Instagram">{{cite web |title=Instagram birthday post |url=https://www.instagram.com/elizabethlail/p/CM3CF1TJ3AO/ |website=Instagram |date=২৫ মাৰ্চ ২০২১ |access-date=১৪ মাৰ্চ ২০২৫}}</ref> এগৰাকী আমেৰিকান অভিনেত্ৰী। তেওঁ ফেণ্টাচি ধাৰাবাহিক ''ৱান্স আপোন এ টাইম'' (২০১৪)ত আন্না, থ্ৰিলাৰ ধাৰাবাহিক ''ইউ'' (২০১৮–২০২৫)ত গিনিভেৰ বেক আৰু ''ফাইভ নাইটছ এট ফ্ৰেডিজ'' চলচ্চিত্ৰসমূহত (২০২৩–২০২৫) ভেনেছা আফটনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। লেইলে ভয়ানক ধাৰাবাহিক ''ডেড অৱ সামাৰ'' (২০১৬), ''গছিপ গাৰ্ল'' (২০২১), আৰু নাটক ধাৰাবাহিক ''অৰ্ডিনেৰী জো'' (২০২১–২০২২) আৰু ''এলছবেথ'' (২০২৪–২০২৫)ত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ''কাউণ্টডাউন'' (২০১৯) আৰু ''মেক এণ্ড ৰীটা'' (২০২২) চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। == প্ৰাথমিক জীৱন == লেইলৰ জন্ম উত্তৰ কেৰ'লিনাৰ এশ্বেব'ৰ'ত হৈছিল। ১৪ বছৰ বয়সত তেওঁ কমিউনিটি থিয়েটাৰৰ ''চেভেন ব্ৰাইডছ ফৰ চেভেন ব্ৰাদাৰ্ছ'' প্ৰদৰ্শনত সৰু ভূমিকা কৰাৰ পাছত অভিনয়ৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হয়।<ref name="TVGuide" /> তেওঁ এশ্বেব'ৰ' হাইস্কুলৰপৰা স্নাতক হোৱাৰ পিছত ইউনিভাৰ্চিটি অৱ নৰ্থ কেৰ'লিনা স্কুল অৱ দ্য আৰ্টছত অধ্যয়ন কৰে আৰু ২০১৪ চনত নাটক বিষয়ত বিএফএ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Asheboro native cast as Anna in Once Upon a Time |url=http://myfox8.com/2014/07/01/asheboro-native-cast-as-anna-in-abcs-once-upon-a-time/ |website=Fox 8 |date=১ জুলাই ২০১৪ |access-date=২৬ মাৰ্চ ২০২৩ |archivedate=2019-04-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190417161940/https://myfox8.com/2014/07/01/asheboro-native-cast-as-anna-in-abcs-once-upon-a-time/ |deadurl=yes }}</ref> == কেৰিয়াৰ == বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যয়নৰ সময়ত তেওঁ ''মডেল এয়াৰপ্লেন'' আৰু ''উইদাউট'' আদি চুটি চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। পিছত তেওঁ ''ৱান্স আপোন এ টাইম'' ধাৰাবাহিকত আন্নাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Once Upon a Time casts Anna |url=https://variety.com/2014/tv/news/once-upon-a-time-casts-frozen-characters-anna-and-kristoff-1201256582/ |website=Variety |date=১ জুলাই ২০১৪ |access-date=২৬ মাৰ্চ ২০২৩}}</ref> ২০১৭ চনত তেওঁ ''ইউ'' ধাৰাবাহিকত গিনিভেৰ বেকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web |title=You: Elizabeth Lail To Star |url=https://deadline.com/2017/07/you-elizabeth-lail-star-greg-berlanti-lifetime-drama-series-1202137632/ |website=Deadline Hollywood |date=২৭ জুলাই ২০১৭ |access-date=১ জুন ২০২১}}</ref> এই ধাৰাবাহিকত অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ শনি বঁটাৰ বাবে মনোনয়ন লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Saturn Awards nominations |url=https://collider.com/saturn-awards-nominations-2019/ |website=Collider |date=১৬ জুলাই ২০১৯ |access-date=১৬ জুলাই ২০১৯}}</ref> তেওঁ ''কাউণ্টডাউন'' (২০১৯), ''মেক এণ্ড ৰীটা'' (২০২২), আৰু ''ফাইভ নাইটছ এট ফ্ৰেডিজ'' (২০২৩) চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Countdown casting news |url=https://variety.com/2019/film/news/you-elizabeth-lail-countdown-1203164279/ |website=Variety |date=১৫ মাৰ্চ ২০১৯ |access-date=১৪ জুন ২০১৯}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == ২০২১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত লেইলে নিউয়ৰ্কত শিশু দন্ত চিকিৎসক নিয়েকু মনশ্বাদীৰ সৈতে বিবাহ কৰে।<ref>{{cite web |title=Elizabeth Lail Wedding |url=https://www.eonline.com/news/1266631/beck-is-married-inside-you-star-elizabeth-lail-s-wedding-ceremony |website=E! Online |date=৬ মে ২০২১ |access-date=৭ মে ২০২১}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == <references/> ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name}} * {{Instagram|elizabethlail}} * {{cite web|url=https://medium.com/jellyjrnl/who-is-elizabeth-lail-e765fde43fa1|title=WHO IS: Elizabeth Lail|work=Medium|date=January 22, 2019|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190405205942/https://medium.com/jellyjrnl/who-is-elizabeth-lail-e765fde43fa1|archive-date=April 5, 2019|access-date=February 22, 2026|archivedate=June 15, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200615110332/https://medium.com/jellyjrnl/who-is-elizabeth-lail-e765fde43fa1|deadurl=yes}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] 68ytgfvtb59sgn1ixyucq7xr7sgc89k 0 135134 622702 598116 2026-08-02T12:25:39Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622702 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = এলি ফেনিং | image = Elle Fanning at the 2025 Cannes Film Festival.jpg | caption = ২০২৫ চনৰ কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত ফেনিং | birth_name = মেৰী এলি ফেনিং | birth_date = {{birth date and age|1998|04|09}} | birth_place = কনয়াৰ্ছ, জৰ্জিয়া, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | occupation = অভিনেত্ৰী | yearsactive = ২০০১–বৰ্তমান | alma_mater = কেম্পবেল হল স্কুল | works = এলি ফেনিংৰ অভিনয়ৰ সম্পূৰ্ণ তালিকা | relatives = {{ubl|ডাকোটা ফেনিং (ভগ্নী)|ৰিক এৰিংটন (ককাদেউতা)|জিল এৰিংটন (পেহী/মাহী)}} | awards = এলি ফেনিংৰ বঁটা আৰু মনোনয়নৰ তালিকা }} '''মেৰী এলি ফেনিং''' ([[ইংৰাজী]]: Mary Elle Fanning; জন্ম: ৯ এপ্ৰিল, ১৯৯৮) এগৰাকী [[আমেৰিকা]]ন অভিনেত্ৰী। তেওঁ লাভ কৰা সন্মানসমূহৰ ভিতৰত এটা একাডেমী বঁটা (অস্কাৰ), এটা প্ৰাইমটাইম এমি বঁটা আৰু চাৰিটা গোল্ডেন গ্ল’ব বঁটাৰ মনোনয়ন অন্যতম। ফেনিংয়ে মাত্ৰ তিনি বছৰ বয়সতে ''আই এম ছেম'' (২০০১) ছবিত নিজৰ ভগ্নী ডাকোটা ফেনিংৰ চৰিত্ৰটোৰ সৰু কালৰ সংস্কৰণটো ৰূপায়ণ কৰি চলচ্চিত্ৰ জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। এগৰাকী প্ৰতিভাশালী শিশু শিল্পী হিচাপে তেওঁ ''ডেডী ডে কেয়াৰ'' (২০০৩), ''বেবেল'' (২০০৬), ''দা কিউৰিয়াচ কেছ অৱ বেঞ্জামিন বুটাম'' আৰু ''ফীব ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড'' (দুয়োখন ২০০৮ চনৰ) আদি ছবিত অভিনয় কৰিছিল। ছফিয়া কপ’লাৰ ড্ৰামা ছবি ''চামহুৱেৰ'' (২০১০), জে জে আব্ৰামছৰ বিজ্ঞানভিত্তিক ছবি ''ছুপাৰ ৮'' (২০১১) আৰু চেলী পটাৰৰ ''জিংজাৰ এণ্ড ৰোজা''ত (২০১২) কৰা মূল চৰিত্ৰৰ অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ বিশেষ স্বীকৃতি লাভ কৰে। ডিজনীৰ ফেণ্টাচী ছবি ''মেলেফিচেণ্ট''ত (২০১৪) ৰাজকুমাৰী অৰোৰাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত চৰ্চালৈ আহে। এগৰাকী প্ৰাপ্তবয়স্ক অভিনেত্ৰী হিচাপে ফেনিংৰ কেৰিয়াৰে নিকোলাছ ৱাইণ্ডিং ৰেফনৰ ''দা নিয়ন ডমন'' (২০১৬), মাইক মিলছৰ ''২০ চেঞ্চুৰী উইমেন'' (২০১৬), ছফিয়া কপ’লাৰ ''দা বিগোাইল্ড'' (২০১৭) আৰু জোয়াচিম ট্ৰিয়াৰৰ ''চেণ্টিমেণ্টেল ভেলু'' (২০২৫) আদি প্ৰশংসিত স্বতন্ত্ৰ ছবিত কৰা অভিনয়ৰ জৰিয়তে উন্নতি লাভ কৰে; শেষৰখন ছবিৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ সহকাৰী অভিনেত্ৰীৰ একাডেমী বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰে। তেওঁ ইয়াৰ পিছত পুনৰ মূলসুঁতিৰ ছবি যেনে ইয়াৰ চিকুৱেল ''মেলেফিচেণ্ট: মিষ্ট্ৰেছ অৱ ইভিল'' (২০১৯), জেমছ মেনগোল্ডৰ ''এ কমপ্লিট আননোন'' (২০২৪) আৰু ডেন ট্ৰাকটেনবাৰ্গৰ ''প্ৰেডেটৰ: বেডলেণ্ডছ''লৈ (২০২৫) ঘূৰি আহে। টেলিভিছনৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ ব্যংগাত্মক ঐতিহাসিক ধাৰাবাহিক ''দা গ্ৰেট''ত (২০২০–২০২৩) কেথেৰিন দা গ্ৰেটৰ চৰিত্ৰত আৰু মিনি ছিৰিজ ''দা গাৰ্ল ফ্ৰম প্লেইনভিল''ত (২০২২) মিচেল কাৰ্টাৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ''দা গ্ৰেট''ত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ কমেডী ছিৰিজৰ শ্ৰেষ্ঠ মূল অভিনেত্ৰীৰ প্ৰাইমটাইম এমি বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰে। মঞ্চ জগতত তেওঁ ব্ৰেণ্ডেন জেকবছ-জেনকিন্সৰ নাটক ''এপ্ৰপ্ৰিয়েট''ৰ (২০২৪) জৰিয়তে ব্ৰডৱেত অভিষেক ঘটায়। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == মেৰী এলি ফেনিংৰ জন্ম ১৯৯৮ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত আটলাণ্টাৰ উপকণ্ঠ অঞ্চল জৰ্জিয়াৰ কনয়াৰ্ছত হৈছিল।<ref>{{Cite web|last=Garrigues|first=Manon|date=March 1, 2017|title=10 things you didn't know about Elle Fanning|url=https://www.vogue.fr/fashion-culture/fashion-exhibitions/diaporama/ten-things-you-didnt-know-about-elle-fanning/34167|url-status=live|access-date=January 3, 2022|website=Vogue France|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200524103210/https://www.vogue.fr/fashion-culture/fashion-exhibitions/diaporama/ten-things-you-didnt-know-about-elle-fanning/34167 |archive-date=May 24, 2020 }}</ref> তেওঁৰ মাতৃৰ নাম হেদাৰ জয় (পূৰ্বৰ উপাধি এৰিংটন) আৰু পিতৃ ষ্টিভেন জে. ফেনিং, যিয়ে ছেইণ্ট লুইছ কাৰ্ডিনেলছৰ সৈতে জড়িত মাইনৰ লীগ বেছবল দলৰ হৈ খেলিছিল।<ref>{{Cite book | last=Tracy| first=Kathleen| title=Superstars of the 21st Century: Pop Favorites of America's Teens| publisher=Greenwood| year=2013| isbn=978-0-313-37736-5| pages=156}}</ref><ref>{{Cite news | last=Bruni| first=Frank| date=December 9, 2010| title=Elle Fanning, the Next Golden Child| language=en-US| work=The New York Times| url=https://www.nytimes.com/2010/12/12/magazine/12FOB-Fanning-t.html |access-date=January 2, 2022| issn=0362-4331| archive-date=January 2, 2022| archive-url=https://web.archive.org/web/20220102154239/https://www.nytimes.com/2010/12/12/magazine/12FOB-Fanning-t.html| url-status=live}}</ref> তেওঁৰ মাতামহ (ককাদেউতা) আছিল আমেৰিকান ফুটবলাৰ ৰিক এৰিংটন আৰু পেহী/মাহী আছিল ইএচপিএন (ESPN) ৰিপৰ্টাৰ জিল এৰিংটন।<ref name="milliondl">{{cite magazine| last=Stein| first=Joel| title=The Million-Dollar Baby| magazine=Time| date=February 27, 2005| url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1032353,00.html| archive-url=https://web.archive.org/web/20130330125108/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1032353,00.html| archive-date=March 30, 2013| url-status=dead| access-date=December 10, 2007| archivedate=March 30, 2013| archiveurl=https://web.archive.org/web/20130330125108/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1032353,00.html| deadurl=yes}}</ref> এৰিংটন পৰিয়ালৰ উল্লেখযোগ্য পূৰ্বপুৰুষসকলৰ ভিতৰত আছিল নীল খেতিয়ক উইলিয়াম ফাৰাৰ।<ref>{{cite news | url=https://www.elle.com.au/celebrity/so-turns-out-the-fanning-sisters-are-royals-3452| title=So Turns Out The Fanning Sisters Are Royals| work=Elle Australia| access-date=January 9, 2020| archive-date=October 30, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20191030210130/https://www.elle.com.au/celebrity/so-turns-out-the-fanning-sisters-are-royals-3452| url-status=live}}</ref> তেওঁৰ পিতাকৰফালৰ আইতাক এগৰাকী জাৰ্মান প্ৰব্ৰজনকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.glamour.com/story/dakota-fanning-on-why-its-good-to-be-a-weird-person|title=Dakota Fanning on Why It's Good to Be a "Weird Person"|date=August 9, 2016|website=Collider|access-date=January 14, 2025}}</ref> ফেনিং অভিনেত্ৰী ডাকোটা ফেনিংৰ সৰু ভগ্নী।<ref>{{cite web| url=http://www.elle-fanning.net/elle_faq.php| title=Elle Fanning FAQ| publisher=Totally Elle| access-date=March 23, 2013| url-status=dead| archive-url=https://web.archive.org/web/20130320031353/http://www.elle-fanning.net/elle_faq.php| archive-date=March 20, 2013| archivedate=March 20, 2013| archiveurl=https://web.archive.org/web/20130320031353/http://www.elle-fanning.net/elle_faq.php| deadurl=yes}}</ref><ref name="lifeteen">{{cite web | publisher=Life Teen |title=Interview: Dakota Fanning| url=http://www.lifeteen.com/default.aspx?PageID=FEATUREDETAIL&__DocumentId=106317&__ArticleIndex=0| archive-url=https://web.archive.org/web/20090512234259/http://www.lifeteen.com/default.aspx?PageID=FEATUREDETAIL&__DocumentId=106317&__ArticleIndex=0| year=2007| archive-date=May 12, 2009| url-status=dead| last=Robezzoli| first=Adam}}</ref> পৰিয়ালৰ পৰম্পৰা অনুসৰি এলি আৰু তেওঁৰ ভগ্নীয়ে তেওঁলোকৰ মাজৰ নামটো (Middle name) প্ৰথম নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>{{cite magazine|url=https://www.glamour.com/story/elle-fanning-on-her-real-first-name-the-neon-demon-and-so-much-more|title=Elle Fanning on Why She Doesn't Go by Her Real First Name, The Neon Demon, and So Much More|magazine=Glamour|date=June 23, 2016|last=Radloff|first=Jessica|access-date=May 31, 2023|archive-date=May 31, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230531154050/https://www.glamour.com/story/elle-fanning-on-her-real-first-name-the-neon-demon-and-so-much-more|url-status=live}}</ref> তেওঁলোক চাউদাৰ্ণ বেপ্টিষ্ট শাখাৰ বিশ্বাসৰ মাজত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।<ref>{{cite web| url=http://www.elle-fanning.net/elle_quotes.php| quote=We're just normal sisters. We both go to school, and we just play together.| title=Elle Fanning Quotes| publisher=Totally Elle| access-date=March 23, 2013| archive-url=https://web.archive.org/web/20130521162751/http://www.elle-fanning.net/elle_quotes.php| archive-date=May 21, 2013| url-status=dead| archivedate=May 21, 2013| archiveurl=https://web.archive.org/web/20130521162751/http://www.elle-fanning.net/elle_quotes.php| deadurl=yes}}</ref> ফেনিংয়ে ২০১৬ চনত কেম্পবেল হল স্কুলৰপৰা স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰে।<ref name="CH">{{cite web |title=Elle Fanning '16 |url=https://www.campbellhall.org/news-detail?pk=1138482 |website=Campbell Hall School |date=October 30, 2020 |access-date=May 24, 2023 |archive-date=September 7, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230907102218/https://www.campbellhall.org/news-detail?pk=1138482 |url-status=live }}</ref> == কেৰিয়াৰ == === ২০০১–২০১৩: শিশু শিল্পী আৰু সফলতা === ফেনিংয়ে মাত্ৰ ৩ বছৰ বয়সতে তেওঁৰ ভগ্নী ডাকোটাৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সৰু কালৰ সংস্কৰণ হিচাপে মিনি ছিৰিজ ''টেকেন'' আৰু চলচ্চিত্ৰ ''আই এম ছেম''ত অভিনয় কৰি নিজৰ অভিনয় জীৱন আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Elle Fanning Biography|url=https://www.tvguide.com/celebrities/elle-fanning/bio/234788|publisher=TV Guide|access-date=August 6, 2014|archive-date=August 10, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140810060327/http://www.tvguide.com/celebrities/elle-fanning/bio/234788|url-status=live}}</ref> ২০০২ চনত ৪ বছৰ বয়সত তেওঁ ভগ্নীৰ সহায় নোহোৱাকৈয়ে স্বতন্ত্ৰভাৱে কমেডী ছবি ''ডেডী ডে কেয়াৰ''ত অভিনয়ৰ সুযোগ পায়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ জেফ ব্ৰিজেছ আৰু কিম বেছিংগাৰৰ বিপৰীতে ''দা ড’ৰ ইন দা ফ্ল’ৰ'' (২০০৪) ছবিত ৰুথ চৰিত্ৰটোৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। ছবিখনৰ নিৰ্মাতাসকলে প্ৰথমে কামৰ ব্যস্ততাৰ বাবে যমজ সন্তান নিয়োগ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল, কিন্তু ফেনিংৰ অভিনয়ত ইমান মুগ্ধ হৈছিল যে কেৱল তেওঁকেই লৈছিল।<ref name=netglimse>{{cite web |url=http://www.netglimse.com/celebs/pages/elle_fanning/index.shtml |title=Elle Fanning Biography |publisher=netglimse |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927202400/http://www.netglimse.com/celebs/pages/elle_fanning/index.shtml |archive-date=September 27, 2007 |access-date=March 25, 2026 |archivedate=September 27, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927202400/http://www.netglimse.com/celebs/pages/elle_fanning/index.shtml |deadurl=yes }}</ref> ২০০৩ চনৰ শেষৰফালে ফেনিংয়ে ''বিকজ অৱ উইন-ডিক্সি'' ছবিত চুইটী পাই থমাছ নামৰ এটা সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ২০০৪ চনত হায়াও মিয়াজাকিৰ এনিমেটেড ছবি ''মাই নেইবাৰ টোটোৰো''ৰ ইংৰাজী সংস্কৰণত তেওঁ মেই চৰিত্ৰটোৰ বাবে কণ্ঠদান কৰিছিল। ২০০৫ চনৰ আৰম্ভণিতে ফেনিংয়ে ''চাৰ্লটছ ৱেব''ত ডাকোটাৰদ্বাৰা অভিনীত ফাৰ্ণ এৰাবলৰ "ভৱিষ্যতৰ নাতিনী" হিচাপে কিছু দৃশ্যত অভিনয় কৰিছিল। অৱশ্যে সেই দৃশ্যবোৰ মূল ছবিত ৰখা হোৱা নাছিল। ২০০৫ চনৰ মাজভাগত তেওঁ ''বেবেল'' ছবিত ব্ৰেড পিট আৰু কেট ব্লাঞ্চেটৰ চৰিত্ৰৰ জীয়ৰী ডেবিৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰে। ২০০৬ চনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ ''দা নাইনছ'' আৰু ''ডেজা ভূ''ত অভিনয় কৰে। সেই বছৰতে তেওঁ বিজ্ঞানভিত্তিক টিভি মিনি ছিৰিজ ''দা লষ্ট ৰুম'' আৰু জনপ্ৰিয় ধাৰাবাহিক ''হাউচ''ৰ এটা খণ্ডত অভিনয় কৰে। ২০০৬ চনৰ শেষৰফালৰপৰা ফেনিংয়ে মূল চৰিত্ৰৰ বাবে আমন্ত্ৰণ লাভ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰথমখন আছিল ''ৰিজাৰ্ভেচন ৰোড'', য’ত তেওঁ এমা লাৰ্নাৰ নামৰ চৰিত্ৰটো ৰূপায়ণ কৰিছিল। ২০০৭ চনত তেওঁ পুনৰ ব্ৰেড পিট আৰু কেট ব্লাঞ্চেটৰ সৈতে ''দা কিউৰিয়াচ কেছ অৱ বেঞ্জামিন বুটাম'' ছবিত ব্লাঞ্চেটৰ চৰিত্ৰটোৰ সৰু কালৰ ভূমিকাটোত অভিনয় কৰে। সেই বছৰতে তেওঁ ''ফীব ইন ৱাণ্ডাৰলেণ্ড''ত নাম ভূমিকাত অভিনয় কৰে, যিখন ২০০৯ চনত মুক্তি পাইছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ''দা নাটক্ৰেকাৰ ইন ৩ডি''ত মেৰীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ২০০৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ''ভেৰাইটি''য়ে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ফেনিংয়ে চিত্ৰনাট্যকাৰ ছফিয়া কপ’লাৰ ২০১০ চনৰ ছবি ''চামহুৱেৰ''ত অভিনয় কৰিব। ছবিখনৰ কাহিনী এজন "বেয়া ল'ৰা" সুলভ অভিনেতাৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে নিজৰ জীৱনক পুনৰ মূল্যায়ন কৰিবলৈ বাধ্য হয় যেতিয়া তেওঁৰ জীয়ৰী (ফেনিং) হঠাত তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে।<ref>{{cite news |author=Tatiana Siegel |date=April 16, 2009 |url=https://variety.com/2009/film/markets-festivals/sofia-coppola-books-marmont-film-1118002519/ |title=Sofia Coppola books Marmont film |newspaper=Variety |access-date=December 11, 2017 |archive-date=August 9, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170809091551/http://variety.com/2009/film/markets-festivals/sofia-coppola-books-marmont-film-1118002519/ |url-status=live }}</ref> ছবিখন ২০১০ চনৰ বঁটা বিতৰণী ছিজনৰ সময়ত মুক্তি দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ ৬৭ সংখ্যক ভেনিছ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত ছবিখনে 'গোল্ডেন লায়ন' বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.altfg.com/blog/movie/sofia-coppola-somewhere-wins-venice-film-festival-2010-golden-lion/|title=Sofia Coppola's SOMEWHERE Wins Venice Film Festival's 2010 Golden Lion|publisher=Art Film Guide|last=Leander|first=Arthur|date=September 11, 2010|access-date=March 23, 2013|archive-date=October 10, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010163535/http://www.altfg.com/blog/movie/sofia-coppola-somewhere-wins-venice-film-festival-2010-golden-lion/|url-status=live|archivedate=October 10, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121010163535/http://www.altfg.com/blog/movie/sofia-coppola-somewhere-wins-venice-film-festival-2010-golden-lion/|deadurl=yes}}</ref> ২০১০ চনৰ শেষৰ ফালে ফেনিংয়ে ফ্ৰান্সিছ ফৰ্ড কপ’লাৰ ২০১১ চনৰ ছবি ''টুইক্সট''ত কাম আৰম্ভ কৰে। ইয়াত তেওঁ "ভি" নামৰ এজন কিশোৰী ভূতৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ২০১১ চনত ফেনিংয়ে জে জে আব্ৰামছৰ বিজ্ঞানভিত্তিক ড্ৰামা ছবি ''ছুপাৰ ৮''ত এলিচ ডেইনাৰ্ড হিচাপে অভিনয় কৰে। ২০১১ চনৰ ১০ জুনত মুক্তি পোৱা এই ছবিখন এটা সৰু চহৰত ঘটা কিছুমান অদ্ভুত ঘটনাক কেন্দ্ৰ কৰি নিৰ্মিত।<ref>{{cite web|url=https://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=69955|title=Cast Set for J. J. Abrams' Super 8|publisher=ComingSoon.net|date=September 20, 2010|access-date=March 23, 2013|archive-date=October 12, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012202654/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=69955|url-status=live|archivedate=October 12, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121012202654/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=69955|deadurl=yes}}</ref> ''দা ডেইলি টেলিগ্ৰাফে'' ফেনিংক ছবিখনৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ দিশ বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু তেওঁ হলিউড ফিল্ম ফেষ্টিভেলত 'স্পটলাইট বঁটা' লাভ কৰিছিল।<ref name="awards">{{Cite web |title=Hollywood Film Awards — Honorees Search |url=http://www.hollywoodawards.com/honorees/honorees-search/?winnerKeyword=Elle+Fanning&winnerYear=&winnerCategory= |access-date=May 31, 2014 |publisher=Dick Clark Productions, Inc }}</ref><ref>{{cite news|last=Horatia|first=Harrod|title=Elle Fanning: Is this the face of a future Oscar winner?|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/8635104/Elle-Fanning-Is-this-the-face-of-a-future-Oscar-winner.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/culture/8635104/Elle-Fanning-Is-this-the-face-of-a-future-Oscar-winner.html |archive-date=January 11, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=August 6, 2014|work=The Daily Telegraph|date=July 16, 2011}}</ref> ২০১১ চনৰ ডিচেম্বৰত ফেনিংয়ে কেমেৰুন ক্ৰ'ৰ ছবি ''উই বট এ জু''ত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.slashfilm.com/patrick-fugit-elle-fanning-join-cameron-crowes-bought-zoo/|title=Patrick Fugit and Elle Fanning Join Cameron Crowe's 'We Bought a Zoo'|publisher=/Film|first=Peter|last=Sciretta|date=November 9, 2010|access-date=March 23, 2013|archive-date=April 4, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130404031615/http://www.slashfilm.com/patrick-fugit-elle-fanning-join-cameron-crowes-bought-zoo/|url-status=live}}</ref> ইয়াত তেওঁ লিলি নামৰ এগৰাকী ১৩ বছৰীয়া ছোৱালীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ২০১২ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ফেনিংয়ে এলিচ ইংগ্লাৰ্টৰ সৈতে লণ্ডনত ১৯৬২ চনৰ পটভূমিত নিৰ্মিত ড্ৰামা ছবি ''জিংজাৰ এণ্ড ৰোজা''ত জিংজাৰ হিচাপে অভিনয় কৰে। চেলী পটাৰৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ছবিখন ২০১২ চনৰ ১৯ অক্টোবৰত মুক্তি পাইছিল।<ref name="Potter">{{cite web |last=Potter |first=Sally |title=Ginger & Rosa |url=http://sallypotter.com/ginger-rosa/ |publisher=Sally Potter |access-date=August 22, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116165058/http://sallypotter.com/ginger-rosa/ |archive-date=January 16, 2013 |archivedate=January 16, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130116165058/http://sallypotter.com/ginger-rosa/ |deadurl=yes }}</ref> ফেনিংয়ে তেওঁৰ অভিনয়ৰ বাবে ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল; ''দা নিউয়ৰ্ক টাইমছ''ৰ এ. অ'. স্কটে লিখিছিল যে তেওঁ ছবিখনত স্থিৰতা, গভীৰতা আৰু কাৰিকৰী নিখুঁততাৰ এক বিৰল মিশ্ৰণ দেখুৱাইছে।<ref>{{cite news|last=Scott|first=A. O.|title=Ticking Bomb in Their Friendship|url=https://movies.nytimes.com/2013/03/15/movies/ginger-rosa-starring-elle-fanning-and-alice-englert.html|newspaper=The New York Times|date=March 14, 2013 |access-date=February 7, 2017|archive-date=April 22, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230422164046/https://www.nytimes.com/2013/03/15/movies/ginger-rosa-starring-elle-fanning-and-alice-englert.html|url-status=live}}</ref> ''দা বষ্টন গ্ল'ব''ৰ চলচ্চিত্ৰ সমালোচক টাই বাৰে তেওঁৰ অভিনয়ৰ মাজত থকা প্ৰাকৃতিকতাক প্ৰশংসা কৰি কয় যে ফেনিংয়ে জিংজাৰৰ আৱেগিক বাস্তৱতাক অতি সহজে ফুটাই তুলিছে।<ref>{{cite news|last=Burr|first=Ty|title=Elle Fanning makes 'Ginger & Rosa' dance|url=https://www.boston.com/ae/movies/2013/03/21/movie-review-ginger-rosa/1wXAbw0wzc2OpwHldhRYJI/story.html|newspaper=The Boston Globe|date=March 21, 2013|access-date=April 17, 2020|archive-date=March 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305005159/http://www.boston.com/ae/movies/2013/03/21/movie-review-ginger-rosa/1wXAbw0wzc2OpwHldhRYJI/story.html|url-status=live}}</ref> === ২০১৪–২০১৯: আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি === [[File:Elle Fanning Cannes 2016.jpg|thumb|upright|left|২০১৬ চনত 'দা নিয়ন ডমন'ৰ কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ প্ৰিমিয়াৰত ফেনিং]] ফেনিংয়ে ২০১৪ চনত ৰবাৰ্ট ষ্ট্ৰমবাৰ্গৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ৱাল্ট ডিজনীৰ ছবি ''মেলেফিচেণ্ট''ত এঞ্জেলিনা জোলিৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল। জোলিয়ে মেলেফিচেণ্টৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ বিপৰীতে ফেনিংয়ে ৰাজকুমাৰী অৰোৰা (শ্লিপিং বিউটি) হিচাপে অভিনয় কৰিছিল।<ref name="Prinzivalli">{{cite web|last=Prinzivalli|first=Fallon|title=Angelina Jolie's 'Maleficent' To Hit Theaters In 2014|url=http://www.mtv.com/news/articles/1682772/angelina-jolie-maleficent-2014.jhtml|publisher=MTV|access-date=August 23, 2012|archive-date=June 21, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120621142334/http://www.mtv.com/news/articles/1682772/angelina-jolie-maleficent-2014.jhtml|url-status=dead|archivedate=June 21, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120621142334/http://www.mtv.com/news/articles/1682772/angelina-jolie-maleficent-2014.jhtml|deadurl=yes}}</ref> একে বছৰতে তেওঁ স্বতন্ত্ৰ বিজ্ঞানভিত্তিক ছবি ''য়ং ৱানছ''ত অভিনয় কৰাৰ লগতে জেজ পিয়ানোবাদক জো আলবানীৰ জীৱনীভিত্তিক ছবি ''লো ডাউন''ত আলবানীৰ জীয়ৰী এমি-জোৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ২০১৫ চনত ফেনিংয়ে জে ৰোচৰ ছবি ''ট্ৰাম্বো''ত ডাল্টন ট্ৰাম্বোৰ (ব্ৰায়ান ক্ৰেনষ্টন) জীয়ৰী নিকোলা হিচাপে আৰু ''৩ জেনেৰেচনছ'' নামৰ ছবিখনত নাওমি ৱাটছ আৰু চুজান চেৰাণ্ডনৰ সৈতে অভিনয় কৰে, য’ত তেওঁ এজন যুৱ ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ মানুহৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল। ২০১৬ চনত তেওঁ নিকোলাছ ৱাইণ্ডিং ৰেফনৰ চাইক’লজিকেল থ্ৰিলাৰ ছবি ''দা নিয়ন ডমন''ত জেচিৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2015/03/emily-blunt-animal-crackers-neon-demon-nicolas-winding-refn-1201401223/|title=Emily Blunt Takes Bite Of 'Animal Crackers'; 'Neon Demon' Cast Is Set – Film Briefs|website=Deadline Hollywood|first=Anthony|last=D'Alessandro|date=March 30, 2015|access-date=October 28, 2016|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417155530/http://deadline.com/2015/03/emily-blunt-animal-crackers-neon-demon-nicolas-winding-refn-1201401223/|url-status=live}}</ref> ছবিখনৰ ২০১৬ চনৰ মে' মাহত কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰিমিয়াৰ হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://variety.com/2016/film/festivals/cannes-film-festival-official-selection-lineup-2016-1201753269/ |title=Cannes 2016: Film Festival Unveils Official Selection Lineup |access-date=October 28, 2016 |newspaper=Variety |date=April 14, 2016 |archive-date=April 14, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160414205534/https://variety.com/2016/film/festivals/cannes-film-festival-official-selection-lineup-2016-1201753269/ |url-status=live }}</ref> সেই একে বছৰতে তেওঁ মাইক মিলছৰ ছবি ''২০ চেঞ্চুৰী উইমেন''ত গ্ৰেটা গাৰউইগ আৰু এনেট বেনিংৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে।<ref>{{cite news|last1=McNary|first1=Dave|title=Annette Bening, Greta Gerwig, Elle Fanning Join '20th Century Women'|url=https://variety.com/2015/film/news/annette-bening-greta-gerwig-elle-fanning-20th-century-women-1201496066/|access-date=October 28, 2016|newspaper=Variety |date=May 14, 2015|archive-date=June 6, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606004657/http://variety.com/2015/film/news/annette-bening-greta-gerwig-elle-fanning-20th-century-women-1201496066/|url-status=live}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ বেন এফ্লেকৰ ড্ৰামা ছবি ''লাইভ বাই নাইট''ত অভিনয় কৰে, যিখন ২০১৬ চনৰ ২৫ ডিচেম্বৰত মুক্তি পাইছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/ben-afflecks-live-by-night-935085|title=Ben Affleck's 'Live by Night' Lands New December Release Date|website=The Hollywood Reporter |first=Pamela|last=McClintock|date=October 4, 2016|access-date=October 28, 2016|archive-date=November 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161103222631/http://www.hollywoodreporter.com/news/ben-afflecks-live-by-night-935085|url-status=live}}</ref> ২০১৭ চনত ফেনিংয়ে শ্বন ক্ৰিষ্টেনচেনৰ ড্ৰামা ছবি ''দা ভেনিছিং অৱ চিডনী হল''ত অভিনয় কৰে, যাৰ প্ৰিমিয়াৰ ২৫ জানুৱাৰীত ২০১৭ চনৰ চানডেন্স চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত হৈছিল।<ref name="SidneyHall">{{cite web|url=http://www.tracking-board.com/exclusive-logan-lerman-and-elle-fanning-join-shawn-christensens-drama-sidney-hall/|title={Exclusive} Logan Lerman and Elle Fanning Join Shawn Christensen's Drama "Sidney Hall"|last=Lyons|first=Josh|date=April 13, 2016|publisher=The Tracking Board |access-date=April 13, 2016}}</ref> === ২০২০–বৰ্তমান: কেৰিয়াৰৰ সম্প্ৰসাৰণ === [[File:Elle Fanning-0257 (cropped).jpg|thumb|upright|right|২০২০ চনৰ বাৰ্লিন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত ফেনিং]] ২০২০ চনত ফেনিংয়ে জেনিফাৰ নিভেনৰ একে নামৰ উপন্যাসৰ আধাৰত নিৰ্মিত আৰু ব্ৰেট হেলিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ছবি ''অল দা ব্ৰাইট প্লেচেছ''ত জাষ্টিচ স্মিথৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/all-bright-places-alexandra-shipp-keegan-michael-key-elle-fanning-join-cast-1149218|title=Alexandra Shipp, Keegan-Michael Key Join Elle Fanning in 'All the Bright Places' (Exclusive)|website=The Hollywood Reporter|first=Mia|last=Galuppo|date=October 4, 2018|access-date=March 6, 2019|archive-date=January 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128082026/https://www.hollywoodreporter.com/news/all-bright-places-alexandra-shipp-keegan-michael-key-elle-fanning-join-cast-1149218|url-status=live}}</ref> সেই একে বছৰতে তেওঁ চেলী পটাৰৰ ড্ৰামা ছবি ''দা ৰোডছ নট টেকেন''তো অভিনয় কৰিছিল। ২০২০ চনত তেওঁ ঐতিহাসিক কমেডী ধাৰাবাহিক ''দা গ্ৰেট''ত কেথেৰিন দা গ্ৰেটৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ লগতে ইয়াৰ কাৰ্যবাহী প্ৰযোজকৰ দায়িত্বও পালন কৰে। এই ধাৰাবাহিকখন ২০২০ চনৰ মে' মাহত হুলুত মুক্তি পাইছিল।<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/08/the-great-catherine-the-great-drama-elle-fanning-star-nicholas-hoult-hulu-pilot-order-1202451945/|title=Catherine the Great Drama Starring Elle Fanning & Nicholas Hoult Nears Hulu Pilot Order|website=Deadline Hollywood|first=Nellie|last=Andreeva|date=August 24, 2018|access-date=May 17, 2020|archive-date=June 7, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200607195756/https://deadline.com/2018/08/the-great-catherine-the-great-drama-elle-fanning-star-nicholas-hoult-hulu-pilot-order-1202451945/|url-status=live}}</ref> এই চৰিত্ৰটোৰ বাবে তেওঁ সমালোচকৰ উচ্চ প্ৰশংসা লাভ কৰে আৰু ২০২১ চনৰ গোল্ডেন গ্ল’ব বঁটাৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ (টেলিভিছন ছিৰিজ) মনোনয়ন লাভ কৰে।<ref name="globes">{{Cite web |date=February 3, 2021 |title=Golden Globes 2021: The full list of film and TV nominations |url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-55916768 |access-date=February 6, 2021 |website=BBC News |language=en-GB |archive-date=February 6, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206120918/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-55916768 |url-status=live }}</ref> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰাইমটাইম এমি বঁটাৰ মনোনয়নো লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০২২ চনত তেওঁ হুলুৰ মিনি ছিৰিজ ''দা গাৰ্ল ফ্ৰম প্লেইনভিল''ত মিচেল কাৰ্টাৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web|last=Otterson|first=Joe|date=August 7, 2020|title=Elle Fanning to Star in Hulu Series Based on Michelle Carter Texting Suicide Case|url=https://variety.com/2020/tv/news/elle-fanning-michelle-carter-texting-suicide-series-hulu-david-chang-next-thing-you-eat-1234728678/|access-date=August 7, 2020|website=Variety|language=en|archive-date=March 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220303165136/https://variety.com/2020/tv/news/elle-fanning-michelle-carter-texting-suicide-series-hulu-david-chang-next-thing-you-eat-1234728678/|url-status=live}}</ref> ২০২৩ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁ ব্ৰেণ্ডেন জেকবছ-জেনকিন্সৰ নাটক ''এপ্ৰপ্ৰিয়েট''ৰ জৰিয়তে আনুষ্ঠানিকভাৱে ব্ৰডৱেত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref name="PlayBroadway">{{cite web|url= https://variety.com/2023/legit/news/elle-fanning-broadway-appropriate-1235763213/|title= Elle Fanning Making Broadway Debut in Branden Jacobs-Jenkins' 'Appropriate'|author-first1=Brent|author-last1=Lang|website= Variety|date= October 20, 2023|accessdate= December 9, 2023|archive-date= December 10, 2023|archive-url= https://web.archive.org/web/20231210022034/https://variety.com/2023/legit/news/elle-fanning-broadway-appropriate-1235763213/|url-status= live}}</ref> ফেনিং আৰু তেওঁৰ ভগ্নী ডাকোটাই মিলি 'লিৱেলিন পিকচাৰ্ছ' নামৰ এটা প্ৰযোজনা সংস্থা আৰম্ভ কৰে। == ব্যক্তিগত জীৱন == ২০১৮ চনৰপৰা ২০২৩ চনলৈকে ফেনিং অভিনেতা মেক্স মিংঘেলাৰ সৈতে সম্পৰ্কত আছিল।<ref>{{Cite magazine |title=Elle Fanning and Max Minghella's Relationship Timeline |last=Grebenyuk |first=Yana |url=https://www.usmagazine.com/celebrity-news/pictures/elle-fanning-max-minghellas-relationship-timeline/ |date=April 4, 2023 |access-date=August 20, 2024 |magazine=Us Weekly }}</ref> ২০২৩ চনৰ শেষৰফালৰপৰা তেওঁ ''ৰোলিং ষ্টোন''ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া গ্ৰাছ ৱেনাৰৰ সৈতে সম্পৰ্কত আছে।<ref>{{Cite magazine |title=Elle Fanning and Gus Wenner's Relationship Timeline |last=Olson |first=Samantha |url=https://www.aol.com/elle-fanning-gus-wenners-relationship-155500266.html |date=February 22, 2024 |access-date=August 20, 2024 |magazine=AOL }}</ref> ২০২৪ চনৰ জানুৱাৰী মাহত গোল্ডেন গ্ল’ব বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানত তেওঁলোকে একেলগে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰেড কাৰ্পেটত ভূমুকি মাৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁলোকক মেট গালা আৰু বিভিন্ন ব্যক্তিগত অনুষ্ঠানত একেলগে দেখা গৈছে।<ref>{{Cite web |title=Elle Fanning Shares Photo of Boyfriend Gus Wenner on Valentine's Day: 'My Funny Valentine' |author= Juneau, Jen|date = February 14, 2024|url=https://people.com/elle-fanning-boyfriend-gus-wenner-valentines-day-tribute-photo-8580562 |access-date=2024-12-14 |website=People.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Navrange |first=Shazmeen |date=2024-10-16 |title=Who is Elle Fanning's Boyfriend? Gus Wenner's Job & Relationship History |url=https://www.comingsoon.net/guides/news/1864373-elle-fanning-boyfriend-gus-wenner-job-relationship-history |access-date=2024-12-14 |website=ComingSoon.net - Movie Trailers, TV & Streaming News, and More |language=en-US}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Elle Fanning}} * {{IMDb name|1102577}} * {{IBDB name|538275}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] 56f183buboo0s93lihdql7nqcif0kp8 4 138085 622747 622686 2026-08-02T14:15:11Z Duhita Ragini Kalita 46712 622747 wikitext text/x-wiki [[শ্ৰেণী:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] ===[[সদস্য:AjayDas|Ajay Das]]=== # [[কোচি]] # [[কোচিন আন্তৰ্জাতিক বিমানবন্দৰ]] # [[চীনা মাছ ধৰা জাল]] ===[[সদস্য: Duhita Ragini Kalita|Duhita Ragini Kalita]]=== # [[চি এছ ৰাধাদেৱী]] # [[ভাইলোপিল্লী শ্ৰীধৰ মেনন]] # [[জি দেৱৰাজন]] # [[ডন পালাথাৰা]] # [[ভৰতন]] # [[ভদ্ৰন (পৰিচালক)]] # [[কে জি জৰ্জ]] # [[আদামিন্তে মকন আবু]] # [[আই ভি শশী]] # [[উস্তাদ হোটেল]] # [[ৱায়নাড় জিলা]] # [[পেৰিয়াৰ নদী]] # [[পম্বা নদী]] # [[এল২: এমপুৰান]] # [[মিন্নাল মুৰুলী]] # [[প্ৰেমম]] # [[মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম]] # [[কুম্বালাংগী নাইটছ]] # [[মায়ানদী]] # [[ক্লাছমেটছ (২০০৬ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] # [[বেংগালুৰু ডেজ]] # [[ট্ৰাফিক ( ২০১১ চনৰ চলচ্চিত্ৰ )]] # [[পথেমৰী]] ===[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]]=== # [[আৰাট্টুপুঝা পূৰম]] # [[ৰেৱতী পট্টথানম]] # [[কুট্টিপুঝা কৃষ্ণ পিল্লাই]] # [[লুচিফাৰ (২০১৯ চনৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ)]] # [[দক্ষিণ এছিয়ান আচাৰ]] # [[কলৰ চিপচ]] # [[পুলিচেৰী]] # [[খিচড়ী]] # [[কালান]] # [[ফ'ৰ্ট কোচি]] # [[দাইল]] # [[এদায়ুৰ জলকীয়া]] # [[মুণ্ডু]] # [[চেট্টীকুলংগৰা কুম্ভ ভৰণী]] # [[কুম্মাট্টিকলি]] # [[কোচি-মুজিৰিছ বিয়েনেল]] # [[কোচিন বন্দৰ]] # [[কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য উৎসৱ]] # [[কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]] ===[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|Naruna Baruah]]=== # [[চুন্দন ভল্লাম]] # [[বালাৰামপুৰম]] #[[জিলা পৰ্যটন প্ৰসাৰ পৰিষদ (কেৰালা)]] #[[উইলিংডন দ্বীপ]] #[[সুবি সুৰেশ]] #[[চাভিট্টু নাদকম]] #[[থ্ৰিচূৰ]] #[[কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড]] ===[[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]]=== # [[আই এন এছ ভেণ্ডুৰুথি]] # [[দক্ষিণ নৌসেনাৰ কমাণ্ড]] # [[পল্লুৰুথী সাহায্য বন্দোবস্ত]] # [[মডেল অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, কোচি]] # [[যোগাযোগ আৰু ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন বিদ্যালয়, কোচি]] # [[অমৃতা হাস্পতাল, কোচি]] # [[চান্টা ক্ৰুজ কেথেড্ৰেল বেচিলিকা, কোচি]] # [[নেডুম্বাছেৰী]] # [[ইনফ'পাৰ্ক কোচি]] # [[এৰিছেৰী]] # [[পুথুৱাইপ]] ===[[:m:User:JyotiPN|JyotiPN]]=== # [[নীলাকুইল]] # [[জৰ্জ জোচেফ কে]] ===[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]=== # [[কাদালুণ্ডি পক্ষী অভয়াৰণ্য]] # [[কেৰালা দিৱস]] # [[কান্নুৰ সমুদ্ৰ তীৰ]] # [[থোট্টাডা ]] # [[কুমাৰাকম পক্ষী অভয়াৰণ্য]] ===[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan Jyoti]]=== # [[আলেপ্পী সেউজীয়া ইলাচী]] ===[[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|Kumud Ghosh]]=== # [[ৱাকেৰানা ফ্ৰাইনোডাৰ্মা]] # [[ইন্দিৰাণা]] # [[মাইক্ৰিক্সালাছ এড’নিছ]] # [[ইন্দিৰাণা ব্ৰাকিটাৰ্ছাছ]] # [[ইণ্ডোচিলভিৰানা ইণ্ডিকা]] # [[ৱায়ানাড বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য]] # [[বিজয়লক্ষ্মী (কবি)]] # [[ইন্দিৰাণা বেডোমি]] # [[ইন্দিৰাণা চিৰাবাসী]] # [[নীলগিৰি কাঠনি পাৰ]] # [[বগাপেটীয়া কোকলোঙা]] # [[নীলগিৰি ফুলটোকা]] # [[মালাবাৰ কাঠ শালিকা]] # [[নীলগিৰি লেংগুৰ]] # [[নীলগিৰি তহৰ]] # [[মুগা জহামাল]] ===[[সদস্য:Sameer Kalita14|Sameer Kalita]]=== # [[মাট্টা চাউল]] # [[অষ্টমুদি হ্ৰদ]] pdv8d5cy3xcyyq0sok4uwxehas2omic 622776 622747 2026-08-02T15:29:39Z JyotiPN 22102 622776 wikitext text/x-wiki [[শ্ৰেণী:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] ===[[সদস্য:AjayDas|Ajay Das]]=== # [[কোচি]] # [[কোচিন আন্তৰ্জাতিক বিমানবন্দৰ]] # [[চীনা মাছ ধৰা জাল]] # [[শবৰীমালা মন্দিৰ]] ===[[সদস্য: Duhita Ragini Kalita|Duhita Ragini Kalita]]=== # [[চি এছ ৰাধাদেৱী]] # [[ভাইলোপিল্লী শ্ৰীধৰ মেনন]] # [[জি দেৱৰাজন]] # [[ডন পালাথাৰা]] # [[ভৰতন]] # [[ভদ্ৰন (পৰিচালক)]] # [[কে জি জৰ্জ]] # [[আদামিন্তে মকন আবু]] # [[আই ভি শশী]] # [[উস্তাদ হোটেল]] # [[ৱায়নাড় জিলা]] # [[পেৰিয়াৰ নদী]] # [[পম্বা নদী]] # [[এল২: এমপুৰান]] # [[মিন্নাল মুৰুলী]] # [[প্ৰেমম]] # [[মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম]] # [[কুম্বালাংগী নাইটছ]] # [[মায়ানদী]] # [[ক্লাছমেটছ (২০০৬ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] # [[বেংগালুৰু ডেজ]] # [[ট্ৰাফিক ( ২০১১ চনৰ চলচ্চিত্ৰ )]] # [[পথেমৰী]] ===[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]]=== # [[আৰাট্টুপুঝা পূৰম]] # [[ৰেৱতী পট্টথানম]] # [[কুট্টিপুঝা কৃষ্ণ পিল্লাই]] # [[লুচিফাৰ (২০১৯ চনৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ)]] # [[দক্ষিণ এছিয়ান আচাৰ]] # [[কলৰ চিপচ]] # [[পুলিচেৰী]] # [[খিচড়ী]] # [[কালান]] # [[ফ'ৰ্ট কোচি]] # [[দাইল]] # [[এদায়ুৰ জলকীয়া]] # [[মুণ্ডু]] # [[চেট্টীকুলংগৰা কুম্ভ ভৰণী]] # [[কুম্মাট্টিকলি]] # [[কোচি-মুজিৰিছ বিয়েনেল]] # [[কোচিন বন্দৰ]] # [[কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য উৎসৱ]] # [[কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]] ===[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|Naruna Baruah]]=== # [[চুন্দন ভল্লাম]] # [[বালাৰামপুৰম]] # [[জিলা পৰ্যটন প্ৰসাৰ পৰিষদ (কেৰালা)]] # [[উইলিংডন দ্বীপ]] # [[সুবি সুৰেশ]] # [[চাভিট্টু নাদকম]] # [[থ্ৰিচূৰ]] # [[কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড]] ===[[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]]=== # [[আই এন এছ ভেণ্ডুৰুথি]] # [[দক্ষিণ নৌসেনাৰ কমাণ্ড]] # [[পল্লুৰুথী সাহায্য বন্দোবস্ত]] # [[মডেল অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, কোচি]] # [[যোগাযোগ আৰু ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন বিদ্যালয়, কোচি]] # [[অমৃতা হাস্পতাল, কোচি]] # [[চান্টা ক্ৰুজ কেথেড্ৰেল বেচিলিকা, কোচি]] # [[নেডুম্বাছেৰী]] # [[ইনফ'পাৰ্ক কোচি]] # [[এৰিছেৰী]] # [[পুথুৱাইপ]] ===[[:m:User:JyotiPN|JyotiPN]]=== # [[নীলাকুইল]] # [[জৰ্জ জোচেফ কে]] ===[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]=== # [[কাদালুণ্ডি পক্ষী অভয়াৰণ্য]] # [[কেৰালা দিৱস]] # [[কান্নুৰ সমুদ্ৰ তীৰ]] # [[থোট্টাডা ]] # [[কুমাৰাকম পক্ষী অভয়াৰণ্য]] ===[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan Jyoti]]=== # [[আলেপ্পী সেউজীয়া ইলাচী]] ===[[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|Kumud Ghosh]]=== # [[ৱাকেৰানা ফ্ৰাইনোডাৰ্মা]] # [[ইন্দিৰাণা]] # [[মাইক্ৰিক্সালাছ এড’নিছ]] # [[ইন্দিৰাণা ব্ৰাকিটাৰ্ছাছ]] # [[ইণ্ডোচিলভিৰানা ইণ্ডিকা]] # [[ৱায়ানাড বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য]] # [[বিজয়লক্ষ্মী (কবি)]] # [[ইন্দিৰাণা বেডোমি]] # [[ইন্দিৰাণা চিৰাবাসী]] # [[নীলগিৰি কাঠনি পাৰ]] # [[বগাপেটীয়া কোকলোঙা]] # [[নীলগিৰি ফুলটোকা]] # [[মালাবাৰ কাঠ শালিকা]] # [[নীলগিৰি লেংগুৰ]] # [[নীলগিৰি তহৰ]] # [[মুগা জহামাল]] ===[[সদস্য:Sameer Kalita14|Sameer Kalita]]=== # [[মাট্টা চাউল]] # [[অষ্টমুদি হ্ৰদ]] # [[ভোপাল]] # [[কেৰালাৰ বেকৱাটাৰ]] jy19bzp5yz6zfz8of80me73kmp1hpyo 622819 622776 2026-08-02T17:23:01Z যদুমণি 32127 /* যদুমণি */ 622819 wikitext text/x-wiki [[শ্ৰেণী:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] ===[[সদস্য:AjayDas|Ajay Das]]=== # [[কোচি]] # [[কোচিন আন্তৰ্জাতিক বিমানবন্দৰ]] # [[চীনা মাছ ধৰা জাল]] # [[শবৰীমালা মন্দিৰ]] ===[[সদস্য: Duhita Ragini Kalita|Duhita Ragini Kalita]]=== # [[চি এছ ৰাধাদেৱী]] # [[ভাইলোপিল্লী শ্ৰীধৰ মেনন]] # [[জি দেৱৰাজন]] # [[ডন পালাথাৰা]] # [[ভৰতন]] # [[ভদ্ৰন (পৰিচালক)]] # [[কে জি জৰ্জ]] # [[আদামিন্তে মকন আবু]] # [[আই ভি শশী]] # [[উস্তাদ হোটেল]] # [[ৱায়নাড় জিলা]] # [[পেৰিয়াৰ নদী]] # [[পম্বা নদী]] # [[এল২: এমপুৰান]] # [[মিন্নাল মুৰুলী]] # [[প্ৰেমম]] # [[মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম]] # [[কুম্বালাংগী নাইটছ]] # [[মায়ানদী]] # [[ক্লাছমেটছ (২০০৬ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] # [[বেংগালুৰু ডেজ]] # [[ট্ৰাফিক ( ২০১১ চনৰ চলচ্চিত্ৰ )]] # [[পথেমৰী]] ===[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]]=== # [[আৰাট্টুপুঝা পূৰম]] # [[ৰেৱতী পট্টথানম]] # [[কুট্টিপুঝা কৃষ্ণ পিল্লাই]] # [[লুচিফাৰ (২০১৯ চনৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ)]] # [[দক্ষিণ এছিয়ান আচাৰ]] # [[কলৰ চিপচ]] # [[পুলিচেৰী]] # [[খিচড়ী]] # [[কালান]] # [[ফ'ৰ্ট কোচি]] # [[দাইল]] # [[এদায়ুৰ জলকীয়া]] # [[মুণ্ডু]] # [[চেট্টীকুলংগৰা কুম্ভ ভৰণী]] # [[কুম্মাট্টিকলি]] # [[কোচি-মুজিৰিছ বিয়েনেল]] # [[কোচিন বন্দৰ]] # [[কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য উৎসৱ]] # [[কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]] ===[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|Naruna Baruah]]=== # [[চুন্দন ভল্লাম]] # [[বালাৰামপুৰম]] # [[জিলা পৰ্যটন প্ৰসাৰ পৰিষদ (কেৰালা)]] # [[উইলিংডন দ্বীপ]] # [[সুবি সুৰেশ]] # [[চাভিট্টু নাদকম]] # [[থ্ৰিচূৰ]] # [[কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড]] ===[[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]]=== # [[আই এন এছ ভেণ্ডুৰুথি]] # [[দক্ষিণ নৌসেনাৰ কমাণ্ড]] # [[পল্লুৰুথী সাহায্য বন্দোবস্ত]] # [[মডেল অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, কোচি]] # [[যোগাযোগ আৰু ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন বিদ্যালয়, কোচি]] # [[অমৃতা হাস্পতাল, কোচি]] # [[চান্টা ক্ৰুজ কেথেড্ৰেল বেচিলিকা, কোচি]] # [[নেডুম্বাছেৰী]] # [[ইনফ'পাৰ্ক কোচি]] # [[এৰিছেৰী]] # [[পুথুৱাইপ]] # [[চাটনি]] ===[[:m:User:JyotiPN|JyotiPN]]=== # [[নীলাকুইল]] # [[জৰ্জ জোচেফ কে]] ===[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]=== # [[কাদালুণ্ডি পক্ষী অভয়াৰণ্য]] # [[কেৰালা দিৱস]] # [[কান্নুৰ সমুদ্ৰ তীৰ]] # [[থোট্টাডা ]] # [[কুমাৰাকম পক্ষী অভয়াৰণ্য]] ===[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan Jyoti]]=== # [[আলেপ্পী সেউজীয়া ইলাচী]] ===[[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|Kumud Ghosh]]=== # [[ৱাকেৰানা ফ্ৰাইনোডাৰ্মা]] # [[ইন্দিৰাণা]] # [[মাইক্ৰিক্সালাছ এড’নিছ]] # [[ইন্দিৰাণা ব্ৰাকিটাৰ্ছাছ]] # [[ইণ্ডোচিলভিৰানা ইণ্ডিকা]] # [[ৱায়ানাড বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য]] # [[বিজয়লক্ষ্মী (কবি)]] # [[ইন্দিৰাণা বেডোমি]] # [[ইন্দিৰাণা চিৰাবাসী]] # [[নীলগিৰি কাঠনি পাৰ]] # [[বগাপেটীয়া কোকলোঙা]] # [[নীলগিৰি ফুলটোকা]] # [[মালাবাৰ কাঠ শালিকা]] # [[নীলগিৰি লেংগুৰ]] # [[নীলগিৰি তহৰ]] # [[মুগা জহামাল]] ===[[সদস্য:Sameer Kalita14|Sameer Kalita]]=== # [[মাট্টা চাউল]] # [[অষ্টমুদি হ্ৰদ]] # [[ভোপাল]] # [[কেৰালাৰ বেকৱাটাৰ]] qsb2cd1j9r9x3uo35xpzsevnninvinx 622847 622819 2026-08-02T17:54:57Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* Kumud Ghosh */ 622847 wikitext text/x-wiki [[শ্ৰেণী:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] ===[[সদস্য:AjayDas|Ajay Das]]=== # [[কোচি]] # [[কোচিন আন্তৰ্জাতিক বিমানবন্দৰ]] # [[চীনা মাছ ধৰা জাল]] # [[শবৰীমালা মন্দিৰ]] ===[[সদস্য: Duhita Ragini Kalita|Duhita Ragini Kalita]]=== # [[চি এছ ৰাধাদেৱী]] # [[ভাইলোপিল্লী শ্ৰীধৰ মেনন]] # [[জি দেৱৰাজন]] # [[ডন পালাথাৰা]] # [[ভৰতন]] # [[ভদ্ৰন (পৰিচালক)]] # [[কে জি জৰ্জ]] # [[আদামিন্তে মকন আবু]] # [[আই ভি শশী]] # [[উস্তাদ হোটেল]] # [[ৱায়নাড় জিলা]] # [[পেৰিয়াৰ নদী]] # [[পম্বা নদী]] # [[এল২: এমপুৰান]] # [[মিন্নাল মুৰুলী]] # [[প্ৰেমম]] # [[মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম]] # [[কুম্বালাংগী নাইটছ]] # [[মায়ানদী]] # [[ক্লাছমেটছ (২০০৬ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] # [[বেংগালুৰু ডেজ]] # [[ট্ৰাফিক ( ২০১১ চনৰ চলচ্চিত্ৰ )]] # [[পথেমৰী]] ===[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]]=== # [[আৰাট্টুপুঝা পূৰম]] # [[ৰেৱতী পট্টথানম]] # [[কুট্টিপুঝা কৃষ্ণ পিল্লাই]] # [[লুচিফাৰ (২০১৯ চনৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ)]] # [[দক্ষিণ এছিয়ান আচাৰ]] # [[কলৰ চিপচ]] # [[পুলিচেৰী]] # [[খিচড়ী]] # [[কালান]] # [[ফ'ৰ্ট কোচি]] # [[দাইল]] # [[এদায়ুৰ জলকীয়া]] # [[মুণ্ডু]] # [[চেট্টীকুলংগৰা কুম্ভ ভৰণী]] # [[কুম্মাট্টিকলি]] # [[কোচি-মুজিৰিছ বিয়েনেল]] # [[কোচিন বন্দৰ]] # [[কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য উৎসৱ]] # [[কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]] ===[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|Naruna Baruah]]=== # [[চুন্দন ভল্লাম]] # [[বালাৰামপুৰম]] # [[জিলা পৰ্যটন প্ৰসাৰ পৰিষদ (কেৰালা)]] # [[উইলিংডন দ্বীপ]] # [[সুবি সুৰেশ]] # [[চাভিট্টু নাদকম]] # [[থ্ৰিচূৰ]] # [[কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড]] ===[[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]]=== # [[আই এন এছ ভেণ্ডুৰুথি]] # [[দক্ষিণ নৌসেনাৰ কমাণ্ড]] # [[পল্লুৰুথী সাহায্য বন্দোবস্ত]] # [[মডেল অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, কোচি]] # [[যোগাযোগ আৰু ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন বিদ্যালয়, কোচি]] # [[অমৃতা হাস্পতাল, কোচি]] # [[চান্টা ক্ৰুজ কেথেড্ৰেল বেচিলিকা, কোচি]] # [[নেডুম্বাছেৰী]] # [[ইনফ'পাৰ্ক কোচি]] # [[এৰিছেৰী]] # [[পুথুৱাইপ]] # [[চাটনি]] ===[[:m:User:JyotiPN|JyotiPN]]=== # [[নীলাকুইল]] # [[জৰ্জ জোচেফ কে]] ===[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]=== # [[কাদালুণ্ডি পক্ষী অভয়াৰণ্য]] # [[কেৰালা দিৱস]] # [[কান্নুৰ সমুদ্ৰ তীৰ]] # [[থোট্টাডা ]] # [[কুমাৰাকম পক্ষী অভয়াৰণ্য]] ===[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan Jyoti]]=== # [[আলেপ্পী সেউজীয়া ইলাচী]] ===[[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|Kumud Ghosh]]=== # [[ৱাকেৰানা ফ্ৰাইনোডাৰ্মা]] # [[ইন্দিৰাণা]] # [[মাইক্ৰিক্সালাছ এড’নিছ]] # [[ইন্দিৰাণা ব্ৰাকিটাৰ্ছাছ]] # [[ইণ্ডোচিলভিৰানা ইণ্ডিকা]] # [[ৱায়ানাড বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য]] # [[বিজয়লক্ষ্মী (কবি)]] # [[ইন্দিৰাণা বেডোমি]] # [[ইন্দিৰাণা চিৰাবাসী]] # [[নীলগিৰি কাঠনি পাৰ]] # [[বগাপেটীয়া কোকলোঙা]] # [[নীলগিৰি ফুলটোকা]] # [[মালাবাৰ কাঠ শালিকা]] # [[নীলগিৰি লেংগুৰ]] # [[নীলগিৰি তহৰ]] # [[মুগা জহামাল]] # [[নীলগিৰি মাৰ্টেন]] ===[[সদস্য:Sameer Kalita14|Sameer Kalita]]=== # [[মাট্টা চাউল]] # [[অষ্টমুদি হ্ৰদ]] # [[ভোপাল]] # [[কেৰালাৰ বেকৱাটাৰ]] 84eow4437c8vo64w8qj0xhjnfwmemwy 622928 622847 2026-08-03T04:50:22Z Duhita Ragini Kalita 46712 622928 wikitext text/x-wiki [[শ্ৰেণী:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] ===[[সদস্য:AjayDas|Ajay Das]]=== # [[কোচি]] # [[কোচিন আন্তৰ্জাতিক বিমানবন্দৰ]] # [[চীনা মাছ ধৰা জাল]] # [[শবৰীমালা মন্দিৰ]] ===[[সদস্য: Duhita Ragini Kalita|Duhita Ragini Kalita]]=== # [[চি এছ ৰাধাদেৱী]] # [[ভাইলোপিল্লী শ্ৰীধৰ মেনন]] # [[জি দেৱৰাজন]] # [[ডন পালাথাৰা]] # [[ভৰতন]] # [[ভদ্ৰন (পৰিচালক)]] # [[কে জি জৰ্জ]] # [[আদামিন্তে মকন আবু]] # [[আই ভি শশী]] # [[উস্তাদ হোটেল]] # [[ৱায়নাড় জিলা]] # [[পেৰিয়াৰ নদী]] # [[পম্বা নদী]] # [[এল২: এমপুৰান]] # [[মিন্নাল মুৰুলী]] # [[প্ৰেমম]] # [[মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম]] # [[কুম্বালাংগী নাইটছ]] # [[মায়ানদী]] # [[ক্লাছমেটছ (২০০৬ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] # [[বেংগালুৰু ডেজ]] # [[ট্ৰাফিক ( ২০১১ চনৰ চলচ্চিত্ৰ )]] # [[পথেমৰী]] # [[থুদৰম]] ===[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]]=== # [[আৰাট্টুপুঝা পূৰম]] # [[ৰেৱতী পট্টথানম]] # [[কুট্টিপুঝা কৃষ্ণ পিল্লাই]] # [[লুচিফাৰ (২০১৯ চনৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ)]] # [[দক্ষিণ এছিয়ান আচাৰ]] # [[কলৰ চিপচ]] # [[পুলিচেৰী]] # [[খিচড়ী]] # [[কালান]] # [[ফ'ৰ্ট কোচি]] # [[দাইল]] # [[এদায়ুৰ জলকীয়া]] # [[মুণ্ডু]] # [[চেট্টীকুলংগৰা কুম্ভ ভৰণী]] # [[কুম্মাট্টিকলি]] # [[কোচি-মুজিৰিছ বিয়েনেল]] # [[কোচিন বন্দৰ]] # [[কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য উৎসৱ]] # [[কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]] ===[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|Naruna Baruah]]=== # [[চুন্দন ভল্লাম]] # [[বালাৰামপুৰম]] # [[জিলা পৰ্যটন প্ৰসাৰ পৰিষদ (কেৰালা)]] # [[উইলিংডন দ্বীপ]] # [[সুবি সুৰেশ]] # [[চাভিট্টু নাদকম]] # [[থ্ৰিচূৰ]] # [[কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড]] ===[[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]]=== # [[আই এন এছ ভেণ্ডুৰুথি]] # [[দক্ষিণ নৌসেনাৰ কমাণ্ড]] # [[পল্লুৰুথী সাহায্য বন্দোবস্ত]] # [[মডেল অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, কোচি]] # [[যোগাযোগ আৰু ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন বিদ্যালয়, কোচি]] # [[অমৃতা হাস্পতাল, কোচি]] # [[চান্টা ক্ৰুজ কেথেড্ৰেল বেচিলিকা, কোচি]] # [[নেডুম্বাছেৰী]] # [[ইনফ'পাৰ্ক কোচি]] # [[এৰিছেৰী]] # [[পুথুৱাইপ]] # [[চাটনি]] ===[[:m:User:JyotiPN|JyotiPN]]=== # [[নীলাকুইল]] # [[জৰ্জ জোচেফ কে]] ===[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]=== # [[কাদালুণ্ডি পক্ষী অভয়াৰণ্য]] # [[কেৰালা দিৱস]] # [[কান্নুৰ সমুদ্ৰ তীৰ]] # [[থোট্টাডা ]] # [[কুমাৰাকম পক্ষী অভয়াৰণ্য]] ===[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan Jyoti]]=== # [[আলেপ্পী সেউজীয়া ইলাচী]] ===[[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|Kumud Ghosh]]=== # [[ৱাকেৰানা ফ্ৰাইনোডাৰ্মা]] # [[ইন্দিৰাণা]] # [[মাইক্ৰিক্সালাছ এড’নিছ]] # [[ইন্দিৰাণা ব্ৰাকিটাৰ্ছাছ]] # [[ইণ্ডোচিলভিৰানা ইণ্ডিকা]] # [[ৱায়ানাড বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য]] # [[বিজয়লক্ষ্মী (কবি)]] # [[ইন্দিৰাণা বেডোমি]] # [[ইন্দিৰাণা চিৰাবাসী]] # [[নীলগিৰি কাঠনি পাৰ]] # [[বগাপেটীয়া কোকলোঙা]] # [[নীলগিৰি ফুলটোকা]] # [[মালাবাৰ কাঠ শালিকা]] # [[নীলগিৰি লেংগুৰ]] # [[নীলগিৰি তহৰ]] # [[মুগা জহামাল]] # [[নীলগিৰি মাৰ্টেন]] ===[[সদস্য:Sameer Kalita14|Sameer Kalita]]=== # [[মাট্টা চাউল]] # [[অষ্টমুদি হ্ৰদ]] # [[ভোপাল]] # [[কেৰালাৰ বেকৱাটাৰ]] h1ihovtwgteywqa4a84ybf0k1vc6z5r 622939 622928 2026-08-03T05:39:25Z Jyoti Chiring 34123 /* Jyoti Chiring */ 622939 wikitext text/x-wiki [[শ্ৰেণী:কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] ===[[সদস্য:AjayDas|Ajay Das]]=== # [[কোচি]] # [[কোচিন আন্তৰ্জাতিক বিমানবন্দৰ]] # [[চীনা মাছ ধৰা জাল]] # [[শবৰীমালা মন্দিৰ]] ===[[সদস্য: Duhita Ragini Kalita|Duhita Ragini Kalita]]=== # [[চি এছ ৰাধাদেৱী]] # [[ভাইলোপিল্লী শ্ৰীধৰ মেনন]] # [[জি দেৱৰাজন]] # [[ডন পালাথাৰা]] # [[ভৰতন]] # [[ভদ্ৰন (পৰিচালক)]] # [[কে জি জৰ্জ]] # [[আদামিন্তে মকন আবু]] # [[আই ভি শশী]] # [[উস্তাদ হোটেল]] # [[ৱায়নাড় জিলা]] # [[পেৰিয়াৰ নদী]] # [[পম্বা নদী]] # [[এল২: এমপুৰান]] # [[মিন্নাল মুৰুলী]] # [[প্ৰেমম]] # [[মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম]] # [[কুম্বালাংগী নাইটছ]] # [[মায়ানদী]] # [[ক্লাছমেটছ (২০০৬ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)]] # [[বেংগালুৰু ডেজ]] # [[ট্ৰাফিক ( ২০১১ চনৰ চলচ্চিত্ৰ )]] # [[পথেমৰী]] # [[থুদৰম]] ===[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]]=== # [[আৰাট্টুপুঝা পূৰম]] # [[ৰেৱতী পট্টথানম]] # [[কুট্টিপুঝা কৃষ্ণ পিল্লাই]] # [[লুচিফাৰ (২০১৯ চনৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ)]] # [[দক্ষিণ এছিয়ান আচাৰ]] # [[কলৰ চিপচ]] # [[পুলিচেৰী]] # [[খিচড়ী]] # [[কালান]] # [[ফ'ৰ্ট কোচি]] # [[দাইল]] # [[এদায়ুৰ জলকীয়া]] # [[মুণ্ডু]] # [[চেট্টীকুলংগৰা কুম্ভ ভৰণী]] # [[কুম্মাট্টিকলি]] # [[কোচি-মুজিৰিছ বিয়েনেল]] # [[কোচিন বন্দৰ]] # [[কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য উৎসৱ]] # [[কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]] ===[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|Naruna Baruah]]=== # [[চুন্দন ভল্লাম]] # [[বালাৰামপুৰম]] # [[জিলা পৰ্যটন প্ৰসাৰ পৰিষদ (কেৰালা)]] # [[উইলিংডন দ্বীপ]] # [[সুবি সুৰেশ]] # [[চাভিট্টু নাদকম]] # [[থ্ৰিচূৰ]] # [[কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড]] ===[[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]]=== # [[আই এন এছ ভেণ্ডুৰুথি]] # [[দক্ষিণ নৌসেনাৰ কমাণ্ড]] # [[পল্লুৰুথী সাহায্য বন্দোবস্ত]] # [[মডেল অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, কোচি]] # [[যোগাযোগ আৰু ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন বিদ্যালয়, কোচি]] # [[অমৃতা হাস্পতাল, কোচি]] # [[চান্টা ক্ৰুজ কেথেড্ৰেল বেচিলিকা, কোচি]] # [[নেডুম্বাছেৰী]] # [[ইনফ'পাৰ্ক কোচি]] # [[এৰিছেৰী]] # [[পুথুৱাইপ]] # [[চাটনি]] ===[[:m:User:JyotiPN|JyotiPN]]=== # [[নীলাকুইল]] # [[জৰ্জ জোচেফ কে]] ===[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]=== # [[কাদালুণ্ডি পক্ষী অভয়াৰণ্য]] # [[কেৰালা দিৱস]] # [[কান্নুৰ সমুদ্ৰ তীৰ]] # [[থোট্টাডা ]] # [[কুমাৰাকম পক্ষী অভয়াৰণ্য]] # [[পুকোড হ্ৰদ]] ===[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan Jyoti]]=== # [[আলেপ্পী সেউজীয়া ইলাচী]] ===[[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|Kumud Ghosh]]=== # [[ৱাকেৰানা ফ্ৰাইনোডাৰ্মা]] # [[ইন্দিৰাণা]] # [[মাইক্ৰিক্সালাছ এড’নিছ]] # [[ইন্দিৰাণা ব্ৰাকিটাৰ্ছাছ]] # [[ইণ্ডোচিলভিৰানা ইণ্ডিকা]] # [[ৱায়ানাড বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য]] # [[বিজয়লক্ষ্মী (কবি)]] # [[ইন্দিৰাণা বেডোমি]] # [[ইন্দিৰাণা চিৰাবাসী]] # [[নীলগিৰি কাঠনি পাৰ]] # [[বগাপেটীয়া কোকলোঙা]] # [[নীলগিৰি ফুলটোকা]] # [[মালাবাৰ কাঠ শালিকা]] # [[নীলগিৰি লেংগুৰ]] # [[নীলগিৰি তহৰ]] # [[মুগা জহামাল]] # [[নীলগিৰি মাৰ্টেন]] ===[[সদস্য:Sameer Kalita14|Sameer Kalita]]=== # [[মাট্টা চাউল]] # [[অষ্টমুদি হ্ৰদ]] # [[ভোপাল]] # [[কেৰালাৰ বেকৱাটাৰ]] 5sgnd8brh42hlf58m3lfguymh1cewp8 0 138178 622959 621658 2026-08-03T07:10:16Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622959 wikitext text/x-wiki '''ৱায়নাড় জিলা''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ উত্তৰ-পূব দিশত অৱস্থিত এখন জিলা। ইয়াৰ প্ৰশাসনিক সদৰ দপ্তৰ কেলপেট্টা পৌৰসভাত অৱস্থিত। এইখন কেৰালাৰ একমাত্ৰ মালভূমি।<ref>{{cite book |author=William Logan |year=1887 |title=Malabar Manual (Volume-II) |publisher=Madras Government Press |url=https://archive.org/details/malabar_manual_volume2/mode/2up}}</ref> ১৮৮৭ চনত প্ৰকাশিত মলাবাৰ মেনুৱেল (দ্বিতীয় খণ্ড) নামৰ গ্ৰন্থখনত উইলিয়াম লোগানে উল্লেখ কৰিছে যে ৱায়নাড় মালভূমি হ’ল দাক্ষিণাত্য মালভূমিৰ দক্ষিণ অংশত থকা মহীসূৰ মালভূমিৰ এক ধাৰাবাহিক প্ৰসাৰিত ৰূপ। এই জিলাখন পশ্চিম ঘাট পৰ্বতমালাৰ ৭০০ ৰপৰা ২,১০০ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ কিছুমান অঞ্চল যেনে কোলাগাপাৰা, কুৰুমবালাকোট্টা আৰু ভাডাক্কানাদ তথা চেকাডীৰ কিছু অংশ পূব ঘাট পৰ্বতমালাৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ।<ref>{{Cite web |url=http://www.keralatourism.org/wayanad/wayanad-topography.php |title=Topography, Western Ghats, Wayanad, Green Paradise, District, Kerala, India |website=www.keralatourism.org |access-date=7 January 2020 |archivedate=20 January 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200120104018/http://www.keralatourism.org/wayanad/wayanad-topography.php |deadurl=yes }}</ref> ৱায়নাড়, মালাপ্পুৰম আৰু কজীকোট জিলাৰ ত্ৰি-সংযোগস্থলত অৱস্থিত ২,২৪০ মিটাৰ উচ্চতাৰ বেল্লাৰি মিলা শৃংগটোৱেই হৈছে ৱায়নাড় জিলাৰ সৰ্বোচ্চ বিন্দু।<ref>{{Cite web |title=Vellarimala – trek to Vavul Mala |url=https://www.keralatourism.org/ecotourism/destinations/vellarimala |access-date=26 February 2025 |website=Ecotourism}}</ref> কজীকোট আৰু কান্নুৰ জিলাৰ কিছু অংশ কাটি ১৯৮০ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালাৰ ১২শ জিলা হিচাপে এই জিলাখন গঠন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |url=https://wayanad.gov.in/history/ |title=History of Wayanad |website=wayanad.gov.in}}</ref> জিলাখনৰ ৮৮৫.৯২ বৰ্গ কিলোমিটাৰ অঞ্চল অৰণ্যৰে আবৃত।<ref name="auto">{{Cite web |url=http://spb.kerala.gov.in/index.php/district-profile-wayanad.html |title=District Profile |website=spb.kerala.gov.in |access-date=7 January 2020 |archive-date=27 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227095504/http://spb.kerala.gov.in/index.php/district-profile-wayanad.html |url-status=dead |archivedate=27 December 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191227095504/http://spb.kerala.gov.in/index.php/district-profile-wayanad.html |deadurl=yes }}</ref> ৱায়নাড়ত তিনিখন পৌৰ চহৰ আছে— কেলপেট্টা, মানানথাভাদী আৰু চুলতান বাথেৰী। এই অঞ্চলত বহুতো খিলঞ্জীয়া জনজাতি আছে।<ref>{{cite web |title=Kerala Tourism |url=http://www.keralatourismdevelopmentcorporation.com/Kerala-Tourism.html |access-date=21 June 2012 |archive-date=20 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020004545/http://www.keralatourismdevelopmentcorporation.com/Kerala-Tourism.html |url-status=dead |archivedate=20 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141020004545/http://www.keralatourismdevelopmentcorporation.com/Kerala-Tourism.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.wayanad.com/pages/tribes-in-wayanad |title=Tribes in Wayanad |website=www.wayanad.com |access-date=7 January 2020}}</ref> কাৱেৰী নদীৰ উপনৈ কাবিনী নদীৰ উৎপত্তি ৱায়নাড়তেই হৈছে। চুবুৰীয়া মালাপ্পুৰম জিলাৰ নীলাম্বুৰৰ (পূব এৰানাড অঞ্চল) চালিয়াৰ উপত্যকাৰ সৈতে ৱায়নাড় জিলা প্ৰাকৃতিক সোণৰ ক্ষেত্ৰৰ বাবে জনাজাত, যি নীলগিৰি বায়’স্ফিয়াৰ ৰিজাৰ্ভৰ অন্যান্য অংশতো দেখা যায়।<ref>{{Cite web|url=http://dmg.kerala.gov.in/cgi-sys/suspendedpage.cgi?option=com_content&view=article&id=55&Itemid=61|title=Under Maintenance|website=Dmg.kerala.gov.in|access-date=8 July 2026}}</ref> কেৰালাৰ চতুৰ্থ দীৰ্ঘতম নদী চালিয়াৰ নদীৰ উৎপত্তি ৱায়নাড় মালভূমিত হৈছে। ঐতিহাসিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ এদাক্কাল গুহা ৱায়নাড় জিলাত অৱস্থিত। ৱায়নাড় জিলাৰ উত্তৰ আৰু উত্তৰ-পূব দিশত [[কৰ্ণাটক]] (কডাগু, চামৰাজ নগৰ আৰু মহীসূৰ জিলা), দক্ষিণ-পূব দিশত [[তামিলনাডু]] (নীলগিৰি জিলা) অৱস্থিত (কেৰালাৰ চুবুৰীয়া ৰাজ্য দুয়োখনৰ সৈতেই সীমা ভাগ কৰা এইখনেই একমাত্ৰ জিলা), দক্ষিণ দিশত মালাপ্পুৰম, দক্ষিণ-পশ্চিম দিশত কজীকোট আৰু উত্তৰ-পশ্চিম দিশত কান্নুৰ জিলা অৱস্থিত।<ref>{{Cite web |url=https://www.mapsofindia.com/maps/kerala/districts/wayanad.htm |title=Wayanad District Map |website=Maps of India |access-date=7 January 2020}}</ref> ৱায়নাড়ৰ পুলপ্ৰেত কেৰালাৰ একমাত্ৰ লৱ-কুশ মন্দিৰ আছে আৰু ব্যাথিৰিত কেৰালাৰ একমাত্ৰ আইনাৰ মন্দিৰ আছে, যিটো এটা জৈন মন্দিৰ। বৰমবেট্টা মছজিদ হৈছে ৱায়নাড়ৰ আটাইতকৈ পুৰণি মুছলিম উপাসনাগৃহ।<ref>{{Cite web |title=Varambetta Mosque, Kalpetta, Wayanad, District, Kerala, India |url=https://www.keralatourism.org/wayanad/varambetta-mosque-kalpetta.php |access-date=26 February 2025 |website=Kerala Tourism - Wayanad}}</ref> ৱায়নাড় কোটিয়ট যুদ্ধত লোৱা ভূমিকাৰ বাবে বিখ্যাত,<ref>{{Cite web|url=https://indianculture.gov.in/node/2820466|title=Indian Culture Portal|website=Indianculture.gov.in|access-date=8 July 2026}}</ref> য’ত পাজহাছী ৰজাই মলাবাৰ অঞ্চলৰ হিন্দু আৰু মুছলমানসকলৰ সহযোগত কুৰিচ্যা জনজাতিৰ সহায়ত ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে এক বিদ্ৰোহ আৰম্ভ কৰিছিল। কানীয়ামবেট্টা আৰু মুত্তিল পঞ্চায়ত হৈছে জিলাখনৰ কেন্দ্ৰস্থলত অৱস্থিত পঞ্চায়ত, য’লৈ ৱায়নাড়ৰ সকলো চুকৰপৰাই যাতায়াতৰ সুব্যৱস্থা আছে; আনহাতে তাভিনজল পঞ্চায়ত কান্নুৰ জিলাৰ সৈতে থকা উত্তৰ-পূব সীমান্তত অৱস্থিত। আম্বুকুঠী মালাৰ গুহাত পোৱা শিলালিপিসমূহে প্ৰমাণ কৰে যে ইয়াত নব্য প্ৰস্তৰ যুগৰ সভ্যতাৰ আৰম্ভণিৰেপৰাই মানুহৰ বসবাস আছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.nativeplanet.com/travel-guide/interesting-facts-about-wayanad-002956.html |title=Interesting Facts About Wayanad |date=23 December 2016}}</ref> == নামৰ উৎপত্তি == ''ৱায়নাড়'' নামটো ''ভায়াল নাডু'' ([[তামিল]]/[[মালয়ালম]]) শব্দৰপৰা আহিছে, যাৰ অসমীয়া ভাঙনি হৈছে ''ধাননি পথাৰৰ ভূমি''।<ref name="auto"/> == গঠন == [[চিত্ৰ:Topography of Kerala.png| বাঁওফালে|thumb|মহীসূৰ মালভূমিত ৱায়নাড়ৰ ভূ-প্ৰকৃতি]] ৱায়নাড় জিলাখন নীলগিৰি বায়’স্ফিয়াৰ ৰিজাৰ্ভৰ বায়ালু চিমে অঞ্চলত (উচ্চভূমি) অৱস্থিত। ভৌগোলিকভাৱে ই কৰ্ণাটকৰ চুবুৰীয়া কডাগু আৰু মহীসূৰ জিলা তথা তামিলনাডুৰ নীলগিৰি জিলাৰ সৈতে একে। ৱায়নাড় মালভূমি হ’ল মহীসূৰ মালভূমিৰ এক প্ৰসাৰিত ৰূপ।<ref name="wnd">{{cite book |author=William Logan |year=1887 |title=Malabar Manual (Volume-II) |publisher=Madras Government Press |url=https://archive.org/details/malabar_manual_volume2/mode/2up}}</ref> ব্ৰিটিছ ৰাজত্বকালত ৱায়নাড় তদানীন্তন মলাবাৰ জিলাৰ এটা তালুক আছিল।<ref>{{cite book |author=Government of Madras |year=1953 |title=1951 Census Handbook- Malabar District |publisher=Madras Government Press |url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf}}</ref> বৰ্তমানৰ নীলগিৰি জিলাৰ গুডালুৰ আৰু পাণ্ডালুৰ তালুকৰ অন্তৰ্ভুক্ত অঞ্চলসমূহক দক্ষিণ-পূব ৱায়নাড় বুলিও জনা গৈছিল, যিবোৰ পূৰ্বৰ ৱায়নাড় তালুকৰে অংশ আছিল।<ref name="Logan_2">{{cite book |last1=Logan |first1=William |title=Malabar Manual (Volume-2) |date=1887 |publisher=PRINTED BY R. HILL, AT THE GOVERNMENT PRESS. |location=Madras |url=https://archive.org/details/malabar_manual_volume2/page/n7/mode/2up}}</ref> ১৮৭৭ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈকে দক্ষিণ-পূব ৱায়নাড় মলাবাৰ জিলাৰ অংশ আছিল, কিন্তু মলাবাৰৰ অত্যধিক জনসংখ্যা আৰু নীলগিৰিৰ সৰু আয়তনৰ বাবে ইয়াক চুবুৰীয়া নীলগিৰি জিলালৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়।<ref name="Logan_2"/> ১৯২৪ চনলৈকে ৱায়নাড় মলাবাৰ জিলাৰ ভিতৰত এটা সুকীয়া ৰাজহ সংমণ্ডল আছিল।<ref name="Mbsp">{{cite book |url=https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |title=The Madras Presidency (1881–1931) |last=Boag |first=GT |publisher=Government of Madras |location=Madras |year=1933 |page=10 |access-date=2026-07-27 |archivedate=2021-06-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf }}</ref> ১৯৫৬ চনত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত হোৱা ৰাজ্য পুনৰ গঠনৰ সময়ত মহীসূৰ ৰাজ্যই (বৰ্তমানৰ কৰ্ণাটক) ইয়াৰ ঐতিহাসিক আৰু ভৌগোলিক বিশেষত্বৰ বাবে ৱায়নাড় দাবী কৰিছিল। অৱশ্যে ১৯৫১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়লৰ ভাষিক জৰীপত দেখা গৈছে যে সেই সময়ত ৱায়নাড়ৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৮৭.৫% লোকৰ মাতৃভাষা মালায়ালম আছিল, আনহাতে মুঠ জনসংখ্যাৰ মাত্ৰ ৬.২% লোকেহে কানাড়া ভাষা কৈছিল।<ref name="census1951">{{cite book |author=J. I. Arputhanathan |year=1955 |title=South Kanara, The Nilgiris, Malabar and Coimbatore Districts (Village-wise Mother-tongue Data for Bilingual or Multilingual Taluks) |publisher=Madras Government Press |url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6447/1/50056_1951_SOU.pdf}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীত পূৰ্বৰ মলাবাৰ জিলাখনক তিনিটা ভাগত বিভক্ত কৰা হয়: কান্নুৰ, কজীকোট আৰু পালাক্কাড।<ref name="1961_kkd">{{Cite book |title=District Census Handbook (2) – Kozhikode (1961) |last=Devassy |first=M. K. |publisher=Government of Kerala |year=1965 |location=Ernakulam |url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf}}</ref> একেদিনাই ৱায়নাড় তালুককো উত্তৰ ৱায়নাড় আৰু দক্ষিণ ৱায়নাড় হিচাপে বিভক্ত কৰা হয়।<ref name="1961_cnr">{{cite book |author=M. K. Devassy |year=1965 |title=1961 Census Handbook- Cannanore District |publisher=Directorate of Census Operations, Kerala and The Union Territory of Laccadive, Minicoy, and Amindivi Islands |url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5668/1/22055_1961_CAN.pdf}}</ref> প্ৰথম অৱস্থাত ৱায়নাড়ৰ দুয়োটা তালুককে নতুনকৈ গঠিত কান্নুৰ জিলাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name="1961_cnr"/> অৱশ্যে দুমাহৰ পিছত ১৯৫৭ চনৰ ১৫ মাৰ্চত দক্ষিণ ৱায়নাড় তালুকটো কজীকোট জিলালৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়।<ref name="1961_kkd"/> ১৯৭৯ চনৰ ১ জানুৱাৰীত উত্তৰ ৱায়নাড় তালুকটোকো কজীকোট জিলালৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়।<ref name="w1981">{{cite book |author=M. Vijayanunni |year=1983 |title=1981 Census Handbook- Wayanad District (Part-A&B) |publisher=Directorate of Census Operations, Kerala |url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5755/1/29610_1981_WAY.pdf}}</ref> ১৯৮০ চনৰ ১ নৱেম্বৰত উত্তৰ ৱায়নাড় আৰু দক্ষিণ ৱায়নাড় তালুকক একত্ৰিত কৰি কেৰালাৰ ১২শ জিলা হিচাপে ৱায়নাড় জিলা গঠন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://wayanad.gov.in/history/ |title=History of Wayanad |website=wayanad.gov.in}}</ref> একেদিনাই উত্তৰ ৱায়নাড় তালুকৰ নাম সলনি কৰি মানানথাভাদী কৰা হয় আৰু দক্ষিণ ৱায়নাড়ক বিভক্ত কৰি চুলতান বাথেৰী আৰু ব্যাথিৰি তালুক গঠন কৰা হয়।<ref name="w1981"/> ব্যাথিৰি তালুকৰ কেলপেট্টা নতুন জিলাখনৰ সদৰ দপ্তৰ হয়।<ref name="w1981"/> == ইতিহাস == [[File:Veera Kerala Varma Pazhassi Raja.jpg|thumb|থিয়|''বীৰ কেৰালা বৰ্মা পাজহাছী ৰজা'', [[ৰাজা ৰবি বৰ্মা]]ৰ চিত্ৰকৰ্ম]] === প্ৰাগঐতিহাসিক কাল === ঐতিহাসিকসকলৰ মতে এই অঞ্চলসমূহত অতি কমেও খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০০ চনৰেপৰাই মানুহৰ বসতি আছিল। বৰ্তমানৰ সমগ্ৰ ৱায়নাড় জিলাৰ পাহাৰবোৰত নব্য প্ৰস্তৰ যুগৰ সভ্যতাৰ বহু প্ৰমাণ দেখিবলৈ পোৱা যায়। এদাক্কাল গুহাত নব্য প্ৰস্তৰ যুগৰ ৬০০০ বছৰ পুৰণি শিলালিপি আছে। এই জিলাখনৰ লিখিত ইতিহাস কেৱল ওঠৰ শতিকাৰপৰাহে পোৱা যায়। প্ৰাচীন কালত এই ভূমি বেদ জনজাতিৰ ৰজাসকলে শাসন কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://anandbharat.com/2017/11/27/wayanad/ |title=Wayanad- A section of Western Ghats |date=27 November 2017 |website=Anand Bharat |access-date=7 January 2020 |archive-date=3 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603001827/http://anandbharat.com/2017/11/27/wayanad/ |url-status=dead |archivedate=3 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210603001827/http://anandbharat.com/2017/11/27/wayanad/ |deadurl=yes }}</ref> === এঝিমালা ৰাজ্য === ৱায়নাড় জিলাৰ লিপিবদ্ধ ইতিহাসৰ আদিভাগত, বৰ্তমানৰ কেৰালাৰ উত্তৰ অংশত থকা কাছাৰগোড, কান্নুৰ, ৱায়নাড় আৰু কজীকোট জিলাসমূহ নান্নানসকলে (মুশিকা বংশ) শাসন কৰিছিল, যিসকলক পৰৱৰ্তী সময়ত কোলাথিৰী নামেৰে জনা গৈছিল।<ref>{{cite book |title=Census of India, 2001: Wayanad |year=2004 |publisher=Controller of Publications |page=4 |url=https://books.google.com/books?id=s3AfkDDN5vYC |language=en}}</ref><ref>{{cite book |title=Census of India, 1991: pt. 2A. General population tables |year=1995 |publisher=Controller of Publications |page=13 |url=https://books.google.com/books?id=Bze2EMoZ4GEC |language=en}}</ref> ৰাজনৈতিকভাৱে এই অঞ্চলটো এঝিমালা ৰাজ্যৰ অংশ আছিল আৰু ইয়াৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কান্নুৰ জিলাৰ এঝিমালাত আছিল। এঝিমালাৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত ৰজা আছিল নান্নান, যাৰ ৰাজ্য নীলগিৰিৰ গুডালুৰ আৰু কইম্বাটুৰৰ উত্তৰ অংশলৈকে বিস্তৃত আছিল। সংগম সাহিত্যৰ ৰচনাসমূহৰ মতে, পঞ্চম শতিকাত চেৰাসকলৰ হাতত পৰাস্ত হোৱাৰ পিছত যুদ্ধত মৃত্যু হোৱাৰ ঠিক পূৰ্বে নান্নানে ৱায়নাড়ৰ পাহাৰত আশ্ৰয় লৈছিল।<ref name="wnd"/> ৱায়নাড় কাৰ্কানাডৰ অংশ আছিল, য’ত এঝিমালা ৰাজ্যৰ পূব অঞ্চলসমূহ (কডাগু বা কুৰ্গৰ অংশসহ ৱায়নাড়-গুডালুৰ অঞ্চল) অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name="wnd"/> মাংগালোৰ আৰু কজীকোটৰ মাজৰ উপকূলীয় অঞ্চলৰ সৰহভাগ অংশ সামৰি লোৱা পুঝিনাড়ুৰ লগতে কাৰ্কানাডো এঝিমালা ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় এঝিমালাত আছিল। কিছুমান ভাষাবিদৰ মতে, ৱায়নাড়ৰ এদাক্কাল গুহাত পোৱা খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয় শতিকাৰ (প্ৰায় ১,৮০০ বছৰ পুৰণি) এটা শিলালিপি মালায়ালম ভাষাৰ আটাইতকৈ পুৰণি জ্ঞাত শিলালিপি, কিয়নো ইয়াত দুটা আধুনিক মালায়ালম শব্দ ‘ঈ’ (এই) আৰু ‘পঝমা’ (পুৰণি) পোৱা গৈছে। অৱশ্যে এদাক্কাল গুহাৰ শিলালিপিৰ বিশেষজ্ঞ ঐতিহাসিক এম. আৰ. ৰাঘৱ বাৰিয়াৰে কয় যে এইটো লিপিৰ এটা ‘বিপজ্জনক ব্যাখ্যা’ হ’ব।<ref name="anitquity">{{Cite news |last=Sasibhoosan |first=Gayathri |date=10 July 2012 |title=Historians contest antiquity of Edakkal inscriptions |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/historians-contest-antiquity-of-edakkal-inscriptions/articleshow/14789313.cms |work=The Times of India |access-date=9 June 2021}}</ref> এই শিলালিপিটো আৱিষ্কাৰ কৰা বাৰিয়াৰে ইয়াক তামিল ভাষাত ‘শ্ৰী বাঝুমী’, অৰ্থাৎ ‘শ্ৰী ব্ৰহ্মা’ বুলি পঢ়িছিল আৰু ইয়াক খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয়–চতুৰ্থ শতিকাৰ বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল; আনহাতে বেদাচলমে ইয়াক ‘বাঝুমী’ বুলি পঢ়িছিল আৰু খ্ৰীষ্টীয় পঞ্চম–ষষ্ঠ শতিকাৰ বুলি সময় নিৰূপণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last=T. S. |first=Subramanian |date=9 February 2012 |title=Edakal cave yields one more Tamil-Brahmi inscription |pages=1–3 |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/history-and-culture/edakal-cave-yields-one-more-tamilbrahmi-inscription/article2872568.ece |access-date=5 February 2022}}</ref> === কোলাথুনাডু === মূষিকা ৰজাসকলক নান্নানৰ বংশধৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। চতুৰ্দশ শতিকাৰ ভিতৰত মূষিকা ৰাজ্য কোলাথিৰিনাড আৰু ইয়াৰ শাসকসকল কোলাথিৰী নামেৰে জনাজাত হৈছিল। শক্তিৰ চৰম পৰ্যায়ত কোলাথুনাডু ৰাজ্য উত্তৰে নেত্ৰাৱতী নদীৰ (মাংগালোৰ) পৰা দক্ষিণে কোৰাপুঝা (কজীকোট) নদী লৈকে বিস্তৃত আছিল বুলি জনা যায়, যাৰ পশ্চিমে আৰৱ সাগৰ আৰু পূব সীমাত কডাগু পাহাৰ আছিল; তদুপৰি আৰৱ সাগৰত অৱস্থিত আছুতীয়া লাক্ষাদ্বীপ পুঞ্জও ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। === কোট্টায়ম ৰাজ্য === অভ্যন্তৰীণ মতানৈক্যৰ পৰিণতিত কোলাথিৰী আধিপত্যৰপৰা পৃথক পৃথক ৰাজকীয় প্ৰধানৰ অধীনত ১০খন স্বতন্ত্ৰ প্ৰধান ৰাজ্যৰ সৃষ্টি হৈছিল, যেনে— কডথুনাডু (ভদকৰা), ৰন্দথৰা বা পোয়ানড (ধৰ্মদম), কোট্টায়ম (থালাছেৰী), নীলেশ্বৰম, ইৰুৱাঝিনাডু (পানূৰ) আৰু কুৰুমব্ৰানাড আদি। প্ৰাক-মধ্যযুগত কোলাথিৰী আধিপত্যৰ একেবাৰে উত্তৰ অংশত থকা নীলেশ্বৰম বংশ কোলাথুনাডু আৰু কালিকটৰ জামোৰিন (সামুথিৰী) দুয়োৰে সৈতে সম্পৰ্কীয় আছিল। কোট্টায়ম ৰাজপৰিয়ালৰ (ইয়াত উল্লেখ কৰা কোট্টায়ম হৈছে থালাছেৰীৰ ওচৰৰ কোট্টায়ম-মলাবাৰ, ইয়াক দক্ষিণ কেৰালাৰ কোট্টায়মৰ সৈতে ভুল কৰিব নালাগে) উৎপত্তিৰ ইতিহাস অস্পষ্ট। কোৱা হয় যে কোট্টায়মৰ ৰজাই কোলাথিৰীসকলৰ ক্ষতিসাধন কৰি নিজাকৈ এখন অৰ্ধ-স্বতন্ত্ৰ প্ৰধান ৰাজ্য স্থাপন কৰিছিল। দশম শতিকাত কোট্টায়ম, ৱায়নাড় আৰু গুডালুৰৰ পূৰ্বৰ তালুকসমূহক লৈ গঠিত এই অঞ্চলটোক 'পূৰাইকিঝানাড়ু' আৰু ইয়াৰ সামন্ত প্ৰভুক 'পূৰাইকিঝাৰ' বুলি কোৱা হৈছিল। একাদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে থিৰুনেল্লী শিলালিপিত পূৰাইকিঝাৰ পৰিয়ালটো জ্যেষ্ঠ (মুথুকুৰ) আৰু কনিষ্ঠ (ইলামকুৰ) নামৰ দুটা শাখাত বিভক্ত হোৱাৰ উল্লেখ আছে। সোতৰ শতিকাত কোট্টায়ম-মলাবাৰ পূৰাইকিঝানাড়ু (পুৰানাট্টুকাৰা) ৰজাসকলৰ ৰাজধানী আছিল। ইয়াক পূব, পশ্চিম আৰু দক্ষিণ নামৰ তিনিটা শাখাত বিভক্ত কৰা হৈছিল, যাৰ দায়িত্বত ক্ৰমে মুথা, ইলায়া আৰু মুন্নাৰকুৰ ৰজা নামৰ সুকীয়া গণ্য-মান্য ব্যক্তি আছিল। কোট্টায়ম ৰজাসকলে কডাগুৰ সীমান্তলৈকে নিজৰ প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিছিল। সোতৰ শতিকাৰ শেষৰফালে তেওঁলোকে থালাছেৰী তালুকৰ অঞ্চলটো ইৰুৱাঝিনাডু নাম্বিয়াৰসকলৰ সৈতে ভগাই লৈছিল আৰু উত্তৰ ৱায়নাড় তথা বৰ্তমানৰ ভদকৰা, কুইলেণ্ডী আৰু থামৰাছেৰী তালুকৰ পূব অংশ গঠন কৰা সৰু গাঁও থামৰাছেৰী তেওঁলোকৰ দখলত আছিল। ৱায়নাড়ক কজীকোট চহৰৰ সৈতে সংযোগ কৰা থামৰাছেৰী ঘাট পথটো ওঠৰ শতিকাত মহীসূৰৰ শাসক টিপু চুলতানে নিৰ্মাণ কৰিছিল। ৯৩০ খ্ৰীষ্টাব্দত গংগা বংশৰ সম্ৰাট এৰায়াপ্পাই মহীসূৰৰ দক্ষিণ-পশ্চিম দিশলৈ নিজৰ সৈন্য বাহিনী পৰিচালনা কৰে আৰু তাক জয় কৰাৰ পাছত ইয়াৰ নাম 'বায়ালনাড' ৰাখে, যাৰ অৰ্থ জলাশয় বা দ পিটনিৰ ভূমি। এৰায়াপ্পাৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ ৰাচামাল্লা আৰু বাট্টুংগাই পিতৃৰ উত্তৰাধিকাৰসূত্ৰে পোৱা নতুন ৰাজ্যখনৰ বাবে ইজনে সিজনৰ সৈতে যুদ্ধত লিপ্ত হয়। এই যুদ্ধত ৰাচামাল্লা নিহত হয় আৰু বাট্টুংগা বায়ালনাডৰ একচ্ছত্ৰী শাসক হৈ পৰে। দ্বাদশ শতিকাত উত্তৰ কানাড়াৰ কদম্ব বংশই<ref>The Kadamba kula A history of ancient and medieval Karnatak, By George M. Moraces BX furtado &sons Bombay, 1931</ref> গংগাসকলক বায়ালনাডৰপৰা উৎখাত কৰে।<ref>{{Cite web |year=1931 |title=The Kadamba Kula |url=https://archive.org/details/kadambakula035210mbp |publisher=Bombay B X Furtado And Sons}}</ref> ১১০৪ খ্ৰীষ্টাব্দত হোয়ছল বংশৰ বিষ্ণুবৰ্ধনে বায়ালনাড আক্ৰমণ কৰে আৰু ইয়াৰ পিছত ষোড়শ শতিকাত বিজয়নগৰ বংশই ইয়াক অধিকাৰ কৰে। ১৬১০ খ্ৰীষ্টাব্দত মহীসূৰৰ উদৈয়াৰ ৰজা ৱাডিয়াৰে বিজয়নগৰৰ সেনাপতিক খেদি পঠিয়াই বায়ালনাড আৰু নীলগিৰিৰ শাসক হয়। এই বায়ালনাড হৈছে থলুৱা কানাড়া নাম, যাৰ মালায়ালম ৰূপান্তৰ হ’ল ৱায়নাড়, যিটো বৰ্তমান জিলাখনৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। === প্ৰাৰম্ভিক কদম্বসকল === ঐতিহাসিক ছানু কাইনিকৰাৰ মতে, সংগম যুগৰ অন্ত পৰাৰ লগে লগে চতুৰ্থ আৰু পঞ্চম শতিকাই চেৰাসকলৰ (যিসকলে সমগ্ৰ কেৰালা, কন্যাকুমাৰী জিলা আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলসমূহ শাসন কৰিছিল) বাবে বিপৰ্যয় কঢ়িয়াই আনিছিল; কিয়নো কদম্বসকলৰ ক্ৰমবৰ্ধমান শক্তি আৰু শ্ৰেষ্ঠতাৰ বাবে তেওঁলোকে ৱায়নাড় জিলাকে ধৰি কেৰালাৰ কিছুমান অঞ্চলৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাই পেলাইছিল। ৱায়নাড়ৰ এদাক্কাল গুহাত পোৱা কদম্ব শিলালিপিয়ে এই কথাৰ ইংগিত দিয়ে। এটা সমসাময়িক বৌদ্ধ গ্ৰন্থত দাবী কৰা হৈছে যে কালাভ্ৰ বংশৰ ৰজা অচ্যুত বিক্কান্তই দক্ষিণৰ তিনিটা পৰম্পৰাগত বংশ— পাণ্ড্য, চেৰা আৰু চোলক পৰাস্ত কৰিছিল আৰু আনকি তেওঁলোকৰ তিনিজন ৰজাক বন্দী কৰি ৰাখিছিল। পঞ্চম শতিকাৰপৰা দশম শতিকালৈকে প্ৰায় পাঁচ শতিকা ধৰি বহিঃআক্ৰমণ ৰোধ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ বাবে চেৰাসকল অতি নগণ্য শাসক হৈ পৰিছিল। তেওঁলোকে অতি কম ভূ-খণ্ডৰ সৈতে কোনোমতেহে ক্ষমতাত টিকি আছিল আৰু কৰ্ণাটকৰ কদম্ব, বাদামী চালুক্য, ৰাষ্ট্ৰকূট আৰু কল্যাণৰ চালুক্যৰ দৰে উত্তৰৰ শক্তিশালী সাম্ৰাজ্যসমূহৰ দয়াত জীয়াই থাকিবলগীয়া হৈছিল, যিসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে তেওঁলোকৰ ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি তাৰ মাজেৰে চলাচল কৰিছিল।<ref name=":2">{{Cite book |last=Kainikara |first=Sanu |url=https://books.google.com/books?id=cc9qCwAAQBAJ |title=From Indus to Independence – A Trek Through Indian History: Vol III The Disintegration of Empires |date=1 March 2016 |publisher=Vij Books India Pvt Ltd |isbn=978-93-85563-18-8 |language=en}}</ref> === কুটুম্বীয়াসকল (কুদুম্বীয়াসকল) === [[File:View point of Thamarassery Churam.jpg|thumb|থামৰাছেৰী ঘাট]] চুলতান বাথেৰীত অৱস্থিত আম্বুকুঠীমালাৰ (এদাক্কাল গুহা) দেৱালত থকা চিত্ৰ আৰু লিপিযুক্ত দুখন গুহাই এক অতীত সভ্যতাৰ বহু কথা প্ৰকাশ কৰে। এদাক্কাল পাহাৰৰ গুহাৰ পাদদেশত খ্ৰীষ্টীয় ৫ম শতিকাৰ মহীসূৰৰ কুটুম্বীয়া (কুদুম্বীয়া) বংশৰ কানাড়া প্ৰধান বিষ্ণু বৰ্মাৰ কিছুমান কানাড়া শিলালিপি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছিল। চেন্নাইৰ এজন পুৰালেখবিদ হুলটজৰ মতে, এই লিপিয়ে বহুতো বাঘ নিধন কৰা ব্যক্তি হিচাপে কুটুম্বীয়া বংশৰ গৌৰৱময় বংশধৰ কানাড়া প্ৰধান বিষ্ণু বৰ্মাৰ কথা প্ৰকাশ কৰে। === বাদামী চালুক্যসকল === প্ৰতিষ্ঠাপক সম্ৰাট প্ৰথম পুলাকেশীনৰ (ৰাজত্বকাল প্ৰায় ৫৪০-৫৬৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) অধীনত বাদামী চালুক্যসকলৰ শিলালিপিসমূহত চেৰা আৰু এঝিল মালাই শাসকসকলক পৰাস্ত কৰাৰ দাবী কৰা হৈছে (যিটো পাণ্ড্য বংশৰ সন্দৰ্ভত হ’ব পাৰে) আৰু সমগ্ৰ মলাবাৰ অঞ্চলটো তেওঁলোকৰ সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। পাণ্ড্য, চেৰা আৰু চোল শক্তিসমূহে বাৰে বাৰে হোৱা পৰাজয় এৰাবলৈ এক ৰণনীতি প্ৰস্তুত কৰি মিত্ৰতা গঠন কৰি চালুক্যসকলক সন্মিলিতভাৱে আক্ৰমণ কৰিছিল। অৱশ্যে এই মিত্ৰশক্তি পৰাজিত হৈছিল আৰু এই দুঃসাহসিক কাৰ্যৰ বাবে চেৰা ৰজাজনক তেওঁৰ আন দুজন মিত্ৰতকৈ কৰ আৰু ক্ষতিপূৰণ হিচাপে অধিক মূল্য ভৰিবলৈ বাধ্য কৰা হৈছিল; কিয়নো চালুক্যসকলে এই মিত্ৰজোঁট গঠনৰ বাবে দায়ী ব্যক্তিসকলৰ পৰিচয় লাভ কৰিছিল। === (পশ্চিমীয়া) গংগাসকল === ৱায়নাড় জিলাৰ লিপিবদ্ধ ইতিহাস কেৱল দশম শতিকাৰপৰাহে পোৱা যায়। ৯৩০ খ্ৰীষ্টাব্দত গংগা বংশৰ সম্ৰাট এৰায়াপ্পাই মহীসূৰৰ দক্ষিণ-পশ্চিম দিশলৈ নিজৰ সৈন্য পৰিচালনা কৰে আৰু তাক জয় কৰাৰ পাছত ইয়াৰ নাম 'বায়ালনাড' ৰাখে, যাৰ অৰ্থ জলাশয় বা দ পিটনিৰ ভূমি। এৰায়াপ্পাৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ ৰাচামাল্লা আৰু বাট্টুংগাই পিতৃৰ উত্তৰাধিকাৰসূত্ৰে পোৱা নতুন ৰাজ্যখনৰ বাবে ইজনে সিজনৰ সৈতে যুদ্ধত লিপ্ত হয়। এই যুদ্ধত ৰাচামাল্লা নিহত হয় আৰু বাট্টুংগা বায়ালনাডৰ একচ্ছত্ৰী শাসক হৈ পৰে।<ref name=":1">{{Cite book |last=Kainiraka |first=Sanu |url=https://books.google.com/books?id=cc9qCwAAQBAJ&dq=Historians+contest+antiquity+of+Edakkal+inscriptions&pg=PT246 |title=From Indus to Independence – A Trek Through Indian History, Vol III The Disintegration of Empires · Volume 3 |publisher=Vij Books India Private Limited |year=2016 |isbn=9789385563188 |language=English}}</ref> === পৰৱৰ্তী কদম্বসকল === একাদশ শতিকাত উত্তৰ কানাড়াৰ কদম্ব বংশই গংগাসকলক বায়ালনাডৰপৰা উৎখাত কৰে। আৰম্ভণিৰেপৰা বায়ালনাড (কানাড়া) বুলি ক’ব খোজা ৱায়নাড় সেই সময়ত দুটা ভাগত বিভক্ত আছিল— বিৰা বায়ালনাড আৰু চাগী বায়ালনাড। মহীসূৰৰ এটা শিলালিপিত (য’ত হয়তো এই অঞ্চলৰ প্ৰতাৰণাপূৰ্ণ সৌন্দৰ্যৰ কথা ইংগিত কৰা হৈছে, যিয়ে বিদেশীসকলক আকৰ্ষণ কৰিছিল আৰু পিছত মেলেৰিয়াৰদ্বাৰা আক্ৰান্ত কৰিছিল) কোৱা হৈছে যে ''"ক’লা ঢৌ খেলোৱা চুলিৰ এজনী ব্যভিচাৰী, পূৰ্ণিমাৰ দৰে মুখমণ্ডলৰ এজনী ব্যভিচাৰী, অন্তহীন কটাক্ষপাত কৰা এজনী ব্যভিচাৰী, সুসজ্জিত কৃশ শৰীৰৰ এজনী ব্যভিচাৰী আছিল এই দুমহলীয়া অট্টালিকা স্বৰূপ দুমুখীয়া বায়ালনাড"''। একাদশ শতিকাত কিৰ্তীপূৰা (পুন্নাড) ৰাজধানী হিচাপে লৈ প্ৰধান ৰৱিয়াম্মাৰাসৰ অধীনত কদম্ব বায়ালনাড শাসনৰ সূচনা হয়। কান্থীৰাভাই (১০৯০ খ্ৰীষ্টাব্দ) চাগী-বায়ালনাড শাসন কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইৰাভী-চালম্মা (১১০৮ খ্ৰীষ্টাব্দ) বিৰা-বায়ালনাডৰ শাসক আছিল।<ref name=":10">{{Cite web |url=http://historyofindia-madhunimkar.blogspot.in/2009/09/introduction-kadamba-dynasty-345-525-ce.html |title=Kingdom of Kadambas |last=Nimkar |first=Madhu |date=18 September 2009 |website=History of India |publisher=Atom}}</ref> === পশ্চিমীয়া চালুক্যসকল (কল্যাণী চালুক্যসকল) === সম্ৰাট দ্বিতীয় তৈলপৰ (৯৭৩–৯৯৭ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত দক্ষিণ ভাৰতত বহুতো জৈন বসতি (Basthis) নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই সময়ছোৱাতে ৱায়নাড়ৰ জৈন কেন্দ্ৰ আৰু কৃষিভিত্তিক গাঁওসমূহৰ উৎপত্তি হৈছিল। ৱায়নাড়ত জৈন ধৰ্মৰ অস্তিত্ব প্ৰমাণ কৰা বহুতো সাক্ষ্য পোৱা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kurup |first=Dr. K K N |title=Jain society of Wayanad, Sri Ananthanatha Swami Kshetram, Kalpetta, Platinum Jubilee souvenir |year=2008 |pages=45}}</ref> === হোয়ছলসকল === ১১০৪ খ্ৰীষ্টাব্দত হোয়ছল বংশৰ বিষ্ণুবৰ্ধনে বায়ালনাড আৰু নীলগিৰি আক্ৰমণ কৰি নিজৰ অধীনস্থ কৰে; ইয়াৰ পিছত চতুৰ্দশ শতিকাত বিজয়নগৰ বংশই ইয়াক অধিকাৰ কৰে। এজন কদম্ব ৰজা মুক্কান্না-কদম্বই ১১৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দৰ আশে-পাশে বায়ালনাড শাসন কৰিছিল।<ref>{{Cite book |url=http://scans.library.utoronto.ca/pdf/5/22/epigraphiacarnat05mysouoft/epigraphiacarnat05mysouoft_bw.pdf |title=Epigraphica Carnatica |last=Rice |first=B. Lewis |publisher=Government of India |year=1902 |location=Mangalore |pages=24, 28, 32}}</ref> === বিজয়নগৰ সাম্ৰাজ্য === বিজয়নগৰৰ সংগম বংশৰ এজন সামন্ত প্ৰধান, বায়ালনাড কদম্বৰ দ্বিতীয় কদম্ব ৰায় ওদেয়ায়াই বায়ালনাড শাসন কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref name=":10" /> === মহীসূৰৰ ওদেয়াৰ আৰু চুলতানসকল === ১৬১০ খ্ৰীষ্টাব্দত মহীসূৰৰ উদৈয়াৰ ৰজা ৱাডিয়াৰে বিজয়নগৰৰ সেনাপতিক খেদি পঠিয়াই বায়ালনাড আৰু নীলগিৰিৰ শাসক হয়। এই বায়ালনাডেই হৈছে বৰ্তমানৰ ৱায়নাড়। পনামৰামৰ ওচৰৰ বৰদূৰৰ এটা জৈন বসতিৰপৰা আৱিষ্কাৰ হোৱা ১৬০৬ শকাব্দ (অৰ্থাৎ ১৬৮৪ খ্ৰীষ্টাব্দ)ৰ এটা শিলালিপিত প্ৰমাণ পোৱা যায় যে সোতৰ শতিকাতো জৈন ধৰ্ম অতি শক্তিশালী আছিল। বিশিষ্ট পুৰালেখবিদ তথা ঐতিহাসিক এম আৰ ৰাঘৱ বাৰিয়াৰে প্ৰত্যক্ষ কৰা এই শিলালিপিত ৱায়নাড়ৰ আদিম জৈন বসতি আৰু মন্দিৰসমূহৰ উল্লেখ আছে। বৰদূৰৰ অনন্তনাথ স্বামী মন্দিৰৰ পানীৰ ফোৱাৰা এটাৰ তলত ৰখা তামৰ ফলিৰ শিলালিপিত কাৰ্কলা আৰেমনে বসতিৰ বোম্মৰাসৰ কনিষ্ঠ পুত্ৰ ললিতাপ্পাই ৱায়নাড়ৰ জৈন বসতিসমূহলৈ আগবঢ়োৱা বিভিন্ন ধৰ্মীয় সামগ্ৰীৰ দানৰ বিষয়ে উল্লেখ আছে। ১৬০৬ শকাব্দ (১৬৮৪ খ্ৰীষ্টাব্দ)ৰ ৰক্তাক্ষী সংৱৎসৰ জ্যেষ্ঠবহুল শুকুৰবাৰৰ কানাড়া শিলালিপিটোত লিখা আছে: কাৰ্কলা আৰেমনে বসতিৰ বোম্মৰাসৰ নাতি ললিতাপ্পাই দেৱপূজাৰ বাবে সোণ, ৰূপ, তাম আৰু ব্ৰঞ্জৰ সা-সঁজুলি তৈয়াৰ কৰি দিয়াৰ বিতং বিৱৰণ। এই শিলালিপিত উল্লেখ কৰা জৈন চৈত্যালয় বা মন্দিৰসমূহ হৈছে ক্ৰমে— আৰেপাথ্ৰা, বেনেগোডু, পালাগোণ্ডু, হানেৰাডুবেধী, পুথাংগাড়ী (মুথাংগাড়ী) আৰু হোছাংগাড়ী। ইয়াৰে আৰেপাথ্ৰা চৈত্যালয়টো এতিয়াও চিনাক্ত কৰিব পৰা হোৱা নাই। বিশ্বাস কৰা হয় যে ই পনামৰাম নদীৰ ওচৰৰ পাহাৰৰ শিখৰত আছিল। আনহাতে, কানাড়া ভাষাৰ প্ৰভাৱ থকা আন আন ঠাইসমূহৰ বৰ্তমানৰ মালায়ালম ৰূপান্তৰিত নামসমূহ ক্ৰমে ভেন্নিয়োড, পালুকুন্নু, চুলতান বাথেৰী, পুথাংগাড়ী আৰু মানানথাভাদী বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=M V |first=Sreyamskumar |title=Article on Jain influence on wayanad, Sri Ananthanatha swami Kshetram, Kalpetta, Platinum Jubilee souvenir |year=2008 |pages=55}}</ref><ref>{{Cite book |last=O K |first=Johny |title=Wayanad Rekhakal |pages=56}}</ref> ৰাঘৱ বাৰিয়াৰৰ মতে ৱায়নাড়ত সাতটা জৈন কেন্দ্ৰ আছিল, সেইবোৰ হ’ল— মাণিক্যপুৰী, ক্ষীৰপুৰী, কাল্পাথী, ভেন্নায়োড, পালাগোণ্ডু, হোছাংগাড়ী আৰু হানেৰাডুবেধী। বিশ্বাস কৰা হয় যে মাণিক্যপুৰী বৰ্তমানৰ মণিচিৰাত আছিল। ক্ষীৰপুৰীৰ অৱস্থান এতিয়াও চিনাক্ত কৰা হোৱা নাই। কাল্পাথী হয়তো বৰ্তমানৰ ৱায়নাড় জিলাৰ সদৰ দপ্তৰ কেলপেট্টা হ’ব পাৰে, আৰু সেই সময়ৰ হাঞ্জুগোণ্ডু আছিল বৰ্তমানৰ অঞ্জুন্নু আদি।<ref>{{Cite book |last=M. R. |first=Dr. Raghava Varriar |title=Jainamatham Keralathil, Kottayam |year=2012 |pages=45}}</ref> হায়দৰ আলীৰ শাসনকালত ব্যাথিৰিৰপৰা থামৰাছেৰী সংযোগী ঘাট পথটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="ReferenceA">Madrass District Gazetteeers, The Nilgiris. By W. Francic. Madras 1908 Pages 90–104</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছ শাসকসকলে এই পথটোক কাৰ্টাৰ ৰোডলৈ উন্নত কৰে।<ref name="ReferenceB">Report of the Administration of Mysore 1863–64. British Parliament Library</ref> ৱায়নাড় টিপু চুলতানৰ অধীনত থকাৰ সময়তে ব্ৰিটিছৰ আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়। ইয়াৰ পিছত সংঘাত আৰু উত্তাল সময়ৰ সৃষ্টি হয়। ব্ৰিটিছসকলে ১৭৯২ চনৰ শ্ৰীৰংগপত্তনম চুক্তিৰ অধীনত ৱায়নাড়ক মলাবাৰৰ অংশ বুলি দাবী কৰে। টিপু চুলতানে এই সন্দৰ্ভত গভৰ্ণৰ জেনেৰেলৰ ওচৰত আবেদন জনায়। তেওঁৰ যুক্তিসমূহ বিবেচনা কৰি, শতিকাজুৰি ৱায়নাড়ত থকা ধাৰাবাহিক কৰ্ণাটকৰ শাসন আৰু মলাবাৰৰপৰা ইয়াৰ ভৌগোলিক বিচ্ছিন্নতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ১৭৯৮ চনত গভৰ্ণৰ জেনেৰেল লৰ্ড মৰ্নিংটনে এক ঘোষণা যোগে स्पष्ट কৰি দিয়ে যে ১৭৯২ চনৰ চুক্তিৰদ্বাৰা ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীক ৱায়নাড় এৰি দিয়া হোৱা নাছিল।<ref>Proclamation No:CLXXXLL, A. Collection of treaties and engagements, By W.Logan, Calicut 1879</ref> ফলস্বৰূপে ব্ৰিটিছ সৈন্যই টিপুৰ শাসন স্বীকাৰ কৰি ৱায়নাড়ৰপৰা প্ৰত্যাহাৰ কৰে। === মহীসূৰৰ চুলতানসকল === হায়দৰ আলীৰ শাসনকালত ব্যাথিৰিৰপৰা থামৰাছেৰী সংযোগী ঘাট পথটো আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="ReferenceA"/> পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছ শাসকসকলে এই পথটোক কাৰ্টাৰ ৰোডলৈ উন্নত কৰে।<ref name="ReferenceB"/> হায়দৰ আলীৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ টিপু চুলতানে এই অঞ্চলৰ নিয়ন্ত্ৰণ লয়। === ঔপনিৱেশিক যুগ === [[File:Malabar 1854.jpg|left|thumb|মলাবাৰ জিলাৰ এটা পুৰণি মেপ (১৮৫৪)। মন কৰিব যে বৰ্তমানৰ নীলগিৰি জিলাৰ পাণ্ডালুৰ, গুডালুৰ আৰু কুণ্ডা তালুক ১৮৫৪ চনত ৱায়নাড় তালুকৰ অংশ আছিল। মলাবাৰৰ তালুকসমূহ ১৮৬০ আৰু ১৮৭৭ চনত পুনৰ বিন্যাস কৰা হৈছিল।<ref name="w1981"/>]] আৰম্ভণিতে ব্ৰিটিছসকলে থালাছেৰী-ৱায়নাড় অঞ্চলত ব্যাপক জনপ্ৰিয় সমৰ্থন থকা কেৰালা বৰ্মা পাজহাছী ৰজাৰ নেতৃত্বত স্থানীয় প্ৰতিৰোধৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছিল।<ref name="Pazhassi">{{cite book |last1=Sreedhara Menon |first1=A. |title=''Kerala Charitram'' |year=2007 |publisher=DC Books |location=Kottayam |isbn=978-8126415885 |edition=2007 |url=https://books.google.com/books?id=FAlXPgAACAAJ&q=%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3+%E0%B4%9A%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%82}}</ref> অৱশ্যে শেষত ব্ৰিটিছে কেৱল ৰজাজনৰ মৃতদেহটোহে লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়, যিয়ে অৰণ্যৰ ভিতৰত কোনোবা ঠাইত আত্মহত্যা কৰিছিল। এইদৰে ৱায়নাড় ব্ৰিটিছৰ হাতলৈ যায় আৰু ইয়াৰ সৈতে এই অঞ্চলৰ ইতিহাসত এক নতুন মোৰ আহে। ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই ৱায়নাড়ৰ বিপজ্জনক ঢালবোৰেদি কজীকোট আৰু থালাছেৰীলৈ পথ নিৰ্মাণ কৰি এই মালভূমি অঞ্চলটোক চাহ আৰু অন্যান্য অৰ্থকাৰী শস্যৰ খেতিৰ বাবে মুকলি কৰি দিয়ে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে গুডালুৰেদি এই নতুন পথসমূহ মহীসূৰ আৰু উটি চহৰলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰে। কেৰালাৰ সকলো প্ৰান্তৰপৰা অহা প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলে ইয়াত বসতি স্থাপন কৰে আৰু এই সাৰুৱা ভূমিভাগ অৰ্থকাৰী শস্যৰ অভূতপূৰ্ব উৎপাদনৰ সৈতে এক প্ৰকৃত স্বৰ্ণক্ষেত্ৰ হিচাপে প্ৰমাণিত হয়। ১৯০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পিছৰপৰা ব্যাপকভাৱে কৃষি কাৰ্য আৰম্ভ হয়। === স্বাধীনতাৰ পৰৱৰ্তী সময় === ভৌগোলিক সীমাবদ্ধতা আৰু ৰাজনৈতিক মতানৈক্য থকা সত্ত্বেও ১৯৫৬ চনত ৰাজ্য পুনৰ গঠনৰ সময়ত ৱায়নাড় অৱশেষত কেৰালাৰ অংশ হৈ পৰে।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} Welcome to Wayanad {{!}} India |url=https://wayanad.gov.in |access-date=26 February 2025 |language=en-US}}</ref> এতিয়াও ইয়াত বুজনসংখ্যক কানাড়া ভাষী লোক আছে আৰু শতিকা পুৰণি কৰ্ণাটক শাসনৰ স্মৃতি সমগ্ৰ ৱায়নাড়তে বিদ্যমান। ১৯০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পিছৰপৰা ব্যাপকভাৱে কৃষি কাৰ্য আৰম্ভ হয়। ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষই ৱায়নাড়ৰ বিপজ্জনক ঢালবোৰেদি কজীকোট আৰু থালাছেৰীলৈ পথ নিৰ্মাণ কৰি এই মালভূমি অঞ্চলটোক চাহ আৰু অন্যান্য অৰ্থকাৰী শস্যৰ খেতিৰ বাবে মুকলি কৰি দিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে গুডালুৰেদি এই নতুন পথসমূহ মহীসূৰ আৰু উটি চহৰলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। কেৰালাৰ সকলো প্ৰান্তৰপৰা অহা প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলে ইয়াত বসতি স্থাপন কৰে আৰু এই সাৰুৱা ভূমিভাগ অৰ্থকাৰী শস্যৰ অভূতপূৰ্ব উৎপাদনৰ সৈতে এক প্ৰকৃত স্বৰ্ণক্ষেত্ৰ হিচাপে প্ৰমাণিত হয়। ১৯৫৬ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত যেতিয়া কেৰালা ৰাজ্য গঠন হয়, তেতিয়া ৱায়নাড় কান্নুৰ জিলাৰ অংশ আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত দক্ষিণ ৱায়নাড়ক কজীকোট জিলাৰ সৈতে সংযোগ কৰা হয়। ৱায়নাড়ৰ জনসাধাৰণৰ উন্নয়নৰ আকাংক্ষা পূৰণ কৰিবলৈ উত্তৰ ৱায়নাড় আৰু দক্ষিণ ৱায়নাড়ক কাটি একত্ৰিত কৰি বৰ্তমানৰ ৱায়নাড় জিলা গঠন কৰা হয়। তিনিটা তালুক ক্ৰমে— ব্যাথিৰি, মানানথাভাদী আৰু চুলতান বাথেৰীক লৈ ১৯৮০ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালাৰ বাৰখন জিলাৰ অন্যতম জিলা হিচাপে এই জিলাখনৰ জন্ম হয়।<ref name="wayanad">{{cite web |url=http://wayanad.nic.in |title=Official Web Site of Wayanad District |publisher=ayanad.nic.in |access-date=29 January 2014}}</ref> ২০২৪ চনত ৱায়নাড়ত সংঘটিত হোৱা এক ভয়ংকৰ ভূমিস্খলনৰ ফলত অন্তত ৩৩৬ গৰাকী লোকৰ মৃত্যু হয় আৰু ৭৮ গৰাকী লোক সন্ধানহীন হৈ পৰে।<ref>{{Cite news |title=Wayanad landslide claims 231 lives |url=http://uniindia.com |work=[[United News of India]] |date=29 August 2024 |access-date=30 August 2024}}</ref><ref>{{Cite news |title=Wayanad Landslides: Advanced DNA Sequencing Technology May Be Used To Identify Victims |url=https://etvbharat.com |work=ETV Bharat News |date=20 August 2024 |access-date=30 August 2024 |quote=Notably, 437 body parts were recovered form the landslide-hit areas of which, DNA tests of 401 parts were completed last week. Of which, 349 body parts belonging to 248 persons, including 121 men and 127 women were identified.}}</ref><ref>{{Cite news |title=Wayanad landslides: 36 bodies identified via DNA analysis |url=https://thehindu.com |work=The Hindu |issn=0971-751X |date=28 August 2024 |access-date=29 August 2024 |quote=In one case, multiple body parts were identified as belonging to a single individual.}}</ref>{{efn|<ref name="Death toll">{{Cite news |title=Post-mortems have been conducted on 420 bodies |url=https://business-standard.com |work=Business Standard |agency=ANI |date=9 August 2024 |access-date=15 August 2024 |quote=Post-mortems have been conducted on 420 bodies, 178 bodies have been handed over to relatives, and 233 burials have taken place}}</ref><ref name="Missing people">{{Cite web| title=231 dead and recovered 211 body parts |url=https://mha.gov.in |website=[[National Disaster Management Authority (India)]] |access-date=14 August 2024 |quote= 231 dead and recovered 211 body parts}}</ref><ref name="Discharged from the hospitals-01">{{Cite news |title=Discharged from the hospitals-01 |url=https://mha.gov.in |website=National Disaster Management Authority (India) |access-date=12 August 2024|quote=322 residents out of total 397 were discharged from hospitals till 12 August.}}</ref>}} মৃত্যু হোৱা লোকসকলৰ বেছিভাগেই কৃষি পথাৰ বা বাগানৰ শ্ৰমিক আছিল অথবা তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ সদস্য আছিল।<ref>{{Cite news |last=Qureshi |first=Imran |date=30 July 2024 |title=Wayanad: Massive landslides kill 123, trap dozens in Kerala |url=https://bbc.com |work=BBC |access-date=13 August 2024}}</ref> == ভূ-প্ৰকৃতি == [[File:Waynad Bamboo Road.jpg|thumb|এন এইছ ৭৬৬ কজীকোট-কোল্লেগাল পথত ৱায়নাড়ৰ দৃশ্য]] [[File:Pozhuthana Wayanad.jpg|thumb|পজুথানা]] [[File:Misty Wayanad Wildlife Sanctuary, Muthanga Range - panoramio (3).jpg|thumb|ৱায়নাড় বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য]] ৱায়নাড় জিলা দাক্ষিণাত্য মালভূমিৰ দক্ষিণ প্ৰান্তত অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ এটা অংশ পশ্চিম ঘাট পৰ্বতমালাৰ অন্তৰ্ভুক্ত। কজীকোট জিলাৰ সৈতে সীমা ভাগ কৰা জিলাখনৰ পশ্চিম অংশ ঘন অৰণ্যৰে আবৃত পশ্চিম ঘাট পৰ্বতমালাই গঠন কৰিছে। জিলাখনে দক্ষিণ-পশ্চিম দাক্ষিণাত্য মালভূমিৰ এক অংশ গঠন কৰে আৰু ই পূব দিশলৈ ঢাল খোৱা। জিলাখনৰ এক বুজন অংশ অৰণ্যৰে আৱৰিত যদিও প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ধাৰাবাহিক আৰু অবিবেচকী ব্যৱহাৰে এক আসন্ন<ref name="ingentaconnect">{{cite journal |url=http://www.ingentaconnect.com/content/bpl/dech/2012/00000043/00000001/art00009 |title=ingentaconnect Consuming the Forest in an Environment of Crisis: Nature Tourism,... |journal=Development and Change |publisher=ingentaconnect.com |access-date=29 January 2014 |date=January 2012 |volume=43 |issue=1 |pages=205–227 |doi=10.1111/j.1467-7660.2012.01754.x |last1=Münster |first1=Daniel |last2=Münster |first2=Ursula |pmid=22616125|url-access=subscription }}</ref> পৰিৱেশীয় সংকটৰ দিশলৈ আঙুলিয়াই দিয়ে। এই জিলাখনত বহুতো ট্ৰেকিং পইণ্ট বা পৰ্বতাৰোহণৰ স্থান আছে। চেম্ব্ৰা শৃংগ (২,১০০ মিটাৰ) হৈছে ৱায়নাড় জিলাৰ সৰ্বোচ্চ শৃংগ। পাডিনজাৰাথাৰাত অৱস্থিত বানাসুৰ পাহাৰৰ (২,০৭৯ মিটাৰ) উচ্চতাও প্ৰায় চেম্ব্ৰা শৃংগৰ দৰেই। ব্ৰহ্মগিৰি পাহাৰো ৱায়নাড়ৰ আন এক উল্লেখযোগ্য ট্ৰেকিং পইণ্ট। ৱায়নাড় জিলাখন বিভিন্ন জৈৱিক সংৰক্ষিত অঞ্চলৰ এক সুৰক্ষিত নেটৱৰ্কেৰে পৰিবেষ্টিত হৈ আছে; যেনে পশ্চিমে মলাবাৰ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য, দক্ষিণে মুদুমালাই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, পূবে বাণ্ডীপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, উত্তৰ-পূবে নাগৰহোল ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, উত্তৰে ব্ৰহ্মগিৰি বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য আৰু উত্তৰ-পশ্চিমত আৰালাম বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য, যিখন ৱায়নাড় বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যৰ সৈতে সংযোজিত হৈ আছে। জিলাখনত প্ৰচুৰ পানীৰ উৎস আছে। এই অঞ্চলত পূববাহিনী আৰু পশ্চিমবাহিনী দুয়োপ্ৰকাৰৰ নদী আছে। জিলাখনৰ অন্যতম প্ৰধান নদী হৈছে কাবিনী নদী, যিখন কাৱেৰী নদীৰ উপনৈ; ই কেৰালাৰ একমাত্ৰ তিনখন পূববাহিনী নদীৰ ভিতৰত অন্যতম। কাবিনীৰ বহুতো উপনৈ আছে, যাৰ ভিতৰত থিৰুনেল্লী নদী, পনামৰাম নদী আৰু মানানথাভাদী নদী অন্যতম। এই সকলোবোৰ সৰু নদীয়ে জিলাখনৰ বাবে এক সমৃদ্ধ পানীৰ উৎস গঠন কৰাৰ লগতে এক সুকীয়া ভূ-প্ৰকৃতি গঢ়ি তোলাত সহায় কৰে। পনামৰাম নদীখন পাহাৰীয়া গিৰিপথৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যাওঁতে বিভিন্ন জুৰি ইয়াৰ সৈতে মিলি পৰে আৰু অৱশেষত নদীখন পনামৰাম উপত্যকাত পৰেগৈ। জিলাখনৰ মাজেৰে কিছু দূৰ প্ৰৱাহিত হোৱাৰ পিছত পনামৰাম নদীখন মানানথাভাদী নদীৰ সৈতে মিলিত হয়, যাৰ উৎপত্তি 'থণ্ডাৰমুডী' নামৰ শৃংগটোৰ নামনি অঞ্চলৰপৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |url=http://www.keralatourism.org/wayanad/rivers-kabani.php |title=Rivers, Kabani, Wayanad, District, Kerala, India |3=Kerala Tourism |website=www.keralatourism.org |access-date=7 January 2020 |archivedate=20 January 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200120104210/http://www.keralatourism.org/wayanad/rivers-kabani.php |deadurl=yes }}</ref> === বানাসুৰ সাগৰ বান্ধ === কাবিনী নদীৰ উপনৈ কাৰামানাথোডু নদীৰ ওপৰত পাডিনজাৰাথাৰাত নিৰ্মিত বানাসুৰ সাগৰ বান্ধক ভাৰতৰ বৃহত্তম আৰু এছিয়াৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম মাটিৰ বান্ধ বুলি গণ্য কৰা হয়। কেৰালাৰ বিখ্যাত শাসক ৰজা মহাবলীৰ পুত্ৰ 'বানাসুৰ'ৰ নামানুসাৰে নামকৰণ কৰা বানাসুৰ পাহাৰৰ পাদদেশত এই বান্ধটো সুন্দৰভাৱে অৱস্থিত। কাক্কায়াম জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পক সহায় কৰিবলৈ আৰু জলসিঞ্চন তথা খোৱাপানীৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিবলৈ ১৯৭৯ চনত বানাসুৰ সাগৰ প্ৰকল্পৰ অধীনত এই বান্ধটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। পাডিনজাৰাথাৰাৰপৰা প্ৰায় ২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত এই বান্ধটো ৱায়নাড়ৰ এক অন্যতম পৰ্যটনস্থলী। বানাসুৰ বান্ধটো বিশাল পাথৰ আৰু শিলাখণ্ডৰ স্তূপৰে নিৰ্মিত।<ref>{{Cite web |url=https://www.wayanad.com/pages/banasura-sagar-dam |title=Banasura Sagar Dam, wayanad, Kerala - Wayanad.com |website=www.wayanad.com |access-date=7 January 2020}}</ref> === কাৰাপুঝা বান্ধ === কাবিনী নদীৰ উপনৈ কাৰাপুঝা নদীৰ ওপৰত কাৰাপুঝা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। কেৰালাৰ ৱায়নাড় জিলাৰ ব্যাথিৰি আৰু চুলতান বাথেৰী তালুকৰ ৫৫৮০ হেক্টৰ (প্ৰায় ৫৬০০ হেক্টৰ) অঞ্চলত জলসিঞ্চনৰ সুবিধা প্ৰদানৰ বাবে ব্যাথিৰি তালুকৰ ভাজهاভাট্টাত এই বান্ধটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। এই জলাশয়টোৰ মুঠ সংৰক্ষণ ক্ষমতা ৭৬.৫০ এম চিউম আৰু সক্ৰিয় সংৰক্ষণ ক্ষমতা ৭২.০০ এম চিউম।<ref>{{cite web |title=Karapuzha Medium Irrigation Project JI02692 |url=http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php}}</ref> === উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী জগত === ৱায়নাড়ৰ মাটি আৰু জলবায়ু ব্যাৱসায়িক ভিত্তিত উদ্যানশস্যৰ বাবে উপযোগী। শাক-পাচলিৰ খেতিৰ প্ৰসাৰ আৰু ফলৰ বাগান স্থাপনৰ বাবে কেৰালা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ে আম্বালাভায়ালত এটা আঞ্চলিক কৃষি গৱেষণা কেন্দ্ৰ চলাই আছে। কৰ্ণাটক আৰু তামিলনাডুৰ চুবুৰীয়া বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যসমূহৰপৰা হাতী, ভালুক আৰু অন্যান্য বনৰীয়া জন্তুবোৰ বেগূৰ বন সংমণ্ডল আৰু মুথাংগাৰ আশে-পাশে থকা অৰণ্যলৈ ওলাই আহে, যিখন চুলতান বাথেৰী চহৰৰপৰা ২০ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। শেহতীয়াকৈ ৱায়নাড় জিলাত 'ফ্ৰেংকীছ নেৰ’-মাউথড ফ্ৰগ' নামৰ এবিধ নতুন ভেকুলীৰ প্ৰজাতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/delhi-university-researchers-discover-new-species-of-frogs-in-western-ghats/articleshow/67976666.cms |title=Delhi University researchers discover new species of frogs in Western Ghats – Times of India |website=The Times of India |date=13 February 2019 |access-date=13 February 2019}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-47208169 |title=New 'mystery' frog discovered in India |date=13 February 2019 |access-date=13 February 2019 |language=en-GB}}</ref> এই অঞ্চলৰ নামেৰেই 'ৱায়নাড় লাফিংথ্ৰাছ' চৰাইবিধৰ নামকৰণ কৰা হৈছে, কিন্তু দক্ষিণ ভাৰতৰ অন্যান্য লাফিংথ্ৰাছ চৰাইৰ দৰে নহৈ ই সমগ্ৰ পশ্চিম ঘাট পৰ্বতমালাত ব্যাপকভাৱে বিস্তৃত হৈ আছে। == জনগাঁথনি == {{bar box |title = ৱায়নাড় জিলাৰ ধৰ্মসমূহ (২০১১)<ref name="religion">{{Cite web |date=2011 |title=Table C-01: Population by religious community: Kerala |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ধৰ্ম |right1=শতাংশ |bars= {{bar percent|হিন্দু ধৰ্ম|darkorange|49.48}} {{bar percent|ইছলাম ধৰ্ম|green|28.65}} {{bar percent|খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|dodgerblue|21.34}} {{bar percent|অন্যান্য বা উল্লেখ নকৰা|black|0.53}} }} {| class="wikitable sortable" |+ৱায়নাড়ত ধৰ্মসমূহ ! তালুকসমূহ ! style="background-color: darkorange; " |হিন্দু ! style="background-color: dodgerblue; " |খ্ৰীষ্টান ! style="background-color: green; " |মুছলমান |- |মানানথাভাদী |style="background:darkorange" |৪৬.৩১ |২৩.৬ |২৯.৫২ |- |ব্যাথিৰি (কেলপেট্টা) |style="background:darkorange" |৪২.৬৯ |১৫.৩৪ |৪১.৩৬ |- |চুলতান বাথেৰী |style="background:darkorange" |৫৮.১৯ |২৪.৬৫ |১৬.Nz৪ |} এইখন কেৰালাৰ আটাইতকৈ কম জনসংখ্যা থকা জিলা। কেৰালাৰ অন্যান্য জিলাৰ দৰে ৱায়নাড় জিলাত এই জিলাৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা কোনো চহৰ বা গাঁও নাই (অৰ্থাৎ ইয়াত কোনো "ৱায়নাড় চহৰ" নাই)। ৱায়নাড়ত থিয়্যা, নায়াৰ আৰু বিভিন্ন অনুসূচিত জাতি আৰু জনজাতিৰ সৈতে হিন্দু জনসংখ্যাৰ সংখ্যাধিক্য আছে। মুছলমানসকল (মাপ্পিলা) হৈছে দ্বিতীয় বৃহত্তম ধৰ্মীয় গোষ্ঠী আৰু ইয়াৰ পিছতে এক বুজনসংখ্যক খ্ৰীষ্টান জনসংখ্যা আছে। মলাবাৰ প্ৰব্ৰজনৰ অংশ হিচাপে কেন্দ্ৰীয় ট্ৰাভাংকুৰৰপৰা প্ৰব্ৰজন কৰা চিৰিয়ান খ্ৰীষ্টানসকলে ইয়াৰ মুখ্য অংশ গঠন কৰে আৰু পূৰ্বৰ মলাবাৰ জিলাৰ ভিতৰত ৱায়নাড়তে খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ লোকৰ অনুপাত আটাইতকৈ বেছি। ২০১৮ চনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিসংখ্যা প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, ৱায়নাড় জিলাৰ জনসংখ্যা আছিল ৮৪৬,৬৩৭ গৰাকী,<ref name="wnddemo_2018">{{Cite book |title=Annual Vital Statistics Report – 2018 |publisher=Department of Economics and Statistics, Government of Kerala |year=2020 |location=Thiruvananthapuram |pages=55 |url=http://kerala.gov.in |access-date=4 April 2024 |archive-date=2 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102023933/http://kerala.gov.in |url-status=dead}}</ref> যিখন কমোৰচ দেশৰ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় সমান।<ref name="cia">{{cite web |author=US Directorate of Intelligence |title=Country Comparison: Population |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613004507/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html |url-status=dead |archive-date=13 June 2007 |access-date=1 October 2011 |quote=Comoros 794,683 July 2011 est. |archivedate=27 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html |deadurl=yes }}</ref> ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতৰ মুঠ ৬৪০খন জিলাৰ ভিতৰত এই জিলাখনে ৪৮২তম স্থান লাভ কৰিছে। জিলাখনৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩৯৭ গৰাকী। জনসংখ্যাৰ ৩.৮৬% লোকে নগৰীয়া অঞ্চলত বসবাস কৰে। অনুসূচিত জাতি আৰু অনুসূচিত জনজাতিয়ে ক্ৰমে জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৩.৮৭% আৰু ১৮.৮৬% গঠন কৰিছে।<ref name=districtcensus>{{cite web |title=District Census Hand Book: Wayanad |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/668/download/2320/DH_2011_3203_PART_A_DCHB_WAYANAD.pdf |website=[[Census of India]] |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}</ref> সমগ্ৰ কেৰালাৰ ভিতৰত এইটোৱেই সৰ্বোচ্চ অনুসূচিত জাতি/জনজাতিৰ শতাংশ।<ref name="eco">{{Cite book |title=Economic Review 2020 – Volume I |last=Government of Kerala |publisher=Kerala State Planning Board |year=2021 |location=Thiruvananthapuram |url=https://spb.kerala.gov.in/sites/default/files/2021-01/English-Vol-1_0.pdf}}</ref> ৱায়নাড়ৰ জনজাতিসমূহৰ ভিতৰত পনিয়া, উৰালী কুৰুমা আৰু কুৰিচ্যাসকল অন্যতম।<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=a74HA_RX3rIC&q=wayanad+badaga&pg=PA514 |title=A Badaga-English Dictionary |last1=Hockings |first1=Paul |last2=Pilot-Raichoor |first2=Christiane |publisher=Walter de Gruyter |year=1992 |isbn=9783110126778 |pages=514}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/text.html?objectid=DS405.1.I34_V09_307.gif |title=Imperial Gazetteer of India, v. 9, p. 301. |publisher=DSAL |pages=301 |access-date=2026-07-27 |archivedate=2022-06-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220627063401/http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/text.html?objectid=DS405.1.I34_V09_307.gif }}</ref><ref>{{Cite book |last=Francis |first=W. |url=https://books.google.com/books?id=_RG2x2xDQ5UC |title=Gazetteer of South India |publisher=Mittal Publications |year=1988 |pages=183 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=zXBB1nZYoLIC |title=Hyderabad State |publisher=Atlantic Publishers & Distri |year=1937 |pages=100 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=http://archive.org/details/dli.ministry.03018 |title=Imperial gazetteer of India provincial series Madras |publisher=Superintendent Government, Calcutta |year=1908 |pages=183 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Frowde |first=Henry |url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.61194 |title=The Imperial Gazetteer Of India Vol Ix Bomjur-central India |year=1908 |pages=301 |language=en}}</ref> {{Pie chart |caption = ৱায়নাড় জিলাৰ ভাষাসমূহ (২০১১)<ref name="languages"/> |label1 = [[মালায়ালম ভাষা|মালায়ালম]] |value1 = 93.88 |color1 = cornflowerblue |label2 = পনিয়া |value2 = 1.89 |color2 = mediumblue |label3 = [[তামিল ভাষা|তামিল]] |value3 = 1.14 |color3 = royalblue |label4 = [[কানাড়া ভাষা|কানাড়া]] |value4 = 0.94 |color4 = darkslateblue |label5 = অন্যান্য |value5 = 2.13 |color5 = grey }} ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ সময়ত জনসংখ্যাৰ ৯৩.৮৮% লোকে মালায়ালম, ১.৮৯% লোকে পনিয়া, ১.১৪% লোকে তামিল আৰু ০.৯৪% লোকে কানাড়া ভাষাক তেওঁলোকৰ প্ৰথম ভাষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref name="languages">{{Cite web |title=Table C-16 Population by Mother Tongue: Kerala |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10209/download/13321/DDW-C16-STMT-MDDS-3200.XLSX |website=www.censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}</ref> === ৱায়নাড়ৰ জনজাতিসমূহ === ৱায়নাড়ত কেৰালাৰ আটাইতকৈ বেছি জনজাতীয় জনসংখ্যা আছে, য’ত আদিয়ান, পনিয়ান, মুল্লুকুৰ্মান, কুৰিচ্যান, ভেট্টাকুৰুমান, ৱায়নাড় কাদাৰ, কাট্টুনায়াক্কান আৰু থাচ্চানাদান মুপ্পান নামৰ ৮টা অনুসূচিত জনজাতি অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। এই সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত বহুতো প্ৰতীকাত্মক মৌখিক আখ্যান প্ৰচলিত আছে।<ref name="tribals">{{cite journal |last1=Menon |first1=Indu V. |title=Etymology and Etiologic Tales of Tribes of Wayanad |journal=Kannur University, Kerala India |url=http://usm.my |access-date=14 March 2022 }}</ref> '''আদিয়ান''': আদিয়ানসকল হৈছে এক মাতৃপ্ৰধান জনজাতীয় গোট, যিসকলক ১৯৭৬ চনলৈকে জমিদাৰসকলে বন্ধকী দাস শ্ৰমিক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বৰ্তমান তেওঁলোকৰ সৰহভাগেই কৃষি শ্ৰমিক আৰু কিছুসংখ্যক প্ৰান্তীয় খেতিয়ক। তেওঁলোকে আদিয়া ভাষাক মাতৃভাষা হিচাপে কয়।<ref name="tribals"/> '''কাট্টুনায়াক্কান''': ৱায়নাড়ৰ এক বিশেষভাৱে অসুৰক্ষিত জনজাতীয় গোট (PVTG)। জেনু কুৰুম্বন আৰু তেন কুৰুম্বন হৈছে কাট্টুনায়াক্কান সম্প্ৰদায়ৰ বাবে ব্যৱহৃত সমাৰ্থক শব্দ। তেওঁলোকে কানাড়া আৰু মালায়ালমৰ সংমিশ্ৰিত উপভাষা কাট্টুনাইক্কা ভাষা কয়। তেওঁলোক পিতৃতান্ত্ৰিক আৰু অৰণ্যত বসবাস কৰা এক চিকাৰী তথা সংগ্ৰাহক সম্প্ৰদায়। মুঠ ১৯৯৯৫ (পুৰুষ- ৯৯৫৩, মহিলা- ১০০৪২) জনসংখ্যাৰে এইটো কেৰালাৰ বিশেষভাৱে অসুৰক্ষিত জনজাতীয় গোটসমূহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ জনসংখ্যা।<ref name="tribals"/> '''কুৰিচ্যান''': মুঠ ৩৫৯০৯ (পুৰুষ- ১৮১২৯, মহিলা- ১৭৭৮০) জনসংখ্যাৰে তেওঁলোক অনুসূচিত জনজাতিসমূহৰ ভিতৰত দ্বিতীয় বৃহত্তম সম্প্ৰদায়।<ref name="tribals"/> '''মুল্লুকুৰ্মান''': ৱায়নাড়ত পোৱা এক পিতৃতান্ত্ৰিক আৰু পিতৃস্থানীয় জনজাতীয় কৃষিভিত্তিক সম্প্ৰদায়। এই সম্প্ৰদায়ৰ সদস্যসকল চিকাৰ কাৰ্যত পাকৈত আৰু তেওঁলোকৰ কথিত ভাষা হৈছে মুল্লুকুৰুমা। ইয়াৰ মুঠ জনসংখ্যা ২১৩৭৫ (পুৰুষ- ১০৬২৫, মহিলা- ১০৭৫০)।<ref name="tribals"/> '''পনিয়ান''': ১৯৭৬ চনৰ বন্ধকী শ্ৰম (উচ্ছেদ) আইন প্ৰণয়ন হোৱালৈকে এক পিতৃতান্ত্ৰিক দাস জনজাতীয় সম্প্ৰদায় আছিল,<ref>{{Cite web |title=Bonded Labour Ministry of Labour & Employment{{!}}Government of India |url=https://labour.gov.in/bonded-labour |access-date=4 April 2024 |website=labour.gov.in |language=en}}</ref> যিসকল ৱায়নাড়, কান্নুৰ, কজীকোট আৰু মালাপ্পুৰমত বিস্তৃত হৈ আছে। ৯২৭৮৭ (পুৰুষ- ৪৫১১২, মহিলা- ৪৭৬৭৫) জনসংখ্যাৰে তেওঁলোক হৈছে একক বৃহত্তম জনজাতীয় সম্প্ৰদায়। তেওঁলোকৰ ভাষা 'পনিয়া ভাষা' নামৰ এটা উপভাষা আৰু বৰ্তমান তেওঁলোক কৃষি শ্ৰমিক।<ref name="tribals" /> '''থাচ্চানাদান মুপ্পান''': থাচ্চানাদান মুপ্পান হৈছে এটা মাতৃপ্ৰধান সম্প্ৰদায়। অতীতত তেওঁলোক স্থানান্তৰিত খেতিয়ক আৰু চিকাৰী আছিল। বৰ্তমান তেওঁলোকে কৃষি শ্ৰমৰ জৰিয়তে জীৱিকা উপাৰ্জন কৰে। কাঠৰ কাম (Carpentry) আৰু ডলা-চালনী বা পাচি-খৰাহি নিৰ্মাণৰ বাবে পাকৈত এই সম্প্ৰদায়টোৰ মুঠ জনসংখ্যা ১৬৪৯ গৰাকী, য’ত ৮১৪ গৰাকী পুৰুষ আৰু ৮৩৫ গৰাকী মহিলা অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।<ref name="tribals" /> '''ভেট্টাকুৰুমান''': ভেট্টাকুৰুমানো এক পিতৃতান্ত্ৰিক জনজাতীয় সম্প্ৰদায়। তেওঁলোকৰ ভাষা 'ভেট্টাকুৰুমা ভাষা' নামেৰে জনাজাত। ভেট্টাকুৰুমানৰ জনসংখ্যা ৬৪৮২ গৰাকী, যাৰ ভিতৰত ৩১৯৩ গৰাকী পুৰুষ আৰু ৩২৮৯ গৰাকী মহিলা।<ref name="tribals" /> '''ৱায়নাড় কাদাৰ''': তেওঁলোকক কজীকোট আৰু ৱায়নাড় জিলাত পোৱা যায় আৰু কোচিনৰ কাদাৰসকলৰপৰা তেওঁলোক সম্পূৰ্ণ পৃথক এক বংশোদ্ভূত গোট। তেওঁলোক ৬৭৩ গৰাকী জনসংখ্যাৰ এক মাতৃপ্ৰধান প্ৰান্তীয় জনজাতি, য’ত ৩৪৮ গৰাকী পুৰুষ আৰু ৩২৫ গৰাকী মহিলা আছে।<ref name="tribals" /> == চৰকাৰ আৰু ৰাজনীতি == === প্ৰশাসন === [[File:Subdistricts of Wayanad.png|thumb|ৱায়নাড় জিলাৰ তালুকসমূহ]] [[File:Wayanad-district-map-en.svg|thumb|ৱায়নাড় জিলাৰ স্থানীয় সংস্থাসমূহ]] * জিলা সদৰ দপ্তৰ: কেলপেট্টা। জিলা উপায়ুক্ত, জিলা আৰক্ষী প্ৰধান আৰু জিলা ন্যায়াধীশৰ কাৰ্যালয় কেলপেট্টাত অৱস্থিত। * ৩<ref>{{cite web |url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S11/KL_Dist_PC_AC.pdf |title=Assembly Constituencies – Corresponding Districts and Parliamentary Constituencies |access-date=18 October 2008 |work=Kerala |publisher=Election Commission of India}}</ref> ==== ৰাজহ প্ৰশাসন ==== জিলা প্ৰশাসনৰ সদৰ দপ্তৰ বা কালেক্টৰেট কেলপেট্টাত অৱস্থিত। জিলা প্ৰশাসনৰ নেতৃত্ব দিয়ে জিলা উপায়ুক্তই, যি এগৰাকী ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বিষয়া। ৰাজহ প্ৰশাসনৰ সুবিধাৰ্থে ৱায়নাড় জিলাক ৰাজহ সংমণ্ডল, তালুক আৰু ৰাজহ গাঁৱত বিভক্ত কৰা হৈছে। ৰাজহ সংমণ্ডল কাৰ্যালয়টো মানানথাভাদীত আছে, যাৰ নেতৃত্ব দিয়ে এজন উপ-সংমণ্ডল দণ্ডাধীশ বা ৰাজহ সংমণ্ডল বিষয়াই। জিলাখনত মুঠ ৩টা তালুক আছে: মানানথাভাদী, ব্যাথিৰি আৰু চুলতান বাথেৰী। প্ৰতিটো তালুক কাৰ্যালয়ৰ নেতৃত্ব দিয়ে একোগৰাকী তহচিলদাৰে, যি সেই তালুকৰ কাৰ্যবাহী দণ্ডাধীশো হয়। এই তিনিটা তালুকৰ এক্টিয়াৰৰ অধীনত মুঠ ৪৯খন ৰাজহ গাঁও আছে। ৰাজহ সংগ্ৰহৰ উদ্দেশ্যত এই ৰাজহ গাঁওসমূহক পুনৰ অংশম আৰু দেশম হিচাপে বিভক্ত কৰা হৈছে। ==== আৰক্ষী প্ৰশাসন ==== ৱায়নাড় জিলা আৰক্ষী বিভাগ উত্তৰ মণ্ডলৰ অন্তৰ্গত কান্নুৰ পৰিসৰৰ অধীনত পৰে। ৱায়নাড় জিলা আৰক্ষীৰ সদৰ দপ্তৰ কেলপেট্টাত অৱস্থিত। ইয়াৰ নেতৃত্ব দিয়ে এজন জিলা আৰক্ষী প্ৰধানে, যি কেৰালা কেডাৰৰ এগৰাকী ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱাৰ বিষয়া আৰু তেওঁ আৰক্ষী অধীক্ষক পদবীত থাকে। আইন-শৃংখলা ৰক্ষাৰ বাবে ৱায়নাড় আৰক্ষী জিলাক ৩টা আৰক্ষী উপ-সংমণ্ডলত বিভক্ত কৰা হৈছে: কেলপেট্টা, মানানথাভাদী আৰু চুলতান বাথেৰী; য’ত মুঠ ১৭টা আৰক্ষী থানা আছে। প্ৰতিটো উপ-সংমণ্ডলৰ নেতৃত্ব দিয়ে একোগৰাকী আৰক্ষী উপ-অধীক্ষকে আৰু ইয়াৰ এক্টিয়াৰৰ অধীনত কেইবাখনো আৰক্ষী থানা থাকে। প্ৰতিখন আৰক্ষী থানাৰ নেতৃত্ব দিয়ে একোগৰাকী আৰক্ষী পৰিদৰ্শক বা উপ-পৰিদৰ্শকে, যি থানাৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত বিষয়া হিচাপে মনোনীত হয়।<ref>{{Cite web |title=Official Website of Wayanad – About Wayanad Police |url=https://wayanad.keralapolice.gov.in/page/about-wayanad-police |access-date=5 April 2024 |website=wayanad.keralapolice.gov.in}}</ref> অন্যান্য বিশেষ শাখা বা কোষসমূহৰ ভিতৰত জিলা বিশেষ শাখা, জিলা অপৰাধ শাখা, জিলা অপৰাধ ৰেকৰ্ড ব্যুৰ’ আৰু নাৰ্কোটিক চেল অন্যতম, যাৰ প্ৰতিটোৰে নেতৃত্ব দিয়ে একোগৰাকী আৰক্ষী উপ-অধীক্ষকে। ==== ন্যায়পালিকা ==== ১৯৮০ চনৰ ১ নৱেম্বৰত ৱায়নাড় জিলা গঠন হোৱাৰ পিছত, ১৯৮৪ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰত কেলপেট্টা ন্যায়িক জিলা স্থাপন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Court Establishment History {{!}} DISTRICT COURT WAYANAD {{!}} India |url=https://wayanad.dcourts.gov.in/about-department/history/ |access-date=5 April 2024 |language=en-US |archivedate=5 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240405152835/https://wayanad.dcourts.gov.in/about-department/history/ |deadurl=yes }}</ref> কেলপেট্টা ন্যায়িক জিলাৰ নেতৃত্ব দিয়ে একোগৰাকী প্ৰধান জিলা আৰু সত্ৰ ন্যায়াধীশে আৰু ইয়াৰ এক্টিয়াৰৰ অধীনত তলত উল্লেখ কৰা আদালতসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে; আদালত চৌহদ, কেলপেট্টা: * জিলা আৰু সত্ৰ আদালত, কেলপেট্টা * অতিৰিক্ত জিলা আৰু সত্ৰ আদালত, কেলপেট্টা * অতিৰিক্ত জিলা আৰু সত্ৰ আদালত তথা মটৰ দুৰ্ঘটনা দাবী ন্যায়াধিকৰণ, কেলপেট্টা * পৰিয়াল আদালত, কেলপেট্টা * ফাষ্ট ট্ৰেক বিশেষ আদালত, কেলপেট্টা * মুখ্য ন্যায়িক দণ্ডাধীশৰ আদালত, কেলপেট্টা * প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ন্যায়িক দণ্ডাধীশৰ আদালত, কেলপেট্টা * মুন্সিফ আদালত, কেলপেট্টা আদালত চৌহদ, মানানথাভাদী: * প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ন্যায়িক দণ্ডাধীশৰ আদালত, মানানথাভাদী * প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ন্যায়িক দণ্ডাধীশৰ আদালত (দ্বিতীয়), মানানথাভাদী * অনুসূচিত জাতি/অনুসূচিত জনজাতি বিশেষ আদালত, মানানথাভাদী * মুন্সিফ দণ্ডাধীশৰ আদালত, মানানথাভাদী আদালত চৌহদ, চুলতান বাথেৰী: * উপ-আদালত, চুলতান বাথেৰী * প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ন্যায়িক দণ্ডাধীশ (প্ৰথম) * প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ন্যায়িক দণ্ডাধীশ (দ্বিতীয়) === স্থানীয় স্বায়ত্ত্ব শাসন === ==== পঞ্চায়ত ==== গ্ৰাম্য প্ৰশাসনৰ উদ্দেশ্যে জিলা পৰ্যায়ত ৱায়নাড় জিলা পঞ্চায়তে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে, যাৰ সদৰ দপ্তৰ কেলপেট্টাত অৱস্থিত। ৱায়নাড় জিলা পঞ্চায়ত এখন নিৰ্বাচিত পৰিষদৰদ্বাৰা পৰিচালিত হয়, যাৰ নেতৃত্বত থাকে সভাপতি আৰু উপ-সভাপতি। জিলা পঞ্চায়তখন ১৬টা সংমণ্ডল বা সমষ্টিক লৈ গঠিত আৰু প্ৰতিটো সংমণ্ডলক একোগৰাকী নিৰ্বাচিত সদস্যই প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। জিলাখনৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলসমূহৰ উন্নয়নৰ বাবে জিলা পঞ্চায়তখনেই মূল দায়িত্বত থাকে। ব্লক বা উন্নয়ন খণ্ড পৰ্যায়ৰ প্ৰশাসনৰ বাবে ৪টা ব্লক পঞ্চায়ত (আঞ্চলিক পঞ্চায়ত) আৰু গাঁৱৰ বাবে বা গাঁওসমূহৰ গোট পৰ্যায়ৰ প্ৰশাসনৰ বাবে ২৩টা গ্ৰাম পঞ্চায়ত আছে। এই পঞ্চায়তসমূহ ক্ৰমে সভাপতি আৰু উপ-সভাপতিৰ নেতৃত্বত থকা নিৰ্বাচিত পৰিষদৰদ্বাৰা পৰিচালিত হয়। ব্লক পঞ্চায়ত বা ব্লক উন্নয়ন কাৰ্যালয়সমূহ ক্ৰমে— কেলপেট্টা, মানানথাভাদী, পনামৰাম আৰু চুলতান বাথেৰীত অৱস্থিত।<ref>{{Cite web |title=Basic Information of Gram Panchayats in Wayanad District {{!}} Department of Panchayats |url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1028 |access-date=5 April 2024 |website=dop.lsgkerala.gov.in}}</ref> ==== পৌৰসভা ==== নগৰীয়া প্ৰশাসনৰ বাবে জিলাখনৰ প্ৰধান চহৰসমূহক সামৰি তিনিখন পৌৰসভা আছে, সেইসমূহ হ’ল— কেলপেট্টা, মানানথাভাদী আৰু চুলতান বাথেৰী। এই পৌৰসভাসমূহ একোগৰাকী পৌৰপতি (Chairperson) আৰু উপ-পৌৰপতিৰ নেতৃত্বত থকা নিৰ্বাচিত পৌৰ পৰিষদৰদ্বাৰা পৰিচালিত হয়। === নিৰ্বাচনী সমষ্টিসমূহ === ==== ৰাজ্যিক বিধানসভা সমষ্টিসমূহ ==== ==== সংসদীয় প্ৰতিনিধিত্ব ==== ৱায়নাড় লোকসভা সমষ্টিৰ সাংসদ হৈছে প্ৰিয়ংকা গান্ধী ভাদ্ৰা। ২০২১ চনৰ কেৰালা বিধানসভা নিৰ্বাচনত কেলপেট্টা বিধানসভা সমষ্টিৰপৰা টি ছিদ্দিক বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল। চুলতান বাথেৰী বিধানসভা সমষ্টিৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছে আই চি বাল কৃষ্ণনে আৰু মানানথাভাদী বিধানসভা সমষ্টিৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছে অ’ আৰ কেলুৱে। {| class="wikitable" |+ সংসদ সদস্য (এম পি) |- ! ! প্ৰতিকৃতি ! নাম ! সমষ্টি ! দল ! মিত্ৰজোঁট |- |১ | [[File:Priyanka_Gandhi_Vadra_(7).jpg|frameless]] | প্ৰিয়ংকা গান্ধী ভাদ্ৰা ||ৱায়নাড় লোকসভা সমষ্টি||{{party color|Indian National Congress}}; color:white; " |'''INC''' || | ইউ ডি এফ |} == প্ৰধান চহৰসমূহ == {| class="wikitable" |- |- | * মানানথাভাদী * থিৰুনেল্লী * তাভিনজল * থণ্ডাৰনাডু * পনামৰাম || মানানথাভাদী তালুক |- | * ব্যাথিৰি * কেলপেট্টা * পাডিনজাৰাথাৰা * মেপ্পাদী * পজুথানা * মুত্তিল * মুপ্পাইনাড || ব্যাথিৰি তালুক |- | * মীনংগাড়ী * আম্বালাভায়াল * চুলতান বাথেৰী * মুথাংগা * পুলপ্ৰে || চুলতান বাথেৰী তালুক |} == পৰ্যটন == জিলাখনত ২০টাতকৈও অধিক পৰ্যটনস্থলী আছে। কেৰালা চৰকাৰৰ পৰ্যটন বিভাগৰ অধীনত কাম কৰা ৱায়নাড়ৰ জিলা পৰ্যটন প্ৰসাৰ পৰিষদে জিলাখনৰ সকলো পৰ্যটন সম্পৰ্কীয় কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰে।<ref>[https://indiaghumenge.com/top-11-places-in-wayanad/ Top 11 places in Wayanad to visit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221010160812/https://indiaghumenge.com/top-11-places-in-wayanad/ |date=2022-10-10 }}, indiaghumenge.com. Accessed 12 July 2023.</ref> ৱায়নাড়ত ''ৱায়নাড় সাহিত্য উৎসৱ'' (Wayanad Literature Festival) অনুষ্ঠিত হয়, যিটো ভাৰতৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলত অনুষ্ঠিত আটাইতকৈ ডাঙৰ সাহিত্য উৎসৱ। ইয়াৰ প্ৰতিটো সংস্কৰণতে দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰপৰা অহা বহুসংখ্যক লেখক, সাংবাদিক আৰু সমাজকৰ্মীৰ সমাৱেশ ঘটে। == যাতায়াত == কজীকোট–কোল্লেগাল সংযোগী ৭৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ (পূৰ্বৰ এন এইছ ২১২) ৱায়নাড় জিলাৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। এই এন এইছ ২১২ পথছোৱাৰে মহীসূৰলৈ যোৱাৰ পথত ৱায়নাড় জিলাৰ তথা কেৰালা ৰাজ্যৰ সীমা পাৰ হোৱাৰ পিছত ই বাণ্ডীপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ মাজেৰে পাৰ হৈছে। ৱায়নাড়ৰ আটাইতকৈ ওচৰৰ বিমান বন্দৰটো হৈছে কান্নুৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ, যিটো প্ৰায় ৮২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।<ref>{{cite magazine |last1=Kadere |first1=Nidhi |date=6 October 2023 |title=Embrace The Chill: Top Winter Getaways In India |url=https://www.outlooktraveller.com/destinations/india/embrace-the-chill-top-winter-getaways-in-india |magazine=Outlook |access-date=15 December 2023}}</ref> ==শিক্ষা== {{মূল|ৱায়নাড় জিলাৰ শিক্ষানুষ্ঠানৰ তালিকা}} == কেইগৰাকীমান বিশিষ্ট ব্যক্তি == {{Columns-list|colwidth=22em| * এম পি বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ – ৰাজনীতিবিদ * চি কে শসীন্দ্ৰন – ৰাজনীতিবিদ * চানী ৱেইন – অভিনেতা * ফাদাৰ মাথাই নুৰানাল – ধৰ্মযাজক * ফিলোক্সেনোছ যুহানন – ধৰ্মাধিকাৰ (বিশ্বপ) * জৰ্জ জাৰালাকাট্ট – ধৰ্মাধিকাৰ (বিশ্বপ) * মেথিউছ ম’ৰ এফ্ৰেম মেট্ৰ’পলিটান – ধৰ্মাধিকাৰ (বিশ্বপ) * আবু চেলিম – অভিনেতা * অনু সিতাৰা – অভিনেত্ৰী * মিধুন মেনুৱেল থমাছ – পৰিচালক * বাছিল জোচেফ – পৰিচালক * জয়ন্তী ৰাজন – ৰাজনীতিবিদ * জেনিথ কাচাপ্পিল্লী – পৰিচালক * কে পি থমাছ – শিল্পী * মনু মঞ্জিত – গীতিকাৰ * পি এছ জীনা – বাস্কেটবল খেলুৱৈ * শ্ৰীধন্যা সুৰেশ – ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বিষয়া * বিনোদ জোচেফ – সাংবাদিক * নন্দিতা কে এছ – কবি * নিৰ্মল বেবী ভাৰ্গীছ – পৰিচালক * কেলপেট্টা নাৰায়ণন – ঔপন্যাসিক * অ’ আৰ কেলু – ৰাজনীতিবিদ * ইষ্টাৰ অনিল – অভিনেত্ৰী * অমল্ডা লিজ – অভিনেত্ৰী * মিন্নু মণি – ক্ৰিকেটাৰ * সজীৱন সজনা – ক্ৰিকেটাৰ }} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ===টোকা=== <references group="টোকা"/> ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Wayanad district}} {{Wikivoyage|Wayanad District}} * [https://wayanad.gov.in/ Official website] * {{URL|https://wayanadtourism.org|Wayanad tourism official website}} {{Geographic location | Centre = Wayanad district | North = [[Kodagu district]], Karnataka | Northeast = [[Mysore district]], Karnataka | East = [[Chamarajanagar district]], Karnataka | Southeast = [[Nilgiris district]], Tamil Nadu | South = [[Malappuram district]] | Southwest = [[Kozhikode district]] | West = | Northwest = [[Kannur district]] }} [[শ্ৰেণী:কেৰালা]] 7k7myqiim0mh6z1pzmi98ga3tzimrp3 0 138202 622700 621193 2026-08-02T12:16:20Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622700 wikitext text/x-wiki {{Infobox cultivar | name = এদায়ুৰ জলকীয়া (എടയൂർ മുളക്) | image = Unripened Green Edayur chilli.jpg | image_caption = অপক্ক সেউজীয়া অৱস্থাত এদায়ুৰ জলকীয়া | species = ''Capsicum annuum'' | origin = [[কেৰালা]], [[ভাৰত]] | module = {{Infobox pepper |embed = yes |heat = |scoville = 1968<ref>{{cite journal |title=Edayur Chilli - GI Application No. 662 |journal=Government of India Geographical Indications Journal |issue=137 |date=May 29, 2020 |page=22 |url=https://www.ipindia.gov.in/writereaddata/Portal/Images/pdf/Journal_137.pdf |access-date=25 October 2024 |archivedate=3 November 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241103231548/https://www.ipindia.gov.in/writereaddata/Portal/Images/pdf/Journal_137.pdf |deadurl=yes }}</ref> }} }} '''এদায়ুৰ জলকীয়া''' ([[ইংৰাজী]]: Edayur chilli) হৈছে মূলতঃ [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যত খেতি কৰা এক প্ৰকাৰৰ [[জলকীয়া]]।<ref>{{cite news |title=The many shades of red |url=https://www.deccanherald.com/features/the-many-shades-of-red-1040676.html |access-date=25 October 2024 |work=Deccan Herald |language=en}}</ref> এদায়ুৰ জলকীয়া এবিধ স্থানীয় জাত, যাৰ খেতি প্ৰধানকৈ কেৰালাৰ মালাপ্পুৰম জিলাৰ কিছুমান নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলত কৰা হয়।<ref>{{cite book |last1=Variyar |first1=Prasad S. |last2=Singh |first2=Inder Pal |last3=Adiani |first3=Vanshika |last4=Suprasanna |first4=Penna |title=Peppers: Biological, Health, and Postharvest Perspectives |date=8 November 2024 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-040-15384-0 |url=https://books.google.com/books?id=L-EoEQAAQBAJ&dq=Edayur+chilli&pg=PA19 |access-date=10 November 2024 |language=en}}</ref> বিশেষকৈ, ভালাঞ্চেৰী ব্লকৰ অন্তৰ্গত এদায়ুৰ, আথাভানাড, মাৰাক্কাৰা, ইৰিম্বিলিয়াম, কালপাকাঞ্চেৰী আৰু ভালাঞ্চেৰী পঞ্চায়তৰ লগতে আংগাডিপ্পুৰম ব্লকৰ অন্তৰ্গত মূৰ্কানাদ আৰু কুৰুভা পঞ্চায়তত ইয়াৰ খেতি কৰা হয়। == নামকৰণ == ইয়াৰ উৎপত্তিস্থল এদায়ুৰ গাঁৱৰ নামেৰেই এই জলকীয়াটোৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। এদায়ুৰ গ্ৰাম পঞ্চায়তত উপলব্ধ নথিপত্ৰ অনুসৰি, এই অঞ্চলত এদায়ুৰ জলকীয়াৰ খেতি অন্ততঃ ১৫০ বছৰ পুৰণি।<ref>{{cite journal |title=Edayur Chilli - GI Application No. 662 |journal=Government of India Geographical Indications Journal |issue=137 |date=May 29, 2020 |page=18 |url=https://www.ipindia.gov.in/writereaddata/Portal/Images/pdf/Journal_137.pdf |access-date=25 October 2024 |archivedate=3 November 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241103231548/https://www.ipindia.gov.in/writereaddata/Portal/Images/pdf/Journal_137.pdf |deadurl=yes }}</ref> === স্থানীয় নাম === স্থানীয়ভাৱে ইয়াক ''এদায়ুৰ মুলাকু'' বুলি জনা যায়। স্থানীয় ৰাজ্যিক ভাষা [[মালায়ালম ভাষা|মালায়ালম]]ত ''মুলাকু'' মানে জলকীয়া। == বিৱৰণ == === কৃষি === এদায়ুৰ জলকীয়াৰ পৰম্পৰাগত খেতিৰ বাবে পাহাৰ, টিলা আৰু লেটেৰাইটযুক্ত মাটিৰ পথাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। === শাৰীৰিক বৈশিষ্ট্য === ইয়াৰ বাহ্যিক ৰূপটো হ’ল— তললৈ ওলমি থকা একক ফল, যিবোৰ দেখাত মঝলীয়া ত্ৰিকোণীয় আকৃতিৰ আৰু ইয়াৰ উপৰিভাগ নিমজ হয়।<ref>{{cite book |last1=Ravindran |first1=P. N. |last2=Sivaraman |first2=K. |last3=Devasahayam |first3=S. |last4=Babu |first4=K. Nirmal |title=Handbook of Spices in India: 75 Years of Research and Development |date=2024 |publisher=Springer Nature |isbn=978-981-19-3728-6 |url=https://books.google.com/books?id=Vz4QEQAAQBAJ&dq=Edayur+chilli&pg=PA2041 |access-date=10 November 2024 |language=en}}</ref> === তীব্ৰতা আৰু ব্যৱহাৰ === এদায়ুৰ জলকীয়া প্ৰধানকৈ কেৰালাৰ এবিধ পৰম্পৰাগত খাদ্য ''কোন্দাত্তম'' বা ৰ’দত শুকুৱাই লোৱা দৈ-জলকীয়া প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite book |last1=Prasad |first1=Rajendra |title=Current Affairs Year Book 2022: Geography |publisher=MYUPSC |url=https://books.google.com/books?id=OcxkEAAAQBAJ&dq=Kondattom&pg=PT48 |access-date=10 November 2024 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Sen |first1=Colleen Taylor |last2=Bhattacharyya |first2=Sourish |last3=Saberi |first3=Helen |title=The Bloomsbury Handbook of Indian Cuisine |date=23 February 2023 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-350-12865-1 |url=https://books.google.com/books?id=AzysEAAAQBAJ&dq=Edayur+chilli&pg=PT112 |access-date=10 November 2024 |language=en}}</ref> এই শুকান 'কোন্দাত্তম মুলাকু' কেইবামাহো ধৰি সংৰক্ষণ কৰি ৰাখিব পাৰি আৰু ইয়াৰ ব্যতিক্ৰমী সোৱাদ অটুট থাকে। ভজাৰ পিছত কোন্দাত্তমে দৈৰ সৈতে এক সুস্বাদু সহযোগী ব্যঞ্জন হিচাপে আহাৰৰ সৌন্দৰ্য আৰু সোৱাদ বৃদ্ধি কৰে।<ref>{{cite news |title=GI tag for Kerala's Kuttiattoor mango & Edayur chilli |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/gi-tag-for-keralas-kuttiattoor-mango-edayur-chilli/articleshow/86905783.cms |access-date=25 October 2024 |work=The Times of India |date=10 October 2021}}</ref> == চিত্ৰভঁৰাল == <gallery> File:Longshot photo of a farm of Edayur Chillies.jpg|এদায়ুৰ জলকীয়াৰ পথাৰ এখনৰ দূৰৈৰ দৃশ্য File:Photo of a farm of Edayur Chillies.jpg|জলকীয়া খেতিৰ দৃশ্য File:Extreme Closeup of Edayur Chilli in a farm.jpg|পথাৰত এদায়ুৰ জলকীয়াৰ অতি নিকট দৃশ্য File:Photo of closeup of Edayur Chilli plant in a farm.jpg|পথাৰত জলকীয়া আৰু গছৰ নিকট দৃশ্য File:Closeup of Edayur Chilli in a farm.jpg|পথাৰত জলকীয়াৰ ওচৰৰ পৰা লোৱা দৃশ্য File:Collection of chillies gathered in a tub.jpg|এটা টাবত সংগ্ৰহ কৰা জলকীয়াৰ থুপ File:Another closeup of Edayur Chillies.jpg|জলকীয়াৰ আন এক নিকট দৃশ্য File:Another collection of Edayur chillies gathered in a tub.jpg|টাবত সংগ্ৰহ কৰা জলকীয়াৰ আন এক থুপ File:Another collection of Edayur Chillies.jpg|সংগ্ৰহ কৰা জলকীয়াৰ আন এক দৃশ্য File:Closeup of Edayur Chillies.jpg|এদায়ুৰ জলকীয়াৰ ওচৰৰ দৃশ্য </gallery> == ভৌগোলিক স্বীকৃতি == ২০২১ চন can ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ভাৰত চৰকাৰৰ ভৌগোলিক স্বীকৃতি পঞ্জীয়ন কাৰ্যালয়ৰ পৰা ইয়াক [[ভৌগোলিক স্বীকৃতি]] (GI) টেগ প্ৰদান কৰা হয় (যিটো ২০২৯ চনৰ ২ অক্টোবৰলৈকে বৈধ)।<ref>{{cite web |title=Geographical Indications Intellectual Property India |url=https://search.ipindia.gov.in/GIRPublic/Application/Details/662 |access-date=25 October 2024}}</ref> এদায়ুৰৰ ''এদায়ুৰ চিলি গ্ৰোৱাৰ্ছ এছ'চিয়েশ্যন'' (ECGA)-এ এই জলকীয়াৰ জি আই পঞ্জীয়নৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল। ২০১৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত আবেদন দাখিল কৰাৰ পিছত, ২০২১ চনত [[চেন্নাই]]স্থিত ভৌগোলিক স্বীকৃতি পঞ্জীয়ন কাৰ্যালয়ে ইয়াক জি আই টেগ প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ ফলত "এদায়ুৰ জলকীয়া" নামটো কেৱল এই অঞ্চলত উৎপাদিত জলকীয়াৰ বাবেহে সুকীয়া হৈ পৰে। ই কেৰালাৰ প্ৰথমটো জলকীয়াৰ জাত আৰু ভৌগোলিক স্বীকৃতি লাভ কৰা কেৰালাৰ ৩৪ সংখ্যক সামগ্ৰী হিচাপে পৰিগণিত হয়। একে সময়তে কেৰালাৰ কান্নুৰ জিলাৰ কুট্টিয়াতুৰ [[আম]]কো জি আই টেগ প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Kuttiattoor mango and Edayur chilli gets GI tags |url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/kuttiattoor-mango-and-edayur-chilli-gets-gi-tags/articleshow/86760185.cms |access-date=25 October 2024 |work=The Times of India |date=4 October 2021}}</ref> == লগতে চাওক == * [[ৰামনাথপুৰম মুণ্ডু জলকীয়া]] * [[কুট্টিয়াতুৰ আম]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:কেৰালা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় খাদ্য]] [[শ্ৰেণী:অৰ্থনীতি]] [[শ্ৰেণী:কৃষি]] [[শ্ৰেণী:পাচলি]] b0k69hj8opm3d9zsfkh64ja5cnp5igx 0 138220 622756 621927 2026-08-02T14:34:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622756 wikitext text/x-wiki {{short description|Shipbuilding and maintenance facility in India}} {{Infobox company | name = কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড | logo = [[File : Cochin Shipyard SVG Logo.svg|130px]] | type = ৰাজহুৱা কোম্পানী | traded_as = {{BSE|540678}}<br />{{NSE|COCHINSHIP}} | founded = {{Start date and age|df=y|1972|04|29}} | hq_location_city = [[কোচি]], [[কেৰালা]] | hq_location_country = ভাৰত | area_served = ভাৰত | image = [[File: Cochin Shipyard.jpg|320px]] | image_caption = A view of one of the docks at the Cochin Shipyard | owner = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | key_people = মধু এছ নায়াৰ <br /> (অধ্যক্ষ আৰু পৰিচালন সঞ্চালক) | industry = জাহাজ নিৰ্মাণ | products = {{bulleted_list| বিমানবাহী জাহাজ |ASWSWC|টেংকাৰ (জাহাজ) |বাল্ক কেৰিয়াৰ|প্লেটফৰ্ম চাপ্লাই জাহাজ|পেট্ৰল ব'ট|ডাইভিং সহায়ক জাহাজ|ইলেকট্ৰিক নাও|ফেৰী |টাগবোট}} | services = {{bulleted_list|জাহাজৰ ডিজাইন|জাহাজ নিৰ্মাণ|জাহাজ মেৰামতি |সামুদ্ৰিক অভিযান্ত্ৰিক প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠান - বিজ্ঞানসাগৰ}} | revenue = {{Decrease}} {{INRConvert|2536.94|c}} (FY 2023)<ref name=finances>{{cite web |url=https://cochinshipyard.in/uploads/investor/2a4c69a418e33bbc055c396b44a6dda9.pdf|title=Financial Report 2022-23|access-date=2023-05-19}}</ref> | operating_income = {{Decrease}} {{INRConvert|448.50|c}} (FY 2023)<ref name=finances/> | net_income = {{Decrease}} {{INRConvert|334.8|c}} (FY 2023)<ref name=finances/> | assets = {{Increase}} {{INRConvert|9909.04|c}} (FY 2023)<ref name=finances/> | equity = {{Increase}} {{INRConvert|4423.41|c}} (FY 2023)<ref name=finances/> | num_employees = ১,৭৪৪ (মাৰ্চ ২০১৯) | parent = | divisions = | subsidiaries = {{bulleted_list|[[Hooghly Cochin Shipyard Limited]]|Udupi Cochin Shipyrard Limited}} | caption = | website = {{URL|https://cochinshipyard.in/|cochinshipyard.in}} | footnotes = }} '''কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড ({{lang-en|Cochin Shipyard Limited}}) '''বা চমূকৈ CSL হৈছে [[ভাৰত]]ৰ সৰ্ববৃহৎ জাহাজ নিৰ্মাণ আৰু মেৰামতি প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://shipmin.gov.in/sites/default/files/2015-16%20English.pdf#page=55 |publisher= [[Ministry of Ports, Shipping and Waterways|Ministry of Shipping, Govt of India]]| title=Annual Report 2015–16 |access-date=4 September 2022 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://dpe.gov.in/sites/default/files/11_Transportation%20Equipment.pdf#page=6 |publisher= [[Ministry of Finance (India)#Department of Public Enterprises|Department of Public Enterprises, Ministry of Finance]]| title=Transportation Equipment |access-date=4 September 2022 }}</ref> এয়া বিশ্বৰ অতি কমসংখ্যক শ্বিপয়াৰ্ডৰ ভিতৰত অন্যতম, যিয়ে এখন বিমানবাহী যুদ্ধজাহাজ নিৰ্মাণ কৰে। [[ভাৰত]]ত এনে যুদ্ধজাহাজ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ সক্ষম একমাত্ৰ শ্বিপয়াৰ্ড হৈছে কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড।<ref>{{Cite news |last=Anandan |first=S. |date=2022-08-30 |title=Cochin Shipyard can build follow-on carrier in about 8 years, says CMD |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/cochin-shipyard-can-build-follow-on-carrier-in-about-8-years-says-cmd/article65830573.ece |access-date=2025-10-02 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> এই শ্বিপয়াৰ্ড ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ বন্দৰনগৰী [[কোচি]]ত অৱস্থিত আৰু সামুদ্ৰিক উদ্যোগসমূহৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।<ref>{{cite web |publisher=Shipping Ministry of India |url=http://shipping.nic.in/shipwing2.htm |archive-url=https://archive.today/20050915045113/http://shipping.nic.in/shipwing2.htm |url-status=dead |archive-date=15 September 2005 |title=List of ship building centres in India |access-date=18 July 2008 }}</ref> ইয়াত প্লেটফৰ্ম ছাপ্লাই ভেছেল (Platform Supply Vessel) আৰু দুটা আৱৰণযুক্ত তেলবাহী জাহাজ (ডাবল-হাল্ড অইল টেংকাৰ ) আদি নিৰ্মাণ কৰা হয়। কোচিন শ্বিপয়াৰ্ডে সৰ্বাধিক ১,২০,০০০ ডেডৱেইট টন (DWT) ক্ষমতাসম্পন্ন বৃহৎ জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছে। উৎপাদন ক্ষমতাৰ দিশৰপৰা ই ভাৰতৰ শীৰ্ষস্থানীয় শ্বিপয়াৰ্ড। কোম্পানীটোৱে ভাৰত চৰকাৰৰ মিনিৰত্ন মৰ্যাদা লাভ কৰিছে।<ref name="cochin1">{{cite news |last1=Mudgill |first1=Amit |title=Cochin Shipyard rallies over 20% on D-Street debut |url=https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/cochin-shipyard-makes-quite-debut-lists-at-0-7-premium-over-issue-price/articleshow/60014904.cms |access-date=13 June 2018 |work=The Economic Times |date=12 August 2017}}</ref> ==ইতিহাস== কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড ১৯৭২ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ অধীনস্থ এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ কোম্পানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। ইয়াৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ জাহাজ নিৰ্মাণ আৰু মেৰামতিৰ সুবিধাসমূহ ১৯৮২ চনত সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্যক্ষম হয়। ২০১২ চনৰ আগষ্ট মাহত ভাৰত চৰকাৰে কোম্পানীটোৰ অধিক সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে প্ৰায় ₹১,৫০০ কোটি টকা সংগ্ৰহৰ উদ্দেশ্যে প্ৰাৰম্ভিক ৰাজহুৱা শ্বেয়াৰ ইছ্যু (IPO)ৰ জৰিয়তে চৰকাৰী অংশীদাৰিত্বৰ একাংশ বিক্ৰী (ডিভেষ্টমেণ্ট) কৰাৰ পৰিকল্পনা ঘোষণা কৰে। year.<ref>{{cite news|title=Cochin Shipyard Limited firms up plans to go for IPO by year-end|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/Cochin-Shipyard-Limited-firms-up-plans-to-go-for-IPO-by-year-end/articleshow/15321579.cms|access-date=23 August 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023222443/http://www.hindu.com/2006/03/01/stories/2006030104122100.htm|archive-date=23 October 2012|work=[[The Times of India]]|df=dmy-all}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১৮ নৱেম্বৰত চৰকাৰে অংশীদাৰিত্ব বিক্ৰীৰ সিদ্ধান্ত চূড়ান্ত কৰে। পৰিকল্পনা অনুসৰি ৩.৩৯ কোটি (৩৩.৯ মিলিয়ন) শ্বেয়াৰ বিক্ৰী কৰাৰ কথা আছিল, যাৰ একাংশ চৰকাৰৰ বিদ্যমান শ্বেয়াৰ আৰু বাকী অংশ নতুন ইকুইটি শ্বেয়াৰ আছিল। কিন্তু এই পৰিকল্পনা ২০১৭ চনৰ আগষ্ট মাহলৈকে বাস্তৱায়িত নহ'ল। সেই সময়ত কোচিন শ্বিপয়াৰ্ডে সফলতাৰে IPO মুকলি কৰে আৰু ইয়াৰ শ্বেয়াৰ বম্বে ষ্টক এক্সচেঞ্জ (BSE) আৰু নেচনেল ষ্টক এক্সচেঞ্জ (NSE)-ত তালিকাভুক্ত হয়।<ref name="cochin1"/> ২০২১ চনত কোচিন শ্বিপয়াৰ্ডে টেবমা শ্বিপয়াৰ্ডছ লিমিটেড অধিগ্ৰহণ কৰি নিজৰ জাহাজ নিৰ্মাণ আৰু মেৰামতি ক্ষমতা অধিক সম্প্ৰসাৰিত কৰে। ==কাৰ্য্যাৱলী== কোচিন শ্বিপয়াৰ্ডত সৰ্বাধিক ১,১০,০০০ ডেডৱেইট টনেজ (DWT) ক্ষমতাসম্পন্ন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিব পৰা সুবিধা আছে। ইয়াৰ উপৰি, ইয়াত সৰ্বাধিক ১,২৫,০০০ ডেডৱেইট টনেজ (DWT) ক্ষমতাসম্পন্ন জাহাজৰ মেৰামতি আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণৰ সুবিধাও উপলব্ধ।<ref>{{cite web | url=https://cochinshipyard.in/sr-facilities | title=Welcome to Cochin Shipyard : ISO 9001 Certified - the biggest greenfield Shipyard of the Millenium }}</ref><ref>{{cite web | url=https://cochinshipyard.in/sb-facility | title=Welcome to Cochin Shipyard : ISO 9001 Certified - the biggest greenfield Shipyard of the Millenium }}</ref> ===জাহাজ নিৰ্মাণ=== [[File:Path_to_caves,_Gharapuri,_Maharashtra_400094,_India_-_panoramio_(14).jpg|thumb|left|২০০২ চনত কোচিন শ্বিপয়াৰ্ডে এছ চি আইৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ''মহৰ্ষি পৰশুৰাম '']] [[File:Vikrant.jpg|thumb|আই এন এছ ''বিক্ৰান্ত'' ২০১৭ চনত কোচিন শ্বিপয়াৰ্ডত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ]] [[File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi commissions the first indigenous aircraft carrier as INS Vikrant, in Kochi, Kerela on September 02, 2022 (2).jpg|thumb|২০২২ চনৰ ২ ছেপ্টেম্বৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে [[কেৰালা]]ৰ [[কোচি]]ত ভাৰতীয় নৌসেনাৰ স্বদেশীয় বিমানবাহী যুদ্ধজাহাজ আইএনএছ বিক্ৰান্ত (INS Vikrant) আনুষ্ঠানিকভাৱে দেশৰ সেৱালৈ সমৰ্পণ কৰে। ]] কোচিন শ্বিপয়াৰ্ডৰপৰা নিৰ্মাণ হৈ ওলাই অহা প্ৰথমখন জাহাজ আছিল ''এম ভি ৰাণী পদ্মিনী ''। এই জাহাজখন ১৯৮১ চনত নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ কৰি ভাৰতীয় জাহাজবহৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite news |author=Priyadershini S. |url=http://www.thehindu.com/life-and-style/society/article2970951.ece |title=Soft hands handling hard steel |work=The Hindu |date=7 March 2012 |access-date=15 August 2013 |location=Chennai, India |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120310161414/http://www.thehindu.com/life-and-style/society/article2970951.ece |archive-date=10 March 2012 |df=dmy-all }}</ref>কোচিন শ্বিপয়াৰ্ডে [[ভাৰত]]ৰ সৰ্ববৃহৎ ডাবল-হালযুক্ত আফ্ৰামেক্স অইল টেংকাৰ দুখন, প্ৰতিখনৰ ৯৫,০০০ ডেডৱেইট টন (DWT) বহনক্ষমতা থকা ''এমভি মহৰ্ষি পৰশুৰাম'' আৰু ''এমভি আবুল কালাম আজাদ'' নিৰ্মাণ কৰি ভাৰতীয় জাহাজ নিগমক হস্তান্তৰ কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি, কোচিন শ্বিপয়াৰ্ডে [[ইউৰোপ]] আৰু [[পশ্চিম এছিয়া]]ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিসম্পন্ন কোম্পানীসমূহৰপৰা জাহাজ নিৰ্মাণৰ অৰ্ডাৰ লাভ কৰিছে। শ্বিপয়াৰ্ডটোৱে বাহামাছস্থিত ক্লিপাৰ গ্ৰুপৰ বাবে ৩০,০০০ ডেডৱেইট টন বহনক্ষমতাৰ ছয়খন বাল্ক কেৰিয়াৰ নিৰ্মাণৰ কাম গ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰে প্ৰথম তিনিখন জাহাজ ইতিমধ্যে সফলতাৰে জলাৱতৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2006/03/01/stories/2006030104122100.htm |title=Business : CSL launches three new vessels |date=1 March 2006 |access-date=15 August 2013 |location=Chennai, India |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023222443/http://www.hindu.com/2006/03/01/stories/2006030104122100.htm |archive-date=23 October 2012 |work=[[The Hindu]] |df=dmy-all }}</ref> কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড বা চমূকৈ চিএছএল (CSL)এ ''কোচি ৱাটাৰ মেট্ৰ''ৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা ফেৰী নাওসমূহো নিৰ্মাণ কৰিছে। এই প্ৰকল্পত চিমেন্স ইণ্ডিয়া আৰু এচান্দিয়া (Echandia)-ৰ সৈতে যৌথভাৱে কাম কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Marine Battery Solutions by Vessel Type - Echandia |url=https://www.echandia.com/en/vessel-types |access-date=2026-02-17 |website=www.echandia.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cochin Shipyard handovers India's first Water Metro ferry to Kochi Metro |url=https://urbantransportnews.com/news/cochin-shipyard-handovers-indias-first-water-metro-ferry-to-kochi-metro |access-date=2026-02-17 |website=Urban Transport News}}</ref><ref>{{Cite news |date=2022-11-18 |title=Water Metro boats win Gussies award |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/water-metro-boats-win-gussies-award/articleshow/95592944.cms |access-date=2026-02-17 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> জানুৱাৰী ২০২৪ত কোচিন শ্বিপয়াৰ্ডে ৩১০ মিটাৰ (১,০২০ ফুট) দৈৰ্ঘ্যৰ এটা নতুন ড্ৰাই ডক উদ্বোধন কৰে। এই ড্ৰাই ডকত বছৰি ৩০০ মিটাৰ (৯৮০ ফুট) পৰ্যন্ত দৈৰ্ঘ্যৰ সৰ্বাধিক ছয়খন ডাঙৰ জাহাজৰ নিৰ্মাণ আৰু মেৰামতি কৰিব পাৰি। ইয়াত ছুৱেজমেক্স তেল টেংকাৰ, কণ্টেইনাৰ জাহাজ আৰু কেপছাইজ বাল্ক কেৰিয়াৰ আদি বৃহৎ জাহাজসমূহ চম্ভালিব পৰা সুবিধা আছে।<ref name=":1">{{Cite news |date=2026-02-24 |title=$500-million boost for India shipbuilding as Cochin Shipyard, HD Hyundai Group advance JV talks: Report |url=https://www.moneycontrol.com/news/business/500-million-boost-for-india-shipbuilding-as-cochin-shipyard-hd-hyundai-group-advance-jv-talks-report-13840606.html |access-date=2026-02-24 |work=Moneycontrol}}</ref> ২৭ ডিচেম্বৰ ২০২৪ তাৰিখে আডানি পৰ্টছ এণ্ড এচ ই জি(Adani Ports & SEZ)এ ইয়াৰ সহযোগী প্ৰতিষ্ঠান অ'চেন স্পাৰ্কল লিমিটেডৰ জৰিয়তে কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড (CSL)-ক আঠখন টাগব'ট নিৰ্মাণৰ অৰ্ডাৰ প্ৰদান কৰে। এই অৰ্ডাৰৰ মূল্য প্ৰায় ৪৫০ কোটি টকা। ইয়াৰ অধীনত উদুপী কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড-এ ৭০ টন ব'লাৰ্ড পুল ক্ষমতাসম্পন্ন এজিমুথ ষ্টাৰ্ন ড্ৰাইভ (ASD) টাগব'ট আঠখন নিৰ্মাণ কৰিব। এই টাগব'টসমূহৰ যোগান ২০২৬ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহৰপৰা আৰম্ভ হ'ব আৰু ২০২৮ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web | title=Cochin Shipyard bags Adani Ports tug boat order, deal value estimated at ₹450 crore {{!}} Company Business News | url=https://www.livemint.com/companies/news/cochin-shipyard-bags-adani-ports-tug-boat-order-deal-value-estimated-at-rs-450-crore-11735382563877.html | access-date=2026-05-14 | website=www.livemint.com}}</ref> ৩০ জুন ২০২৫ তাৰিখলৈকে কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড (CSL)-ৰ মুঠ অৰ্ডাৰ বুকৰ মূল্য আছিল প্ৰায় ২১,১০০ কোটি টকা (প্ৰায় ২.২ বিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰ)। এই অৰ্ডাৰসমূহৰ ৬৬% ভাৰতীয় নৌসেনাৰপৰা আহিছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে এই অংশ ৮৮% আছিল, অৰ্থাৎ কোম্পানীটোৰ অৰ্ডাৰৰ উৎস ক্ৰমাৎ অধিক বৈচিত্ৰ্যময় হৈ উঠিছে। <ref name=":0">{{Cite news |last=Mishra |first=Twesh |date=2026-01-15 |title=Cochin Shipyard delivers first multi-purpose vessel to Germany's HS Schiffahrts |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/shipping-/-transport/cochin-shipyard-delivers-first-multi-purpose-vessel-to-germanys-hs-schiffahrts/articleshow/126546025.cms?from=mdr |access-date=2026-01-19 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> ===নৌসেনাৰ জাহাজ=== ===আই এন এছ বিক্ৰান্ত(INS Vikrant)=== কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেডে (CSL) ভাৰতৰ প্ৰথম স্বদেশীয় বিমানবাহী যুদ্ধজাহাজ ‘আইএনএছ বিক্ৰান্ত’ (INS Vikrant) নিৰ্মাণ কৰে। এই জাহাজখন পূৰ্বতে প্ৰজেক্ট–৭১ “এয়াৰ ডিফেন্স শ্বিপ” নামেৰে পৰিচিত আছিল। আইএনএছ বিক্ৰান্ত হৈছে কোচিন শ্বিপয়াৰ্ডে নিৰ্মাণ কৰা সৰ্ববৃহৎ যুদ্ধজাহাজ। ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত জাহাজখনৰ সকলো মুখ্য গাঁথনিগত আৰু সঁজুলি সংস্থাপনৰ কাম সম্পূৰ্ণ হোৱা বুলি ঘোষণা কৰা হয়। <ref>{{Cite news|last=Gurung|first=Shaurya Karanbir|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/structural-and-outfitting-work-of-indias-first-indigenous-aircraft-carrier-complete/articleshow/74070075.cms|title=Structural and outfitting work of India's first indigenous aircraft carrier complete|date=2020-02-10|work=The Economic Times|access-date=2020-02-12}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২১ চনৰ ৪ আগষ্ট তাৰিখে জাহাজখনৰ সাগৰীয় পৰীক্ষা আৰম্ভ হয়। <ref>{{Cite web|title=India's first indigenous aircraft carrier, to be named INS Vikrant, finally begins sea trials|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/indias-first-indigenous-aircraft-carrier-to-be-named-ins-vikrant-finally-begins-sea-trials/articleshow/85031100.cms|access-date=2021-08-04|website=Times of India}}</ref> পাঁচ দিনীয়া এই পৰীক্ষা ২০২১ চনৰ ৮ আগষ্ট তাৰিখে সফলতাৰে সম্পন্ন হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/news/report/pix-vikrant-successfully-completes-5-day-maiden-sea-voyage/20210808.htm|title = Vikrant successfully completes 5-day maiden sea voyage}}</ref> অৱশেষত, ২০২২ চনৰ ২ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে ভাৰতীয় নৌসেনাত আইএনএছ বিক্ৰান্ত আনুষ্ঠানিকভাৱে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=INS Vikrant, 1st India-Made Aircraft Carrier, Commissioned By PM |url=https://www.ndtv.com/india-news/ins-vikrant-indias-first-home-built-aircraft-carrier-commissioned-by-pm-narendra-modi-3308900 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220904050721/https://www.ndtv.com/india-news/ins-vikrant-indias-first-home-built-aircraft-carrier-commissioned-by-pm-narendra-modi-3308900 |archive-date=4 September 2022 |access-date=2 September 2022 |website=NDTV.com}}</ref> ====আই এন এছ ''আনভেছ'' (INS Anvesh)==== CSL-এ DRDO-ৰ সৈতে সহযোগিতাত আই এন এছ''আনভেছ'' নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইখন এখন ক্ষেপণাস্ত্ৰ পৰিসৰ যন্ত্ৰ-পাতি জাহাজ (Missile Range Instrumentation Ship), যাক ভাৰতৰ বেলিষ্টিক ক্ষেপণাস্ত্ৰ প্ৰতিৰক্ষা কাৰ্যসূচীৰ বাবে ভাসমান পৰীক্ষণ ক্ষেত্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। <ref>{{Cite news |date=2015-11-20 |title=Cochin Shipyard to build secret vessel for DRDO |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/ |access-date=2025-07-09 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news |date=2021-09-07 |title=Sea trials for floating missile test range INS Anvesh begin this month |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/sea-trials-for-floating-missile-test-range-ins-anvesh-begin-this-month-101630984781024.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317073400/https://www.hindustantimes.com/india-news/sea-trials-for-floating-missile-test-range-ins-anvesh-begin-this-month-101630984781024.html |archive-date=2025-03-17 |access-date=2025-07-09 |work=Hindustan Times |language=en-us}}</ref> ইয়াৰ নিৰ্মাণৰ দায়িত্ব ২০১৫ চনত কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড (CSL)-ক প্ৰদান কৰা হৈছিল আৰু ২০১৬ চনৰ ভিতৰত ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্য আনুষ্ঠানিকভাৱে আৰম্ভ কৰা হয়। জাহাজখন ২০২২ চনৰ ১১ মাৰ্চত ভাৰতীয় নৌসেনাত আনুষ্ঠানিকভাৱে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref>{{Cite web |last=Menon |first=Adithya Krishna |date=2023-04-25 |title=India Conducts First Test of New Ship-Based BMD System |url=https://www.navalnews.com/naval-news/2023/04/india-conducts-first-test-of-new-ship-based-bmd-system/ |access-date=2025-07-09 |website=Naval News |language=en-US}}</ref> ===''মাহে'' ক্লাছ কৰ্ভেট (Mahe-class corvette) === কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড (CSL) আৰু গাৰ্ডেন ৰিচ শ্বিপবিল্ডাৰ্ছ এণ্ড ইঞ্জিনিয়াৰ্ছ (GRSE)-এ ভাৰতীয় নৌসেনাৰ বাবে ASW-SWC (Anti-Submarine Warfare Shallow Water Craft) শ্ৰেণীৰ যুদ্ধজাহাজ নিৰ্মাণ কৰি আছে। কোচিনত কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেডএ নিৰ্মাণ কৰা জাহাজসমূহক মাহে ক্লাছ (Mahe class) আৰু GRSE-এ নিৰ্মাণ কৰা জাহাজসমূহক আৰ্ণালা শ্ৰেণী (Arnala class) বুলি কোৱা হয়। ২০১৯ চনৰ ৩০ এপ্ৰিল তাৰিখে ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰ্যালয় (MoD) আৰু CSL-ৰ মাজত ₹৬,৩১১ কোটি টকাৰ এক চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তি অনুসৰি ৮৪ মাহৰ ভিতৰত আঠখন ASW-SWC শ্ৰেণীৰ জাহাজ নিৰ্মাণ কৰাৰ দায়িত্ব CSL-ক প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2019-04-29 |title=GRSE Signs Contract for 08 Anti-Submarine Warfare Shallow Watercraft |url=https://psuwatch.com/defencewatch/grse-signs-contract-for-08-anti-submarine-warfare-shallow-watercraft |access-date=2025-06-07 |website=PSU Watch |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-04-30 |title=Cochin Shipyard gets Rs 6,311 crore contract for anti submarine warfare ships - BusinessToday |url=https://www.businesstoday.in/latest/story/cochin-shipyard-gets-rs-6311-crore-contract-for-anti-submarine-warfare-ships-188690-2019-04-30 |access-date=2025-06-07 |website=Business Today |language=en}}</ref> তাৰ পিছত, ২০২০ চনৰ ১ ডিচেম্বৰ তাৰিখে প্ৰথমখন ASW-SWC জাহাজ INS Mahe-ৰ বাবে ষ্টীল কটিং (Steel Cutting) অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে প্ৰকল্পটোৰ নিৰ্মাণকাৰ্য আনুষ্ঠানিকভাৱে আৰম্ভ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Indian ASW corvette programme cuts first steel {{!}} Shephard |url=https://www.shephardmedia.com/news/naval-warfare/premium-indian-asw-corvette-programme-cuts-first-s/ |access-date=2025-06-07 |website=www.shephardmedia.com |language=en}}</ref> ===''আদেশ'' ক্লাছ পেট্ৰল ভেছেল (Aadesh-class patrol vessel )=== ভাৰতীয় উপকূলৰক্ষী বাহিনীৰ বাবে চি এছ এলে নিৰ্মাণ কৰিছে ২০খন এফ পি ভি। কোচিৰ মেছাৰ্ছ স্মাৰ্ট ইঞ্জিনিয়াৰিং এণ্ড ডিজাইন ছলিউচন (এছ ই ডি এছ)ৰদ্বাৰা ডিজাইন কৰিছে এই জাহাজ।<ref>{{Cite web |title=First fast patrol vessel for Coast Guard delivered |url=https://zeenews.india.com/news/nation/first-fast-patrol-vessel-for-coast-guard-delivered_879688.html |access-date=2025-06-07 |website=Zee News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=CSL launches Fast patrol vessel {{!}} IRCLASS {{!}} Indian Register of Shipping |url=http://www.irclass.org/news/csl-launches-fast-patrol-vessel |archive-url=https://web.archive.org/web/20150611163108/http://www.irclass.org/news/csl-launches-fast-patrol-vessel |archive-date=2015-06-11 |access-date=2025-06-07 |website=www.irclass.org |language=en |archivedate=2015-06-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150611163108/http://www.irclass.org/news/csl-launches-fast-patrol-vessel |deadurl=yes }}</ref> ===নেক্মট জেনেৰেছন মিছাইল ভেছেল(Next Generation Missile Vessels )=== ===জাহাজ মেৰামতি=== ১৯৮২ চনৰপৰা কোচিন শ্বিপয়াৰ্ডে জাহাজ মেৰামতি সেৱা আগবঢ়াবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ পিছৰেপৰা ই তেল অনুসন্ধান উদ্যোগত ব্যৱহৃত জাহাজকে ধৰি বিভিন্ন ধৰণৰ জাহাজৰ মেৰামতি আৰু আধুনিকীকৰণৰ কাম সম্পন্ন কৰি আহিছে। লগতে ভাৰতীয় নৌসেনা, ভাৰতীয় উপকূল ৰক্ষী বাহিনী, লক্ষদ্বীপ কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল, মীন বিভাগ, কোচিন বন্দৰ কৰ্তৃপক্ষ, শ্বিপিং কৰ্প'ৰেচন অৱ ইণ্ডিয়া (SCI) আৰু অইল এণ্ড নেচাৰেল গেছ কৰ্প'ৰেচন (ONGC)-ৰ জাহাজসমূহৰ নিৰ্ধাৰিত ৰক্ষণাবেক্ষণ আৰু সেৱা-আয়ুস বৃদ্ধিৰ কামো সম্পাদন কৰে। শ্বিপয়াৰ্ডটোৱে বিমানবাহী ৰণতৰী আইএনএছ বিৰাট (INS Viraat)-ৰ বৃহৎ পৰিসৰৰ মেৰামতি আৰু পুনৰসংস্কাৰো সফলতাৰে সম্পন্ন কৰিছিল। কোচিন শ্বিপয়াৰ্ডে ONGC-ৰপৰা একাধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰক্ষণাবেক্ষণ আৰু আধুনিকীকৰণৰ চুক্তি লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ অন্তৰ্গত আছিল ২০০৫–০৬ চনত মোবাইল অফশ্ব'ৰ ড্ৰিলিং ইউনিট (MODU) সাগৰ বিজয় (Sagar Vijay), মোবাইল অফশ্ব'ৰ ড্ৰিলিং ইউনিট সাগৰ ভূষণ (Sagar Bhushan) আৰু জেক-আপ ৰিগ সাগৰ কিৰণ (Sagar Kiran)-ৰ বৃহৎ পৰিসৰৰ মেৰামতি আৰু পুনৰসংস্কাৰৰ কাম।<ref>{{Cite web |title=Welcome to Cochin Shipyard : ISO 9001 Certified - The biggest greenfield Shipyard of the Millenium |url=https://cochinshipyard.in/credentials |access-date=2025-08-20 |website=cochinshipyard.in}}</ref> ই ২০১৬ আৰু ২০২৪ চনত বিমানবাহী জাহাজ আই এন এছ বিক্ৰমাদিত্যৰ বাবে বৃহৎ মেৰামত সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>https://www.naval-technology.com/news/newscsl-completes-refit-of-indian-navys-aircraft-carrier-ins-vikramaditya-5667275 </ref><ref>https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2079380</ref> ২০২৪ চনৰ ৫ এপ্ৰিলত চি এছ এল লাৰ্চেন এণ্ড টৌব্ৰ’ৰ কাটটুপলি শ্বিপয়াৰ্ড আৰু মাজাগন ডক শ্বিপবিল্ডাৰছৰ পিছত আমেৰিকাৰ নৌসেনাৰ সামৰিক ছিলিফ্ট কমাণ্ড ফ্লীট ছাপৰ্ট শ্বিপৰ মেৰামতিৰ বাবে মাষ্টাৰ শ্বিপ মেৰামতি চুক্তি (MSRA) স্বাক্ষৰ কৰা তৃতীয়টো ভাৰতীয় জাহাজ নিৰ্মাণ কাৰখানা হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |last=Peri |first=Dinakar |date=2024-04-08 |title=Cochin Shipyard signs ship repair agreement with U.S. Navy |url=https://www.thehindu.com/news/national/cochin-shipyard-signs-ship-repair-agreement-with-us-navy/article68044085.ece |access-date=2024-09-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |title=Third Indian Shipyard Wins U.S. Navy Approval for Ship Repairs |url=https://maritime-executive.com/article/third-indian-shipyard-wins-u-s-navy-approval-for-ship-repairs |access-date=2024-09-27 |website=The Maritime Executive |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cochin Shipyard signs master ship repair agreement with US Navy |url=https://ddnews.gov.in/en/cochin-shipyard-signs-master-ship-repair-agreement-with-us-navy/ |access-date=2024-09-27 |website=ddnews.gov.in}}</ref> ==অন্যান্য== শ্বিপয়াৰ্ডটোৱে সামুদ্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকৰ (Marine Engineering) ক্ষেত্ৰত স্নাতক অভিযন্তাসকলকো প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰে। <ref>{{cite web |title=Cochin Shipyard – Marine Engineering Training Website |url=http://cochinshipyard.com/training.html |access-date=17 January 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080117093223/http://cochinshipyard.com/training.html |archive-date=17 January 2008 |df=dmy-all }}</ref> প্ৰতি বছৰে প্ৰায় ১০০ জন শিক্ষাৰ্থীয়ে ইয়াত প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰে। ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} * {{Official website|cochinshipyard.com}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] [[শ্ৰেণী:কেৰালা]] [[শ্ৰেণী:উদ্যোগ]] mvo6s9mwi4xtujhdaunf6xgpqvli4bn 0 138228 622752 622636 2026-08-02T14:18:12Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622752 wikitext text/x-wiki [[File:India-KERALA.svg|thumb|ভাৰতৰ ভিতৰত কেৰালাৰ অৱস্থান]] [[File:Nileshwar 22.jpg|thumbnail|[[কানহাংগড়|কানহাংগড়ৰ]] এটা মন্দিৰৰ সমদল]] '''কেৰালাৰ সংস্কৃতি''' {{en|Culture of Kerala}} বহু হাজাৰ বছৰ ধৰি গঢ়ি উঠিছে। ইয়াৰ ওপৰত ভাৰতৰ অন্যান্য অংশ আৰু বিদেশৰ প্ৰভাৱ পৰিছে।<ref>{{Cite book|first=A. Sreedhara |last=Menon|year=1978|title=Cultural Heritage of Kerala: an introduction|publisher=East-West Publications}}</ref><ref name="Orpa Slapak">{{Cite book|url=https://google.com|title=The Jews of India: A Story of Three Communities|first=Orpa |last=Slapak|publisher=[[The Israel Museum]]|location=Jerusalem|year=2003|page=27|isbn=965-278-179-7}}.</ref> এই সংস্কৃতি ইয়াৰ প্ৰাচীনতা আৰু [[মালয়ালী মানুহ|মালয়ালী লোকসকলৰ]] ধাৰাবাহিকতাৰ বাবে জনাজাত।<ref name="Bhagyalekshmy_2004_7">{{Harv|Bhagyalekshmy|2004|p=7}}.</ref> প্ৰাচীন কালত ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্ত আৰু বিদেশৰপৰা অহা প্ৰব্ৰজনৰ বাবে আধুনিক কেৰালা সমাজখন গঢ়ি উঠিছিল।<ref name="Orpa Slapak"/><ref>{{Cite book|last=Nayar|first=Balachandran|year=1974|title=In quest of Kerala}}</ref><ref>{{Cite book|last=Smith|first=Bardwell|year=1976|title=Religion and social conflict in South Asia|publisher=[[Brill Publishers]]}}</ref> কেৰালাৰ ঐতিহাসিক সংস্কৃতিৰ আৰম্ভণি অনুমাণিক খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয় শতিকাৰপৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো ‘তামিলাগম’ নামৰ এটা ঐতিহাসিক অঞ্চলৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই অঞ্চলটো উমৈহতীয়া [[:Category:Tamil culture|তামিল সংস্কৃতিৰ]]দ্বাৰা পৰিচিত আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত চেৰা, চোলা আৰু পাণ্ড্য ৰাজ্য অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। সেই সময়ত কেৰালাৰ সংগীত, নৃত্য আৰু ভাষা সমগ্ৰ তামিbackgroundলগমৰ দৰেই আছিল। প্ৰথমতে ইয়াৰ ভাষা আছিল দ্ৰাবিড় ভাষা আৰু পিছলৈ তামিল হৈছিল।<ref name="Bhagyalekshmy_2004_6">{{Harv|Bhagyalekshmy|2004|p=6}}.</ref> ইয়াৰ উপৰি ১৫০০ ৰপৰা ২০০০ বছৰ আগৰ [[সংগম সাহিত্য|সংগম সাহিত্যৰও]] ইয়াত প্ৰভাৱ আছিল। দ্ৰাবিড়ীয় নীতি-নিয়মৰ সংস্কৃতকৰণৰ জৰিয়তে কেৰালাৰ সংস্কৃতিৰ বিকাশ ঘটিছিল। ধৰ্মীয় আন্দোলনৰ পুনৰুত্থান আৰু জাতিভেদ প্ৰথাৰ বিৰুদ্ধে হোৱা [[History of the Indian caste system#Reform movements|সংস্কাৰ আন্দোলনেও]] ইয়াত সহায় কৰিছিল।<ref>Srinivas, Narasimhachar (1980) India: social structure. {{ISBN|0-878-55415-7}}</ref><ref>Filippo Osella, Caroline Osella (2000) Social mobility in Kerala: modernity and identity in conflict. Pluto Press</ref><ref>University of Kerala. Dept. of History, University of Allahabad. Dept. of Modern Indian History, University of Travancore (1966) Journal of Indian history: Volume 44</ref> দৃঢ় সামাজিক মূল্যবোধ, [[বুদ্ধিমত্তা]] আৰু সামাজিক প্ৰগতিশীলতাৰ আদৰক সাধাৰণতে [[মালয়ালী|মালয়ালী]] সংস্কৃতিৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।<ref>{{Cite web|last=Menon|first=Geeta |title= Why Kerala Means Strong Women, Intermingling Cultures and Education |website=[[NYU Stern]] |url=https://nyu.edu |access-date=2024-04-21}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Törnquist |first=Olle |date=2001 |title=Movement, Politics and Development: The Case of Kerala |url=https://jstor.org |journal=Social Scientist |volume=29 |issue=11/12 |pages=57–87 |doi=10.2307/3518227 |jstor=3518227 |issn=0970-0293|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Mattumannil |first=Shahul Hameed |date=2024-12-31 |title=The left approach to social diversity: How the Communist Party interacted with Kerala's social landscape? |journal=Cogent Social Sciences |language=en |volume=10 |issue=1 |article-number=2292840 |doi=10.1080/23311886.2023.2292840 |issn=2331-1886|doi-access=free }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Kumar |first=Vipin |date=April 2008 |title=Politics of laughter: An introduction to the 1990s' Malayalam popular comic film |url=http://tandfonline.com |journal=South Asian Popular Culture |language=en |volume=6 |issue=1 |pages=13–28 |doi=10.1080/14746680701878513 |issn=1474-6689|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Raja |first=K. Kunjunni |date=1974 |title=Renaissance in Malayalam Writing |url=https://jstor.org |journal=Indian Literature |volume=17 |issue=1/2 |pages=166–171 |jstor=23329869 |issn=0019-5804}}</ref> == পৰিৱেশ্য কলা == [[File:Thirayattam -( Bagavathi vellattu ).JPG|thumb|থিৰায়াট্টম -( ভগৱতী ভেল্লাট্টু )]] কেৰালাৰ থলুৱা ধ্ৰুপদী পৰিৱেশ্য কলাসমূহৰ ভিতৰত '[[কুডিয়াট্টম]]' অন্যতম। ই একপ্ৰকাৰৰ [[সংস্কৃত]] নাটক বা থিয়েটাৰ। ইয়াক [[ইউনেস্ক’]]ই মানৱ ঐতিহ্য কলা হিচাপে স্বীকৃতি দিছে। কথাকলি হৈছে এক ৫০০ বছৰ পুৰণি নৃত্য-নাটিকা। ই প্ৰাচীন মহাকাব্যসমূহৰ ব্যাখ্যা কৰে। ইয়াৰ নামটো 'কথা' (কাহিনী) আৰু 'কলি' (প্ৰদৰ্শন) শব্দৰপৰা আহিছে। '[[কেৰালা নটনম]]' হৈছে কথাকলিৰপৰা বিকশিত হোৱা এক জনপ্ৰিয় ৰূপ। ইয়াক বিংশ শতিকাত নৃত্যশিল্পী [[গুৰু গোপীনাথ|গুৰু গোপীনাথে]] বিকাশ কৰিছিল। আনহাতে '[[কোথু]]' হৈছে আধুনিক কমেডীৰ দৰে এক ধেমেলীয়া পৰিৱেশ্য কলা। এই প্ৰাচীন কলাবিধ প্ৰথমতে কেৱল মন্দিৰৰ ভিতৰতে আবদ্ধ আছিল। পিছলৈ ইয়াক মণি মাধৱ চাক্যাৰে জনপ্ৰিয় কৰি তোলে। কেৰালাৰ অন্যান্য পৰিৱেশ্য কলাসমূহৰ ভিতৰত '[[মোহিনীঅট্টম]]' অন্যতম। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মোহিনীৰ নৃত্য।" এইটো মহিলাসকলে পৰিৱেশন কৰা এক আকৰ্ষণীয় নৃত্য। ইয়াৰ সৈতে সংগীত সংগত কৰা হয়। '[[ওট্টমথুল্লাল|থুল্লাল]]', '[[থিৰায়াট্টম]]', '[[পড়য়নি]]' আৰু '[[থেয়্যাম]]' কেৰালাৰ অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱেশ্য কলা। '[[থিৰায়াট্টম]]' কেৰালাৰ আটাইতকৈ বিশিষ্ট জনগোষ্ঠীয় কলাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। এইটো এক জীৱন্ত ধৰ্মীয় বাৰ্ষিক পৰিৱেশ্য কলা। ইয়াক পৱিত্ৰ উদ্যান ("কাভুকাল") আৰু গাঁৱৰ মন্দিৰৰ চোতালত পৰিৱেশন কৰা হয়।<ref>"Thirayattam",(Folklore Text -malayalam, Moorkkanad Peethambaran) State Institute of language, Kerala {{ISBN|978-81-200-4294-0}}</ref> কেৰালাত কেইবাটাও জনজাতীয় আৰু লোককলাৰ ৰূপো আছে। উদাহৰণস্বৰূপে, দক্ষিণ মালাৱাৰৰ ৰঙীন মুখা-নৃত্য '[[কুম্মত্তিকালি]]' ওণম উৎসৱৰ সময়ত পৰিৱেশন কৰা হয়। '[[কন্যাৰকালি]]' নৃত্যক 'দেসাথুকলি' বুলিও জনা যায়। এইসমূহ খৰতকীয়া আৰু যুদ্ধধৰ্মী নৃত্য। এই নৃত্যসমূহ তালবদ্ধ ভক্তিভৰা লোকগীত আৰু অসুৰবাদ্যৰ সৈতে সংগত কৰা হয়। অন্যান্য কিছুমান পৰিৱেশ্য কলাৰ খ্ৰীষ্টধৰ্ম বা [[ইছলাম]] ধৰ্মৰ সৈতে সংযোগ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত '[[ওপ্পানা]]' অন্যতম। ই কেৰালাৰ মুছলমানসকলৰ মাজত অতি জনপ্ৰিয় আৰু ই মালাৱাৰৰ থলুৱা কলা। '[[ওপ্পানা]]' নৃত্যত হাত-চাপৰি আৰু গানৰ তালে তালে দলীয় নৃত্য পৰিৱেশন কৰা হয়।{{Citation needed|date=December 2024}} '[[মাৰ্গম কলি]]' হৈছে কেৰালাৰ এটা বৃত্তাকাৰ দলীয় নৃত্য। ইয়াক [[চেইণ্ট থমাছ খ্ৰীষ্টানসকল|চেইণ্ট থমাছ খ্ৰীষ্টানসকলে]] পৰিৱেশন কৰে।<ref>{{cite web |date=2009-06-08 |title=Margam Kali – History, Text, Lyrics, Theme, Early Reference and Modern Developments |url=http://www.nasrani.net/2009/05/04/margam-kali-history-theme-early-reference-and-modern-developments/ |access-date=2017-02-22 |website=Nasrani.net}}</ref> অৱশ্যে এই থলুৱা কলাসমূহৰ বেছিভাগেই বৰ্তমান পৰ্যটক বা যুৱ মহোৎসৱৰ বাবেহে প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। সাধাৰণ কেৰালাবাসীৰ মাজত ই বিশেষ জনপ্ৰিয় নহয়। গতিকে আজিকালি কিছুমান সমসাময়িক কলাই অধিক জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত তীব্ৰ ব্যংগাত্মক তথা ৰাজনৈতিকভাৱে অশুদ্ধ [[নাকল বা অনুকৰণ|অনুকৰণ]] (mimicry) আৰু পেৰডী অন্তৰ্ভুক্ত।{{citation needed|date=March 2011}} প্ৰকৃততে, সমসাময়িক শিল্পীসকলে প্ৰায়ে আৰ্থ-সামাজিক উচ্চ শ্ৰেণীক উপলুঙا কৰিবলৈ এই মাধ্যমসমূহ ব্যৱহাৰ কৰে। যোৱা কেইটামান দশকত '[[মালয়ালম চিনেমা]]' কলাত্মক প্ৰকাশৰ এক অতি জনপ্ৰিয় মাধ্যম হৈ পৰিছে। ই [[বলিউড]] আৰু [[হলিউড]] উভয়ৰে এক বিকল্প হিচাপে থিয় দিছে। === সংগীত === কেৰালাৰ ধ্ৰুপদী সংগীতত ভক্তিমূলক [[কৰ্ণাটকী সংগীত|কৰ্ণাটকী সংগীতৰ]] '[[ৰাগ]]' আৰু '[[তাল (সংগীত)|তাল]]'ৰ প্ৰভাৱ বেছি। এই কৰ্ণাটকী সংগীত দক্ষিণ ভাৰতৰ এক থলুৱা কলা। উনবিংশ শতিকাৰ ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰজা [[স্বাতী তিৰুনাল ৰাম বৰ্মা]] এগৰাকী সংগীত ৰচক আৰু পৃষ্ঠপোষক আছিল। তেওঁ প্ৰাৰম্ভিক কালত কেৰালাত কৰ্ণাটকী সংগীত জনপ্ৰিয় কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref name="Bhagyalekshmy_2004d_29">{{Harv|Bhagyalekshmy|2004d|p=29}}.</ref><ref name="Bhagyalekshmy_2004d_32">{{Harv|Bhagyalekshmy|2004d|p=32}}.</ref> ইয়াৰ উপৰি কেৰালাৰ নিজা থলুৱা সংগীত পদ্ধতি আছে যাক 'সোপানম' বোলা হয়। ই হৈছে ৰাগ-ভিত্তিক গীতৰ এক খোপে খোপে কৰা ধীৰ পৰিৱেশন। উদাহৰণস্বৰূপে, '[[কথাকলি]]' নৃত্যত আৱহ সংগীত হিচাপে '[[সোপানম]]' ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কেৰালাৰ [[Music of Kerala|পৰম্পৰাগত সংগীতৰ]] ভিতৰত '[[মেলাম]]' (পাণ্ডী আৰু পাঞ্চাৰী প্ৰকাৰ) অন্যতম। এইটো মন্দিৰ কেন্দ্ৰিক উৎসৱসমূহত '[[চেন্দা]]' নামৰ এক বাদ্যযন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি বজোৱা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱনদ্ধ বাদ্য|তালবাদ্য]] সংগীত। এই সংগীত পৰিৱেশনত একেলগে প্ৰায় ১৫০ গৰাকী পৰ্যন্ত বাদ্যশিল্পী থাকিব পাৰে। প্ৰতিটো পৰিৱেশন প্ৰায় চাৰি ঘণ্টালৈকে চলিব পাৰে। '[[পঞ্চবাদ্যম]]' হৈছে আন একপ্ৰকাৰৰ তালবাদ্য সংগীত। ইয়াত পাঁচপ্ৰকাৰৰ বাদ্যযন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কিছুমান ডাঙৰ উৎসৱত প্ৰায় এশ গৰাকী শিল্পীয়ে ইয়াক বজাব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি এই তালবাদ্য সংগীত কেৰালাৰ বিভিন্ন অনন্য লোককলাৰ সৈতেও জড়িত। শেষত, ভাৰতৰ অন্যান্য প্ৰান্তৰ দৰেই কেৰালাৰো [[জনপ্ৰিয় সংগীত]] মূলতঃ [[ভাৰতীয় চিনেমা|ভাৰতীয় চিনেমাৰ]] চলচ্চিত্ৰীয় সংগীতৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত। কেৰালাৰ সংগীত সংস্কৃতিৰ আটাইতকেই স্মৰণীয় নামটো হৈছে মহান ভাৰতীয় সংগীতজ্ঞ [[কে জে যেছুদাস|কে. জে. যেছুদাস]]। == সাহিত্য == [[File:Malayala lipi.svg|thumbnail|[[মালয়ালম লিপি|মালয়ালম লিপিত]] লিখা 'মালয়াললিপি' শব্দ]] [[File:THUNCHAN MEMORIAL.jpg|thumbnail|left|300px|তুঞ্চথ এজুথাচান মালয়ালম বিশ্ববিদ্যালয় [[মালাপ্পুৰম জিলা|মালাপ্পুৰমৰ]] তিৰুৰৰ তুঞ্চন পৰম্বুত অৱস্থিত]] [[সংগম সাহিত্য|সংগম সাহিত্যক]] মালয়ালম ভাষাৰ প্ৰাচীন পূৰ্বসূৰী হিচাপে গণ্য কৰিব পাৰি।<ref name="clt.1"/> [[মালয়ালম সাহিত্য]] উৎপত্তিকালৰফালৰপৰা অতি প্ৰাচীন। ইয়াত চতুৰ্দশ শতিকাৰ [[নিৰনম কবিসকল|নিৰনম কবিৰ]] (মাধৱ পনিকৰ, শংকৰ পনিকৰ আৰু ৰাম পনিকৰ) দৰে ব্যক্তিত্ব অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। তেওঁলোকৰ কৰ্মৰাজিয়ে আধুনিক মালয়ালম ভাষা আৰু কেৰালাৰ থলুৱা কবিতাৰ সূচনা কৰিছিল। কিছুমান ভাষাবিদে দাবী কৰে যে [[ৱায়নাড|ৱায়নাডৰ]] [[এদাক্কাল গুহা|এদাক্কাল গুহাত]] পোৱা খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয় শতিকাৰ (প্ৰায় ১,৮০০ বছৰ পুৰণি) এটা শিলালিপি হৈছে মালয়ালম ভাষাৰ আটাইতকৈ পুৰণি উপলব্ধ শিলালিপি। ইয়াত 'ঈ' (এই) আৰু 'পঝমা' (পুৰণি) নামৰ দুটা আধুনিক মালয়ালম শব্দ পোৱা গৈছে। এই শব্দ দুটা [[পুৰণি তামিল ভাষা|আটাইতকৈ পুৰণি তামিল ভাষাতো]] পোৱা নাযায়। সংগম সাহিত্যৰ ৰচনাসমূহক মালয়ালম ভাষাৰ প্ৰাচীন পূৰ্বসূৰী বুলি ধৰিব পাৰি।<ref name="clt.1" /> [[মালয়ালম বৰ্ষপঞ্জী|মালয়ালম কেলেণ্ডাৰৰ]] উৎপত্তি খ্ৰীষ্টাব্দ ৮২৫ চনৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.new1.dli.ernet.in/data1/upload/insa/INSA_1/20005b5f_93.pdf |title=Kollam Era |publisher=Indian Journal History of Science |access-date=30 December 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150527163650/http://www.new1.dli.ernet.in/data1/upload/insa/INSA_1/20005b5f_93.pdf |archive-date=27 May 2015 }}</ref><ref>{{Citation|title=Time measurement and calendar construction|author=Broughton Richmond|year=1956|pages=218|url=https://books.google.com/books?id=gUlmAAAAMAAJ}}</ref><ref>{{Cite book|title=History of Kerala|author=R. Leela Devi|publisher=Vidyarthi Mithram Press & Book Depot|year=1986|pages=408|url=https://books.google.com/books?id=pXpuAAAAMAAJ}}</ref> সৰ্বসন্মতিক্ৰমে খ্ৰীষ্টাব্দ ৮৪৯/৮৫০ ৰ [[কুইলন চিৰিয়ান তাম্ৰফলি|কুইলন চিৰিয়ান তাম্ৰফলিখনকেই]] [[পুৰণি মালয়ালম ভাষা|পুৰণি মালয়ালম ভাষাত]] লিখা আটাইতকৈ পুৰণি উপলব্ধ শিলালিপি বুলি গ্ৰহণ কৰা হৈছে। মালয়ালম কেলেণ্ডাৰৰ প্ৰথম ৬০০ বছৰ ধৰি সাহিত্য বুলিলে মূলতঃ মৌখিক গীতিকা বা বেলাডক বুজাইছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[উত্তৰ মালাৱাৰ|উত্তৰ মালাৱাৰৰ]] '[[ভডক্কন পাত্তুকাল]]' (উত্তৰৰ গীতসমূহ) আৰু [[দক্ষিণ ট্ৰাংকুৰ|দক্ষিণ ট্ৰাংকুৰৰ]] 'থেক্কন পাত্তুকাল' (দক্ষিণৰ গীতসমূহ) প্ৰধান আছিল।<ref name="clt.1">{{Cite book|title=Mathrubhumi Yearbook Plus – 2019|publisher=P. V. Chandran, Managing Editor, Mathrubhumi Printing & Publishing Company Limited, Kozhikode|year=2018|location=Kozhikode|page=453|id={{ASIN|8182676444|country=in}}|edition=Malayalam}}</ref> মালয়ালম ভাষাৰ প্ৰাচীনতম সাহিত্যিক ৰচনা হৈছে পুৰণি মালয়ালম ভাষাত ৰচিত '[[ৰামচৰিতম]]' আৰু '[[থিৰুনিজহালমালা]]' নামৰ দুখন [[মহাকাব্য]]। মালয়ালম সাহিত্যলৈ বৰ্তমানলৈকে ৬টা [[জ্ঞানপীঠ বঁটা]] আগবঢ়োৱা হৈছে। এইটো যিকোনো দ্ৰাবিড় ভাষাৰ বাবে দ্বিতীয় সৰ্বাধিক আৰু যিকোনো ভাৰতীয় ভাষাৰ বাবে তৃতীয় সৰ্বাধিক বঁটা।<ref>{{Cite news|title=Jnanpith given to Akkitham|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/jnanpith-given-to-akkitham/article32685581.ece|last=Naha|first=Abdul Latheef|date=24 September 2020|access-date=12 June 2021|work=The Hindu}}</ref><ref>{{Cite news|title=Celebrated Malayalam poet Akkitham wins 2019 Jnanpith Award|url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/celebrated-malayalam-poet-akkitham-wins-2019-jnanpith-award-119112900926_1.html|last=ANI|date=29 November 2019|access-date=12 June 2021|work=Business Standard}}</ref> ২০১৩ চনত এই ভাষাটোক "[[ভাৰতৰ ধ্ৰুপদী ভাষা]]" হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়।<ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/classical-status-for-malayalam/article4744630.ece |title='Classical' status for Malayalam |work=[[The Hindu]] |date=24 May 2013 |access-date=25 May 2013 |location=Thiruvananthapuram, India |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927134256/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/classical-status-for-malayalam/article4744630.ece |archive-date=27 September 2013 |url-status=live}}</ref> পোন্ধৰ আৰু ষোড়শ শতিকাত কবি [[চেৰুচেৰী নাম্বুথিৰী]] ([[কান্নুৰ|কান্নুৰৰ]] ওচৰত জন্ম),<ref name="Cherussery (Krishnagadha) Malayalam author books">{{Cite web |url=http://keralaliterature.com/old/author.php?authid=1473 |title=Cherussery (Krishnagadha) Malayalam author books |website=keralaliterature.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20190407052549/http://keralaliterature.com/old/author.php%3Fauthid%3D1473 |archive-date=7 April 2019 |url-status=dead |access-date=31 July 2026 |archivedate=7 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190407052549/http://keralaliterature.com/old/author.php%3Fauthid%3D1473 |deadurl=yes }}</ref><ref name="mlm"/> [[তুঞ্চথু এজুথাচান]] ([[তিৰুৰ|তিৰুৰৰ]] ওচৰত জন্ম),<ref name="mlm"/> আৰু [[পুনথানম নাম্বুদিৰি]] ([[পেৰিনথালমান্না|পেৰিনথালমান্নাৰ]] ওচৰত জন্ম)<ref name="mlm"/><ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/ |title=The Charms of Poonthanam Illam |last=Arun Narayanan |date=25 October 2018 |work=The Hindu}}</ref> আদি কবিসকলৰ প্ৰভাৱত এই ভাষাই বৰ্তমানৰ ৰূপ লাভ কৰে।<ref name="mlm">{{cite book |title=A Short History of Malayalam Literature |author=Dr. K. Ayyappa Panicker |url=https://archive.org/details/ASHORTHISTORYOFMALAYALAMLITERATURE |year=2006 |location=Thiruvananthapuram |publisher=Department of Information and Public Relations, Kerala}}</ref><ref>Freeman, Rich (2003). "Genre and Society: The Literary Culture of Premodern Kerala". In Literary Cultures in History: Reconstructions from South Asia</ref> [[পালাক্কাদ|পালাক্কাদৰ]] এজন কবি [[কুঞ্চন নাম্বিয়াৰ|কুঞ্চন নাম্বিয়াৰেও]] 'থুল্লাল' নামৰ এটা নতুন সাহিত্য শাখাৰ জৰিয়তে আদি অৱস্থাত আধুনিক মালয়ালম সাহিত্যৰ বিকাশত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছিল।<ref name="mlm"/> ওঠৰ শতিকাৰ দ্বিতীয় অৰ্ধৰপৰা গদ্য সাহিত্য, সমালোচনা আৰু [[মালয়ালম সংবাদ জগত|মালয়ালম সাংবাদিকতাৰ]] আৰম্ভণি ঘটে। যিকোনো ভাৰতীয় ভাষাৰ প্ৰথম ভ্ৰমণবৃত্তান্ত হৈছে মালয়ালম ভাষাত লিখা '[[ৱাৰ্থমানপ্পুস্তকমে]]'। ইয়াক ১৭৮৫ চনত [[পাৰেম্মাক্কল থমা কাথানাৰ|পাৰেম্মাক্কল থমা কাথানাৰে]] লিখিছিল।<ref>{{cite book |last=Menon |first=A. Sreedhara |title=The legacy of Kerala |year=2008 |publisher=D C Books |location=Kottayam, Kerala |isbn=978-81-264-2157-2 |edition=1st DCB}}</ref><ref>{{cite web |url=http://nasrani.net/2010/08/23/the-varthamanappusthakam-cathanar-paremmakkal/ |title=August 23, 2010 Archives |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130427073541/http://nasrani.net/2010/08/23/the-varthamanappusthakam-cathanar-paremmakkal/ |archive-date=27 April 2013 |access-date=31 July 2026 |archivedate=27 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130427073541/http://nasrani.net/2010/08/23/the-varthamanappusthakam-cathanar-paremmakkal/ |deadurl=yes }}</ref> [[ভাৰতপ্পুঝা নদী|ভাৰতপ্পুঝা নদী]] (যাৰ আন এটা নাম পোন্নানি নদী) আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহে আধুনিক মালয়ালম সাহিত্যৰ বিকাশত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref name="mlm"/> খ্ৰীষ্টীয় ১৬-১৭ শতিকাৰ বহুতো [[আৰবী মালয়ালম ভাষা|আৰবী মালয়ালম]] ৰচনাত ব্যৱহৃত শব্দসমূহো আধুনিক মালয়ালম ভাষাৰ অতি ওচৰ চপা।<ref name="mlm" /><ref name="Deccan Chronicle">{{Cite web|date=15 October 2017|title=New university centre for Arabi Malayalam|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/151017/new-university-centre-for-arabi-malayalam.html|access-date=20 October 2020|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> ১৭-১৮ শতিকাৰ [[ত্ৰিছূৰ|ত্ৰিছূৰৰ]] বাসিন্দা [[উন্নয়ী ৱাৰিয়াৰ|উন্নয়ী ৱাৰিয়াৰে]] 'আত্তাকথা' সাহিত্যৰ বিকাশত এক ডাঙৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref name="mlm" /> আধুনিক মালয়ালম সাহিত্যৰ [[আধুনিক মালয়ালমৰ ত্ৰিমূৰ্তি কবি|ত্ৰিমূৰ্তি কবিক]] ('কৱিত্ৰয়ম': [[কুমাৰন আছান]], [[বল্লথল নাৰায়ণ মেনন]] আৰু [[উল্লুৰ এছ পৰমেশ্বৰ আয়াৰ]]) কেৰালাৰ কবিতাক পুৰণি জটিলতা আৰু আধ্যাত্মিকতাৰপৰা আঁতৰাই আনি এক অধিক সুৰীয়া বা গীতিকাব্যধৰ্মী ৰূপ দিয়াৰ বাবে জনাজাত। আধুনিক মালয়ালম ব্যাকৰণ উনবিংশ শতিকাৰ শেষৰফালে [[এ আৰ ৰাজা ৰাজা বৰ্মা|এ. আৰ. ৰাজা ৰাজা বৰ্মাই]] লিখা '[[কেৰালা পাণিনীয়ম]]' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ ওপৰত আধাৰিত। == লোকসংস্কৃতি == [[File:Thirayattam(Pookkutty Thira).JPG|thumb|থিৰায়াট্টম (পুকুট্টী থিৰা)]] কেৰালাৰ লোকসংস্কৃতি বা লোকবিদ্যাৰ ওপৰত সেই অঞ্চলৰ কৃষি পদ্ধতি আৰু শ্ৰমৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। বীজ সিঁচা, কঠীয়া (nharu) ৰোপণ কৰা, বনবাত নিৰোৱা, শস্য চপোৱা আদি কৃষিৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ সৈতে সুকীয়া ৰীতি-নীতি জড়িত হৈ আছে। এই পৰ্যায়বোৰৰ সৈতে বহুতো গীত আৰু পৰিৱেশ্য কলা সংগত কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কঠীয়া ৰোপণৰ সময়ত '[[Njattupattu|জ্ঞাত্টুপাত্তু]]' গীতবোৰ গোৱা হয়। কান্নিয়াৰ কলি, [[পদয়ানি]], [[মুদিয়েত্তু]], [[থিৰায়াট্টম]], মালভায়িয়াট্টম, [[থেয়্যাম]], কোথাচুৰীয়াট্টম, নিৰা, পুথাৰী আদি কেৰালাৰ কিছুমান আচাৰ-অনুষ্ঠানমূলক লোকসংস্কৃতি। উৎসৱৰ তাৰিখসমূহকে ধৰি কেৰালাৰ লোকসংস্কৃতিৰ বেছিভাগ অংশই [[কোলাথুনাডু]]ৰ ৰজা [[কোলাথিৰীসকল]]ৰ শাসনকালত সংহিতাবদ্ধ কৰা হৈছিল।{{Citation needed|date=December 2024}} কেৰালাৰ লোককলাসমূহক বহলভাৱে দুটা ভাগত ভগাব পাৰি:<ref>{{cite web |url=http://www.keralahistory.ac.in/surviving.htm |title=Essays on the Cultural Formation of Kerala |editor=P.J. Cherian |website=Keralahistory.ac.in |access-date=2017-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140310175337/http://www.keralahistory.ac.in/surviving.htm |archive-date=2014-03-10 |url-status=dead |archivedate=2014-03-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140310175337/http://www.keralahistory.ac.in/surviving.htm |deadurl=yes }}</ref> আচাৰ-অনুষ্ঠানমূলক (ধৰ্মীয়) আৰু অনুষ্ঠান-বহিৰ্ভূত (ধৰ্মনিৰপেক্ষ)। আচাৰ-অনুষ্ঠানমূলক লোককলাক পুনৰ দুটা ভাগত ভগাব পাৰি: ভক্তিমূলক আৰু যাদুকৰী বা অলৌকিক। কোনো এক বিশেষ ভগৱান বা দেৱীক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ [[থেয়্যাম]], [[থিৰায়াট্টম]], পুথামথিৰা, কান্নিয়াৰকলি আৰু [[কুম্মত্তিকালি|কুম্মত্তি]]ৰ দৰে ভক্তিমূলক লোককলা পৰিৱেশন কৰা হয়। পনাপাট্টু আৰু থোট্টামপাট্টুৰ দৰে কলাসমূহ গীতৰ ৰূপত ৰচনা কৰা হয়। কোলকালি, [[মাৰ্গমকালি]], [[ডাফমুট্টু| ডাফমুট্টু কলি]] আদিত আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ প্ৰভাৱ বৰ বেছি প্ৰবল নহয়। আনহাতে, যাদুকৰী লোককলাসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে সমাজৰ সামগ্ৰিক সমৃদ্ধি অনা, কু-দৃষ্টি বা অপদেৱতাক খেদা অথবা সন্তান লাভ কৰা। এই কৃপা লাভ কৰিবলৈ [[গন্ধৰ্ব]] আৰু [[নাগ|নাগসকলৰ]] পূজা কৰা হয়। এই যাদুকৰী লোককলাসমূহৰ ভিতৰত পাম্বিনথুল্লাল, পূপ্পাডাথুল্লাল, কোলামথুল্লাল, মালয়ানকেট্টু আদি অন্তৰ্ভুক্ত।{{Citation needed|date=December 2024}} * '''[[থেয়্যাম]]''' হৈছে ভাৰতৰ কেৰালাৰ উত্তৰ প্ৰান্তৰ এক পৰম্পৰাগত আচাৰ-অনুষ্ঠানমূলক নৃত্যশৈলী। এই কলাবিধ প্ৰায় ১,৫০০ বছৰতকৈও অধিক সময়ৰ আগতে আৰম্ভ হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। ই এক জীৱন্ত আৰু ৰঙীন কলা য’ত গধুৰ ৰূপসজ্জা, বিশেষ সাজ-পোছাক আৰু নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ইয়াৰ লগত প্ৰায়ে সংগীত আৰু মন্ত্ৰোচ্চাৰণ সংগত কৰা হয়। এই নৃত্যটো কিছুমান বিশেষ সম্প্ৰদায়ৰ পুৰুষ সদস্যসকলে পৰিৱেশন কৰে। ইয়াৰ জৰিয়তে দেৱ-দেৱীৰ শক্তিক আৱাহন কৰি সমাজলৈ আশীৰ্বাদ, সমৃদ্ধি আৰু সুৰক্ষা অনা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। থেয়্যাম<ref>{{Cite web |date=2023-06-29 |title=Theyyam: The Indian trance where men become gods |url=https://www.bbc.com/travel/article/20230628-theyyam-the-indian-trance-where-men-become-gods |access-date=2025-05-20 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> সাধাৰণতে অক্টোবৰৰপৰা মে' মাহৰ ভিতৰত শীতকালত পৰিৱেশন কৰা হয়।{{Citation needed|date=December 2024}} * '''পাদয়ানি''' হৈছে ভাৰতৰ কেৰালাৰ দক্ষিণ প্ৰান্তৰ এক পৰম্পৰাগত লোককলা য’ত বিশাল শোভাযাত্ৰা আৰু প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। এইটো সাধাৰণতে আগষ্ট বা ছেপ্টেম্বৰ মাহত হোৱা ওণম উৎসৱৰ সময়ত পৰিৱেশন কৰা হয়। এই কলাবিধত মুখা, বিশেষ সাজ-পোছাক আৰু বিভিন্ন সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শিল্পীসকলে চেন্দা আৰু থাকিলৰ দৰে পৰম্পৰাগত তালবাদ্যৰ তালে তালে নৃত্য কৰে। পাদয়ানিত ব্যৱহৃত মুখাবোৰ সাধাৰণতে কাঠ, বাঁহ বা মাটিৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। এইবোৰ উজ্জ্বল ৰং আৰু জটিল নক্সাৰে সজোৱা হয়। ইয়াৰ প্ৰদৰ্শনসমূহ প্ৰায়ে পৌৰাণিক কাহিনী বা সামাজিক বিষয়ৰ ওপৰত আধাৰিত হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে দৰ্শকক মনোৰঞ্জন দিয়া আৰু শিক্ষিত কৰা।{{Citation needed|date=December 2024}} * '''[[থিৰায়াট্টম]]''' হৈছে এক ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান যিটো প্ৰায়ে কালী, দুৰ্গা আৰু ভদ্ৰকালীৰ দৰে দেৱীৰ মন্দিৰৰ চোতালত পৰিৱেশন কৰা হয়। এই প্ৰদৰ্শনত আকৰ্ষণীয় সাজ-পোছাক আৰু ৰূপসজ্জা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শিল্পীসকলে চেন্দা আৰু থাকিলৰ দৰে পৰম্পৰাগত তালবাদ্যৰ তালে তালে নৃত্য কৰে। থিৰায়াট্টম কিছুমান নিৰ্দিষ্ট সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে পৰিৱেশন কৰে। ইয়াৰদ্বাৰা দেৱীৰ শক্তিক আৱাহন কৰি সমাজলৈ সমৃদ্ধি আৰু সুৰক্ষা অনা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। এই কলাবিধ সাধাৰণতে আগষ্ট বা ছেপ্টেম্বৰ মাহত ওণম উৎসৱৰ সময়ত পৰিৱেশন কৰা হয়।{{Citation needed|date=December 2024}} == ৰাজনীতি == কেৰালাৰ বেছিভাগ লোকেই দুটা প্ৰধান ৰাজনৈতিক মিত্ৰজোঁটৰ যিকোনো এটাৰ সৈতে জড়িত। এই মিত্ৰজোঁট দুটা হৈছে [[ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট (কেৰালা)|ইউনাইটেড ডেম’ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট]] (UDF) আৰু [[লেফ্ট ডেম’ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট (কেৰালা)|লেফ্ট ডেম’ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট]] (LDF)। ইয়াৰ আঞ্চলিক দলসমূহৰ ভিতৰত [[ইণ্ডিয়ান ইউনিয়ন মুছলিম লীগ]] (IUML), [[কেৰালা কংগ্ৰেছ]]ৰ বিভিন্ন গোট, [[ৰিভলিউশ্যনেৰী ছ’চিয়েলিষ্ট পাৰ্টী (ইণ্ডিয়া)|ৰিভলিউশ্যনেৰী ছ’চিয়েলিষ্ট পাৰ্টী]]ৰ বিভিন্ন গোট আৰু বহুতো সৰু সৰু দল অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। কেৰালাৰ ৰাজনৈতিক আন্দোলনসমূহত ধৰ্মীয় নেতাসকলৰ যথেষ্ট প্ৰভাৱ দেখা যায়। বহুতো কেৰালাবাসীয়ে তেওঁলোকৰ ডেকা বয়সৰ দিনবোৰ স্মৰণ কৰে, যিবোৰ সময় তেওঁলোকে স্থানীয় চাহৰ দোকানত ("চায়া কাদা") ৰাজনীতিৰ আলোচনা কৰি অতিবাহিত কৰিছিল।{{Citation needed|date=December 2024}} == যুদ্ধকলা আৰু ক্ৰীড়া == কেৰালাৰ নিজা থলুৱা [[যুদ্ধকলা]] আছে। ইয়াক '[[কালৰিপায়াট্টু]]' বুলি কোৱা হয়। এই শব্দটো 'কালৰি' (অৰ্থাৎ স্থান, মৰণা মৰা ঠাই বা যুদ্ধক্ষেত্ৰ) আৰু 'পায়াত্তু' (অৰ্থাৎ ব্যায়াম বা অভ্যাস) শব্দৰপৰা আহিছে। এই কলাবিধৰ ওপৰত কেৰালাৰ ব্ৰাহ্মণবাদী অতীত আৰু আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসাৰ প্ৰভাৱ আছে। মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি কালৰিপায়াট্টুৰ সৃষ্টি পৰশুৰামে কৰিছিল। ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক কৰ্তৃপক্ষই ইয়াক প্ৰায় দুশ বছৰ ধৰি নিষিদ্ধ কৰি ৰাখিছিল। কিন্তু বৰ্তমান সময়ত কেৰালাবাসীৰ মাজত ই তীব্ৰভাৱে পুনৰ জনপ্ৰিয় হৈ উঠিছে। ইয়াৰ সৈতে ই বিশ্বজুৰি লাহে লাহে মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। কেৰালাৰ একেবাৰে উত্তৰ প্ৰান্ত অৰ্থাৎ উত্তৰ মালাৱাৰত উৎপত্তি হোৱা আন দুবিধ জনপ্ৰিয় ধৰ্মীয় কলা হৈছে '[[থেয়্যাম]]' আৰু '[[পূৰক্কালি]]'।{{Citation needed|date=December 2024}} 'কোলকালি' হৈছে ভাৰতৰ কেৰালাৰ [[মালাৱাৰ জিলা|মালাৱাৰ]] অঞ্চলত পৰিৱেশন কৰা এক লোককলা। ইয়াত নৃত্যশিল্পীসকলে এটা বৃত্তত ঘূৰি ঘূৰি সৰু সৰু লাঠীৰে কোবাই আৰু বিশেষ খোজেৰে তাল ৰক্ষা কৰে।<ref name="12nf">{{cite book |last1=Jha |first1=Makhan |url=https://books.google.com/books?id=b_a4G_Tw2ycC&dq=kolkali&pg=PA58 |title=The Muslim Tribes of Lakshadweep Islands: An Anthropological Appraisal of Island Ecology and Cultural Perceptions |publisher=M.D. Publications Pvt. Ltd. |year=1997 |isbn=978-81-7533-032-0 |language=en |access-date=28 November 2020}}</ref> আধুনিক যুগত পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু যুদ্ধকলাৰ ঠাই বেছিভাগেই জনপ্ৰিয় খেলসমূহে লৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ক্ৰিকেট]], [[কাবাডী]], [[ফুটবল]]), বেডমিণ্টন আদি প্ৰধান। ইণ্ডিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ (IPL) খেলা কোচি টাস্কাৰ্ছ কেৰালা দলটো কেৰালাৰে আছিল। বৰ্তমান কেৰালাত [[কেৰালা ব্লাষ্টাৰ্ছ]] আৰু গোকুলম কেৰালা এফ চি নামৰ ফুটবল ক্লাব দুটা সক্ৰিয় হৈ আছে। অতীতত ভিভা কেৰালা আৰু এফ চি কোচিন এই ৰাজ্যখনৰ আন দুটা ডাঙৰ ফুটবল ক্লাব আছিল। == বৰ্ষপঞ্জী == [[মালয়ালম বৰ্ষপঞ্জী]] কেৰালাৰ এক থলুৱা প্ৰাচীন সৌৰ বৰ্ষপঞ্জী। ইয়াক মূলতঃ কৃষি কাৰ্য আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। == কেৰালাৰ সংস্কৃতিত প্ৰাণী == === হাতী === [[File:Thrippunithura-Elephant-end-of-pooram-2 crop.jpg|thumb|right|'[[শ্ৰী পূৰ্ণত্ৰয়ীশ মন্দিৰ]]'ৰ উৎসৱৰ সময়ত বিশেষভাৱে সজোৱা হাতী। কেৰালাৰ হাতীসমূহ কেৰালাবাসীৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ। ]] হাতী এই ৰাজ্যৰ সংস্কৃতিৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ হৈ আহিছে। কেৰালাৰ প্ৰায় সকলো স্থানীয় উৎসৱতে অন্ততঃ এটাকৈ সুন্দৰকৈ সজোৱা হাতী অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ভাৰতৰ ভিতৰতে কেৰালাতে আটাইতকৈ বেছি পোহনীয়া হাতী আছে। ইয়াত প্ৰায় ৭০০টা [[ভাৰতীয় হাতী]] আছে, যাৰ গৰাকী বিভিন্ন মন্দিৰ আৰু ব্যক্তিগত ব্যক্তি।<ref name="Varghese2006">{{cite book |author=Theresa Varghese |url=https://books.google.com/books?id=lDhuAAAAMAAJ |title=Stark World Kerala |publisher=Stark World Pub. |year=2006 |isbn=978-8190250511 |page=224 |access-date=17 November 2012}}</ref> এই হাতীবোৰক মূলতঃ সমগ্ৰ ৰাজ্যতে উদ্‌যাপন কৰা উৎসৱসমূহৰ শোভাযাত্ৰা আৰু প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ৰাজ্যখনত বছৰি ১০,০০০ তকৈও অধিক উৎসৱ উদ্‌যাপন কৰা হয়। ইয়াৰ বাবে কিছুমান প্ৰাণী প্ৰেমীয়ে এই উৎসৱবোৰৰ সময়ত পোহনীয়া হাতীৰ অত্যধিক খাটনি বা পৰিশ্ৰমক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে।<ref name="1000hrs">{{cite news |date=4 March 2010 |title=India's overworked elephants |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8533776.stm |access-date=30 May 2015 |work=BBC}}</ref> মালয়ালম সাহিত্যত হাতীক "[[সহ্যাদ্ৰী|সহ্য]]ৰ পুত্ৰ" বুলি অভিহিত কৰা হয়।<ref name="Satchidanandan2001">{{cite book |author=K. Satchidanandan |url=https://books.google.com/books?id=AXiNXRM_KzMC&pg=PR14 |title=Indian Poetry: Modernism and After |publisher=Sahitya Akademi |year=2001 |isbn=978-8126010929 |pages=14– |access-date=17 November 2012}}</ref> হাতী হৈছে কেৰালাৰ ৰাজ্যিক প্ৰাণী আৰু ইয়াক [[কেৰালা চৰকাৰ|কেৰালা চৰকাৰৰ]] ৰাজ্যিক প্ৰতীকত প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছে।<ref name="Profile">{{cite web |title=About Kerala |url=https://india.gov.in/knowindia/state_uts.php?id=37 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111218081930/https://india.gov.in/knowindia/state_uts.php?id=37 |archive-date=18 December 2011 |access-date=17 November 2012 |publisher=Government of Kerala |archivedate=18 December 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111218081930/https://india.gov.in/knowindia/state_uts.php?id=37 |deadurl=yes }}</ref> === সাপ === [[সৰ্প কাভু]] (যাৰ অৰ্থ 'সৰ্পৰ পৱিত্ৰ উদ্যান') হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যত দেখা পোৱা একপ্ৰকাৰৰ সৰু পৰম্পৰাগত গছ-গছনিৰ উদ্যান বা বননি। এই প্ৰাকৃতিক বননিবোৰত সাধাৰণতে কেইবাজনো 'নাগ দেৱতা' (সৰ্প দেৱতা)ৰ প্ৰতীক থাকে। এই দেৱতাসকলক যৌথ পৰিয়াল বা '[[থাৰাভাড]]'সমূহৰদ্বাৰা পূজা কৰা হৈছিল। এইটো 'নাগাৰাধনা' (সৰ্প পূজা)ৰ এটা অংশ আছিল, যিটো অতীতৰ শতিকাবোৰত কেৰালাবাসীৰ মাজত প্ৰচলিত আছিল। কেৰালাৰ [[নাম্বুদিৰি]] ব্ৰাহ্মণৰপৰা আৰম্ভ কৰি জনজাতীয় সম্প্ৰদায়লৈকে প্ৰায় প্ৰতিটো হিন্দু সম্প্ৰদায়ে এই প্ৰথা পালন কৰি আহিছিল। == উৎসৱসমূহ == === ওনাম === {{main|ওনাম}} [[File:Onam Thriuvathira Dance.jpg|thumb|'তিৰুৱাথিৰা' হৈছে মহিলাসকলে ঘূৰণীয়া হৈ কৰা এটা নৃত্য। ওণমৰ ভোজ (সধ্যা) ৰান্ধি আজৰি হোৱাৰ পিছত জিৰণি ল’বলৈ এই নৃত্য কৰা হয়। এইটো ওণম উৎসৱৰ এটা পৰম্পৰা। ]] (মালয়ালম: ഓണം) ওনাম কেৰালাৰ লোকসকলে উদ্‌যাপন কৰা এটা শস্য চপোৱাৰ উৎসৱ। এইটো কেৰালাৰ ৰাজ্যিক উৎসৱ। ওনামৰ পূৰ্বসন্ধিয়া (উথ্ৰাদম)ৰপৰা চতুৰ্থ ওনাম দিনলৈকে ইয়াত একেৰাহে ৪ দিন চৰকাৰী বন্ধ থাকে। ওনাম উৎসৱ [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]] বৰ্ষপঞ্জীৰ চিংগম মাহত (আগষ্ট – ছেপ্টেম্বৰ) পৰে। এই উৎসৱে [[বিষ্ণু]]ৰ অৱতাৰ [[বামন]]ৰ স্মৰণ কৰে। ইয়াৰ লগতে ই ৰজা [[মহাবলী]]ৰ গৃহপ্ৰত্যাৱৰ্তনকো সূচায়। মালয়ালীসকলে মহাবলী জগতলৈ নিৰ্বাসিত হোৱা এজন ন্যায়পৰায়ণ আৰু ধাৰ্মিক ৰজা বুলি গণ্য কৰে। ওণমৰ কিছুমান সাংস্কৃতিক উপাদান হৈছে ৱাল্লাম কলি (নাও খেল), পুলিক্কালি, পুক্কালাম (ফুলৰ দলিচা), ওণাথাপ্পন, থুম্বী থুল্লাল, ওণাভিল্লু, কাজচাক্কুলা, ওণাপোত্তন আৰু আত্তা চাময়ম। এই উৎসৱৰ সময়ত 'ওনাম সধ্যা' (ওনামৰ বিশেষ ভোজ)ৰ আয়োজন কৰা হয়। ইয়াত কল পাতত বিভিন্ন ব্যঞ্জন পৰিৱেশন কৰা হয়। উৎসৱ উদ্‌যাপনকাৰীসকলে এই বিশেষ অনুষ্ঠানৰ বাবে 'ওনাম কডি' (নতুন সাজ-পোছাক) পৰিধান কৰে। === মন্দিৰৰ উৎসৱসমূহ === 케ৰালাত বহুসংখ্যক মন্দিৰ আছে। এই মন্দিৰসমূহত অঞ্চলটোৰ বিশেষ আৰু কেতিয়াবা প্ৰতিটো মন্দিৰৰে নিজা অনন্য বাৰ্ষিক উৎসৱসমূহ উদ্‌যাপন কৰা হয়। প্ৰতিটো মন্দিৰৰে সৃষ্টিৰ আঁৰত একোটা আকৰ্ষণীয় ইতিহাস থাকে। মালাৱাৰ অঞ্চলত '[[থেয়্যাম]]' নামৰ এক সুকীয়া কলাৰূপ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়, যিয়ে পৰ্যটকসকলক আকৰ্ষণ কৰে। মন্দিৰৰ উৎসৱসমূহৰ সৈতে সৰু সৰু কাৰ্নিভাল বা মেলাৰো আয়োজন কৰা হয়। [[ত্ৰিছূৰ পুৰম]] হৈছে কেৰালাৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় মন্দিৰ উৎসৱসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == টোকা == {{reflist}} == সমল == * {{Citation |surname1 = Bhagyalekshmy |given1 = S |year = 2004 |title = Contribution of Travancore to Karnatic Music |journal = Information & Public Relations Department – Thiruvananthapuram (Government of Kerala) |url = http://www.kerala.gov.in/music/music1.pdf |access-date = 12 January 2006 |archive-date = 20 February 2006 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060220050800/http://www.kerala.gov.in/music/music1.pdf |url-status = dead |archivedate = 20 February 2006 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20060220050800/http://www.kerala.gov.in/music/music1.pdf }}. * {{Citation | surname1 = Bhagyalekshmy | given1 = S | year = 2004d | title = Contribution of Travancore to Karnatic Music | journal = Information & Public Relations Department – Thiruvananthapuram (Government of Kerala) | pages = 29–37 | url = http://www.kerala.gov.in/music/music4.pdf | access-date = 20 January 2006 | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20060220050746/http://www.kerala.gov.in/music/music4.pdf | archive-date = 20 February 2006 | archivedate = 20 February 2006 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20060220050746/http://www.kerala.gov.in/music/music4.pdf }} == অধিক পঢ়ক == * {{cite book |title=A Short History of Malayalam Literature |author=Dr. K. Ayyappa Panicker |url=https://archive.org/details/ASHORTHISTORYOFMALAYALAMLITERATURE |year=2006 |location=Thiruvananthapuram |publisher=Department of Information and Public Relations, Kerala}} * {{cite book|author=Menon, A. Sreedhara |title=A Survey of Kerala History|url=https://books.google.com/books?id=FVsw35oEBv4C|year=2007|publisher=DC Books|isbn=9788126415786}} * {{Cite book|title=Mathrubhumi Yearbook Plus – 2019|publisher=P. V. Chandran, Managing Editor, Mathrubhumi Printing & Publishing Company Limited, Kozhikode|year=2018|location=Kozhikode|edition=Malayalam}} == বহিঃসংযোগ == * [https://web.archive.org/web/20070427200406/http://www.cs.princeton.edu/~mp/malayalam/copy/prdkerala.org/artandculture.htm প্ৰিন্সটন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সংযোগ: কেৰেলাৰ পৰিৱেশ্য কলাৰ বিষয়ে অতিৰিক্ত তথ্য] [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ সংস্কৃতি]] nwzais2k5lpqs4zioecb5eeyyr4yyp5 0 138229 622848 622613 2026-08-02T17:55:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622848 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = দক্ষিণ মালাবাৰ | nickname = | settlement_type = ভৌগোলিক / ঐতিহাসিক এলেকা | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Calicut mini bypass.jpg | photo2a = Manjeri Town Calicut Road View.jpg | photo3a = Palakkad City, Kunnathurmedu.jpg | spacing = 1 | color_border = white | color = white | size = 260 | foot_montage = '''ওপৰৰপৰা তললৈ:'''<br />কোজিকোডে মহানগৰ এলেকা, মালাপ্পুৰম মহানগৰ এলেকা, আৰু কুন্নাথুৰমেডুৰপৰা পালাক্কাড চহৰৰ দৃশ্য। }} | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ৰাজ্য | subdivision_name1 = [[কেৰালা]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = কেৰালা চৰকাৰ | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 7416 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 8368794 | population_as_of = ২০১১ | population_rank = | population_density_km2 = 1128 | population_demonym = | population_footnotes = (approx.)<ref name="A">{{cite web |url=https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/Kerla.html |website=censusindia.gov.in |title= District Census Handbooks of Kerala - 2011 |access-date=26 July 2020}}</ref> | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 673***, 676***, 678***, 679*** and 680*** | registration_plate = KL-08, KL-09, KL-10, KL-11, KL-46, KL-49, KL-50, KL-51, KL-52, KL-53, KL-54, KL-55, KL-57, KL-65, KL-71, KL-75, KL-76, KL-77, KL-84 & KL-85 | blank1_name_sec1 = [[Kerala Legislative Assembly|Niyamasabha]] constituencies | blank1_info_sec1 = 36<ref name="B">{{cite web |url=http://www.keralaassembly.org/election/Delimitation.pdf |website=Keralaassembly.org |title= Limits of assembly constituencies of Kerala |access-date=26 July 2020}}</ref> | website = | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-KL]] | footnotes = }} '''দক্ষিণ মালাবাৰ ({{lang-en|South Malabar}})''' হৈছে [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণ-পশ্চিম উপকূলৰ এক ভৌগোলিক অঞ্চল, যি বৰ্তমানৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ কিছুমান অংশ সামৰি আছে। দক্ষিণ মালাবাৰৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহ হ'ল বৰ্তমানৰ কোঝিকোড জিলাৰ কোঝিকোড আৰু থামাৰাশ্বেৰী তালুক, ৱায়ানাড জিলাৰ মানন্তভাড়ী তালুক বাদে বাকী সমগ্ৰ অংশ, মালাপ্পুৰম জিলাৰ সম্পূৰ্ণ এলেকা, [[থ্ৰিচূৰ]] জিলাৰ চাভাক্কাড তালুক, আৰু পালাক্কাড জিলাৰ চিট্টুৰ তালুকৰ কিছুমান অংশ বাদে বাকী সমগ্ৰ অঞ্চল। ইয়াৰ উপৰি, [[কোচি]] চহৰৰ ফৰ্ট কোচি অঞ্চলটোও ঐতিহাসিকভাৱে দক্ষিণ মালাবাৰৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ''দক্ষিণ মালাবাৰ'' শব্দটোৱে পূৰ্বৰ মালাবাৰ জিলাৰ কোৰাপুঝা নদীৰ দক্ষিণত অৱস্থিত আৰু উত্তৰত ত্ৰিছূৰ জিলাৰ চাভাক্কাড অঞ্চললৈকে বিস্তৃত অঞ্চলক বুজায়।<ref name="Logan">{{Cite book |last=Logan |first=William |title=Malabar Manual (Volume-I) |publisher=Asian Educational Services |year=2010 |isbn=9788120604476 |location=New Delhi}}</ref> ব্ৰিটিছ শাসনৰ সময়ত দক্ষিণ মালাবাৰৰ মুখ্য অৰ্থনৈতিক গুৰুত্ব আছিল নাৰিকল, মালাবাৰৰ জালুক (গ'লমৰিচ) আৰু টাইলছ উৎপাদনত। <ref>Pamela Nightingale, ‘[[Jonathan Duncan (Governor of Bombay)|Jonathan Duncan]] (bap. 1756, d. 1811)’, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004; online edn, May 2009</ref> পূৰ্বৰ [[মাদ্ৰাজ]] প্ৰেচিডেন্সীৰ প্ৰশাসনিক নথি অনুসৰি, ১৮৪৪ চনত ৰোপণ কৰা নীলাম্বুৰৰ চৰকাৰী চেগুন (টিক) বাগিছাখনেই মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সীৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী বাগিছা আছিল।<ref name="Mbsp">{{cite book |url=https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf |title=The Madras Presidency (1881-1931) |last=Boag |first=GT |publisher=Government of Madras |location=Madras |year=1933 |page=63 |access-date=2026-07-31 |archivedate=2021-06-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609102848/https://www.tamildigitallibrary.in/admin/assets/book/TVA_BOK_0023302_The_Madras_Presidency_1881_1931.pdf }}</ref> দক্ষিণ মালাবাৰ মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সীৰ পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত মালাবাৰ উপকূলৰ দুখন জিলাৰ ভিতৰত এখন আছিল। ফলস্বৰূপে, বেইপোৰ আৰু ফৰ্ট কোচিৰ বন্দৰৰ জৰিয়তে আৰব সাগৰৰ সামুদ্ৰিক বাণিজ্য পথলৈ ইয়াৰ সহজ প্ৰৱেশাধিকাৰ আছিল। [[কেৰালা]]ৰ প্ৰথম ৰে'লপথটোও দক্ষিণ মালাবাৰৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যি তিৰুৰৰপৰা বেইপোৰলৈ বিস্তৃত আছিল। কোজিকোড সমগ্ৰ মালাবাৰ অঞ্চলৰ ৰাজধানী আৰু সৰ্ববৃহৎ চহৰ। ইয়াৰ পিছতে পালাক্কাড মালাবাৰৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চহৰ। দক্ষিণ মালাবাৰৰ উত্তৰত আছে উত্তৰ মালাবাৰ (কোৰাপুঝা নদী), পূবত আছে নীলগিৰি পাহাৰীয়া অঞ্চল আৰু পালাক্কাড গেপ, যিয়ে কইম্বাটুৰৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰে; দক্ষিণত আছে কোচিন ৰাজ্য আৰু পশ্চিমত আছে [[আৰব সাগৰ]]। দক্ষিণ মালাবাৰৰ অন্তৰ্গত ঐতিহাসিক অঞ্চলসমূহ হৈছে নেদিয়িৰুপ্পু স্বৰূপম, এৰানাড, ভাল্লুভানাড, পাৰাপ্পানাড, কাভালাপ্পাৰা, ভেট্টাথুনাড, নিলাম্বুৰ ৰাজ্য, নেদুংগাড়ি আৰু পালাক্কাড। মালাবাৰ অঞ্চলৰ আটাইতকৈ দীঘল তিনিখন নদী। সেয়া হৈছে ভাৰতপুঝা, চালিয়াৰ আৰু কাদালুণ্ডি। এই তিনিখন নদী দক্ষিণ মালাবাৰৰ মাজেদি বৈ গৈছে। ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== ব্ৰিটিছসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বলৈকে মালাবাৰ শব্দটো বিদেশী বাণিজ্যিক মহলত সমগ্ৰ [[কেৰালা]]ক বুজাবলৈ সাধাৰণ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="C">{{cite book|last1=Sreedhara Menon|first1=A.|url=https://books.google.com/books?id=FAlXPgAACAAJ&q=%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3+%E0%B4%9A%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%82|title=''Kerala Charitram''|date=January 2007|publisher=DC Books|isbn=9788126415885|edition=2007|location=Kottayam|access-date=19 July 2020}}</ref> ইয়াৰো আগতে মালাবাৰ শব্দটোৱে ভাৰতৰ দক্ষিণ-পশ্চিম উপকূলত কেৰালাৰ সংলগ্ন তুলু নাডু আৰু কন্যাকুমাৰী অঞ্চলকো সামৰি লৈছিল। মালাবাৰৰ বাসিন্দাসকলক মালাবাৰী বুলি জনা গৈছিল।<ref>{{cite web | author = J. Sturrock | year=1894 | title= Madras District Manuals - South Canara (Volume-I) | publisher=Madras Government Press | url= https://archive.org/details/dli.csl.3200/page/n1/mode/2up }}</ref><ref>{{cite book | author = V. Nagam Aiya | year=1906 | title=The Travancore State Manual | publisher=Travancore Government Press | url= https://archive.org/details/travancorestate00aiyagoog/page/n10/mode/2up }}</ref> বৰ্তমানো মালাবাৰ শব্দটো [[ভাৰত]]ৰ সমগ্ৰ দক্ষিণ-পশ্চিম উপকূলক বুজাবলৈ বহু ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ষষ্ঠ শতিকাত আৰব নাবিকসকলে কেৰালাক "মালে" (Male) নামেৰে অভিহিত কৰিছিল। কিন্তু এই নামৰ প্ৰথম অংশ "মালে" ইয়াতকৈও আগতেই কচমাছ ইণ্ডিকপ্লেউষ্টেছ (Cosmas Indicopleustes)ৰ গ্ৰন্থ Topography ত উল্লেখ পোৱা যায়। "মালাবাৰ" শব্দটো দ্ৰাবিড় ভাষাৰ ''মালা'' অৰ্থাৎ ''পাহাৰ'' <ref>C. A. Innes and F. B. Evans, ''Malabar and Anjengo, volume 1'', Madras District Gazetteers (Madras: Government Press, 1915), p. 2.</ref><ref>M. T. Narayanan, ''[https://books.google.com/books?id=kHtbkuXruzwC Agrarian Relations in Late Medieval Malabar]'' (New Delhi: Northern Book Centre, 2003), xvi–xvii.</ref> আৰু পাৰ্চী ভাষাৰ ''বৰ/বাৰ'' (barr) (অৰ্থাৎ "দেশ" বা "মহাদেশ") শব্দৰ সংযোগৰপৰা উৎপত্তি হোৱা বুলি পণ্ডিতসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে। ঐতিহাসিকভাৱে আৰব লেখকসকলে এই অঞ্চলটোক বিভিন্ন নামে উল্লেখ কৰিছিল, যেনে মালিবাৰ, মানিবাৰ, মুলিবাৰ আৰু মুনিবাৰ। পাৰস্যৰ বিখ্যাত পণ্ডিত [[আলবেৰুণী]]য়ে (৯৭৩–১০৪৮) এই অঞ্চলটোক "মালাবাৰ (Malabar)" নামে উল্লেখ কৰা প্ৰথমজন লেখক বুলি ধাৰণা কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰি ইবন খোৰদাদবেহ আৰু আল-বালাধুৰীৰ দৰে লেখকসকলেও নিজৰ গ্ৰন্থসমূহত মালাবাৰৰ বিভিন্ন বন্দৰৰ উল্লেখ কৰিছে। ==ইতিহাস== [[File:Uru.jpg|thumbnail|''উৰু নাও'', কালিকাটৰ বেইপুৰত নিৰ্মিত একপ্ৰকাৰৰ জাহাজ। ]] ===প্ৰাচীন যুগ=== ''পেৰিপ্লাছ অৱ দ্য ইৰিথ্ৰিয়ান চি'' (Periplus of the Erythraean Sea) গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰা অনুসৰি, ''টিণ্ডিছ '' (Tyndis) নামৰ প্ৰাচীন সমুদ্ৰবন্দৰটো, যি মুজিৰিছৰ উত্তৰফালে অৱস্থিত আছিল, বৰ্তমানৰ ক'ঝিকোড়ৰ ওচৰৰ কোনো স্থানত অৱস্থিত আছিল বুলি অনুমান কৰা হয়।<ref name="Malabar">{{cite book|author=Menon, A. Sreedhara |title=A Survey of Kerala History|url=https://books.google.com/books?id=FVsw35oEBv4C|year=2007|publisher=DC Books|isbn=9788126415786}}</ref> কিন্তু ইয়াৰ সঠিক অৱস্থান এতিয়াও নিশ্চিতভাৱে নিৰ্ধাৰণ কৰা হোৱা নাই আৰু বিষয়টো ইতিহাসবিদসকলৰ মাজত বিতৰ্কিত হৈ আছে।<ref name="Malabar"/> টিণ্ডিছৰ সম্ভাৱ্য অৱস্থান হিচাপে পন্নানি, তানুৰ, বেইপোৰ–চালিয়াম–কাদালুণ্ডি–ভাল্লিক্কুন্নু অঞ্চল আৰু কয়িলাণ্ডিৰ নাম প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে।<ref name="Malabar"/> টিণ্ডিছ চেৰা বংশ আৰু ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ মাজৰ সামুদ্ৰিক বাণিজ্যৰ এক অন্যতম প্ৰধান কেন্দ্ৰ আছিল। বাণিজ্যিক গুৰুত্বৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ স্থান কেৱল মুজিৰিছৰ পিছতেই আছিল।<ref>Coastal Histories: Society and Ecology in Pre-modern India, Yogesh Sharma, Primus Books 2010</ref> খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথমৰপৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ সংগম যুগত কোয়িম্বাটুৰ অঞ্চল চেৰাসকলৰ অধীনত আছিল। এই অঞ্চলটোৱে পালাক্কাড গেপৰ পূবমুখী প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল, যি মালাবাৰ উপকূল আৰু কোৰোমণ্ডল উপকূলৰ মাজৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থলবাণিজ্য পথ আছিল।<ref name="Trade">{{cite news|last=Subramanian|first=T. S|title=Roman connection in Tamil Nadu|url=http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007/01/28/&prd=th|access-date=28 October 2011|newspaper=[[The Hindu]]|date=28 January 2007|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130919235748/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007%2F01%2F28%2F&prd=th|archive-date=19 September 2013|archivedate=19 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130919235748/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2007012800201800.htm&date=2007%2F01%2F28%2F&prd=th|deadurl=yes}}</ref> খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰ ৰোমান প্ৰাকৃতিক ইতিহাসবিদ প্লিনি দ্য এল্ডাৰৰ মতে, টিণ্ডিছ বন্দৰটো কেপ্ৰ'ব'ট'ছ (চেৰা ৰাজ্য)-ৰ উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত আছিল।<ref name=":2">Gurukkal, R., & Whittaker, D. (2001). In search of Muziris. ''Journal of Roman Archaeology,'' ''14'', 334-350.</ref> আনহাতে, টিণ্ডিছৰ উত্তৰত অৱস্থিত উত্তৰ মালাবাৰ অঞ্চল সংগম যুগত এঝিমালা ৰাজ্যৰ শাসনাধীনে আছিল। ''পেৰিপ্লাছ অৱ দ্য ইৰিথ্ৰিয়ান চি'' অনুসৰি, লিমিৰিকে নামে জনাজাত অঞ্চলটোৰ বিস্তৃতি নাউৰা আৰু টিণ্ডিছৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। কিন্তু ভূগোলবিদ টলেমিয়ে লিমিৰিকেৰ আৰম্ভণি স্থান হিচাপে কেৱল টিণ্ডিছৰহে উল্লেখ কৰিছে। এই অঞ্চলটোৰ দক্ষিণ সীমা সম্ভৱতঃ কন্যাকুমাৰীলৈকে বিস্তৃত আছিল। সেইদৰে, লিমিৰিকে অঞ্চলটো সামগ্ৰিকভাৱে বৰ্তমানৰ মালাবাৰ উপকূলৰ সৈতে প্ৰায় সমতুল্য বুলি ধৰা হয়। উৎসসমূহৰ মতে, ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে লিমিৰিকে অঞ্চলৰ বাৰ্ষিক বাণিজ্যৰ মূল্য প্ৰায় ৫ কোটি চেষ্টাৰ্চ (50,000,000 sesterces) আছিল। <ref>According to [[Pliny the Elder]], goods from India were sold in the Empire at 100 times their original purchase price. See [https://web.archive.org/web/20131106031753/http://www.cartage.org.lb/en/themes/BookLibrary/books/bibliographie/P/Plinyelder/elder/pliny-india.html]</ref> প্লিনি দ্য এল্ডাৰে লিমিৰিকে অঞ্চলটো জলদস্যুৰ উপদ্ৰৱৰ বাবে পৰিচিত বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>Bostock, John (1855). "26 (Voyages to India)". Pliny the Elder, The Natural History. London: Taylor and Francis.</ref> ষষ্ঠ শতিকাৰ ভ্ৰমণকাৰী কছমাছ ইণ্ডিক'প্লিউষ্টিছেও লিমিৰিকেক উৎকৃষ্ট মানৰ জালুক উৎপাদনৰ এক উল্লেখযোগ্য উৎস হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>Indicopleustes, Cosmas (1897). Christian Topography. 11. United Kingdom: The Tertullian Project. pp. 358–373.</ref><ref>Das, Santosh Kumar (2006). The Economic History of Ancient India. Genesis Publishing Pvt Ltd. p. 301.</ref> ===মধ্যযুগৰ আৰম্ভণি=== প্ৰাৰম্ভিক মধ্যযুগত দক্ষিণ মালাবাৰত বহুতো সৰু-ডাঙৰ ৰাজনৈতিক ৰাজ্যৰ অস্তিত্ব আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য আছিল কোচিন ৰাজ্য, পৰপ্পানাড, ভেট্টাথুনাড (তানুৰ), ভল্লুভানাড, নিলম্বুৰ ৰাজ্য, নেডুঙ্গাডি আৰু পালাক্কাড। আৰীক্কোডৰ ওচৰত উদ্ধাৰ হোৱা কুৰুমাথুৰ শিলালিপি ৮৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ বুলি ধৰা হয়।<ref name="Veluthat">Veluthat, Kesavan (1 June 2018). "History and historiography in constituting a region: The case of Kerala". ''Studies in People's History''. '''5''' (1): 13–31. [https://doi.org/10.1177/2348448918759852]</ref> ৯৩২ খ্ৰীষ্টাব্দৰ তিনিখন পুৰণি মালয়ালম ভাষাত লিখা শিলালিপি ত্ৰিপ্ৰাংগোড (তিৰুনাভায়াৰ ওচৰত), কোট্টাক্কাল আৰু চালিয়াৰত উদ্ধাৰ হৈছে। এই শিলালিপিসমূহত চেৰা বংশৰ গোধা ৰবিৰ নাম উল্লেখ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ত্ৰিপ্ৰাংগোড শিলালিপিখনত থাৱানুৰ চুক্তিৰ বিৱৰণ লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে।<ref name=":0">Narayanan, M. G. S. ''[https://books.google.com/books?id=0YDCngEACAAJ&q=Perumals+of+Kerala Perumals of Kerala: Brahmin Oligarchy and Ritual Monarchy Perumāḷs of Kerala].'' Thrissur (Kerala): CosmoBooks, 2013. 438-42.</ref> ১০ম শতিকাৰ বহুতো পুৰণি মালয়ালম শিলালিপি এডাপ্পালৰ ওচৰৰ সুকাপুৰমত উদ্ধাৰ হৈছে। সুকাপুৰম কেৰালাৰ প্ৰাচীন ৬৪খন নাম্বূদিৰি গাঁৱৰ অন্যতম আছিল। প্ৰায় ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভাস্কৰ ৰবি বৰ্মণৰ ইহুদী তাম্ৰফলক আৰু প্ৰায় ১২২৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ বীৰ ৰাঘৱ চক্ৰৱৰ্তীৰ বীৰৰাঘৱ তাম্ৰফলকত এৰানাড আৰু ভল্লুভানাড অঞ্চলৰ শাসকসকলৰ বিষয়ে উল্লেখ পোৱা যায়।<ref name="mh">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website=censusindia.gov.in |title= History of Malappuram |access-date= 17 April 2020}}</ref> কোঝিক্কোডৰ মুচুন্দি মছজিদত থকা ১৩শ শতিকাৰ গ্ৰেনাইট শিলালিপিখন পুৰণি মালয়ালম আৰু আৰবী ভাষাৰ মিশ্ৰণত লিখা হৈছিল, য'ত ৰজাই মছজিদটোলৈ দান আগবঢ়োৱাৰ উল্লেখ আছে।<ref name="Narayanan2017">M. G. S. Narayanan. "Kozhikkodinte Katha". Malayalam/Essays. Mathrubhumi Books. Second Edition (2017) {{ISBN|978-81-8267-114-0}}</ref> এৰানাড অঞ্চলত এৰাডি নামেৰে জনাজাত সামন্থন নায়াৰ বংশই শাসন কৰিছিল। এই বংশটো ওচৰ-চুবুৰীয়া ভল্লুভানাডৰ ভেল্লোডি আৰু নেডুঙ্গানাড (অট্টাপালম)ৰ নেডুঙ্গাডি বংশৰ সৈতে তুলনীয় আছিল। ভল্লুভানাডৰ শাসকসকল "এৰাল্প্পাড" বা "এৰাডি" উপাধিৰে পৰিচিত আছিল। পিছলৈ এৰানাডৰ এৰাডি শাসকে পোলানাডৰ অধীনস্থ কেলিকট (কোঝিক্কোড) বন্দৰ-নগৰ দখল কৰি কেলিকটৰ সামূথিৰি (জামোৰিন) হিচাপে শক্তিশালী শাসক ৰূপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ===কোজিকোডৰ উত্থান=== [[File:Map of Kampili kingdom.png|thumb|১৩২০ চনৰ আৰম্ভণিতে ভাৰত। বৰ্তমানৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ বেছিভাগেই কোজিকোডৰ জামোৰিনৰ প্ৰভাৱত আছিল। ]] মধ্যযুগত শাসন কৰা কোজিকোড (কালিকট)ৰ জামোৰিন দক্ষিণ মালাবাৰৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী শাসক আছিল। তেওঁৰ শাসনকালত কোঝিকোড মালাবাৰ উপকূলৰ সৰ্ববৃহৎ নগৰ হিচাপে গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু দক্ষিণ মালাবাৰ ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ অন্যতম মুখ্য সামুদ্ৰিক বাণিজ্যকেন্দ্ৰত পৰিণত হৈছিল। এই সমৃদ্ধি অষ্টাদশ শতিকালৈকে অব্যাহত আছিল। কোঝিকোড বন্দৰ দক্ষিণ ভাৰতীয় উপকূললৈ অহা [[আৰৱ]] বণিকসকলৰ বাবে মুখ্য প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। প্ৰথমে আৰবসকলে বিদেশী বাণিজ্যত একচেটীয়া প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিছিল; পিছলৈ পৰ্তুগীজ, ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী আৰু [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]য়ো এই বাণিজ্যত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Clt">{{cite book |last1=Sreedhara Menon |first1=A. |url=https://books.google.com/books?id=FAlXPgAACAAJ |title=''Kerala Charitram'' |date=January 2007 |publisher=DC Books |isbn=978-81-264-1588-5 |edition=2007 |location=Kottayam |access-date=19 July 2020}}</ref> [[File:Map of Samoothiris kingdom.jpg|thumbnail|১৪৯৮ চনত জামোৰিনৰ সাম্ৰাজ্য। মধ্যযুগত মালয়ালম ভাষী অঞ্চলৰ এই ৰাজ্য আছিল আটাইতকৈ শক্তিশালী ৰাজ্য। ]] পৰৱৰ্তী মধ্যযুগত প্ৰথমতে এৰণাডৰ নেদিয়িৰুপ্পুক কেন্দ্ৰ কৰি শাসন কৰা জামোৰিণ (সামূথিৰি)এ সামুদ্ৰিক বাণিজ্যৰ সুবিধাৰ বাবে কোঝিকোড বন্দৰ নগৰখনৰ উন্নয়ন সাধন কৰে আৰু পাছত নিজৰ ৰাজধানী তালৈ স্থানান্তৰ কৰে। চতুৰ্দশ শতিকাত, ভাল্লুভানাড ৰাজ্যৰ অধীনস্থ তিৰুনাভায়া অঞ্চল দখল কৰাৰ জৰিয়তে কোঝিকোডে মধ্য কেৰালাৰ বিস্তীৰ্ণ অঞ্চল নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আনে। সেই সময়ত ভাল্লুভানাড কোচিন ৰাজ্যৰ প্ৰভাৱাধীন আছিল। কোচিন ৰাজ্যৰ প্ৰাৰম্ভিক ৰাজধানী আছিল পেৰুম্পাডাপ্পু। কিন্তু কোঝিকোডৰ সামৰিক সম্প্ৰসাৰণৰ ফলত কোচিন ৰাজ্যই প্ৰায় ১৪০৫ চনৰ ভিতৰত নিজৰ ৰাজধানী দক্ষিণলৈ স্থানান্তৰ কৰিবলৈ বাধ্য হয়। প্ৰথমে ৰাজধানী কোডুঙ্গাল্লুৰলৈ আৰু পিছত কোচিলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পঞ্চদশ শতিকাৰ ভিতৰত কোচিন ৰাজ্য কোঝিকোডৰ অধীনস্থ এক কৰদ (vassal) ৰাজ্যত পৰিণত হয়। ইয়াৰ ফলত মধ্যযুগীয় মালাবাৰ উপকূলত কোঝিকোড আটাইতকৈ শক্তিশালী ৰাজ্য হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref>https://dcbookstore.com/books/a-survey-of-kerala-history </ref> ===ঔপনিৱেশিক যুগ=== {{multiple image |align = right |total_width = 400 |image1 = Wellington, soldier and statesman, and the revival of the military power of England (1904) (14593177119).jpg |caption1 =১৮০৪ চনত ভাৰতৰ মানচিত্ৰ। মন কৰিব যে বৰ্তমানৰ কেৰালাৰ ভিতৰত কেৱল থালাচেৰী, কোজিকোড আৰু কোচিকহে চহৰ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছে। |image2 = Malabar District (1951 Census).svg |caption2 = ভাৰতৰ ১৯৫১ চনৰ লোকপিয়লৰ সময়ত মালাবাৰ জিলা }} [[File:Nilambur teak forest 3740.JPG|thumbnail|পূব এৰানাডৰ নীলাম্বুৰত বিশ্বৰ আটাইতকৈ পুৰণি চেগুন বাগিছা কনলিৰ প্লটত ১৮৪০ চনত জিলা উপায়ুক্ত এইচ ভি কনলিয়ে ৰোপণ কৰিছিল। ]] অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষৰ দশকসমূহত [[টিপু চুলতান]]এ [[কেৰালা]]ৰ উত্তৰাঞ্চল একত্ৰিত কৰিছিল। কিন্তু তৃতীয় ইংগ-মহীশূৰ যুদ্ধত তেওঁৰ পৰাজয় আৰু পৰৱৰ্তী শ্ৰীৰঙ্গপট্টনম চুক্তিৰ ফলত টিপুৰ ৰাজ্যৰ বিস্তীৰ্ণ অংশ [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ অধীনলৈ যায়। ইংগ-মহীশূৰ যুদ্ধসমূহৰ অন্তত মালাবাৰ উপকূলৰ ব্ৰিটিছ অধিকৃত অঞ্চলসমূহক ব্ৰিটিছ [[ভাৰত]]ৰ অন্তৰ্গত এখন জিলা হিচাপে গঠন কৰা হয়। প্ৰশাসনিক সুবিধাৰ বাবে ১৭৯৩ চনৰ ৩০ মাৰ্চত এই জিলাখনক উত্তৰ মালাবাৰ আৰু দক্ষিণ মালাবাৰ—এই দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হয়। মালাবাৰ জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক সদৰ দপ্তৰ ''কোঝিকোড'' (কেলিকট) ত অৱস্থিত আছিল যদিও দক্ষিণ মালাবাৰৰ বিশেষ প্ৰশাসনিক সদৰ প্ৰথমে চেৰপুলাচ্চেৰীত আৰু পিছত ওট্টাপালমলৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল। প্ৰথমাৱস্থাত মালাবাৰক বোম্বে প্ৰেচিডেন্সিৰ অন্তৰ্গত কৰা হৈছিল। পিছত ১৭৯৯–১৮০০ চনৰ ভিতৰত মালাবাৰ আৰু দক্ষিণ কানাৰাক মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সিলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। ১৮৬০-ৰ দশকত [[কেৰালা]]ৰ সৰ্বপ্ৰথম ৰে'লপথ দক্ষিণ মালাবাৰত নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৯২১ চনত সংঘটিত মালাবাৰ বিদ্ৰোহৰ মূল কেন্দ্ৰও দক্ষিণ মালাবাৰেই আছিল। অৱশেষত, ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত ৰাজ্য পুনৰ্গঠনৰ ফলত দক্ষিণ মালাবাৰ নৱগঠিত কেৰালা ৰাজ্যৰ সৈতে সংযুক্ত হয়।<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9788126415885 </ref> ===ৰাজকীয় পৰিয়াল=== অসমীয়া অনুবাদ (ৱিকিশৈলী): পাৰপ্পানাড ৰাজপৰিয়াল ত্ৰিভাঙ্কোৰৰ ৰাজপৰিয়ালৰ এক জ্ঞাতি বংশ। ত্ৰিভাঙ্কোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক মাৰ্থাণ্ড বৰ্মা মূলতঃ পাৰপ্পানাড ৰাজপৰিয়ালৰ সদস্য আছিল। ====লক্ষ্মীপুৰম প্ৰাসাদ==== লক্ষ্মীপুৰম প্ৰাসাদ হৈছে চাংগানাচেৰীৰ পাৰপ্পানাড ৰাজপৰিয়ালৰ ৰাজপ্ৰাসাদ। এই প্ৰাসাদটো ১৮১১ চনত মহাৰাণী আয়িল্যোম তিৰুনাল গৌৰী লক্ষ্মী বায়ী (১৭৯১–১৮১৫)-ৰ শাসনকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মহাৰাণীগৰাকীৰ স্বামী ৰাজা ৰাজা বৰ্মা কৈল থাম্পুৰান আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ বাবে ইয়াক নতুন ৰাজপ্ৰাসাদ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>The Travancore State Manual Vol 1 to 4; Publisher : Kerala Council for Historical Research; {{ISBN|8185499268}}; Edition : 1996; Pages: 2500; Author:T.K. Velu Pillai; Editor:S.Raimon; Category:Manuals; Year of Publishing:1940</ref><ref>Encyclopedia of Tourism Resources in India; Author: Dr. Manohar Sajnani, Published in 2001, Published by: Kalpaz Publications; Address: C-30, Satyawati Nagar, Phase-III, Ashok Vihar, Delhi-110052, {{ISBN|81-7835-014-9}} (set), {{ISBN|81-7835-018-1}} (Vol II)</ref><ref>History of Travancore from the Earliest Times - P. Shungoonny Menon - {{ISBN|8120601696}} - Published By: Asian Educational Services</ref><ref>{{cite book |title=Visakham Thirunal |year=2012 |isbn=978-6139120642 |editor1=Lennox Raphael Eyvindr |pages=168}}</ref> ৰাজা ৰাজা বৰ্মা কৈল থাম্পুৰান চাংগানাচেৰীৰ পুঝাভাথু অঞ্চলত অৱস্থিত নিৰাঝি প্ৰাসাদত, কাৱিল ভাগৱতী মন্দিৰৰ ওচৰত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। <ref>Menon, P Shungoonny (1878). History of Travancore from the Earliest Times by P Shungoonny Menon (Dewan Peishcar of Travancore). 105, Mount Road, Madras: Higginbotham and Company. pp. 152, 153.</ref> তেওঁ পাৰপ্পানাড ৰাজপৰিয়ালৰ সদস্য আছিল,<ref>Visakham Thirunal - Editor: Lennox Raphael Eyvindr - {{ISBN|9786139120642}}</ref> যি ৰাজবংশে পাৰপ্পানাংগাডি অঞ্চল শাসন কৰিছিল।<ref>P. Shungoonny Menon - A HISTORY OF TRAVANCORE - First edition: 1878, New edition: 1983, Page 130, 131 - {{ISBN|978-8170200406}}</ref> তেওঁ ত্ৰাভাঙ্কোৰৰ মহাৰাজ স্বাতি তিৰুনাল ৰাম বৰ্মাৰ-পিটৃ আছিল। ====কিলিমানুৰ ৰাজপ্ৰাসাদ==== [[File:studiorrv.jpg|thumb|right|ৰাজা ৰবি বাৰ্মাৰ ষ্টুডিঅ' সহিতে ৰাজা ৰবি বৰ্মাৰ জন্মস্থান। ]] ১৭০৫ চনত (মালয়ালম বৰ্ষপঞ্জীৰ ৮৮০ চন) পাৰপ্পানাড ৰাজপৰিয়ালৰ ইট্টাম্মাৰ ৰাজাৰ এজন পুত্ৰ আৰু দুগৰাকী কন্যাক কিলিমানুৰ ৰাজপৰিয়ালত দত্তক লোৱা হৈছিল। ইয়াৰ পিছত ইট্টাম্মাৰ ৰাজাৰ ভগ্নী আৰু তেওঁৰ দুই পুত্ৰ—ৰাম বৰ্মা আৰু ৰাঘৱ বৰ্মা—কিলিমানুৰত বসতি স্থাপন কৰে আৰু দত্তক লোৱা দুই ৰাজকুমাৰীক বিবাহ কৰে। ত্ৰাভাঙ্কোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক মাৰ্তাণ্ড বৰ্মা ৰাঘৱ বৰ্মাৰ পুত্ৰ আছিল। আনহাতে, ৰাঘৱ বৰ্মাৰ ভতিজা <ref>Sister's son. According to the matrilineal system prevalent at that time children born of the female members only belonged to that house.</ref> ৰবি বৰ্মা কয়িল থাম্পুৰানে মাৰ্তাণ্ড বৰ্মাৰ ভগ্নীক বিবাহ কৰে। তেওঁলোকৰ পুত্ৰই পিছলৈ ধৰ্ম ৰাজা নামেৰে সুপৰিচিত কাৰ্তিক তিৰুন্নাল ৰাম বৰ্মা হিচাপে খ্যাতি লাভ কৰে। ১৭৪০ চনত ডাচ সেনাপতি কেপ্টেইন হ'কাৰ্টৰ নেতৃত্বত দেশিঙ্গনাডৰ ৰজাক সমৰ্থন কৰা মিত্ৰবাহিনীয়ে <ref>The forces were from Kochi, Thekkumkoor, Deshinganad (present kollam) and Purakkad who had enmity towards Marthanda Varma</ref> ভেনাড আক্ৰমণ কৰাৰ সময়ত কিলিমানুৰৰ সৈন্যবাহিনীয়ে তীব্ৰ প্ৰতিৰোধ গঢ়ি তুলি শেষত তেওঁলোকক পৰাজিত কৰে। যদিও এই বিজয় তুলনামূলকভাৱে সৰু আছিল, তথাপি এই ঘটনাক ইউৰোপীয় শক্তিৰ বিৰুদ্ধে কোনো ভাৰতীয় সেনাবাহিনীৰ প্ৰথম সফল বিজয় হিচাপে গণ্য কৰা হয়। এই কৃতিত্বৰ স্বীকৃতিস্বৰূপে ১৭৫৩ চনত মাৰ্তাণ্ড বৰ্মাই কিলিমানুৰ ৰাজপ্ৰাসাদৰ অধীনস্থ অঞ্চলসমূহক কৰমুক্ত ঘোষণা কৰাৰ লগতে স্বায়ত্তশাসনৰ অধিকাৰ প্ৰদান কৰে। সেই সময়ছোৱাতে বৰ্তমানৰ কিলিমানুৰ ৰাজপ্ৰাসাদ চৌহদ নিৰ্মাণ কৰা হয় <ref>Most of the area under the present Kilimanoor and ''Pazhayakunnummel'' [[Panchayati raj|panchayat]]s.</ref> আৰু ৰাজপৰিয়ালৰ কুলদেৱতা শাস্তা (অয়্যাপ্পন)ৰ উদ্দেশ্যে অয়্যাপ্পন মন্দিৰো নিৰ্মাণ কৰা হয়।<ref>It is also said{{by whom|date=November 2012}} Shaastha and Ayyappa are different</ref> ব্ৰিটিছবিৰোধী বিদ্ৰোহৰ পৰিকল্পনা কৰাৰ সময়ত ভেলু থাম্পি দালাৱাই কিলিমানুৰ ৰাজপ্ৰাসাদত কেইবাখনো গুৰুত্বপূৰ্ণ বৈঠক অনুষ্ঠিত কৰিছিল। ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে তেওঁৰ অন্তিম যুদ্ধলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ নিজৰ তৰোৱালখন ৰাজপ্ৰাসাদত গচ্ছিত ৰাখি যায়। স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথম ৰাষ্ট্ৰপতি ড° ৰাজেন্দ্ৰ প্ৰসাদে পিছত সেই তৰোৱালখন ৰাজপ্ৰাসাদৰপৰা গ্ৰহণ কৰে আৰু ইয়াক দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষণ কৰা হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত তৰোৱালখন তিৰুৱনন্তপুৰমস্থিত নেপিয়াৰ সংগ্ৰহালয়লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। তিৰুৱাল্লাৰ ওচৰত অৱস্থিত নেডুম্পুৰম ৰাজপ্ৰাসাদ ভল্লুভানাড ৰাজপৰিয়ালৰ ঐতিহাসিক বাসভৱন। ==ভূগোল== [[File:Near Cherumb eco village.jpg|thumbnail|কেৰালাৰ চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ দূৰৈৰপৰা দৃশ্য। ]] [[File:Kerala Houseboat (191490747).jpeg|thumbnail|বিয়াম বেকৱাটাৰ, পোন্নানী]] ''দক্ষিণ মালাবাৰ'' বুলিলে পূৰ্বৰ মালাবাৰ জিলাৰ কোৰাপুঝা নদীৰ দক্ষিণে অৱস্থিত অঞ্চলটোক বুজায়। এই অঞ্চলৰ সংস্কৃতিত মধ্য কেৰালা (বিশেষকৈ দক্ষিণ ত্ৰিছূৰ অঞ্চল) আৰু উত্তৰ মালাবাৰ উভয়ৰে স্পষ্ট প্ৰভাৱ লক্ষ্য কৰা যায়। কেৰালাৰ পাঁচখন বৃহত্তম নদীৰ ভিতৰত তিনিখন—ভাৰতপুঝা, চালিয়াৰ আৰু কাডালুণ্ডি—দক্ষিণ মালাবাৰৰ মাজেৰে বৈ গৈছে। ইয়াৰ উপৰি ভৱানী নদী (কাবেৰী নদীৰ উপনদী)কে ধৰি বহু সৰু-ডাঙৰ উপনদী অঞ্চলটোত আছে। ভাৰতপুঝা নদীৰ বিভিন্ন উপনদীত বহু বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে; ইয়াৰ ভিতৰত আয়তনৰফালৰপৰা মালামপুঝা বান্ধ আৰু পানীধাৰণ ক্ষমতাৰফালৰপৰা পাৰাম্বিকুলাম বান্ধ উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Cite web |title=Fact sheet on Indian dams at Diehardindian.com |url=http://www.diehardindian.com/infra/dams.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061213125037/http://www.diehardindian.com/infra/dams.htm |archive-date=13 December 2006}}</ref> দক্ষিণ মালাবাৰত বিয়্যাম ব্যাকৱাটাৰ, কনলী খাল আৰু পোন্নানি ক’লে জলাভূমিও অৱস্থিত। কেৰালাৰ পশ্চিমঘাটৰ আটাইতকৈ বৃহৎ পৰ্বত গিৰিপথ পালাক্কাড গেপ দক্ষিণ মালাবাৰত অৱস্থিত। এই গিৰিপথে কইম্বাটুৰৰ জৰিয়তে কেৰালাক তামিলনাডুৰ সৈতে সড়কপথে সংযোগ কৰিছে। সেইবাবেই এই অঞ্চলক প্ৰায়ে ‘কেৰালাৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ’ বুলিও কোৱা হয়। ঐতিহাসিক মালাবাৰ জিলাৰ সৰ্বোচ্চ শৃংগসমূহ এৰণাডৰ পূব অংশৰ নীলাম্বুৰ অঞ্চলত, নীলগিৰি পৰ্বতমালাৰ কাষত অৱস্থিত আছিল। আধুনিক নীলাম্বুৰ তালুক আৰু উটি তালুকৰ সীমান্তত অৱস্থিত মুকুৰ্থি শৃংগ (প্ৰায় ২,৫৫৪ মিটাৰ) পূৰ্বৰ মালাবাৰ জিলাৰ সৰ্বোচ্চ শৃংগ আছিল। বৰ্তমান ই দক্ষিণ ভাৰতৰ পঞ্চম আৰু কেৰালাৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ শৃংগ। ইয়াতকৈ উচ্চ কেৱল আনামুড়ি (২,৬৯৫ মি.) আৰু মীচাপুলিমালা (২,৬৪০ মি.)। ইডুক্কি জিলাৰ বাহিৰত অৱস্থিত কেৰালাৰ ভিতৰত এইটোৱেই সৰ্বোচ্চ শৃংগ। আঙ্গিণ্ডা শৃংগ (২,৩৮৩ মি.) আৰু ভাভুল মালা (২,৩৩৯ মি.) পূৰ্বৰ মালাবাৰ জিলাৰ ক্ৰমে দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ শৃংগ আছিল। পশ্চিমঘাটৰ মূল পৰ্বতশ্ৰেণীৰ উপৰি দক্ষিণ মালাবাৰত বহু সৰু-ডাঙৰ ঢৌ খেলি থকা পাহাৰ আছে। দক্ষিণ মালাবাৰ জীৱবৈচিত্ৰ্যৰ দিশৰপৰা অত্যন্ত সমৃদ্ধ। ইয়াত নীলগিৰি জীৱমণ্ডল সংৰক্ষিত অঞ্চল, কাৰিম্পুঝা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য, নিউ অমৰাম্বালাম সংৰক্ষিত বনাঞ্চল, নেডুমকায়াম বৰ্ষাৰণ্য, ছাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, আট্টাপ্পাডি সংৰক্ষিত বনাঞ্চল আৰু বিস্তৃত চেগুন (Teak) বাগিছা অৱস্থিত। আধুনিক ৱায়ানাড, মালাপ্পুৰম (চালিয়াৰ উপত্যকা) আৰু পালাক্কাড (আট্টাপ্পাডি উপত্যকা) জিলাৰ পূব অংশসমূহ—যিবোৰ নীলগিৰি জীৱমণ্ডল সংৰক্ষিত অঞ্চল আৰু মাইচোৰ মালভূমিৰ অংশ—স্বাভাৱিক সোণৰ ভঁৰালৰ বাবে পৰিচিত। <ref name="auto">{{Cite web|url=http://dmg.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=55&Itemid=61|title=Minerals Resources|website=Dmg.kerala.gov.in|access-date=27 November 2021}}</ref> কৃষি উৎপাদনৰ সমৃদ্ধিৰ বাবে দক্ষিণ মালাবাৰক ''কেৰালাৰ শস্যভঁৰাল'' (Granary of Kerala) বুলিও জনা যায়। ব্ৰিটিছ শাসনকালৰ নথি-পত্ৰত এৰণাডৰ পূবাঞ্চলক সামূহিকভাৱে ‘নীলাম্বুৰ উপত্যকা’ (Nilambur Valley) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name="c1951">{{Cite book|title=1951 census handbook - Malabar district|publisher=Government of Madras|year=1953|location=Chennai|pages=1|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf}}</ref> নীলাম্বুৰত চালিয়াৰ নদীৰ পাৰ স্বাভাৱিক সোণৰ ভঁৰালৰ বাবে সুপৰিচিত। <ref name="auto"/> চালিয়াৰ উপত্যকাত চলোৱা খনিজ অনুসন্ধানত প্ৰায় ২৫ লাখ ঘনমিটাৰ প্লেচাৰ সঞ্চয় (placer deposits) চিনাক্ত কৰা হৈছিল, য’ত প্ৰতি ঘনমিটাৰত গড়ে ০.১ গ্ৰাম সোণ থকাৰ সম্ভাৱনা ধৰা পৰে। <ref name="geographymalappuram">{{cite web |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3205_PART_A_MALAPPURAM.pdf |website= censusindia.gov.in |title=Physical divisions of Malappuram |pages = 21–22}}</ref> এৰণাড অঞ্চলত চালিয়াৰ আৰু কাডালুণ্ডি নদীৰ বহু উপনদী প্ৰৱাহিত হৈছে। <gallery> File:Kadalundi Bird Sanctuary.jpg|কদালুণ্ডি চৰাই অভয়াৰণ্য File:View from Chamravattam Bridge - panoramio.jpg|ভাৰতপ্পুঝা, কেৰালাৰ দ্বিতীয় দীঘল নদী File:Chaliyar River at Feroke.jpg|চলিয়াৰ, কেৰালাৰ চতুৰ্থ দীঘলীয়া নদী File:Nemmara-paddy.jpg| পলাক্কাডানৰ ধাননি পথাৰ (নেমমাৰাৰ পৰা) File:Kadalundi Bridge - A border of Malappuram and Kozhikode.jpg|কেৰালাৰ পঞ্চম দীঘলীয়া নদী কাদালুণ্ডি নদী </gallery> ==পৰিবহণ সেৱা== ===পথ পৰিবহণ=== ====কুঝিকোড==== {{multiple image | align = right | direction = vertical | image1 = | width1 = 220 | alt1 = | caption1 = KSRTC bus terminal and shopping complex in Kozhikode | image2 = Volvo 8400 at Calicut Bus Terminal.jpg | width2 = 220 | alt2 = | caption2 = কালিকাট বাছ টাৰ্মিনেলত ভলভো ৮৪০০ }} কোঝিকোড কেৰালাৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ পথ পৰিবহণৰ কেন্দ্ৰ। ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৬৬ (NH 66)-এ চহৰখনক উত্তৰ দিশত মাংগালুৰু, উদুপী আৰু গোৱাৰ মাজেৰে মুম্বাইৰ সৈতে, আৰু দক্ষিণ দিশত [[কোচি]], [[তিৰুৱনন্তপুৰম]] হৈ [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণতম প্ৰান্ত কন্যাকুমাৰীৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰিছে। ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৬৬ (NH 766)এ [[মহীশূৰ]] আৰু [[কৰ্ণাটক]]ৰ কোল্লেগালৰ মাজেৰে কোঝিকোডক বেংগালুৰুৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছে। আনহাতে, ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৯৬৬ (NH 966)-এ মালাপ্পুৰমৰ মাজেৰে পালাক্কাডলৈ সংযোগ স্থাপন কৰাৰ লগতে কেলিকট আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰলৈও সহজ যাতায়াতৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। কোঝিকোডৰ উপনগৰ ৰামানাট্টুকাৰাত এই ঘাইপথ NH 66-ৰ সৈতে সংযুক্ত হৈছে। ইয়াৰ উপৰি SH 29, SH 34, SH 54 আৰু SH 68 ৰাজ্যিক ঘাইপথসমূহ চহৰখনৰ মাজেৰে পাৰ হৈছে। কোঝিকোডত নগৰীয়া আৰু উপনগৰীয়া বাছ সেৱাৰ অধিকাংশই ব্যক্তিগত মালিকানাধীন। নগৰীয়া বাছসমূহ সেউজীয়া ৰঙেৰে চিহ্নিত। কেৰালা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগম (KSRTC)-এ ৰাজ্যখনৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ লগতে পাৰ্শ্বৱৰ্তী ৰাজ্যসমূহলৈ নিয়মীয়া আন্তঃজিলা আৰু আন্তঃৰাজ্যিক বাছ সেৱা আগবঢ়ায়। চহৰখনত তিনিটা মুখ্য বাছ আস্থান আছে। পালায়ম বাছ আস্থানৰপৰা ব্যক্তিগত বাছে উপনগৰ আৰু ওচৰৰ নগৰসমূহলৈ চলাচল কৰে। **ইন্দিৰা গান্ধী পথ (মাভুৰ ৰোড)স্থিত মফুছিল বাছ আস্থানৰপৰা ব্যক্তিগত বাছে পাৰ্শ্বৱৰ্তী জিলাসমূহলৈ সেৱা আগবঢ়ায়। ইন্দিৰা গান্ধী পথস্থিত KSRTC বাছ আস্থানৰপৰা KSRTC-ৰ আন্তঃজিলা আৰু আন্তঃৰাজ্যিক বাছসমূহ চলাচল কৰে। এইটো কেৰালাৰ সৰ্ববৃহৎ বাছ আস্থান। Kerala.<ref>{{Cite web |url=https://kozhikode.cyberparktoday.com/business/kozhikode/public-centre/kozhikode-bus-stand-ksrtc-bus-station-and-shopping-complex-calicut/ |title=Kozhikode Bus Stand : KSRTC Bus Station and Shopping Complex Calicut &#124; Kozhikode |access-date=18 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180618075532/https://kozhikode.cyberparktoday.com/business/kozhikode/public-centre/kozhikode-bus-stand-ksrtc-bus-station-and-shopping-complex-calicut/ |archive-date=18 June 2018 |url-status=usurped |archivedate=18 June 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180618075532/https://kozhikode.cyberparktoday.com/business/kozhikode/public-centre/kozhikode-bus-stand-ksrtc-bus-station-and-shopping-complex-calicut/ |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ উপৰি থামাৰাশ্বেৰী, থোত্তিলপালম, তিৰুৱাম্বাডী আৰু ভাটাকাৰাত KSRTC-ৰ ডিপ' অৱস্থিত। ব্যক্তিগত ভ্ৰমণ সংস্থাসমূহে [[মুম্বাই]], বেংগালুৰু, কয়ম্বাটুৰ, চেন্নাই, ভেল্লোৰ, এৰ্ণাকুলম, [[তিৰুৱনন্তপুৰম]], ঊটি আৰু মহীশূৰলৈ নিয়মীয়া বিলাসবহুল বাছ সেৱা পৰিচালনা কৰে। এই সেৱাসমূহ মূলতঃ পালায়ম অঞ্চলৰপৰা আৰম্ভ হয় আৰু অধিকাংশ বাছ নিশাৰ সময়ত চলাচল কৰে। ====মালাপ্পুৰম==== [[File:Bridge -bharatappuzha -kuttippuram (1).jpg|thumb|কুট্টিপ্পুৰম দলং, ১৯৫৩ চনত নিৰ্মিত। ]] মালাপ্পুৰম জিলাখন ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথেৰে সু-সংযুক্ত। জিলাখনত কেৰালা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগম (KSRTC)-ৰ চাৰিটা ডিপ' (ষ্টেচন) আছে।<ref>{{cite web |url=https://www.keralartc.com/unit.html |website=keralartc.com |title=KSRTC stations of Malappuram |access-date=2026-08-02 |archivedate=2021-06-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210604095619/https://www.keralartc.com/unit.html |deadurl=yes }}</ref> জিলাখনৰ মাজেৰে দুটা ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ—ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৬৬ (NH 66) আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৯৬৬ (NH 966)—অতিক্ৰম কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি বহুতো ৰাজ্যিক ঘাইপথে জিলাখনৰ বিভিন্ন অঞ্চল সংযোগ কৰিছে।<ref>{{Cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/RoadNetworkKerala_2284.aspx |website=kerenvis.nic.in |title= Length of PWD Roads in Malappuram |access-date=19 April 2020}}</ref> কেৰালা লোকনিৰ্মাণ বিভাগে (PWD) মালাপ্পুৰম জিলাত মুঠ ২,৬৮০ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ পথ ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত ২,৩০৫ কিলোমিটাৰ জিলা পথ আৰু বাকী ৩৭৫ কিলোমিটাৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ।<ref>[3]</ref> নাডুকানি চুৰাম (Nadukani Churam) পথে মালাপ্পুৰমক [[তামিলনাডু]]ৰ নীলগিৰি জিলাৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে।<ref name="Nadukani">{{Cite news|title=നാടുകാണിച്ചുരം വിളിക്കുന്നു, അപൂര്‍വകാഴ്ചകളുമായി|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|last=|date=25 June 2019|access-date=1 March 2021|work=Mathrubhumi|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128011007/https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911|url-status=dead}}</ref> নাডুকানি–পাৰাপ্পানংগাডি পথে মালাপ্পুৰম জিলাৰ উপকূলীয় অঞ্চলক নীলাম্বুৰৰ ওচৰৰ নাডুকানি চুৰাম হৈ [[তামিলনাডু]]ৰ নীলগিৰি জিলাৰ সীমান্তৱৰ্তী পূৰ্বাঞ্চলীয় পাৰ্বত্য অঞ্চলৰ সৈতে সংযোগ কৰে।<ref name="npr">{{cite news |url=https://www.manoramaonline.com/404.html |title=നാടുകാണി–പരപ്പനങ്ങാടി റോഡ് ടാറിങ് തുടങ്ങി; വീതികൂട്ടലും ഓടനിർമാണവും പിന്നീട് |date=12 February 2020 |publisher=Manorama Online}}</ref> জিলাখনৰ প্ৰথম আধুনিক পথ ১৮শ শতিকাত টিপু চুলতানে নিৰ্মাণ কৰাইছিল। তেওঁৰ পৰিকল্পনা অনুসৰি তিৰুৰ–চালিয়াম সড়ক তানুৰ, পাৰাপ্পানংগাডি আৰু ভাল্লিক্কুন্নু হৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>[6]</ref> ইয়াৰ উপৰি টিপু চুলতানে মালাপ্পুৰম–থামাৰাশ্বেৰী, মালাপ্পুৰম–পশ্চিমঘাট, ফেৰোক–কোট্টাক্কাল (তিৰুৰাঙ্গাড়ি হৈ) আৰু কোট্টাক্কাল–আংগাদিপুৰম পথসমূহৰো পৰিকল্পনা কৰিছিল।<ref name="1961_kkd">{{cite book | author = M. K. Devassy | year=1965 | title= 1961 Census Handbook- Kozhikode District | publisher=Directorate of Census Operations, Kerala and The Union Territory of Laccadive, Minicoy, and Amindivi Islands | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/5665/1/22059_1961_KOZ.pdf }}</ref> ==অৰ্থনীতি== == শিক্ষা== ==জনসংযোগৰ মাধ্যম== == সংস্কৃতি== == মালাবাৰৰ খাদ্যাভাস== == পৰ্যটন== ===কোজিকোডে=== [[File:View point of Thamarassery Churam.jpg|thumbnail|কোজিকোডৰ পৰ্যটনস্থলী থামাৰাছেৰী চুৰাম]] *কোজিকোড সমুদ্ৰ সৈকত। *''মানাঞ্চিৰা '' চহৰৰ কেন্দ্ৰস্থলত অৱস্থিত মানুহে নিৰ্মাণ কৰা মিঠা পানীৰ পুখুৰী আৰু উদ্যান। *এছ. এম. ষ্ট্ৰীট (মিট্টাইথেৰুভু) – কোজিকোডৰ বিখ্যাত বজাৰ পথ আৰু পথচাৰীৰ বাবে সংৰক্ষিত বাণিজ্যিক অঞ্চল। *কাক্কায়াম উপত্যকা – কোজিকোড জিলাৰ কুৰাচুণ্ডুত অৱস্থিত বান্ধস্থলী। ই পশ্চিমঘাট আৰু মালাবাৰ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যৰ উপকণ্ঠত অৱস্থিত। ইয়াত হাতী, গৌৰ (ভাৰতীয় বনৰীয়া গৰু) আদি বহুতো বন্যপ্ৰাণীৰ বাসস্থান। *সৰোভৰম বায়' পাৰ্ক – কোট্টুলীৰ ওচৰত অৱস্থিত এক পৰিৱেশ-অনুকূল উদ্যান। ই জলাভূমি আৰু মেংগ্ৰোভ অৰণ্যৰে গঠিত পৰিৱেশত অৱস্থিত, যি বিভিন্ন চৰাইৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বাসস্থান। *প্লেনেটেৰিয়াম (Planetarium)। *মিশ্কাল মছজিদ – কেৰালাত আজিও টিকি থকা মধ্যযুগীয় মছজিদসমূহৰ অন্যতম। ইয়াক কেৰালাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সাংস্কৃতিক, ঐতিহাসিক আৰু স্থাপত্যিক স্মাৰক হিচাপে গণ্য কৰা হয়। *কাপ্পাড সমুদ্ৰ সৈকত (Kappad Beach) – কয়িলাণ্ডিৰ ওচৰত অৱস্থিত সমুদ্ৰ সৈকত আৰু গাঁও, য'ত পৰ্তুগীজ অভিযাত্ৰী ভাস্কো দা গামা প্ৰথমে অৱতৰণ কৰিছিল। *থুশাৰাগিৰি জলপ্ৰপাত (Thusharagiri Falls)। *চালিয়াম বন্দৰ (Chaliyam Harbour) – চালিয়াৰ (বেইপোৰ) নদীৰ মোহনাত অৱস্থিত এটা দ্বীপৰ গাঁও। ইয়াৰ পূব দিশত ক'ন'ল'লী খালে সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। *কাক্কাডামপয়িল (Kakkadampoyil) – জিলাখনৰ এটা সৰু গাঁও, যি শেহতীয়াকৈ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী হিচাপে পৰিচিত হৈছে। *আৰিপাৰা জলপ্ৰপাত (Aripara Falls)। *থামাৰাশ্বেৰী চুৰাম (Thamarassery Churam) – কেৰালাৰ এটা পাহাৰীয়া গিৰিপথ; ই ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৬৬-ৰ অংশ। *বেইপোৰ (Beypore) – সমুদ্ৰ সৈকত আৰু ভাসমান দলংৰ বাবে পৰিচিত এক প্ৰাচীন বন্দৰ নগৰ। *উৰুমি বান্ধ (Urumi Dam) – পয়িলিংগালপুঝা নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰা এখন সৰু পানী-বিভাজন বান্ধ। *ভায়ালাডা (Vayalada) – পাহাৰীয়া অঞ্চল, য'ত বিখ্যাত ভায়ালাডা দৰ্শনবিন্দু অৱস্থিত। *তালি শিৱ মন্দিৰ (Tali Shiva Temple) – ১৪শ শতিকাত জামোৰিন শাসকসকলে নিৰ্মাণ কৰা ভগৱান শিৱৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গিত এক হিন্দু মন্দিৰ। *চালিয়াৰ নদী (Chaliyar River) – কেৰালাৰ চতুৰ্থ-দীৰ্ঘতম নদী। *ইৰুভাঝাঞ্জিপ্পুঝা (Iruvazhanjippuzha) হ'ল চালিয়াৰ নদীৰ এক প্ৰধান উপনদী। *কাডালুণ্ডি (Kadalundi) – উপকূলীয় গাঁও, বিশেষকৈ কাডালুণ্ডি পক্ষী অভয়াৰণ্য আৰু পৰিযায়ী চৰাইৰ বাবে বিখ্যাত। <gallery> File:Kozhikode Beach Coastline.jpg|কোজিকোড সমুদ্ৰ সৈকত বা বীচ্চ File:SK Pottekkat Bust.JPG|এছ এম ষ্ট্ৰীট File:Thusharagiri 3.jpg|থুছাৰাগিৰি File:Kappad beach 2.jpg|কাপ্পাদ বীচ File:Miskhal Masjid, Kozhikode, Kerala.jpg|মিছকাল মছজিদ File:Sarovaram 08239.JPG|সৰোৱৰাম বায়’ পাৰ্ক File:Kakkayam hills.jpg|কক্কায়াম বান্ধ File:StonePier Beypore.jpg|বেইপুৰ File:Aripparawaterfalls.jpg|আৰিপাৰা জলপ্ৰপাত File:Chaliyam Harbour, Calicut.jpg|চলিয়াম File:Vayalada View Point.jpg|বায়ালাদা </gallery> ===মালাপ্পুৰম=== [[File:Adhyan para water fall.jpg|thumbnail|আদ্যনপাৰা জলপ্ৰপাত ]] *আদ্যানপাৰা জলপ্ৰপাত (Adyanpara Falls)<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/adyanpara-waterfalls/38|website=keralatourism.org |title=Adyanpara Waterfalls}}</ref> *আংগিণ্ডা শৃংগ (Anginda Peak) *আৰিম্ব্ৰা পাহাৰ (Arimbra Hills) — "মিনি-ঊটি" বুলিও জনাজাত।<ref>{{cite web|title=Arimbra Hills Aka Mini Ooty of Kerala|url=http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|website=Art of Legend India|access-date=30 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530182410/http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|archive-date=30 May 2015|url-status=dead|archivedate=30 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150530182410/http://post.artoflegendindia.com/2013/05/arimbra-hills-aka-mini-ooty-of-kerala.html|deadurl=yes}}</ref> *আৰ্য বৈদ্যশালা (Arya Vaidya Sala) — ভাৰতীয় পৰম্পৰাগত আয়ুৰ্বেদ চিকিৎসা পদ্ধতিৰ ঐতিহ্য আৰু বিশেষজ্ঞতাৰ বাবে বিখ্যাত স্বাস্থ্যকেন্দ্ৰ। *আয়্যাপনভ জলপ্ৰপাত (Ayyapanov Waterfalls) *ভাৰতপুঝা নদী (Bharathappuzha) — কেৰালাৰ দ্বিতীয় দীঘল নদী। এই নদী পোন্নানি নদী, নীলা নদী আৰু পেৰাৰ নদী নামেও পৰিচিত।<ref>{{cite web | title=Infobox facts | work=All Kerala River Protection Council | url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html | access-date=30 January 2006 | archivedate=16 July 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html | deadurl=yes }}</ref> *বিয়্যম কায়াল (Biyyam Kayal) — পন্নানিত অৱস্থিত এখন মনোমোহা ( জলাশয়) হ্ৰদ।<ref>{{cite web|url=https://www.nativeplanet.com/ponnani/attractions/biyyam-kayal/ |website=nativeplanet.com |title=The Biyyam backwaters in Ponnani}}</ref> *চালিয়াৰ (Chaliyar) — কেৰালাৰ চতুৰ্থ দীৰ্ঘতম নদী। বিশ্বৰ আটাইতকৈ পুৰণি চেগুন (Teak) বাগিছা কন'লীৰ প্লট (Conolly's Plot) এই নদীৰ কাষতে অৱস্থিত। *চামৰাভাট্টম ৰেগুলেটৰ-কাম-ব্ৰিজ (Chamravattom Regulator-cum-Bridge) — কেৰালাৰ সৰ্ববৃহৎ ৰেগুলেটৰ-কাম-সেতু। ই তিৰুৰ তালুকক পন্নানি বন্দৰৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে।<ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |title=ചമ്രവട്ടം പാലം നാളെ നാടിന്റെ സ്വന്തം - Latest News - Mathrubhumi |access-date=2012-05-16 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516041713/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |archive-date=16 May 2012 |archivedate=2012-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120516041713/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=272379 |deadurl=yes }}</ref> *চেক্কুন্নু মালা (Chekkunnu Mala) — এডাভান্নাৰ ওচৰত চালিয়াৰ নদীৰ কাষত অৱস্থিত কুঁৱলী আৱৃত সেউজীয়া পাহাৰ।<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/malappuram/2018/07/22/chekkunnu-malappuram-adventure-trek.html|title=Chekkunnu Malappuram|access-date=11 August 2020|website=Onmanorama.com}}</ref> *চেৰুম্ব পৰিৱেশ-পৰ্যটন গাঁও (Cherumb Eco-tourist Village) — কাৰুভাৰাকুণ্ডু অঞ্চলত অৱস্থিত এক জনপ্ৰিয় পৰিৱেশ-পৰ্যটন কেন্দ্ৰ।<ref>{{cite web|url=https://www.tripadvisor.in/Attraction_Review-g12461783-d17735187-Reviews-Cherumb_Echo_Village-Karuvarakundu_Malappuram_District_Kerala.html |website=Tripadvisor.in |title = Cherumb}}</ref> *কাডালুণ্ডি পক্ষী অভয়াৰণ্য (Kadalundi Bird Sanctuary) — ইয়াত ১০০ৰো অধিক প্ৰজাতিৰ স্থানীয় পক্ষী আৰু ৬০ৰো অধিক প্ৰজাতিৰ পৰিভ্ৰমী (প্ৰব্ৰজনকাৰী) পক্ষীৰ বাসস্থান আছে।<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/kadalundi-bird-sanctuary/122 |website=Keralatourism.org |title= Birds of Kadalundi))}}</ref> *কাডালুণ্ডি–ভাল্লিক্কুন্নু কমিউনিটি ৰিজাৰ্ভ (Kadalundi–Vallikkunnu Community Reserve) হৈছে কেৰালাৰ প্ৰথম কমিউনিটি ৰিজাৰ্ভ আৰু এক জনপ্ৰিয় পৰিৱেশৰ পৰ্যটনস্থলী। <ref name="Vallikkunnu">{{cite web |url=https://www.onmanorama.com/travel/kerala/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.html |title=Kadalundi-Vallikkunnu community reserve |website=Oonmanorama.com |date=4 April 2018 |access-date=25 July 2020 |archivedate=25 July 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200725065854/https://www.onmanorama.com/travel/getting-about-kerala/kozhikode/2018/04/04/kadalundi-vallikunnu-community-reserve-ecotourism-centre.amp.html |deadurl=yes }}</ref> *কাক্কাডামপোয়িল – চেৰুপুঝা নদীৰ পাৰত অৱস্থিত এখন মনোৰম পাহাৰীয়া গাঁও। *কেৰালামকুণ্ডু জলপ্ৰপাত (কাৰুভাৰাকুণ্ডু) – মালাপ্পুৰম জিলাৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় প্ৰাকৃতিক জলপ্ৰপাত।<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/keralamkundu-waterfalls/1064 |website=Keralatourism.org |title=Keralamkundu waterfalls}}</ref> *কোল্লাম কোল্লি জলপ্ৰপাত – মনোমোহা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰে পৰিবেষ্টিত এখন জলপ্ৰপাত। *কোট্টাক্কুন্নু ("মালাপ্পুৰমৰ মেৰিন ড্ৰাইভ") – মালাপ্পুৰম চহৰৰ মাজ-মজিয়াত অৱস্থিত এক পৰ্যটনস্থলী, য'ত পুৰণি দুৰ্গৰ অৱশেষ, জল উদ্যান (Water Park) আৰু প্ৰাচীন ভিত্তিচিত্ৰ (Murals) আছে।<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/kottakkunnu-malappuram/396|website=Keralatourism.org|title=Kottakkunnu}}</ref> *কুট্টিপ্পুৰম দলং – ভাৰতপুঝা নদীৰ ওপৰত নিৰ্মিত আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু পুৰণি দলংসমূহৰ অন্যতম। *মুকুৰ্থি – দক্ষিণ ভাৰতৰ পঞ্চম-সৰ্বোচ্চ শৃংগ। *নাডুকানি চুৰাম – মালাপ্পুৰম জিলাক তামিলনাডুৰ নীলগিৰি পাহাৰীয়া জিলাৰ সৈতে সংযোগ কৰা এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘাট পথ (পাহাৰীয়া ঘূৰণীয়া পথ)।<ref>https://web.archive.org/web/20201128011007/https://www.mathrubhumi.com/travel/kerala/malappuram/rare-beauty-of-nadukani-churam-what-to-see-at-nadukani-pass-1.3901911 </ref> * Nedumkayam Rainforest – part of the [[Nilgiri Biosphere Reserve]]<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nedumkayam-rainforest/395 |website=Keralatourism.org |title= Nedumkayam Rainforest}}</ref> * [[New Amarambalam Reserved Forest]] – wildlife sanctuary near [[Nilambur]]<ref name="birdlife.org">{{cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/sitefactsheet.php?id=18238|title=BirdLife International (2016) Important Bird and Biodiversity Area factsheet: Amarambalam Wildlife Sanctuary - Nilambur|publisher=[[BirdLife International]]|access-date=27 June 2020}}</ref> * [[Nilambur Kingdom|Nilambur Kovilakam]] – headquarters of the Nilambur royal family<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/nilambur-kovilakom-malappuram/560 |website= Keralatourism.org |title=Nilambur Kovilakam}}</ref> * [[Nilambur–Shoranur line]] – one of the shortest [[broad-gauge railway]] lines in India * [[Tirur|Noor Lake]] * [[Oorakam Hill]] * Poorappuzha River – scenic coastal tributary of the [[Kadalundi River]] * [[Purathur|Padinjarekara Azhimukham]] beach – the [[Tirur River]] and [[Bharathappuzha]] rivers join the [[Arabian Sea]] here; <ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/video-gallery/padinjarekkara-beach/1067 |website=Keralatourism.org |title= Padinjarekara Beach}}</ref> the estuary is a centre for migratory birds * [[Paloor Kotta Falls]] * [[Perinthalmanna]]<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|title=A trip to Paloor Kotta|date=18 August 2019|access-date=10 August 2020|website=English.mathrubhumi.com|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807121357/https://english.mathrubhumi.com/travel/kerala/kerala-travel/a-trip-to-paloor-kotta-where-tippu-sulthan-once-sought-asylum-1.4049141|url-status=dead}}</ref> * Parappanangadi beach ([[Parappanangadi]]) * Paravanna beach ([[Vettom Grama Panchayath|Vettom]]) * Ponnani beach * Poonathanam Illam – birthplace of 16th-century Malayalam poet [[Poonthanam Nambudiri]] near [[Perinthalmanna]]<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/the-charms-of-poonthanam-illam/article25308319.ece/ |title=The Charms of Poonthanam Illam |last=Arun Narayanan |date=25 October 2018 |newspaper=[[The Hindu]]}}</ref> * Poorappuzha Azhimukham – an estuary at [[Tanur, Malappuram|Tanur]] * [[Silent Valley National Park]] * Tanur beach * [[Teak Museum]] – world's first teak plantation<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/teak-museum-nilambur/344 |website=keralatourism.org |title=Teak Museum}}</ref> * [[Thunchan Parambu, Tirur|Thunchan Parambu]] – birthplace of [[Thunchaththu Ezhuthachan]], who is known as the father of modern Malayalam language * [[Tirur River]] * Unity hill viewpoint ([[Manjeri]]) * Unniyal beach ([[Niramarutur]]) * Vakkad beach<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/related-destinations/vakkad-beach-malappuram/ds543 |website=keralatourism.org |title= Vakkad beach}}</ref> * Vallikunnu beach<ref>{{cite web |url=https://www.keralatourism.org/destination/vallikunnu-beach-malappuram/515 |website=Keralatourism.org |title= Vallikunnu beach}}</ref> * [[Vavul Mala]] – mountain range near [[Chungathara]] <gallery> File:Kodikuthi Mala 2.jpg|কোদিকুঠিমালা File:Kottakkunnu mazhaveed.jpg|কোট্টাকুন্নু File:DR0034DSC 6627.jpg|অংগাদিপুৰম ৰেলৱে ষ্টেচনত নীলাম্বুৰ–শোৰানুৰ লাইন File:Noor Lake - Tirur, Kerala (2).jpg |নূৰ হ্ৰদ, তিৰুৰ File:View of Arimbra mala through old rubber plantation of Late Chakeeri Kunhami Umma1.jpg| আৰিম্ব্ৰা পাহাৰ File:Parappanangadi Beach.JPG|পৰাপ্পানংগাদিত আৰৱ সাগৰ File:Nedumkayam Forest, nilambur - panoramio.jpg|নেদুমকায়ম, নীলাম্বুৰৰ ওচৰৰ সংৰক্ষিত বনাঞ্চল </gallery> ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==অধিক পঢ়ক== * {{Citation | author = S. Muhammad Hussain Nainar | year=1942 | title= Tuhfat-al-Mujahidin: An Historical Work in The Arabic Language | publisher=University of Madras | url= https://archive.org/details/Tuhfat-al-MujahidinAnHistoricalWorkInTheArabicLanguage }} (The English translation of ''[[Tuhfat Ul Mujahideen]]'') * {{Citation | author = K. V. Krishna Iyer | title = Zamorins of Calicut: From the earliest times to AD 1806 | publisher = Norman Printing Bureau, Kozhikode | url = https://archive.org/details/in.gov.ignca.3379 | year = 1938}} * {{Citation | author = William Logan | year=1887 | title= Malabar Manual (Volume-I) | publisher=Madras Government Press | url= https://archive.org/details/malabarmanual0000loga/mode/2up }} * {{Citation | author = William Logan | year=1887 | title= Malabar Manual (Volume-II) | publisher=Madras Government Press | url= https://archive.org/details/malabar_manual_volume2/mode/2up }} * {{Citation | author = Charles Alexander Innes | year=1908 | title= Madras District Gazetteers Malabar (Volume-I) | publisher=Madras Government Press | url= https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.358941/mode/2up }} * {{Citation | author = Charles Alexander Innes | year=1915 | title= Madras District Gazetteers Malabar (Volume-II) | publisher=Madras Government Press | url= https://archive.org/details/in.gov.ignca.30521 }} * {{Citation | author = Government of Madras | year=1953 | title= 1951 Census Handbook- Malabar District | publisher=Madras Government Press | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6425/1/20493_1951_MAL.pdf }} * {{Citation | author = J. I. Arputhanathan | year=1955 | title= South Kanara, The Nilgiris, Malabar and Coimbatore Districts (Village-wise Mother-tongue Data for Bilingual or Multilingual Taluks) | publisher=Madras Government Press | url= http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6447/1/50056_1951_SOU.pdf }} * {{Citation |title=Statistical Atlas of the Madras State (1951)|last=Rajabhushanam|first=D. S.|publisher=Director of Statistics, Government of Madras|year=1963|location=Madras (Chennai)|url=http://lsi.gov.in:8081/jspui/bitstream/123456789/6454/1/9111_1951_STA.pdf}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:ভৌগোলিক অঞ্চল]] [[শ্ৰেণী:কেৰালা]] bju7auu3hhpwz0ap3burdswa1utoi28 0 138233 622755 622037 2026-08-02T14:34:11Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622755 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = কোচিন বন্দৰ | logo = | image = Cochin Port Image.jpg | image_caption = | image_size = 300px | country = [[ভাৰত]] | location = [[কোচি]], [[কেৰালা]] | coordinates = {{coord|9.96756|N|76.26816|E|display=title,inline}} | opened = {{start date and age|1928|5|26|df=yes}} | operated = কোচিন পোৰ্ট অথৰিটি আৰু ডুবাই পোৰ্টছ ৱৰ্ল্ড | owner = [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বন্দৰ, জাহাজ পৰিবহণ আৰু জলপথ মন্ত্ৰ্যালয় | sizewater = | sizeland = | size = | berths = ১৬<ref>{{cite web |url=https://cochinport.gov.in/berth-information |title=Berth Information |access-date=18 July 2020 |archive-date=20 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200920110050/https://cochinport.gov.in/berth-information |url-status=live }}</ref> | wharfs = ২ | piers = | employees = | leadershiptitle = অধ্যক্ষ | leader = বি কাশিবিশ্বনাথন, IRSME | blankdetailstitle1 = | blankdetails1 = | blankdetailstitle2 = | blankdetails2 = | blankdetailstitle3 = | blankdetails3 = | arrivals = | cargotonnage = {{Increase}} ৩৭.৭৫ নিযুত টন (২০২৪–২৫)<ref name="Statistics-Cargo traffic 12 yr">{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/business/2025/Apr/02/cochin-port-authority-records-highest-cargo-traffic-in-fy25 |title=Cochin Port Authority records highest cargo traffic in FY25 |newspaper=[[The New Indian Express]] | access-date=3 April 2025 }}</ref> | containervolume = {{Increase}} {{formatnum:834665}} [[Twenty-foot equivalent unit|TEU]] (২০২৪–২০২৫)<ref name="Statistics-Cargo traffic 12 yr"/> | cargovalue = | passengertraffic = | revenue = {{Increase}} {{INR}} ৭,২৬৯.৮ নিযুত (২০২০–২১)<ref>{{cite web |url=https://cochinport.gov.in/sites/default/files/2021-12/Annual%20Accounts%202020-21%20%28English%29.pdf |title=ANNUAL ACCOUNTS AND AUDIT REPORT THEREON FOR 2020-21 |access-date=21 August 2022 |archive-date=14 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220714155506/https://cochinport.gov.in/sites/default/files/2021-12/Annual%20Accounts%202020-21%20%28English%29.pdf |url-status=live }}</ref> | profit = | blankstatstitle1 = পৰিচালিত জাহাজ | blankstats1 = {{Increase}} ১,৫১৯ (২০২১–২০২২)<ref>{{cite web |url=https://cochinport.gov.in/sites/default/files/inline-files/Last%2010%20years%20vessel%20details_1.pdf |title=CATEGORY WISE DISTRIBUTION OF VESSELS ENTERED THE PORT DURING THE PAST 10 YEARS |access-date=14 April 2022 |archive-date=14 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220414120323/https://cochinport.gov.in/sites/default/files/inline-files/Last%2010%20years%20vessel%20details_1.pdf |url-status=live }}</ref> | blankstatstitle2 = | blankstats2 = | blankstatstitle3 = | blankstats3 = | website = {{URL|http://www.cochinport.gov.in/}} }} [[File:Cochin Port Trust.jpg|thumb|250px|উইলিংডন দ্বীপত অৱস্থিত কোচিন পোৰ্ট ট্ৰাষ্টৰ কাৰ্যালয়]] [[File:Container terminal.JPG|thumb|250px|কোচি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কণ্টেইনাৰ ট্ৰান্সশ্বিপমেণ্ট টাৰ্মিনেল (ICTT)-ৰ এক সন্ধিয়াৰ দৃশ্য]] '''কোচিন বন্দৰ''' বা '''কোচি বন্দৰ''' হ'ল [[আৰৱ সাগৰ]] – লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ – [[ভাৰত মহাসাগৰ]] সামুদ্ৰিক পথত অৱস্থিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰধান বন্দৰ। এই বন্দৰটো [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ এৰ্নাকুলম জিলাৰ [[কোচি]] চহৰত অৱস্থিত আৰু ই ভাৰতৰ অন্যতম বৃহত্তম বন্দৰ। কোচিন বন্দৰৰ অন্তৰ্গত বল্লাৰপাদম কণ্টেইনাৰ টাৰ্মিনেল হ'ল ভাৰতৰ প্ৰথমটো ট্ৰান্সশ্বিপমেণ্ট টাৰ্মিনেল। কোচিন বন্দৰটো ভেম্বনাডু হ্ৰদত অৱস্থিত দুটা দ্বীপ ক্ৰমে [[উইলিংডন দ্বীপ]] আৰু বল্লাৰপাদম লৈ বিস্তৃত হৈ আছে; যি লাক্ষাদ্বীপ সাগৰলৈ মুকলি হোৱা [[ফ'ৰ্ট কোচি]] নদীৰ মুখৰ দিশত অৱস্থিত। এই বন্দৰটো ভাৰত চৰকাৰৰ এক প্ৰতিষ্ঠান ''কোচিন পোৰ্ট অথৰিটি'' (CoPA)দ্বাৰা পৰিচালিত হয়। ই ১৯২৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু বৰ্তমান ইয়াৰ সক্ৰিয় সেৱাৰ শতবৰ্ষ (১০০ বছৰ) সম্পূৰ্ণ কৰাৰ দিশে অগ্ৰসৰ হৈছে। কোচি চহৰত থকা কেবাটাও সামুদ্ৰিক সা-সুবিধাৰ ভিতৰত কোচি বন্দৰ অন্যতম। ইয়াৰ বাহিৰে আন আন সুবিধাসমূহৰ ভিতৰত আছে ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ [[জাহাজ]] নিৰ্মাণ তথা মেৰামতি প্ৰতিষ্ঠান কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড; কোচি ৰিফাইনেৰীজৰ এটা সাগৰীয় অপৰিশোধিত তেল বাহক mooring সুবিধা চমুকৈ এছ.পি.এম. (SPM - single point mooring); আৰু কোচি মেৰিনা। == ইতিহাস == ১৩৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত [[পেৰিয়াৰ নদী]]ৰ বানপানীৰ ফলত কোচিন বন্দৰ প্ৰাকৃতিকভাৱে গঢ়ি উঠিছিল আৰু লাহে লাহে ই বাণিজ্যৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰিছিল। ইতিহাসৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত এই বন্দৰে ইউৰোপীয় বণিকসকলক—প্ৰধানকৈ ওলন্দাজ ([[ডাচ]]) আৰু [[পৰ্তুগীজ]]সকলক আকৰ্ষণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰিটিছসকলে উইলিংডন দ্বীপ প্ৰতিষ্ঠা কৰি ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰে। ইয়াৰ পৰম্পৰাগত বন্দৰটো মাট্টানচেৰীৰ ওচৰত আছিল (যিটো আজিও মাট্টানচেৰী ৱাৰ্ফ হিচাপে চলি আছে)। [[File:Cochin-port-trust-on1948.jpg|thumb|250px|১৯৪৮ চনত কোচিন পোৰ্ট ট্ৰাষ্ট]] [[মাদ্ৰাজ]] প্ৰদেশৰ গভৰ্নৰ হৈ থকাৰ সময়ত লৰ্ড উইলিংডনে পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে কোচিত এটা আধুনিক বন্দৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল। [[ছুয়েজ খাল]] মুকলি হোৱাৰ ফলত বহুতো জাহাজ পশ্চিম উপকূলৰ ওচৰেৰে পাৰ হৈ গৈছিল, যাৰ বাবে তেওঁ অনুভৱ কৰিছিল যে দক্ষিণ অংশতো এটা আধুনিক বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। তেওঁ এই প্ৰকল্পৰ নেতৃত্ব দিবলৈ ব্ৰিটেইনৰ এজন আগশাৰীৰ বন্দৰ অভিযন্তা ছাৰ ৰবাৰ্ট ব্ৰিষ্ট'ক<ref>{{Cite web |url=http://hinduonnet.com/ |title=The Hindu : 75 years ago, Cochin Port happened |access-date=19 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514101736/http://hinduonnet.com |archive-date=14 May 2011 |url-status=usurped |archivedate=12 May 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200512065346/http://hinduonnet.com/ |deadurl=yes }}</ref> নিৰ্বাচিত কৰে। ব্ৰিষ্ট'ই ১৯২০ চনত কোচি ৰাজ্যৰ বন্দৰ বিভাগৰ মুখ্য অভিযন্তা হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। সেই সময়ৰপৰা ১৯৩৯ চনত বন্দৰটো সম্পূৰ্ণ হোৱালৈকে তেওঁ আৰু তেওঁৰ দলটো গ্ৰীনফিল্ড বন্দৰটো নিৰ্মাণৰ কামত সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত আছিল। মৌচুমী বায়ুৰ খহনীয়াক প্ৰতিহত কৰিব পৰা এটা স্থায়ী মানৱ-নিৰ্মিত বন্দৰ সুৰক্ষিত কৰাৰ বাবে এক দশকৰো অধিক সময় ধৰি চলোৱা ব্যাপক গৱেষণাৰ অন্তত তেওঁ নিশ্চিত হৈছিল যে বন্দৰটোৰ জৰিয়তে কোচিৰ বিকাশ কৰাটো সম্ভৱো হ'ব আৰু ই যথেষ্ট লাভজনক হ'ব। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে যদি জাহাজসমূহ ভিতৰৰ সূঁতিত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে, তেন্তে কোচি ভাৰতৰ আটাইতকৈ সুৰক্ষিত বন্দৰ হৈ পৰিব পাৰে। অভিযন্তাসকলৰ সন্মুখত প্ৰধান প্ৰত্যাহ্বান আছিল এটা শিলৰ দৰে বালিৰ চৰ, যিটো সাগৰৰপৰা কোচিৰ কঁয়াল (backwaters) মুখলৈ বিস্তৃত হৈ আছিল। ইয়াৰ ঘনত্বৰ বাবে ডাঙৰ জাহাজসমূহ (যাৰ বাবে আঠ বা ন ফুটতকৈ অধিক পানীৰ প্ৰয়োজন আছিল) প্ৰৱেশ কৰিব পৰা নাছিল। ধাৰণা কৰা হৈছিল যে এই বালিৰ চৰটো আঁতৰোৱাটো কাৰিকৰীভাৱে অসম্ভৱ আৰু ইয়াৰ ফলত পৰিৱেশৰ ওপৰত পৰিব পৰা প্ৰভাৱ আছিল অপৰিসীম। পূৰ্বে এই পৰিসৰত চলোৱা প্ৰচেষ্টাসমূহৰ বাবে ভাইপীন উপকূল ধ্বংস হোৱাৰ দৰে পাৰিপাৰ্শ্বিক ক্ষতি হৈছিল। তথাপি ব্ৰিষ্ট'ই বতাহ আৰু সাগৰীয় সোঁতৰ বিতং অধ্যয়ন কৰি এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে এনে সমস্যাসমূহ সহজেই এৰাই চলিব পৰা যায়। তেওঁ উপকূলৰ সৈতে প্ৰায় সমান্তৰালভাৱে থকা আৰু এটাৰ ওপৰত আনটো পৰি থকা গ্ৰেনাইটৰ গ্ৰইন নিৰ্মাণ কৰি ভাইপীন উপকূলৰ খহনীয়াৰ তাৎক্ষণিক সমস্যাটো সমাধান কৰে। এই গ্ৰইনসমূহে এক স্বয়ংক্ৰিয় ভূমি উদ্ধাৰ প্ৰণালী গঢ়ি তুলিছিল, যিয়ে প্ৰাকৃতিকভাৱে উপকূলভাগক মৌচুমী সাগৰৰপৰা সুৰক্ষিত কৰিছিল। এই সফলতাত উৎসাহিত হৈ ব্ৰিষ্ট'ই ১৯২৫ চনৰ হিচাপত {{INRConvert|25|m|year=1925}} ব্যয় সাপেক্ষে কঁয়ালৰ একাংশ ভূমি উদ্ধাৰ কৰাৰ এক বিতং প্ৰস্তাৱ পৰিকল্পনা কৰে। মাদ্ৰাজ চৰকাৰে গঠন কৰা এখন তদৰ্থ (ad-hoc) সমিতিয়ে ব্ৰিষ্ট'ই দাখিল কৰা পৰিকল্পনাসমূহ পৰীক্ষা কৰি অনুমোদন জনায়। 'লৰ্ড উইলিংডন' নামৰ ড্ৰেজাৰ (খনন জাহাজ)খনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য ১৯২৫ চনত সম্পূৰ্ণ হয় আৰু ১৯২৬ চনৰ মে' মাহত ই কোচিত উপস্থিত হয়। অনুমান কৰা হৈছে যে কোচিন বন্দৰ আৰু অন্যান্য বাণিজ্য সম্পৰ্কীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহ স্থাপনৰ বাবে এটা নতুন দ্বীপ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ পৰৱৰ্তী দুবছৰ ধৰি ড্ৰেজাৰখন দৈনিক অন্ততঃ ২০ ঘণ্টাকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই ড্ৰেজিং বা খনন কাৰ্যৰ জৰিয়তে প্ৰায় ৩.২ বৰ্গ কিলোমিটাৰ ভূমি উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল। ছাৰ ব্ৰিষ্ট' আৰু তেওঁৰ দলে বন্দৰটোৰ কাম সফলতাৰে সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত ''SS Padma'' নামৰ বাষ্পচালিত জাহাজখনক কোচিৰ নতুনকৈ নিৰ্মিত ভিতৰৰ বন্দৰলৈ যোৱাৰ অনুমতি দিয়া হয়। বন্দৰটো সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ ঠিক পিছত [[বিবিচি]]ৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ কথা পাতি ব্ৰিষ্ট'ই গৌৰৱেৰে ঘোষণা কৰিছিল: "মই সাগৰৰ তলিৰপৰা নিৰ্মিত এটা ডাঙৰ দ্বীপত বাস কৰোঁ। ভাৰতৰ বৰ্তমানৰ ভাইচৰয়ৰ নামেৰে ইয়াৰ নাম [[উইলিংডন দ্বীপ]] ৰখা হৈছে। মোৰ ঘৰৰ ওপৰৰ মহলাৰপৰা মই পূবৰ আটাইতকৈ সুন্দৰ বন্দৰটোলৈ তললৈ চাই পঠিয়াওঁ।" <ref>[https://archive.org "75 years ago, Cochin Port happened".] Metro Plus Kochi. ''The Hindu''. Retrieved 11 January 2006.</ref> বন্দৰ নিৰ্মাণৰ বাবে সিঁচি উলিওৱা বোকা-মাটিৰে এই উইলিংডন দ্বীপটো কৃত্ৰিমভাৱে সৃষ্টি কৰা হৈছিল। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত সামৰিক ক্ৰুজাৰ আৰু যুদ্ধজাহাজসমূহ ৰাখিবৰ বাবে বন্দৰটো ৰয়েল নেভিয়ে (ব্ৰিটিছ নৌসেনাই) নিজৰ হাতলৈ লয়। বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত কোচিৰ কৌশলগত গুৰুত্বই আছিল বন্দৰটো নিৰ্মাণৰ এক অন্যতম তাৎক্ষণিক কাৰণ। ই ব্ৰিটিছসকলক জাপানী ভাবুকি প্ৰতিহত কৰাত সহায় কৰিছিল, কিন্তু ঘৰুৱাভাৱে কোচিক এক আধুনিক নগৰীয়া স্থান হিচাপে গঢ়ি তোলাত, স্থানীয় জাতিগত আৰু শ্ৰমিক সম্পৰ্কক পুনৰ সংগঠিত কৰাতো ই গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰমাণিত হৈছিল। শেহতীয়া এক অধ্যয়ন অনুসৰি, "এই ২০বছৰীয়া দীৰ্ঘম্যাদী প্ৰকল্পটোৱে শ্ৰমিক নিযুক্তি, কৰ্ম প্ৰক্ৰিয়া, দক্ষতা আৰু স্থানীয় প্ৰযুক্তিৰ বিদ্যমান সামাজিক ব্যৱস্থাসমূহক অধিগ্ৰহণ, পৰিৱৰ্তন বা দুৰ্বল কৰি তুলিছিল। এই ঔপনিৱেশিক প্ৰকল্পত স্থানীয় দক্ষতা আৰু শ্ৰমিক নিযুক্তি তথা কৰ্ম প্ৰক্ৰিয়াৰ ব্যাপক অধিগ্ৰহণ আৰু পৰিৱৰ্তনে প্ৰাক-পুঁজিবাদী জাতি-ভিত্তিক বাধ্যতামূলক শ্ৰম সম্পৰ্কক শক্তিশালী কৰি এক অসমতাৰ স্থান সৃষ্টি কৰিছিল। এই প্ৰকল্পটোৱে চহৰখনৰ দৰিদ্ৰ জনসাধাৰণৰ সামাজিক স্থানসমূহৰ এক বৃহৎ ধ্বংস আৰু অধিগ্ৰহণকো সাঙুৰি লৈছিল।" <ref>Justin Mathew 2015. "Port Building and Urban Modernity: Cochin, 1920-45", p. 88 in Satheese Chandra Bose and Shiju Sam Varughese (eds.). ''Kerala Modernity: Ideas, Spaces and Practices in Transition''. Hyderabad: Orient Blackswan, pp. 74-91.</ref> ১৯৩২ চনত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ সামুদ্ৰিক বোৰ্ডে কোচিন বন্দৰক এটা প্ৰধান বন্দৰ হিচাপে ঘোষণা কৰে আৰু ৩০ ফুট গভীৰতালৈকে সকলো জাহাজৰ বাবে ইয়াক মুকলি কৰি দিয়া হয়। ১৯৪৫ চনৰ ১৯ মে'ত ইয়াক পুনৰ অসামৰিক কৰ্তৃপক্ষক ঘূৰাই দিয়া হয়। স্বাধীনতাৰ পিছত বন্দৰটো [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে নিজৰ হাতলৈ লয়। ১৯৬৪ চনত 'মেঞ্জৰ পোৰ্ট ট্ৰাষ্ট এক্ট'ৰ অধীনত বন্দৰটোৰ প্ৰশাসন এখন ব'ৰ্ড অৱ ট্ৰাষ্টীৰ হাতত ন্যস্ত কৰা হয়। বৰ্তমান এই বন্দৰটো ভাৰতৰ ১২টা প্ৰধান বন্দৰৰ তালিকাভুক্ত। ২০২২ চনত, ১৯৬৩ চনৰ 'মেঞ্জৰ পোৰ্ট ট্ৰাষ্ট এক্ট'ৰ ঠাইত 'মেঞ্জৰ পোৰ্ট অথৰিটিজ এক্ট ২০২১' প্ৰৱৰ্তন কৰাৰ পাছত,<ref>[https://egazette.nic.in Archived copy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220704231918/https://egazette.nic.in |date=4 July 2022 }}</ref> কোচিন পোৰ্ট ট্ৰাষ্টৰ নাম সলনি কৰি কোচিন পোৰ্ট অথৰিটি<ref>{{Cite web |url=https://cochinport.gov.in |title=Cochin Port Trust | CPT |access-date=1 June 2020 |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928225715/https://cochinport.gov.in/ |url-status=live }}</ref> কৰা হয় আৰু ইয়াৰ সৈতে এটা নতুন লোগো গ্ৰহণ কৰা হয়।<ref>[https://cochinport.gov.insites/default/files/2022-05/Press%20Release%20-%20Foundation%20Stone%20Ro-Ro%20facility%20%26%20Unveiling%20of%20New%20Logo%20of%20Cochin%20Port%20%2829.04.2022%29.pdf Press release] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220522100759/https://cochinport.gov.insites/default/files/2022-05/Press%20Release%20-%20Foundation%20Stone%20Ro-Ro%20facility%20%26%20Unveiling%20of%20New%20Logo%20of%20Cochin%20Port%20%2829.04.2022%29.pdf |date=22 May 2022 }} </ref><ref>{{cite news | url=https://thehindu.com | title=Foundation stone laid for ro-ro jetty in Kochi | newspaper=The Hindu | date=30 April 2022 | last1=Paul | first1=John L. | access-date=22 May 2022 | archive-date=22 May 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220522100757/https://thehindu.com | url-status=live }}</ref> == সাংগঠনিক গাঁথনি == কোচিন পোৰ্ট ট্ৰাষ্ট<ref>{{cite web |url=http://shipping.nic.in |title=Archived copy |access-date=2010-08-19 |url-status=dead |archive-url=http://loc.gov |archive-date=10 April 2009 |df=dmy-all }}</ref> হৈছে ভাৰত চৰকাৰৰ অধীনস্থ এক স্বায়ত্ত্বশাসিত প্ৰতিষ্ঠান আৰু চৰকাৰে গঠন কৰি দিয়া এখন ব'ৰ্ড অৱ ট্ৰাষ্টী (ট্ৰাষ্টী ব'ৰ্ড)ৰদ্বাৰা ই পৰিচালিত হয়। এই ব'ৰ্ডৰ নেতৃত্ব দিয়ে অধ্যক্ষই, যিয়ে মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। চৰকাৰে বিভিন্ন স্বাৰ্থক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা ট্ৰাষ্টীসকলক সময়লৈ ব'ৰ্ডত মনোনীত কৰিব পাৰে। অধ্যক্ষক উপ-অধ্যক্ষই সহায় কৰে আৰু উপ-অধ্যক্ষক বন্দৰৰ তলত উল্লেখ কৰা বিভাগসমূহৰ মুৰব্বী তথা বিষয়াসকলে সহায় কৰে: * সাধাৰণ প্ৰশাসন (General Administration) * যাতায়াত (Traffic) * বিত্ত (Finance) * মেৰাইন (Marine) * চিভিল ইঞ্জিনিয়াৰিং (Civil Engineering) * মেকানিকেল ইঞ্জিনিয়াৰিং (Mechanical Engineering) * চিকিৎসা (Medical) == নৌ পৰিবহণ নলা (Navigational channel) == কোচিন বন্দৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰটো উপদ্বীপীয় অন্তৰীপ ভাইপীন আৰু ফ'ৰ্ট কোচিৰ মাজত থকা ''কোচিন গাট''ৰ মাজেৰে হৈছে। বন্দৰৰ পৰিসৰ সমগ্ৰ কঁয়াল (backwaters) আৰু ইয়াৰ সৈতে সংলগ্ন খাল আৰু নলাসমূহলৈ বিস্তৃত। কোচিন গাটৰ সংযোগকাৰী নলাটো প্ৰায় ১০০০ মিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ প্ৰস্থ ২০০ মিটাৰ। ইয়াৰ গভীৰতা খনন কাৰ্যৰ জৰিয়তে ১৪.৫ মিটাৰ বজাই ৰখা হৈছে (বৰ্তমান কোচি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কণ্টেইনাৰ ট্ৰান্সশ্বিপমেণ্ট টাৰ্মিনেল বা ICTT-ৰ বাবে ইয়াক ১৬ মিটাৰলৈ গভীৰ কৰাৰ কাম চলি আছে)। এই গাটৰপৰা নলাটো দুটা ভাগত বিভক্ত হৈছে—মাট্টানচেৰী আৰু এৰ্নাকুলম চেনেল; যিয়ে ক্ৰমে উইলিংডন দ্বীপৰ পশ্চিম আৰু পূব দিশলৈ আগবাঢ়ি গৈছে। এই চেনেলসমূহৰ কাষে কাষে জাহাজসমূহ ৰখাৰ বাবে ৱাৰ্ফ, বাৰ্থ, জেটি আৰু ষ্ট্ৰীম মুৰিং আদিৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হৈছে। == আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধাসমূহ == এৰ্নাকুলম চেনেলত জাহাজ ৰখাৰ সুবিধাৰ সৈতে ৩০ ফুট গভীৰতা বজাই ৰখা হয়, যাৰ ফলত বন্দৰটোলৈ ডাঙৰ জাহাজসমূহ আনিব পৰা যায়। মাট্টানচেৰী চেনেলতো ৩০ ফুট গভীৰতা বজাই ৰখা হয়। জাহাজৰ আকাৰ আৰু গভীৰতাৰ ওপৰত থকা কিছুমান বাধা-নিষেধ সাপেক্ষে বন্দৰটোৱে জাহাজসমূহক ২৪ ঘণ্টাই পাইলটেজ (জাহাজ চলোৱাৰ নিৰ্দেশনা) সেৱা আগবঢ়ায়। ইয়াত ৰেলৱে, পথ, জলপথ আৰু আকাশী পথৰ এক দক্ষ নেটৱৰ্ক আছে, যিয়ে কোচিন বন্দৰক [[কেৰালা]], [[তামিলনাডু]] আৰু [[কৰ্ণাটক]] ৰাজ্যজুৰি বিস্তৃত হৈ থকা ভিতৰুৱা অঞ্চলসমূহৰ ব্যাৱসায়িক কেন্দ্ৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ইয়াৰ উপৰি জাহাজসমূহক পানী যোগান আৰু বাংকাৰিং (ইন্ধন যোগান) কৰাৰ সুবিধাও উপলব্ধ। == নতুন পদক্ষেপসমূহ == কোচিন পোৰ্ট ট্ৰাষ্টে (CPT) ''ই-তুৰামুখম'' নামৰ এটা ব্যাপক এণ্টাৰপ্ৰাইজ ৰিচ'ৰ্চ প্লেনিং (ERP) কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে আৰু এনে পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা ই ভাৰতৰ প্ৰথমটো বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই প্ৰকল্পটো SAP প্লেটফৰ্মৰ ওপৰত আধাৰিত আৰু ইয়াক টাটা কনছালটেন্সী ছাৰ্ভিচেছ (TCS)-ৰদ্বাৰা প্ৰয়োজন সাপেক্ষে কাষ্টমাইজ কৰা হৈছে। [[File:Cochin Maritime Heritage Museum.jpg|thumb|কোচিন পোৰ্ট মেৰিটাম হেৰিটেজ মিউজিয়াম|250 px]] কোচিন পোৰ্ট ট্ৰাষ্টে উইলিংডন দ্বীপত এটা সামুদ্ৰিক ঐতিহ্য সংগ্ৰহালয় (Maritime Heritage Museum) স্থাপন কৰিছে। ইয়াত ১৯২০-৪০ চনৰ সময়ছোৱাত কোচিন বন্দৰ নিৰ্মাণৰ ঐতিহাসিক কাহিনীৰ সৈতে জড়িত একক আৰু আপুৰুগীয়া নৌ পৰিবহণ সঁজুলি আৰু আলোকচিত্ৰৰ এক সুন্দৰ সংগ্ৰহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। এই প্ৰদৰ্শনীসমূহে ছাৰ ৰবাৰ্ট ব্ৰিষ্ট' আৰু তেওঁৰ শ্ৰমিকসকলে সন্মুখীন হোৱা কঠিন পৰিস্থিতিসমূহ প্ৰকাশ কৰে, যিসকলে বিত্তীয় নাটনি আৰু কোনো আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ সহায় নোহোৱাকৈ এই বন্দৰটো গঢ়ি তুলিছিল। [[File:MV_Kavaratti_with_MV_Corals_at_Cochin_Port.jpg|thumb|২০১৭ চনত কোচিন বন্দৰত লংগৰ পেলাই থোৱা এম.ভি. কাভাৰাট্টি আৰু এম.ভি. ক'ৰেলছ]] == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == * ছাপ্পা প্ৰথাৰ সময়ত কোচি বন্দৰৰ পৰিস্থিতিৰ ওপৰত আধাৰত ২০২৩ চনৰ [[মালায়ালম ভাষা|মালায়ালম]] চলচ্চিত্ৰ ''তুৰামুখম'' নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Cochin Port}} * [http://www.cochinport.com/ Official website of the Cochin Port Authority] [[শ্ৰেণী:কোচি]] [[শ্ৰেণী:কেৰালা]] [[শ্ৰেণী:বন্দৰ]] 28helfwvqn15jqfb2ra085m8wemaaqp 0 138234 622728 622028 2026-08-02T13:45:58Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 10 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622728 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = কুম্বালাংগী নাইটছ | image = | caption = থিয়েটাৰত মুক্তি পোৱা পোষ্টাৰ | director = মধু চি. নাৰায়ণন | writer = শ্যাম পুষ্কৰণ | producer = ফাহাদ ফাচিল<br/>নজৰিয়া নাজিম<br/>দিলীশ পুথান<br/>অভিনৱ | starring = {{ubl|শেন নিগম|ফাহাদ ফাচিল|চৌবিন চাহিৰ|শ্ৰীনাথ ভাষী|মেথিউ থমাছ}} | cinematography = শৈজু খালিদ | editing = চাইজু শ্ৰীধৰণ | music = সুচিন শ্যাম | studio = ফাহাদ ফাচিল এণ্ড ফ্ৰেণ্ডছ<br/>ৱৰ্কিং ক্লাছ হিৰো | distributor = চেঞ্চুৰী ফিল্মছ | released = {{Film date|df=y|2019|2|7}} | runtime = ১৩৪ মিনিট<ref name="BBFC"/> | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]] | budget = ₹৬.৫ কোটি<ref name="budget"/> | gross = ₹৩৯ কোটি<ref name="bogross"/> }} '''''কুম্বালাংগী নাইটছ''''' হৈছে ২০১৯ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালয়ালম]] ভাষাৰ ৰোমাণ্টিক কমেডী ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ।<ref name="BBFC">{{cite web |title=Kumbalangi Nights |url=https://bbfc.co.uk |website=British Board of Film Classification |access-date=14 January 2025 |language=en}}</ref> এইখন পৰিচালক মধু চি. নাৰায়ণনৰ পৰিচালিত প্ৰথম ছবি আছিল। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য ৰচনা কৰিছিল শ্যাম পুষ্কৰণে আৰু যুটীয়াভাৱে প্ৰযোজনা কৰিছিল ফাহাদ ফাচিল আৰু নজৰিয়া নাজিমে তেওঁলোকৰ প্ৰযোজনা সংস্থা ‘ফাহাদ ফাচিল এণ্ড ফ্ৰেণ্ডছ’ৰ বেনাৰত। ইয়াৰ সৈতে সহ-প্ৰযোজনা হিচাপে আছিল দিলীশ পুথান আৰু শ্যাম পুষ্কৰণৰ ‘ৱৰ্কিং ক্লাছ হিৰো’।<ref name="The Times of India 2018">{{cite news | title=Dileesh Pothan and Shyam Pushkar announce production company, first movie | website=The Times of India | date=14 May 2018 | url=https://indiatimes.com | access-date=29 March 2020 | archive-date=1 December 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181201140612/https://indiatimes.com | url-status=live }}</ref> ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰসমূহত অভিনয় কৰিছে শেন নিগম, ফাহাদ ফাচিল, চৌবিন চাহিৰ আৰু শ্ৰীনাথ ভাষীয়ে। ইয়াৰ উপৰি ন-শিকাৰু আন্না বেন, গ্ৰেচ এণ্টনি আৰু মেথিউ থমাছে গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Fahadh Faasil to play the antagonist in Kumbalangi Nights|newspaper=The Times of India|access-date=29 March 2019|archive-date=7 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181007012216/https://indiatimes.com|url-status=live}}</ref><ref name="S 2019">{{cite news | last=S | first=Gautham | title=The fourth brother of kumbalangi | website=Deccan Chronicle | date=11 February 2019 | url=https://deccanchronicle.com | access-date=29 March 2020 | archive-date=14 August 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190814113038/https://deccanchronicle.com | url-status=live }}</ref> ছবিখনৰ চিনেমেটোগ্ৰাফী আৰু সম্পাদনা ক্ৰমে শৈজু খালিদ আৰু চাইজু শ্ৰীধৰণে কৰিছিল। ইয়াৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল সুচিন শ্যামী। কেৰালাৰ ক’চিৰ কুম্বালাংগী নামৰ এখন পৰ্যটন তথা মাছমৰীয়া গাঁৱৰ পটভূমিত নিৰ্মিত এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ এটা বিশৃংখল ঘৰত একেলগে থকা চাৰিজন ভাতৃৰ মাজৰ জটিল সম্পৰ্ক আৰু কেনেকৈ তেওঁলোকে অৱশেষত এটা পৰিয়াল হিচাপে ইজনে সিজনৰ কাষত থিয় দিয়ে, তাৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত। শ্যাম পুষ্কৰণে তেওঁৰ ডেকা বয়সত সেই গাঁওখনত কটোৱা সময়ৰ অভিজ্ঞতাৰ আধাৰত ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো লাভ কৰিছিল। ২০১১ চনত তেওঁ তেতিয়াৰ সহকাৰী পৰিচালক মধুৰ সৈতে কাহিনীটো আলোচনা কৰে, যিয়ে পৰিচালক হিচাপে এই ছবিখনেৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ২০১৬ চনৰ ভিতৰত ফাহাদ আৰু পুথানে ছবিখনৰ সহ-প্ৰযোজনা কৰিবলৈ সন্মত হয়। দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হোৱাৰ পূৰ্বে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত মধুৱে কুম্বালাংগীৰ সংস্কৃতি আৰু জীৱন-শৈলী ভালদৰে বুজিবলৈ তাত এবছৰ সময় কটাইছিল। চলচ্চিত্ৰখন ২০১৯ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰত আৰু উপসাগৰীয় দেশসমূহত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="Cinestaan">{{cite web | title=Kumbalangi Nights Movie Duration: Film Length, Worldwide Release Date & Tech Specs | website=Cinestaan | url=https://cinestaan.com | access-date=1 April 2020 | archive-date=21 April 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210421162541/https://cinestaan.com | url-status=live }}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ছবিখনে সমালোচকৰপৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে আৰু কেইবাটাও সংবাদ মাধ্যমে ইয়াক দশকটোৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত স্থান দিয়ে। ৬.৫ কোটি টকাৰ বাজেটেৰে নিৰ্মিত এই ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৩৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি এক বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা লাভ কৰে আৰু কাল্ট চিনেমাৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে। ২০১৯ চনৰ ২৪ মে'ত দিল্লীৰ হেবিটেট ইণ্টাৰনেচনেল ফিল্ম ফেষ্টিভেলত আৰু কেৰালাৰ ইণ্টাৰনেচনেল ফিল্ম ফেষ্টিভেলত ছবিখন প্ৰদৰ্শিত হয়, য’ত ই শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ নেটপেক বঁটা (বিশেষ উল্লেখ) আঁজুৰি লয়। ছবিখনে তিনিটাকৈ এছিয়ানেট ফিল্ম এৱাৰ্ডছ, ছটা ৱনিতা ফিল্ম এৱাৰ্ডছ, চাৰিটা কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা, সাতটা চিপিসি চিনে এৱাৰ্ডছ আৰু দুটা চিমা বঁটা লাভ কৰে। ছবিখনত ফাহাদ ফাচিলে ৰূপায়ণ কৰা "শাম্মী" চৰিত্ৰটোৱে দৰ্শকৰ মাজত এক সুকীয়া উন্মাদনা সৃষ্টি কৰিছিল আৰু তেওঁৰ কেইবাটাও সংলাপ অতি জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=31 January 2020|title='Shammi hero a da hero': Mohammed Shami uses 'Kumbalangi Nights' dialogue in viral video|url=https://thenewsminute.com|access-date=11 July 2021|website=The News Minute|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=Fahadh Faasil: Shammi of 'Kumbalangi Nights' is no regular villain - Times of India|url=https://indiatimes.com|access-date=11 July 2021|website=The Times of India|date=7 February 2019 |language=en}}</ref> == কাহিনী == সাজি, বনী, ববী আৰু ফ্ৰেংকী হৈছে চাৰিজন সতীয়া ভাতৃ। তেওঁলোকে কেৰালাৰ উপকূলীয় গাঁও কুম্বালাংগীৰ এটা ভঙা-ছিঙা, আধা-নিৰ্মিত ঘৰত এক বিশৃংখল জীৱন কটাইছে। তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ ইতিহাস আছিল কিছু জটিল; সাজিৰ পিতৃ আৰু বনীৰ মাতৃৰ মাজত হোৱা দ্বিতীয় বিবাহৰ ফলত ববী আৰু ফ্ৰেংকীৰ জন্ম হৈছিল। পিতৃৰ মৃত্যুৰ পাছত, মাতৃয়ে এক ধৰ্মীয় মিছনত যোগ দিবলৈ তেওঁলোকক এৰি থৈ গুচি যায়। ফলত ঘৰখনত অভিভাবকৰ কোনো শাসন নোহোৱা হয়। আটাইতকৈ ডাঙৰ ভাতৃ সাজি আছিল অতি খঙাল প্ৰকৃতিৰ আৰু প্ৰায়ে তেওঁৰ সৰু ভায়েক ববীৰ সৈতে মাৰপিটত লিপ্ত হৈছিল। ববী আছিল এজন কাম-কাজ নোহোৱা অলস যুৱক। আটাইতকৈ সৰু ভায়েক ফ্ৰেংকী আছিল এজন পঢ়া-শুনাত ভাল ছাত্ৰ। তেওঁ ককায়েকহঁতৰ বদনামৰ বাবে অতিষ্ঠ হৈ পৰিছিল। তেওঁ কেৱল বনীৰ কাষতহে শান্তি পাইছিল, যি আছিল বোবা কিন্তু ফ্ৰেংকীৰ প্ৰতি অতি মৰমিয়াল। ঘৰখনৰ পৰিস্থিতি তেতিয়া সলনি হয় যেতিয়া ববীয়ে গাঁৱৰে 'বেবী' নামৰ ছোৱালী এজনীৰ সৈতে প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলে। ববীয়ে যেতিয়া বেবীক বিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে, তেতিয়া বেবীয়ে ক’লে যে তেওঁ আনুষ্ঠানিকভাৱে তাইৰ পৰিয়ালৰ লগত কথা পাতিব লাগিব। ববীয়ে সাজিক লগত লৈ বেবীৰ ঘৰলৈ যায়। তাত তেওঁলোকে বেবীৰ বায়েকৰ গিৰীয়েক 'শাম্মী'ক লগ পায়। শাম্মী আছিল এজন অত্যন্ত অহংকাৰী আৰু পুৰুষতান্ত্ৰিক মানসিকতাৰ ব্যক্তি। শাম্মীয়ে অতি চতুৰালিৰে তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বদনামক লৈ ঠাট্টা-মহলা কৰে আৰু বিয়াৰ প্ৰস্তাৱটো ওলোমাই ৰাখে। ভায়েকক সহায় কৰিবলৈ সাজিয়ে ববীক কাম এটা বিচাৰিবলৈ কয় আৰু ববীয়ে স্থানীয় মাছৰ ব্যৱসায় এটাত কাম কৰিবলৈ লয়। ইফালে বনীয়ে বেবীৰ পৰিয়ালে চলোৱা এটা হোমেষ্টে'ত থকা 'নাইলা' নামৰ এগৰাকী আমেৰিকান পৰ্যটক যুৱতীৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয়। এদিন ঘৰত সাজি আৰু ফ্ৰেংকীৰ মাজত এক ভয়াবহ কাজিয়া লাগে। ফ্ৰেংকীক ৰক্ষা কৰিবলৈ বনীয়ে মাজত সোমাই সাজিক প্ৰহাৰ কৰে। এই ঘটনাত অত্যন্ত অপমানিত আৰু অকলশৰীয়া অনুভৱ কৰি সাজিয়ে তেওঁৰ বিশ্বাসী বন্ধু বিজয়ৰ সৈতে সুৰাপান কৰিবলৈ যায়। অতিমাত্ৰা হতাশ হৈ সাজিয়ে এটা গুডামৰ চালত ফাঁচ লগাই আত্মহত্যাৰ চেষ্টা কৰে। বিজয়ে লৰালৰিকৈ আহি সাজিক ৰক্ষা কৰে যদিও দুৰ্ভাগ্যবশতঃ নিজে তলত পৰি মৃত্যুবৰণ কৰে। বন্ধুৰ মৃত্যুৰ বাবে নিজকে দোষী বুলি ভাবি সাজিয়ে বিজয়ৰ গৰ্ভৱতী পত্নী সাথীৰ ওচৰলৈ ক্ষমা খুজিবলৈ যায়। কিন্তু তাত গৈ দেখে যে সাথীৰ প্ৰসৱ বেদনা আৰম্ভ হৈছে। তেওঁ ততাতৈয়াকৈ সাথীক হাস্পতাললৈ লৈ যায়, য’ত তাই এটি কন্যা সন্তান প্ৰসৱ কৰে। চোৱা-চিতা কৰিবলৈ কোনো নোহোৱাত সাজিয়ে সাথী আৰু কেঁচুৱাটিক কুম্বালাংগীৰ নিজৰ ঘৰখনলৈ লৈ আহে। একে সময়তে শাম্মীয়ে নাইলা আৰু বনীৰ প্ৰেমৰ কথা গম পাই নাইলাক হোমেষ্টে'ৰপৰা উলিয়াই দিয়ে। তেতিয়া বনীয়েও নাইলাক তেওঁলোকৰ ঘৰলৈ লৈ আহে। ঘৰখনলৈ দুগৰাকী মহিলাৰ আগমনৰ লগে লগে সমগ্ৰ পৰিৱেশ সলনি হৈ পৰে। ভাতৃকেইজনে ঘৰখন চম্ভালিবলৈ একেলগে কাম কৰিবলৈ লয় আৰু তেওঁলোকৰ মাজত একতা, সহানুভূতি আৰু এক নতুন জীৱনৰ সূচনা হয়। গাঁৱৰে এখন বিয়াৰ অনুষ্ঠানত নিজৰ ভুল বুজি পোৱা সাজিয়ে পুনৰ শাম্মীৰ ওচৰলৈ যায় আৰু ববী তথা বেবীৰ বিয়াৰ বাবে সৰলভাৱে অনুৰোধ কৰে। কিন্তু অহংকাৰী শাম্মীয়ে তাক পোনপটীয়াকৈ প্ৰত্যাখ্যান কৰে। ইফালে শাম্মীয়ে লাহে লাহে তেওঁৰ পত্নীৰ পৰিয়ালৰ ওপৰত অত্যাচাৰী শাসন চলাবলৈ আৰম্ভ কৰে, তেওঁলোকৰ প্ৰতিটো খোজত চকু ৰাখে আৰু তেওঁলোকৰ স্বাধীনতা কাঢ়ি লয়। শাম্মীৰ এনে নিয়ন্ত্ৰণকাৰী আচৰণত অতিষ্ঠ হৈ বেবীয়ে ববীৰ সৈতে পলাই যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। কিন্তু শাম্মীয়ে বেবীৰ পলাই যোৱাৰ পৰিকল্পনা ধৰা পেলায়। ইয়াৰ লগে লগে শাম্মীৰ মনৰ ভিতৰত থকা হিংস্ৰ ৰূপটো ওলাই পৰে। তেওঁ বেবী, তাইৰ মাক আৰু বায়েকক শাৰীৰিকভাৱে আক্ৰমণ কৰে আৰু নিজৰ আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিবলৈ তেওঁলোকক ঘৰৰ ভিতৰত তলা মাৰি বন্ধ কৰি থয়। বেবীয়ে হঠাতে বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰা বন্ধ কৰি দিয়াত চিন্তিত হৈ ববীয়ে তাইৰ সুৰক্ষাৰ বুজ ল’বলৈ বেবীৰ ঘৰলৈ যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। বিপদৰ উমান পাই সাজি, বনী আৰু ফ্ৰেংকীয়েও ববীৰ লগত যোৱাৰ বাবে আগবাঢ়ি আহে। চাৰিওজন ভাতৃ বেবীৰ ঘৰত উপস্থিত হয় আৰু তাত সশস্ত্ৰ তথা উন্মাদ হৈ থকা শাম্মীৰ মুখা-মুখি হয়। চাৰিওজন ভাতৃয়ে তেওঁলোকৰ ঐক্যবদ্ধ প্ৰচেষ্টা আৰু মাছমৰীয়া হিচাপে থকা পুৰণি কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি এখন ডাঙৰ মাছ ধৰা জালত শাম্মীক আবদ্ধ কৰে। এক ভয়ংকৰ সংঘাতৰ পিছত তেওঁলোকে শাম্মীক কাবু কৰে আৰু আতংকিত হৈ থকা মহিলা কেইগৰাকীক উদ্ধাৰ কৰে। ইয়াৰ পিছতে আৰক্ষীক গতাই শাম্মীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰোৱা হয়। তেওঁলোকৰ সম্পৰ্কৰ মাজত থকা আটাইবোৰ বাধা চিৰদিনৰ বাবে আঁতৰি যোৱাত ববী আৰু বেবীৰ মিলন হয় আৰু তেওঁলোকৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়। ইয়াৰ লগতে চাৰিওজন ভাতৃৰ একত্ৰিত হোৱাৰ মাজেৰে এক সুখী পৰিয়ালৰ সফল সূচনা ঘটে। == চৰিত্ৰসমূহ == * শেন নিগম — ববী নেপোলিয়ন * ফাহাদ ফাচিল — শাম্মী * চৌবিন চাহিৰ — সাজি নেপোলিয়ন * শ্ৰীনাথ ভাষী — বনী নেপোলিয়ন * মেথিউ থমাছ — ফ্ৰেংকী নেপোলিয়ন * আন্না বেন — বেবী মল (ববীৰ প্ৰেমিকা) * গ্ৰেচ এণ্টনি — চিম্মী (শাম্মীৰ পত্নী) * সূৰজ পপছ — প্ৰশান্ত (ববীৰ বন্ধু) * ৰমেশ তিলক — মুৰুগান ওৰফে বিজয় * জেছমিন মেটিভিঅ’ — নাইলা * ৰিয়া কাইৰা — সুমিছা * বাইজু এজুপুন্না — টনি (বেবী আৰু চিম্মীৰ মোমায়েক) * শীলা ৰাজকুমাৰ — সাথী * অম্বিকা ৰাও — বেবী আৰু চিম্মীৰ মাতৃ * অজিত মূৰ্কুথ — মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ * আনচাল পাল্লুৰুথী — শৈজু * দিলীশ পুথান — আৰক্ষী পৰিদৰ্শক ৰাজু উন্নী (কেমিঅ' ভূমিকা) * লালী পি.এম. — লীলম্মা (বনী, ববী আৰু ফ্ৰেংকীৰ মাতৃ) * পলি চৰত — বাৰ ডিজে == প্ৰযোজনা == === পৰিকল্পনা === [[File:Kumbalangi-backwater.jpg|right|thumb|alt=Backwaters of Kumbalangi|ছবিখনৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণা যোগোৱা কুম্বালাংগী গাঁৱৰ এক দৃশ্য। ]] চিত্ৰনাট্যকাৰ শ্যাম পুষ্কৰণে তেওঁৰ ডেকা বয়সত নিজৰ গৃহ চহৰৰ ওচৰৰে কুম্বালাংগী গাঁৱত বন্ধু-বৰ্গৰ সৈতে কটোৱা সময়ৰ অভিজ্ঞতাৰ আধাৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল ধাৰণাটো লাভ কৰিছিল। কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰাৰ সন্দৰ্ভত শ্যামে উল্লেখ কৰিছিল যে তেওঁ এই গাঁওখন আৰু ইয়াৰ অধিবাসীসকলক লৈ থকা নেতিবাচক ধাৰণাসমূহ দূৰ কৰিব বিচাৰিছিল। এই চিত্ৰনাট্যখন সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰায় ৫ বছৰ সময় লাগিছিল, যিহেতু এই সময়ছোৱাত শ্যামে আন কিছুমান চিনেমাৰ কামো কৰি আছিল; কিন্তু ইয়াৰ অন্তিম খচৰাটো প্ৰায় ছয় মাহৰ ভিতৰতে প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। শ্যামে স্পষ্ট কৰি দিছিল যে ছবিখন কোনো বাস্তৱ জীৱনৰ ঘটনা বা ব্যক্তিৰ ওপৰত পোনপটীয়াকৈ আধাৰিত নাছিল আৰু ইয়াক লিখাটো তুলনামূলকভাৱে কঠিন আছিল। অৱশ্যে তেওঁ জানিবলৈ দিয়ে যে সাজিৰ চৰিত্ৰটো তেওঁৰ যৌৱনকালত গাঁৱত লগ পোৱা এজন আত্মহত্যাৰ প্ৰৱণতা থকা ব্যক্তিৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত আছিল।<ref name="Anand 2019">{{cite news | last=Nair Anand | first=Shilpa | title=The story of Kumbalangi Nights | newspaper=The Hindu | date=8 February 2019 | url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/scenarist-syam-pushkaran-on-telling-the-story-of-kumbalangi-nights/article26212032.ece | access-date=30 March 2020 | archive-date=21 April 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210421162538/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/scenarist-syam-pushkaran-on-telling-the-story-of-kumbalangi-nights/article26212032.ece | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|last=Gopalakrishnan|first=Aswathy|title='I've Always Wanted To Write A Family Drama': Screenwriter Syam Pushkaran On 'Kumbalangi Nights'|url=https://silverscreen.in/features/ive-always-wanted-to-write-a-family-drama-screenwriter-syam-pushkaran-on-kumbalangi-nights/|website=Silverscreen.in|access-date=14 February 2019|date=5 February 2019|archive-date=14 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214233318/https://silverscreen.in/features/ive-always-wanted-to-write-a-family-drama-screenwriter-syam-pushkaran-on-kumbalangi-nights/|url-status=dead|archivedate=14 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190214233318/https://silverscreen.in/features/ive-always-wanted-to-write-a-family-drama-screenwriter-syam-pushkaran-on-kumbalangi-nights/|deadurl=yes}}</ref><ref name="Mathews 2019">{{cite news | last=Mathews | first=Anna | title=Inspired by real characters: Writer Syam Pushkaran | website=The Times of India | date=9 February 2019 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/inspired-by-real-characters-writer-syam-pushkaran/articleshow/67914725.cms | access-date=30 March 2020 | archive-date=30 March 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200330042831/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/inspired-by-real-characters-writer-syam-pushkaran/articleshow/67914725.cms | url-status=live }}</ref> ২০১১ চনত যেতিয়া তেওঁ 'ছল্ট এন পেপাৰ' (Salt N' Pepper) ছবিখনৰ সহ-লিখন কৰি আছিল, তেতিয়া শ্যামে এই ধাৰণাটো ইয়াৰ সহকাৰী পৰিচালক মধু চি. নাৰায়ণনৰ সৈতে আলোচনা কৰে, যিয়ে পৰিচালক হিচাপে এই ছবিয়েৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ২০১৬ চনত তেওঁলোকে পুনৰ 'থণ্ডিমুথালুম ড্ৰিকছাক্ষিয়ুম' (২০১৭) ছবিত একেলগে কাম কৰে, যাৰ পিছত তেওঁলোকে কুম্বালাংগী নাইটছ নিৰ্মাণ কৰাত সম্পূৰ্ণ গুৰুত্ব দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref name="Nagarajan 2019"/> ২০১৮ চনৰ 'ছুদানী ফ্ৰম নাইজেৰিয়া' বোলছবিখনত কৰা অনৱদ্য অভিনয়ৰ বাবে কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰাৰ বহু পূৰ্বেই সাজি চৰিত্ৰটোৰ বাবে চৌবিন চাহিৰক যোগাযোগ কৰা হৈছিল।<ref name="Nagarajan 2019" /> চাৰিজন ভাতৃৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ সাজি আছিল এজন কাম-কাজ নোহোৱা অপব্যয়ী যুৱক, যিয়ে নিজৰ পৰিশ্ৰমী প্ৰব্ৰজনকাৰী বন্ধুজনৰ উপাৰ্জনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি চলিছিল আৰু সৰু ভাইহঁতৰ লগত প্ৰায়ে মাৰপিটত লিপ্ত হৈছিল। লেখক শ্যামে জানিবলৈ দিয়ে যে এই চৰিত্ৰটো তেওঁৰ যৌৱনকালত কুম্বালাংগীত লগ পোৱা সাজি নেপোলিয়ন নামৰ এজন বন্ধুৰ জীৱনৰ ওপৰত আংশিকভাৱে আধাৰিত আছিল, যাৰ মাজত আত্মহত্যাৰ প্ৰৱণতা আছিল।<ref name="Anand 2019" /> প্ৰথম অৱস্থাত শ্ৰীনাথ ভাষীক ববী চৰিত্ৰটোৰ বাবে প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। কিন্তু ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়লৈকে পৰিচালকে অনুভৱ কৰিলে যে তেওঁক ববীৰ ডাঙৰ ককায়েক বনীৰ চৰিত্ৰতহে বেছি খাপ খাব।<ref name="mathrubhumi">{{cite web|last1=Sukumaran|first1=Suraj|date=27 February 2019|title=സിനിമകണ്ട് എല്ലാവരും പറഞ്ഞു, 'മച്ചാനേ രൂപമാറ്റം കിടുക്കി'|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/sreenath-bhasi-interview-kumbalangi-nights-movie-bony-soubin-shahir-fahadh-fasil-shane-nigam-1.3605677|access-date=2 April 2020|website=Mathrubhumi}}</ref> সাজিৰ পিছৰ ককায়েক বনী আছিল জন্মৰেপৰা বোবা আৰু তেওঁ কুম্বালাংগীলৈ পৰ্যটক হিচাপে অহা এগৰাকী আমেৰিকান মহিলাৰ প্ৰেমত পৰে। ভাষীয়ে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোক পৰিয়ালটোৰ সকলোতকৈ "ধীৰ-স্থিৰ ককায়েক" বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref name="arabianstories 2019">{{cite web|last=Menon|first=Neelima|date=24 July 2019|title='Being completely real': In conversation with Sreenath Bhasi|url=https://www.thearabianstories.com/2019/07/24/being-completely-real-in-conversation-with-sreenath-bhasi/|access-date=2 April 2020|website=The Arabian Stories News}}</ref> ন-শিকাৰু অভিনেতা মেথিউ থমাছক তেওঁৰ স্কুলত অনুষ্ঠিত হোৱা এক অডিচনৰপৰা বাছনি কৰাৰ পাছত ছবিখনত চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়। আটাইতকৈ সৰু ভায়েক ফ্ৰেংকীৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে তেওঁ কুম্বালাংগীত ছবিখনৰ কলা-কুশলীৰ সৈতে প্ৰায় ছয় মাহ সময় কটাইছিল। এই সময়ছোৱাত তেওঁ ৰন্ধা-বঢ়া কৰা, নাও চলোৱা, মাছ ধৰা জাল পেলোৱা আৰু ফৰৱাৰ্ড পজিচনত ফুটবল খেলাৰ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল।<ref name="S 2019" /> আন্না বেনে বেবীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। বেবী আছিল এগৰাকী স্পষ্টবাদী যুৱতী, যিয়ে স্কুলীয়া দিনৰেপৰা ববীক ভাল পাইছিল আৰু পিছলৈ তেওঁৰ সৈতে প্ৰেমৰ সম্পৰ্কত আবদ্ধ হয়। অভিনেত্ৰী হোৱাৰ সপোন দেখা বেনে ইনষ্টাগ্ৰামত এই চিনেমাখনৰ তাৰকা নিৰ্বাচনৰ বিজ্ঞাপন দেখি আবেদন কৰিছিল আৰু চাৰিটা পৰ্যায়ৰ অডিচনৰ অন্তত তেওঁক নিৰ্বাচন কৰা হয়।<ref name="V 2019">{{cite news|last=V|first=Soorya|date=11 February 2019|title=Anna Ben, the Babymol of 'Kumbalangi Nights', recalls her film debut|website=OnManorama|url=https://english.manoramaonline.com/entertainment/interview/2019/02/11/anna-ben-kumbalangi-nights-actress.html|access-date=2 April 2020}}</ref> তেওঁ উল্লেখ কৰে যে এই চৰিত্ৰটোৰ সৈতে মিলি যোৱাটো তেওঁৰ বাবে সহজ আছিল: "বেবী একেলগে আধুনিক আৰু পৰম্পৰাগত মনৰ আছিল, যি নিজৰ শিপাক পাহৰি যোৱা নাছিল আৰু যাৰ নিজা এক দৃষ্টিভংগী আছিল... ধৰ্মৰ প্ৰতি থকা তাইৰ ধাৰণা আৰু সংলাপসমূহ মোৰ নিজৰ সৈতে মিলি গৈছিল। তাই নিজৰ মতামতত অটল আছিল কিন্তু অহংকাৰী নাছিল।" <ref name="Theresa 2019">{{cite web|last=Theresa|first=Deena|date=27 February 2019|title=Anna Ben: I never expected people to notice me or my character in Kumbalangi Nights|url=https://www.cinemaexpress.com/stories/interviews/2019/feb/27/anna-ben-i-never-expected-people-to-notice-me-or-my-character-in-kumbalangi-nights-10317.html|access-date=2 April 2020|website=Cinema Express}}</ref> গ্ৰেচ এণ্টনিয়ে ২০১৬ চনৰ 'হেপ্পী ৱেডিং' ছবিৰ জৰিয়তে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল, যাৰ বাবেই শ্যামে তেওঁক এই ছবিখনৰ বাবে যোগাযোগ কৰে। তেওঁ বেবীৰ ডাঙৰ বায়েক আৰু শাম্মীৰ পত্নী চিম্মীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। এগৰাকী শান্ত আৰু পৰম্পৰাগত মহিলা চিম্মীয়ে গিৰীয়েকক সদায় ভয় কৰি চলিছিল আৰু যেতিয়া শাম্মীয়ে বেবীক উপলুঙা কৰিবলৈ লয়, তেতিয়াহে তাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে গিৰীয়েকৰ বিৰুদ্ধে মুখ খোলে। গ্ৰেচে প্ৰথমে বেবীৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবেও চেষ্টা কৰিছিল, কিন্তু অৱশেষত তেওঁক চিম্মী হিচাপে বাছনি কৰা হয়।<ref name="G 2019">{{cite web|last=R.G|first=Anjana|date=10 June 2019|title='Kumbalangi Nights' changed my life, says Grace Antony|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/interview/-kumbalangi-nights-changed-my-life-says-grace-antony-movie-1.3860740|access-date=2 April 2020|website=Mathrubhumi}}</ref> যিহেতু চৰিত্ৰটো গ্ৰেচৰ প্ৰকৃত বয়সতকৈ ডাঙৰ আছিল, গতিকে তেওঁ নিজৰ মাক আৰু ওচৰ-চুবুৰীয়া আন আন গৃহিণীসকলৰ চাল-চলন তথা শাৰীৰিক ভংগিমা নিৰীক্ষণ কৰি নিজৰ অভিনয়ত ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref name="Vidya 2019">{{cite web|last=Nair|first=Vidya|date=2 February 2019|title=All set to make it big|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/020219/all-set-to-make-it-big.html|access-date=2 April 2020|website=Deccan Chronicle}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ === থণ্ডিমুথালুম ড্ৰিকছাক্ষিয়ুম ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰা দিলীশ পুথানে এটা বিজ্ঞাপনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত মধু চি. নাৰায়ণনক এই চিনেমাখন প্ৰযোজনা কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল। এই ছবিখনেই আছিল শ্যাম পুষ্কৰণ আৰু পুথানৰ নতুনকৈ গঠিত প্ৰযোজনা সংস্থা ‘ৱৰ্কিং ক্লাছ হিৰো’ৰ প্ৰথম প্ৰযোজনা। ইফালে, ২০১৬ চনত ‘মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম’ ছবিত কাম কৰি থকাৰ সময়তে শ্যামে অভিনেতা ফাহাদ ফাচিলৰ সৈতে এই ছবিখন আৰু ইয়াৰ শাম্মী চৰিত্ৰটোৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিছিল। ফাহাদে চৰিত্ৰটোক "অতি বহুমাত্ৰিক আৰু জটিল" বুলি অনুভৱ কৰি ইয়াত অভিনয় কৰিবলৈ সন্মত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত, তেওঁ নিজৰ আৰু পত্নী তথা অভিনেত্ৰী নজৰিয়া নাজিমৰ মালিকীস্বত্বাধীন প্ৰযোজনা সংস্থা ‘ফাহাদ ফাচিল এণ্ড ফ্ৰেণ্ডছ’ৰ বেনাৰত ছবিখন সহ-প্ৰযোজনা কৰাৰো সিদ্ধান্ত লয়।<ref name="The News Minute 2019">{{cite web | first=Neelima | last=Menon | title=Fahadh doesn't play the hero but he agreed at once: 'Kumbalangi Nights' director Madhu | website=The News Minute | date=7 February 2019 | url=https://www.thenewsminute.com/article/fahadh-doesnt-play-hero-he-agreed-once-kumbalangi-nights-director-madhu-96335 | access-date=30 March 2020 | archive-date=22 February 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190222102714/https://www.thenewsminute.com/article/fahadh-doesnt-play-hero-he-agreed-once-kumbalangi-nights-director-madhu-96335 | url-status=live }}</ref><ref name="The Times of India 2018"/> ২০১২ চনৰ ‘২২ ফিমেল কট্টায়ম’ ছবিত কাম কৰোঁতে সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে থকা মধুৰ সৈতে ফাহাদৰ অতি ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছিল। সেয়ে এজন ন-শিকাৰু পৰিচালকৰ ছবি প্ৰযোজনা কৰিবলৈ তেওঁৰ কোনো কুণ্ঠাবোধ নাছিল।<ref name="Nair 2019">{{cite news | last=Nair | first=Deepthi | title=I am not image-conscious at all, says Fahadh Faasil | website=Khaleej Times | date=6 February 2019 | url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/I-am-not-image-conscious-at-all-says-Fahadh-Faasil | access-date=30 March 2020 | archive-date=24 March 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190324170613/https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/I-am-not-image-conscious-at-all-says-Fahadh-Faasil | url-status=live | archivedate=24 March 2019 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20190324170613/https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/I-am-not-image-conscious-at-all-says-Fahadh-Faasil | deadurl=yes }}</ref> ছবিখন সহ-প্ৰযোজনা কৰাৰ সিদ্ধান্তৰ বিষয়ে বুজাই তেওঁ কয়, "প্ৰযোজকসকলক লগ ধৰা, তেওঁলোকক পতিয়ন নিওৱা, বাজেট নিৰ্ধাৰণ কৰা ইত্যাদিয়ে বহুত সময় লয়। মই সেইবোৰ ঝেমেলাৰ মাজেৰে যাব বিচৰা নাছিলোঁ। শ্যাম, দিলীশহঁতৰ দৰে লোকৰ সৈতে কাম কৰাটো এক আমোদজনক অভিজ্ঞতা আৰু মোৰ বাবে ই অতি আদৰৰ। গতিকে মই এই প্ৰকল্পত মোৰ সৰ্বস্ব দিব বিচাৰিছিলোঁ।" <ref name="Soman 2019">{{cite news | last=Soman | first=Deepa | title=Fahadh Faasil: Shammi of 'Kumbalangi Nights' is no regular villain | website=The Times of India | date=7 February 2019 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/fahadh-faasil-shammi-of-kumbalangi-nights-is-no-regular-villain/articleshow/67862504.cms | access-date=31 March 2020 | archive-date=21 April 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210421162606/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/fahadh-faasil-shammi-of-kumbalangi-nights-is-no-regular-villain/articleshow/67862504.cms | url-status=live }}</ref> চিত্ৰনাট্য আৰু মূল তাৰকা নিৰ্বাচন চূড়ান্ত হোৱাৰ পিছত, পৰিচালক মধুৱে কুম্বালাংগীত এটা ঘৰ ভাড়া কৰি লৈছিল। ঠাইখন আৰু তাৰ থলুৱা সংস্কৃতিৰ বিষয়ে অধিক জানিবলৈ তেওঁ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হোৱাৰ মাত্ৰ দুদিন আগলৈকে প্ৰায় এবছৰ তাত অতিবাহিত কৰিছিল। ছবিখনৰ বহুতো সহকাৰী অভিনেতা গাঁৱতে অনুষ্ঠিত হোৱা অডিচনৰপৰা বাছনি কৰা হৈছিল।<ref name="Nagarajan 2019">{{cite news | last=Nagarajan | first=Saraswathy | title=It's important to pay attention to details in films, says Madhu C Narayanan | newspaper=The Hindu | date=13 February 2019 | url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/madhu-c-narayanan-director-of-kumbalangi-nights-lived-on-the-island-for-more-than-a-year-to-understand-the-lives-of-the-people-their-culture-and-politics/article26258479.ece | access-date=30 March 2020 | archive-date=21 April 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210421162554/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/madhu-c-narayanan-director-of-kumbalangi-nights-lived-on-the-island-for-more-than-a-year-to-understand-the-lives-of-the-people-their-culture-and-politics/article26258479.ece | url-status=live }}</ref> চলচ্চিত্ৰখনত দেখুওৱা চাৰিজন ভাতৃৰ ঘৰখন আছিল এটা ছেট, যিটো সেই অঞ্চলৰ বিভিন্ন ঘৰৰ ভিতৰভাগৰ ছবিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ঘৰখনত মানুহ সঁচাকৈয়ে বসবাস কৰি থকাৰ দৰে এক স্বাভাৱিক ৰূপ দিবলৈ, কলা-কুশলীসকলে নতুন বস্তুৰ বিনিময়ত স্থানীয় পৰিয়ালসমূহৰপৰা পুৰণি ব্যৱহৃত সামগ্ৰী আৰু আচ-বাব সংগ্ৰহ কৰিছিল। ঘৰৰ আশে-পাশে থকা জলাশয়বোৰত শেলাইবোৰ কলা-কুশলীসকলে নিজে গঢ়ি তুলিছিল, যি প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় ১০ ৰপৰা ১৫ দিন সময় লাগিছিল।<ref name="sajin Shrijith 2019">{{cite news | last=Shrijith | first=Sajin | title=Everything we made carried the soul of Kumbalangi Nights: Production designer Jotish Shankar | website=The New Indian Express | date=18 February 2019 | url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/feb/18/everything-we-made-carried-the-soul-of-kumbalangi-1940064.html | access-date=2 April 2020 | archive-date=8 September 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190908021453/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/feb/18/everything-we-made-carried-the-soul-of-kumbalangi-1940064.html | url-status=dead | archivedate=8 September 2019 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20190908021453/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/feb/18/everything-we-made-carried-the-soul-of-kumbalangi-1940064.html | deadurl=yes }}</ref> কুম্বালাংগীৰ জলাশয়ত প্ৰায়ে দেখা পোৱা সাগৰীয় জিলিকণি বা জৈৱিক প্ৰদীপ্তি পুনৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ ছবিখনত বিশেষ ভিজুৱেল ইফেক্ট ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Hari 2019">{{cite web | title=The 'magical glow' in the waters in 'Kumbalangi Nights': The secret behind the sparkle | website=The News Minute | first=Sannidha | last=Hari | date=17 February 2019 | url=https://www.thenewsminute.com/article/magical-glow-sea-kumbalangi-nights-secret-behind-sparkle-96887 | access-date=2 April 2020 | archive-date=30 July 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200730124740/https://www.thenewsminute.com/article/magical-glow-sea-kumbalangi-nights-secret-behind-sparkle-96887 | url-status=live }}</ref> ছবিখনৰ কালাৰ গ্ৰেডিঙৰ বাবে ডাভিন্সি ৰিজল্ভ চফ্টৱেৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহৰ আৰম্ভণিতে ছবিখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল।<ref name="Indian Express 2018">{{cite news | title=Shane Nigam's next film 'Kumbalangi Nights' goes on floors | website=The New Indian Express | date=12 September 2018 | url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2018/sep/12/shane-nigams-next-film-kumbalangi-nights-goes-on-floors-1871229.html | access-date=2 April 2020 | archive-date=22 October 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191022022333/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2018/sep/12/shane-nigams-next-film-kumbalangi-nights-goes-on-floors-1871229.html | url-status=live }}</ref> চিনেমাখন নিৰ্মাণ কৰোঁতে লগা দীঘলীয়া সময়ৰ সন্দৰ্ভত মধুৱে কৈছিল: "যিহেতু চিত্ৰনাট্যখনত বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰ আছিল, গতিকে আমি জানিছিলোঁ যে আমি প্ৰতিটো কথাতে ধৈৰ্য্য ধৰিব লাগিব। আটাইবোৰ চৰিত্ৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা সবিশেষ তথ্যবোৰ নিখুঁতভাৱে ফুটাই তুলিবলৈ বহুত সময়ৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। সমগ্ৰ কাহিনীটো এটা মৌলিক সাৰাংশৰ ৰূপলৈ আনিবলৈকে আমাক ইমানবোৰ প্ৰস্তুতিৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।" <ref name="Shrijith 2019a">{{cite news | last=Shrijith | first=Sajin | title=Syam Pushkaran and I spent two years on location for Kumbalangi Nights : Madhu C Narayanan | website=Cinema Express | date=12 February 2019 | url=https://www.cinemaexpress.com/stories/interviews/2019/feb/12/syam-pushkaran-and-i-spent-two-years-on-location-for-kumbalangi-nights--madhu-c-narayanan-10086.html | access-date=30 March 2020 | archive-date=20 September 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200920163530/https://www.cinemaexpress.com/stories/interviews/2019/feb/12/syam-pushkaran-and-i-spent-two-years-on-location-for-kumbalangi-nights--madhu-c-narayanan-10086.html | url-status=live}}</ref> == মূল ভাব আৰু বিষয়-বস্তু == {{quote box | width = 100% | align = right | quote = "ইয়াত ‘সম্পূৰ্ণ পুৰুষ’ বা এজন আদৰ্শ পুৰুষৰ এটা ধাৰণা আছে, যিজন আচলতে এজন মানসিকভাৱে বিপৰ্যস্ত পুৰুষো হ’ব পাৰে। এই ‘সম্পূৰ্ণ পুৰুষ’ হোৱাৰ প্ৰৱণতাই বেছিভাগ পুৰুষৰ ওপৰত এক মানসিক চাপৰ সৃষ্টি কৰে। সমাজৰ মতে তেওঁ সদায় শক্তিশালী হ’ব লাগে, তেওঁ কান্দিব নোৱাৰে। আৰু ইয়াৰপৰাই হিংসাৰ জন্ম হয়। মই কেৱল পুৰুষসকলক ক’ব বিচাৰোঁ যে আৱেগিক হোৱাটো কোনো ভুল কথা নহয়।" | author = — চিত্ৰনাট্যকাৰ শ্যাম পুষ্কৰণ | source = ‘দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ’ কাকতক দিয়া এটা সাক্ষাৎকাৰত পুৰুষতান্ত্ৰিক মানসিকতাৰ ওপৰত কৰা মন্তব্য।<ref name="Dutta 2019">{{cite news | last=Dutta | first=Amrita | title=I want to make men less violent through my stories: National Award-winning screenwriter Syam Pushkaran | website=The Indian Express | date=August 18, 2019 | url=https://indianexpress.com | access-date=March 30, 2020 | archive-date=5 December 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191205221513/https://indianexpress.com | url-status=live}}</ref> }} কুম্বালাংগী নাইটছ ছবিখনক মালয়ালম চিনেমাৰ নতুন প্ৰজন্মৰ এক উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন বুলি অভিহিত কৰা হৈছে, যি ইয়াৰ প্ৰগতিশীল বিষয়-বস্তু আৰু বাস্তৱসন্মত চিত্ৰনাট্যৰ বাবে জনাজাত। ছবিখনত মূলতঃ শাম্মী আৰু সাজিৰ চৰিত্ৰ দুটাৰ বৈপৰীত্যৰ জৰিয়তে উগ্ৰ পুৰুষতান্ত্ৰিকতা আৰু সমাজৰ ভুৱা নৈতিকতাক কঠোৰভাৱে সমালোচনা কৰা হৈছে। দ্য হিন্দু কাকতৰ অৰ্জুন জয় সিঙে তেওঁৰ পৰ্যালোচনাত মন্তব্য কৰিছে যে, "দুয়োজন পুৰুষৰে নিজা কিছুমান মানসিক সমস্যা আছে, কিন্তু সাজিয়ে যেতিয়া নিজৰ চৰম বিপৰ্যয়ৰ মুহূৰ্তত উপনীত হয়, তেতিয়া তেওঁ অনুভৱ কৰে যে তেওঁক সহায়ৰ প্ৰয়োজন। তেওঁ এজন চিকিৎসকৰ ওচৰলৈ যায় আৰু নিজৰ আৱেগক কান্দোনৰ জৰিয়তে প্ৰকাশ কৰে। আনহাতে, শাম্মীয়ে যিকোনো পৰিস্থিতিতে সমাজৰ আগত এজন ‘নায়ক’ বা শক্তিশালী পুৰুষ হৈ থকাৰ অহংকাৰী মনোভাব প্ৰদৰ্শন কৰে।" <ref name="Singh 2019">{{cite news|last=Singh|first=Jai Arjun|date=23 August 2019|title=In the wonderful 'Kumbalangi Nights', an Old West-style showdown takes place in a salon|newspaper=The Hindu|url=https://thehindu.com|access-date=29 March 2020|archive-date=21 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421162542/https://thehindu.com|url-status=live}}</ref> ফাৰ্ষ্টপোষ্টৰ নীলিমা মেননে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে ছবিখনে কেৱল সমাজৰ তথাকথিত শক্তিশালী পুৰুষৰ ধাৰণাটোকে ওফৰাই পেলোৱা নাই, বৰঞ্চ ই স্পষ্ট কৰি দিছে যে তাত্ত্বিকভাৱে এনে মানসিকতাৰ মানুহেই হৈছে সমাজৰ প্ৰকৃত খলনায়ক।<ref name="Firstpost 2019">{{cite news|last=Menon|first=Neelima|date=2 July 2019|title=As Kabir Singh battles brickbats, a look at Malayalam cinema's recent subversion of toxic alpha males|website=Firstpost|url=https://firstpost.com|access-date=29 March 2020|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807132712/https://firstpost.com|url-status=live}}</ref> নম্ৰতা যোশীয়ে শাম্মীৰ চৰিত্ৰটোক এক বিকৃত আৰু মানসিকভাৱে অসুস্থ পুৰুষতন্ত্ৰৰ চৰম নিদৰ্শন বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref name="Joshi 2019">{{cite news|last=Joshi|first=Namrata|date=1 March 2019|title=Kumbalangi Nights: Within the arc of family is an intense gender mapping|newspaper=The Hindu|url=https://thehindu.com|access-date=29 March 2020|archive-date=29 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200329124544/https://thehindu.com|url-status=live}}</ref> ছবিখনত এক শক্তিশালী নাৰীবাদী প্ৰভাৱো লক্ষ্য কৰা যায়। বেবী, নাইলা আৰু ঘৰখন এৰি যোৱা মাতৃ— প্ৰতিগৰাকী মহিলাই কোনো পুৰুষ বা ‘ৰাজকোঁৱৰ’ৰ সহায় অবিহনেই নিজৰ জীৱনৰ সিদ্ধান্ত নিজে ল’ব পৰা স্বাধীন মনোভাব প্ৰদৰ্শন কৰিছে।<ref name="Praveen 2019">{{cite news|last=Praveen|first=S.R.|date=8 February 2019|title='Kumbalangi Nights' review: Life and love in a beautiful, borderless isle|newspaper=The Hindu|url=https://thehindu.com|access-date=29 March 2020|archive-date=7 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107232821/https://thehindu.com|url-status=live}}</ref> দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ ইশিতা সেনগুপ্তই আঙুলিয়াই দিছে কেনেকৈ ঘৰৰ দায়িত্বহীন পুৰুষসকলক শুধৰোৱাৰ বোজা মহিলাসকলৰ ওপৰত জাপি দিয়া হোৱা নাই। তেওঁ লক্ষ্য কৰিছে যে, "মহিলাসকল আচলতে পুৰুষসকলৰ বাবে নিজকে সলনি কৰাৰ এক অনুপ্ৰেৰণাহে আছিল, কিন্তু তেওঁলোকে জোৰকৈ পুৰুষক শুধৰাবলৈ যোৱা নাছিল। পুৰুষসকলে নিজেই নিজৰ ভুল বুজি পাই জীৱনৰ দায়িত্ব লৈছিল; কিছুমানে পাকঘৰ চম্ভালিছিল আৰু কিছুমানে কাম-কাজ বিচাৰি উলিয়াইছিল।" <ref name="Sengupta 2019">{{cite news|last=Sengupta|first=Ishita|date=21 July 2019|title=Kumbalangi Nights: Toxic masculinity decoded, destroyed|website=The Indian Express|url=https://indianexpress.com|access-date=29 March 2020|archive-date=29 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200329151449/https://indianexpress.com|url-status=live}}</ref> == সংগীত == ছবিখনৰ সংগীত এলবাম আৰু পটভূমি সংগীত যুগুতাইছিল সংগীত পৰিচালক সুচিন শ্যামী। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ নিজেই তিনিটা গীতত কণ্ঠদানো কৰিছিল। এলবামটোৰ মালয়ালম গীতৰ কথাবোৰ ৰচনা কৰিছিল লেখক আনোৱাৰ আলী আৰু বিনায়ক শশীকুমাৰে, আৰু ইংৰাজী গীতৰ কথাবোৰ লিখিছিল সুচিন শ্যামৰ বেণ্ডমেট নেজাৰ আহমেদে।<ref>{{Cite web|url=https://msidb.org/m.php?8788|trans-title=Kumbalangi Nights [2019]|title=കുമ്പളങ്ങി നൈറ്റ്സ് [2019]|language=ml|access-date=8 April 2019|archive-date=21 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421162554/https://msidb.org/m.php?8788|url-status=live|archivedate=21 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210421162554/https://msidb.org/m.php?8788|deadurl=yes}}</ref> ২০১৯ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত ভাবনা ষ্টুডিঅ'ৰ বেনাৰত এই এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="Gaana.com">{{cite web | title=Kumbalangi Nights Songs: Kumbalangi Nights MP3 Malayalam Songs by Sushin Shyam Online Free on Gaana.com | website=Gaana | url=https://gaana.com/album/kumbalangi-nights | access-date=31 March 2020 | archive-date=21 April 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210421162556/https://gaana.com/album/kumbalangi-nights | url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web | url=https://music.apple.com/us/album/kumbalangi-nights-original-motion-picture-soundtrack/1457326985 | title=Kumbalangi Nights (Original Motion Picture Soundtrack) by Sushin Shyam | access-date=4 October 2019 | archive-date=23 September 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190923180137/https://music.apple.com/us/album/kumbalangi-nights-original-motion-picture-soundtrack/1457326985 | url-status=live | archivedate=23 September 2019 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20190923180137/https://music.apple.com/us/album/kumbalangi-nights-original-motion-picture-soundtrack/1457326985 | deadurl=yes }}</ref> চিনেমাখনত এগৰাকী আমেৰিকান পৰ্যটকৰ প্ৰেমৰ গীত হিচাপে দেখুওৱা "চাইলেণ্ট কেট" নামৰ গীতটোত জাৰ্মানীৰ শিল্পী কেজিয়া কুৱেণ্টালে (যি কে.জিয়া নামেৰেও পৰিচিত) কণ্ঠ দিছিল।<ref name="Music Aloud 2019">{{cite web |title=Kumbalangi Nights – Music Review (Malayalam Soundtrack) |url=https://www.musicaloud.com/2019/02/25/kumbalangi-nights-music-review-malayalam-soundtrack/ |website=Music Aloud |date=25 February 2019 |access-date=31 March 2020 |archive-date=26 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026184741/https://www.musicaloud.com/2019/02/25/kumbalangi-nights-music-review-malayalam-soundtrack/ |url-status=live }}</ref> এটা সাক্ষাৎকাৰত সুচিন শ্যামীয়ে জানিবলৈ দিয়ে যে এলবামটো তৈয়াৰ কৰোঁতে তেওঁ ইটালিয়ান সংগীতৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈছিল, কিয়নো তেওঁ ইটালীৰ ভেনিছ চহৰ আৰু কেৰালাৰ কুম্বালাংগী গাঁৱৰ ভৌগোলিক পৰিৱেশৰ মাজত বহু মিল বিচাৰি পাইছিল।<ref name="George 2019">{{cite news | last=George | first=Vijay | title=I need to have a connection with the script, says Sushin Shyam | newspaper=The Hindu | date=25 July 2019 | url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/mollywood-music-director-sushin-shyam-opens-up-on-the-sounds-of-success/article28696035.ece | access-date=31 March 2020 | archive-date=1 March 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200301074245/https://www.thehindu.com/entertainment/music/mollywood-music-director-sushin-shyam-opens-up-on-the-sounds-of-success/article28696035.ece | url-status=live }}</ref> তেওঁ লগতে কয় যে এই ছবিখনৰ বাবে সংগীত যুগুত কৰাটো এক প্ৰত্যাহ্বান আছিল: "এইধৰণৰ এখন ব্যতিক্ৰমী ছবিত কোনটো দৃশ্যত গীত সংযোগ কৰিব লাগিব, সেই লৈ সিদ্ধান্ত লোৱাটো কঠিন আছিল। স্বাভাৱিকতে, মনত এক চিন্তা আছিল যে মই কৰা সংগীতে চিনেমাখনৰ আচল আৱেগটোক ক্ষতি কৰিব নেকি বা দৰ্শকে ইয়াক কেনেকৈ গ্ৰহণ কৰিব।" চিত্ৰনাট্যত হোৱা সালসলনিৰ লগত খাপ খুৱাবলৈ গীতসমূহ কেইবাবাৰো পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছিল।<ref name="Shrijith 2019">{{cite news | last=Shrijith | first=Sajin | title='Kumbalangi Nights' soundtrack has a feel-good vibe: Sushin Shyam | website=The New Indian Express | date=5 February 2019 | url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/feb/05/kumbalangi-nights-soundtrack-has-a-feel-good-vibe-sushin-shyam-1934304.html | access-date=31 March 2020 | archive-date=27 October 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191027162030/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/feb/05/kumbalangi-nights-soundtrack-has-a-feel-good-vibe-sushin-shyam-1934304.html | url-status=dead | archivedate=27 October 2019 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20191027162030/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/feb/05/kumbalangi-nights-soundtrack-has-a-feel-good-vibe-sushin-shyam-1934304.html | deadurl=yes }}</ref> ছবিখনৰ সংগীত এলবামে সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচকঁ সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name="Naik 2019">{{cite news | last=Naik | first=Rineeta | title=Audio master: In 'Kumbalangi Nights', chilled-out backwater riffs blend with songs of love and fears | website=Scroll.in | date=25 November 2019 | url=https://scroll.in/reel/944783/audio-master-in-kumbalangi-nights-chilled-out-backwater-riffs-blend-with-songs-of-love-and-fears | access-date=31 March 2020 | archive-date=16 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200416165909/https://scroll.in/reel/944783/audio-master-in-kumbalangi-nights-chilled-out-backwater-riffs-blend-with-songs-of-love-and-fears | url-status=live }}</ref><ref name="Kuniyl 2019">{{cite news |last=Kuniyl |first=Sarath Ramesh |title='Kumbalangi Nights' review: This Fahadh Faasil-starrer is a must-watch |website=The Week |date=8 February 2019 |url=https://www.theweek.in/review/movies/2019/02/08/kumbalangi-nights-review-fahadh-faasil-starrer-must-watch.html |access-date=31 March 2020 |archive-date=6 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200106221945/https://www.theweek.in/review/movies/2019/02/08/kumbalangi-nights-review-fahadh-faasil-starrer-must-watch.html |url-status=live }}</ref> == মুক্তি == চলচ্চিত্ৰখন ২০১৯ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰত আৰু উপসাগৰীয় সহযোগিতা পৰিষদৰ অন্তৰ্ভুক্ত দেশসমূহত মুক্তি দিয়া হয়। ইয়াৰ এসপ্তাহ পিছত নিউজিলেণ্ডত আৰু দুসপ্তাহ পিছত অষ্ট্ৰেলিয়া তথা যুক্তৰাজ্যত ছবিখন মুক্তি পায়। প্ৰেক্ষাগৃহত সফলতাৰে প্ৰদৰ্শিত হোৱাৰ পিছত, ২০১৯ চনৰ ২৪ মে'ত দিল্লীৰ হেবিটেট ইণ্টাৰনেচনেল ফিল্ম ফেষ্টিভেলত ছবিখনৰ প্ৰিমিয়াৰ কৰা হয়।<ref name="Cinestaan" /> ইয়াৰ উপৰি ২০১৯ চনৰ ৬-১৩ ডিচেম্বৰত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালাৰ ইণ্টাৰনেচনেল ফিল্ম ফেষ্টিভেলতো ছবিখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref>{{Cite web|date=13 December 2019|title=Praise for 'Kumbalangi Nights' from Sri Lankan actor Dinara Punchihewa|url=https://thenewsminute.com|access-date=22 January 2022|website=The News Minute|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Sreearavind|first=S.|title=IIFK Special: Kumbalangi Nights is my favourite Malayalam film, says Lankan actress Dinara|url=https://mathrubhumi.com|access-date=22 January 2022|website=Mathrubhumi|language=en|archive-date=22 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122174320/https://mathrubhumi.com|url-status=dead}}</ref> == প্ৰতিক্ৰিয়া == === বক্স অফিচ === ৬.৫ কোটি টকাৰ বাজেটেৰে নিৰ্মিত এই চলচ্চিত্ৰখনে বক্স অফিচত এক বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা লাভ কৰে। ছবিখনে ইয়াৰ প্ৰথম সপ্তাহান্তত (অ’পেনিং উইকেণ্ড) কেৰালা বক্স অফিচৰপৰা ৪.৮ কোটি টকা আৰু উপসাগৰীয় সহযোগিতা পৰিষদৰ অন্তৰ্ভুক্ত দেশসমূহৰপৰা ৩.৯৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{cite news|last=M. K.|first=Surendhar|title=Viswasam crosses Rs 130 cr mark in Tamil Nadu; Kumbalangi Nights, Dhillukku Dhudu declared hits|url=https://www.firstpost.com/entertainment/viswasam-crosses-rs-130-cr-mark-in-tamil-nadu-kumbalangi-nights-dhillukku-dhudu-declared-hits-6083191.html|access-date=15 February 2019|work=Firstpost|date=14 February 2019|archive-date=14 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214174355/https://www.firstpost.com/entertainment/viswasam-crosses-rs-130-cr-mark-in-tamil-nadu-kumbalangi-nights-dhillukku-dhudu-declared-hits-6083191.html|url-status=live}}</ref> মাত্ৰ ১১ দিনৰ ভিতৰতে ছবিখনে বিশ্বজুৰি মুঠ ২০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ প্ৰায় ৫০ শতাংশ টিকট বিক্ৰী কেৰালাৰপৰা আৰু প্ৰায় ৪৫ শতাংশ উপাৰ্জন GCC-ৰপৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|last=M. K.|first=Surendhar|title=Kumbalangi Nights becomes 2019's first Mollywood's blockbuster; Yatra, Dev fail to create impact at box-office|url=https://www.firstpost.com/entertainment/kumbalangi-nights-becomes-2019s-first-mollywoods-blockbuster-yatra-dev-fail-to-create-impact-at-box-office-6139731.html|access-date=26 February 2019|work=Firstpost|date=23 February 2019|archive-date=9 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190609170145/https://www.firstpost.com/entertainment/kumbalangi-nights-becomes-2019s-first-mollywoods-blockbuster-yatra-dev-fail-to-create-impact-at-box-office-6139731.html|url-status=live}}</ref> ছবিখনে বেংগালুৰু আৰু চেন্নাইত সাত সপ্তাহ, মুম্বাই আৰু হায়দৰাবাদত ছয় সপ্তাহ আৰু দিল্লীত পাঁচ সপ্তাহ ধৰি সফলতাৰে প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। ২০১৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহলৈকে ছবিখনে কেৱল ভাৰততে ২৭.৮৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref name="budget">{{cite news|last=Vetticad|first=Anna M. M.|title=The Kumbalangi Nights Phenomenon: One small step for Mollywood, a giant leap for Indian cinema|url=https://www.firstpost.com/entertainment/the-kumbalangi-nights-phenomenon-one-small-step-for-mollywood-a-giant-leap-for-indian-cinema-6543241.html|access-date=4 July 2019|work=Firstpost|date=30 April 2019|archive-date=4 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190704100113/https://www.firstpost.com/entertainment/the-kumbalangi-nights-phenomenon-one-small-step-for-mollywood-a-giant-leap-for-indian-cinema-6543241.html|url-status=live}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত প্ৰদৰ্শনৰ অন্তিম পৰ্যায়লৈকে ছবিখনে বিশ্বজুৰি মুঠ ৩৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="bogross">{{cite news|last=M. K.|first=Surendhar|title=Mohanlal's Lucifer becomes fastest Malayalam film to break into Rs 50 cr club, stacks up records overseas|url=https://www.firstpost.com/entertainment/mohanlals-lucifer-becomes-fastest-malayalam-film-to-break-into-rs-50-cr-club-stacks-up-records-overseas-6372921.html|access-date=3 April 2019|work=Firstpost|date=2 April 2019|archive-date=3 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403190050/https://www.firstpost.com/entertainment/mohanlals-lucifer-becomes-fastest-malayalam-film-to-break-into-rs-50-cr-club-stacks-up-records-overseas-6372921.html|url-status=live}}</ref> বিদেশী বজাৰৰ কথা ক’বলৈ গ’লে, কুমেব্লাংগী নাইটছে তাৰ প্ৰথম সপ্তাহান্তত সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ ৩৬খন পৰ্দাৰপৰা ৪,৭৫,৯৮৭ ডলাৰ আৰু আঠ সপ্তাহত মুঠ ১,২২৯,৯৪৩ ডলাৰ সংগ্ৰহ কৰে। ইয়াৰ উপৰি যুক্তৰাজ্যৰ ৭১টা প্ৰেক্ষাগৃহৰপৰা প্ৰথম সপ্তাহান্তত ছবিখনে ৫১,৪০৬ ডলাৰ সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Kumbalangi Nights|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/intl/?page=&wk=2019W8&id=_fKUMBALANGINIGHTS01|publisher=Box Office Mojo|access-date=4 July 2019|archive-date=21 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421162607/https://www.boxofficemojo.com/releasegroup/gr1628459525/|url-status=live}}</ref> আঠ সপ্তাহৰ ভিতৰত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ছবিখনে মুঠ ১,MD,৭১৩ ডলাৰ (প্ৰায় ৭৬.৪ লাখ টকা) লাভ কৰে।<ref>{{cite web|title=Andhadhun nears 100 crore at the China box office|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-overseas/andhadhun-nears-100-crore-at-the-china-box-office/|website=Bollywood Hungama|access-date=4 July 2019|date=8 April 2019|archive-date=8 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190408220457/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-overseas/andhadhun-nears-100-crore-at-the-china-box-office/|url-status=live}}</ref> নিউজিলেণ্ডত ছবিখনে ৩৫,২২২ নিউজিলেণ্ড ডলাৰ (প্ৰায় ১৭.১৮ লাখ টকা),<ref>{{cite web|title=Total Dhamaal collects approx. 3.41 mil. USD [Rs. 24.16 cr.] in overseas|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-overseas/total-dhamaal-collects-approx-3-41-mil-usd-rs-24-16-cr-in-overseas/|website=Bollywood Hungama|access-date=4 July 2019|date=25 February 2019|archive-date=15 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190415121047/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-overseas/total-dhamaal-collects-approx-3-41-mil-usd-rs-24-16-cr-in-overseas/|url-status=live}}</ref> দুসপ্তাহত অষ্ট্ৰেলিয়াত ১০,৬১৭ ডলাৰ (প্ৰায় ৫.৩৪ লাখ টকা) আৰু তিনি সপ্তাহৰ ভিতৰত কানাদাত ৩৮,৩৯৩ ডলাৰ (প্ৰায় ২৭.২১ লাখ টকা) সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Luka Chuppi collects 1.13 mil. USD [Rs. 8.0 cr.] in overseas|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-overseas/luka-chuppi-collects-1-13-mil-usd-rs-8-0-cr-in-overseas/|website=Bollywood Hungama|access-date=4 July 2019|date=5 March 2019|archive-date=15 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190415115509/https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-overseas/luka-chuppi-collects-1-13-mil-usd-rs-8-0-cr-in-overseas/|url-status=live}}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচকসকলৰপৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। বিশেষকৈ ইয়াৰ চিত্ৰনাট্য, চিনেমেটোগ্ৰাফী আৰু অভিনয় সজ্জা উচ্চ প্ৰশংসিত হৈছিল, য’ত ফাহাদ ফাচিল আৰু চৌবিন চাহিৰৰ অভিনয়ক বিশেষভাৱে প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/review/kumbalangi-nights-new-malayalam-movie-review-1.3552948|title=കുമ്പളങ്ങിയിലെ മനോഹര രാവുകള്‍|trans-title=The Wonderful Nights at Kumbalangi|first=Sreelakshmi|last=Menon|website=Mathrubhumi|language=ml|date=8 February 2019|access-date=29 March 2019|archive-date=29 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329071035/https://www.mathrubhumi.com/movies-music/review/kumbalangi-nights-new-malayalam-movie-review-1.3552948|url-status=live}}</ref><ref name="Simon 2019">{{cite news | last=Simon | first=Litty | title=Kumbalangi Nights review: Darkness is beautiful | website=Manorama Online | date=7 February 2019 | url=https://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/2019/02/06/kumblangi-nights-movie-fahadh-dileesh-shane-review-rating-updates.html | access-date=7 April 2020 | archive-date=8 November 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191108063442/https://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/2019/02/06/kumblangi-nights-movie-fahadh-dileesh-shane-review-rating-updates.html | url-status=live }}</ref><ref name="sreehari 2019">{{cite web | last=Nair | first=Sreehari | title=A small film with lots to say about the world | website=Rediff | date=6 March 2019 | url=https://www.rediff.com/movies/special/a-small-film-with-lots-to-say-about-the-world/20190306.htm | access-date=7 April 2020 | archive-date=7 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200407155549/https://www.rediff.com/movies/special/a-small-film-with-lots-to-say-about-the-world/20190306.htm | url-status=live }}</ref><ref name="cris">{{cite news |title='Kumbalangi Nights' review: A beautiful film on relationships and love |url=https://www.thenewsminute.com/article/kumbalangi-nights-review-beautiful-film-relationships-and-love-96419 |website=The News Minute |access-date=7 April 2020 |date=8 February 2019 |archive-date=9 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209232236/https://www.thenewsminute.com/article/kumbalangi-nights-review-beautiful-film-relationships-and-love-96419 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/kumbalangi-nights/movie-review/67881410.cms|title=Kumbalangi Nights Review {3.5/5}: A film that is well-worth a watch|access-date=29 March 2019|website=Times of India}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.madhyamam.com/movies/reviews/kumbalangi-nights-movie-review/591292|title=കുമ്പളങ്ങിയിലെ മനോഹര രാത്രികൾ -റിവ്യൂ|trans-title=The Wonderful Nights at Kumbalangi - Review|website=Madhyamam|date=8 February 2019|language=ml|access-date=29 March 2019|archive-date=29 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329235747/https://www.madhyamam.com/movies/reviews/kumbalangi-nights-movie-review/591292|url-status=live}}{{subscription required|s}}</ref> এই চলচ্চিত্ৰখনে বহুতো সংবাদ মাধ্যম আৰু প্ৰকাশন— যেনে ‘দ্য হিন্দু’, ‘মাতৃভূমি’, আৰু ‘হাফপোষ্ট ইণ্ডিয়া’ৰদ্বাৰা প্ৰস্তুত কৰা ২০১৯ চনৰ আৰু ২০১০-ৰ দশকটোৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত স্থান লাভ কৰিছিল।<ref name="Nagarajan 2019a">{{cite news | last=Nagarajan | first=Saraswathy | title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more | newspaper=The Hindu | date=19 December 2019 | url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-25-best-malayalam-films-of-the-decade-premam-maheshinte-prathikaram-kumbalangi-nights-and-more/article30349548.ece | access-date=1 April 2020 | archive-date=10 January 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200110115120/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-25-best-malayalam-films-of-the-decade-premam-maheshinte-prathikaram-kumbalangi-nights-and-more/article30349548.ece | url-status=live }}</ref><ref name="K">{{cite web | last=K. | first=Ranjana | title=ഈ ദശാബ്ദത്തിലെ മികച്ച സിനിമകള്‍ ഏതൊക്കെ? | trans-title=Which are the Best Films of This Decade? | website=Mathrubhumi | url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/features/best-and-commercially-acclaimed-malayalam-films-in-this-decade-1.4399874 | language=ml | date=30 December 2019 | access-date=1 April 2020 | archive-date=13 January 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200113204753/https://www.mathrubhumi.com/movies-music/features/best-and-commercially-acclaimed-malayalam-films-in-this-decade-1.4399874 | url-status=live }}</ref><ref name="huffpost">{{cite news| title=Best Malayalam Films of the Decade| first=Neelima| last=Menon| website=HuffPost| url=https://www.huffingtonpost.in/entry/best-malayalam-films-of-the-decade_in_5df0803ee4b06a50a2e6b4dc| access-date=1 April 2020| archive-date=28 January 2020| archive-url=https://web.archive.org/web/20200128070007/https://www.huffingtonpost.in/entry/best-malayalam-films-of-the-decade_in_5df0803ee4b06a50a2e6b4dc| url-status=live}}</ref> ‘দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ’ কাকতৰ বাবে কৰা এক পৰ্যালোচনাত জি. প্ৰমোদ কুমাৰে ছবিখনক "মানুহৰ জীৱনৰ অৱহেলন আৰু পৰিত্ৰাণৰ বিষয়ে এক সূক্ষ্ম অথচ স্পষ্ট আৰু সজীৱ কবিতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁ লগতে কয় যে, "পৰিয়ালৰ ভিতৰত প্ৰেমৰ গুৰুত্ব, এজন বিকৃত মানসিকতাৰ পুৰুষেও জাপি দিব পৰা পুৰুষতন্ত্ৰৰ ক্ৰুৰতা, আৰু মানুহৰ মৰম তথা সহানুভূতিৰ আৰোগ্যকাৰী শক্তিক চিত্ৰনাট্যকাৰ শ্যাম পুষ্কৰণ আৰু পৰিচালক মধু চি. নাৰায়ণন দুয়ো অতি জীৱন্তভাৱে তুলি ধৰিছে।" <ref name="Kumar Kumar 2019">{{cite news | last=Kumar | first=G Pramod | title=Kumbalangi Nights movie review: A new breakthrough in Malayalam cinema | website=The Indian Express | date=9 February 2019 | url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/kumbalangi-nights-movie-review-rating-5576176/ | access-date=1 April 2020 | archive-date=3 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200403132650/https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/kumbalangi-nights-movie-review-rating-5576176/ | url-status=live }}</ref> ‘চিনেমা এক্সপ্ৰেছ’ৰ সাজিন শ্ৰীজিথে ছবিখনৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰি ইয়াক "অতি সুন্দৰভাৱে লিখিত আৰু প্ৰতিটো বিভাগতে উৎকৃষ্ট নম্বৰ লাভ কৰা এক বিৰল চলচ্চিত্ৰ" বুলি উল্লেখ কৰি কয়: "কুম্বালাংগী নাইটছে কেৱল উদাৰ হোৱাৰ খাতিৰতে উদাৰতা প্ৰদৰ্শন কৰা নাই— ই নিজৰ প্ৰগতিশীল ধাৰণাসমূহ আমাৰ ওপৰত জোৰকৈ জাপি নিদিয়ে। ই কোনো ধৰ্মপ্ৰচাৰ নকৰে; ই কেৱল বাস্তৱটোক দেখুৱাই থৈ যায়।" ‘দ্য হিন্দু’ কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণেও ইয়াৰ সৈতে সহমত প্ৰকাশ কৰি লিখিছিল: "মধু চি. নাৰায়ণনে তেওঁৰ প্ৰথম পৰিচালনাত শ্যাম পুষ্কৰণৰ তীক্ষ্ণ আৰু সূক্ষ্ম লিখনীৰ এক ডাঙৰ সমল লাভ কৰিছে; তথাপি তেওঁ ছবিখন গঢ়ি তোলা প্ৰতিটো উপাদানৰ সুন্দৰ সংমিশ্ৰণেৰে নিজৰ এক সুকীয়া পৰিচয় এৰি যাবলৈ সক্ষম হৈছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/kumbalangi-nights-review-life-and-love-in-a-beautiful-borderless-isle/article26218170.ece|title='Kumbalangi Nights' review: Life and love in a beautiful, borderless isle|first=S. R.|last=Praveen|date=8 February 2019|access-date=29 March 2019|newspaper=The Hindu|archive-date=7 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107232821/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/kumbalangi-nights-review-life-and-love}}</ref> আনহাতে ছবিখনক লৈ চলচ্চিত্ৰ সমালোচক চি. এছ. ভেংকিতেশ্বৰনে এক ঋণাত্মক পৰ্যালোচনা আগবঢ়াই লিখিছিল: "বিৰতিহীনভাৱে মনোৰঞ্জন আৰু থ্ৰিল প্ৰদান কৰাৰ বাধ্যবাধকতাত কাহিনীভাগে পুৰণি প্ৰজন্মৰ চিনেমাৰ আটাইবোৰ গতানুগতিক ধাৰাকে সাবটি লৈছে— যেনে বিপদত পৰা কন্যাক উদ্ধাৰ কৰা, নায়কে নায়িকাৰ মন আৰু শৰীৰ জয় কৰা, শেষত খলনায়কক পৰাস্ত কৰা, আৰু শেষত পৰিয়ালটোৰ সুখী মিলন ঘটা। এই সকলোবোৰে মিলি এক অতি আৱেগিক কাহিনীৰ সৃষ্টি কৰিছে যিয়ে দৰ্শকক নিজৰ লগতে সমগ্ৰ পৃথিৱীখনৰ সৈতে এক শান্তিপূৰ্ণ পৰিৱেশত এৰি থৈ যায়।" <ref name="Film Companion 2019">{{cite web | title=Kumbalangi Nights: Oldgen Brew in Newgen Bottles | website=Film Companion | first=C.S | last=Venkiteswaran | date=19 February 2019 | url=https://www.filmcompanion.in/kumbalangi-nights-csvenkiteswaran-fahadh-faasil-soubin-shahir-syam-pushkaran/ | access-date=1 April 2020 | archive-date=2 July 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190702132858/https://www.filmcompanion.in/kumbalangi-nights-csvenkiteswaran-fahadh-faasil-soubin-shahir-syam-pushkaran/ | url-status=live | archivedate=2 July 2019 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20190702132858/https://www.filmcompanion.in/kumbalangi-nights-csvenkiteswaran-fahadh-faasil-soubin-shahir-syam-pushkaran/ | deadurl=yes }}</ref> জোচেফ এণ্টনিয়েও 'আউতলুক' আলোচনীত কৰা তেওঁৰ পৰ্যালোচনাত একেই মত প্ৰকাশ কৰি কয় যে "ছবিখনৰ কলাত্মক দিশটো ইয়াৰ ৰাজনৈতিক উচ্চাকাংক্ষাৰ ওচৰত হাৰ মানিছে, য'ত কাহিনীটোক আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিব পৰা বিশেষ কোনো উদ্দীপনা নাই।" তেওঁ ফাহাদৰ অভিনয়ক ছবিখনৰ একমাত্ৰ সলনি কৰিব পৰা ইতিবাচক দিশ বুলি অভিহিত কৰে।<ref name="Antony 2019">{{cite news | title=Movie Review - Kumbalangi Nights Is Progressive, But Not Good Cinema | first=Joseph | last=Antony | website=Outlook | date=19 August 2019 | url=https://www.outlookindia.com/website/story/entertainment-news-kumbalangi-nights-is-progressive-but-not-good-cinema/336656 | access-date=1 April 2020 | archive-date=9 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200809212744/https://www.outlookindia.com/website/story/entertainment-news-kumbalangi-nights-is-progressive-but-not-good-cinema/336656 | url-status=live }}</ref> মানসিক স্বাস্থ্য আৰু ইয়াৰ পৰামৰ্শ বা কাৰোন্সেলিং দেখুওৱাৰ ক্ষেত্ৰত ছবিখনে মিশ্ৰিত প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰিছিল।<ref name="Pathak 2019">{{cite web | first=Devang | last=Pathak | title=How Kumbalangi Nights Casually Dismissed The Taboo Of Mental Illness | website=Film Companion | date=7 September 2019 | url=https://www.filmcompanion.in/how-kumbalangi-nights-casually-dismissed-the-taboo-of-mental-illness-soubin-shahir-fahadh-faasil-syam-pushkaran/ | access-date=2 April 2020 | archive-date=29 March 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200329134613/https://www.filmcompanion.in/how-kumbalangi-nights-casually-dismissed-the-taboo-of-mental-illness-soubin-shahir-fahadh-faasil-syam-pushkaran/ | url-status=live | archivedate=29 March 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200329134613/https://www.filmcompanion.in/how-kumbalangi-nights-casually-dismissed-the-taboo-of-mental-illness-soubin-shahir-fahadh-faasil-syam-pushkaran/ | deadurl=yes }}</ref><ref name="PinkLungi 2019">{{cite web | title=The Problem With Kumbalangi Nights | website=PinkLungi | first=Marwan | last=Razzaq | date=20 August 2019 | url=https://pinklungi.com/2019/08/20/the-problem-with-kumbalangi-nights/ | access-date=2 April 2020 | archive-date=10 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200810215135/https://pinklungi.com/2019/08/20/the-problem-with-kumbalangi-nights/ | url-status=live | archivedate=10 August 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200810215135/https://pinklungi.com/2019/08/20/the-problem-with-kumbalangi-nights/ | deadurl=yes }}</ref> 'দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ' কাকতে মানসিক পৰামৰ্শক লৈ সমাজত থকা কুসংস্কাৰ দূৰ কৰাৰ প্ৰয়াসক প্ৰশংসা কৰি লিখিছিল, "কাউঞ্চেলিং বা থেৰাপী অধিৱেশন এখনক লৈ সমাজত বহুতো ভুল ধাৰণা থাকে, যাৰ বাবে বহুতে এজন বিশেষজ্ঞৰ ওচৰলৈ যাবলৈ কুণ্ঠাবোধ কৰে। যেতিয়া সাজিয়ে পাতল মনেৰে থেৰাপী অধিৱেশন এখনৰপৰা ওলাই আহে, তেতিয়া মালয়ালী দৰ্শকৰ আগত থেৰাপীত আচলতে কি হয়, সেই সত্যটো উন্মোচিত হয়।" <ref name="Swaminathan 2019">{{cite news | last2=S | first2=Bechu | last1=Swaminathan | first1=Prakash | title='Ulladakam' to 'Nerkonda Parvai': A look at mental illness in mainstream cinema | website=The New Indian Express | date=12 October 2019 | url=https://www.newindianexpress.com/specials/2019/oct/12/ulladakam-to-nerkonda-parvai-a-look-at-mental-illness-in-mainstream-cinema-2046566.html | access-date=2 April 2020 | archive-date=22 October 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191022022604/http://www.newindianexpress.com/specials/2019/oct/12/ulladakam-to-nerkonda-parvai-a-look-at-mental-illness-in-mainstream-cinema-2046566.html | url-status=live }}</ref> 'ইণ্ডিয়া ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট ফিল্মছ'তো এই দৃশ্যটোক প্ৰশংসা কৰি কোৱা হৈছিল যে ই মানসিক স্বাস্থ্যৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টোক অতি সূক্ষ্মতা আৰু সন্মানসহকাৰে উপস্থাপন কৰি এক নতুন নিদৰ্শন দাঙি ধৰিছে।<ref name="India Independent Films 2019">{{cite web | title=Kumbalangi Nights: Master of all trades | website=India Independent Films | date=24 September 2019 | url=http://indiaindependentfilms.com/2019/09/24/kumbalangi-nights-master-of-all-trades/ | access-date=2 April 2020 | archive-date=4 February 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200204211305/http://indiaindependentfilms.com/2019/09/24/kumbalangi-nights-master-of-all-trades/ | url-status=live | archivedate=4 February 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200204211305/http://indiaindependentfilms.com/2019/09/24/kumbalangi-nights-master-of-all-trades/ | deadurl=yes }}</ref> অৱশ্যে CNBC TV18-এ এজন মানসিকভাৱে অসুস্থ ব্যক্তিক ছবিখনৰ খলনায়ক হিচাপে বাছনি কৰা কাৰ্যটোক সমালোচনা কৰিছিল, কিয়নো তেওঁ কৰা কামবোৰ এজন স্বাভাৱিক মানুহেও কৰিব পাৰিলেহেঁতেন। চলচ্চিত্ৰ সমালোচক ছাইবল চেটাৰ্জীয়ে আঙুলিয়াই দিছিল যে মানসিক ৰোগ হৈছে চিকিৎসা কৰিবলগীয়া এক ব্যাধি। তাৰ বিপৰীতে ছবিখনত শাম্মীক পুৰুষতন্ত্ৰৰ আটাইবোৰ বেয়া দিশৰ এক প্ৰতিমূৰ্তি হিচাপে দেখুওৱা হৈছে... ছবিখন মানসিক ৰোগত ভুগি থকা লোকসকলৰ প্ৰতি সংবেদনশীল নহয়।<ref name="Khan 2019">{{cite web | last=Khan | first=Faizal | title=Kumbalangi Nights: The hugely-acclaimed Malayalam movie uses the gender justice platform to demonise the mentally ill | website=cnbctv18.com | date=27 July 2019 | url=https://www.cnbctv18.com/buzz/kumbalangi-nights-the-hugely-acclaimed-malayalam-movie-uses-the-gender-justice-platform-to-demonise-the-mentally-ill-4067171.htm | access-date=2 April 2020 | archive-date=29 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201029020156/https://www.cnbctv18.com/buzz/kumbalangi-nights-the-hugely-acclaimed-malayalam-movie-uses-the-gender-justice-platform-to-demonise-the-mentally-ill-4067171.htm | url-status=live }}</ref> == বঁটা আৰু স্বীকৃতি == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col"| বঁটা ! scope="col"| অনুষ্ঠানৰ তাৰিখ ! scope="col"| বিভাগ ! scope="col"| প্ৰাপক ! scope="col"| ফলাফল ! scope="col" class="unsortable"| তথ্যসূত্ৰ |- ! scope="row"| অৰবিন্দন পুৰস্কাৰম | ১৫ মাৰ্চ ২০২০ | শ্ৰেষ্ঠ ন-শিকাৰু পৰিচালক | মধু চি. নাৰায়ণন | {{won}} | style="text-align:center| <ref>{{Cite web|last=Daily|first=Keralakaumudi|title=Madhu C Narayanan bags Aravindan Puraskaram for best debut director|url=https://keralakaumudi.com|access-date=17 August 2020|website=Keralakaumudi Daily|language=en|archive-date=21 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421162600/https://keralakaumudi.com|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="3"| এছিয়ানেট ফিল্ম এৱাৰ্ডছ | rowspan="3"| ৬ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২০ | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (বিশেষ জুৰী উল্লেখ) | চৌবিন চাহিৰ | {{won}} | style="text-align:center; " rowspan="3"| <ref name="Menon 2020">{{cite web | last=Menon | first=Akhila R | title=Asianet Film Awards 2020: Here Is The Complete Winners List! | website=Filmibeat | date=9 February 2020 | url=https://filmibeat.com | access-date=2020-04-02 | archive-date=10 February 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200210044530/https://filmibeat.com | url-status=live }}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ সহ অভিনেত্ৰী | গ্ৰেচ এণ্টনি | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ নতুন মুখ | আন্না বেন | {{won}} |- ! scope="row" rowspan="7"| চিপিসি চিনে এৱাৰ্ডছ | rowspan="7"| ১৬ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২০ | শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ | কুম্বালাংগী নাইটছ | {{won}} | style="text-align:center; " rowspan="7"| <ref>{{cite web | last=Menon | first=Akhila R | title=CPC Cine Awards 2019: Virus And Kumabalangi Nights Bag Top Honours! | website=Filmibeat | date=31 January 2020 | url=https://filmibeat.com | access-date=2020-04-02 | archive-date=2 May 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200502184108/https://filmibeat.com | url-status=live }}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যকাৰ | শ্যাম পুষ্কৰণ | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ মুখ্য অভিনেত্ৰী | আন্না বেন | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ পটভূমি সংগীত | সুচিন শ্যাম | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ মৌলিক গীত | "চেৰাথুকল" (সুচিন শ্যাম, আনোৱাৰ আলী আৰু সিতাৰা কৃষ্ণকুমাৰ) | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক | চাইজু শ্ৰীধৰণ | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ উৎপাদন ডিজাইন (আৰ্ট ডাইৰেক্টৰ) | জ্যোতিষ শংকৰ | {{won}} |- ! scope="row"| ফিল্ম ক্ৰিটিক্স চাৰ্কল অব ইণ্ডিয়া | ১৪ ডিচেম্বৰ ২০১৯ | শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ | কুম্বালাংগী নাইটছ | {{nom}} | style="text-align:center| <ref name="Film Critics Circle Of India 2020">{{cite web | title=Film Critics Circle Of India | website=Film Critics Circle Of India | date=2 April 2020 | url=https://filmcriticscircle.com | access-date=2 April 2020 | archive-date=4 January 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200104025141/https://filmcriticscircle.com | url-status=live }}</ref> |- ! scope="row"| গোল্লাপুড়ী শ্ৰীনিবাস ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা | ১২ আগষ্ট ২০২০ | শ্ৰেষ্ঠ ন-শিকাৰু পৰিচালক | মধু চি. নাৰায়ণন | {{won}} | style="text-align:center| <ref name="Sunder 2020">{{cite news | last=Sunder | first=Gautam | title=Gollapudi Srinivas National Award 2019 goes to Madhu C Narayanan for 'Kumbalangi Nights', Aditya Dhar for 'Uri' | website=The Hindu | date=16 March 2020 | url=https://thehindu.com | access-date=2 April 2020 | archive-date=18 March 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200318160900/https://thehindu.com | url-status=live }}</ref> |- ! scope="row"| কেৰালাৰ ইণ্টাৰনেচনেল ফিল্ম ফেষ্টিভেল | ৬-১৩ ডিচেম্বৰ ২০১৯ | নেটপেক (NETPAC) বঁটা: মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ (বিশেষ উল্লেখ) | কুম্বালাংগী নাইটছ | {{won}} | style="text-align:center| <ref name="24thInternational Film Festival of Kerala 2019">{{cite web | title=24th International Festival of Kerala Awards | website=24thInternational Film Festival of Kerala | date=24 August 2019 | url=https://iffk.in | access-date=2 April 2020 | archive-date=25 March 2020 | archive-url=https://archive.org | url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" rowspan="4"| কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা | rowspan="4"| ১৩ অক্টোবৰ ২০২০ | জনপ্ৰিয় আকৰ্ষণ আৰু নান্দনিক মূল্যসম্পন্ন শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ | কুম্বালাংগী নাইটছ | {{won}} | style="text-align:center; " rowspan="4" |<ref name="Desk 2020">{{cite web | title=50th Kerala State Film Awards: Winners list | website=The Indian Express | date=13 October 2020 | url=https://indianexpress.com | access-date=14 October 2020 | archive-date=15 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201015195910/https://indianexpress.com | url-status=live }}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ চৰিত্ৰ অভিনেতা | ফাহাদ ফাচিল | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক | সুচিন শ্যাম | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক | জ্যোতিষ শংকৰ | {{won}} |- ! scope="row"| পদ্মৰাজন বঁটা | ২৩ মে' ২০২০ | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক | মধু চি. নাৰায়ণন | {{won}} | style="text-align:center; " | <ref>{{cite news |title=Padmarajan Award 2020: Padmarajan awards announced; Best Director Madhu C Narayanan – Kumbalangi nights director madhu c Narayanan bags Padmarajan Award for Best Director |url=https://mbs.news |archive-url=https://web.archive.org/web/20200808090953/https://mbs.news|archive-date=8 August 2020|access-date=14 October 2020 |date=23 May 2020}}</ref> |} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|8413338}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] oehxmco5nxc4ph5m7dqvq51odjhqfvb 0 138236 622796 622033 2026-08-02T17:03:23Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622796 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic|alma_mater={{ubl | [[Amherst College]] | [[London School of Economics]] | [[Heidelberg University]]}}|thesis_title=|thesis_year=|school_tradition=[[Structural functionalism]]|doctoral_advisor=[[Edgar Salin]]<ref>{{cite book |last=Brick |first=Howard |year=2006 |title=Transcending Capitalism: Visions of a New Society in Modern American Thought |location=Ithaca, New York |publisher=Cornell University Press |page=[https://archive.org/details/transcendingcapi0000bric/page/125 125] |isbn=978-0-8014-2590-5 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/transcendingcapi0000bric/page/125 }}</ref>|academic_advisors=|influences={{flatlist| * [[Émile Durkheim]] * [[Walton Hale Hamilton]]<ref name="auto">{{cite journal |last=Wearne |first=Bruce C. |year=1996 |title=The Amherst Essays: Talcott Parsons's Initial Foray into Sociology |journal=The American Sociologist |volume=27 |issue=4 |pages=8–12 |issn=1936-4784 |jstor=27698795 |doi=10.1007/BF02692047 |s2cid=143988289 }}</ref> * [[Lawrence Joseph Henderson]]<ref name="auto"/> * [[Vilfredo Pareto]] * [[Max Weber]] * [[Alfred North Whitehead]]<ref>Thomas J. Fararo, "On the Foundations of the Theory of Action in Whitehead and Parsons", in ''Explorations in General Theory in Social Science'', ed. Jan J. Loubser et al. (New York: The Free Press, 1976), chapter 5.</ref> }}|discipline=Sociology|sub_discipline=<!--academic discipline specialist area – e.g. Sub-atomic research, 20th Century Danish specialist, Pauline research, Arcadian and Ugaritic specialist-->|workplaces=[[Harvard University]]|doctoral_students={{flatlist| * [[Robert F. Bales]]<ref>{{cite web|url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2006/04/robert-freed-bales/|title=Robert Freed Bales|date=April 20, 2006|access-date=February 11, 2019|archive-date=February 12, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190212070519/https://news.harvard.edu/gazette/story/2006/04/robert-freed-bales/|url-status=live}}</ref> * [[Robert N. Bellah]]<ref>{{cite journal |last=Bortolini |first=Matteo |year=2011 |title=The 'Bellah Affair' at Princeton: Scholarly Excellence and Academic Freedom in America in the 1970s |journal=The American Sociologist |volume=42 |issue=1 |pages=3–33 |doi=10.1007/s12108-011-9120-7 |issn=1936-4784 |jstor=41485696|s2cid=142870775 }}</ref> * [[Joseph Berger (sociologist)|Joseph Berger]] * [[Frank Bonilla]]<ref>{{cite web |date=December 29, 2010 |title=PRdream Mourns the Passing of Frank Bonilla, 1925–2010 |url=http://www.prdream.com/wordpress/topics/2010/12/2684/ |website=Puerto Rico and the American Dream |access-date=February 14, 2019 |archive-date=February 15, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190215102807/http://www.prdream.com/wordpress/topics/2010/12/2684/ |url-status=live }}</ref> * [[Albert K. Cohen]] * [[Renée Fox]]<ref>{{cite journal |last=Blad |first=Cory |year=2012 |title=Review of ''In the Field: A Sociologist's Journey'', by Renée C. Fox |journal=Contemporary Sociology |volume=41 |issue=5 |pages=629–630 |issn=1939-8638 |jstor=41722923|doi=10.1177/0094306112457769j |s2cid=147156391 }}</ref>{{better source needed |date=February 2019 |reason=Indicates that Parsons was Fox's graduate school advisor, but not specifically that he was her doctoral advisor. However, the only degree she received from Harvard was a doctorate.}} * [[Harold Garfinkel]]<ref>{{cite book |contributor-last=Rawls |contributor-first=Anne Warfield |contribution=Editor's Introduction |last=Garfinkel |first=Harold |author-link=Harold Garfinkel |year=2002 |editor-last=Rawls |editor-first=Anne Warfield |title=Ethnomethodology's Program: Working Out Durkheim's Aphorism |location=Lanham, Maryland |publisher=Rowman & Littlefield Publishers |page=4 |isbn=978-0-7425-7898-2}}</ref> * [[Clifford Geertz]]<ref>{{cite book |last=Hess |first=David J. |year=1995 |title=Science and Technology in a Multicultural World: The Cultural Politics of Facts and Artifacts |url=https://archive.org/details/sciencetechnolog0000hess |url-access=registration |location=New York |publisher=Columbia University Press |page=[https://archive.org/details/sciencetechnolog0000hess/page/140 140] |isbn=978-0-231-10197-4}}</ref>{{better source needed|date=February 2019}} * [[Miriam M. Johnson]] * [[Edward Laumann]] * [[Marion J. Levy Jr.]]<ref>{{cite book |last=Apter |first=Andrew |author-link=Andrew Apter |year=2014 |chapter=Modernization Theory and the Figure of Blindness: Filial Reflections |editor1-last=Bloom |editor1-first=Peter J. |editor2-last=Miescher |editor2-first=Stephan F. |editor3-last=Manuh |editor3-first=Takyiwaa |title=Modernization as Spectacle in Africa |location=Bloomington, Indiana |publisher=Indiana University Press |page=44 |isbn=978-0-253-01233-3}}</ref> * [[Jean Lipman-Blumen]]<ref>{{cite journal |last=Lipman-Blumen |first=Jean |author-link=Jean Lipman-Blumen |year=2011 |title=Toxic Leadership: A Rejoinder |journal=Representation |volume=47 |issue=3 |page=334 |doi=10.1080/00344893.2011.596444 |s2cid=153804354 |issn=1749-4001}}</ref> * [[Wilbert E. Moore]] * [[Jesse R. Pitts]] * {{ill|Jackson Toby|de}} * [[Pierre L. van den Berghe]] * [[Ezra Vogel]] * [[Morris Zelditch]] }}|notable_students={{flatlist| * [[Norman Birnbaum]] * [[Kingsley Davis]] * [[Niklas Luhmann]] * [[James Olds]] * [[Neil Smelser]] }}|main_interests=|notable_works={{ubl | ''[[The Structure of Social Action]]'' (1937) | ''The Social System'' (1951)}}|notable_ideas={{hlist | [[Action theory (sociology)|Action theory]] | [[AGIL paradigm]] | [[sick role]]}}|influenced={{flatlist| * [[Jeffrey C. Alexander]]<ref>{{cite journal |last1=Lynch |first1=Gordon |last2=Sheldon |first2=Ruth |year=2013 |title=The Sociology of the Sacred: A Conversation with Jeffrey Alexander |journal=Culture and Religion |volume=14 |issue=3 |page=254 |doi=10.1080/14755610.2012.758163 |s2cid=5560412 |issn=1475-5629 |url=https://repositorio.unal.edu.co/handle/unal/80986 }}</ref> * [[Clyde Kluckhohn]]<ref>{{cite encyclopedia |last=Moore |first=John H. |author-link=John H. Moore |year=2013 |title=Kluckhohn, Clyde |editor1-last=McGee |editor1-first=R. Jon |editor2-last=Warms |editor2-first=Richard L. |encyclopedia=Theory in Social and Cultural Anthropology: An Encyclopedia |location=Thousand Oaks, California |publisher=Sage Reference |doi=10.4135/9781452276311 |isbn=978-1-4522-7631-1 |page=438}}</ref> * [[Karl Deutsch]]<ref name="Rocher 1974, p. 154">{{cite book |last=Rocher |first=Guy |author-link=Guy Rocher |year=1974 |title=Talcott Parsons and American Sociology |translator1-last=Mennell |translator1-first=Barbara |translator2-last=Mennell |translator2-first=Stephen |translator2-link=Stephen Mennell |location=London |publisher=Nelson |page=[https://archive.org/details/talcottparsonsam0000roch_g9p2/page/154 154] |isbn=978-0-17-712119-7 |url=https://archive.org/details/talcottparsonsam0000roch_g9p2/page/154 }}</ref> * [[David Easton]]<ref name="Rocher 1974, p. 154"/> <!-- * [[Renée Fox]]<ref>{{cite journal |last=Fox |first=Renée C. |author-link=Renée Fox |year=1997 |title=Talcott Parsons, My Teacher |journal=The American Scholar |volume=66 |issue=3 |page=395 |issn=2162-2892 |jstor=41213420}}</ref> --><!-- Also a doctoral student --> * [[Jürgen Habermas]]<ref>{{cite book |last=Ingram |first=David |author-link=David Bruce Ingram |year=1987 |title=Habermas and the Dialectic of Reason |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press |page=135 |isbn=978-0-300-04613-7}}</ref> * [[Anthony Giddens|Lord Giddens]] * [[Benton Johnson]]<ref>{{cite web|url=http://hirr.hartsem.edu/ency/Parsons.htm|title=Content Pages of the Encyclopedia of Religion and Social Science|website=hirr.hartsem.edu|access-date=February 11, 2019|archive-date=September 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910034736/http://hirr.hartsem.edu/ency/Parsons.htm|url-status=live|archivedate=September 10, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180910034736/http://hirr.hartsem.edu/ency/Parsons.htm|deadurl=yes}}</ref><!-- Also a doctoral student? --> * [[Jean-François Lyotard]] * [[Robert K. Merton]] * [[Richard Münch (sociologist)|Richard Münch]] * [[Edward Shils]] }}}}'''টলকট পাৰ্ছনছ''' ( ইংৰাজী : Talcott Parsons ; ১৩ ডিচেম্বৰ, ১৯০২ – ৮ মে', ১৯৭৯) আছিল ধ্ৰুপদী পৰম্পৰাৰ এগৰাকী আমেৰিকান সমাজতত্ত্ববিদ। তেওঁ বিশেষকৈ তেওঁৰ 'সামাজিক ক্ৰিয়া তত্ত্ব' আৰু 'গাঁথনিগত প্ৰকাৰ্যবাদ'ৰ বাবে সৰ্বাধিক পৰিচিত। বিংশ শতিকাৰ সমাজতত্ত্বৰ জগতত পাৰ্ছনছক অন্যতম প্ৰভাৱশালী ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা হয়। {{Sfn|Turner|Holton|2015|pages=3–6}} অৰ্থনীতিত পিএইচডি ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পিছত, তেওঁ ১৯২৭ চনৰ পৰা ১৯৭৩ চনলৈকে হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৩০ চনত হাৰ্ভাৰ্ডত নতুনকৈ মুকলি হোৱা সমাজতত্ত্ব বিভাগটোৰ প্ৰথমকেইগৰাকীমান অধ্যাপকৰ ভিতৰত তেৱোঁ আছিল অন্যতম। পৰৱৰ্তী সময়ত হাৰ্ভাৰ্ডত 'সামাজিক সম্পৰ্ক বিভাগ' প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো তেওঁ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref name="Soc101">{{Citation|chapter=Chapter Four: Talcott Parsons and Robert Merton, Functionalism and Modernization|title=Introduction to Sociological Theory: Theorists, Concepts, and their Applicability to the Twenty-First Century|last=Dillon|first=Michele|publisher=Wiley|year=2013|isbn=978-1-118-47190-6|pages=156–157|chapter-url=https://books.google.com/books?id=HZEDwaIthpkC&q=%22Introduction%20to%20Sociological%20Theory%22%20%22talcott%20parsons%22%20%22criticized%20for%20his%22&pg=PA154}}</ref> অভিজ্ঞতামূলক তথ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ক'ব পাৰি যে, পাৰ্ছনছৰ 'সামাজিক ক্ৰিয়া তত্ত্ব'টোৱেই আছিল আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু ইউৰোপত বিকশিত হোৱা সামাজিক ব্যৱস্থাৰ প্ৰথমটো সৰ্বাত্মক, প্ৰণালীবদ্ধ আৰু সাধাৰণীকৰণ কৰিব পৰা তত্ত্ব। {{Sfn|Dillon|2013|pages=158–159}} ইংৰাজীভাষী বিশ্বৰ সমাজতত্ত্বলৈ পাৰ্ছনছৰ অন্যতম বৃহৎ অৱদান আছিল মেক্স ৱেবাৰৰ কৰ্মৰাজিৰ অনুবাদ আৰু লগতে ৱেবাৰ, ইমাইল দুৰখেইম আৰু ভিলফ্ৰেড' পেৰেটোৰ গ্ৰন্থসমূহৰ তেওঁ আগবঢ়োৱা বিশ্লেষণ। এই পণ্ডিতসকলৰ চিন্তা-চৰ্চাই পাৰ্ছনছৰ দৃষ্টিভংগীক বাৰুকৈয়ে প্ৰভাৱিত কৰিছিল আৰু ইয়েই তেওঁৰ সামাজিক ক্ৰিয়া তত্ত্বৰ ভেটি গঢ়ি তুলিছিল। পাৰ্ছনছে স্বেচ্ছামূলক ক্ৰিয়াক কেৱল অভ্যন্তৰীণ মনস্তাত্ত্বিক প্ৰক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত বুলি গণ্য কৰাৰ পৰিৱৰ্তে, ইয়াক সাংস্কৃতিক প্ৰমূল্য আৰু সামাজিক গাঁথনিৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰাহে বিচাৰ কৰিছিল।তেওঁৰ মতে, এই সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক কাৰকবোৰেই মানুহৰ পছন্দক নিয়ন্ত্ৰণ কৰে আৰু অৱশেষত সকলো সামাজিক ক্ৰিয়া নিৰ্ধাৰণ কৰে।{{Sfn|Dillon|2013|pages=158–159}} যদিও পাৰ্ছনছক সাধাৰণতে এগৰাকী 'গাঁথনিগত প্ৰকাৰ্যবাদী' হিচাপে গণ্য কৰা হয়, তথাপিও তেওঁৰ কৰ্মজীৱনৰ শেষৰ ফালে, ১৯৭৫ চনত প্ৰকাশিত এটি প্ৰবন্ধত তেওঁ স্পষ্টকৈ উল্লেখ কৰিছিল যে— তেওঁৰ তত্ত্বৰ প্ৰকৃত চৰিত্ৰ বৰ্ণনা কৰিবলৈ "প্ৰকাৰ্যবাদী" আৰু "গাঁথনিগত প্ৰকাৰ্যবাদী" শব্দবোৰ একেবাৰেই অনুপযুক্ত।<ref>{{Citation|first=Talcott|last=Parsons|chapter=The Present Status of 'Structural-Functional' Theory in Sociology|title=Social Systems and The Evolution of Action Theory|location=New York|publisher=The Free Press|year=1975}}</ref> ১৯৭০-ৰ দশকৰ পৰা সমাজতত্ত্ববিদসকলৰ এক নতুন প্ৰজন্মই পাৰ্ছনছৰ তত্ত্বসমূহক সামাজিকভাৱে ৰক্ষণশীল আৰু তেওঁৰ লেখনিসমূহক অপ্ৰয়োজনীয়ভাৱে জটিল বুলি সমালোচনা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পাৰ্ছনছৰ জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষ সময়ছোৱাৰ (১৯৪০-ৰ দশকৰ পৰা ১৯৭০-ৰ দশকলৈ) তুলনাত পৰৱৰ্তী সময়ত সমাজতত্ত্বৰ পাঠ্যক্ৰমসমূহত তেওঁৰ তত্ত্বসমূহৰ ওপৰত তুলনামূলকভাৱে কম গুৰুত্ব প্ৰদান কৰা দেখা যায়। অৱশ্যে, শেহতীয়াকৈ তেওঁৰ চিন্তাধাৰা আৰু ধাৰণাসমূহৰ প্ৰতি বিদ্যায়তনিক মহলত পুনৰ এক নতুন আগ্ৰহ বা আকৰ্ষণৰ সৃষ্টি হোৱা পৰিলক্ষিত হৈছে। <ref name="Soc101"/> পাৰ্ছনছ সমাজতত্ত্বৰ পেছাদাৰীকৰণ আৰু আমেৰিকাৰ বিদ্যায়তনিক ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ প্ৰসাৰৰ এগৰাকী প্ৰবল সমৰ্থক আছিল। ১৯৪৯ চনত তেওঁ 'আমেৰিকান ছ'চিয়লজিকেল এছ'চিয়েশ্যন'ৰ সভাপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৬০ চনৰ পৰা ১৯৬৫ চনলৈকে সংস্থাটোৰ সম্পাদক হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। == প্ৰাথমিক জীৱন == ১৯০২ চনৰ ১৩ ডিচেম্বৰত কলোৰাডোৰ কলোৰাডো স্প্ৰিংছত পাৰ্ছনছৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল এডৱাৰ্ড স্মিথ পাৰ্ছনছ আৰু মাতৃৰ নাম মেৰী আগাষ্টা ইংগাৰছল। তেওঁৰ পিতৃয়ে 'য়েল ডিভিনিটি স্কুল'ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এগৰাকী কংগ্ৰিগেচনেলিষ্ট যাজক হিচাপে দীক্ষা লাভ কৰিছিল। তেওঁ প্ৰথমতে কলোৰাডোৰ গ্ৰীলীৰ এক নতুনকৈ গঢ় লৈ উঠা সম্প্ৰদায়ৰ যাজক হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল। পাৰ্ছনছৰ জন্মৰ সময়ত তেওঁৰ পিতৃ কলোৰাডো মহাবিদ্যালয়ৰ ইংৰাজী বিভাগৰ অধ্যাপক আৰু লগতে উপ-সভাপতিৰ পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছিল। <ref>{{Cite news|url=https://www.britannica.com/biography/Talcott-Parsons|dead-url=2026-06-23|language=en}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Parsons|first1=Charles|last2=Wang|first2=Joan Parsons|date=2004|title=Some Remarks on Talcott Parsons's Family|url=https://www.jstor.org/stable/27700392|journal=The American Sociologist|volume=35|issue=3|pages=4–22|issn=0003-1232}}</ref> গ্ৰীলীত কংগ্ৰিগেচনেলিষ্ট যাজক হিচাপে সেৱা আগবঢ়োৱা সময়ছোৱাত, এডৱাৰ্ড 'ছ'চিয়েল গছপেল' বা সামাজিক সুসমাচাৰ আন্দোলনৰ প্ৰতি সহানুভূতিশীল হৈ পৰিছিল। অৱশ্যে, তেওঁ এই আন্দোলনটোক এক উচ্চতৰ ধৰ্মতাত্ত্বিক দৃষ্টিকোণৰ পৰাহে বিচাৰ কৰাৰ পক্ষপাতী আছিল আৰু সমাজবাদৰ মতাদৰ্শৰ প্ৰতি তেওঁৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা আছিল। == মৃত্যু == ১৯৭৯ চনৰ ৮ মে’ত জাৰ্মানী ভ্ৰমণৰ সময়ত মিউনিখত পাৰ্ছনছৰ মৃত্যু হয়, য’ত তেওঁ হাইডেলবাৰ্গত ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ ৫০ বছৰীয়া জয়ন্তী উদযাপন কৰিছিল। ইয়াৰ আগদিনা তেওঁ হাবাৰমাছ, নিক্লাছ লুহমান আৰু উলফগেং শ্বলুচটাৰকে ধৰি জাৰ্মান বুদ্ধিজীৱীসকলৰ আগত সামাজিক শ্ৰেণীৰ ওপৰত বক্তৃতা দিছিল। == কৰ্মৰাজি == পাৰ্ছনছে সমাজ বিশ্লেষণৰ উদ্দেশ্যে এটি সামগ্ৰিক তাত্ত্বিক ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিছিল, যাক তেওঁ "কৰ্ম তত্ত্ব" বুলি অভিহিত কৰিছিল। এই তত্ত্বটো মূলতঃ "বিশ্লেষণাত্মক বাস্তৱবাদ"ৰ পদ্ধতিগত তথা জ্ঞানতাত্ত্বিক নীতি আৰু "স্বেচ্ছামূলক কৰ্ম"ৰ তাত্ত্বিক বা সত্তাগত ধাৰণাৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত আছিল। বাস্তৱ জগত আৰু মানৱ জ্ঞানৰ স্বৰূপ সম্পৰ্কে থকা নামবাদী আৰু বাস্তৱবাদী দৃষ্টিভংগীৰ মাজত পাৰ্ছনছৰ 'বিশ্লেষণাত্মক বাস্তৱবাদ'ৰ ধাৰণাটোক এক প্ৰকাৰৰ আপোচ বা মধ্যমপন্থা হিচাপে গণ্য কৰিব পাৰি। পাৰ্ছনছে বিশ্বাস কৰিছিল যে বস্তুনিষ্ঠ বাস্তৱতাৰ সৈতে কেৱল এক বিশেষ মুখামুখি বা সংযোগৰ জৰিয়তেহে সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিব পাৰি, আৰু ধাৰণাগত পৰিকাঠামো তথা তত্ত্বৰ জৰিয়তেহে ইয়াৰ এক সাধাৰণ বৌদ্ধিক বুজাবুজি সম্ভৱপৰ। বৌদ্ধিক পৰ্যায়ত বস্তুনিষ্ঠ বাস্তৱতাৰ সৈতে হোৱা আদান-প্ৰদানক সদায় এক দৃষ্টিভংগী বা পদ্ধতি হিচাপেহে গণ্য কৰা উচিত। পাৰ্ছনছে প্ৰায়ে হেণ্ডাৰছনৰ এটা বক্তব্যৰ উদ্ধৃতি দি 'বিশ্লেষণাত্মক বাস্তৱবাদ'ৰ অৰ্থ ব্যাখ্যা কৰিছিল: "তথ্য হ'ল ধাৰণাগত পৰিকাঠামোৰ আধাৰত অভিজ্ঞতাৰ বিষয়ে প্ৰদান কৰা এক বিবৃতি।" সাধাৰণতে পাৰ্ছনছে মতপোষণ কৰিছিল যে 'বিশ্লেষণাত্মক বাস্তৱবাদ'ৰ ক্ষেত্ৰত লৰেন্স জোচেফ হেণ্ডাৰছন আৰু আলফ্ৰেড নৰ্থ হোৱাইটহেড আছিল তেওঁৰ মূল অনুপ্ৰেৰণা; অৱশ্যে, এই ধাৰণাটো তেওঁ হয়তো ইয়াৰ বহু আগতেই লাভ কৰিছিল। পাৰ্ছনছৰ "বিশ্লেষণাত্মক বাস্তৱবাদ"ত বস্তুনিষ্ঠ বাস্তৱতাৰ প্ৰসংগটোৰ ওপৰত জোৰ দিয়াটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ; কাৰণ, তেওঁ বাৰে বাৰে এই কথাটো স্পষ্ট কৰিছিল যে তেওঁৰ "বিশ্লেষণাত্মক বাস্তৱবাদ"ৰ ধাৰণাটো হান্স ভাইহিংগাৰৰ "কাল্পনিকতাবাদ"ৰ পৰা বহুখিনি পৃথক আছিল: === ''সামাজিক কাৰ্যৰ গাঁথনি'' === পাৰ্ছনছৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত গ্ৰন্থ 'দ্য ষ্ট্ৰাকচাৰ অৱ ছচিয়েল এক্সন' (The Structure of Social Action বা চমুকৈ SSA) লাহে লাহে বা খণ্ড-খণ্ডকৈ গঢ় লৈ উঠিছিল। ইয়াৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল মেক্স ৱেবাৰ। পৰৱৰ্তী সময়ত গ্ৰন্থখনৰ মূল ধাৰণাটোৱে এক নিৰ্দিষ্ট ৰূপ পোৱাৰ লগে লগে আন আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চিন্তাবিদসকলকো লাহে লাহে এই আলোচনাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ১৯৩২ চনত পাৰ্ছনছে অপ্ৰত্যাশিতভাৱে এনে এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থৰ সন্ধান পাইছিল, যিখনে তেওঁৰ মূল যুক্তিক প্ৰতিষ্ঠা কৰাত যথেষ্ট সহায় কৰিছিল: সেইখন আছিল এলি হেলভিৰ 'লা ফৰ্মেচন ডু ৰেডিকেলিঝম ফিল'চফিক' (La formation du radicalisme philosophique, ১৯০১-১৯০৪)। তেওঁ এই তিনিটা খণ্ডৰ গ্ৰন্থখন মূল ফৰাচী ভাষাতে পঢ়িছিল।পাৰ্ছনছে এই বিষয়ে বাখ্যা কৰি কৈছিল, "বাৰু, হেলভি আছিল সম্পূৰ্ণ এক সুকীয়া জগত ... আৰু ই মোক ব্ৰিটিছ উপযোগিতাবাদী চিন্তাৰ মূল ধাৰাৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন ধাৰণাসমূহ (যেনে- 'স্বাৰ্থৰ প্ৰাকৃতিক পৰিচয়' বা 'natural identity of interest' আদিৰ বিষয়ে থকা ধাৰণা) স্পষ্টভাৱে বুজাত সঁচাকৈয়ে সহায় কৰিছিল। মই আজিও অনুভৱ কৰোঁ যে ই বৌদ্ধিক ইতিহাসৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ৰচনা।" ১৯৩৭ চনত প্ৰকাশিত 'দ্য ষ্ট্ৰাকচাৰ অৱ ছচিয়েল এক্সন' গ্ৰন্থখনৰ জৰিয়তে পাৰ্ছনছে প্ৰথমবাৰৰ বাবে বিশেষ স্বীকৃতি লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। এই গ্ৰন্থখন আছিল তেওঁৰ প্ৰথমটো বৃহৎ সংশ্লেষণ, য'ত তেওঁ ডাৰ্খেইম, ৱেবাৰ, পেৰেট' আৰু অন্যান্য চিন্তাবিদসকলৰ ধাৰণাসমূহ একত্ৰিত কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত, ১৯৯৮ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজতাত্ত্বিক সংস্থাই এই গ্ৰন্থখনক বিংশ শতিকাৰ নৱমখন সৰ্বাধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ সমাজতাত্ত্বিক গ্ৰন্থ হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref>{{Cite web|url=https://www.isa-sociology.org/en/about-isa/history-of-isa/books-of-the-xx-century/ranking-order|title=International Sociological Association Books of the XX Century|accessdate=August 26, 2023|archivedate=June 4, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230604144957/https://www.isa-sociology.org/en/about-isa/history-of-isa/books-of-the-xx-century/ranking-order}}</ref> === ক্ৰিয়া তত্ত্ব === পাৰ্ছনছৰ কৰ্ম তত্ত্বক প্ৰত্যক্ষবাদৰ বৈজ্ঞানিক কঠোৰতা বজাই ৰখাৰ লগতে হাৰ্মেনিউটিক ধৰণৰ সমাজতাত্ত্বিক তত্ত্বসমূহত অন্তৰ্ভুক্ত মানৱ কৰ্মৰ "ব্যক্তিনিষ্ঠ মাত্ৰা"ৰ প্ৰয়োজনীয়তাক স্বীকাৰ কৰাৰ এক প্ৰয়াস হিচাপে বৰ্ণনা কৰিব পাৰি। পাৰ্ছনছৰ সাধাৰণ তাত্ত্বিক আৰু পদ্ধতিগত দৃষ্টিভংগীৰ এক প্ৰধান কথা হ'ল যে মানৱ কৰ্মক সদায় মানুহৰ কামৰ আঁৰত থকা প্ৰেৰণাদায়ক উপাদানসমূহৰ সৈতে সংগতি ৰাখি বুজিব লাগিব। সমাজ বিজ্ঞানে মানৱ কৰ্মৰ বিশ্লেষণ কৰোঁতে ইয়াৰ লক্ষ্য, উদ্দেশ্য আৰু আদৰ্শৰ প্ৰশ্নটোকো বিবেচনা কৰিব লাগে। আচৰণবাদী তত্ত্ব আৰু সম্পূৰ্ণ বস্তুবাদী দৃষ্টিভংগীৰ প্ৰতি পাৰ্ছনছৰ তীব্ৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ মূল কাৰণটোৱেই আছিল এই তাত্ত্বিক অৱস্থানসমূহে লক্ষ্য, উদ্দেশ্য আৰু আদৰ্শ আদি কাৰকসমূহক বিশ্লেষণৰ পৰা আঁতৰাই পেলাবলৈ কৰা প্ৰয়াস। আমহাৰ্ষ্টত থকাৰ সময়তে পাৰ্ছনছে তেওঁৰ টাৰ্ম পেপাৰসমূহত মানৱ জীৱনক কেৱল মানসিক, জৈৱিক বা বস্তুবাদী শক্তিলৈ অৱনমিত কৰাৰ প্ৰচেষ্টাক সমালোচনা কৰিছিল। পাৰ্ছনছে মতপোষণ কৰিছিল যে মানৱ জীৱনৰ আটাইতকৈ অপৰিহাৰ্য দিশটো হৈছে সংস্কৃতিৰ কাৰকসমূহক কেনেদৰে সংহিতাবদ্ধ বা প্ৰণালীবদ্ধ কৰা হয়। অৱশ্যে পাৰ্ছনছৰ বাবে সংস্কৃতি আছিল এক স্বতন্ত্ৰ চলক, যাক সামাজিক ব্যৱস্থাৰ আন কোনো কাৰকৰ পৰা আহৰণ বা নিৰ্ধাৰণ কৰিব নোৱাৰি। তেওঁৰ এই পদ্ধতিগত উদ্দেশ্যটো 'দ্য ষ্ট্ৰাকচাৰ অৱ ছচিয়েল এক্সন' গ্ৰন্থখনত আটাইতকৈ বিশদভাৱে উপস্থাপন কৰা হৈছে; যিখন আছিল সমাজ বিজ্ঞানৰ পদ্ধতিগত ভেটিৰ বিষয়ে পাৰ্ছনছৰ প্ৰথমখন মৌলিক আলোচনা। 'দ্য ষ্ট্ৰাকচাৰ অৱ ছচিয়েল এক্সন' গ্ৰন্থখনৰ কিছুমান মূল বিষয়বস্তু ইয়াৰ দুবছৰ পূৰ্বেই "দ্য প্লেচ অৱ আল্টিমেট ভেল্যুজ ইন চ'চিয়লজিকেল থিয়ৰী" নামৰ এটা চিত্তাকৰ্ষক প্ৰবন্ধত উপস্থাপন কৰা হৈছিল। === চাইবাৰনেটিক্স আৰু প্ৰণালী তত্ত্বৰ সৈতে সম্পৰ্ক === পাৰ্ছনছে এনে এক সময়ত তেওঁৰ ধাৰণাসমূহ বিকশিত কৰিছিল যি সময়ত সমাজ আৰু আচৰণ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰখনত 'প্ৰণালী তত্ত্ব' আৰু 'চাইবাৰনেটিক্স'ৰ চৰ্চাই সৰ্বাধিক গুৰুত্ব লাভ কৰিছিল।প্ৰণালীভিত্তিক চিন্তাধাৰা প্ৰয়োগ কৰি তেওঁ মত পোষণ কৰিছিল যে সমাজ আৰু আচৰণ বিজ্ঞানৰ অন্তৰ্গত প্ৰাসংগিক প্ৰণালীসমূহ হৈছে "মুক্ত": অৰ্থাৎ এইবোৰ অন্য প্ৰণালীসমূহৰ সৈতে একেটা পৰিৱেশতে সংলগ্ন বা নিহিত হৈ থাকে। সমাজ আৰু আচৰণ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত আটাইতকৈ বৃহৎ প্ৰণালীটো হৈছে "ক্ৰিয়া প্ৰণালী"। ই হৈছে মূলতঃ এক ভৌতিক-জৈৱিক পৰিৱেশৰ মাজত অন্তৰ্নিহিত হৈ থকা মানুহৰ পাৰস্পৰিকভাৱে সম্পৰ্কযুক্ত আচৰণসমূহৰ এক সমষ্টি। পাৰ্ছনছে তেওঁৰ তত্ত্বটোৰ বিকাশ সাধন কৰাৰ লগে লগে ই ক্ৰমান্বয়ে 'চাইবাৰনেটিক্স' আৰু 'প্ৰণালী তত্ত্ব'ৰ ক্ষেত্ৰখনৰ সৈতে অধিক ওতঃপ্ৰোতভাৱে সাঙোৰ খাই পৰিছিল। কেৱল সেয়াই নহয়, ইয়াৰ লগতে এমাৰ্ছনৰ 'হমিঅ'ষ্টেচিছ' ধাৰণা আৰু আৰ্নষ্ট মেয়াৰৰ "টেলিঅ'নমিক প্ৰক্ৰিয়া"ৰ ধাৰণাৰ সৈতেও তেওঁৰ এই তত্ত্বটো গভীৰভাৱে যুক্ত হৈ পৰিছিল। অধি-তাত্ত্বিক স্তৰত, পাৰ্ছনছে দুটা বিপৰীতমুখী চিন্তাৰ মাজত এক ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰাৰ প্ৰয়াস কৰিছিল। ইয়াৰে এফালে আছিল মনস্তাত্ত্বিক পৰিঘটনাদৰ্শন আৰু ভাৱবাদ; আৰু আনফালে আছিল তেওঁ নিজেই অভিহিত কৰা "উপযোগিতাবাদী-প্ৰত্যক্ষবাদী সংমিশ্ৰণ"ৰ বিশুদ্ধ বা নিভাঁজ ৰূপসমূহ। এই তত্ত্বটোৱে সামাজিক ক্ৰমবিকাশৰ এক সাধাৰণ তত্ত্ব আৰু বিশ্ব ইতিহাসৰ প্ৰধান চালিকা শক্তিসমূহৰ এক নিৰ্দিষ্ট ব্যাখ্যা অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। পাৰ্ছনছৰ ইতিহাস আৰু ক্ৰমবিকাশৰ তত্ত্ব অনুসৰি, ক্ৰিয়া-প্ৰণালীৰ স্তৰসমূহৰ চাইবাৰনেটিক স্তৰবিন্যাসৰ গঠনমূলক-বৌদ্ধিক প্ৰতীকীকৰণে মূলতঃ ডি এন এ ৰ জিনীয় তথ্যই জৈৱিক ক্ৰমবিকাশ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ দৰেই কাম কৰে। কিন্তু অধি-প্ৰণালীগত নিয়ন্ত্ৰণৰ এই কাৰকটোৱে কোনো চূড়ান্ত ফলাফল 'নিৰ্ধাৰণ' নকৰে; বৰঞ্চ ই প্ৰকৃত পথপ্ৰদৰ্শক বা চালিকা শক্তি— অৰ্থাৎ স্বয়ং 'ক্ৰিয়া'ৰ বাবে কেৱল এক দিক-নিৰ্দেশনামূলক পৰিসীমাহে বান্ধি দিয়ে।পাৰ্ছনছে সমাজৰ এই গঠনমূলক বা মূল স্তৰটোক নোৱাম চমস্কিৰ "গভীৰ গাঁথনি" বা "ডীপ ষ্ট্ৰাকচাৰ"ৰ ধাৰণাটোৰ সৈতে তুলনা কৰিছে। পাৰ্ছনছে উল্লেখ কৰা মতে, "'গভীৰ গাঁথনি'সমূহে নিজে নিজে এনে কোনো বাক্য গঠন বা প্ৰকাশ নকৰে, যিয়ে এক সুসংগত অৰ্থ বহন কৰিব পাৰে। প্ৰকৃততে 'পৃষ্ঠীয় গাঁথনি'ৰ স্তৰতহে এই কাৰ্যটো সংঘটিত হয় (অৰ্থাৎ অৰ্থপূৰ্ণ বাক্যৰ সৃষ্টি হয়)। চমস্কিৰ নিজৰ ভাষাৰেই ক'বলৈ গ'লে, এই দুয়োটা স্তৰৰ মাজৰ সংযোগকাৰী যোগসূত্ৰটো হৈছে 'ৰূপান্তৰকৰণৰ নিয়মসমূহৰ এক সমষ্টি'।" অভিজ্ঞতামূলক বিশ্লেষণৰ অন্ততঃ এটা স্তৰত হ'লেও, ৰূপান্তৰকৰণৰ এই প্ৰক্ৰিয়া আৰু সত্তাসমূহ সাধাৰণতে পৌৰাণিক আখ্যান আৰু ধৰ্মৰ জৰিয়তে সম্পন্ন বা বাস্তৱায়িত হোৱা দেখা যায়। কিন্তু নীতিগতভাৱে চাবলৈ গ'লে, দৰ্শন, কলা বা শিল্প-পদ্ধতি, আনকি প্ৰতীকী গ্ৰাহক আচৰণেও এই একেই ভূমিকা বা কাৰ্য পালন কৰিব পাৰে। === সমাজ বিজ্ঞানৰ ঐক্যবদ্ধ ধাৰণা === পাৰ্ছনছৰ তত্ত্বই সমাজ বিজ্ঞান আৰু সাধাৰণভাৱে সমগ্ৰ জীৱন্ত প্ৰণালীসমূহৰ এক একত্ৰিত বা সমন্বিত ধাৰণাৰ দৃষ্টিভংগীক প্ৰতিফলিত কৰে। তেওঁৰ এই দৃষ্টিভংগী নিকলাছ লুহমানৰ 'সামাজিক প্ৰণালীৰ তত্ত্ব'তকৈ মূলগতভাৱে পৃথক। কাৰণ, পাৰ্ছনছে এই ধাৰণাটো অস্বীকাৰ কৰিছিল যে প্ৰণালীসমূহ স্ব-উৎপাদনশীল বা নিজাববীয়াকৈ সৃষ্ট হ'ব পাৰে; তেওঁৰ মতে ব্যক্তিগত কৰ্তাৰ প্ৰকৃত ক্ৰিয়া-প্ৰণালী অবিহনে ই কেতিয়াও সম্ভৱ নহয়। প্ৰণালীসমূহৰ নিজা কিছুমান অন্তৰ্নিহিত ক্ষমতা থাকে সঁচা, কিন্তু সেইবোৰ কেৱল ক্ৰিয়া-প্ৰণালীৰ প্ৰতিষ্ঠানিক প্ৰক্ৰিয়াসমূহৰ ফলাফল হিচাপেহে গঢ় লৈ উঠে। চূড়ান্ত বিশ্লেষণত চাবলৈ গ'লে, এই প্ৰক্ৰিয়াসমূহ প্ৰকৃততে ব্যক্তিগত কৰ্তাসকলৰ (অৰ্থাৎ মানুহৰ) ঐতিহাসিক প্ৰচেষ্টাৰহে ফচল। য'ত লুহমানে প্ৰণালীৰ অন্তৰ্নিহিত বৈশিষ্ট্যৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল, তাৰ বিপৰীতে পাৰ্ছনছে দৃঢ়তাৰে মত পোষণ কৰিছিল যে— স্বতঃ-অনুঘটক আৰু স্থিৰাৱস্থা বা ভাৰসাম্য ৰক্ষাকাৰী প্ৰক্ৰিয়াসমূহৰ অৱস্থিতি; আৰু আনহাতে সকলোৰে চূড়ান্ত "প্ৰথম চালিকা শক্তি" হিচাপে কৰ্তা বা ব্যক্তিৰ ভূমিকা— এই দুয়োটা ধাৰণা কেতিয়াও পৰস্পৰ বিৰোধী নহয়। ভাৰসাম্য ৰক্ষাকাৰী প্ৰক্ৰিয়াসমূহ ঘটিলে সেয়া প্ৰয়োজনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু মানুহৰ ক্ৰিয়াহে হৈছে আটাইতকৈ অপৰিহাৰ্য আৰু নিৰ্ণায়ক শক্তি। কেৱল ক্ৰিয়াৰ চূড়ান্ত প্ৰসংগৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰাহে পাৰ্ছনছৰ এই মতবাদটোক বুজা উচিত— য'ত তেওঁ কৈছে যে, ইতিহাসত উচ্চ-স্তৰৰ চাইবাৰনেটিক প্ৰণালীসমূহে সদায় চাইবাৰনেটিক স্তৰবিন্যাসৰ নিম্ন স্তৰত সংগঠিত হোৱা সামাজিক ৰূপসমূহক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ প্ৰৱণতা দেখুৱায়। পাৰ্ছনছৰ মতে, সাধাৰণ ক্ৰিয়া-স্তৰৰ ক্ষেত্ৰত চাইবাৰনেটিক স্তৰবিন্যাসৰ সৰ্বোচ্চ স্তৰটোৱেই হৈছে সাংস্কৃতিক প্ৰণালীৰ 'গঠনমূলক অংশ', যাক তেওঁ "L-ৰ L" (the L of the L) বুলি অভিহিত কৰিছে। অৱশ্যে, প্ৰণালীটোৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া-প্ৰক্ৰিয়াসমূহৰ মাজত, বিশেষকৈ 'সাংস্কৃতিক-প্ৰকাশভংগীমূলক অক্ষ'ৰ (cultural-expressivistic axis, অৰ্থাৎ AGIL আৰ্হিৰ L-G ৰেখাডাল) ওপৰত অধিক মনোযোগ দিয়া উচিত। 'গঠনমূলক' (constitutive) শব্দটোৰ দ্বাৰা পাৰ্ছনছে সাধাৰণতে অতিশয় সুশৃংখল বা সংহিতাবদ্ধ (highly codified) সাংস্কৃতিক প্ৰমূল্যসমূহক, বিশেষকৈ ধৰ্মীয় উপাদানসমূহক বুজাইছিল (যদিও "গঠনমূলক" শব্দটোৰ অন্যান্য ধৰণৰ বাখ্যাও হ'ব পাৰে)। সামাজিক প্ৰণালীৰ আদৰ্শগত আৰু দিশ-নিৰ্দেশনামূলক আৰ্হিৰ তুলনাত সাংস্কৃতিক প্ৰণালীসমূহৰ এক সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ মৰ্যাদা বা অৱস্থান আছে; ইয়াৰে কোনো এটা প্ৰণালীকেই আনটোৰ মাজত আৱদ্ধ বা সীমিত কৰিব নোৱাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে, এক নিভাঁজ ঐতিহাসিক সত্তা হিচাপে (যি এক 'জমিদাৰী প্ৰণালী' বা 'fiduciary system' হিচাপে কাৰ্য কৰে) সামাজিক প্ৰণালী এটাৰ "সাংস্কৃতিক মূলধন"ৰ ধাৰণাটো আৰু সেই প্ৰণালীটোৰ উচ্চতৰ সাংস্কৃতিক প্ৰমূল্যসমূহ একেবাৰেই একে নহয়। অৰ্থাৎ, সাংস্কৃতিক প্ৰণালীটোত এনে এক অধি-গাঁথনিগত যুক্তি নিহিত হৈ থাকে, যাক কোনো নিৰ্দিষ্ট সামাজিক প্ৰণালীৰ ভিত্তিত লঘূ কৰি চাব নোৱাৰি। তেনেদৰে, ইয়াক কেৱল সামাজিক প্ৰণালীটোৰ (বা ইয়াৰ অৰ্থনীতিৰ) "প্ৰয়োজনীয়তা"ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা কোনো বস্তুবাদী বা আচৰণবাদী পৰিণতি বা সিদ্ধান্ত বুলিও গণ্য কৰিব নোৱাৰি। সেই প্ৰেক্ষাপটত বিচাৰ কৰিলে দেখা যায় যে, সংস্কৃতিৰ এক স্বতন্ত্ৰ পৰিৱৰ্তনশীল বা সংক্ৰমণশীল শক্তি থাকে। ই কেৱল প্ৰকৃত সমাজ-সাংস্কৃতিক গোটসমূহৰ (যেনে— পশ্চিমীয়া সভ্যতা) এক কাৰক হিচাপেই কাৰ্য নকৰে, বৰঞ্চ মূল সাংস্কৃতিক ভেটিসমূহে কেনেদৰে পাৰস্পৰিক আদান-প্ৰদান বা অনুপ্ৰৱেশৰ জৰিয়তে "সাৰ্বজনীন" ৰূপ ধাৰণ কৰে আৰু বৃহৎ সংখ্যক সামাজিক প্ৰণালীৰ মাজত বিয়পি পৰে, তাকো ই প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ স্বৰূপে ধ্ৰুপদী গ্ৰীচ আৰু প্ৰাচীন ইজৰাইলৰ কথা ক'ব পাৰি। এইবোৰৰ ক্ষেত্ৰত মূল সামাজিক ভেটিসমূহৰ পতন বা বিলুপ্তি ঘটিছিল যদিও, ইয়াৰ সাংস্কৃতিক প্ৰণালীসমূহ এক স্বতন্ত্ৰভাৱে "ক্ৰিয়াশীল" সাংস্কৃতিক আৰ্হি হিচাপে বৰ্তি আছিল। গ্ৰীক দৰ্শনৰ ক্ষেত্ৰত, অথবা খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ ক্ষেত্ৰত (যিটো আছিল ইজৰাইলৰ মূল ভেটিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এক পৰিৱৰ্তিত ৰূপ) আমি এই ধাৰণাটোৰ প্ৰমাণ দেখিবলৈ পাওঁ। ইয়াত এই কথাটো উল্লেখ কৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ যে পাৰ্ছনছে "সাধাৰণ তত্ত্ব" শব্দটোৰ দুটা ভিন্ন "অৰ্থ" বা ৰূপৰ মাজত পাৰ্থক্য দাঙি ধৰিছিল। তেওঁ কেতিয়াবা সমাজ বিজ্ঞানৰ তাত্ত্বিক চিন্তাৰ দিশসমূহ বুজাবলৈ এই সাধাৰণ তত্ত্বৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। ইয়াৰ মূল গুৰুত্ব আছিল কোনো এক নিৰ্দিষ্ট ক্ষেত্ৰৰ প্ৰাথমিক তাত্ত্বিক শৃংখলাবদ্ধকৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বৌদ্ধিক চিন্তাৰ আটাইতকৈ "গঠনমূলক" উপাদানসমূহৰ ওপৰত। পাৰ্ছনছৰ মতে, এনে এক তত্ত্বৰ ভিতৰত সেই নিৰ্দিষ্ট ক্ষেত্ৰখনৰ মূল ধাৰণাগত ৰূপৰেখা আৰু ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ স্তৰৰ তাত্ত্বিক সম্পৰ্কসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত থাকে। তদুপৰি, যৌক্তিক পৰিণতিৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা এই প্ৰণালীটোৰ স্বতঃসিদ্ধ, জ্ঞানতাত্ত্বিক আৰু পদ্ধতিগত ভেটিসমূহৰ প্ৰয়োজনীয় নিৰ্দিষ্টকৰণো ইয়াৰ অন্তৰ্গত। এই সকলোবোৰ উপাদানে তাত্ত্বিক চিন্তাৰ সৰ্বোচ্চ স্তৰত এটি 'সাধাৰণ তত্ত্ব'ৰ সন্ধান বা অন্বেষণক সূচাব। অৱশ্যে, "সাধাৰণ তত্ত্ব"ই এনে এক অধিক পূৰ্ণাংগ বা কাৰ্যকৰী প্ৰণালীকো বুজাব পাৰে, য'ত ধাৰণাগত ৰূপৰেখাৰ পৰিণতিসমূহক বৌদ্ধিক গাঁথনিৰ নিম্ন স্তৰসমূহত বিশদভাৱে বা স্পষ্টৰূপত প্ৰকাশ বা বৰ্ণনা কৰা হয়। এই নিম্ন স্তৰসমূহ প্ৰত্যক্ষ কৰিব পৰা কোনো "অভিজ্ঞতামূলক বস্তু" বা সত্তাৰ অধিক নিচেই কাষ চাপি থাকে। ১৯৪৭ চনত 'আমেৰিকান ছ'চিয়লজিকেল ছ'চাইটি'ত প্ৰদান কৰা নিজৰ ভাষণত তেওঁ এনে পাঁচটা স্তৰৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল: # 'সাধাৰণ তত্ত্ব'ৰ স্তৰ, যিটোৱে মূলতঃ সামাজিক প্ৰণালীৰ এক তত্ত্ব হিচাপে গঢ় লৈ উঠিছিল। # সামাজিক আচৰণৰ প্ৰেৰণাৰ তত্ত্ব, যিয়ে বিশেষকৈ সামাজিক প্ৰণালীৰ গতিশীলতাৰ সৈতে জড়িত প্ৰশ্ন বা দিশসমূহৰ ওপৰত আলোকপাত কৰিছিল। লগতে, এই তত্ত্বই স্বাভাৱিকতেই প্ৰেৰণা, ব্যক্তিত্ব আৰু সামাজিকীকৰণৰ তত্ত্বসমূহক ইয়াৰ পূৰ্বচৰ্ত হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল বা মানি লৈছিল। # সামাজিক গাঁথনিৰ প্ৰণালীবদ্ধ তুলনাত্মক বিশ্লেষণৰ তাত্ত্বিক ভিত্তি, যিয়ে সাধাৰণীকৰণৰ বিভিন্ন স্তৰত নিৰ্দিষ্ট বা বাস্তৱ প্ৰণালীসমূহৰ অন্তৰ্গত নিৰ্দিষ্ট বা বাস্তৱ সংস্কৃতিসমূহৰ অধ্যয়নক সাঙুৰি লয়। # নিৰ্দিষ্ট অভিজ্ঞতামূলক সমস্যাৰ ক্ষেত্ৰসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা বিশেষ তত্ত্বসমূহ। # নিৰ্দিষ্ট অভিজ্ঞতামূলক গৱেষণা পদ্ধতিসমূহৰ (যেনে— পৰিসংখ্যা বিজ্ঞান আৰু জৰীপ পদ্ধতি) সৈতে তত্ত্বসমূহক "খাপ খুওৱা" বা প্ৰয়োগ কৰা। নিজৰ জীৱনকালত তেওঁ তাত্ত্বিক চিন্তাৰ এই আটাইকেইটা (পাঁচটা) ক্ষেত্ৰৰ বিকাশৰ ওপৰতেই কাম কৰিছিল যদিও, তেওঁ সৰ্বোচ্চ "গঠনমূলক" স্তৰটোৰ বিকাশৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। কাৰণ, তেওঁৰ মতে বাকী সমগ্ৰ তাত্ত্বিক গাঁথনিটোৰ (বা সৌধটোৰ) স্থায়িত্ব বা পতন এই সৰ্বোচ্চ স্তৰটোৰ দৃঢ়তাৰ ওপৰতেই নিৰ্ভৰশীল আছিল। প্ৰচলিত ভ্ৰান্ত ধাৰণাসমূহৰ বিপৰীতে, পাৰ্ছনছে কেতিয়াও ভবা নাছিল যে আধুনিক সমাজবোৰ নিজৰ নীতি-নিয়ম বা আদৰ্শসমূহৰ সৈতে সম্পূৰ্ণ নিখুঁত সমন্বয় বা ভাৰসাম্য বজাই ৰাখি বৰ্তি থাকে; অথবা আধুনিক সমাজবোৰত সদায় এক উচ্চ স্তৰৰ সহমত বা এক 'সুখকৰ' প্ৰতিষ্ঠানিক সংহতি বিৰাজ কৰে। পাৰ্ছনছে এই কথাটোত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল যে, জটিল আধুনিক সমাজসমূহৰ মূল আদৰ্শগত গাঁথনিত কোনো "নিখুঁত মিল" বা নিখুঁত সহমত থকাটো প্ৰায় যৌক্তিকভাৱে অসম্ভৱ। কাৰণ আধুনিক সমাজৰ মূল প্ৰমূল্যসমূহৰ আৰ্হিটো সাধাৰণতে এনেদৰে বিভক্ত বা শ্ৰেণীভুক্ত হৈ থাকে যে ইয়াৰ কিছুমান মূল আদৰ্শগত শ্ৰেণীৰ মাজত জন্মগতভাৱে বা অন্ততঃ সম্ভাৱ্যভাৱে পাৰস্পৰিক সংঘাত দেখা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে, স্বাধীনতা আৰু সমতাক সাধাৰণতে আধুনিক সমাজৰ মৌলিক আৰু আপোচবিহীন প্ৰমূল্য হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰে প্ৰত্যেকটোৱেই মানৱতাৰ উচ্চতৰ প্ৰমূল্যসমূহৰ বিষয়ে এক প্ৰকাৰৰ চৰম অপৰিহাৰ্যতা বা আৱশ্যকতাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। অৱশ্যে, পাৰ্ছনছে জোৰ দি কোৱাৰ দৰে, স্বাধীনতা নে সমতা— কোনটোক বেছি অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া উচিত, তাৰ কোনো সহজ উত্তৰ নাই; বা এই দুয়োটাৰ মাজত কেনেদৰে মধ্যস্থতা বা সমন্বয় সাধন কৰিব পাৰি, তাৰো কোনো সহজ সমাধান নাই। সেয়েহে, সকলো আধুনিক সমাজেই এই দুটা প্ৰমূল্যৰ মাজত বিৰাজমান অন্তৰ্নিহিত সংঘাতৰ সন্মুখীন হয় আৰু ইয়াৰ কোনো "চিৰস্থায়ী সমাধান" নাই। কোনো এখন আধুনিক সমাজতেই প্ৰেৰণামূলক আৰ্হি, আদৰ্শগত সমাধান আৰু প্ৰচলিত প্ৰমূল্যৰ আৰ্হিৰ মাজত সম্পূৰ্ণ নিখুঁত সংগতি থাকিব নোৱাৰে। পাৰ্ছনছে লগতে এই মত পোষণ কৰিছিল যে ৰাজনৈতিক "বাওঁপন্থী" আৰু "সোঁপন্থী"ৰ মাজৰ "বিবাদ" বা সংঘাতৰ এটা মূল কাৰণ হ'ল— তেওঁলোক দুয়োপক্ষই চূড়ান্তভাৱে "যৌক্তিক" বা নায্য বুলি ভবা মানৱীয় প্ৰমূল্য বা আদৰ্শসমূহ ৰক্ষা কৰিব বিচাৰে। এই প্ৰমূল্যসমূহ স্বতন্ত্ৰভাৱে অতি অপৰিহাৰ্য, কিন্তু একে সময়তে ইটোৱে সিটোৰ সৈতে সদায় এক অন্তহীন সংঘাতপূৰ্ণ অৱস্থানত থাকে। পাৰ্ছনছে সদায় এই মত পোষণ কৰিছিল যে সমাজত আদৰ্শগত আৰ্হিৰ সংহতি বা একত্ৰীকৰণৰ বিষয়টো সাধাৰণতে যথেষ্ট সমস্যামূলক বা জটিল। তেওঁৰ মতে, নীতিগতভাৱে যিটো স্তৰৰ সংহতি সমাজত দেখিবলৈ পোৱা যায়, সেয়া কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ সুসংগত আৰু নিখুঁত নহয়। যদি কেতিয়াবা সমাজত কোনো "সুসংগত আৰ্হি" গঢ় লৈ উঠেও, তেন্তে সেয়া কেৱল কিছুমান নিৰ্দিষ্ট ঐতিহাসিক পৰিস্থিতিৰ বাবেহে সম্ভৱ হয়; ইয়াক সামাজিক প্ৰণালীসমূহৰ কোনো সাধাৰণ নিয়ম বা বিধি বুলি কেতিয়াও গণ্য কৰিব নোৱাৰি। * === সামাজিক বিৱৰ্তনবাদ === পাৰ্ছনছে সামাজিক বিৱৰ্তনবাদ আৰু নব্য বিৱৰ্তনবাদত অৰিহণা যোগাইছিল। তেওঁ বিৱৰ্তনক চাৰিটা উপ-প্ৰক্ৰিয়াত ভাগ কৰিছিল: # 'পৃথকীকৰণ' বা 'বিভাজন', যিয়ে মূল প্ৰণালীটোৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন কাৰ্যকৰী উপ-প্ৰণালীসমূহৰ সৃষ্টি কৰে; # অভিযোজন', যাৰ জৰিয়তে এই প্ৰণালীসমূহ ক্ৰমবিকাশৰ মাজেৰে গৈ অধিক ফলপ্ৰসূ বা কাৰ্যক্ষম ৰূপলৈ পৰিৱৰ্তিত হয়; # 'অন্তৰ্ভুক্তিকৰণ', যাৰ জৰিয়তে নিৰ্দিষ্ট বা প্ৰদত্ত প্ৰণালীসমূহৰ পৰা পূৰ্বতে বাদ পৰা বা বহিৰ্ভুক্ত হৈ থকা উপাদানসমূহক পুনৰ ইয়াৰ ভিতৰলৈ সামৰি লোৱা (বা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা) হয়; # প্ৰমূল্যসমূহৰ সাধাৰণীকৰণ', যাৰ জৰিয়তে ক্ৰমান্বয়ে জটিল হৈ পৰা প্ৰণালীটোৰ বৈধতা বা গ্ৰহণযোগ্যতা অধিক বৃদ্ধি পায়। তদুপৰি পাৰ্ছনছে বিৱৰ্তনৰ তিনিটা পৰ্যায়ৰ ভিতৰত উপ-প্ৰক্ৰিয়াসমূহ অন্বেষণ কৰিছিল: # আদিম # প্ৰাচীন # আধুনিক পাৰ্ছনছে পশ্চিমীয়া সভ্যতাক আধুনিক সমাজসমূহৰ সৰ্বোচ্চ শিখৰ হিচাপে গণ্য কৰিছিল আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰক আটাইতকৈ গতিশীলভাৱে বিকশিত সমাজ হিচাপে বিবেচনা কৰিছিল। পাৰ্ছনছৰ পৰৱৰ্তী সময়ৰ কৰ্মৰাজিয়ে এক নতুন তাত্ত্বিক সংশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। এই সংশ্লেষণ মূলতঃ চাৰিটা কাৰ্যৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীভূত আছিল, যিবোৰ তেওঁৰ মতে আচৰণগত স্তৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সাংস্কৃতিক স্তৰলৈকে সকলো ক্ৰিয়া-প্ৰণালীৰ বাবেই সাধাৰণ বা সমানে প্ৰযোজ্য আছিল। ইয়াৰ লগতে ইয়াত কিছুমান প্ৰতীকী মাধ্যমকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল, যিয়ে এই প্ৰণালীসমূহৰ মাজত পাৰস্পৰিক যোগাযোগ সম্ভৱ কৰি তুলিছিল। ক্ৰিয়াৰ জগতখনক এক শৃংখলাবদ্ধ আৰ্হিৰ ভিত্তিত গঢ়ি তুলিবলৈ তেওঁ যি প্ৰচেষ্টা চলাইছিল, সেয়া আমেৰিকান সমাজতত্ত্ববিদসকলৰ বাবে গ্ৰহণযোগ্য নাছিল। কাৰণ সেই সময়ত তেওঁলোকে ১৯৬০-ৰ দশকৰ আড়ম্বৰপূৰ্ণ তাত্ত্বিক দাবীসমূহৰ পৰা আঁতৰি আহি ক্ৰমান্বয়ে এক অধিক অভিজ্ঞতামূলক আৰু বাস্তৱসন্মত দৃষ্টিভংগীৰ দিশলৈ অগ্ৰসৰ হৈছিল। == নিৰ্বাচিত গ্ৰন্থতালিকা == === লিখক === * ১৯৮৩ চনত। ৱাশ্বিঅ' কুৰাটাৰ দ্বাৰা সম্পাদিত ''সামাজিক ব্যৱস্থাৰ গঠন আৰু পৰিৱৰ্তন'' (পাৰ্চন্সৰ জাপান ভ্ৰমণৰ দ্বিতীয়টো বক্তৃতা)। * ১৯৮৬, ''সমাজ বিজ্ঞান: এটা মৌলিক ৰাষ্ট্ৰীয় সম্পদ'' সম্পাদিত এছ জে ডি ক্লাউছনাৰ আৰু ভিক্টৰ লিড্জৰ। (১৯৪৮ চনৰ আশে-পাশে লিখা)। * ১৯৯১, ''দ্য আৰলি এছেছ'' (১৯২০ চনৰ শেষৰ ফালে আৰু ১৯৩০ চনৰ ৰচনা)। চাৰ্লছ কেমিকৰ সম্পাদনা। * ১৯৯৩, ''অন নেচনেল ছ’চিয়েলিজম'' (১৯৩০ চনৰ শেষৰ ফালে আৰু ১৯৪০ চনৰ ৰচনা)। সম্পাদনা কৰিছে উটা গেৰহাৰ্ডৰ। * ২০০৭, ''আমেৰিকান ছ'চাইটি: টুৱেৰ্ড এ থিয়ৰী অৱ ছ'চাইটেল কমিউনিটি'' জিউচেপে স্কোৰ্টিনোৰ সম্পাদিত। পেৰাডাইম{{ISBN|978-1-59451-227-8}} . === সংকলনসমূহ === * টেলকট পাৰ্ছনছ আৰু কেনেথ বি ক্লাৰ্ক (সম্পাদক), ''দ্য নিগ্ৰো আমেৰিকান'' . বিকন প্ৰেছ, ১৯৬৭ চন। * টেলকট পাৰ্ছনছ (সম্পা.), ''জ্ঞান আৰু সমাজ: আমেৰিকান সমাজবিজ্ঞান'' . নিউয়ৰ্ক: বেচিক বুকছ, ১৯৬৮। (টেলকট পাৰ্ছনছৰ পৰিচয়ৰ সৈতে ৰচনাৰ সংকলন) * টেলকট পাৰ্ছনছ আৰু ভিক্টৰ এম. লিডজ (সম্পাদক), ''ৰিডিংছ ইন প্ৰিমডাৰ্ণ ছ'চাইটিজ'' । ইংলউড ক্লিফছ, প্ৰেন্টিছ-হল, ১৯৭২। === অনুবাদ === ১৯৩০ চনত পাৰ্ছনছে ৱেবাৰৰ ক্লাছিক গ্ৰন্থ ''দ্য প্ৰটেষ্টেণ্ট এথিক এণ্ড দ্য স্পিৰিট অৱ কেপিটেলিজমৰ'' অনুবাদ প্ৰকাশ কৰে * মেক্স ৱেবাৰ, ''দ্য প্ৰটেষ্টেণ্ট এথিক এণ্ড দ্য স্পিৰিট অৱ কেপিটেলিজম।'' (১৯০৫) ১৯৩০ চনত পাৰ্ছনছে অনুবাদ কৰে। (গ্ৰন্থখনৰ প্ৰথম ইংৰাজী অনুবাদ আছিল।) * মেক্স ৱেবাৰ, ''দ্য থিয়ৰী অৱ ছ’চিয়েল এণ্ড ইকনমিক অৰ্গেনাইজেচন।'' (১৯২১–২২) ১৯৪৭ চনত আলেকজেণ্ডাৰ মৰেল হেণ্ডাৰছনৰ সৈতে পাৰ্ছনছে অনুবাদ কৰে। == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:Articles with hCards]] [[শ্ৰেণী:ভাল উৎসৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] 1386wb94f0bd5t5nljx8i1r2uobllcy 622968 622796 2026-08-03T07:49:32Z ৰঞ্জন ভূঞা 9637 added [[Category:আমেৰিকান সমাজত্ত্বাতিক]] using [[WP:HC|HotCat]] 622968 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic|alma_mater={{ubl | [[Amherst College]] | [[London School of Economics]] | [[Heidelberg University]]}}|thesis_title=|thesis_year=|school_tradition=[[Structural functionalism]]|doctoral_advisor=[[Edgar Salin]]<ref>{{cite book |last=Brick |first=Howard |year=2006 |title=Transcending Capitalism: Visions of a New Society in Modern American Thought |location=Ithaca, New York |publisher=Cornell University Press |page=[https://archive.org/details/transcendingcapi0000bric/page/125 125] |isbn=978-0-8014-2590-5 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/transcendingcapi0000bric/page/125 }}</ref>|academic_advisors=|influences={{flatlist| * [[Émile Durkheim]] * [[Walton Hale Hamilton]]<ref name="auto">{{cite journal |last=Wearne |first=Bruce C. |year=1996 |title=The Amherst Essays: Talcott Parsons's Initial Foray into Sociology |journal=The American Sociologist |volume=27 |issue=4 |pages=8–12 |issn=1936-4784 |jstor=27698795 |doi=10.1007/BF02692047 |s2cid=143988289 }}</ref> * [[Lawrence Joseph Henderson]]<ref name="auto"/> * [[Vilfredo Pareto]] * [[Max Weber]] * [[Alfred North Whitehead]]<ref>Thomas J. Fararo, "On the Foundations of the Theory of Action in Whitehead and Parsons", in ''Explorations in General Theory in Social Science'', ed. Jan J. Loubser et al. (New York: The Free Press, 1976), chapter 5.</ref> }}|discipline=Sociology|sub_discipline=<!--academic discipline specialist area – e.g. Sub-atomic research, 20th Century Danish specialist, Pauline research, Arcadian and Ugaritic specialist-->|workplaces=[[Harvard University]]|doctoral_students={{flatlist| * [[Robert F. Bales]]<ref>{{cite web|url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2006/04/robert-freed-bales/|title=Robert Freed Bales|date=April 20, 2006|access-date=February 11, 2019|archive-date=February 12, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190212070519/https://news.harvard.edu/gazette/story/2006/04/robert-freed-bales/|url-status=live}}</ref> * [[Robert N. Bellah]]<ref>{{cite journal |last=Bortolini |first=Matteo |year=2011 |title=The 'Bellah Affair' at Princeton: Scholarly Excellence and Academic Freedom in America in the 1970s |journal=The American Sociologist |volume=42 |issue=1 |pages=3–33 |doi=10.1007/s12108-011-9120-7 |issn=1936-4784 |jstor=41485696|s2cid=142870775 }}</ref> * [[Joseph Berger (sociologist)|Joseph Berger]] * [[Frank Bonilla]]<ref>{{cite web |date=December 29, 2010 |title=PRdream Mourns the Passing of Frank Bonilla, 1925–2010 |url=http://www.prdream.com/wordpress/topics/2010/12/2684/ |website=Puerto Rico and the American Dream |access-date=February 14, 2019 |archive-date=February 15, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190215102807/http://www.prdream.com/wordpress/topics/2010/12/2684/ |url-status=live }}</ref> * [[Albert K. Cohen]] * [[Renée Fox]]<ref>{{cite journal |last=Blad |first=Cory |year=2012 |title=Review of ''In the Field: A Sociologist's Journey'', by Renée C. Fox |journal=Contemporary Sociology |volume=41 |issue=5 |pages=629–630 |issn=1939-8638 |jstor=41722923|doi=10.1177/0094306112457769j |s2cid=147156391 }}</ref>{{better source needed |date=February 2019 |reason=Indicates that Parsons was Fox's graduate school advisor, but not specifically that he was her doctoral advisor. However, the only degree she received from Harvard was a doctorate.}} * [[Harold Garfinkel]]<ref>{{cite book |contributor-last=Rawls |contributor-first=Anne Warfield |contribution=Editor's Introduction |last=Garfinkel |first=Harold |author-link=Harold Garfinkel |year=2002 |editor-last=Rawls |editor-first=Anne Warfield |title=Ethnomethodology's Program: Working Out Durkheim's Aphorism |location=Lanham, Maryland |publisher=Rowman & Littlefield Publishers |page=4 |isbn=978-0-7425-7898-2}}</ref> * [[Clifford Geertz]]<ref>{{cite book |last=Hess |first=David J. |year=1995 |title=Science and Technology in a Multicultural World: The Cultural Politics of Facts and Artifacts |url=https://archive.org/details/sciencetechnolog0000hess |url-access=registration |location=New York |publisher=Columbia University Press |page=[https://archive.org/details/sciencetechnolog0000hess/page/140 140] |isbn=978-0-231-10197-4}}</ref>{{better source needed|date=February 2019}} * [[Miriam M. Johnson]] * [[Edward Laumann]] * [[Marion J. Levy Jr.]]<ref>{{cite book |last=Apter |first=Andrew |author-link=Andrew Apter |year=2014 |chapter=Modernization Theory and the Figure of Blindness: Filial Reflections |editor1-last=Bloom |editor1-first=Peter J. |editor2-last=Miescher |editor2-first=Stephan F. |editor3-last=Manuh |editor3-first=Takyiwaa |title=Modernization as Spectacle in Africa |location=Bloomington, Indiana |publisher=Indiana University Press |page=44 |isbn=978-0-253-01233-3}}</ref> * [[Jean Lipman-Blumen]]<ref>{{cite journal |last=Lipman-Blumen |first=Jean |author-link=Jean Lipman-Blumen |year=2011 |title=Toxic Leadership: A Rejoinder |journal=Representation |volume=47 |issue=3 |page=334 |doi=10.1080/00344893.2011.596444 |s2cid=153804354 |issn=1749-4001}}</ref> * [[Wilbert E. Moore]] * [[Jesse R. Pitts]] * {{ill|Jackson Toby|de}} * [[Pierre L. van den Berghe]] * [[Ezra Vogel]] * [[Morris Zelditch]] }}|notable_students={{flatlist| * [[Norman Birnbaum]] * [[Kingsley Davis]] * [[Niklas Luhmann]] * [[James Olds]] * [[Neil Smelser]] }}|main_interests=|notable_works={{ubl | ''[[The Structure of Social Action]]'' (1937) | ''The Social System'' (1951)}}|notable_ideas={{hlist | [[Action theory (sociology)|Action theory]] | [[AGIL paradigm]] | [[sick role]]}}|influenced={{flatlist| * [[Jeffrey C. Alexander]]<ref>{{cite journal |last1=Lynch |first1=Gordon |last2=Sheldon |first2=Ruth |year=2013 |title=The Sociology of the Sacred: A Conversation with Jeffrey Alexander |journal=Culture and Religion |volume=14 |issue=3 |page=254 |doi=10.1080/14755610.2012.758163 |s2cid=5560412 |issn=1475-5629 |url=https://repositorio.unal.edu.co/handle/unal/80986 }}</ref> * [[Clyde Kluckhohn]]<ref>{{cite encyclopedia |last=Moore |first=John H. |author-link=John H. Moore |year=2013 |title=Kluckhohn, Clyde |editor1-last=McGee |editor1-first=R. Jon |editor2-last=Warms |editor2-first=Richard L. |encyclopedia=Theory in Social and Cultural Anthropology: An Encyclopedia |location=Thousand Oaks, California |publisher=Sage Reference |doi=10.4135/9781452276311 |isbn=978-1-4522-7631-1 |page=438}}</ref> * [[Karl Deutsch]]<ref name="Rocher 1974, p. 154">{{cite book |last=Rocher |first=Guy |author-link=Guy Rocher |year=1974 |title=Talcott Parsons and American Sociology |translator1-last=Mennell |translator1-first=Barbara |translator2-last=Mennell |translator2-first=Stephen |translator2-link=Stephen Mennell |location=London |publisher=Nelson |page=[https://archive.org/details/talcottparsonsam0000roch_g9p2/page/154 154] |isbn=978-0-17-712119-7 |url=https://archive.org/details/talcottparsonsam0000roch_g9p2/page/154 }}</ref> * [[David Easton]]<ref name="Rocher 1974, p. 154"/> <!-- * [[Renée Fox]]<ref>{{cite journal |last=Fox |first=Renée C. |author-link=Renée Fox |year=1997 |title=Talcott Parsons, My Teacher |journal=The American Scholar |volume=66 |issue=3 |page=395 |issn=2162-2892 |jstor=41213420}}</ref> --><!-- Also a doctoral student --> * [[Jürgen Habermas]]<ref>{{cite book |last=Ingram |first=David |author-link=David Bruce Ingram |year=1987 |title=Habermas and the Dialectic of Reason |location=New Haven, Connecticut |publisher=Yale University Press |page=135 |isbn=978-0-300-04613-7}}</ref> * [[Anthony Giddens|Lord Giddens]] * [[Benton Johnson]]<ref>{{cite web|url=http://hirr.hartsem.edu/ency/Parsons.htm|title=Content Pages of the Encyclopedia of Religion and Social Science|website=hirr.hartsem.edu|access-date=February 11, 2019|archive-date=September 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910034736/http://hirr.hartsem.edu/ency/Parsons.htm|url-status=live|archivedate=September 10, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180910034736/http://hirr.hartsem.edu/ency/Parsons.htm|deadurl=yes}}</ref><!-- Also a doctoral student? --> * [[Jean-François Lyotard]] * [[Robert K. Merton]] * [[Richard Münch (sociologist)|Richard Münch]] * [[Edward Shils]] }}}}'''টলকট পাৰ্ছনছ''' ( ইংৰাজী : Talcott Parsons ; ১৩ ডিচেম্বৰ, ১৯০২ – ৮ মে', ১৯৭৯) আছিল ধ্ৰুপদী পৰম্পৰাৰ এগৰাকী আমেৰিকান সমাজতত্ত্ববিদ। তেওঁ বিশেষকৈ তেওঁৰ 'সামাজিক ক্ৰিয়া তত্ত্ব' আৰু 'গাঁথনিগত প্ৰকাৰ্যবাদ'ৰ বাবে সৰ্বাধিক পৰিচিত। বিংশ শতিকাৰ সমাজতত্ত্বৰ জগতত পাৰ্ছনছক অন্যতম প্ৰভাৱশালী ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা হয়। {{Sfn|Turner|Holton|2015|pages=3–6}} অৰ্থনীতিত পিএইচডি ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পিছত, তেওঁ ১৯২৭ চনৰ পৰা ১৯৭৩ চনলৈকে হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৩০ চনত হাৰ্ভাৰ্ডত নতুনকৈ মুকলি হোৱা সমাজতত্ত্ব বিভাগটোৰ প্ৰথমকেইগৰাকীমান অধ্যাপকৰ ভিতৰত তেৱোঁ আছিল অন্যতম। পৰৱৰ্তী সময়ত হাৰ্ভাৰ্ডত 'সামাজিক সম্পৰ্ক বিভাগ' প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো তেওঁ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref name="Soc101">{{Citation|chapter=Chapter Four: Talcott Parsons and Robert Merton, Functionalism and Modernization|title=Introduction to Sociological Theory: Theorists, Concepts, and their Applicability to the Twenty-First Century|last=Dillon|first=Michele|publisher=Wiley|year=2013|isbn=978-1-118-47190-6|pages=156–157|chapter-url=https://books.google.com/books?id=HZEDwaIthpkC&q=%22Introduction%20to%20Sociological%20Theory%22%20%22talcott%20parsons%22%20%22criticized%20for%20his%22&pg=PA154}}</ref> অভিজ্ঞতামূলক তথ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ক'ব পাৰি যে, পাৰ্ছনছৰ 'সামাজিক ক্ৰিয়া তত্ত্ব'টোৱেই আছিল আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু ইউৰোপত বিকশিত হোৱা সামাজিক ব্যৱস্থাৰ প্ৰথমটো সৰ্বাত্মক, প্ৰণালীবদ্ধ আৰু সাধাৰণীকৰণ কৰিব পৰা তত্ত্ব। {{Sfn|Dillon|2013|pages=158–159}} ইংৰাজীভাষী বিশ্বৰ সমাজতত্ত্বলৈ পাৰ্ছনছৰ অন্যতম বৃহৎ অৱদান আছিল মেক্স ৱেবাৰৰ কৰ্মৰাজিৰ অনুবাদ আৰু লগতে ৱেবাৰ, ইমাইল দুৰখেইম আৰু ভিলফ্ৰেড' পেৰেটোৰ গ্ৰন্থসমূহৰ তেওঁ আগবঢ়োৱা বিশ্লেষণ। এই পণ্ডিতসকলৰ চিন্তা-চৰ্চাই পাৰ্ছনছৰ দৃষ্টিভংগীক বাৰুকৈয়ে প্ৰভাৱিত কৰিছিল আৰু ইয়েই তেওঁৰ সামাজিক ক্ৰিয়া তত্ত্বৰ ভেটি গঢ়ি তুলিছিল। পাৰ্ছনছে স্বেচ্ছামূলক ক্ৰিয়াক কেৱল অভ্যন্তৰীণ মনস্তাত্ত্বিক প্ৰক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত বুলি গণ্য কৰাৰ পৰিৱৰ্তে, ইয়াক সাংস্কৃতিক প্ৰমূল্য আৰু সামাজিক গাঁথনিৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰাহে বিচাৰ কৰিছিল।তেওঁৰ মতে, এই সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক কাৰকবোৰেই মানুহৰ পছন্দক নিয়ন্ত্ৰণ কৰে আৰু অৱশেষত সকলো সামাজিক ক্ৰিয়া নিৰ্ধাৰণ কৰে।{{Sfn|Dillon|2013|pages=158–159}} যদিও পাৰ্ছনছক সাধাৰণতে এগৰাকী 'গাঁথনিগত প্ৰকাৰ্যবাদী' হিচাপে গণ্য কৰা হয়, তথাপিও তেওঁৰ কৰ্মজীৱনৰ শেষৰ ফালে, ১৯৭৫ চনত প্ৰকাশিত এটি প্ৰবন্ধত তেওঁ স্পষ্টকৈ উল্লেখ কৰিছিল যে— তেওঁৰ তত্ত্বৰ প্ৰকৃত চৰিত্ৰ বৰ্ণনা কৰিবলৈ "প্ৰকাৰ্যবাদী" আৰু "গাঁথনিগত প্ৰকাৰ্যবাদী" শব্দবোৰ একেবাৰেই অনুপযুক্ত।<ref>{{Citation|first=Talcott|last=Parsons|chapter=The Present Status of 'Structural-Functional' Theory in Sociology|title=Social Systems and The Evolution of Action Theory|location=New York|publisher=The Free Press|year=1975}}</ref> ১৯৭০-ৰ দশকৰ পৰা সমাজতত্ত্ববিদসকলৰ এক নতুন প্ৰজন্মই পাৰ্ছনছৰ তত্ত্বসমূহক সামাজিকভাৱে ৰক্ষণশীল আৰু তেওঁৰ লেখনিসমূহক অপ্ৰয়োজনীয়ভাৱে জটিল বুলি সমালোচনা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পাৰ্ছনছৰ জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষ সময়ছোৱাৰ (১৯৪০-ৰ দশকৰ পৰা ১৯৭০-ৰ দশকলৈ) তুলনাত পৰৱৰ্তী সময়ত সমাজতত্ত্বৰ পাঠ্যক্ৰমসমূহত তেওঁৰ তত্ত্বসমূহৰ ওপৰত তুলনামূলকভাৱে কম গুৰুত্ব প্ৰদান কৰা দেখা যায়। অৱশ্যে, শেহতীয়াকৈ তেওঁৰ চিন্তাধাৰা আৰু ধাৰণাসমূহৰ প্ৰতি বিদ্যায়তনিক মহলত পুনৰ এক নতুন আগ্ৰহ বা আকৰ্ষণৰ সৃষ্টি হোৱা পৰিলক্ষিত হৈছে। <ref name="Soc101"/> পাৰ্ছনছ সমাজতত্ত্বৰ পেছাদাৰীকৰণ আৰু আমেৰিকাৰ বিদ্যায়তনিক ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ প্ৰসাৰৰ এগৰাকী প্ৰবল সমৰ্থক আছিল। ১৯৪৯ চনত তেওঁ 'আমেৰিকান ছ'চিয়লজিকেল এছ'চিয়েশ্যন'ৰ সভাপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৬০ চনৰ পৰা ১৯৬৫ চনলৈকে সংস্থাটোৰ সম্পাদক হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। == প্ৰাথমিক জীৱন == ১৯০২ চনৰ ১৩ ডিচেম্বৰত কলোৰাডোৰ কলোৰাডো স্প্ৰিংছত পাৰ্ছনছৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল এডৱাৰ্ড স্মিথ পাৰ্ছনছ আৰু মাতৃৰ নাম মেৰী আগাষ্টা ইংগাৰছল। তেওঁৰ পিতৃয়ে 'য়েল ডিভিনিটি স্কুল'ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এগৰাকী কংগ্ৰিগেচনেলিষ্ট যাজক হিচাপে দীক্ষা লাভ কৰিছিল। তেওঁ প্ৰথমতে কলোৰাডোৰ গ্ৰীলীৰ এক নতুনকৈ গঢ় লৈ উঠা সম্প্ৰদায়ৰ যাজক হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল। পাৰ্ছনছৰ জন্মৰ সময়ত তেওঁৰ পিতৃ কলোৰাডো মহাবিদ্যালয়ৰ ইংৰাজী বিভাগৰ অধ্যাপক আৰু লগতে উপ-সভাপতিৰ পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছিল। <ref>{{Cite news|url=https://www.britannica.com/biography/Talcott-Parsons|dead-url=2026-06-23|language=en}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Parsons|first1=Charles|last2=Wang|first2=Joan Parsons|date=2004|title=Some Remarks on Talcott Parsons's Family|url=https://www.jstor.org/stable/27700392|journal=The American Sociologist|volume=35|issue=3|pages=4–22|issn=0003-1232}}</ref> গ্ৰীলীত কংগ্ৰিগেচনেলিষ্ট যাজক হিচাপে সেৱা আগবঢ়োৱা সময়ছোৱাত, এডৱাৰ্ড 'ছ'চিয়েল গছপেল' বা সামাজিক সুসমাচাৰ আন্দোলনৰ প্ৰতি সহানুভূতিশীল হৈ পৰিছিল। অৱশ্যে, তেওঁ এই আন্দোলনটোক এক উচ্চতৰ ধৰ্মতাত্ত্বিক দৃষ্টিকোণৰ পৰাহে বিচাৰ কৰাৰ পক্ষপাতী আছিল আৰু সমাজবাদৰ মতাদৰ্শৰ প্ৰতি তেওঁৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা আছিল। == মৃত্যু == ১৯৭৯ চনৰ ৮ মে’ত জাৰ্মানী ভ্ৰমণৰ সময়ত মিউনিখত পাৰ্ছনছৰ মৃত্যু হয়, য’ত তেওঁ হাইডেলবাৰ্গত ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ ৫০ বছৰীয়া জয়ন্তী উদযাপন কৰিছিল। ইয়াৰ আগদিনা তেওঁ হাবাৰমাছ, নিক্লাছ লুহমান আৰু উলফগেং শ্বলুচটাৰকে ধৰি জাৰ্মান বুদ্ধিজীৱীসকলৰ আগত সামাজিক শ্ৰেণীৰ ওপৰত বক্তৃতা দিছিল। == কৰ্মৰাজি == পাৰ্ছনছে সমাজ বিশ্লেষণৰ উদ্দেশ্যে এটি সামগ্ৰিক তাত্ত্বিক ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিছিল, যাক তেওঁ "কৰ্ম তত্ত্ব" বুলি অভিহিত কৰিছিল। এই তত্ত্বটো মূলতঃ "বিশ্লেষণাত্মক বাস্তৱবাদ"ৰ পদ্ধতিগত তথা জ্ঞানতাত্ত্বিক নীতি আৰু "স্বেচ্ছামূলক কৰ্ম"ৰ তাত্ত্বিক বা সত্তাগত ধাৰণাৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত আছিল। বাস্তৱ জগত আৰু মানৱ জ্ঞানৰ স্বৰূপ সম্পৰ্কে থকা নামবাদী আৰু বাস্তৱবাদী দৃষ্টিভংগীৰ মাজত পাৰ্ছনছৰ 'বিশ্লেষণাত্মক বাস্তৱবাদ'ৰ ধাৰণাটোক এক প্ৰকাৰৰ আপোচ বা মধ্যমপন্থা হিচাপে গণ্য কৰিব পাৰি। পাৰ্ছনছে বিশ্বাস কৰিছিল যে বস্তুনিষ্ঠ বাস্তৱতাৰ সৈতে কেৱল এক বিশেষ মুখামুখি বা সংযোগৰ জৰিয়তেহে সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিব পাৰি, আৰু ধাৰণাগত পৰিকাঠামো তথা তত্ত্বৰ জৰিয়তেহে ইয়াৰ এক সাধাৰণ বৌদ্ধিক বুজাবুজি সম্ভৱপৰ। বৌদ্ধিক পৰ্যায়ত বস্তুনিষ্ঠ বাস্তৱতাৰ সৈতে হোৱা আদান-প্ৰদানক সদায় এক দৃষ্টিভংগী বা পদ্ধতি হিচাপেহে গণ্য কৰা উচিত। পাৰ্ছনছে প্ৰায়ে হেণ্ডাৰছনৰ এটা বক্তব্যৰ উদ্ধৃতি দি 'বিশ্লেষণাত্মক বাস্তৱবাদ'ৰ অৰ্থ ব্যাখ্যা কৰিছিল: "তথ্য হ'ল ধাৰণাগত পৰিকাঠামোৰ আধাৰত অভিজ্ঞতাৰ বিষয়ে প্ৰদান কৰা এক বিবৃতি।" সাধাৰণতে পাৰ্ছনছে মতপোষণ কৰিছিল যে 'বিশ্লেষণাত্মক বাস্তৱবাদ'ৰ ক্ষেত্ৰত লৰেন্স জোচেফ হেণ্ডাৰছন আৰু আলফ্ৰেড নৰ্থ হোৱাইটহেড আছিল তেওঁৰ মূল অনুপ্ৰেৰণা; অৱশ্যে, এই ধাৰণাটো তেওঁ হয়তো ইয়াৰ বহু আগতেই লাভ কৰিছিল। পাৰ্ছনছৰ "বিশ্লেষণাত্মক বাস্তৱবাদ"ত বস্তুনিষ্ঠ বাস্তৱতাৰ প্ৰসংগটোৰ ওপৰত জোৰ দিয়াটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ; কাৰণ, তেওঁ বাৰে বাৰে এই কথাটো স্পষ্ট কৰিছিল যে তেওঁৰ "বিশ্লেষণাত্মক বাস্তৱবাদ"ৰ ধাৰণাটো হান্স ভাইহিংগাৰৰ "কাল্পনিকতাবাদ"ৰ পৰা বহুখিনি পৃথক আছিল: === ''সামাজিক কাৰ্যৰ গাঁথনি'' === পাৰ্ছনছৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত গ্ৰন্থ 'দ্য ষ্ট্ৰাকচাৰ অৱ ছচিয়েল এক্সন' (The Structure of Social Action বা চমুকৈ SSA) লাহে লাহে বা খণ্ড-খণ্ডকৈ গঢ় লৈ উঠিছিল। ইয়াৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল মেক্স ৱেবাৰ। পৰৱৰ্তী সময়ত গ্ৰন্থখনৰ মূল ধাৰণাটোৱে এক নিৰ্দিষ্ট ৰূপ পোৱাৰ লগে লগে আন আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চিন্তাবিদসকলকো লাহে লাহে এই আলোচনাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ১৯৩২ চনত পাৰ্ছনছে অপ্ৰত্যাশিতভাৱে এনে এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থৰ সন্ধান পাইছিল, যিখনে তেওঁৰ মূল যুক্তিক প্ৰতিষ্ঠা কৰাত যথেষ্ট সহায় কৰিছিল: সেইখন আছিল এলি হেলভিৰ 'লা ফৰ্মেচন ডু ৰেডিকেলিঝম ফিল'চফিক' (La formation du radicalisme philosophique, ১৯০১-১৯০৪)। তেওঁ এই তিনিটা খণ্ডৰ গ্ৰন্থখন মূল ফৰাচী ভাষাতে পঢ়িছিল।পাৰ্ছনছে এই বিষয়ে বাখ্যা কৰি কৈছিল, "বাৰু, হেলভি আছিল সম্পূৰ্ণ এক সুকীয়া জগত ... আৰু ই মোক ব্ৰিটিছ উপযোগিতাবাদী চিন্তাৰ মূল ধাৰাৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন ধাৰণাসমূহ (যেনে- 'স্বাৰ্থৰ প্ৰাকৃতিক পৰিচয়' বা 'natural identity of interest' আদিৰ বিষয়ে থকা ধাৰণা) স্পষ্টভাৱে বুজাত সঁচাকৈয়ে সহায় কৰিছিল। মই আজিও অনুভৱ কৰোঁ যে ই বৌদ্ধিক ইতিহাসৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ৰচনা।" ১৯৩৭ চনত প্ৰকাশিত 'দ্য ষ্ট্ৰাকচাৰ অৱ ছচিয়েল এক্সন' গ্ৰন্থখনৰ জৰিয়তে পাৰ্ছনছে প্ৰথমবাৰৰ বাবে বিশেষ স্বীকৃতি লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। এই গ্ৰন্থখন আছিল তেওঁৰ প্ৰথমটো বৃহৎ সংশ্লেষণ, য'ত তেওঁ ডাৰ্খেইম, ৱেবাৰ, পেৰেট' আৰু অন্যান্য চিন্তাবিদসকলৰ ধাৰণাসমূহ একত্ৰিত কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত, ১৯৯৮ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজতাত্ত্বিক সংস্থাই এই গ্ৰন্থখনক বিংশ শতিকাৰ নৱমখন সৰ্বাধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ সমাজতাত্ত্বিক গ্ৰন্থ হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref>{{Cite web|url=https://www.isa-sociology.org/en/about-isa/history-of-isa/books-of-the-xx-century/ranking-order|title=International Sociological Association Books of the XX Century|accessdate=August 26, 2023|archivedate=June 4, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230604144957/https://www.isa-sociology.org/en/about-isa/history-of-isa/books-of-the-xx-century/ranking-order}}</ref> === ক্ৰিয়া তত্ত্ব === পাৰ্ছনছৰ কৰ্ম তত্ত্বক প্ৰত্যক্ষবাদৰ বৈজ্ঞানিক কঠোৰতা বজাই ৰখাৰ লগতে হাৰ্মেনিউটিক ধৰণৰ সমাজতাত্ত্বিক তত্ত্বসমূহত অন্তৰ্ভুক্ত মানৱ কৰ্মৰ "ব্যক্তিনিষ্ঠ মাত্ৰা"ৰ প্ৰয়োজনীয়তাক স্বীকাৰ কৰাৰ এক প্ৰয়াস হিচাপে বৰ্ণনা কৰিব পাৰি। পাৰ্ছনছৰ সাধাৰণ তাত্ত্বিক আৰু পদ্ধতিগত দৃষ্টিভংগীৰ এক প্ৰধান কথা হ'ল যে মানৱ কৰ্মক সদায় মানুহৰ কামৰ আঁৰত থকা প্ৰেৰণাদায়ক উপাদানসমূহৰ সৈতে সংগতি ৰাখি বুজিব লাগিব। সমাজ বিজ্ঞানে মানৱ কৰ্মৰ বিশ্লেষণ কৰোঁতে ইয়াৰ লক্ষ্য, উদ্দেশ্য আৰু আদৰ্শৰ প্ৰশ্নটোকো বিবেচনা কৰিব লাগে। আচৰণবাদী তত্ত্ব আৰু সম্পূৰ্ণ বস্তুবাদী দৃষ্টিভংগীৰ প্ৰতি পাৰ্ছনছৰ তীব্ৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ মূল কাৰণটোৱেই আছিল এই তাত্ত্বিক অৱস্থানসমূহে লক্ষ্য, উদ্দেশ্য আৰু আদৰ্শ আদি কাৰকসমূহক বিশ্লেষণৰ পৰা আঁতৰাই পেলাবলৈ কৰা প্ৰয়াস। আমহাৰ্ষ্টত থকাৰ সময়তে পাৰ্ছনছে তেওঁৰ টাৰ্ম পেপাৰসমূহত মানৱ জীৱনক কেৱল মানসিক, জৈৱিক বা বস্তুবাদী শক্তিলৈ অৱনমিত কৰাৰ প্ৰচেষ্টাক সমালোচনা কৰিছিল। পাৰ্ছনছে মতপোষণ কৰিছিল যে মানৱ জীৱনৰ আটাইতকৈ অপৰিহাৰ্য দিশটো হৈছে সংস্কৃতিৰ কাৰকসমূহক কেনেদৰে সংহিতাবদ্ধ বা প্ৰণালীবদ্ধ কৰা হয়। অৱশ্যে পাৰ্ছনছৰ বাবে সংস্কৃতি আছিল এক স্বতন্ত্ৰ চলক, যাক সামাজিক ব্যৱস্থাৰ আন কোনো কাৰকৰ পৰা আহৰণ বা নিৰ্ধাৰণ কৰিব নোৱাৰি। তেওঁৰ এই পদ্ধতিগত উদ্দেশ্যটো 'দ্য ষ্ট্ৰাকচাৰ অৱ ছচিয়েল এক্সন' গ্ৰন্থখনত আটাইতকৈ বিশদভাৱে উপস্থাপন কৰা হৈছে; যিখন আছিল সমাজ বিজ্ঞানৰ পদ্ধতিগত ভেটিৰ বিষয়ে পাৰ্ছনছৰ প্ৰথমখন মৌলিক আলোচনা। 'দ্য ষ্ট্ৰাকচাৰ অৱ ছচিয়েল এক্সন' গ্ৰন্থখনৰ কিছুমান মূল বিষয়বস্তু ইয়াৰ দুবছৰ পূৰ্বেই "দ্য প্লেচ অৱ আল্টিমেট ভেল্যুজ ইন চ'চিয়লজিকেল থিয়ৰী" নামৰ এটা চিত্তাকৰ্ষক প্ৰবন্ধত উপস্থাপন কৰা হৈছিল। === চাইবাৰনেটিক্স আৰু প্ৰণালী তত্ত্বৰ সৈতে সম্পৰ্ক === পাৰ্ছনছে এনে এক সময়ত তেওঁৰ ধাৰণাসমূহ বিকশিত কৰিছিল যি সময়ত সমাজ আৰু আচৰণ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰখনত 'প্ৰণালী তত্ত্ব' আৰু 'চাইবাৰনেটিক্স'ৰ চৰ্চাই সৰ্বাধিক গুৰুত্ব লাভ কৰিছিল।প্ৰণালীভিত্তিক চিন্তাধাৰা প্ৰয়োগ কৰি তেওঁ মত পোষণ কৰিছিল যে সমাজ আৰু আচৰণ বিজ্ঞানৰ অন্তৰ্গত প্ৰাসংগিক প্ৰণালীসমূহ হৈছে "মুক্ত": অৰ্থাৎ এইবোৰ অন্য প্ৰণালীসমূহৰ সৈতে একেটা পৰিৱেশতে সংলগ্ন বা নিহিত হৈ থাকে। সমাজ আৰু আচৰণ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত আটাইতকৈ বৃহৎ প্ৰণালীটো হৈছে "ক্ৰিয়া প্ৰণালী"। ই হৈছে মূলতঃ এক ভৌতিক-জৈৱিক পৰিৱেশৰ মাজত অন্তৰ্নিহিত হৈ থকা মানুহৰ পাৰস্পৰিকভাৱে সম্পৰ্কযুক্ত আচৰণসমূহৰ এক সমষ্টি। পাৰ্ছনছে তেওঁৰ তত্ত্বটোৰ বিকাশ সাধন কৰাৰ লগে লগে ই ক্ৰমান্বয়ে 'চাইবাৰনেটিক্স' আৰু 'প্ৰণালী তত্ত্ব'ৰ ক্ষেত্ৰখনৰ সৈতে অধিক ওতঃপ্ৰোতভাৱে সাঙোৰ খাই পৰিছিল। কেৱল সেয়াই নহয়, ইয়াৰ লগতে এমাৰ্ছনৰ 'হমিঅ'ষ্টেচিছ' ধাৰণা আৰু আৰ্নষ্ট মেয়াৰৰ "টেলিঅ'নমিক প্ৰক্ৰিয়া"ৰ ধাৰণাৰ সৈতেও তেওঁৰ এই তত্ত্বটো গভীৰভাৱে যুক্ত হৈ পৰিছিল। অধি-তাত্ত্বিক স্তৰত, পাৰ্ছনছে দুটা বিপৰীতমুখী চিন্তাৰ মাজত এক ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰাৰ প্ৰয়াস কৰিছিল। ইয়াৰে এফালে আছিল মনস্তাত্ত্বিক পৰিঘটনাদৰ্শন আৰু ভাৱবাদ; আৰু আনফালে আছিল তেওঁ নিজেই অভিহিত কৰা "উপযোগিতাবাদী-প্ৰত্যক্ষবাদী সংমিশ্ৰণ"ৰ বিশুদ্ধ বা নিভাঁজ ৰূপসমূহ। এই তত্ত্বটোৱে সামাজিক ক্ৰমবিকাশৰ এক সাধাৰণ তত্ত্ব আৰু বিশ্ব ইতিহাসৰ প্ৰধান চালিকা শক্তিসমূহৰ এক নিৰ্দিষ্ট ব্যাখ্যা অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। পাৰ্ছনছৰ ইতিহাস আৰু ক্ৰমবিকাশৰ তত্ত্ব অনুসৰি, ক্ৰিয়া-প্ৰণালীৰ স্তৰসমূহৰ চাইবাৰনেটিক স্তৰবিন্যাসৰ গঠনমূলক-বৌদ্ধিক প্ৰতীকীকৰণে মূলতঃ ডি এন এ ৰ জিনীয় তথ্যই জৈৱিক ক্ৰমবিকাশ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ দৰেই কাম কৰে। কিন্তু অধি-প্ৰণালীগত নিয়ন্ত্ৰণৰ এই কাৰকটোৱে কোনো চূড়ান্ত ফলাফল 'নিৰ্ধাৰণ' নকৰে; বৰঞ্চ ই প্ৰকৃত পথপ্ৰদৰ্শক বা চালিকা শক্তি— অৰ্থাৎ স্বয়ং 'ক্ৰিয়া'ৰ বাবে কেৱল এক দিক-নিৰ্দেশনামূলক পৰিসীমাহে বান্ধি দিয়ে।পাৰ্ছনছে সমাজৰ এই গঠনমূলক বা মূল স্তৰটোক নোৱাম চমস্কিৰ "গভীৰ গাঁথনি" বা "ডীপ ষ্ট্ৰাকচাৰ"ৰ ধাৰণাটোৰ সৈতে তুলনা কৰিছে। পাৰ্ছনছে উল্লেখ কৰা মতে, "'গভীৰ গাঁথনি'সমূহে নিজে নিজে এনে কোনো বাক্য গঠন বা প্ৰকাশ নকৰে, যিয়ে এক সুসংগত অৰ্থ বহন কৰিব পাৰে। প্ৰকৃততে 'পৃষ্ঠীয় গাঁথনি'ৰ স্তৰতহে এই কাৰ্যটো সংঘটিত হয় (অৰ্থাৎ অৰ্থপূৰ্ণ বাক্যৰ সৃষ্টি হয়)। চমস্কিৰ নিজৰ ভাষাৰেই ক'বলৈ গ'লে, এই দুয়োটা স্তৰৰ মাজৰ সংযোগকাৰী যোগসূত্ৰটো হৈছে 'ৰূপান্তৰকৰণৰ নিয়মসমূহৰ এক সমষ্টি'।" অভিজ্ঞতামূলক বিশ্লেষণৰ অন্ততঃ এটা স্তৰত হ'লেও, ৰূপান্তৰকৰণৰ এই প্ৰক্ৰিয়া আৰু সত্তাসমূহ সাধাৰণতে পৌৰাণিক আখ্যান আৰু ধৰ্মৰ জৰিয়তে সম্পন্ন বা বাস্তৱায়িত হোৱা দেখা যায়। কিন্তু নীতিগতভাৱে চাবলৈ গ'লে, দৰ্শন, কলা বা শিল্প-পদ্ধতি, আনকি প্ৰতীকী গ্ৰাহক আচৰণেও এই একেই ভূমিকা বা কাৰ্য পালন কৰিব পাৰে। === সমাজ বিজ্ঞানৰ ঐক্যবদ্ধ ধাৰণা === পাৰ্ছনছৰ তত্ত্বই সমাজ বিজ্ঞান আৰু সাধাৰণভাৱে সমগ্ৰ জীৱন্ত প্ৰণালীসমূহৰ এক একত্ৰিত বা সমন্বিত ধাৰণাৰ দৃষ্টিভংগীক প্ৰতিফলিত কৰে। তেওঁৰ এই দৃষ্টিভংগী নিকলাছ লুহমানৰ 'সামাজিক প্ৰণালীৰ তত্ত্ব'তকৈ মূলগতভাৱে পৃথক। কাৰণ, পাৰ্ছনছে এই ধাৰণাটো অস্বীকাৰ কৰিছিল যে প্ৰণালীসমূহ স্ব-উৎপাদনশীল বা নিজাববীয়াকৈ সৃষ্ট হ'ব পাৰে; তেওঁৰ মতে ব্যক্তিগত কৰ্তাৰ প্ৰকৃত ক্ৰিয়া-প্ৰণালী অবিহনে ই কেতিয়াও সম্ভৱ নহয়। প্ৰণালীসমূহৰ নিজা কিছুমান অন্তৰ্নিহিত ক্ষমতা থাকে সঁচা, কিন্তু সেইবোৰ কেৱল ক্ৰিয়া-প্ৰণালীৰ প্ৰতিষ্ঠানিক প্ৰক্ৰিয়াসমূহৰ ফলাফল হিচাপেহে গঢ় লৈ উঠে। চূড়ান্ত বিশ্লেষণত চাবলৈ গ'লে, এই প্ৰক্ৰিয়াসমূহ প্ৰকৃততে ব্যক্তিগত কৰ্তাসকলৰ (অৰ্থাৎ মানুহৰ) ঐতিহাসিক প্ৰচেষ্টাৰহে ফচল। য'ত লুহমানে প্ৰণালীৰ অন্তৰ্নিহিত বৈশিষ্ট্যৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল, তাৰ বিপৰীতে পাৰ্ছনছে দৃঢ়তাৰে মত পোষণ কৰিছিল যে— স্বতঃ-অনুঘটক আৰু স্থিৰাৱস্থা বা ভাৰসাম্য ৰক্ষাকাৰী প্ৰক্ৰিয়াসমূহৰ অৱস্থিতি; আৰু আনহাতে সকলোৰে চূড়ান্ত "প্ৰথম চালিকা শক্তি" হিচাপে কৰ্তা বা ব্যক্তিৰ ভূমিকা— এই দুয়োটা ধাৰণা কেতিয়াও পৰস্পৰ বিৰোধী নহয়। ভাৰসাম্য ৰক্ষাকাৰী প্ৰক্ৰিয়াসমূহ ঘটিলে সেয়া প্ৰয়োজনীয় হ'ব পাৰে, কিন্তু মানুহৰ ক্ৰিয়াহে হৈছে আটাইতকৈ অপৰিহাৰ্য আৰু নিৰ্ণায়ক শক্তি। কেৱল ক্ৰিয়াৰ চূড়ান্ত প্ৰসংগৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰাহে পাৰ্ছনছৰ এই মতবাদটোক বুজা উচিত— য'ত তেওঁ কৈছে যে, ইতিহাসত উচ্চ-স্তৰৰ চাইবাৰনেটিক প্ৰণালীসমূহে সদায় চাইবাৰনেটিক স্তৰবিন্যাসৰ নিম্ন স্তৰত সংগঠিত হোৱা সামাজিক ৰূপসমূহক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ প্ৰৱণতা দেখুৱায়। পাৰ্ছনছৰ মতে, সাধাৰণ ক্ৰিয়া-স্তৰৰ ক্ষেত্ৰত চাইবাৰনেটিক স্তৰবিন্যাসৰ সৰ্বোচ্চ স্তৰটোৱেই হৈছে সাংস্কৃতিক প্ৰণালীৰ 'গঠনমূলক অংশ', যাক তেওঁ "L-ৰ L" (the L of the L) বুলি অভিহিত কৰিছে। অৱশ্যে, প্ৰণালীটোৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া-প্ৰক্ৰিয়াসমূহৰ মাজত, বিশেষকৈ 'সাংস্কৃতিক-প্ৰকাশভংগীমূলক অক্ষ'ৰ (cultural-expressivistic axis, অৰ্থাৎ AGIL আৰ্হিৰ L-G ৰেখাডাল) ওপৰত অধিক মনোযোগ দিয়া উচিত। 'গঠনমূলক' (constitutive) শব্দটোৰ দ্বাৰা পাৰ্ছনছে সাধাৰণতে অতিশয় সুশৃংখল বা সংহিতাবদ্ধ (highly codified) সাংস্কৃতিক প্ৰমূল্যসমূহক, বিশেষকৈ ধৰ্মীয় উপাদানসমূহক বুজাইছিল (যদিও "গঠনমূলক" শব্দটোৰ অন্যান্য ধৰণৰ বাখ্যাও হ'ব পাৰে)। সামাজিক প্ৰণালীৰ আদৰ্শগত আৰু দিশ-নিৰ্দেশনামূলক আৰ্হিৰ তুলনাত সাংস্কৃতিক প্ৰণালীসমূহৰ এক সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ মৰ্যাদা বা অৱস্থান আছে; ইয়াৰে কোনো এটা প্ৰণালীকেই আনটোৰ মাজত আৱদ্ধ বা সীমিত কৰিব নোৱাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে, এক নিভাঁজ ঐতিহাসিক সত্তা হিচাপে (যি এক 'জমিদাৰী প্ৰণালী' বা 'fiduciary system' হিচাপে কাৰ্য কৰে) সামাজিক প্ৰণালী এটাৰ "সাংস্কৃতিক মূলধন"ৰ ধাৰণাটো আৰু সেই প্ৰণালীটোৰ উচ্চতৰ সাংস্কৃতিক প্ৰমূল্যসমূহ একেবাৰেই একে নহয়। অৰ্থাৎ, সাংস্কৃতিক প্ৰণালীটোত এনে এক অধি-গাঁথনিগত যুক্তি নিহিত হৈ থাকে, যাক কোনো নিৰ্দিষ্ট সামাজিক প্ৰণালীৰ ভিত্তিত লঘূ কৰি চাব নোৱাৰি। তেনেদৰে, ইয়াক কেৱল সামাজিক প্ৰণালীটোৰ (বা ইয়াৰ অৰ্থনীতিৰ) "প্ৰয়োজনীয়তা"ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা কোনো বস্তুবাদী বা আচৰণবাদী পৰিণতি বা সিদ্ধান্ত বুলিও গণ্য কৰিব নোৱাৰি। সেই প্ৰেক্ষাপটত বিচাৰ কৰিলে দেখা যায় যে, সংস্কৃতিৰ এক স্বতন্ত্ৰ পৰিৱৰ্তনশীল বা সংক্ৰমণশীল শক্তি থাকে। ই কেৱল প্ৰকৃত সমাজ-সাংস্কৃতিক গোটসমূহৰ (যেনে— পশ্চিমীয়া সভ্যতা) এক কাৰক হিচাপেই কাৰ্য নকৰে, বৰঞ্চ মূল সাংস্কৃতিক ভেটিসমূহে কেনেদৰে পাৰস্পৰিক আদান-প্ৰদান বা অনুপ্ৰৱেশৰ জৰিয়তে "সাৰ্বজনীন" ৰূপ ধাৰণ কৰে আৰু বৃহৎ সংখ্যক সামাজিক প্ৰণালীৰ মাজত বিয়পি পৰে, তাকো ই প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ উদাহৰণ স্বৰূপে ধ্ৰুপদী গ্ৰীচ আৰু প্ৰাচীন ইজৰাইলৰ কথা ক'ব পাৰি। এইবোৰৰ ক্ষেত্ৰত মূল সামাজিক ভেটিসমূহৰ পতন বা বিলুপ্তি ঘটিছিল যদিও, ইয়াৰ সাংস্কৃতিক প্ৰণালীসমূহ এক স্বতন্ত্ৰভাৱে "ক্ৰিয়াশীল" সাংস্কৃতিক আৰ্হি হিচাপে বৰ্তি আছিল। গ্ৰীক দৰ্শনৰ ক্ষেত্ৰত, অথবা খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ ক্ষেত্ৰত (যিটো আছিল ইজৰাইলৰ মূল ভেটিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এক পৰিৱৰ্তিত ৰূপ) আমি এই ধাৰণাটোৰ প্ৰমাণ দেখিবলৈ পাওঁ। ইয়াত এই কথাটো উল্লেখ কৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ যে পাৰ্ছনছে "সাধাৰণ তত্ত্ব" শব্দটোৰ দুটা ভিন্ন "অৰ্থ" বা ৰূপৰ মাজত পাৰ্থক্য দাঙি ধৰিছিল। তেওঁ কেতিয়াবা সমাজ বিজ্ঞানৰ তাত্ত্বিক চিন্তাৰ দিশসমূহ বুজাবলৈ এই সাধাৰণ তত্ত্বৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। ইয়াৰ মূল গুৰুত্ব আছিল কোনো এক নিৰ্দিষ্ট ক্ষেত্ৰৰ প্ৰাথমিক তাত্ত্বিক শৃংখলাবদ্ধকৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বৌদ্ধিক চিন্তাৰ আটাইতকৈ "গঠনমূলক" উপাদানসমূহৰ ওপৰত। পাৰ্ছনছৰ মতে, এনে এক তত্ত্বৰ ভিতৰত সেই নিৰ্দিষ্ট ক্ষেত্ৰখনৰ মূল ধাৰণাগত ৰূপৰেখা আৰু ইয়াৰ সৰ্বোচ্চ স্তৰৰ তাত্ত্বিক সম্পৰ্কসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত থাকে। তদুপৰি, যৌক্তিক পৰিণতিৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা এই প্ৰণালীটোৰ স্বতঃসিদ্ধ, জ্ঞানতাত্ত্বিক আৰু পদ্ধতিগত ভেটিসমূহৰ প্ৰয়োজনীয় নিৰ্দিষ্টকৰণো ইয়াৰ অন্তৰ্গত। এই সকলোবোৰ উপাদানে তাত্ত্বিক চিন্তাৰ সৰ্বোচ্চ স্তৰত এটি 'সাধাৰণ তত্ত্ব'ৰ সন্ধান বা অন্বেষণক সূচাব। অৱশ্যে, "সাধাৰণ তত্ত্ব"ই এনে এক অধিক পূৰ্ণাংগ বা কাৰ্যকৰী প্ৰণালীকো বুজাব পাৰে, য'ত ধাৰণাগত ৰূপৰেখাৰ পৰিণতিসমূহক বৌদ্ধিক গাঁথনিৰ নিম্ন স্তৰসমূহত বিশদভাৱে বা স্পষ্টৰূপত প্ৰকাশ বা বৰ্ণনা কৰা হয়। এই নিম্ন স্তৰসমূহ প্ৰত্যক্ষ কৰিব পৰা কোনো "অভিজ্ঞতামূলক বস্তু" বা সত্তাৰ অধিক নিচেই কাষ চাপি থাকে। ১৯৪৭ চনত 'আমেৰিকান ছ'চিয়লজিকেল ছ'চাইটি'ত প্ৰদান কৰা নিজৰ ভাষণত তেওঁ এনে পাঁচটা স্তৰৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল: # 'সাধাৰণ তত্ত্ব'ৰ স্তৰ, যিটোৱে মূলতঃ সামাজিক প্ৰণালীৰ এক তত্ত্ব হিচাপে গঢ় লৈ উঠিছিল। # সামাজিক আচৰণৰ প্ৰেৰণাৰ তত্ত্ব, যিয়ে বিশেষকৈ সামাজিক প্ৰণালীৰ গতিশীলতাৰ সৈতে জড়িত প্ৰশ্ন বা দিশসমূহৰ ওপৰত আলোকপাত কৰিছিল। লগতে, এই তত্ত্বই স্বাভাৱিকতেই প্ৰেৰণা, ব্যক্তিত্ব আৰু সামাজিকীকৰণৰ তত্ত্বসমূহক ইয়াৰ পূৰ্বচৰ্ত হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল বা মানি লৈছিল। # সামাজিক গাঁথনিৰ প্ৰণালীবদ্ধ তুলনাত্মক বিশ্লেষণৰ তাত্ত্বিক ভিত্তি, যিয়ে সাধাৰণীকৰণৰ বিভিন্ন স্তৰত নিৰ্দিষ্ট বা বাস্তৱ প্ৰণালীসমূহৰ অন্তৰ্গত নিৰ্দিষ্ট বা বাস্তৱ সংস্কৃতিসমূহৰ অধ্যয়নক সাঙুৰি লয়। # নিৰ্দিষ্ট অভিজ্ঞতামূলক সমস্যাৰ ক্ষেত্ৰসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা বিশেষ তত্ত্বসমূহ। # নিৰ্দিষ্ট অভিজ্ঞতামূলক গৱেষণা পদ্ধতিসমূহৰ (যেনে— পৰিসংখ্যা বিজ্ঞান আৰু জৰীপ পদ্ধতি) সৈতে তত্ত্বসমূহক "খাপ খুওৱা" বা প্ৰয়োগ কৰা। নিজৰ জীৱনকালত তেওঁ তাত্ত্বিক চিন্তাৰ এই আটাইকেইটা (পাঁচটা) ক্ষেত্ৰৰ বিকাশৰ ওপৰতেই কাম কৰিছিল যদিও, তেওঁ সৰ্বোচ্চ "গঠনমূলক" স্তৰটোৰ বিকাশৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। কাৰণ, তেওঁৰ মতে বাকী সমগ্ৰ তাত্ত্বিক গাঁথনিটোৰ (বা সৌধটোৰ) স্থায়িত্ব বা পতন এই সৰ্বোচ্চ স্তৰটোৰ দৃঢ়তাৰ ওপৰতেই নিৰ্ভৰশীল আছিল। প্ৰচলিত ভ্ৰান্ত ধাৰণাসমূহৰ বিপৰীতে, পাৰ্ছনছে কেতিয়াও ভবা নাছিল যে আধুনিক সমাজবোৰ নিজৰ নীতি-নিয়ম বা আদৰ্শসমূহৰ সৈতে সম্পূৰ্ণ নিখুঁত সমন্বয় বা ভাৰসাম্য বজাই ৰাখি বৰ্তি থাকে; অথবা আধুনিক সমাজবোৰত সদায় এক উচ্চ স্তৰৰ সহমত বা এক 'সুখকৰ' প্ৰতিষ্ঠানিক সংহতি বিৰাজ কৰে। পাৰ্ছনছে এই কথাটোত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল যে, জটিল আধুনিক সমাজসমূহৰ মূল আদৰ্শগত গাঁথনিত কোনো "নিখুঁত মিল" বা নিখুঁত সহমত থকাটো প্ৰায় যৌক্তিকভাৱে অসম্ভৱ। কাৰণ আধুনিক সমাজৰ মূল প্ৰমূল্যসমূহৰ আৰ্হিটো সাধাৰণতে এনেদৰে বিভক্ত বা শ্ৰেণীভুক্ত হৈ থাকে যে ইয়াৰ কিছুমান মূল আদৰ্শগত শ্ৰেণীৰ মাজত জন্মগতভাৱে বা অন্ততঃ সম্ভাৱ্যভাৱে পাৰস্পৰিক সংঘাত দেখা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে, স্বাধীনতা আৰু সমতাক সাধাৰণতে আধুনিক সমাজৰ মৌলিক আৰু আপোচবিহীন প্ৰমূল্য হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰে প্ৰত্যেকটোৱেই মানৱতাৰ উচ্চতৰ প্ৰমূল্যসমূহৰ বিষয়ে এক প্ৰকাৰৰ চৰম অপৰিহাৰ্যতা বা আৱশ্যকতাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। অৱশ্যে, পাৰ্ছনছে জোৰ দি কোৱাৰ দৰে, স্বাধীনতা নে সমতা— কোনটোক বেছি অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া উচিত, তাৰ কোনো সহজ উত্তৰ নাই; বা এই দুয়োটাৰ মাজত কেনেদৰে মধ্যস্থতা বা সমন্বয় সাধন কৰিব পাৰি, তাৰো কোনো সহজ সমাধান নাই। সেয়েহে, সকলো আধুনিক সমাজেই এই দুটা প্ৰমূল্যৰ মাজত বিৰাজমান অন্তৰ্নিহিত সংঘাতৰ সন্মুখীন হয় আৰু ইয়াৰ কোনো "চিৰস্থায়ী সমাধান" নাই। কোনো এখন আধুনিক সমাজতেই প্ৰেৰণামূলক আৰ্হি, আদৰ্শগত সমাধান আৰু প্ৰচলিত প্ৰমূল্যৰ আৰ্হিৰ মাজত সম্পূৰ্ণ নিখুঁত সংগতি থাকিব নোৱাৰে। পাৰ্ছনছে লগতে এই মত পোষণ কৰিছিল যে ৰাজনৈতিক "বাওঁপন্থী" আৰু "সোঁপন্থী"ৰ মাজৰ "বিবাদ" বা সংঘাতৰ এটা মূল কাৰণ হ'ল— তেওঁলোক দুয়োপক্ষই চূড়ান্তভাৱে "যৌক্তিক" বা নায্য বুলি ভবা মানৱীয় প্ৰমূল্য বা আদৰ্শসমূহ ৰক্ষা কৰিব বিচাৰে। এই প্ৰমূল্যসমূহ স্বতন্ত্ৰভাৱে অতি অপৰিহাৰ্য, কিন্তু একে সময়তে ইটোৱে সিটোৰ সৈতে সদায় এক অন্তহীন সংঘাতপূৰ্ণ অৱস্থানত থাকে। পাৰ্ছনছে সদায় এই মত পোষণ কৰিছিল যে সমাজত আদৰ্শগত আৰ্হিৰ সংহতি বা একত্ৰীকৰণৰ বিষয়টো সাধাৰণতে যথেষ্ট সমস্যামূলক বা জটিল। তেওঁৰ মতে, নীতিগতভাৱে যিটো স্তৰৰ সংহতি সমাজত দেখিবলৈ পোৱা যায়, সেয়া কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ সুসংগত আৰু নিখুঁত নহয়। যদি কেতিয়াবা সমাজত কোনো "সুসংগত আৰ্হি" গঢ় লৈ উঠেও, তেন্তে সেয়া কেৱল কিছুমান নিৰ্দিষ্ট ঐতিহাসিক পৰিস্থিতিৰ বাবেহে সম্ভৱ হয়; ইয়াক সামাজিক প্ৰণালীসমূহৰ কোনো সাধাৰণ নিয়ম বা বিধি বুলি কেতিয়াও গণ্য কৰিব নোৱাৰি। * === সামাজিক বিৱৰ্তনবাদ === পাৰ্ছনছে সামাজিক বিৱৰ্তনবাদ আৰু নব্য বিৱৰ্তনবাদত অৰিহণা যোগাইছিল। তেওঁ বিৱৰ্তনক চাৰিটা উপ-প্ৰক্ৰিয়াত ভাগ কৰিছিল: # 'পৃথকীকৰণ' বা 'বিভাজন', যিয়ে মূল প্ৰণালীটোৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন কাৰ্যকৰী উপ-প্ৰণালীসমূহৰ সৃষ্টি কৰে; # অভিযোজন', যাৰ জৰিয়তে এই প্ৰণালীসমূহ ক্ৰমবিকাশৰ মাজেৰে গৈ অধিক ফলপ্ৰসূ বা কাৰ্যক্ষম ৰূপলৈ পৰিৱৰ্তিত হয়; # 'অন্তৰ্ভুক্তিকৰণ', যাৰ জৰিয়তে নিৰ্দিষ্ট বা প্ৰদত্ত প্ৰণালীসমূহৰ পৰা পূৰ্বতে বাদ পৰা বা বহিৰ্ভুক্ত হৈ থকা উপাদানসমূহক পুনৰ ইয়াৰ ভিতৰলৈ সামৰি লোৱা (বা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা) হয়; # প্ৰমূল্যসমূহৰ সাধাৰণীকৰণ', যাৰ জৰিয়তে ক্ৰমান্বয়ে জটিল হৈ পৰা প্ৰণালীটোৰ বৈধতা বা গ্ৰহণযোগ্যতা অধিক বৃদ্ধি পায়। তদুপৰি পাৰ্ছনছে বিৱৰ্তনৰ তিনিটা পৰ্যায়ৰ ভিতৰত উপ-প্ৰক্ৰিয়াসমূহ অন্বেষণ কৰিছিল: # আদিম # প্ৰাচীন # আধুনিক পাৰ্ছনছে পশ্চিমীয়া সভ্যতাক আধুনিক সমাজসমূহৰ সৰ্বোচ্চ শিখৰ হিচাপে গণ্য কৰিছিল আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰক আটাইতকৈ গতিশীলভাৱে বিকশিত সমাজ হিচাপে বিবেচনা কৰিছিল। পাৰ্ছনছৰ পৰৱৰ্তী সময়ৰ কৰ্মৰাজিয়ে এক নতুন তাত্ত্বিক সংশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। এই সংশ্লেষণ মূলতঃ চাৰিটা কাৰ্যৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীভূত আছিল, যিবোৰ তেওঁৰ মতে আচৰণগত স্তৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সাংস্কৃতিক স্তৰলৈকে সকলো ক্ৰিয়া-প্ৰণালীৰ বাবেই সাধাৰণ বা সমানে প্ৰযোজ্য আছিল। ইয়াৰ লগতে ইয়াত কিছুমান প্ৰতীকী মাধ্যমকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল, যিয়ে এই প্ৰণালীসমূহৰ মাজত পাৰস্পৰিক যোগাযোগ সম্ভৱ কৰি তুলিছিল। ক্ৰিয়াৰ জগতখনক এক শৃংখলাবদ্ধ আৰ্হিৰ ভিত্তিত গঢ়ি তুলিবলৈ তেওঁ যি প্ৰচেষ্টা চলাইছিল, সেয়া আমেৰিকান সমাজতত্ত্ববিদসকলৰ বাবে গ্ৰহণযোগ্য নাছিল। কাৰণ সেই সময়ত তেওঁলোকে ১৯৬০-ৰ দশকৰ আড়ম্বৰপূৰ্ণ তাত্ত্বিক দাবীসমূহৰ পৰা আঁতৰি আহি ক্ৰমান্বয়ে এক অধিক অভিজ্ঞতামূলক আৰু বাস্তৱসন্মত দৃষ্টিভংগীৰ দিশলৈ অগ্ৰসৰ হৈছিল। == নিৰ্বাচিত গ্ৰন্থতালিকা == === লিখক === * ১৯৮৩ চনত। ৱাশ্বিঅ' কুৰাটাৰ দ্বাৰা সম্পাদিত ''সামাজিক ব্যৱস্থাৰ গঠন আৰু পৰিৱৰ্তন'' (পাৰ্চন্সৰ জাপান ভ্ৰমণৰ দ্বিতীয়টো বক্তৃতা)। * ১৯৮৬, ''সমাজ বিজ্ঞান: এটা মৌলিক ৰাষ্ট্ৰীয় সম্পদ'' সম্পাদিত এছ জে ডি ক্লাউছনাৰ আৰু ভিক্টৰ লিড্জৰ। (১৯৪৮ চনৰ আশে-পাশে লিখা)। * ১৯৯১, ''দ্য আৰলি এছেছ'' (১৯২০ চনৰ শেষৰ ফালে আৰু ১৯৩০ চনৰ ৰচনা)। চাৰ্লছ কেমিকৰ সম্পাদনা। * ১৯৯৩, ''অন নেচনেল ছ’চিয়েলিজম'' (১৯৩০ চনৰ শেষৰ ফালে আৰু ১৯৪০ চনৰ ৰচনা)। সম্পাদনা কৰিছে উটা গেৰহাৰ্ডৰ। * ২০০৭, ''আমেৰিকান ছ'চাইটি: টুৱেৰ্ড এ থিয়ৰী অৱ ছ'চাইটেল কমিউনিটি'' জিউচেপে স্কোৰ্টিনোৰ সম্পাদিত। পেৰাডাইম{{ISBN|978-1-59451-227-8}} . === সংকলনসমূহ === * টেলকট পাৰ্ছনছ আৰু কেনেথ বি ক্লাৰ্ক (সম্পাদক), ''দ্য নিগ্ৰো আমেৰিকান'' . বিকন প্ৰেছ, ১৯৬৭ চন। * টেলকট পাৰ্ছনছ (সম্পা.), ''জ্ঞান আৰু সমাজ: আমেৰিকান সমাজবিজ্ঞান'' . নিউয়ৰ্ক: বেচিক বুকছ, ১৯৬৮। (টেলকট পাৰ্ছনছৰ পৰিচয়ৰ সৈতে ৰচনাৰ সংকলন) * টেলকট পাৰ্ছনছ আৰু ভিক্টৰ এম. লিডজ (সম্পাদক), ''ৰিডিংছ ইন প্ৰিমডাৰ্ণ ছ'চাইটিজ'' । ইংলউড ক্লিফছ, প্ৰেন্টিছ-হল, ১৯৭২। === অনুবাদ === ১৯৩০ চনত পাৰ্ছনছে ৱেবাৰৰ ক্লাছিক গ্ৰন্থ ''দ্য প্ৰটেষ্টেণ্ট এথিক এণ্ড দ্য স্পিৰিট অৱ কেপিটেলিজমৰ'' অনুবাদ প্ৰকাশ কৰে * মেক্স ৱেবাৰ, ''দ্য প্ৰটেষ্টেণ্ট এথিক এণ্ড দ্য স্পিৰিট অৱ কেপিটেলিজম।'' (১৯০৫) ১৯৩০ চনত পাৰ্ছনছে অনুবাদ কৰে। (গ্ৰন্থখনৰ প্ৰথম ইংৰাজী অনুবাদ আছিল।) * মেক্স ৱেবাৰ, ''দ্য থিয়ৰী অৱ ছ’চিয়েল এণ্ড ইকনমিক অৰ্গেনাইজেচন।'' (১৯২১–২২) ১৯৪৭ চনত আলেকজেণ্ডাৰ মৰেল হেণ্ডাৰছনৰ সৈতে পাৰ্ছনছে অনুবাদ কৰে। == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:Articles with hCards]] [[শ্ৰেণী:ভাল উৎসৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান সমাজত্ত্বাতিক]] b7f906j7v994rtpp96yuw1cynlglctx 0 138237 622749 622584 2026-08-02T14:16:27Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 24 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622749 wikitext text/x-wiki {{Infobox festival | festival_name = কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | logo = | logo_size = 150 | caption = কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ লোগো | type = [[চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]] | location = [[তিৰুৱনন্তপুৰম]], [[কেৰালা]], ভাৰত | coordinates = | founded = ১৯৯৬ | awards = দ্য গোল্ডেন ক্ৰ' ফিজেণ্ট বঁটা (The Golden Crow Pheasant Award),<br/>দ্য চিলভাৰ ক্ৰ' ফিজেণ্ট বঁটা,<br/>শ্ৰেষ্ঠ প্ৰথম পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা,<br/>দৰ্শকৰ পছন্দৰ বঁটা (Audience Prize),<br/>FIPRESCI বঁটা,<br/>Netpac বঁটা | host = [[কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ একাডেমী]] | date = [[নৱেম্বৰ]] / [[ডিচেম্বৰ]] | language = আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় | website = {{URL|http://www.iffk.in}} }} '''কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ''' ([[ইংৰাজী]]: '''International Film Festival of Kerala''' বা চমুকৈ '''IFFK''') হৈছে ভাৰতৰ [[কেৰালা]]ৰ ৰাজধানী চহৰ [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ত বছৰেকীয়াভাৱে অনুষ্ঠিত হোৱা এক চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ। ১৯৯৬ চনত আৰম্ভ হোৱা এই চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱখনি কেৰালা চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা বিভাগৰ হৈ কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ একাডেমীয়ে আয়োজন কৰে। প্ৰতি বছৰে নৱেম্বৰ বা ডিচেম্বৰ মাহত অনুষ্ঠিত হোৱা এই উৎসৱটোক ভাৰতৰ অন্যতম আগশাৰীৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে।<ref name="IFFK">{{cite web|publisher = Government of Kerala|work = International Film Festival of Kerala|url = http://www.kerala.gov.in/keralcaljan05/p26-27.pdf|title = IFFK (International Film Festival of Kerala)|access-date = 2006-09-30|url-status = dead|archive-url = https://web.archive.org/web/20070930180924/http://www.kerala.gov.in/keralcaljan05/p26-27.pdf|archive-date = 30 September 2007|archivedate = 2007-09-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070930180924/http://www.kerala.gov.in/keralcaljan05/p26-27.pdf|deadurl = yes}}</ref> প্ৰতি বছৰে বহুকেইখন ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰিমিয়াৰ (প্ৰথম প্ৰদৰ্শনী) IFFK-ত কৰা হয়। ইয়াৰ প্ৰতিযোগিতা শাখাখন এছিয়া, আফ্ৰিকা বা লেটিন আমেৰিকাত নিৰ্মিত ১৪খন নিৰ্বাচিত চলচ্চিত্ৰৰ মাজতে সীমাবদ্ধ।<ref name="Kerala online">{{cite news |url=http://www.keralaonline.com/news/news.php?news=702 |title=Chalachitra Academy to prevent video piracy during Film Festival |work=Competition is restricted |date=2 December 2006 |access-date=31 July 2026 |archivedate=27 September 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927024333/http://www.keralaonline.com/news/news.php?news=702 |deadurl=yes }}</ref> এই মহোৎসৱত [[মালায়ালম]] [[চলচ্চিত্ৰ]] জগতৰ বাবেও এটা সুকীয়া শাখা উৎসৰ্গিত কৰা হৈছে। IFFK-ৰ আৰ্হিতেই চলচ্চিত্ৰ একাডেমীয়ে ''কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় তথ্যচিত্ৰ আৰু হ্ৰস্ব চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ'' (International Documentary and Short Film Festival of Kerala)-ও আয়োজন কৰে। ইয়াৰ উপৰি একাডেমীয়ে ২০২২ চনত কোচিত ''কেৰালাৰ আঞ্চলিক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ'' (Regional International Film Festival of Kerala) নামেৰে এটা আঞ্চলিক চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰো আয়োজন কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Regional leg of IFFK from Friday |url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2022/mar/31/regional-leg-of-iffk-from-friday-2436095.html |access-date=2023-01-06 |website=The New Indian Express}}</ref> == ইতিহাস == ভাৰত চৰকাৰৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ সঞ্চালকালয়ে ১৯৮৮ চনত তিৰুৱনন্তপুৰমত ভাৰতৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (IFFI) অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="keralacalling1">{{cite journal |author=K.R. Mohanan |date=December 2009 |title=IFFK: Destination December |journal=Kerala Calling |volume=30 |issue=2 |pages=16, 17 |url=http://kerala.gov.in |access-date=29 December 2009 |archive-date=26 July 2010 |archive-url=https://archive.org |url-status=dead }}</ref> এই মহোৎসৱে মানুহৰ মাজত চিৰিয়াছ বা গভীৰ বিষয়বস্তুৰ চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বৃদ্ধি কৰে আৰু ইয়াৰ ফলস্বৰূপে সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে কেইবাটাও চলচ্চিত্ৰ সমাজ (film societies) গঢ়ি উঠে। এই সমাজসমূহৰ কাৰ্যসূচীৰ ভিতৰত আছিল বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ ক্লাছিক চলচ্চিত্ৰসমূহৰ প্ৰদৰ্শনী, চিনেমাৰ বিভিন্ন দিশৰ ওপৰত সমূহীয়া আলোচনা অনুষ্ঠিত কৰা আৰু প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকলৰ বিষয়ে পুস্তিকা (pamphlets) বিতৰণ কৰা। সাংস্কৃতিক বিনিময় কাৰ্যসূচীৰ অংশ হিচাপে চলচ্চিত্ৰ সমাজসমূহে আৰ্কাইভ আৰু কিছুমান দেশৰ দূতাবাসৰ পৰা চলচ্চিত্ৰৰ কপি সংগ্ৰহ কৰিছিল। এই চলচ্চিত্ৰ সমাজৰ আন্দোলনে মানুহৰ মাজত চলচ্চিত্ৰ সাক্ষৰতা (film literacy) বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰিলে আৰু IFFI-ৰ দৰে পৰ্যায়ৰ এটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ হ'ল।{{cn|date=August 2025}} কেৰালাৰ প্ৰথম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (IFFK) ১৯৯৬ চনত কোঝিকোড়ত অনুষ্ঠিত হৈছিল। চিনেমাৰ ১০০ বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষে এই মহোৎসৱ অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু এই অনুষ্ঠানৰ অংশ হিচাপে ১০০ খন চলচ্চিত্ৰ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref name="keralacalling1"/> ১৯৯৮ চনলৈকে এই অনুষ্ঠানটো কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ উন্নয়ন নিগম (KSFDC)-এ পৰিচালনা কৰিছিল। তাৰ পিছত কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ একাডেমী গঠন কৰা হয় আৰু চিনেমাৰ প্ৰসাৰৰ বাবে অন্যান্য কাৰ্যকলাপৰ লগতে IFFK অনুষ্ঠিত কৰাৰ দায়িত্বও একাডেমীক অৰ্পণ কৰা হয়। চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা শ্বাজী এন কৰুণে IFFK-ক এক প্ৰতিযোগিতামূলক মহোৎসৱ হিচাপে পৰিচিত কৰাইছিল, যিয়ে পৰৱৰ্তী সময়ত IFFK-ৰ অধ্যক্ষ আৰু কাৰ্যবাহী সঞ্চালকৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে।<ref name="keralacalling1"/> FIAPF-এ এই মহোৎসৱক স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে আৰু ১৯৯৯ চনত এই অনুষ্ঠানত এটা প্ৰতিযোগিতামূলক শাখা সংযোজন কৰা হয়।<ref name="keralacalling1"/> == বিৱৰণ == প্ৰতিযোগিতাখন কেৱল এছিয়া, আফ্ৰিকা বা লেটিন আমেৰিকাত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰৰ মাজতে সীমাবদ্ধ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ সমালোচক ফেডাৰেচন (FIPRESCI/Fédération Internationale de la Presse Cinématographique) আৰু Netpac (Network for the Promotion of Asian Cinema)-এ এই মহোৎসৱক স্বীকৃতি দিছে।<ref name="keralacalling1"/> IFFK-ৰ লোগো আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ বঁটাসমূহ আহমেদাবাদৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ডিজাইন প্ৰতিষ্ঠান (National Institute of Design)-এ ডিজাইন কৰিছে। == মহোৎসৱৰ মুখ্য আকৰ্ষণসমূহ == এই চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ সময়ত সমসাময়িক বিশ্ব চিনেমা, নতুন প্ৰজন্মৰ মালায়ালম চিনেমা, প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকলৰ পূৰ্ববৰ্তী কৰ্মৰ প্ৰদৰ্শনী, শ্ৰদ্ধাঞ্জলি শিতান, সমসাময়িক [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ]], হ্ৰস্ব চলচ্চিত্ৰ আৰু [[তথ্যচিত্ৰ]] প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। চিনেমা সম্পৰ্কীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহৰ ওপৰত ফিল্ম মাৰ্কেট আৰু আলোচনা চক্ৰৰো সময়সূচী ধাৰ্য কৰা হয়। বৰ্তমান এই মহোৎসৱ স্থায়ীভাৱে [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰ বিভিন্ন ছবিগৃহত অনুষ্ঠিত হয়। এই উৎসৱটো ইয়াৰ জনসাধাৰণৰ ব্যাপক সমৰ্থনৰ বাবে সদায় বিশেষভাৱে পৰিচিত।{{Citation needed|date=July 2025}} এই মহোৎসৱটো সম্ভৱতঃ একমাত্ৰ এনে চলচ্চিত্ৰ উৎসৱ, যাৰ চলচ্চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী কাৰাগাৰ (পুজাপ্পুৰা কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰ, তিৰুৱনন্তপুৰম), এটি বাল্য সংশোধন গৃহ আৰু এখন দৰিদ্ৰ নিৱাসতো (শ্ৰী চিত্ৰ পুৰ হোম) কৰা হৈছিল।<ref>The Hindu-[https://archive.org Film festival ends today]</ref> == উৎসৱৰ বঁটাসমূহ == * '''স্বৰ্ণ চকোৰম''' (The Golden Crow Pheasant Award): শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ১,০০০,০০০ টকা (প্ৰায় ২০,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ)ৰ নগদ ধন আৰু এই বঁটা প্ৰদান কৰা হয়, যি ধন পৰিচালক আৰু প্ৰযোজকৰ মাজত সমানে ভগাই দিয়া হয়। * '''ৰজত চকোৰম''' (The Silver Crow Pheasant Award - শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক): শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে নগদ ৩০০,০০০ টকা (প্ৰায় ৬,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ)। * '''ৰজত চকোৰম''' (The Silver Crow Pheasant Award - শ্ৰেষ্ঠ নবাগত পৰিচালক): শ্ৰেষ্ঠ নবাগত পৰিচালকৰ বাবে নগদ ২০০,০০০ টকা (প্ৰায় ৪,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ)। * '''দৰ্শক বঁটা''' (Audience Prize): উৎসৱৰ প্ৰতিনিধিসকলৰ দ্বাৰা ভোটদান কৰা আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰৰ পৰিচালকজনলৈ ৰজত চকোৰম আৰু নগদ ১০০,০০০ টকা (প্ৰায় ২,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ)। * '''ফি প্ৰেছ চি বঁটা''' (FIPRESCI Award): 'ফেডাৰেচন ইণ্টাৰনেশ্যনেল ডি লা প্ৰেছ চিনেমাটোগ্ৰাফিক'ৰ দ্বাৰা নিৰ্বাচিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে। * '''নেটপেক বঁটা''' (NETPAC Award): 'নেটৱৰ্ক ফৰ দি প্ৰমোচন অৱ এছিয়ান চিনেমা'ৰ দ্বাৰা নিৰ্বাচিত এছিয়াৰ প্ৰতিযোগিতা শাখাৰ শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে। ২০০৭ চনত, উৎসৱত শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহক পৃথকে পৃথকে প্ৰদান কৰিবলৈ FIPRESCI আৰু NETPAC বঁটা দুটা প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল।{{cn|date=August 2025}} === শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম – বিজয়ীসকল === {| class="wikitable sortable" |- ! বৰ্ষ !! চলচ্চিত্ৰ !! ইংৰাজী নাম !! পৰিচালক !! দেশ !! প্ৰসংগ |- | 1999 || ''[[Flowers of Shanghai|হাই শ্বাঙ হুৱা]]'' || ''Flowers of Shanghai'' || [[Hou Hsiao-hsien|হাউ চিয়াও-চিয়েন]] || {{flag|Taiwan}} || {{center|<ref>{{cite web |url=http://iffk.in/iffk-1999/ |title=IFFK 1999 – 26th International Film Festival of Kerala |access-date=10 December 2016 |archive-date=20 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220094140/http://iffk.in/iffk-1999/ |url-status=dead |archivedate=20 December 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220094140/http://iffk.in/iffk-1999/ |deadurl=yes }}</ref>}} |- | 2000 || ''মায়োনিজ'' || || ইউন ইন-হো || {{flag|South Korea}} || {{center|<ref>{{cite web |url=http://iffk.in/iffk-2000/ |title=IFFK 2000 – 26th International Film Festival of Kerala |access-date=10 December 2016 |archive-date=20 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220095325/http://iffk.in/iffk-2000/ |url-status=dead |archivedate=20 December 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220095325/http://iffk.in/iffk-2000/ |deadurl=yes }}</ref>}} |- | 2001 || ''[[Ali Zaoua|আলী জৌৱা]]'' || || [[Nabil Ayouch|নাবিল আয়ুচ]] || {{flag|Morocco}} || {{center|<ref>{{cite web |url=http://iffk.in/iffk-2001/ |title=IFFK 2001 – 26th International Film Festival of Kerala |access-date=10 December 2016 |archive-date=12 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161212112106/http://iffk.in/iffk-2001/ |url-status=dead |archivedate=12 December 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161212112106/http://iffk.in/iffk-2001/ |deadurl=yes }}</ref>}} |- | 2002 || ''[[The Orphan of Anyang|আনিয়াংদে গুৱেৰ]]'' || ''The Orphan of Anyang'' || [[Wang Chao (director)|ৱাং চাও]] || {{flag|China}} || {{center|<ref>{{cite web |url=http://iffk.in/iffk-2002/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20161124211021/http://iffk.in/iffk-2002/ |url-status=dead |archive-date=24 November 2016 |title=IFFK 2002 – 26th International Film Festival of Kerala |access-date=1 August 2026 |archivedate=24 November 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161124211021/http://iffk.in/iffk-2002/ |deadurl=yes }}</ref>}} |- | 2003 || ''[[Abouna (film)|আবুনা]]'' || ''Our Father'' || [[Mahamat Saleh Haroun|মহামত ছালেহ হাৰুন]] || {{flag|Chad}} || {{center|<ref>{{Cite web|url=http://iffk.in/iffk-2003/|title=IFFK 2003 – 26th International Film Festival of Kerala|access-date=10 December 2016|archive-date=20 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220095138/http://iffk.in/iffk-2003/|url-status=dead|archivedate=20 December 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220095138/http://iffk.in/iffk-2003/|deadurl=yes}}</ref>}} |- | 2004 || ''ডিয়াছে ডে চান্তিয়াগো'' || ''Days of Santiago'' || [[Josué Méndez|জোছুৱে মেণ্ডেচ]] || {{flag|Peru}} || {{center|<ref>{{cite web |url=http://iffk.in/iffk-2004/ |title=IFFK 2004 – 26th International Film Festival of Kerala |access-date=10 December 2016 |archive-date=20 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220095145/http://iffk.in/iffk-2004/ |url-status=dead |archivedate=20 December 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220095145/http://iffk.in/iffk-2004/ |deadurl=yes }}</ref>}} |- | 2005 || ''শ্বেং চি জিয়ে'' || ''[[Stolen Life (2005 film)|ষ্টোলেন লাইফ]]'' || [[Li Shaohong|শ্বাওহং লি]] || {{flag|China}} || {{center|<ref>{{cite web |url=http://iffk.in/iffk-2005/ |title=IFFK 2005 – 26th International Film Festival of Kerala |access-date=10 December 2016 |archive-date=19 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220119235159/https://iffk.in/iffk-2005/ |url-status=dead |archivedate=19 January 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220119235159/https://iffk.in/iffk-2005/ |deadurl=yes }}</ref>}} |- | 2006 || ''মেলেগিন ডুছুছু'' || ''Angel's Fall'' || [[Semih Kaplanoğlu|ছেমিহ কাপলানোগ্লু]] || {{flag|Turkey}} || |- | 2006 || ''[[Forever Flows|নিৰন্তৰ]]'' || ''Forever Flows'' || [[Abu Sayeed (film director)|আবু ছায়ীদ]] || {{flag|Bangladesh}} || {{center|<ref>{{cite web |url=http://iffk.in/iffk-2006/ |title=IFFK 2006 – 26th International Film Festival of Kerala |access-date=10 December 2016 |archive-date=20 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220100036/http://iffk.in/iffk-2006/ |url-status=dead |archivedate=20 December 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220100036/http://iffk.in/iffk-2006/ |deadurl=yes }}</ref>}} |- | 2007 || ''[[XXY (film)|এক্সএক্সৱাই]]'' || || [[Lucía Puenzo|লুচিয়া পুৱেনজো]] || {{flag|Argentina}} || {{center|<ref name="iffk.in">{{cite web |url=http://iffk.in/iffk-2007/ |title=IFFK 2007 – 26th International Film Festival of Kerala |access-date=10 December 2016 |archive-date=20 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220095332/http://iffk.in/iffk-2007/ |url-status=dead |archivedate=20 December 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220095332/http://iffk.in/iffk-2007/ |deadurl=yes }}</ref>}} |- | 2007 || ''১০ + ৪'' || || [[Mania Akbari|মানিয়া আকবৰী]] || {{flag|Iran}} || {{center|<ref name="iffk.in"/>}} |- | 2008 || ''[[Parque via|পাৰ্কে ভিয়া]]'' || || [[Enrique Rivero|এনৰিকে ৰিভেৰো]] || {{flag|Mexico}} || |- | 2009 || ''[[Darbareye Elly|দৰবাৰে ইলি]]'' || ''About Elly'' || [[Asghar Farhadi|আছগৰ ফাৰহাদী]] || {{flag|Iran}} || |- | 2009 || ''জাৰ্মেল'' || ''Fishing Platform'' || ৰবি ভৰৱানী || {{flag|Indonesia}} || |- | 2010 || ''ৰেট্ৰাটচ এন উন মাৰ ডে মেণ্টিৰাছ'' || ''Portraits in a Sea of Lies'' || [[Carlos Gaviria|কাৰ্লোচ গাভিৰিয়া]] || {{flag|Colombia}} || |- | 2011 || ''[[Los colores de la montaña|লছ কলোৰেছ ডে লা মোণ্টানিয়া]]'' || ''The Colours of the Mountain'' || কাৰ্লোচ চেজাৰ আৰ্বেলেজ || {{flag|Colombia}} || |- | 2012 || ''[[Sta. Niña|ষ্টা. নিনিয়া]]'' || || ইমানুৱেল কুইণ্ডো পালো || {{flag|Philippines}} || {{center|<ref>{{cite web |url=http://iffk.in/iffk-2012/ |title=IFFK 2012 – 26th International Film Festival of Kerala |access-date=10 December 2016 |archive-date=27 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211027055247/https://iffk.in/iffk-2012/ |url-status=dead |archivedate=27 October 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211027055247/https://iffk.in/iffk-2012/ |deadurl=yes }}</ref>}} |- | 2013 || ''পাৰভিজ'' || || [[Majid Barzegar|মাজিদ বাৰজেগাৰ]] || {{flag|Iran}} || {{center|<ref>{{cite web |url=http://iffk.in/iffk-2013/ |title=IFFK 2013 – 26th International Film Festival of Kerala |access-date=10 December 2016 |archive-date=20 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220100141/http://iffk.in/iffk-2013/ |url-status=dead |archivedate=20 December 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220100141/http://iffk.in/iffk-2013/ |deadurl=yes }}</ref>}} |- || 2014 || ''[[Refugiado|ৰেফুজিয়াডো]]'' || || [[Diego Lerman|ডিয়েগো লেৰমেন]] || {{flag|Argentina}} || {{center|<ref>{{cite web |url=http://iffk.in/iffk-2014/ |title=IFFK 2014 – 26th International Film Festival of Kerala |access-date=10 December 2016 |archive-date=2 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161202133612/http://iffk.in/iffk-2014/ |url-status=dead |archivedate=2 December 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161202133612/http://iffk.in/iffk-2014/ |deadurl=yes }}</ref>}} |- || 2015 || ''[[Ottaal|অট্টাল]]'' || ''The Trap'' || [[Jayaraj|জয়ৰাজ]] || {{flag|India}} || {{center|<ref>{{Cite web |title=Jayaraj's 'Ottaal' sweeps top honours |url=https://www.onmanorama.com/in-depth/iffk-2015/iffk-news/iffk-2015-ottaal-jayaraj-suvarna-chakoram-award-kerala-film-festival.html |access-date=2025-08-30 |website=OnManorama}}</ref>}} |- || 2016 || ''[[Clash (2016 film)|এশটেবাক]]'' || ''Clash'' || [[Mohamed Diab|মহম্মদ দিয়াব]] || {{flag|Egypt}} || {{center|<ref>{{cite web | url=http://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/egyptian-movie-clash-wins-top-prize-at-kerala-film-fest-4430639/ | title=Egyptian movie "Clash" wins top prize at Kerala film fest | date=16 December 2016 }}</ref>}} |- || 2017 || ''[[Wajib (film)|ৱাজিব]]'' || ''Wajib'' || [[Annemarie Jacir|অ্যানমেৰী জাচিৰ]] || {{flag|Palestine}} || {{center|<ref>{{cite web | url=http://www.firstpost.com/entertainment/iffk-2017-newton-bags-netpac-and-fipresci-awards-golden-crow-pheasant-goes-to-wajib-4261033.html | title=IFFK 2017: Newton bags NETPAC and FIPRESCI awards; Golden Crow Pheasant goes to Wajib | date=16 December 2017 }}</ref>}} |- || 2018 || ''[[Otagh-e-Tarik|ওতাঘ-এ-তাৰিক]]'' || ''The Dark Room'' || [[Rouhollah Hejazi|ৰুহুল্লাহ হেজাজী]] || {{flag|Iran}} || {{center|<ref name="http://iffk.in">{{cite web |url=http://iffk.in/ |title = 26th International Film Festival of Kerala – IFFK2021}}</ref>}} |- || 2019 || ''[[They Say Nothing Stays the Same|আৰু চেন্দো নো হানাচি]]'' || ''They Say Nothing Stays the Same'' || [[Jō Odagiri|জো ওদাগিৰি]] || {{flag|Japan}} || {{center|<ref name="http://iffk.in"/>}} |- || 2020 || ''[[This Is Not a Burial, It's a Resurrection|দিচ ইজ নট এ বাৰিয়েল, ইটছ এ ৰিজাৰেক্ষণ]]'' || || [[Lemohang Jeremiah Mosese|লেমোহাং জেৰেমিয়া মোছেছে]] || {{flag|Lesotho}} || {{center|<ref name="http://iffk.in"/>}} |- || 2021 || ''[[Clara Sola|ক্লিয়াৰা ছলা]]'' || || [[Nathalie Álvarez Mesén|নাথালী আলভাৰেজ মেছেন]] || {{flag|Costa Rica}} || {{center|<ref name="http://iffk.in"/>}} |- || 2022 || ''[[Utama|উতমা]]'' || || আলেহান্দ্ৰো লোৱাইজা গ্ৰীচি || {{flag|Bolivia}} || {{center|<ref name="http://iffk.in"/>}} |- || 2023 || ''আকু ৱা ছনজাই শিনাই'' || ''[[Evil Does Not Exist|ইভিল ডাজ নট একজিষ্ট]]'' || [[Ryusuke Hamaguchi|ৰ্যুছুকে হামাগুচি]] || {{flag|Japan}} || {{center|<ref name="http://iffk.in"/>}} |- || 2024|| ''মালু'' || ''Malu''|| [[Pedro Freire|পেড্ৰো ফ্ৰেইৰে]] || {{flag|Brazil}} || {{center|<ref name="http://iffk.in"/>}} |- || 2025|| ''তাবি তো হিবি'' || ''[[Two Seasons, Two Strangers|টু ছিজন্স, টু ষ্ট্ৰেঞ্জাৰ্ছ]]''|| শ্বো মিয়াকে || {{flag|Japan}} || {{center|<ref name="http://iffk.in"/>}} |} == আইএফএফকে ২০২৫ == '''৩০তম কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ''' ('''IFFK 2025''') ২০২৫ চনৰ ১২-ৰ পৰা ১৯ ডিচেম্বৰলৈ অনুষ্ঠিত হৈছিল। === বঁটাসমূহ === * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম বঁটা – জাপানৰ শ্বো মিয়াকে দ্বাৰা পৰিচালিত ''টু ছিজন্স, টু ষ্ট্ৰেঞ্জাৰ্ছ'' * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''আন্তেচ দেল কুৱেৰ্পো'' চলচ্চিত্ৰৰ বাবে কাৰিনা পিয়াজ্জা, লুচিয়া ব্ৰাচেলিচ * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''বাক্স বন্দী'' চলচ্চিত্ৰৰ বাবে তনুশ্ৰী দাস, সৌম্যানন্দ সাহী * লাইফটাইম এচিভমেণ্ট বঁটা (জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা) – মৌৰিতানিয়াৰ আব্দেৰহমানে চিছাকো * অভিনয়ৰ বাবে জুৰীৰ বিশেষ উল্লেখ – তিলত্তমা শোম * কাৰিকৰী উৎকৃষ্টতাৰ বাবে জুৰীৰ বিশেষ উল্লেখ – ''ব্লেক ৰেবিট, ৱাইট ৰেবিট'' * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ – সঞ্জু সুৰেন্দ্ৰনৰ ''খিড়কী গাভ'' * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ নবাগত পৰিচালকৰ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – ফাজিল ৰাজাকৰ ''মোহম'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ – গ্যোজডে কুৰালৰ ''চিনেমা জাজিৰে'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – সঞ্জু সুৰেন্দ্ৰনৰ ''খিড়কী গাভ'' আৰু উন্নিকৃষ্ণন আভালাৰ ''তন্তপ্পেৰু'' (തന്തപ്പേര്)<ref>{{cite web|url= https://www.thehindu.com/news/national/kerala/iffk-2025-japanese-film-two-seasons-two-strangers-wins-suvarna-chakoram/article70416594.ece|title= IFFK 2025: Japanese film Two Seasons, Two Strangers wins Suvarna Chakoram|date= 19 December 2025|website= The Hindu|access-date= 28 December 2025|archive-date= 28 December 2025|archive-url= https://web.archive.org/web/20251228031807/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/iffk-2025-japanese-film-two-seasons-two-strangers-wins-suvarna-chakoram/article70416594.ece}}</ref> * এফএফএছআই কে.আৰ. মোহনন ভাৰতৰ শ্ৰেষ্ঠ নবাগত পৰিচালকৰ বঁটা – ''বাক্স বন্দী'' চলচ্চিত্ৰৰ বাবে তনুশ্ৰী দাস, সৌম্যানন্দ সাহী * জুৰী বঁটা – উন্নিকৃষ্ণন আভালাৰ 'তন্তপ্পেৰু' * দৰ্শকৰ পচন্দৰ বঁটা (Audience Poll Award) – উন্নিকৃষ্ণন আভালাৰ 'তন্তপ্পেৰু' == আইএফএফকে ২০২৪ == '''২৯তম কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ''' ('''IFFK 2024''')-ত কে. অ'. অখিলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু কেৰালাৰ প্ৰথম মালয়ালম অভিনেত্ৰী পি. কে. ৰোজিৰ চৰিত্ৰত অভিৰামী বসুৱে অভিনয় কৰা ''স্বপ্নায়নম'' নামৰ চলচ্চিত্ৰখনক ইয়াৰ 'চিগনেচাৰ ফিল্ম' (স্বাক্ষৰ চলচ্চিত্ৰ) হিচাপে বাছনি কৰা হৈছিল। এই চলচ্চিত্ৰখনত এনিমেছনৰ জৰিয়তে মালয়ালম চিনেমাৰ বিকাশ আৰু ৰোজিৰ অৱদানক সন্মান জনোৱা হৈছে।<ref>{{cite web | title=International Film Festival of Kerala (IFFK) | website=IFFK | url=https://www.iffk.in/articledetview/MTU3NTk3NS43Mg== | access-date=24 May 2025}}</ref> == আইএফএফকে ২০২৩ == '''২৮তম কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ''' ২০২৩ চনৰ ৮-ৰ পৰা ১৫ ডিচেম্বৰলৈ [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-12-08 |title=28th edition of international film fest kicks off in Kerala, CM hails ‘unwavering political content’ |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/curtains-go-up-for-28th-edition-of-international-film-festival-of-kerala-on-friday/article67618742.ece |access-date=2025-08-28 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> এই উৎসৱৰ সামৰণি পৰে নিশাগন্ধি প্ৰেক্ষাগৃহত অনুষ্ঠিত এক ভব্য অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে, য'ত বিশিষ্ট অতিথি আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকল উপস্থিত আছিল।<ref>{{Cite web |title=IFFK 2023: Japanese Film Evil Does Not Exist Wins Suvarana Chakoram For Best Film |url=https://www.news18.com/movies/iffk-2023-japanese-film-evil-does-not-exist-wins-suvarana-chakoram-for-best-film-8706580.html |access-date=2025-08-28 |website=News18 |language=en}}</ref> পোলেণ্ডৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ক্ৰিজষ্টফ জানুছিক লাইফটাইম এচিভমেণ্ট বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হয়, যি বঁটা প্ৰখ্যাত মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা অদুৰ গোপালকৃষ্ণনে প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2023-12-16 |title=‘Darling kerala’ fest ends on a havana high |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2023/Dec/16/darling-kerala-fest-ends-on-a-havana-high-2641926.html |access-date=2025-08-28 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম বঁটা লাভ কৰে ৰ‌্যছুকে হামাগুচি পৰিচালিত জাপানী চলচ্চিত্ৰ ''ইভিল ডাজ নট একজিষ্ট''-এ। পৰিচালকজনৰ হৈ চিনেমাটোগ্ৰাফাৰ য়োশিও কিতাগাৱাই এই বঁটা গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news |date=2023-12-16 |title=Suvarna Chakoram for 'Evil Does Not Exist' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/suvarna-chakoram-for-evil-does-not-exist/articleshow/106035892.cms |access-date=2025-08-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == আইএফএফকে ২০২২ == '''২৭তম কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ''' ('''IFFK 2022''') ২০২২ চনৰ ৯-ৰ পৰা ১৬ ডিচেম্বৰলৈ অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news |date=9 September 2022 |title=IFFK 2022 to be held from Dec. 9 to 16 |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/iffk-2022-to-be-held-from-dec-9-to-16-entries/article65871816.ece}}</ref> হাংগেৰীৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা বেলা তাৰক কেৰালাৰ সাংস্কৃতিক মন্ত্ৰী ভি. এন. বাছাৱনে লাইফটাইম এচিভমেণ্ট বঁটা প্ৰদান কৰে। আইএফএফকেৰ এই সংস্কৰণত এটা পৰিৱৰ্তন দেখা গৈছিল, য'ত বিনা পালৰ পৰা দীপিকা সুচিলনে শৈল্পিক সঞ্চালক (artistic director) হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2022-12-08 |title=27th edition of International Film Festival of Kerala kicks off in Thiruvananthapuram on December 9 |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/iffk-27th-edition-of-international-film-festival-of-kerala-kicks-off-in-thiruvananthapuram-on-friday/article66238458.ece |access-date=2023-01-04 |issn=0971-751X}}</ref> আলেহান্দ্ৰো লোৱাইজা গ্ৰীচি পৰিচালিত বলিভিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ ''উতমা''ক শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। টাইফুন পিৰচেলিমোগ্লুক তেওঁৰ ''কেৰ'' (Kerr) চলচ্চিত্ৰৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ ৰজত চকোৰম বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। == আইএফএফকে ২০২১ == [[File:Pinarayi Vijayan inaugurating 26th International Film Festival of Kerala.jpg|thumb|কেৰালাৰ ২৬তম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ উদ্বোধন কৰা অৱস্থাত পিনাকায়ী বিজয়ন]] '''২৬তম কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ''' ('''IFFK 2021''') ২০২২ চন shadowৰ ১৮-ৰ পৰা ২৫ মাৰ্চলৈ অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Kerala |first=26th International Film Festival of |title=26th International Film Festival of Kerala – IFFK2021 |url=https://old.iffk.in/ |access-date=2022-03-19 |language=en-US |archivedate=2022-05-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220526115400/https://old.iffk.in/ |deadurl=yes }}</ref> এই উৎসৱ কেৰালাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী পিনাকায়ী বিজয়নৰ দ্বাৰা উদ্বোধন কৰা হৈছিল। তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত কুৰ্দিছ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা লিছা কালানক ''স্পীৰিট অৱ চিনেমা'' বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2022-03-14 |title=Spirit of Cinema award at IFFK |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/spirit-of-cinema-award-at-iffk/article65223914.ece |access-date=2022-03-19 |issn=0971-751X}}</ref> === বঁটাসমূহ === * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – বিপিন এটলীৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''মিউজিকেল চেয়াৰ'' == আইএফএফকে ২০২০ == '''২৫তম কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ''' ('''IFFK 2021''') ২০২১ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা ৫ মাৰ্চলৈ চাৰিটা পৰ্যায়ত অনুষ্ঠিত হৈছিল। পূৰ্বৰ সংস্কৰণসমূহৰ বিপৰীতে এইবাৰ ই চাৰিটা স্থানত অনুষ্ঠিত হৈছিল— তিৰুৱনন্তপুৰম, [[কোচি]], পালাক্কাড আৰু থালাছেৰী।<ref>{{Cite web |date=2021-02-10 |title=Curtains go up for the 25th edition of International Film Festival of Kerala |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/curtains-go-up-for-the-25th-edition-of-international-film-festival-of-kerala-7183277/ |access-date=2023-01-04 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> ফৰাচী 'নিউ ৱেভ' চলচ্চিত্ৰ আন্দোলনৰ অগ্ৰদূত জঁ-লুক গডাৰৰ হৈ প্ৰখ্যাত পৰিচালক [[Adoor Gopalakrishnan|অদুৰ গোপালকৃষ্ণন]]লৈ লাইফটাইম এচিভমেণ্ট বঁটা গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news |author=Staff Reporter |date=2021-02-09 |title=25th edition of IFFK opens today |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/25th-edition-of-iffk-opens-today/article33795107.ece |access-date=2023-01-04 |issn=0971-751X}}</ref> == আইএফএফকে ২০১৯ == '''২৪তম কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ''' ('''IFFK 2019''') ২০১৯ চনৰ ৬ ডিচেম্বৰৰ পৰা ১৩ ডিচেম্বৰলৈ আঠ দিন ধৰি অনুষ্ঠিত হৈছিল। উৎসৱৰ উদ্বোধনী চলচ্চিত্ৰ আছিল চেৰহাট কাৰাআচলানৰ ''পাছড বাই চেন্সৰ''। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় জুৰীৰ অধ্যক্ষতা কৰিছিল মিচৰৰ পৰিচালক খাইৰী বেশ্বাৰাই।<ref>{{Cite web |url=https://iffk.in/iffk2019/jury-2019/ |title=24th IFFK – Jury |access-date=13 December 2019 |archive-date=13 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191213145959/https://iffk.in/iffk2019/jury-2019/ |url-status=dead |archivedate=13 December 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191213145959/https://iffk.in/iffk2019/jury-2019/ |deadurl=yes }}</ref> === বঁটাসমূহ === * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম বঁটা – জাপানৰ জো ওদাগিৰি পৰিচালিত ''আৰু চেন্দো নো হানাচি'' * লাইফটাইম এচিভমেণ্ট বঁটা – আৰ্জেণ্টিনাৰ ফাৰ্নাণ্ডো চোলানাছ * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে দৰ্শক বঁটা – লিযো জোচেপ পেলিছেৰীৰ জল্লিকাট্টু * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''পাকুৱেৰেট'' চলচ্চিত্ৰৰ বাবে অ্যালান ডেবাৰ্টন * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক শাখাত জুৰীৰ বিশেষ উল্লেখ – জল্লিকাট্টু ছবিৰ বাবে লিযো জোচেপ পেলিছেৰী * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''নুৱেষ্ট্ৰাছ মাদ্ৰেছ'' ছবিৰ বাবে চেজাৰ ডিয়াজ * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ ছবি – বৰিছ লোজকিন পৰিচালিত ''কামিল'' * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম ছবি – সন্তোষ মাণ্ডুৰ পৰিচালিত ''পানী'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ – ভাৰতৰ ফাহিম ইৰ্শাদৰ ''আনী মানী'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – ড° বিজু পৰিচালিত ''ভেয়িলমাৰাংগল'' * নেটপেক বঁটা: মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ (বিশেষ উল্লেখ) – মধু চি নাৰায়ণনৰ ''কুম্বালাংগী নাইটছ'' * ভাৰতৰ শ্ৰেষ্ঠ নবাগত পৰিচালকৰ কে.আৰ. মোহনন বঁটা – ফাহিম ইৰ্শাদৰ ''আনী মানী''<ref>{{cite web|url= https://iffk.in/24th-international-festival-of-kerala-awards/|title= 24th International Festival of Kerala Awards|date= 13 December 2019|website= International Film Festival of Kerala|access-date= 13 December 2019|archive-date= 25 March 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200325101747/http://iffk.in/24th-international-festival-of-kerala-awards/|url-status= dead|archivedate= 25 March 2020|archiveurl= https://web.archive.org/web/20200325101747/http://iffk.in/24th-international-festival-of-kerala-awards/|deadurl= yes}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/iffk-2019/news/international-film-festival-kerala-iffk-2019-closing-awards-ceremony-best-movie-director-1.4359715|title= സുവര്‍ണചകോരം ദെ സേ നതിങ് സ്‌റ്റെയ്‌സ് ദ സെയിമിന്‌|date= 13 December 2019|website= Mathrubhumi|access-date= 13 December 2019}}</ref> == আইএফএফকে ২০১৮ == ২৩তম আইএফএফকে ২০১৮ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰৰ পৰা ১৩ ডিচেম্বৰলৈ অনুষ্ঠিত হৈছিল। কেৰালাৰ বিভিন্ন অংশত হোৱা ভয়াবহ বানপানীৰ বাবে এই সংস্কৰণটো প্ৰথমতে বাতিল কৰা হৈছিল। কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত সীমিত পৰিসৰত উৎসৱটো অনুষ্ঠিত কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। উদ্বোধনী চলচ্চিত্ৰ আছিল আছগৰ ফাৰহাদীৰ ''টোডোছ লো ছাবেন'' (Everybody Knows)। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় জুৰীৰ অধ্যক্ষতা কৰিছিল ইৰানী পৰিচালক মাজিদ মাজিদীয়ে।<ref>[http://iffk.in/ 23rd Film Festival of Kerala]</ref> === বঁটাসমূহ === * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম বঁটা – ইৰানৰ ৰুহুল্লাহ হেজাজী পৰিচালিত ''ওতাঘ-এ-তাৰিক'' * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''ই. মা. য়াউ.'' (Ee. Maa. Yau.) চলচ্চিত্ৰৰ বাবে লিযো জোচেপ পেলিছেৰী * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''ঘোৰে কো জলেবী খিলানে লে জা ৰিয়া হুঁ'' ছবিৰ বাবে অনামিকা হাক্সাৰ * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – জাকাৰিয়া মহম্মদ পৰিচালিত ''ছুদানী ফ্ৰম নাইজেৰিয়া'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ – ভাৰতৰ লিযো জোচেপ পেলিছেৰী পৰিচালিত ''ই. মা. য়াউ.'' * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে কে.আৰ. মোহনন বঁটা – অমিতাভ চেটাৰ্জীৰ ''মনোহৰ এণ্ড আই'' (Manohar and I) == আইএফএফকে ২০১৭ == ২২তম আইএফএফকে ২০১৭ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>[http://iffk.in/iffk2017/ 22nd Film Festival of Kerala]{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> === বঁটাসমূহ === * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম বঁটা – অ্যানমেৰী জাচিৰ পৰিচালিত ''ৱাজিব'' * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''মালিলা: দি ফেয়াৰৱেল ফ্লাৱাৰ'' ছবিৰ বাবে আনুচা বুনিয়াৱাতানা * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''এদণ'' ছবিৰ বাবে সঞ্জু সুৰেন্দ্ৰন * শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা (দৰ্শক বঁটা) – ''আই ষ্টীল হাইড টু স্মোক'' * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – সঞ্জু সুৰেন্দ্ৰন পৰিচালিত ''এদণ'' * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ – ভাৰতৰ অমিত মছুৰকাৰ পৰিচালিত ''নিউটন'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – ''থণ্ডিমুথালুম দ্ৰিকসাখ্ৰীয়ুম'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ – ভাৰতৰ অমিত মছুৰকাৰ পৰিচালিত ''নিউটন'' == আইএফএফকে ২০১৬ == ২১তম আইএফএফকে ২০১৬ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{Cite web |url=http://iffk.in/21st-iffk-awards/ |title=21st Film Festival of Kerala |access-date=16 December 2018 |archive-date=16 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181216120613/http://iffk.in/21st-iffk-awards/ |url-status=dead |archivedate=16 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181216120613/http://iffk.in/21st-iffk-awards/ |deadurl=yes }}</ref> === বঁটাসমূহ === * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম বঁটা – মহম্মদ দিয়াব পৰিচালিত ''এশটেবাক'' * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''টেৰেডুট'' ছবিৰ বাবে ইয়েচিম উচতাওগ্লু * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''মেনহোল'' ছবিৰ বাবে বিধু ভিনচেণ্ট * শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা (দৰ্শক বঁটা) – মহম্মদ দিয়াব পৰিচালিত ''এশটেবাক'' * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – বিধু ভিনচেণ্ট পৰিচালিত ''মেনহোল'' * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ – জেক জঘা পৰিচালিত ''আলমাচেনাডচ'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – ৰাজীৱ ৰবি পৰিচালিত ''কমতিপাডম'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ – মুস্তাফা কাৰা পৰিচালিত ''কোল্ড অৱ কালান্দাৰ'' == আইএফএফকে ২০১৫ == ২০তম আইএফএফকে ২০১৫ চনৰ ১২ ডিচেম্বৰৰ পৰা ১৯ ডিচেম্বৰলৈ অনুষ্ঠিত হৈছিল। মুঠ ১৪০খন চলচ্চিত্ৰ, ১০টা শাখা আৰু ১২টা প্ৰেক্ষাগৃহৰ সৈতে, আইএফএফকেৰ ৱৰ্ল্ড চিনেমা পেকেজত ফৰাচী আৰু চীনা চলচ্চিত্ৰ পেকেজকে ধৰি ৩৭খন দেশৰ মুঠ ৬০খন চলচ্চিত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।{{Citation needed|date=July 2025}} === বঁটাসমূহ === * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম বঁটা – নিকোলাছ আভ্ৰুজ পৰিচালিত ''ৰেফুজিয়াডো'' * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''ছামাৰ, কিয়োটো'' ছবিৰ বাবে হিৰোশি টোডা * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''দি ব্ৰাইট ডে'' ছবিৰ বাবে হাচাইন শ্বাহাবী * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – সনালকুমাৰ শশীধৰণ পৰিচালিত ''ওৰালপোক্কম'' * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ – হিচাম লাছৰী পৰিচালিত ''দে আৰ দি ডগছ'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – সনালকুমাৰ শশীধৰণ পৰিচালিত ''ওৰালপোক্কম'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ – জাপানৰ হিৰোশি টোডা পৰিচালিত ''চামাৰ, কিয়োটো''<ref>[http://www.iffk.in/index.php?page=awards_2014 19th Film Festival of Kerala]</ref> == আইএফএফকে ২০১৪ == ১৯তম আইএফএফকে ২০১৪ চনৰ ৱে ১২ ডিচেম্বৰৰ পৰা ১৯ ডিচেম্বৰলৈ অনুষ্ঠিত হৈছিল। মুঠ ১৪০খন চলচ্চিত্ৰ, ১০টা শাখা আৰু ১২টা প্ৰেক্ষাগৃহৰ সৈতে, আইএফএফকেৰ ৱৰ্ল্ড চিনেমা পেকেজত ফৰাচী আৰু চীনা চলচ্চিত্ৰ পেকেজকে ধৰি ৩৭খন দেশৰ মুঠ ৬০খন চলচ্চিত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।{{Citation needed|date=July 2025}} === বঁটাসমূহ === * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম বঁটা – নিকোলাছ আভ্ৰুজ পৰিচালিত ''ৰেফুজিয়াডো'' * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''চামাৰ, কিয়োটো'' ছবিৰ বাবে হিৰোশি টোডা * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''দি ব্ৰাইট ডে'' ছবিৰ বাবে হাচাইন শ্বাহাবী * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – সনালকুমাৰ শশীধৰণ পৰিচালিত ''ওৰালপোক্কম'' * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ – হিচাম লাছৰী পৰিচালিত ''দে আৰ দি ডগছ'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – সনালকুমাৰ শশীধৰণ পৰিচালিত ''ওৰালপোক্কম'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ – জাপানৰ হিৰোশি টোডা পৰিচালিত ''চামাৰ, কিয়োটো''<ref>{{Cite web |url=http://www.iffk.in/index.php?page=awards_2014 |title=19th Film Festival of Kerala |access-date=18 January 2015 |archive-date=3 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303170722/http://www.iffk.in/index.php?page=awards_2014 |url-status=dead }}</ref> == আইএফএফকে ২০১৩ == ১৮তম আইএফএফকে ২০১৩ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰৰ পৰা Strict১৩ ডিচেম্বৰলৈ অনুষ্ঠিত হৈছিল। [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰ নেতা [[নেলছন মেণ্ডেলা]]ৰ প্ৰতি সন্মান জনাই অতিথি আৰু দৰ্শকে এক মিনিটৰ মৌন প্ৰাৰ্থনা কৰাৰ পিছত এই উৎসৱ আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰখ্যাত অভিনেত্ৰী [[শাবানা আজমী]] মুখ্য অতিথি হিচাপে উপস্থিত আছিল। ৮৫ মিনিট দীঘল এটা 'চিংগল ছিকুৱেন্স'ত শ্বুট কৰা ইজৰাইলৰ চলচ্চিত্ৰ আমোছ গিতাইৰ ''অনা আৰবিয়া'' আছিল উৎসৱৰ উদ্বোধণী চলচ্চিত্ৰ। উৎসৱত 'প্ৰতিযোগিতা শাখা', 'ৱৰ্ল্ড চিনেমা', 'ইণ্ডো-জাৰ্মান কানেকচন', 'চামুৰাই চিনেমা', 'ৰেট্ৰ'স্পেক্টিভ' আৰু 'হোমেদ শাখা' আদি বিভিন্ন বিভাগৰ অধীনত ৬৪খন দেশৰ ২১১খন চলচ্চিত্ৰ প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। প্ৰতিযোগিতা শাখাৰ বাবে এছিয়া, আফ্ৰিকা আৰু লেটিন আমেৰিকাৰ মুঠ ১৪খন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল, আনহাতে ৱৰ্ল্ড চিনেমা শাখাত ৭৯খন চলচ্চিত্ৰ আছিল। প্ৰখ্যাত জাপানী পৰিচালক কোন ইচিকাৱা আৰু কেনজি মিজোগুচিৰ ছবিক ধৰি সাতখন চলচ্চিত্ৰ লৈ চামুৰাই চিনেমা শাখা গঠিত হৈছিল। ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ শতবৰ্ষ উদযাপন উপলক্ষে "অৰিজিনেল গ্ল'ৰী: ১০০ ইয়াৰ্ছ অৱ ইণ্ডিয়ান চিনেমা" নামৰ এটা বিশেষ শাখা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ইয়াত [[সত্যজিৎ ৰায়]]ৰ ''চাৰুলতা'' আৰু [[মৃণাল সেন]]ৰ ''ভুবন সোম''ৰ দৰে ভাৰতীয় ক্লাছিক ছবি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। প্ৰতিযোগিতা শাখাৰ জুৰী পেনেলৰ অধ্যক্ষতা কৰিছিল মেক্সিকোৰ অভিজ্ঞ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা আৰ্টুৰো ৰিপষ্টেইনে, য'ত [[থাইলেণ্ড]]ৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা আদিত্য আছাৰাট, দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ পৰিচালক খালো মাতা বানে আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ অভিনেত্ৰী গৌতমিও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। স্পেনিছ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা কাৰ্লোছ চাউৰাক লাইফটাইম এচিভমেণ্ট বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। === বঁটাসমূহ === * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম বঁটা – ''পাৰভিজ'' (মাজিদ বাৰজেগাৰ) * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''এৰাটা'' (ইভান ভেছক'ভ') * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''মেঘে ঢাকা তাৰা'' ছবিৰ বাবে কমলেশ্বৰ মুখোপাধ্যায় * শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা (দৰ্শক বঁটা) – ''১০১ চোদিয়াংগল'' (সিদ্ধাৰ্থ শিৱ) * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: প্ৰতিযোগিতা শাখাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি – ''এৰাটা'' (ইভান ভেছক'ভ') * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম ছবি – ''কন্যকা টকীজ'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম ছবি – ''চিআৰ নং: ৮৯'' == আইএফএফকে ২০১২ == ১৭তম আইএফএফকে ২০১২ চনৰ ৭-১৪ ডিচেম্বৰত [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>[http://www.ptinews.com/news/3190203_17th-edition-of-IFFK-begins-tomorrow- "17th edition of IFFK begins tomorrow"]</ref> কেৰালাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী উমেন চাণ্ডীয়ে ব্ৰিটিছ জাজ শিল্পী ছোৱেটো কিন্সৰ নেতৃত্বত গঠিত দল এটাই প্ৰস্তুত কৰা নতুন সংগীতৰ লাইভ অৰ্কেষ্ট্ৰাৰ সৈতে [[আলফ্ৰেড হিচকক]]ৰ নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰ ''দ্য ৰিং'' (১৯২৭)-ৰ বিশেষ প্ৰদৰ্শনীৰে ইয়াক উদ্বোধন কৰে।<ref>[http://www.business-standard.com/generalnews/news/iffk-inaugural-to-be-spectacular/87710/ "IFFK inaugural to be spectacular"]</ref> উৎসৱত ৫৪খন দেশৰ ১৯৮খন চলচ্চিত্ৰ প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref>{{Cite web |url=http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMONLine.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=13031875&channelId=-1073865028&catId=-190281 |title="IFFK: A show of women power and young blood" |access-date=14 December 2012 |archive-url=https://archive.today/20130129013959/http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMONLine.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=13031875&channelId=-1073865028&catId=-190281 |archive-date=29 January 2013 |url-status=dead }}</ref> প্ৰতিযোগিতা শাখাত দুখন মালয়ালম ছবি (টি. ভি. চন্দ্ৰনৰ ''ভূমিয়ুদে অৱকাশীকাল'' আৰু জয় মেথিউৰ ''শ্বাটাৰ'') আৰু দুখন অনা-মালয়ালম ভাৰতীয় ছবি (কমল কে. এম.ৰ 'আই.ডি' আৰু নীতিন কাক্কাৰৰ ''[[ফিল্মিস্তান]]'') সহ মুঠ ১৪খন চলচ্চিত্ৰ প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। আইএফএফকে ২০১২-ত অতীত আৰু বৰ্তমানৰ প্ৰখ্যাত অভিনেতা তথা পৰিচালকসকলৰ পূৰ্ববৰ্তী কৰ্মৰাজিৰ প্ৰদৰ্শনী (retrospectives) আছিল। ইয়াত অষ্ট্ৰেলিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা পল কক্সে (যিয়ে প্ৰতিযোগিতাৰ জুৰীৰ অধ্যক্ষতা কৰিছিল), বুৰকিনা ফাচোৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ পিয়েৰ য়ামেওগো, ফৰাচী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা এলেন ৰেচনেইছ, জাপানী মাষ্টৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা [[Akira Kurosawa|আকিৰা কুৰোচাৱা]], ব্ৰাজিলৰ অভিনেত্ৰী হেলেনা ইগনেজ, ব্ৰিটিছ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা আলফ্ৰেড হিচকক আৰু মালয়ালম অভিনেতা সথ্যনৰ কৰ্ম অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>[http://www.thehindu.com/arts/cinema/best-of-world-cinema/article4170669.ece "Best of world cinema"]</ref> উন্নত প্ৰেক্ষাগৃহৰ পৰিৱেশ আৰু হাই-টেক শব্দ আৰু দৃশ্য প্ৰণালীৰ জৰিয়তে প্ৰদান কৰা উন্নত দৰ্শন অভিজ্ঞতাৰ বাবে আইএফএফকে ২০১২ প্ৰশংসিত হৈছিল। আইএফএফকে ২০১২ বিতৰ্কৰ পৰাও মুক্ত নাছিল। প্ৰখ্যাত লেখক [[Salman Rushdie|ছলমান ৰুশ্বডী]]ৰ মাষ্টাৰপিচ উপন্যাস ''[[Midnight's Children|মিডনাইটছ চিলড্ৰেন]]''ৰ আধাৰত নিৰ্মিত আৰু [[দীপা মেহতা]]ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চিনেমাখনৰ পুনৰ প্ৰদৰ্শনৰ ওপৰত আৰোপ কৰা নিষেধাজ্ঞাই ব্যাপক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল। এই চলচ্চিত্ৰখনৰ এছিয়ান প্ৰিমিয়াৰ আইএফএফকেত হৈছিল। প্ৰিমিয়াৰৰ পিছত, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ নেতাসকলে কৈছিল যে এই চলচ্চিত্ৰখনে ভাৰতৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী]] আৰু অন্যান্য নেতাসকলক নেতিবাচক ৰূপত চিত্ৰিত কৰিছে।<ref>{{cite web | title = Ban to Deepa Mehta's 'Midnight Children' | url = http://news.entecity.com/ban-to-deepa-mehtas-midnight-children/ | publisher = Entecity.com | date = 11 December 2012 | access-date = 11 December 2012}}</ref> এই অভিযোগৰ পিছত, উৎসৱত ছবিখনৰ পৰৱৰ্তী প্ৰদৰ্শনী বন্ধ কৰা হয়, যি কাৰ্যই তীব্ৰ সমালোচনাৰ মুখামুখি হৈছিল। আন এক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল যেতিয়া জয়ন কে. চেৰিয়ানৰ ''পাপিলিও বুদ্ধ'' ছবিখন কাৰ্যসূচীৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল, কাৰণ কেৰালা আৰক্ষীয়ে অভিযোগ কৰিছিল যে এই চলচ্চিত্ৰখনত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ ওপৰত নেতিবাচক মন্তব্য আৰু [[দলিত]]সকলৰ প্ৰতি সহানুভুতি থকাৰ বাবে উৎসৱত ইয়াৰ নিৰন্তৰ অন্তৰ্ভুক্তিয়ে চহৰখনত ডাঙৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।<ref>[https://web.archive.org/web/20121216065810/http://www.deccanchronicle.com/121214/news-current-affairs/article/papilio-buddha-screening-aborted-delegates-protest "Papilio buddha screening aborted, delegates protest"]</ref> === বঁটাসমূহ === * শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম বঁটা – ''ষ্টা. নিনিয়া'' (ইমানুৱেল কুইণ্ডো পালো) * জুৰীৰ বিশেষ উল্লেখ – ''দ্য লাষ্ট ষ্টেপ'' - আলী মোছাফা (ইৰান) * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''ফিল্মিস্তান'' (নীতিন কাক্কাৰ) * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''ইভানছ ৱমেন'' ছবিৰ বাবে ফ্ৰান্সিস্কা ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা (দৰ্শক বঁটা) – ''শ্বাটাৰ'' (জয় মেথিউ) * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ – ''দি ৰিপেণ্টেণ্ট'' (মেৰজাক আলোৱাচে) * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – ''ইত্ৰা মাথ্ৰম'' (কে. গোপীনাথ) * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ – ''আই. ডি.'' (কে. ডি. কমল) * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – ''ই আদুথা কালাথু'' (অৰুণ কুমাৰ অৰবিন্দ) * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ বাবে হাছান কুট্টি বঁটা – ''চাইল্ল্যম'' (মনোজ কনা) == আইএফএফকে ২০১১ == [[File:Iffk 2011 DSCN4617.JPG|thumb|150px|কৈৰালী প্ৰেক্ষাগৃহত অনুষ্ঠিত ১৬তম আইএফএফকে ২০১১-ৰ মূল স্থান]] [[File:Iffk2011 DSCN4599.jpg|thumb|200px|কালাভৱন প্ৰেক্ষাগৃহৰ প্ৰতিনিধি পাছ বিতৰণ কেন্দ্ৰত দৰ্শকৰ ভিৰ]] ১৬তম কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (IFFK 2011) ২০১১ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰৰ পৰা তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হৈছিল। কেৰালাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী উমেন চাণ্ডীয়ে বিশিষ্ট অভিনেত্ৰী [[জয়া বচ্চন]]ক সন্মানীয় অতিথি হিচাপে লগত লৈ এই উৎসৱ উদ্বোধন কৰে।<ref>[http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2701725.ece "Kerala film festival begins"]</ref> উৎসৱৰ উদ্বোধনী চলচ্চিত্ৰ আছিল চীনা চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ঝাং য়িমৌ পৰিচালিত ''আণ্ডাৰ দি হথৰ্ণ ট্ৰী''। প্ৰখ্যাত পৰিচালক প্ৰিয়দৰ্শন জুৰীৰ অধ্যক্ষ আছিল। কে. জি. সন্তোষ এই উৎসৱৰ সম্পাদক আৰু কাৰ্যবাহী সঞ্চালক আছিল। === বঁটাসমূহ === * শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম বঁটা – কাৰ্লোচ চেজাৰ আৰ্বেলেজ পৰিচালিত ''লছ কলোৰেছ ডে লা মোণ্টানিয়া'' (The Colours of the Mountain) * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''এ ষ্টোনছ থ্ৰ'ন আৱে'' (চেবাষ্টিয়ান হিৰিয়াট) * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''ফ্লেমিংগো নং: ১৩'' ছবিৰ বাবে হামিদ ৰেজা আলিঘোলিয়ান * শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা (দৰ্শক বঁটা) – ''দ্য পেইণ্টিং লেছন'' (পাব্লা’ পেৰেলমেন) * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ – ''ফিউচাৰ লাষ্টছ ফৰেভাৰ'' (অজকান আলপাৰ) * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – ''আদামিন্টে মকন আবু'' (ছালিম আহমেদ) * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ – ''এট দি এণ্ড অৱ ইট অল'' (অদিতি ৰায়) * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – ''আদামিন্টে মকন আবু'' (ছালিম আহমেদ) * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ বাবে হাছান কুট্টি বঁটা – ''আদামিন্টে মকন আবু'' (ছালিম আহমেদ) == আইএফএফকে ২০১০ == ১৫তম কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ (IFFK 2010) ২০১০ চনৰ ১০–১৭ ডিচেম্বৰলৈ তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হৈছিল। কেৰালাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী ভি. এছ. অচ্যুতানন্দনে প্ৰখ্যাত ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী ৱাহিদা ৰহমানক সন্মানীয় অতিথি হিচাপে লগত লৈ এই উৎসৱ উদ্বোধন কৰে। উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত জাৰ্মান চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ৱাৰ্নাৰ হাৰ্জোগক লাইফটাইম এচিভমেণ্ট বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। [[অদুৰ গোপালকৃষ্ণন]]ৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰী এটাই তেওঁক এই বঁটাৰ বাবে নিৰ্বাচিত কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/15th-IFFK-begins/725121/ |title=15th IFFK begins |work=The Indian Express|date=2010-12-16 |access-date=2013-10-20}}</ref> উদ্বোধনী চলচ্চিত্ৰ আছিল ''প্লীজ ডু নট ডিষ্টাৰ্ব''।<ref>{{cite web|url=http://newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/article166036.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20131024063011/http://newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/article166036.ece|url-status=dead|archive-date=24 October 2013|title=Inaugural film: 'Please Do Not Disturb'|work=The Indian Express|access-date=2 December 2010|archivedate=24 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131024063011/http://newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/article166036.ece|deadurl=yes}}</ref> সমগ্ৰ ভাৰত আৰু বিদেশৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা, শিল্পী আৰু চলচ্চিত্ৰ প্ৰেমীসহ প্ৰায় ৮০০০ প্ৰতিনিধিয়ে এই ৮ দিনীয়া উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। জুৰীৰ সদস্যসকলৰ ভিতৰত আছিল জুলী ডেশ্ব, মেক্সিকান চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা মাৰিয়া নোভাৰো, থাইলেণ্ডৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা অপিচাটপং ৱীৰাছেথাকুল, [[জাপানী]] চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা য়াছুহিৰো হাৰিকী আৰু ভাৰতীয় চিত্ৰনাট্যকাৰ তথা ফটোগ্ৰাফাৰ সূনী তাৰাপোৰৱালা। উৎসৱত ৰেইনাৰ ৱাৰ্নাৰ ফাছবাইণ্ডাৰৰ এখন পূৰ্ববৰ্তী কৰ্মৰাজিৰ প্ৰদৰ্শনী শাখা আছিল আৰু ইয়াৰ লগতে ৱাৰ্নাৰ হাৰ্জোগ, অলিভিয়াৰ আছায়াছ, মাৰিয়া নোভাৰো আৰু অপিচাটপং ৱীৰাছেথাকুলৰ চলচ্চিত্ৰ প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। ১৫তম আইএফএফকেত এছিয়া, লেটিন আমেৰিকা আৰু আফ্ৰিকাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহক প্ৰাধান্য দি ৮৩খন দেশৰ মুঠ ২০৭খন চলচ্চিত্ৰ প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছিল।{{Citation needed|date=July 2025}} ৱাৰ্নাৰ হাৰ্জোগ, অপিচাটপং ৱীৰাছেথাকুল, জুলী ডেশ্ব, মাৰিয়া নোভাৰো, জুলিয়ান লৰেঞ্জ আৰু বহুতো বিশিষ্ট ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাৰ সৈতে বিভিন্ন চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক আলোচনা সভা অনুষ্ঠিত হৈছিল। সামৰণি অনুষ্ঠানৰ মুখ্য অতিথি আছিল বিশিষ্ট ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা [[মণি ৰত্নম]]।<ref name="Hindu17">{{cite news| url=http://thehindu.com | location=Chennai, India | newspaper=The Hindu | title='Portraits in a Sea of Lies' bags Golden Crow Pheasant Award at IFFK | date=22 November 2021 | accessdate=28 December 2024}}</ref> === বঁটাসমূহ === * শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম বঁটা – কাৰ্লোচ গাভিৰিয়া (কলম্বিয়া) পৰিচালিত ''ৰেট্ৰাটচ এন উন মাৰ ডে মেণ্টিৰাছ'' (Portraits in a Sea of Lies) * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – বেলমা বাছ পৰিচালিত ''জেফিৰ'' * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম বঁটা – ''দ্য লাষ্ট চামাৰ অৱ লা বয়িটা'' ছবিৰ বাবে জুলিয়া চলোমনফ * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ ছবি – ৰাজা আমাৰী পৰিচালিত ''ডৌৱাহা'' (Buried Secrets) * ফি প্ৰেছ চি বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – লেনিন ৰাজেন্দ্ৰন পৰিচালিত ''মকৰমঞ্জু'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ – অনিৰ অনীৰ্বাণ পৰিচালিত ''আই এম—আফিয়া মেঘা অভিমন্যু ওমৰ'' * নেটপেক বঁটা: শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ – ড° বিজু পৰিচালিত ''ভীট্টিলেক্কুল্লা বাযি'' (The Way Home) * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ বাবে হাছান কুট্টি বঁটা – বিপিন বিজয় পৰিচালিত ''চিত্ৰসূত্ৰম''<ref name=Hindu17 /> == আইএফএফকে ২০০৯ == ১৪তম আইএফএফকে ২০০৯ চনৰ ১১–১৮ ডিচেম্বৰলৈ অনুষ্ঠিত হৈছিল। প্ৰতিযোগিতা শাখাৰ জুৰীৰ সদস্যসকল আছিল: অধ্যক্ষ বাহমান গোবাদী (ইৰান), বালুফু বাকুপা কানয়িন্দা (কংগো), প্ৰসন্ন ভিথনাৰাগে (শ্ৰীলংকা), মমতা শংকৰ (ভাৰত) আৰু হালা খলিলী (মিচৰ)। === বঁটাসমূহ === প্ৰতিযোগিতা শাখাৰ বঁটাসমূহ তলত দিয়া ধৰণে প্ৰদান কৰা হৈছিল:<ref>{{cite web |url=http://www.iffk.keralafilm.com/awards2009.htm |title=::IFFK 2009:: |publisher=Iffk.keralafilm.com |access-date=2013-10-20 |archive-date=8 January 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100108191444/http://www.iffk.keralafilm.com/awards2009.htm |url-status=dead |archivedate=2010-01-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100108191444/http://www.iffk.keralafilm.com/awards2009.htm |deadurl=yes }}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম (১ নিযুত টকাৰ নগদ ধনসহ) যুটীয়াভাৱে লাভ কৰে: [[ইৰান]]ৰ আছগৰ ফাৰহাদী পৰিচালিত ''দৰবাৰে ইলি'' (About Elly) আৰু [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ ৰবি ভৰৱানী পৰিচালিত ''জাৰ্মেল'' (Jermal / Fishing Platform)। * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম (৩০০,০০০ টকাৰ নগদ ধনসহ): ''ট্ৰু নুন'' ছবিৰ বাবে নোচিৰ ছাইদোভ (তাজিকিস্তান)। * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰজত চকোৰম (২০০,০০০ টকাৰ নগদ ধনসহ): মাদোদা নচায়িয়ানা পৰিচালিত ''ইজুলু লামী'' (Izulu Lami / My Secret Sky)। * দৰ্শক বঁটাৰ বাবে ৰজত চকোৰম (১০০,০০০ টকাৰ নগদ ধনসহ): নোচিৰ ছাইদোভ পৰিচালিত ''ঘিয়ামে ৰুজ/ট্ৰু নুন'' ([[তাজিকিস্তান]])। * ফি প্ৰেছ চি বঁটা (শ্ৰেষ্ঠ ছবি): গাব্ৰিয়েলা ডেভিদ পৰিচালিত ''লা মস্কা এন লা চেনিছা'' (La Mosca en la Ceniza / A Fly in the Ashes) (আৰ্জেণ্টিনা)। * ফি প্ৰেছ চি বঁটা (শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম ছবি): যোশী মেথিউ পৰিচালিত ''পাথাম নিলায়িলে থীৱণ্ডি''। * প্ৰতিযোগিতা শাখাৰ শ্ৰেষ্ঠ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নেটপেক বঁটা: ৰবি ভৰৱানী পৰিচালিত ''জাৰ্মেল'' (ইণ্ডোনেছিয়া)। * শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নেটপেক বঁটা: ''কেৰালা কেফে''; পৰিচালকসকল: শ্যামাপ্ৰসাদ, লাল জোচ, চাজী কৈলাস, বি উন্নিকৃষ্ণন, ৰেৱতী, আনৱাৰ ৰছিদ, পদ্ম কুমাৰ, [[অঞ্জলি মেনন]], উদয় অনন্তন, শংকৰ ৰামাকৃষ্ণন। * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ বাবে হাছান কুট্টি বঁটা (প্ৰমাণপত্ৰ আৰু ৫০,০০০ টকাৰ নগদ ধন, [[মীৰা নায়াৰ]]ৰ দ্বাৰা প্ৰৱৰ্তিত): পৰেশ মোকাতী পৰিচালিত ''হৰিশ্চন্দ্ৰাচী ফেক্টৰী'' ([[মাৰাঠী]])। == আইএফএফকে ২০০৮ == '''১৩তম কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ''' ২০০৮ চনৰ ১২-ৰ পৰা ১৯ ডিচেম্বৰলৈ অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.iffk.keralafilm.com/festival.htm |title=::: IFFK 2009 ::: |publisher=Iffk.keralafilm.com |date=2010-12-19 |access-date=2013-10-20 |archive-date=5 April 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090405212354/http://www.iffk.keralafilm.com/festival.htm |url-status=dead |archivedate=2009-04-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090405212354/http://www.iffk.keralafilm.com/festival.htm |deadurl=yes }}</ref> এই উৎসৱ কেৰালাৰ মুখ্যামন্ত্ৰী ভি. এছ. অচ্যুতানন্দনে উদ্বোধন কৰিছিল। আৰ্জেণ্টিনাৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ফাৰ্নাণ্ডো বিৰী আৰু প্ৰবীণ অভিনেত্ৰী কে. আৰ. বিজয়া মুখ্য অতিথি হিচাপে উপস্থিত আছিল। উৎসৱৰ উদ্বোধনী চলচ্চিত্ৰ আছিল পেলেষ্টাইনৰ পৰিচালক ৰছিদ মাশ্বাৰাৱীৰ ''লায়লাজ বাৰ্থডে''। এই আঠ দিনীয়া উৎসৱত ৫৩খন দেশৰ ১৮২খন চলচ্চিত্ৰ প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। দুখন মালয়ালম ছবিসহ মুঠ ১৪খন চলচ্চিত্ৰ প্ৰতিযোগিতা শাখাত অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{cite news | url=http://www.hindu.com/2008/12/12/stories/2008121258530300.htm | archive-url=https://web.archive.org/web/20081215104140/http://www.hindu.com/2008/12/12/stories/2008121258530300.htm | url-status=dead | archive-date=15 December 2008 | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=Curtain to go up on film fete | date=12 December 2008 | access-date=1 August 2026 | archivedate=15 December 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20081215104140/http://www.hindu.com/2008/12/12/stories/2008121258530300.htm | deadurl=yes }}</ref> লুচিয়া মুৰাটৰ (ব্ৰাজিল) নেতৃত্বত গঠিত জুৰীত চ মীৰা মখমলবাফ (ইৰান), চিতোৰা আলিয়েভা (ৰাছিয়া), এলেন জালাদু (ফ্ৰান্স) আৰু জব্বাৰ পেটেল (ভাৰত) অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ফি প্ৰেছ চি জুৰীৰ সদস্যসকল আছিল ক্ৰীছ ফুজিৱাৰা, বাৰবাৰা লৰে আৰু মনোজ বৰপূজাৰী। নেটপেক মনোনীত জুৰীসকল আছিল সুধীৰ মিশ্ৰ, ফ্ৰেডী ৱং আৰু মেক্স টেচিয়াৰ।<ref>{{cite web |url=http://www.iffk.keralafilm.com/jury.htm |title=::: IFFK 2009 ::: |publisher=Iffk.keralafilm.com |access-date=2013-10-20 |archive-date=18 December 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081218024520/http://www.iffk.keralafilm.com/jury.htm |url-status=dead |archivedate=2008-12-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081218024520/http://www.iffk.keralafilm.com/jury.htm |deadurl=yes }}</ref> === বঁটাসমূহ === * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম (১ নিযুত টকাৰ নগদ ধনসহ): এনৰিকে ৰিভেৰো পৰিচালিত ''পাৰ্কে ভিয়া'' (মেক্সিকো)। * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম (৩০০,০০০ টকাৰ নগদ ধনসহ): ''পোষ্টকাৰ্ডছ ফ্ৰম লেলিনগ্ৰাড'' ছবিৰ বাবে মেৰিয়ানা ৰণ্ডন। * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰজত চকোৰম (২০০,০০০ টকাৰ নগদ ধনসহ): হুছেইন কাৰাবে পৰিচালিত ''মাই মাৰ্লন এণ্ড ব্ৰাণ্ডো'' (তুৰস্ক)। * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত চলচ্চিত্ৰৰ বাবে জুৰীৰ বিশেষ বঁটা: ''ফিৰাক'' (পৰিচালক: [[নন্দিতা দাস]]) (হিন্দী)। * জুৰীৰ বিশেষ বঁটা: ''দ্য য়েল্ল’ হাউচ'' (পৰিচালক: আমোৰ হাক্কাৰ) (আলজেৰিয়া/ফ্ৰান্স)। * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে দৰ্শক বঁটা: ''মাচান'' (পৰিচালক: উবেৰ্টো পাচোলিনি, শ্ৰীলংকা)। * ফি প্ৰেছ চি বঁটা (শ্ৰেষ্ঠ ছবি): ''পোষ্টকাৰ্ডছ ফ্ৰম লেলিনগ্ৰাড'' (পৰিচালক: মেৰিয়ানা ৰণ্ডন)। * ফি প্ৰেছ চি বঁটা (শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম ছবি): ''মঞ্জাদিকুৰু'' (পৰিচালক: অঞ্জলি মেনন)। * নেটপেক বঁটা (শ্ৰেষ্ঠ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰ): ''মাই মাৰ্লন এণ্ড ব্ৰাণ্ডো'' (পৰিচালক: হুছেইন কাৰাবে)। * নেটপেক বঁটা (শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম ছবি): ''আদয়ালংগল'' (পৰিচালক: এম. জি. শশী)। * শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় নবাগত পৰিচালকৰ বাবে হাছান কুট্টি বঁটা: ''মঞ্জাদিকুৰু'' ছবিৰ বাবে অঞ্জলি মেনন।<ref>{{cite web |url=http://www.iffk.keralafilm.com/award_2008.htm |title=:: IFFK 2008 :: |publisher=Iffk.keralafilm.com |access-date=2013-10-20 |archive-date=12 February 2009 |archive-url=https://archive.org |url-status=dead |archivedate=2009-02-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090212225457/http://iffk.keralafilm.com/award_2008.htm |deadurl=yes }}</ref> == আইএফএফকে ২০০৭ == ১২তম আইএফএফকে (IFFK 2007) ২০০৭ চনৰ ৬–১৪ ডিচেম্বৰলৈ অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই উৎসৱ প্ৰখ্যাত অভিনেতা কামাল হাছান আৰু চিলিৰ পৰিচালক মিগেল লিটিনৰ দ্বাৰা মুকলি কৰা হৈছিল, য’ত এম. এ. বেবী সন্মানীয় অতিথি হিচাপে উপস্থিত আছিল। অন্যান্য উল্লেখযোগ্য অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ ভিতৰত আছিল কেৰালাৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী আৰু অভিনেতা [[নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ]] আৰু মোহনলাল। মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ বিকাশত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাত ১২গৰাকী ব্যক্তিক সন্মানিত কৰা হৈছিল: প্ৰযোজক এম. অ'. জোচেফ, কে. এন. ৰবীন্দ্ৰনাথন নায়াৰ, আৰ. এছ. প্ৰভু, প্ৰাক্তন ফিল্ম আৰ্কাইভছৰ সঞ্চালক পি. কে. নায়াৰ, সংগীত পৰিচালক এম. এছ. বিশ্বনাথন আৰু এম. কে. অৰ্জুনন, কণ্ঠশিল্পী [[এছ. জানকী]], কলা নিৰ্দেশক এছ. কোন্ননাদ, অভিনেত্ৰী কেপিএচি ললিতা, কে. আৰ. বিজয়া, টি. আৰ. ওমানা, শান্তাদেৱী আৰু মেকআপ শিল্পী ভেলাপ্পন। তিৰুৱনন্তপুৰমৰ আঠটা ছবিগৃহ ক্ৰমে অজন্তা, নিউ থিয়েটাৰ, কালাভৱন, কৈৰালী, শ্ৰী, কৃপা, ধন্যা আৰু ৰম্যাত ৫৪খন দেশৰ ২৩১খন চলচ্চিত্ৰ প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref name="hindu.com">[https://web.archive.org/web/20071209114203/http://www.hindu.com/2007/12/06/stories/2007120659170300.htm The Hindu: Stage set for international film festival]</ref> ২০০৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ আৰু ২০০৭ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিতৰত এছিয়া, আফ্ৰিকা আৰু লেটিন আমেৰিকাত নিৰ্মিত বা সহ-প্ৰযোজিত চলচ্চিত্ৰসমূহৰ মাজৰ পৰা প্ৰতিযোগিতা শাখাৰ বাবে ১৪খন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |url=http://www.cinemaofmalayalam.net/iffk_2007.html |title=cinemaofmalayalam.net: IFFK 2007 |access-date=10 December 2007 |archive-date=8 December 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071208001202/http://www.cinemaofmalayalam.net/iffk_2007.html |url-status=dead }}</ref> জুৰী সদস্যসকলৰ ভিতৰত আছিল ইৰানী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা জাফৰ পানাহী, আফ্ৰিকান অভিনেত্ৰী তথা পৰিচালিকা নাকি চ্য চাভেনে, পোলেণ্ডৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ আগনিয়েস্কা হলেণ্ড, অভিনেতা তথা প্ৰযোজক নাছিৰুদ্দিন শ্বাহ আৰু কিউবান ফিল্ম একাডেমীৰ সঞ্চালক ৰিগবাৰ্টো লোপেজ। সাংবাদিক শ্বিলা জনষ্টনে ফি প্ৰেছ চি জুৰীৰ নেতৃত্ব দিছিল, য’ত তুৰস্কৰ সমালোচক চ্যুনেইট চেবেনোয়ান আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা বৰলা আনন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name="hindu.com"/> === বঁটাসমূহ === * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে স্বৰ্ণ চকোৰম (১ নিযুত টকাৰ নগদ ধনসহ) যুটীয়াভাৱে লাভ কৰে: লুচিয়া পুৱেনজো পৰিচালিত ''এক্সএক্সৱাই'' (XXY) আৰু মানিয়া আকবৰী পৰিচালিত ''১০+৪'' (10+4)।<ref>keralafilm.com-[http://iffk.keralafilm.com/ Official Festival Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071227062553/http://iffk.keralafilm.com/ |date=27 December 2007 }} retrieved on 16 December 2007</ref> * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বাবে ৰজত চকোৰম (২০০,০০০ টকাৰ নগদ ধনসহ): ''১০+৪'' ছবিৰ বাবে মানিয়া আকবৰী (ইৰান)। * শ্ৰেষ্ঠ নবাগত চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰজত চকোৰম (৩০০,০০০ টকাৰ নগদ ধনসহ): ''এক্সএক্সৱাই'' ছবিৰ বাবে লুচিয়া পুৱেনজো (আৰ্জেণ্টিনা)। * জুৰীৰ বিশেষ বঁটা: ''ব্লীছ'' (Bliss) ছবিৰ বাবে আব্দুল্লাহ ওগুজ (তুৰস্ক)। * প্ৰতিযোগিতা শাখাৰ শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ফি প্ৰেছ চি বঁটা: ''শ্লিপৱাকিং লেণ্ড''। * শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ফি প্ৰেছ চি বঁটা: ''অৰে কাদাল''। * প্ৰতিযোগিতা শাখাৰ শ্ৰেষ্ঠ এছিয়ান চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নেটপেক বঁটা: ''গেটিং হোম''। * শ্ৰেষ্ঠ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নেটপেক বঁটা: ''অৰে কাদাল''। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|International Film Festival of Kerala}} * [http://www.thehindu.com/system/topicRoot/IFFK_2010/ IFFK 2010 Full Coverage: The Hindu] * [http://dearcinema.com/section/festival-report/iffk08/ Reports from IFFK'08] * {{Official website|http://iffk.keralafilm.com}} * [http://keralaonline.com/commentary/iffk08_12829.html Reports of IFFK 2008] [[শ্ৰেণী:কেৰালা]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:উৎসৱ]] bui1lsipz6h3zg6lsqb0i7sts8tpu8r 0 138245 622736 622167 2026-08-02T13:56:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622736 wikitext text/x-wiki [[চিত্ৰ:Kerala Houseboat (191490747).jpeg|thumb|ভাৰতৰ [[পোন্নানী]]ৰ বিয়্যাম হ্ৰদৰপৰা হাউচবোট বা নাওঘৰসহ বেকৱাটাৰৰ এটা দৃশ্য]] [[চিত্ৰ:Alappuzha Boat Beauty W.jpg|thumb|ভাৰতৰ [[আলাপ্পুঝা]]ত এখন [[কেৰালা]]ৰ হাউচবোট]] [[চিত্ৰ:Kettuvallam Houseboat.jpg|thumb|ওপৰৰ ডেকযুক্ত এখন 'কেট্টুভাল্লাম' হাউচবোট]] '''কেট্টুভাল্লাম''' ({{lang-en|Kettuvallam}}) [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] [[কেৰালা]] [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্যত]] বহুলভাৱে ব্যৱহৃত একপ্ৰকাৰৰ হাউচবোট বা নাওঘৰ। এইবোৰৰ কাঠৰ নাৱৰ তলি বা খোলাটোৰ ওপৰত খেৰৰ চালি থাকে।<ref name = "Book">Ayub, Akber (ed), ''Kerala: Maps & More'', ''Backwaters'', 2006 edition 2007 reprint, p. 47, Stark World Publishing, Bangalore, {{ISBN|81-902505-2-3}}</ref> পৰম্পৰাগত কেট্টুভাল্লামসমূহ প্ৰধানকৈ কেৰালা পৰ্যটনৰ প্ৰসাৰৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name = "News">{{cite web | url = http://www.hinduonnet.com/thehindu/lf/2002/03/11/stories/2002031100370200.htm | title = Cruising along in designer houseboats | access-date = 2008-01-06 | last = Radhakrishnan | first = S. Anil | publisher = The Hindu, 11 March 2002 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080202145528/http://www.hinduonnet.com/thehindu/lf/2002/03/11/stories/2002031100370200.htm | archive-date = 2 February 2008 | url-status = usurped | archivedate = 2 February 2008 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080202145528/http://www.hinduonnet.com/thehindu/lf/2002/03/11/stories/2002031100370200.htm | deadurl = yes }}</ref> == ইতিহাস == [[চিত্ৰ:Kottappuram-nileshwaram-house-boat.jpg|thumb|[[কাছাৰগোড জিলা]]ৰ [[নীলেশ্বৰম|নীলেশ্বৰ]]ৰ কাভায়ী বেকৱাটাৰত এখন ''কেট্টুভাল্লাম'']] কেৰালাত এনেধৰণৰ নাওসমূহৰ ইতিহাস ''উৰু''ৰ সৈতে জড়িত, যি আছিল [[কোঝিকোড়]] বন্দৰৰ দক্ষিণে অৱস্থিত [[বেপুৰ]]ৰ কাঠমিস্ত্ৰীসকলে নিৰ্মাণ কৰা এক ডাঙৰ ধো (Dhow) আৰ্হিৰ কাঠৰ জাহাজ।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/features/magazine/the-boatmakers-of-beypore/article4884192.ece|title=The boat-makers of Beypore|newspaper=The Hindu |date=6 July 2013|access-date=17 April 2018|via=www.thehindu.com}}</ref> পূৰ্বৰ সময়ত ইয়াৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় চেগুন কাঠ [[নীলাম্বুৰ]]ৰ চেগুন অৰণ্যৰপৰা অনা হৈছিল, কিন্তু বৰ্তমান আমদানিকৃত মালয়েচিয়ান চেগুন কাঠ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.amartya.de/beypore1.htm|title=Ship building in Beypore|website=amartya.de|access-date=17 April 2018|archive-date=25 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120425051616/http://www.amartya.de/beypore1.htm|url-status=dead|archivedate=25 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120425051616/http://www.amartya.de/beypore1.htm|deadurl=yes}}</ref> পুৰণি কালৰেপৰা কেৰালাৰ লুণীয়া পানীৰ জলাশয় বা [[কেৰালাৰ বেকৱাটাৰ| বেকৱাটাৰ]]ত বিভিন্ন আকৃতি আৰু আকাৰৰ নাওসমূহ পৰম্পৰাগতভাৱে মানুহ আৰু সামগ্ৰী পৰিবহণৰ প্ৰধান মাধ্যম হৈ আহিছে।<ref name = "Book"/><ref name = "Boat2">{{cite web | url =http://www.kettuvallam.com/Content-16/Kerala-Houseboat.html | title =Cargo boats | access-date =2008-01-05 | publisher =Worldviewer | archive-url =https://web.archive.org/web/20071029111803/http://www.kettuvallam.com/Content-16/Kerala-Houseboat.html | archive-date =29 October 2007 | url-status =dead | archivedate =2007-10-29 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20071029111803/http://www.kettuvallam.com/Content-16/Kerala-Houseboat.html | deadurl =yes }}</ref> ৰাজপৰিয়ালৰ লোকসকলৰ বাবে এই নাওসমূহ আনকি আৰামদায়ক বাসস্থানলৈও পৰিণত হৈছিল।<ref name = "Book"/> == নিৰ্মাণ == [[চিত্ৰ:Uru.jpg|thumbnail|[[চালিয়াৰ নৈ]]ৰ মুখত অৱস্থিত [[কোঝিকোড়|কালিকট]]ৰ বেপুৰত নিৰ্মিত এখন ''উৰু'']] এখন '''কেট্টুভাল্লাম''' দৈৰ্ঘ্যত প্ৰায় ৩০.৫ মিটাৰ আৰু মাজভাগত ইয়াৰ প্ৰস্থ প্ৰায় ৪ মিটাৰ হয়। ইয়াক তৈয়াৰ কৰিবলৈ থলুৱা আৰু পৰিৱেশ-অনুকূল সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰা হয়; যেনে বাঁহৰ খুঁটি, মৰাপাট বা নাৰিকলৰ আঁহ, ৰছী, বাঁহৰ চাটাই, দলিচা আদি। ইয়াৰ বাবে ব্যৱহৃত মূল কাঠবিধ হৈছে '''"আঞ্জিলি"''' (''Artocarpus hirsuta'')। ইয়াত সুসজ্জিত একক কোঠা, দুটা কোঠা আৰু তিনিটা কোঠাযুক্ত হাউচবোট বা নাওঘৰ পোৱা যায়। নাৱৰ তলৰ খোলাটো দীঘলকৈ কটা আৰু খোদিত কৰা কাঠৰ তক্তাৰে ধাৰাবাহিকভাৱে তৈয়াৰ কৰা হয়, যিবোৰ নাৰিকলৰ আঁহ ভৰাই ছালিৰ ৰছীৰে টানকৈ বান্ধি থোৱা হয়।<ref name = "Boat4">{{cite web | url =http://www.keralatravels.com/houseboat/ | title = Unforgettable house boat ride| access-date = 2008-01-05 | work = Alleppey | publisher = Travel Division of Kerala.com}}</ref> কেট্টুভাল্লামসমূহ মটৰচালিত আৰু দ পানীত বঠাৰ সহায়ত চলোৱা হয়। তৰাং বা কম পানী থকা অঞ্চলত নাও আগুৱাই নিবলৈ দীঘল বাঁহৰ খুঁটি বা 'লগি' ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ কাষত ওলাই থকা বাঁহৰ কেইডালমান খোপনি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চালিৰ গাঁথনিৰ বাবে বাঁহ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু চালিখন ঢাকিবৰ বাবে বাঁহৰ কাঠিৰে বোৱা চাটাই ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মূলতঃ কেট্টুভাল্লামসমূহ মালবস্তু পৰিবহণৰ বাবেহে ডিজাইন কৰা হৈছিল, গতিকে ইয়াক এটা পৰ্যটন বাহনলৈ ৰূপান্তৰ কৰিবলৈ ডিজাইনত বহুতো পৰিৱৰ্তন কৰিবলগীয়া হৈছিল। মূৰটো যাতে লাগি নাযায়, তাৰ বাবে চালিৰ উচ্চতা বৃদ্ধি কৰা হৈছিল। নাৱৰ তলিৰ বৃত্তাকাৰ আকৃতিৰ অসুবিধা কম কৰিবলৈ আৰু সহজে খোজ কাঢ়িবলৈ তথা আৰামেৰে বহিবলৈ সমগ্ৰ দৈৰ্ঘ্য জুৰি কাঠৰ তক্তা পৰা হৈছিল। পোহৰ, বতাহ চলাচল আৰু বাহিৰৰ দৃশ্য চাবলৈ খিৰিকী আৰু অন্যান্য খোলা অংশৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল। নাৱৰ মাজভাগত ওপৰলৈ মেলিব পৰা এখন পেনেল থকা এটা প্ৰৱেশদ্বাৰ দিয়া হৈছে। [[চিত্ৰ:House boat fascia.jpg|thumb|কেট্টুভাল্লামৰ ভিতৰভাগ]] বেছিভাগ আধুনিক ডিজাইনতে শৌচাগাৰ যুক্ত তিনিটা শোৱা কোঠা, এটা বহা কোঠা আৰু এটা পাকঘৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অৱশ্যে ইয়াৰ ব্যতিক্ৰমো দেখা যায়। কিছুমানত শোৱা কোঠাৰ সংখ্যা কম থাকে কিন্তু বহা কোঠাটো ডাঙৰ হয় আৰু চালিৰ ওপৰত বেলকনিৰ দৰে ডেক থাকিব পাৰে। সাধাৰণতে, নাৱৰ খোলাটোৰপৰা ওলাই থকা অংশবোৰ বেলকনি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আধুনিক সা-সুবিধাসমূহ সংযোজন কৰিবলৈ ইয়াত কিছুমান অভিনৱ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে। কমোডৰ চিট, শ্বাৱাৰ ট্ৰে আৰু মজিয়াত চিৰামিক টাইলছ বহুৱাবলৈ মজিয়াৰ স্তৰত কংক্ৰিটৰ স্লেব ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই শৌচাগাৰসমূহ তীখাৰ কেবিনেটেৰে নিৰ্মিত, য’ত তীখাৰ জালিৰ এটা নেটৱৰ্ক থাকে। তাত 'এক্টিজাইম' নামৰ এক অনুঘটকৰ সহায়ত উপকাৰী বেক্টেৰিয়া গঢ়ি তোলা হয়। এই বেক্টেৰিয়াবোৰে মানুহৰ মল-মূত্ৰ ভক্ষণ কৰে আৰু জীৱাণুমুক্ত, বৰণহীন আৰু ক্ষতিকাৰক নোহোৱা এক উপজাত পদাৰ্থ উৎপন্ন কৰে। শৌচাগাৰৰ লেতেৰা পানী ওলাই যোৱা নলীডাল নাৱৰ তলিৰ মাজেৰে নি তলৰ বৈ থকা পানীত এৰি দিয়া হয়। আজিকালি বায়’-টয়লেট বা জৈৱ-শৌচাগাৰৰ ব্যৱহাৰ অতি সাধাৰণ হৈ পৰিছে। যাৰ ফলত বেকৱাটাৰৰ খালবোৰ প্ৰদূষিত নহয়। ব্যৱহাৰৰ বাবে পানীখিনি পাকঘৰ আৰু শৌচাগাৰৰ সৈতে সংযোগ কৰি ওপৰৰ অংশত থকা এটা প্লাষ্টিকৰ টেংকত জমা কৰি ৰখা হয়। পৰিৱেশ-অনুকূল সামগ্ৰীৰ নান্দনিক গুণাগুণ বজাই ৰাখিবলৈ পাইপ, টেংক আৰু অন্যান্য কৃত্ৰিম সামগ্ৰীসমূহ ছালি বা নাৰিকলৰ আঁহেৰে ঢাকি থোৱা হয়। == পৰ্যটন == সহস্ৰাব্দৰ ঠিক আগে আগে প্ৰকাশিত এক বিশেষ সংগ্ৰহযোগ্য সংখ্যাত নেশ্যনেল জিঅ’গ্ৰাফিক ট্ৰেভেলাৰ (National Geographic Traveler) আলোচনীয়ে কেৰালাক 'জীৱনকালৰ ৫০খন চাবলিয়া গন্তব্যস্থান'ৰ ভিতৰত স্থান দিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.hinduonnet.com/businessline/2000/07/13/stories/111302c4.htm |title=Going beyond God's own country |access-date=2008-01-08 |last=Mathew |first=Mony K. |publisher=The Hindu Business Line, 13 July 2000 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20071220083148/http://www.hinduonnet.com/businessline/2000/07/13/stories/111302c4.htm |archive-date=20 December 2007 |archivedate=20 January 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080120021123/http://www.hinduonnet.com/businessline/2000/07/13/stories/111302c4.htm |deadurl=yes }}</ref> দি হিন্দু কাকতে লিখিছিল, "'ঈশ্বৰৰ আপোন দেশ'ৰ (God's Own Country) আইনাসদৃশ শান্ত হ্ৰদ, ছবিৰ কিতাপৰ দৰে হ্ৰদৰ পাৰ, খেজুৰ গছেৰে আবৃত খাল আৰু তিৰবিৰাই থকা জুৰিবোৰৰ মাজেৰে কৰা নাও যাত্ৰা হৈছে এই দেশৰ আটাইতকৈ মনোমোহা ছুটি কটোৱাৰ অভিজ্ঞতা। খেজুৰ গছেৰে আবৃত এই জলপথসমূহৰ মাজেৰে কৰা যাত্ৰা পৰ্যটকসকলৰ ভ্ৰমণসূচীৰ এক অপৰিহাৰ্য অংগ হৈ পৰাৰ লগে লগে পৰম্পৰাগত কেট্টুভাল্লাম কেৰালা পৰ্যটনৰ শুভংকৰ (mascot) হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।" <ref name = "News"/> ৯০০তকৈও অধিক কেট্টুভাল্লামে কেৰালাৰ বেকৱাটাৰত চলাচল কৰে আৰু পৰ্যটকৰ মাজত জনপ্ৰিয় কেইবাটাও ভ্ৰমণ পথ আছে।<ref>{{cite web | url = http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2005103101070300.htm&date=2005/10/31/&prd=mp& | archive-url = https://web.archive.org/web/20090520163825/http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2005103101070300.htm&date=2005/10/31/&prd=mp& | url-status = usurped | archive-date = 20 May 2009 | title = Eco-friendly boats to ply backwaters | access-date = 2008-01-06 | last = Abraham | first = Tanya | publisher = The Hindu, 31 October 2005 | archivedate = 20 May 2009 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20090520163825/http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2005103101070300.htm&date=2005%2F10%2F31%2F&prd=mp& | deadurl = yes }}</ref> ট্যুৰ অপাৰেটৰসকলে কেইবাটাও অভিনৱ বিকল্প আগবঢ়াই আহিছে। পৰ্যটনৰ প্ৰসাৰৰ বাবে কেট্টুভাল্লামক জনপ্ৰিয় কৰাৰ এক পদক্ষেপ হিচাপে আৰু এই অঞ্চলৰ অন্যতম বৃহৎ নদী তথা জিলাখনৰ জীৱন-ৰেখা স্বৰূপ [[ৱালাপত্তনম নদী]]ৰ বিষয়ে মানুহক অধিক জানিবলৈ সুবিধা কৰি দিবৰ বাবে [[কান্নুৰ জিলা]] পৰ্যটন পৰিষদে কট্টমপল্লীৰ এটা ব্যক্তিগত ৰিজৰ্টৰ সহযোগত এক 'নদী দৰ্শন' কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰিছে।<ref>{{cite web | url =http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2006031314030300.htm&date=2006/03/13/&prd=th& | archive-url =https://web.archive.org/web/20110711171002/http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2006031314030300.htm&date=2006/03/13/&prd=th& | url-status =usurped | archive-date =11 July 2011 | title =Valapattanam attracting tourists | access-date =2008-01-06 | publisher =The Hindu, 13 March 2006 | archivedate =11 July 2011 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20110711171002/http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2006031314030300.htm&date=2006%2F03%2F13%2F&prd=th& | deadurl =yes }}</ref> কালুৰ-কড়ৱন্থৰা পথৰ এটা কেট্টুভাল্লামত এটি সাগৰীয় খাদ্যৰ ভোজনালয় খোলা হৈছে।<ref>{{cite news | title = Fish on the boat eating out | last = Priyadershini| first = S. | work = The Hindu | date = 13 December 2007 }}</ref> == আলোকচিত্ৰ ভঁৰাল == <gallery class="center"> image:Kerala Launch.JPG|যাত্ৰীবাহী এখন নিয়মীয়া ফেৰী image:Kerala Country Boat.jpg|স্থানীয় লোকে মাছ ধৰিবলৈ আৰু ফেৰী সেৱাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা এখন নাও image:Enten backwaters.JPG|বেকৱাটাৰ বা হ্ৰদৰ পানীত নাও আৰু হাঁহ image:Kerala Houseboat Breakfast.JPG|কেট্টুভাল্লামত প্ৰস্তুত কৰা খাদ্য image:Kerala Houseboat View.JPG|কেট্টুভাল্লামৰপৰা দেখা পোৱা এটা দৃশ্য </gallery> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} ==বাহ‍্যিক সংযোগ== <!----NO COMMERCIAL LINKS PLEASE---> {{commons category}} [[শ্ৰেণী:কেৰালা পৰ্যটন]] sm5xfmgufl7gidvstjw2jxf6xw0k2nj 0 138247 622782 622118 2026-08-02T16:24:53Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622782 wikitext text/x-wiki {{Infobox park | name = জটায়ু আৰ্থছ চেণ্টাৰ | other_name = '''জটায়ু প্ৰকৃতি উদ্যান''' | image = Jatayu Earth Centre.jpg | image_size = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Kerala | map_size = | map_caption = জটায়ু প্ৰকৃতি উদ্যানৰ অৱস্থিতি | type = উদ্যান | location = [[চডয়ামংগলাম]], [[কোল্লাম জিলা]], [[ভাৰত]] | nearest_city = [[কোল্লাম]]<br />''{{convert|38|km|abbr=on}}'' | coordinates = {{coord|8.865888|N|76.867306|E|region:India|format=dms|display=inline,title}} | area = {{convert|65|acre|2}} | opening = প্ৰথম পৰ্যায়<ref>{{cite web |url=https://www.voyagersworld.in/article/kerala%E2%80%99s-first-bot-model-ecotourism-project-now-open-public |title=Kerala's First BOT Model Ecotourism Project, is Now Open for Public |publisher=Voyagers World |access-date=6 December 2017 }}{{Dead link|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><br />'''{{Start date|df=yes|2017|12|05}}'''<br />দ্বিতীয় পৰ্যায়<ref name= quint>{{cite web|url=https://www.thequint.com/hotwire-text/kerala-tourism-to-unveil-world-s-largest-bird-sculpture |title=Kerala tourism to unveil world's largest bird sculpture |publisher=The Quint |date=23 May 2018 |access-date=25 May 2018}}</ref><br />'''{{start date|df=yes|2018|08|17}}''' | designer = [[ৰাজীৱ অঞ্চল]] | operator = জটায়ুপাৰা টুৰিজম প্ৰাইভেট লিমিটেড | visitation = | budget = {{INRConvert|100|c}} | open = | status = গোটেই বছৰ খোলা থাকে | public_transit = [[চডয়ামংগলাম]] {{rint|bus}} - ১.৫&nbsp; কিঃমিঃ,<br />[[কোট্টাৰাক্কৰা]] {{rint|bus}} - ২১.৮&nbsp; কিঃমিঃ,<br />{{rws|Kottarakara}} {{rint|rail}} - ২০.৫&nbsp; কিঃমিঃ, <br /> [[ভাৰকলা]] {{rint|rail}} - ২৬ &nbsp; কিঃমিঃ,<br /> {{rws|Paravur}} {{rint|rail}} - ২৭ &nbsp; কিঃমিঃ,<br />[[কোল্লাম বন্দৰ|কোল্লাম]] {{rint|ferry}} - ৩৬&nbsp; কিঃমিঃ, <br />[[ত্ৰিবান্দ্ৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ|ত্ৰিবান্দ্ৰম]] {{rint|air}} - ৫২.৩&nbsp; কিঃমিঃ | free_label = | free_data = | website = {{URL|https://jatayuearthscenter.in}} }} <onlyinclude> '''জটায়ু আৰ্থছ চেণ্টাৰ''', ({{IPA|ml|dʒɐʈaːju|IPA}}) বা '''জটায়ু প্ৰকৃতি উদ্যান''', [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[কোল্লাম জিলা]]ৰ চডয়ামংগলামত অৱস্থিত এখন [[ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] আৰু পৰ্যটন কেন্দ্ৰ। ই সাগৰ পৃষ্ঠৰপৰা গড়ে {{cvt|350|m}} উচ্চতাত অৱস্থিত। ইয়াৰ শীৰ্ষলৈ যাবলৈ কেবল কাৰৰ ব্যৱস্থা আছে আৰু এইখন কেৰালাৰ একমাত্ৰ কেবল কাৰ। বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ চৰাইৰ ভাস্কৰ্য আছে।<ref name= quint>{{cite web|url=https://www.thequint.com/hotwire-text/kerala-tourism-to-unveil-world-s-largest-bird-sculpture |title=Kerala tourism to unveil world's largest bird sculpture |publisher=The Quint |date=23 May 2018 |access-date=25 May 2018}}</ref> কংক্ৰিট আৰু তীখাৰে নিৰ্মিত এই [[জটায়ু]]ৰ ভাস্কৰ্যটো {{convert|200|ft}} দীঘল, {{convert|150|ft}} বহল, {{convert|70|ft}} ওখ আৰু ই {{convert|15000|sqft}} মজিয়াৰ কালি আগুৰি আছে। ইয়াক ৰাজীৱ অঞ্চলৰদ্বাৰা খোদিত কৰা হৈছিল।<ref name="auto1">{{cite web|url=https://jatayuearthscenter.in/ |title=Jatayu Earth's Center Website |access-date=1 December 2015}}</ref><ref name="auto">{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/international/india/kerala-park-to-welcome-visitors-in-jan |title=Kerala park to welcome visitors in Jan - Khaleej Times |access-date=1 December 2015}}</ref> [[চিত্ৰ:Jatayu sculpture.jpg|thumb|জটায়ুৰ ভাস্কৰ্য]] শিলৰ শৈলীৰ এই প্ৰকৃতি উদ্যানখন আছিল কেৰালা ৰাজ্যত নিৰ্মাণ-পৰিচালনা-হস্তান্তৰ আৰ্হিৰ]] অধীনত প্ৰথমটো [[ৰাজহুৱা-ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব|ৰাজহুৱা-ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্বৰ]] পৰ্যটন উদ্যোগ। এই উদ্যানখন কোল্লাম চহৰৰপৰা প্ৰায় {{convert|38|km|abbr=on}} আঁতৰত আৰু ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰপৰা {{convert|46|km|abbr=on}} আঁতৰত অৱস্থিত। সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত, ২০১৮ চনৰ ১৭ আগষ্টত ইয়াক দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/adventure-rock-hill-open-for-visitors/articleshow/61937068.cms |title=Adventure Rock Hill open for visitors |work=The Times of India|date=6 December 2017 |access-date=6 December 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.outlookindia.com/outlooktraveller/destinations/kerala-adventure-rock-hill/ |title=Enjoy a day of adventure at Jatayu Earth's Center |publisher=Outlook Traveller |access-date=7 December 2017}}</ref></onlyinclude> == উৎপত্তি == [[চিত্ৰ:Ravi Varma-Ravana Sita Jathayu.jpg|thumb|150px|ৰাৱণে জটায়ুৰ ডেউকা কাটি থকা অৱস্থাত, [[ৰাজা ৰবি বাৰ্মা]]ৰ চিত্ৰকলা]] এই উদ্যানখন চডয়ামংগলাম (জটায়ুমংগলাম) চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত, যাৰ নামকৰণ [[জটায়ু]]ৰ নামেৰে কৰা হৈছিল। জটায়ু আছিল হিন্দু মহাকাব্য [[ৰামায়ণ]]ৰ এটা শগুনৰূপী উপ-দেৱতা। মহাকাব্যখনৰ অনুসৰি, [[ৰাৱণ]] যেতিয়া [[সীতা]]ক হৰণ কৰি [[লংকা (মহাকাব্য)|লংকা]]লৈ লৈ যাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, তেতিয়া জটায়ুৱে তেওঁক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। জটায়ুৱে ৰাৱণৰ সৈতে বীৰত্বৰে যুঁজিছিল, কিন্তু জটায়ু অতি বৃদ্ধ হোৱাৰ বাবে ৰাৱণে তেওঁক অতি সোনকালেই পৰাস্ত কৰি ডেউকা কাটি পেলায় আৰু জটায়ু চডয়ামংগলামৰ শিলাখণ্ডত বাগৰি পৰে। [[ৰাম]] আৰু [[লক্ষ্মণ]]ই সীতাৰ সন্ধান কৰি থকা অৱস্থাত আঘাতপ্ৰাপ্ত আৰু মৃত্যুমুখী জটায়ুক দেখা পায়। জটায়ুৱে তেওঁলোকক ৰাৱণৰ সৈতে হোৱা যুদ্ধৰ বিষয়ে অৱগত কৰে আৰু কয় যে ৰাৱণ দক্ষিণ দিশলৈ আগবাঢ়িছে।<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/jatayupara-chadayamangalam/262 |title=Jatayuara at Chadayamangalam - Kerala Tourism |access-date=1 December 2015}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.lepakshitemple.com/index.php?option=com_content&view=article&id=52&Itemid=27 |title=Lepakshi Temple - Lepakshi :: The Treasure House of Art and Sculpture |access-date=1 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120328103155/http://www.lepakshitemple.com/index.php?option=com_content&view=article&id=52&Itemid=27 |archive-date=28 March 2012 |url-status=dead |archivedate=28 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120328103155/http://www.lepakshitemple.com/index.php?option=com_content&view=article&id=52&Itemid=27 |deadurl=yes }}</ref> == উদ্যানখন == === মূৰ্তি=== এই মূৰ্তিটো এটা কিংবদন্তি – ৰামায়ণ – ৰ প্ৰতিনিধিত্ব স্বৰূপ আৰু ই নাৰীৰ সুৰক্ষা, সন্মান তথা নিৰাপত্তাৰ প্ৰতীক।<ref>{{Cite web|url=https://www.jatayuearthscenter.com/jadayu.html|title=Welcome to Jatayu Earth's Center|website=www.jatayuearthscenter.com|access-date=10 March 2019|archive-date=7 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190307040029/http://jatayuearthscenter.com/jadayu.html|url-status=dead}}</ref> ইয়াৰ ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ ৰাজীৱ অঞ্চলৰদ্বাৰা কৰা হৈছিল।<ref name="auto1"/><ref name="auto"/> === মাত্ৰাসমূহ === {| class="wikitable" |+ ! বৈশিষ্ট্য!! জোখ |- | উচ্চতা || ২১ মিটাৰ |- | মজিয়াৰ কালি || ১,৪০০ বৰ্গ মিটাৰ |- | দৈৰ্ঘ্য || ৬১ মিটাৰ |- | প্ৰস্থ || ৪৬ মিটাৰ |- | ডেউকা আৰু নেজৰ পাখিৰ সংখ্যা || ৫২ খন |- | কাণৰপৰা কাণলৈ মূৰৰ ডাঠতা || অজ্ঞাত |- | মূৰৰ উচ্চতা || অজ্ঞাত |- | চকুৰপৰা চকুলৈ দূৰত্ব || অজ্ঞাত |- | মূৰ্তিটোৰ মুঠ ওজন || অজ্ঞাত |- | প্ৰতিটো নখৰ দৈৰ্ঘ্য || অজ্ঞাত |- | ঠোঁটৰ দৈৰ্ঘ্য || অজ্ঞাত |- | ঠোঁটৰ উচ্চতা || অজ্ঞাত |- | ঠোঁটৰ প্ৰস্থ || অজ্ঞাত |- | চকুৰ উচ্চতা || অজ্ঞাত |} === জটায়ু সংগ্ৰহালয় === ইয়াত এটা পাঁচমহলীয়া বিশাল ভাস্কৰ্য, এটা সংগ্ৰহালয় আৰু এটা বহুমাত্ৰিক (multi-dimensional) ছবিগৃহ আছে, য’ত জটায়ু আৰু ৰাৱণৰ মাজত হোৱা মহাকাব্যিক যুদ্ধখন দেখুওৱা এখন এনিমেটেড ছবি প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। এই সকলোবোৰৰ উপৰি, জটায়ু আৰ্থছ চেণ্টাৰত এটা সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰও আছে, য’ত পৰম্পৰাগত কলা ৰূপ, প্ৰদৰ্শনী আৰু লোক-পৰিৱেশনসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। === এডভেন্সাৰ পাৰ্ক === এডভেন্সাৰ ৰক হিলত অৱস্থিত এই উদ্যানখন ২০১৭ চনৰ ৫ ডিচেম্বৰত মুকলি কৰা হয়। === কেভ ৰিজৰ্ট (গুহা ৰিজৰ্ট) === কোৱা হয় যে ৰাৱণৰ সৈতে হোৱা যুদ্ধৰ পিছত জটায়ুৱে এটা গুহাত আশ্ৰয় লৈছিল। বৰ্তমান ইয়াত এটা আয়ুৰ্বেদিক আৰু সিদ্ধ গুহা ৰিজৰ্ট নিৰ্মাণাধীন অৱস্থাত আছে, যিয়ে জটায়ুৰ কাহিনীৰ সৈতে আয়ুৰ্বেদিক আৰোগ্য প্ৰদান কৰিব।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/jatayu-park-to-be-opened-for-public-in-january/article7932005.ece|title=Jatayu park to be opened for public in January - The Hindu|newspaper=The Hindu |date=29 November 2015 |access-date=1 December 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/Phase-I-of-States-First-PPP-Tourism-Project-to-be-Thrown-Open-in-Jan/2015/11/29/article3151922.ece|title=Phase I of State's First PPP Tourism Project to be Thrown Open in Jan - TNIE|access-date=1 December 2015|archive-date=8 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208081226/http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/Phase-I-of-States-First-PPP-Tourism-Project-to-be-Thrown-Open-in-Jan/2015/11/29/article3151922.ece|url-status=dead|archivedate=8 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208081226/http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/Phase-I-of-States-First-PPP-Tourism-Project-to-be-Thrown-Open-in-Jan/2015/11/29/article3151922.ece|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/travel/travel-buzz/story/jatayu-nature-park-a-new-tourist-destination-of-kerala-277524-2015-12-16|title=Jatayu nature park: A new tourist destination of Kerala|access-date=1 December 2015}}</ref> === উৎসৰ্গা === ২০১৮ চনৰ ৪ জুলাইত এই উদ্যানখন দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে মুকলি কৰা হয় আৰু [[কেৰালাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|কেৰালাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী]] [[পিনাৰায়ী বিজয়ন]]ৰদ্বাৰা ইয়াৰ অনানুষ্ঠানিকভাৱে (soft-inaugurated) উদ্বোধন কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/rock-theme-park-tobe-opened-on-july-4/article23963484.ece|title=Rock theme park to be opened on 4 July|date=23 May 2018|work=The Hindu|access-date=25 May 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/230518/jatayu-centre-to-open-on-july-4.html|title=Jatayu Centre to open on 4 July|date=23 May 2018|work=Deccan Chronicle|access-date=25 May 2018}}</ref> উদ্যানখনৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ কামৰ ব্যয় আছিল ১০০ কোটি টকা আৰু ইয়াৰ ভিতৰত ৩ কিঃমিঃ ব্যাসাৰ্ধৰ এডভেন্সাৰ জ’ন অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/adventure-zone-at-jatayu-park/article7931967.ece|title=Adventure zone at Jatayu park - The Hindu|newspaper=The Hindu |date=29 November 2015 |access-date=1 December 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/keralas-rocktheme-jatayu-park-getting-ready-to-woo-visitors/article7930125.ece|title=Kerala's rock-theme Jatayu Park getting ready to woo visitors|date=29 November 2015 |access-date=1 December 2015}}</ref> ২০১৫ চনৰ ২৯ নৱেম্বৰত ডুবাই কৰ্প’ৰেচন ফৰ টুৰিজম এণ্ড কমাৰ্চৰ ষ্টেকহ’ল্ডাৰ ৰিলেচনছৰ সঞ্চালক মজিদ অল মাৰীয়ে কেৰালাৰ তেতিয়াৰ মুখ্যমন্ত্ৰী শ্ৰী উমেন চাণ্ডীৰ সৈতে নিৰ্মাণাধীন জটায়ু প্ৰকৃতি উদ্যান পৰিদৰ্শন কৰিছিল। == প্ৰৱেশ আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ == === অৱস্থিতি আৰু প্ৰৱেশাধিকাৰ === এই উদ্যানখন [[কেৰালা]]ৰ [[কোল্লাম জিলা]]ৰ এটা পাহাৰৰ শিখৰত অৱস্থিত। উদ্যানখনত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ কোনো বিশেষ পৰিবহণৰ প্ৰয়োজন নাই। জটায়ুৰ ভাস্কৰ্য থকা পাহাৰৰ শীৰ্ষত উপনীত হ’বলৈ দৰ্শনাৰ্থীসকলে হয় ৮২৬টা খোপনি থকা খোজকঢ়া পথ ল’ব পাৰে, নহয় কেবল কাৰৰ সহায় ল’ব পাৰে। কেবল কাৰৰ যাত্ৰাৰ বাবে এটা অতিৰিক্ত সৰ্বসাধাৰণ টিকটৰ প্ৰয়োজন হয়। পাহাৰৰ শীৰ্ষলৈ যোৱাৰ পথত সুৰক্ষা পৰীক্ষাৰ (security screening) এক প্ৰক্ৰিয়া থাকে। কেমেৰা আৰু বেগ লগত নিবলৈ অনুমতি দিয়া হয়। কোনো ধৰণৰ খাদ্যবস্তু নিয়াৰ অনুমতি নাই। খোৱাপানী নিবলৈ অনুমতি দিয়া হয়, কিন্তু প্লাষ্টিকৰ বটলত নহয়। পাহাৰৰ ওপৰত বিনামূলীয়া পৰিশোধিত খোৱাপানীৰ ব্যৱস্থা আছে। সমগ্ৰ পথছোৱাত কেইবাটাও কেফে (cafes) আছে। === শিলালিপি আৰু ফলক === সংগ্ৰহালয়ৰ বাহিৰত থকা এখন ফলকত আঘাতপ্ৰাপ্ত জটায়ুৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা নিৱেদন কৰি [[কে. জয়কুমাৰ]]ৰদ্বাৰা অনূদিত এটা কবিতা খোদিত কৰা হৈছে। এই ফলকখন কেৰালাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[পিনাৰায়ী বিজয়ন]]ৰদ্বাৰা উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল।[[চিত্ৰ:Jatayu-Earth-Center-Plaque.jpg|alt=শ্ৰী পিনাৰায়ী বিজয়নৰদ্বাৰা উৎসৰ্গিত জটায়ু প্ৰকৃতি উদ্যানৰ ফলকখন|শ্ৰী পিনাৰায়ী বিজয়নৰদ্বাৰা উৎসৰ্গিত জটায়ু প্ৰকৃতি উদ্যানৰ ফলকখন|thumb]] <blockquote><poem> "পাহাৰৰ এই চূড়াত ক্ষন্তেক থমকি গভীৰ চিন্তাত মগ্ন হোৱা এয়াই সেই স্থান য’ত জটায়ু বাগৰি পৰিছিল নিজৰ নখ আৰু ঠোঁটেৰে বাধা দিবলৈ চেষ্টা কৰি সেই পৰস্ত্ৰী হৰণকাৰী দানৱক, যিয়ে ছলনাৰে হৰণ কৰিছিল এগৰাকী কন্যাক, যি আছিল এক অমূল্য ৰত্নস্বৰূপ..." </poem></blockquote> == আলোকচিত্ৰ ভঁৰাল == <gallery> File:Jatayu Para, Kerala, Dec 2013.jpg|[[কোল্লাম জিলা]]ৰ চডয়ামংগলামত নিৰ্মাণাধীন অৱস্থাত জটায়ু প্ৰকৃতি উদ্যান File:Jatayu statue.jpg File:Jatayu (1) 05.jpg File:Jatayu Earth’s Center from distance 02.jpg|দূৰৈৰপৰা দেখা পোৱা এটা দৃশ্য </gallery> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://jatayuearthscenter.in অধিকাৰিক ৱেবছাইট] {{Commons category|Jatayu Earth’s Center|জটায়ু প্ৰকৃতি উদ্যান}} [[শ্ৰেণী:কেৰালা পৰ্যটন]] [[শ্ৰেণী:উদ্যান]] [[শ্ৰেণী:ভাস্কৰ্য]] 61w3gsg7z6fuemtdh5ik61nhq04dx5q 0 138251 622892 622146 2026-08-03T00:58:13Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622892 wikitext text/x-wiki '''বাংলিশ''' (Banglish) বা '''বাংৰেজী''' (Bangreji, [[বাংলা]]: বাংব়েজি) হ'ল [[বাংলা]] আৰু [[ইংৰাজী]] ভাষাৰ এক মিশ্ৰিত ব্যৱহাৰ বা "কোড চুইচিং"।{{sfn|Tahereen|2016}} এই ভাষাগত মিশ্ৰণ বুজাবলৈ ১৯৭২ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে "বেংলিশ" আৰু ১৯৭৫ চনত "বাংলিশ" শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>Lambert, James. 2018. A multitude of ‘lishes’: The nomenclature of hybridity. ''English World-wide'', 39(1): 22. DOI: 10.1075/eww.38.3.04lam</ref> লিখিত প্ৰসংগত বেংলিশ বা বাংলিশে মূলতঃ '''ৰোমানীকৃত বাংলা'''ক বুজায়। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে বাংলা ভাষাটো [[ৰোমান লিপি]] ব্যৱহাৰ কৰি লিখা, য’ত প্ৰায়ে ইংৰাজী ভাষাৰ শব্দৰ প্ৰচুৰ ব্যৱহাৰ দেখা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kaiser |first=M. Shamim |url=https://google.co.in |title=Proceedings of International Conference on Trends in Computational and Cognitive Engineering: Proceedings of TCCE 2020 |last2=Bandyopadhyay |first2=Anirban |last3=Mahmud |first3=Mufti |last4=Ray |first4=Kanad |date=2020-12-16 |publisher=Springer Nature |isbn=978-981-334-673-4 |pages=142 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Sisodia |first=Dilip Singh |url=https://google.co.in |title=Machine Intelligence Techniques for Data Analysis and Signal Processing: Proceedings of the 4th International Conference MISP 2022, Volume 1 |last2=Garg |first2=Lalit |last3=Pachori |first3=Ram Bilas |last4=Tanveer |first4=M. |date=2023-05-30 |publisher=Springer Nature |isbn=978-981-99-0085-5 |pages=107 |language=en}}</ref> শৈক্ষিক বা পণ্ডিতমহলৰ আলোচনা অনুসৰি "বেংলিশ ক্ৰিয়া" বুলিলে এনে এক যৌগিক ক্ৰিয়াক বুজায়, যি এটা ইংৰাজী শব্দ আৰু এটা বাংলা ক্ৰিয়া মিলি গঠিত হয়। যেনে: "এক্সিডেণ্ট কৰা" (দুৰ্ঘটনা সংঘটিত কৰা), "ইন হোৱা" (প্ৰৱেশ কৰা), বা "কনফিউজ কৰা" (বিভ্ৰান্তিৰ সৃষ্টি কৰা) আদি।<ref>[http://aclweb.org] Sishir Bhattacharya, 2010 Benglish Verbs: a Case of Code-Mixing in Bengali PACLIC 24 Proceedings</ref><ref>[https://ieee.org] Kundu, Subhash Chandra, 2012 Automatic detection of English words in Benglish text: A statistical approach 2012 4th International Conference on Intelligent Human Computer Interaction (IHCI)</ref><ref>[https://academia.edu] Hunting Elusive English in Hinglish and Benglish Text: Unfolding Challenges and Remedies, Centre for Development of Advanced Computing (CDAC)</ref> ২০১২ চনত বাংলা ভাষাৰ পৱিত্ৰতা আৰু শুদ্ধতা ৰক্ষা কৰাৰ উদ্দেশ্যে বাংলাদেশ উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ এক নিৰ্দেশ মৰ্মে বাংলাদেশৰ টিভি, ৰেডিঅ'কে ধৰি সকলো ধৰণৰ গণমাধ্যমত "বাংলিশ" ব্যৱহাৰ আৰু প্ৰচাৰ কৰাৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হয়।<ref>{{cite news |url=http://tribune.com.pk|title=Bangladesh bans 'Banglish' to protect local tongue|date=17 February 2012|work=The Express Tribune|archive-url=https://archive.org|archive-date=8 August 2018|access-date=23 November 2015|agency=Agence France-Presse}}</ref><ref>{{cite web|lang=bn|title=ন্যক্বাৰজনক 'বাংলিশ' নিষিদ্ধ কৰল হাইকোৰ্ট – DW – 17.02.2012|url=https://dw.com|access-date=2024-02-23|website=dw.com}}</ref> ৰোমান লিপিত ছপা হোৱা বঙালী ভাষাৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন নিদৰ্শন আছিল ১৮০৩ চনত ছয়টা ভাৰতীয় ভাষাত প্ৰকাশিত ঈছপৰ সাধুৰ এটা সংগ্ৰহ, যাৰ নাম আছিল ''অৰিয়েণ্টেল ফেবুলিষ্ট''। ১৯৩০-ৰ দশকত বিখ্যাত ভাষাবিদ [[সুনীতি কুমাৰ চট্টোপাধ্যায়|সুনীতি কুমাৰ চট্টোপাধ্যায়ে]] বাংলা ভাষাৰ বানানৰ অসামঞ্জস্য দূৰ কৰিবলৈ আৰু সমগ্ৰ ভাৰতীয় পাঠকৰ বাবে সহজসাধ্য কৰিবলৈ বাংলা ভাষাক ৰোমান লিপিত লিখাৰ পৰামৰ্শ দিছিল। বৰ্তমান ভাৰতৰ [[পশ্চিমবংগ]]ৰ [[কলকাতা]] চহৰৰ কিছুমান প্ৰকাশকে এনে পাঠকসকলৰ বাবে ৰোমান বৰ্ণমালা ব্যৱহাৰ কৰি ধ্ৰুপদী আৰু শিশুৰ কিতাপ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে, যিসকলে বাংলা ক'ব পাৰে কিন্তু [[বাংলা লিপি|বাংলা বৰ্ণমালা]] পঢ়িব নাজানে। উল্লেখনীয়ভাৱে, ২০১৮ চনৰ কলকাতা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কিতাপ মেলাত এজন প্ৰকাশকৰ বিক্ৰী তালিকাত এই "বেংলিশ কিতাপসমূহ" তৃতীয় সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা শ্ৰেণী হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{Cite news |title=Bengali books for children in Roman script |url=https://telegraphindia.com }}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==আৰু চাওক== *[[মুৰাদ টাকলা]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ভাষা]] [[শ্ৰেণী:ভাষা]] b0w1j4652c1o1exxb6tokqa5va9iot2 0 138253 622751 622378 2026-08-02T14:16:34Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622751 wikitext text/x-wiki [[কেৰালা]] ৰাজ্যখন ভাৰতৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশৰ গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় [[মালাবাৰ উপকূল]]ত অৱস্থিত দেশৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় পৰ্যটন থলী। ''নেশ্যনেল জিঅ’গ্ৰাফিক ট্ৰেভেলাৰ''ৰদ্বাৰা বিশ্বৰ ''দহখন স্বৰ্গসদৃশ স্থান''ৰ অন্যতম হিচাপে নামাংকিত<ref name="Kerala Tourism">{{cite news|title=Kerala Tourism: Paradises in the world|url=http://www.hindu.com/edu/2004/05/11/stories/2004051100040100.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20040904094648/http://www.hindu.com/edu/2004/05/11/stories/2004051100040100.htm|url-status=dead|archive-date=4 September 2004|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=20 February 2012|archivedate=4 September 2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040904094648/http://www.hindu.com/edu/2004/05/11/stories/2004051100040100.htm|deadurl=yes}}</ref> কেৰালা বিশেষকৈ ইয়াৰ [[পৰিৱেশ পৰ্যটন]] উদ্যোগ আৰু সুন্দৰ বেকৱাটাৰসমূহৰ বাবে বিখ্যাত।<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/edu/2004/05/11/stories/2004051100040100.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20040904094648/http://www.hindu.com/edu/2004/05/11/stories/2004051100040100.htm |url-status=dead |archive-date=4 September 2004 |title=Tourism beckons |date=11 May 2004 |newspaper=[[The Hindu]] |access-date=9 August 2006 |archivedate=4 September 2004 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040904094648/http://www.hindu.com/edu/2004/05/11/stories/2004051100040100.htm |deadurl=yes }}</ref> কেৰালাৰ বৈচিত্ৰ্যমজ় [[কেৰালাৰ জনসংখ্যা|জনগাঁথনি]]ৰ লগতে অনন্য [[কেৰালাৰ সংস্কৃতি|সংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰা]] আছে। [[ইউনেস্ক’]]ৰপৰা আৰম্ভ কৰি নেশ্যনেল জিঅ’গ্ৰাফিকলৈকে কেইবাটাও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাই এই ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনাক স্বীকাৰ কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Kerala Island Finds Mention In NatGeo's Best Destinations List |url=https://www.ndtv.com/kerala-news/kerala-island-finds-mention-in-natgeos-best-destinations-list-1475725 |access-date=2023-01-16 |website=NDTV.com}}</ref> ২০২২ চনত [[টাইম (আলোচনী)|টাইম আলোচনী]]য়ে বিশ্বৰ শ্ৰেষ্ঠ স্থানসমূহৰ তালিকাত অন্বেষণ কৰিবলগীয়া ৫০খন অসাধাৰণ গন্তব্যস্থানৰ ভিতৰত কেৰালাৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Ahmedabad and Kerala on TIME magazine's list of World's Greatest Places of 2022 |url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/travel/story/ahmedabad-and-kerala-on-time-magazine-s-list-of-world-s-greatest-places-of-2022-1975386-2022-07-14 |access-date=2023-01-16 |website=India Today |date=14 July 2022 |language=en}}</ref> ২০২৩ চনত দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছৰ ভ্ৰমণ কৰিবলগীয়া স্থানৰ বাৰ্ষিক তালিকাত কেৰালাই ১৩সংখ্যক স্থান লাভ কৰিছিল আৰু এই তালিকাত স্থান পোৱা ভাৰতৰ একমাত্ৰ পৰ্যটন থলী আছিল।<ref>{{Cite web |title=Kerala Only Indian State In New York Times List Of Places To Visit In 2023 |url=https://www.ndtv.com/india-news/new-york-times-names-kerala-in-its-list-of-52-places-to-visit-in-2023-3688909 |access-date=2023-01-16 |website=NDTV.com}}</ref> [[চিত্ৰ:കെട്ടുവള്ളങ്ങൾ-കുട്ടനാടിന്റെ മുഖമുദ്ര.jpg|thumb|247x247px|[[আলাপ্পুঝা]]ৰ কেৰালা হাউচবোট বা নাওঘৰ]] [[চিত্ৰ:Vembanad Lake at Kumarakom.jpg|thumb|250x250px|[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]]] [[চিত্ৰ:Kovalam Beach near Trivandrum.JPG|thumb|248x248px|তিৰুৱনন্তপুৰমৰ ওচৰৰ [[কোৱালাম|কোৱালাম সৈকত]]]] [[চিত্ৰ:Munnar Top station.jpg|thumb|249x249px|[[মুন্নাৰ]]]] [[চিত্ৰ:Kochi 01.jpg|thumb|252x252px|[[ফোৰ্ট কোচি]]ৰ জু টাউন]] [[চিত্ৰ:Padmanabhaswamy Temple Trivandrum- Morning view.jpg|thumb|250x250px|[[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰ [[পদ্মনাভস্বামী মন্দিৰ]]]] [[চিত্ৰ:Jatayu earth centre.jpg|thumb|254x254px|[[জটায়ু প্ৰকৃতি উদ্যান]]]] ১৯৮০ চনৰ আৰম্ভণিলৈকে কেৰালা তুলনামূলকভাৱে এক অপৰিচিত গন্তব্যস্থান আছিল, কিয়নো বেছিভাগ পৰ্যটন সূচী দেশৰ উত্তৰ প্ৰান্ততে কেন্দ্ৰীভূত আছিল। ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনীয়তা পৰ্যবেক্ষণ কৰা চৰকাৰী সংস্থা—[[কেৰালা পৰ্যটন উন্নয়ন নিগম]]ৰদ্বাৰা আৰম্ভ কৰা আক্ৰমণাত্মক বিপণন অভিযানে পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ ভেটি স্থাপন কৰে। পৰৱৰ্তী দশকবোৰত, কেৰালা পৰ্যটনে নিজকে ভাৰতৰ অন্যতম এক সুকীয়া ছুটী কটোৱাৰ স্থান হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ সক্ষম হয়। ইয়াৰ পৰ্যটন প্ৰসাৰত ''[[ঈশ্বৰৰ আপোন দেশ|কেৰালা – ঈশ্বৰৰ আপোন দেশ]]'' (Kerala - God's Own Country) শীৰ্ষক শ্লোগানটো গ্ৰহণ কৰা হয় আৰু ই এক গোলকীয় ছুপাৰব্ৰেণ্ড হৈ পৰে। কেৰালাক সৰ্বাধিক ব্ৰেণ্ড ৰিকল থকা গন্তব্যস্থানসমূহৰ অন্যতম হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="superbrand">{{cite web| publisher=Government of Kerala| work=Superbrand status of Kerala Tourism brand| url=http://www.superbrandsindia.com/superbrands2003/kerala-tourism/index.htm| title=Kerala Tourism – Superbrand| access-date=9 August 2006| archive-url=https://web.archive.org/web/20060712040428/http://superbrandsindia.com/superbrands2003/kerala-tourism/index.htm <!-- Bot retrieved archive -->| archive-date=12 July 2006| archivedate=12 July 2006| archiveurl=https://web.archive.org/web/20060712040428/http://superbrandsindia.com/superbrands2003/kerala-tourism/index.htm| deadurl=yes}}</ref> ২০১০ চনত কেৰালাই ৬,৬০,০০০ বিদেশী পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/news/andhra-pradesh-top-tourist-destination-tourism-ministry/819071/0 |title=Andhra Pradesh top tourist destination: Tourism Ministry |publisher=Financialexpress.com |date=18 July 2011 |access-date=13 August 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140221230710/http://www.financialexpress.com/news/andhra-pradesh-top-tourist-destination-tourism-ministry/819071/0 |archive-date=21 February 2014}}</ref> কেৰালা দেশীয় তথা বিদেশী উভয় পৰ্যটকৰ বাবে এক জনপ্ৰিয় গন্তব্যস্থান। কেৰালা ইয়াৰ সাগৰীয় সমুদ্ৰ সৈকতসমূহ, [[আলাপ্পুঝা]] আৰু [[কোল্লাম]]ৰ বেকৱাটাৰ, পৰ্বতমালা আৰু বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যসমূহৰ বাবে জনাজাত। ৰাজ্যখনৰ অন্যান্য জনপ্ৰিয় আকৰ্ষণসমূহৰ ভিতৰত [[কোৱালাম]], [[মুঝাপ্পিলাংগড়]], [[বেকিল]] আৰু [[কাপ্পাড]]ৰ [[কেৰালাৰ সাগৰীয় সৈকতসমূহ|সাগৰীয় সৈকতসমূহ]]; [[অষ্টমুদি হ্ৰদ]], কোল্লামৰ আশে-পাশে থকা বেকৱাটাৰ পৰ্যটন আৰু হ্ৰদৰ ৰিজৰ্টসমূহ; [[মুন্নাৰ]], [[ৱায়ানাদ]], [[নেল্লিয়াম্পাথী]], [[ৱাগামন]] আৰু [[পনমুদী]]ৰ হিল ষ্টেচন আৰু ৰিজৰ্টসমূহ; আৰু [[ৱায়ানাদ বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য|ৱায়ানাদ]], [[পেৰিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান|পেৰিয়াৰ]], [[পৰম্বীকুলাম বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য|পৰম্বীকুলাম]], [[চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] আৰু [[ইৰাৱীকুলাম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত। "[[কেৰালাৰ বেকৱাটাৰ|বেকৱাটাৰ]]" অঞ্চল—[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]ক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা পৰস্পৰ সংলগ্ন নদী, হ্ৰদ আৰু খালসমূহৰ এক বিশাল নেটৱৰ্কতো প্ৰচুৰ পৰ্যটকৰ সমাগম দেখা যায়। [[পদ্মনভপুৰম প্ৰসাদ]], [[হিল পেলেচ]] আৰু [[মাট্টানচেৰী প্ৰসাদ]]ৰ দৰে ঐতিহ্যবাহী স্থানসমূহো পৰ্যটকসকলে ভ্ৰমণ কৰে। কেৰালাত পৰ্যটনৰ অধিক প্ৰসাৰৰ বাবে ২০০৭ চনত [[কেৰালা চৰকাৰ]]ৰদ্বাৰা [[গ্ৰেণ্ড কেৰালা শ্বপিং ফেষ্টিভেল]] আৰম্ভ কৰা হৈছিল।<ref name="GKSF begins">{{cite news|title=Shopping festival begins|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/shopping-festival-begins/article1959420.ece|newspaper=The Hindu|date=2 December 2007}}</ref> তেতিয়াৰপৰা প্ৰতি বছৰে ডিচেম্বৰ-জানুৱাৰী মাহত এই উৎসৱ অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন কাৰ্যসূচীয়ে [[পৰিৱেশ পৰ্যটন|পৰিৱেশগতভাৱে বহনক্ষম পৰ্যটনক]] উদগনি দিয়ে, যিয়ে থলুৱা সংস্কৃতি, বন্যঅঞ্চলৰ দুঃসাহসিক অভিযান, স্বেচ্ছাসেৱা আৰু স্থানীয় জনসংখ্যাৰ ব্যক্তিগত বিকাশৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ওপৰত পৰম্পৰাগত পৰ্যটনৰ বিৰূপ প্ৰভাৱ হ্ৰাস কৰিবলৈ আৰু স্থানীয় লোকৰ সাংস্কৃতিক অখণ্ডতা বৃদ্ধি কৰিবলৈ প্ৰয়াস কৰা হয়। ৰাজ্যখনে মূলতঃ [[কোচি]]ক কেন্দ্ৰ কৰি সভা, উদগনি, সন্মিলন আৰু প্ৰদৰ্শনী পৰ্যটনৰ (Meetings, incentives, conferencing, exhibitions) ক্ষেত্ৰতো গভীৰভাৱে খোপনি পুতিছে।<ref>{{Cite web|last=Narayanan|first=Chitra|title=Kerala goes into MICE mission mode|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/kerala-goes-into-mice-mission-mode/article29301844.ece|access-date=2020-12-08|website=@businessline|date=30 August 2019 |language=en}}</ref> == ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপট == ৰাজ্য হিচাপে গঠিত হোৱাৰ পিছৰেপৰা কেৰালাৰ অৰ্থনীতি বহু পৰিমাণে কল্যাণমুখী [[গণতান্ত্ৰিক সমাজবাদ|গণতান্ত্ৰিক সমাজবাদী]] নীতিৰ অধীনত পৰিচালিত হৈছিল। এই উন্নয়ন আৰ্হিৰ ফলত মানুহৰ মাজত উচ্চ [[মানৱ উন্নয়ন সূচকাংক]] আৰু জীৱন-ধাৰণৰ মানদণ্ড বৃদ্ধি পাইছিল। কিন্তু ইয়াৰ ফলত ১৯৮০-ৰ দশকত অৰ্থনৈতিক স্থবিৰতাও (বাৰ্ষিক বিকাশৰ হাৰ ২.৩%) দেখা দিছিল।<ref name="Mohindra_2003_8">{{Harvnb|Mohindra|2003|p=8}}.</ref> এই আপাত বিৰোধাভাস—অৰ্থাৎ উচ্চ মানৱ উন্নয়ন আৰু নিম্ন অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন—ৰ বাবে বৃহৎসংখ্যক শিক্ষিত নিবনুৱাই বিদেশত, বিশেষকৈ [[আৰৱ বিশ্ব|উপসাগৰীয় দেশসমূহত]] চাকৰিৰ সন্ধান কৰিবলগীয়া হৈছিল।{{citation needed|date=September 2024}} প্ৰৱাসীসকলৰ এই বৃহৎ সংখ্যাৰ বাবে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণৰ প্ৰয়োজনীয়তাসমূহ পূৰণ কৰিবলৈ ৰাজ্যখনত বহুতো ট্ৰেভেল অপাৰেটৰ আৰু এজেন্সী গঢ়ি উঠিছিল। কিন্তু অতি সোনকালে এই ধাৰা বিপৰীতমুখী হয়। ট্ৰেভেল এজেন্সীসমূহে অনুভৱ কৰে যে এখন পৰ্যটনস্থলী হিচাপে ৰাজ্যখনৰ এক অপৰিসীম সম্ভাৱনা আছে। [[ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজপৰিয়াল]]ৰ কৰ্নেল জি.ভি. ৰাজা আৰু পি.জি.চি. পিল্লাই লগ লাগি কেৰালাৰ প্ৰথমখন ট্ৰেভেল এজেন্সী 'কেৰালা ট্ৰেভেলছ' প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।{{citation needed|date=September 2024}} {| class="wikitable plainrowheaders floatleft" |+ ৰাষ্ট্ৰীয়তা অনুসৰি পৰ্যটকৰ সংখ্যা |- ! scope=col|ক্ৰমিক নং ! scope=col|দেশ ! scope=col|পৰ্যটকৰ সংখ্যা |- |align=center|১ |align=left|{{flagcountry|United Kingdom}} |align=center|১৮৬,০৮৫ |- |align=center|২ |align=left|{{flagcountry|United States}} |align=center|১০৯,৮৫৯ |- |align=center|৩ |align=left|{{flagcountry|France}} |align=center|৯৭,৮৯৪ |- |align=center|৪ |align=left|{{flagcountry|Germany}} |align=center|৬৭,৪২৫ |- |align=center|৫ |align=left|{{flagcountry|Saudi Arabia}} |align=center|৫৮,৪২২ |- |align=center|৬ |align=left|{{flagcountry|Maldives}} |align=center|৫২,২৩৬ |- |align=center|৭ |align=left|{{flagcountry|Australia}} |align=center|৪২,০৮৯ |- |align=center|৮ |align=left|{{flagcountry|Malaysia}} |align=center|৪০,১৯৭ |- |align=center|৯ |align=left|{{flagcountry|Oman}} |align=center|৩৮,৬১৯ |- |align=center|১০ |align=left|{{flagcountry|Russia}} |align=center|৩৫,০৬৬ |- | colspan="3" style="border-bottom: none; border-left: none; border-right: none; font-size:80%; text-align:center"|''২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি''<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/tourismstatistics/tourist_statistics_2019_book20210306071249.pdf|title= KERALA TOURISM STATISTICS 2019|publisher= Kerala tourism|date=20 February 2020|access-date=25 March 2020}}</ref> |} [[চিত্ৰ:Resort calicut kerala.jpg|thumb|left|কেৰালাৰ চুকে-কোণে থকা কেইটামান ৰিজৰ্ট। ]] ১৯৮৬ চনৰ ভিতৰত পৰ্যটনে উদ্যোগৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে। কেৰালা পৰ্যটনে পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াৰ বিজ্ঞাপন অভিযানত ''God's Own Country'' (ঈশ্বৰৰ আপোন দেশ) শ্লোগানটো গ্ৰহণ কৰে। ছপা আৰু ইলেক্ট্ৰনিক মাধ্যমত চলোৱা ব্যাপক প্ৰচাৰে আতিথ্য উদ্যোগত (hospitality industry) বুজন পৰিমাণৰ বিনিয়োগ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০০০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিলৈ ৰাজ্যখনত পৰ্যটন এক পূৰ্ণাংগ, বহু বিলিয়ন ডলাৰৰ উদ্যোগলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ৰাজ্যখনে বিশ্ব পৰ্যটন উদ্যোগত নিজৰ বাবে এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিবলৈ সক্ষম হয় আৰু ই সৰ্বাধিক ব্ৰেণ্ড ৰিকল (brand recall) থকা অন্যতম স্থান হৈ পৰে।<ref>[http://www.icmr.icfai.org/casestudies/catalogue/Marketing/MKTG047.htm Kerala Tourism - Branding a Tourist Destination] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927174926/http://www.icmr.icfai.org/casestudies/catalogue/Marketing/MKTG047.htm |date=27 September 2007 }}</ref> ২০০৩ চনত কেৰালা বিশ্বৰ ভিতৰত আটাইতকৈ দ্ৰুতগতিত বিকাশ লাভ কৰা পৰ্যটন থলীসমূহৰ অন্যতম হৈ পৰে।<ref>[http://www.domain-b.com/industry/tourism/20040817_tourism_destination.html Kerala is the world's fastest-growing tourism destination says Renuka Choudhry]. Domain-b.com (17 August 2004).</ref> ২০১২ চনত [[নেশ্যনেল জিঅ’গ্ৰাফিক]]ৰ 'ট্ৰেভেলাৰ' আলোচনীত কেৰালাক বিশ্বৰ "দহখন স্বৰ্গসদৃশ স্থান" আৰু "জীৱনকালত চাবলগীয়া ৫০খন গন্তব্যস্থান"ৰ ভিতৰত স্থান দিয়া হয়। 'ট্ৰেভেল এণ্ড লেইজাৰ' (Travel + Leisure) আলোচনীয়ো কেৰালাক "২১ শতিকাৰ ১০০খন মহান ভ্ৰমণস্থলী"ৰ অন্যতম বুলি বৰ্ণনা কৰে। ২০১২ চনত গুগল চাৰ্চৰ ট্ৰেণ্ডত ভাৰতৰ ভিতৰত এক নম্বৰ ভ্ৰমণ স্থান হিচাপে কেৰালাই [[তাজমহল]]কো অতিক্ৰম কৰিছিল। চি.এন.এন. ট্ৰেভেলে (CNN Travel) ২০১৯ চনত ভ্ৰমণ কৰিবলগীয়া ১৯খন শ্ৰেষ্ঠ স্থানৰ তালিকাত কেৰালাৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। [[টাইম (আলোচনী)|টাইম আলোচনী]]য়ে ২০২২ চনত সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰত অন্বেষণ কৰিবলগীয়া ৫০খন 'অসাধাৰণ গন্তব্যস্থান'ৰ ভিতৰত কেৰালাক বাছনি কৰিছিল। ৰাজ্যখনে 'বিশ্বৰ শ্ৰেষ্ঠ স্থানসমূহ'ৰ তালিকাত নৱম স্থান লাভ কৰিছিল আৰু ইয়াক 'পৰিৱেশ পৰ্যটনৰ আকৰ্ষণীয় কেন্দ্ৰ' (eco-tourism hot spot) বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Kerala among TIME Magazine's top 50 world destinations to explore |url=https://www.newindianexpress.com/good-news/2022/jul/13/kerala-among-time-magazines-top-50-world-destinations-to-explore-2475862.html |access-date=2023-01-16 |website=The New Indian Express|date=13 July 2022 }}</ref> ২০২৩ চনত দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছে কেৰালাক বিশ্বৰ ৫২খন চাবলগীয়া পৰ্যটনস্থলীৰ অন্যতম হিচাপে বাছনি কৰে। কেৰালাই এই তালিকাত ত্ৰয়োদশ স্থান লাভ কৰিছিল আৰু এই তালিকাত স্থান পোৱা ই ভাৰতৰ একমাত্ৰ ৰাজ্য আছিল।<ref>{{Cite web |title=The only Indian state on New York Times list of places to go in 2023 |url=https://www.moneycontrol.com/news/trends/kerala-on-new-york-times-52-places-to-go-list-9860191.html |access-date=2023-01-16 |website=Moneycontrol |language=en}}</ref> {|class ="wikitable sortable" |+ ২০১২-ৰপৰা ২০২৩ চনৰ ভিতৰত পৰ্যটকৰ আগমনৰ সংখ্যা |- style="text-align:center; " ! rowspan="2" |বছৰ ! rowspan="2"| মুঠ পৰ্যটকৰ সংখ্যা ! colspan="2"|দেশীয় পৰ্যটক ! colspan="2"|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটক |- style="text-align:center; " ! মুঠ দৰ্শনাৰ্থী ! পৰিৱৰ্তনৰ শতাংশ (%) ! মুঠ দৰ্শনাৰ্থী ! পৰিৱৰ্তনৰ শতাংশ (%) |- style="text-align:center; " ! 2023 ! 21,871,641 |21,222,584 |{{increase}} 12.48% |649,057 |{{increase}} 87.83% |- style="text-align:center; " ! 2022 ! 19,212,963 |18,867,414 |{{increase}} 150.31% |345,549 |{{increase}} 471.28% |- style="text-align:center; " ! 2021 ! 7,598,104 |7,537,617 |{{increase}} 51.09% |60,487 |{{decrease}} 82.25% |- style="text-align:center; " ! 2020 ! 5,329,727 |4,988,972 |{{decrease}} 72.86% |340,755 |{{decrease}} 71.36% |- style="text-align:center; " ! 2019 ! 19,574,004 |18,384,233 |{{increase}} 17.81% |1,189,771 |{{increase}} 8.52% |- style="text-align:center; " ! 2018 ! 16,701,068 |15,604,661 |{{increase}} 6.35% |1,096,407 |{{increase}} 0.42% |- style="text-align:center; " ! 2017 ! 15,765,390 |14,673,520 |{{increase}} 11.39% |1,091,870 |{{increase}} 5.15% |- style="text-align:center; " ! 2016 ! 14,210,954 |13,172,535 |{{increase}} 5.67% |1,038,419 |{{increase}} 6.23% |- style="text-align:center; " ! 2015 ! 13,443,050 |12,465,571 |{{increase}} 6.59% |977,479 |{{increase}} 5.86% |- style="text-align:center; " ! 2014 ! 12,618,777 |11,695,411 |{{increase}} 7.71% |923,366 |{{increase}} 7.60% |- style="text-align:center; " ! 2013 ! 11,445,954 |10,857,811 |{{increase}} 7.75% |858,143 |{{increase}} 8.12% |- style="text-align:center; " ! 2012 ! 10,870,550 |10,076,854 |{{increase}} 7.41% |793,696 |{{increase}} 8.28% |- | colspan="5" style="border-bottom: none; border-left: none; border-right: none; font-size:80%; text-align:center"|''As of 2022''<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/tourismstatistics/tourism_statistics_202220230729105001.pdf|title= Kerala Tourism Statistics 2022|publisher= Kerala tourism|date=20 February 2023|access-date=25 March 2023}}</ref> |} ==মুখ‍্য আকৰ্ষণসমূহ== === সাগৰীয় সৈকতসমূহ === [[চিত্ৰ:Kovalam beach trivandrum kerala.jpg|thumb|left|350px|[[কোৱালাম সাগৰীয় সৈকত|কোৱালাম সৈকত]]]] পশ্চিম উপকূলত [[আৰৱ সাগৰ]]ৰ কাষত অৱস্থিত কেৰালাৰ এক ৫৮০ কিঃমিঃ দীঘল উপকূলৰেখা আছে; যাৰ প্ৰায় সমগ্ৰ অংশতে বালিময় সাগৰীয় সৈকত দেখা পোৱা যায়। [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰ ওচৰৰ [[কোৱালাম]] সৈকত আছিল পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰা কেৰালাৰ প্ৰথম সাগৰীয় সৈকতসমূহৰ অন্যতম। ১৯৬০-ৰ দশকত ভ্ৰমণকাৰী আৰু ৰ’দ পুৱাব বিচৰা লোকসকলে ইয়াক নতুনকৈ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ১৯৭০-ৰ দশকত বৃহৎসংখ্যক [[হিপ্পী]]ৰ আগমন ঘটিছিল। বৰ্তমান কোৱালাম ৰাজ্যখনৰ আটাইতকৈ বেছি দৰ্শন কৰা সৈকতসমূহৰ অন্যতম।<ref name="Book">Ayub, Akber (ed), ''Kerala: Maps & More'', ''Coastal Circuit'', 2006 edition 2007 reprint, pp. 96-112, Stark World Publishing, Bangalore, {{ISBN|81-902505-2-3}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.hinduonnet.com/mag/2005/06/19/stories/2005061900450800.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20080120091323/http://www.hinduonnet.com/mag/2005/06/19/stories/2005061900450800.htm | url-status = usurped | archive-date = 20 January 2008 | title = Ramparts by the Arabian Sea | access-date = 8 January 2008 | last = Govind | first = M.Harish | work = Magazine | publisher = The Hindu, 19 June 2005 | archivedate = 20 January 2008 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080120091323/http://www.hinduonnet.com/mag/2005/06/19/stories/2005061900450800.htm | deadurl = yes }}</ref><ref>[http://keralatourism.org/php/media/data/announcement/RT/kovalam.htm MINUTES OF THE WORKSHOP ON RESPONSIBLE TOURISM FOR KOVALAM] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20080103095222/http://keralatourism.org/php/media/data/announcement/RT/kovalam.htm |date=3 January 2008 }}</ref> ৰাজ্যখনৰ অন্যান্য জনপ্ৰিয় সাগৰীয় সৈকতসমূহৰ ভিতৰত [[কাপ্পাড]], [[আলাপ্পুঝা]], [[কোঝিকোড়]] সৈকত, মাৰাৰী সৈকত (মাৰাৰীকুলাম, আলাপ্পুঝা), [[থুম্পোলী]] সৈকত, নাটিকা (ত্ৰিছূৰ), ভাদানাপ্পিল্লী সৈকত (ত্ৰিছূৰ), [[চেৰাই|চেৰাই সৈকত]], [[পোন্নানী|পোন্নানী সৈকত]], [[বেকিল]], [[বেপুৰ|বেপুৰ সৈকত]], [[ফোৰ্ট কোচি]], [[আঝীকাল সৈকত]] আৰু [[ভাৰকলা]] অন্যতম। [[কান্নুৰ]]ৰ [[মুঝাপ্পিলাংগড় সাগৰীয় সৈকত|মুঝাপ্পিলাংগড় সৈকত]] আৰু কোঝিকোড়ৰ থিক্কোড়ী সৈকত হৈছে ভাৰতৰ একমাত্ৰ দুখন ড্ৰাইভ-ইন সৈকত (য’ত গাড়ী চলাব পাৰি)। নেশ্যনেল জিঅ’গ্ৰাফিকৰ সমীক্ষা অনুসৰি মাৰাৰী সৈকতক বিশ্বৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ পাঁচখন হেমক সৈকত (Hammock Beaches) হিচাপে স্থান দিয়া হৈছিল আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ মাধ্যমত ইয়াৰ উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.express.co.uk/travel/articles/757181/india-holiday-kerala-globe-travel-centre|title=New era in Indian getaways: Recharge your batteries with THIS safe-haven holiday to Kerala|last=Cuskelly|first=Claudia|date=2017-01-22|website=Express.co.uk|language=en|access-date=2019-08-14}}</ref> === বেকৱাটাৰ বা পশ্চাৎজল === {{main|কেৰালাৰ বেকৱাটাৰ}} [[চিত্ৰ:Kerala Houseboat (191490747).jpeg|thumb|[[পোন্নানী]]ৰ ওচৰৰ [[এদাপ্পাল|বিয়্যাম]] হ্ৰদত নাও চলোৱা অৱস্থাত]] [[চিত্ৰ:Kottappuram-nileshwaram-house-boat.jpg|thumbnail|[[নীলেশ্বৰম]]ৰ কাভায়ী বেকৱাটাৰত এখন ''[[কেট্টুভাল্লাম]]'']] কেৰালাৰ বেকৱাটাৰ (backwaters) হৈছে [[আৰৱ সাগৰ]]ৰ উপকূলৰ (যাক [[মালাবাৰ উপকূল]] বুলি জনা যায়) সমান্তৰালভাৱে অৱস্থিত নিমখীয়া পানীৰ লাগুন আৰু হ্ৰদৰ এটা শৃংখল। বেকৱাটাৰত 'হাউচবোট' (নাওঘৰ) বা 'কেট্টুভাল্লাম'ৰ যাত্ৰা কেৰালাৰ এটা অন্যতম প্ৰধান পৰ্যটন আকৰ্ষণ। এই বেকৱাটাৰ পৰ্যটন মূলতঃ কেৰালাৰ [[আলাপ্পুঝা|আলেপ্পী]], [[কুমাৰাকোম]], [[অষ্টমুদি হ্ৰদ]], [[কোল্লাম]], [[পোন্নানী]], [[কাভায়ী বেকৱাটাৰ]], [[ভেম্বনাড]] আৰু [[বেকিল]] আদি অঞ্চলক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে। উৎসৱৰ বতৰত অনুষ্ঠিত হোৱা নাও খেলসমূহো এই বেকৱাটাৰ অঞ্চলবোৰৰ এটা প্ৰধান আকৰ্ষণ। এই বেকৱাটাৰ নেটৱৰ্কত কেইবাটাও ডাঙৰ হ্ৰদ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ হ্ৰদটো হৈছে [[অষ্টমুদি হ্ৰদ]]। এই সমগ্ৰ অঞ্চলটো প্ৰাকৃতিক আৰু মানৱ-নিৰ্মিত ১৫০০ কিঃমিঃ দীঘল খালৰদ্বাৰা ইটোৰ সৈতে সিটো সংযোজিত হৈ আছে। কেইবাখনো নদীৰ পানী ইয়াৰ মাজেৰে প্ৰৱাহিত হয়। ই সমগ্ৰ কেৰালা ৰাজ্যজুৰি বিস্তৃত হৈ আছে। [[পশ্চিম ঘাট]] পৰ্বতমালাৰপৰা বৈ অহা কেইবাখনো নদীৰ মুখত সাগৰীয় ঢৌ আৰু উপকূলীয় সোঁতৰ ক্ৰিয়াৰ ফলত চাপৰ প্ৰাচীৰ দ্বীপ (barrier islands) সৃষ্টি হৈ এই বেকৱাটাৰসমূহ গঠন হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.asiantrailsindia.com/post/kerala-backwaters-a-serene-escape-on-houseboats/|title=Kerala Backwaters: A Serene Escape on Houseboats - Asian Trails India|publisher=asiantrailsindia.com |date=2024-10-25}}</ref> === হিল ষ্টেচন বা পাহাৰীয়া স্থানসমূহ === [[চিত্ৰ:Munnar Hillscape.jpg|thumb|[[মুন্নাৰ]]ৰ পাহাৰীয়া দৃশ্য-পট]] [[চিত্ৰ:Sithar Kundu View Point 01.jpg|thumb|দক্ষিণ ভাৰতৰ কেৰালাৰ পালাক্কাড জিলাৰ [[নেল্লিয়াম্পাথী]]ত অৱস্থিত সিতাৰ কুণ্ডু ভিউ পইণ্ট]] পূব কেৰালাৰ ভূ-খণ্ড [[পশ্চিম ঘাট]] পৰ্বতমালাই আগুৰি আছে; সেয়েহে এই অঞ্চলটোত ওখ পাহাৰ, গিৰিপথ আৰু দ উপত্যকা দেখা পোৱা যায়। পশ্চিম ঘাট পৰ্বতমালা এখন [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ|ইউনেস্ক’ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হোৱাৰ লগতে ই বিশ্বৰ ৩৬টা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ হটস্পটৰ অন্যতম। ইয়াৰ আটাইতকৈ দুৰ্গম বনাঞ্চলসমূহ ঘন অৰণ্যৰে আবৃত, আনহাতে অন্যান্য অঞ্চলসমূহত চাহ আৰু কফিৰ খেতি (মূলতঃ ১৯ আৰু ২০ শতিকাত স্থাপিত) বা অন্যান্য ধৰণৰ কৃষি কৰা হয়। পশ্চিম ঘাট পৰ্বতমালা সাগৰ পৃষ্ঠৰপৰা গড়ে ১৫০০ মিটাৰ উচ্চতালৈ উঠি গৈছে। এই অঞ্চলৰ কিছুমান জনপ্ৰিয় পাহাৰীয়া স্থান (হিল ষ্টেচন) হৈছে [[মুন্নাৰ]], [[ৱাগামন]], [[পৈথালমালা]], [[ৱায়ানাদ]], [[নেল্লিয়াম্পাথী]], [[নীলাম্বুৰ]], [[ইলাপেডিকা]], [[পীৰমেড]], [[পেৰিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান|থেক্কাডী]], [[পনমুদী]] আৰু [[কালভাৰী মাউণ্ট]]। === বন্যপ্ৰাণী === {{main|কেৰালাৰ বন্যপ্ৰাণী}} [[চিত্ৰ:Lightmatter lion-tailed macaque.jpg|thumb|[[পালাক্কাড জিলা]]ৰ [[চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] হৈছে আটাইতকৈ বেছিসংখ্যক [[সিংহ-নেজীয়া বান্দৰ]]ৰ (lion-tailed macaque) বাসস্থান। এইবোৰ বিশ্বৰ আটাইতকৈ বিৰল আৰু আটাইতকৈ [[বিলুপ্তপ্ৰায় জীৱ|সংকটাপন্ন]] [[প্ৰাইমেট]]সমূহৰ অন্যতম। ]] [[চিত্ৰ:The View of the Athirapally Falls during the onset of Monsoon.jpg|thumb|200px|ত্ৰিছূৰত অৱস্থিত [[আথিৰাপ্পিল্লী জলপ্ৰপাত]]। [[কেৰালাৰ বন্যপ্ৰাণী]] মূলতঃ [[পশ্চিম ঘাট]] পৰ্বতমালাৰ অৰণ্যসমূহতে কেন্দ্ৰীভূত হৈ আছে। ]] কেৰালাৰ অধিকাংশ অঞ্চলত আৰ্দ্ৰ ক্ৰান্তীয় জলবায়ু বিৰাজ কৰে। ইয়াৰ স্বাভাৱিক বাসস্থানসমূহ নিম্ন উচ্চতাত ক্ৰান্তীয় চিৰসেউজ [[বৰ্ষাৰণ্য]] আৰু পূব দিশৰ উচ্চভূমিৰ [[পৰ্ণপাতী উদ্ভিদ|পৰ্ণপাতী]] তথা অৰ্ধ-চিৰসেউজ অৰণ্যৰে গঠিত। অৱশ্যে ইয়াৰ ভূ-খণ্ড আৰু উচ্চতাৰ ব্যাপক বৈচিত্ৰ্যৰ বাবে ৰাজ্যখনৰ [[জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য]] বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম সমৃদ্ধ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। কেৰালাৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ বনাঞ্চলসমূহ ইয়াৰ পূব দিশৰ জিলাসমূহৰ চিৰসেউজ অৰণ্যত অৱস্থিত। কেৰালাত ৰামচৰ সন্মিলনৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত দুখন জলাশয় আছে: [[শাস্তমকোট্টা হ্ৰদ]] আৰু [[ভেম্বনাড-কোল জলাশয়]]। এই দুয়োখনকে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ জলাশয় হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত বহুতো সুৰক্ষিত সংৰক্ষণ অঞ্চল আছে, যাৰ ভিতৰত বিশাল [[নীলগিৰি বায়’স্ফিয়াৰ ৰিজাৰ্ভ]]ৰ ১৪৫৫.৪ বৰ্গ কিঃমিঃ এলেকা অন্তৰ্ভুক্ত। এই অৰণ্যসমূহত প্ৰধানকৈ [[এছিয়াৰ হাতী]] (''Elephas maximus''), [[ঢেঁকীয়াপতীয়া বংগীয় বাঘ]] (''Panthera tigris tigris''), [[নাহৰফুটুকী বাঘ]] (''Panthera pardus''), [[নীলগিৰি তাহৰ]] (''Nilgiritragus hylocrius'') আৰু ধূসৰ ৰঙৰ বিশাল কেৰ্কেটুৱা (''Ratufa macroura'') আদি প্ৰধান [[প্ৰাণী]] পোৱা যায়।<ref name="Sreedharan_2004_12">{{cite journal |surname1=Sreedharan |given1=TP |year=2004 |title=Biological Diversity of Kerala: A survey of Kalliasseri panchayat, Kannur district |journal=Kerala Research Programme on Local Level Development (Centre for Development Studies) |url=http://krpcds.org/publication/downloads/62.pdf |access-date=13 January 2006 |archive-date=26 March 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090326054155/http://krpcds.org/publication/downloads/62.pdf |url-status=dead |page=12 |archivedate=26 March 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090326054155/http://krpcds.org/publication/downloads/62.pdf |deadurl=yes }}</ref> কুণ্ডালী পাহাৰৰ [[চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]কে ধৰি অধিক দুৰ্গম সংৰক্ষিত বনাঞ্চলসমূহত বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতি যেনে [[সিংহ-নেজীয়া বান্দৰ]] (''Macaca silenus''), [[ভাৰতীয় ভালুক]] (''Melursus (Ursus) ursinus ursinus'') আৰু [[গৌৰ]] (ভাৰতীয় বাইচন—''Bos gaurus'') পোৱা যায়। ইয়াত দেখা পোৱা অন্যান্য সাধাৰণ প্ৰজাতিসমূহৰ ভিতৰত ভাৰতীয় হাজাৰী বা শিয়ালু (''Hystrix indica''), [[চিতল হৰিণ]] (''Axis axis''), [[শৰপহু]] (''Cervus unicolor''), ধূসৰ হনুমান বান্দৰ, [[উৰণীয়া কেৰ্কেটুৱা]], [[জংঘলী মেকুৰী]] (''Felis chaus kutas''), [[বনৰীয়া গাহৰি]] (''Sus scrofa''), বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ পুৰণি বিশ্বৰ বান্দৰ (Old World monkey), [[ধূসৰ কুকুৰনেচীয়া বাঘ]] (''Canis lupus'') আৰু এছিয়ান জহামাল (''Paradoxurus hermaphroditus'') অন্তৰ্ভুক্ত। কেৰালাত বহুতো সৰীসৃপ, যেনে ৰাজফেটি বা শংখচূড় (king cobra), চন্দ্ৰবোড়া বা ভাইপাৰ (viper), [[অজগৰ]] (python), বিভিন্ন কাছ আৰু ঘঁৰিয়াল পোৱা যায়—এইসমূহো পূব প্ৰান্তৰ বনাঞ্চলতে বেছিকৈ দেখা যায়। কেৰালাৰ [[পক্ষী]]কুলৰ ভিতৰত থলুৱা প্ৰজাতি যেনে শ্ৰী লংকালেন ভেকুলী-মুখা চৰাই (''Batrachostomus moniliger''), প্ৰাচ্যৰ বে ফেঁচা (Oriental bay owl), ডাঙৰ ফলভোজী চৰাই যেনে [[ৰাজধনেশ]] (''Buceros bicornis'') আৰু [[ভাৰতীয় ধূসৰ ধনেশ]] (Indian grey hornbill) পোৱা যায়। ইয়াৰ লগতে বহুলভাৱে বিস্তৃত চৰাই যেনে [[ময়ূৰ]], [[ভাৰতীয় পানী কাউৰী]], [[বন মইনা]] আৰু [[পাহাৰীয়া মইনা]], [[পানীডুবি চৰাই]] (Oriental darter), [[ক’লা মূৰৰ হালধীয়া চৰাই]], [[ভীমৰাজ চৰাই]] আৰু [[ফেঁচু চৰাই]], [[বুলবুলি চৰাই]] (''Pycnonotidae''), বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ [[মাছৰোকা]] আৰু [[ধনেশ বা কাঠঠোকৰা]] চৰাই, [[বন কুকুৰা]], [[চন্দ্ৰনা বা হীৰামন ভাটৌ]] (Alexandrine parakeet), আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ হাঁহ তথা পৰিভ্ৰমী চৰায়ো ইয়াত দেখা যায়। তদুপৰি, কেৰালাৰ হ্ৰদ আৰু জলপথসমূহত থলুৱা প্ৰজাতিৰ মিঠা পানীৰ মাছ যেনে 'কাদু' (শিঙি মাছ—''Heteropneustes fossilis'') আৰু ইষৎ লুণীয়া পানীৰ (brackishwater) প্ৰজাতি যেনে 'ছুট্টাচী' (orange chromide—''Etroplus maculatus'', যাক একুৱাৰিয়ামৰ বাবে মূল্যৱান গণ্য কৰা হয়) পোৱা যায়। === ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্নসমূহ === {{See also|কেৰালাৰ ইতিহাস}} [[চিত্ৰ:SeaFromBakel.jpg|thumb|কেৰালাৰ সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ [[বেকিল দুৰ্গ]]ৰ ভিতৰৰপৰা দেখা পোৱা এক বিস্তৃত দৃশ্য]] কেৰালাৰ ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ ভিতৰত ৰাজপ্ৰাসাদ, দুৰ্গ আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="history">{{cite book |last1=Sreedhara Menon |first1=A. |title=''Kerala Charitram'' |year=2007 |publisher=DC Books |location=Kottayam |isbn=978-8126415885 |edition=2007 |url=https://books.google.com/books?id=FAlXPgAACAAJ&q=%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3+%E0%B4%9A%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%82}}</ref> উল্লেখনীয় দুৰ্গসমূহৰ ভিতৰত [[বেকিল দুৰ্গ]], আড়িকাডী দুৰ্গ, চান্দ্ৰাগিৰী দুৰ্গ, হোচদুৰ্গ দুৰ্গ, [[পালাক্কাড দুৰ্গ]], [[থালাচ্ছেৰী]] দুৰ্গ, ''ফৰ্টালিজা ডা ছাও টমে'' (Fortaleza da São Tomé), [[ফোৰ্ট কোচি]], চেইণ্ট থমাছ দুৰ্গ, ইষ্ট ফৰ্ট (পূব দুৰ্গ) আৰু আঞ্ছুথেংগু দুৰ্গ অন্যতম।<ref name="history"/> প্ৰধান ৰাজপ্ৰাসাদসমূহৰ ভিতৰত [[পদ্মনভপুৰম প্ৰসাদ]], কনকাকুন্নু প্ৰসাদ, কউডিয়াৰ প্ৰসাদ, [[মাট্টানচেৰী প্ৰসাদ]], আৰাক্কল প্ৰসাদ, শক্তন থাম্পুৰান প্ৰসাদ, [[হিল পেলেচ]] আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="history"/> ইয়াৰ উপৰি [[মালাবাৰ উপকূল]] দক্ষিণ এছিয়াৰ কিছুমান আটাইতকৈ পুৰণি [[কেৰালাত হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু মন্দিৰ]], পুৰণি [[কেৰালাত ইছলাম ধৰ্ম|মছজিদ]], পুৰণি [[কেৰালাত খ্ৰীষ্টধৰ্ম|গীৰ্জা]] আৰু পুৰণি [[কোদুংগালুৰ ইহুদী উপাসনাগৃহ|ইহুদী উপাসনাগৃহৰ]] (synagogue) বাসস্থান।<ref name="history"/> কেৰালাৰ ঐতিহাসিক খাদ্য-ব্যৱসায়ৰ পথসমূহৰ ভিতৰত [[কোঝিকোড়]]ৰ [[এছ. এম. ষ্ট্ৰীট]] (মিঠাই পথ) অন্যতম। [[কান্নুৰ]]ৰ মপ্পিলা বে (Mappila Bay) বন্দৰত দুৰ্গ আৰু ৰাজপ্ৰাসাদ দুয়োটাই দেখিবলৈ পোৱা যায়।<ref name="history"/> ঐতিহাসিক ব্যাৱসায়িক সম্পৰ্কৰ বাবে উত্তৰ কেৰালাত গঢ়ি উঠা এক পৰম্পৰাগত খাদ্য শৈলী [[থালাচ্ছেৰী ৰন্ধনশৈলী]]য়েও পৰ্যটকসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref name="history"/> == উৎসৱসমূহ == [[চিত্ৰ:Shashti075.JPG|thumb|200px|ষষ্ঠী]] [[চিত্ৰ:Thrissur pooram aanachamayam.jpg|thumb|ত্ৰিছূৰ পুৰম]] [[চিত্ৰ:Thirayattam (kuttychathan ) An Ethnic Ritual Perforning Art Form In Kerala State, India.jpg|thumb|150px|থিৰায়াট্টম (কুট্টিচাথান), ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ এটা জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰিৱেশ্য কলা]] কেৰালাৰ প্ৰধান উৎসৱ হৈছে [[ওনাম]]। কেৰালাত কেইবাটাও ধৰ্মীয় উৎসৱো পালন কৰা হয়। [[ত্ৰিছূৰ পুৰম]], [[আত্তুকাল পোংগল]], ভীমা পল্লী উৰুছ আৰু [[চেট্টিকুলংগাৰা কুম্ভ ভৰণী|চেট্টিকুলংগাৰা ভৰণী]] হৈছে কেৰালাৰ প্ৰধান মন্দিৰ উৎসৱ। ত্ৰিছূৰৰ ৱাডাকুমনাথন মন্দিৰত [[ত্ৰিছূৰ পুৰম]] অনুষ্ঠিত হয়। [[মহা শিৱৰাত্ৰি|শিৱৰাত্ৰি]]ও কেৰালাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎসৱ। শিৱৰাত্ৰিৰ সৈতে জড়িত আটাইতকৈ বিখ্যাত উৎসৱটো হৈছে [[অলুৱা শিৱৰাত্ৰি উৎসৱ]]। খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ লোকসকলে [[বৰদিন]] আৰু [[ইষ্টাৰ]]ৰ দৰে উৎসৱসমূহ পালন কৰে। 'পৰুমালা পেৰুন্নাল', '[[মানৰকাদু]]', '[[আৰ্থোংকাল]]', '[[থুম্পোলী]]' আৰু '[[এডাথুৱা]] পেৰুন্নাল' হৈছে খ্ৰীষ্টানসকলৰ অন্যান্য আঞ্চলিক উৎসৱ। মুছলমান সম্প্ৰদায়ে [[ঈদুল ফিতৰ]] আৰু [[ঈদুল আজহা]] উদ্‌যাপন কৰে। কেৰালাৰ দক্ষিণ মালাবাৰ অঞ্চলৰ গাঁৱৰ মন্দিৰ বা উপাসনাগৃহসমূহত বাৰ্ষিক উৎসৱ [[থিৰায়াট্টম]] অনুষ্ঠিত হয়।<ref>"Thirayattam" (folklore Text- Malayalam, moorkkanad peethambaran), State Institute of language, Kerala {{ISBN|978-81-200-4294-0}}</ref> === কোচি-মুজিৰিছ বিয়েনেল === {{main|কোচি-মুজিৰিছ বিয়েনেল}} [[কোচি-মুজিৰিছ বিয়েনেল]] হৈছে দেশৰ সৰ্ববৃহৎ কলা প্ৰদৰশনী আৰু এছিয়াৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ [[সমসাময়িক কলা]] উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে [[কোচি]] চহৰত এই উৎসৱ অনুষ্ঠিত হয়। ভাৰতৰ প্ৰথম বিয়েনালে ২০১২ চনৰ ১২ ডিচেম্বৰৰপৰা ২০১৩ চনৰ ১৩ মাৰ্চলৈ কোচীত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|title=Kochi becomes Biennale city|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/kochi-becomes-biennale-city/article4194320.ece|newspaper=The Hindu|date=13 December 2012}}</ref> 'ৱায়ানাদ সাহিত্য উৎসৱ' গ্ৰাম্য অঞ্চলত অনুষ্ঠিত হোৱা ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ সাহিত্য উৎসৱ। এইটো এটা দ্বিবাৰ্ষিক উৎসৱ আৰু প্ৰতিটো যুগ্ম বছৰত অনুষ্ঠিত হয়। সাহিত্য, ৰাজনীতি আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ সমগ্ৰ দেশৰপৰা বক্তাসকল ইয়ালৈ আহে। যোৱা সংস্কৰণৰ কেইগৰাকীমান উল্লেখনীয় বক্তাৰ ভিতৰত [[প্ৰকাশ ৰাজ]], [[পাৰ্বতী তিৰুভথু]], শীলা টমী, ধন্যা ৰাজেন্দ্ৰন আদি অন্যতম আছিল।<ref>{{Cite web |title=Wayanad Literature Festival. When the world comes to an Indian village to think, listen, read and talk |url=https://wlfwayanad.com/ |access-date=2025-12-28 |language=en-US}}</ref> == চিকিৎসা পৰ্যটন == [[চিত্ৰ:Kottakkal Arya Vaidya Sala OP Block.jpg|thumbnail|[[আৰ্য বৈদ্য শালা]], [[কোট্টাক্কল]]]] [[আয়ুৰ্বেদ]] আৰু [[সিদ্ধ চিকিৎসা|সিদ্ধ]] চিকিৎসাৰ দৰে পৰম্পৰাগত চিকিৎসা পদ্ধতিৰদ্বাৰা প্ৰসাৰিত [[চিকিৎসা পৰ্যটন]] এই ৰাজ্যখনত ব্যাপকভাৱে জনপ্ৰিয়। ই দিনক দিনে অধিকসংখ্যক পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰিছে। কেৰালাক সাধাৰণতে আয়ুৰ্বেদৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰ বা হাব বুলি জনা যায়। কেৰালাৰ চিকিৎসা পৰ্যটন খণ্ডটো ইয়াৰ গোলকীয় সুনাম আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ বাবে সুপৰিচিত।<ref>{{Cite news |last=Kallungal |first=Dhinesh |date=2022-09-06 |title=Kochi emerges as the medical tourist hub in Kerala |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kochi-emerges-as-the-medical-tourist-hub-in-kerala/article65858142.ece |access-date=2023-01-20 |issn=0971-751X}}</ref> == সংস্কৃতি == {{main|কেৰালাৰ কলা|কেৰালাৰ সংস্কৃতি}} [[চিত্ৰ:Kathakali 1(Kerala).jpg|thumb|250px|[[কথাকলি]] হৈছে ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় নৃত্যৰ এক অন্যতম প্ৰধান ৰূপ]] [[চিত্ৰ:Vishnu Theyyam.jpg|thumb|250px|[[কান্নুৰ]]ৰ [[পায়্যানুৰ]]ৰ ওচৰৰ 'নড়ুভিলাথু কোট্টম'ত প্ৰদৰ্শিত 'বিষ্ণু মূৰ্তি [[থেয়্যাম]]']] [[চিত্ৰ:Theyyam of Kerala by Shagil Kannur (28).jpg|thumb|200px|[[থেয়্যাম]] হৈছে উত্তৰ কেৰালাত প্ৰচলিত এক হিন্দু ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি]] [[চিত্ৰ:Kalaripayattu by young girls.jpg|thumb|250px|[[কালাৰিপায়াত্তু]] হৈছে কেৰালাত উৎপত্তি হোৱা এক ভাৰতীয় যুদ্ধকলা]] [[কেৰালাৰ সংস্কৃতি|কেৰালাৰ সংস্কৃতি]] মূলতঃ হিন্দু ধৰ্মৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত, যাৰ উৎস 'তামিলকণ' নামেৰে জনাজাত এক বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত। পৰৱৰ্তী সময়ত, বহিঃবিশ্বৰ সংস্কৃতিসমূহৰ সৈতে শতিকা জোৰা সম্পৰ্কৰ জৰিয়তে কেৰালাৰ সংস্কৃতি অধিক সমৃদ্ধিশালী হৈ পৰে।<ref name="Bhagyalekshmy_2004_7">{{cite journal |surname1=Bhagyalekshmy |given1=S |year=2004 |title=Contribution of Travancore to Karnatic Music |journal=Information & Public Relations Department – Thiruvananthapuram (Government of Kerala) |url=http://www.kerala.gov.in/music/music1.pdf |access-date=12 January 2006 |archive-date=20 February 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060220050800/http://www.kerala.gov.in/music/music1.pdf |url-status=dead |pages=6–7 |archivedate=20 February 2006 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060220050800/http://www.kerala.gov.in/music/music1.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ থলুৱা [[পৰিৱেশ্য কলা]]সমূহৰ ভিতৰত ''[[কুডিয়াট্টম]]'', ''[[কথাকলি]]'' (কথা অৰ্থাৎ "কাহিনী" আৰু কলি অৰ্থাৎ "নাটক"), ইয়াৰে এক সুকীয়া ৰূপ ''[[কেৰালা নটনম]]'', ''[[কুথু]]'', ''[[মোহিনীঅট্টম]]'' ("মোহিনী ৰূপৰ নৃত্য"), ''[[থুল্লাল]]'', ''[[পদয়ানী]]'', ''[[থিৰায়াট্টম]]'' আৰু ''[[থেয়্যাম]]'' অন্তৰ্ভুক্ত। আন কিছুমান কলা অধিক ধৰ্মীয় আৰু জনজাতীয় বিষয়-বস্তুৰ ওপৰত আধাৰিত। ইয়াৰ ভিতৰত ''[[চভিট্টু নাটক জোঁত|চভিট্টু নাটক]]'', মালিবাৰ অঞ্চলৰ ''[[ওপ্পানা]]'' (য’ত নৃত্য, তালবদ্ধ হাত-চাপৰি আৰু গানৰ সংমিশ্ৰণ ঘটে) অন্যতম। অৱশ্যে, এই কলা ৰূপসমূহৰ বেছিভাগেই বৰ্তমান পৰ্যটক বা যুৱ মহোৎসৱসমূহতে প্ৰদৰ্শিত হয় আৰু সাধাৰণ কেৰালাবাসীৰ মাজত ইমান জনপ্ৰিয় নহয়, কিয়নো তেওঁলোকে সমসাময়িক আধুনিক কলাৰ প্ৰতিহে অধিক আগ্ৰহ দেখুৱায়।{{citation needed|date=September 2024}} [[চিত্ৰ:Panchavadyam.jpg|thumb|200px|[[পঞ্চবাদ্যম]]]] কেৰালাত কেইবাটাও প্ৰাচীন ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি ভিত্তিক কলাৰ উৎপত্তি হৈছিল; ইয়াৰ ভিতৰত ''[[কালাৰিপায়াত্তু]]'' (কালাৰি অৰ্থাৎ "স্থান" বা "ৰণক্ষেত্ৰ" আৰু পায়াত্তু অৰ্থাৎ "অনুশীলন") অন্যতম। বিশ্বৰ আটাইতকৈ পুৰণি যুদ্ধকলাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম কালাৰিপায়াত্তুৰ উৎপত্তি মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি পৰশুৰামৰদ্বাৰা হৈছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। অন্যান্য ধৰ্মীয় কলাসমূহৰ ভিতৰত ''[[থিৰায়াট্টম]]'', ''[[থেয়্যাম]]'', ''[[পূৰাক্কালি]]'' আৰু ''[[কুডিয়াট্টম]]'' অন্তৰ্ভুক্ত। থিৰায়াট্টম হৈছে দক্ষিণ মালাবাৰ অঞ্চলৰ এক পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় লোককলা। উৎসৱৰ সমদলসমূহত প্ৰায়ে পৰম্পৰাগত সংগীত যেনে [[পঞ্চাৰী মেলাম]] বা [[পঞ্চবাদ্যম]] বজোৱা হয়।<ref>{{cite web |title=Kalaripayattu — Traditional Martial Art of Kerala |publisher=Kerala Tourism, Government of Kerala |url=https://www.keralatourism.org/artforms/kalaripayattu-traditional-martial-art-of-kerala/4 |access-date=2026-05-27}}</ref> [[চাৰুকলা]]ৰ ক্ষেত্ৰত, ৰাজ্যখনত প্ৰাচীন আৰু সমসাময়িক উভয় কলা তথা শিল্পীৰ এক চহকী পৰম্পৰা আছে। কেৰালাৰ পৰম্পৰাগত দেৱালচিত্ৰসমূহ সমগ্ৰ ৰাজ্যৰে প্ৰাচীন মন্দিৰ, গীৰ্জা আৰু ৰাজপ্ৰাসাদবোৰত দেখিবলৈ পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় ৯ম পৰা ১২শ শতিকাৰ ভিতৰত নিৰ্মিত এই চিত্ৰসমূহত এক সুকীয়া শৈলী আৰু ৰং (প্ৰধানকৈ গেৰুৱা আৰু সেউজীয়া) ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Keralan Mural Paintings |publisher=Kerala Tourism, Government of Kerala |url=https://www.keralatourism.org/heritage/keralan-mural-paintings/ |access-date=2026-05-27}}</ref> কেৰালা ইয়াৰ ধৰ্মীয় বৈচিত্ৰ্যৰ বাবে জনাজাত। ইয়াৰ প্ৰধান ধৰ্মসমূহ হৈছে হিন্দু ধৰ্ম, খ্ৰীষ্টধৰ্ম আৰু ইছলাম ধৰ্ম। [[জৈন ধৰ্ম]], [[ইহুদী ধৰ্ম]], [[শিখ ধৰ্ম]] আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ অনুগামীৰ সংখ্যা তুলনামূলকভাৱে কম।<ref>{{cite web |title=Population by religious community — Kerala (Census of India 2011) |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, Ministry of Home Affairs, Government of India |url=https://censusindia.gov.in/2011census/c-01.html |access-date=2026-05-27}}</ref> সমগ্ৰ বিশ্বৰ সৈতে থকা ঐতিহাসিক সম্পৰ্কৰ বাবে ৰাজ্যখনত বহুতো বিখ্যাত মন্দিৰ, গীৰ্জা আৰু মছজিদ গঢ়ি উঠিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উত্তৰ পাৰাভুৰৰ [[কোট্টাকাভু মাৰ থমা চাইৰো-মালাবাৰ গীৰ্জা]] অন্যতম, যিখন পাঁচনি চেইণ্ট থমাছে ভাৰতত উপস্থিত হৈ স্থাপন কৰা প্ৰথম গীৰ্জাসমূহৰ এখন বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতৰ প্ৰথম মছজিদ [[চেৰামন জুমা মছজিদ]] ইয়াতেই অৱস্থিত, যিখন [[মুহাম্মাদ|হজৰত মহম্মদ]]ৰ মৃত্যুৰ পূৰ্বৰেপৰা বৰ্তি থকা বুলি গণ্য কৰা হয়। কমণৱেল্থ অফ নেচনচৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি সক্ৰিয় ইহুদী উপাসনাগৃহ [[পৰদেশী ইহুদী উপাসনাগৃহ| পৰদেশী উপাসনাগৃহ]] কেৰালাতে অৱস্থিত। ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ বৈচিত্ৰ্য, ইয়াৰ সৈতে জড়িত উৎসৱ আৰু স্থাপত্যসমূহৰ পৰ্যটন সম্ভাৱনীয়তাক স্বীকাৰ কৰি পৰ্যটন বিভাগে এক "তীৰ্থযাত্ৰা পৰ্যটন" প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰিছে।<ref>[http://www.business-standard.com/lifeleisure/storypage.php?leftnm=5&subLeft=4&chklogin=N&autono=101092&tab=r Incredible Kerala]. Business-standard.com.</ref><ref>[http://www.ndtv.com/features/showfeatures.asp?slug=Guruvayur+temple+to+woo+visitors&Id=1346 Jumbo tourism: Guruvayur temple to woo visitors] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20140413145448/http://www.ndtv.com/features/showfeatures.asp?slug=Guruvayur+temple+to+woo+visitors&Id=1346 |date=13 April 2014 }}</ref> প্ৰধান তীৰ্থযাত্ৰা পৰ্যটন আকৰ্ষণসমূহৰ ভিতৰত [[গুৰুভায়ুৰ]], [[শবৰীমালা]], [[মালয়াতুৰ]], [[পৰদেশী ইহুদী উপাসনাগৃহ|পৰদেশী উপাসনাগৃহ]], [[আৰ্থুংকাল]], [[থুম্পোলী]] গীৰ্জা, খ্ৰীষ্টাব্দ ১০৫ চনত নিৰ্মিত কুৰাভিলাংগাদৰ চেইণ্ট মেৰীছ ফোৰেন গীৰ্জা, [[আত্তুকাল পোংগল]] (যি বিশ্বৰ আটাইতকৈ বৃহৎ মহিলাৰ সমাৱেশ হিচাপে গিনীজ ৰেকৰ্ডত স্থান পাইছে) আৰু [[চেট্টীকুলংগৰা কুম্ভ ভৰণী]] অন্যতম। == আলোকচিত্ৰ ভঁৰাল == <gallery class="center" widths="240" heights="200"> File:Jatayu Earth's Center Nature Park.jpg|[[জটায়ু আৰ্থছ চেণ্টাৰ প্ৰকৃতি উদ্যান]] File:Bekal 1.jpg|[[বেকিল দুৰ্গ]] File:Kannurfort9a.jpg|[[চেইণ্ট এঞ্জেলো দুৰ্গ]] File:Edakkal Caves - Interior.jpg|[[এদাক্কাল গুহা]] File:Pookode Lake - snap - dec 2011 0117.JPG|[[পুকোড়ে হ্ৰদ]] File:Sargaalaya Arts & Crafts Village, Iringal views (5).jpg|[[সৰ্গালয়া ক্ৰাফ্টছ ভিলেজ]] File:Kottakkunnu, Malappuram municipality.jpg|[[কোট্টাকুন্নু]] File:Malampuzha dam in Palakkad, Kerala. 32.jpg|[[মালাম্পুঝা বান্ধ|মালাম্পুঝা উদ্যান বান্ধ]] File:Malampuzha Yakshi - മലമ്പുഴ യക്ഷി 03.JPG|[[যক্ষী (ভাস্কৰ্য)|যক্ষী]] File:Thrissur pooram aanachamayam.jpg|[[ৱাডাকুমনাথন মন্দিৰ]] File:Athirappilly Waterfalls after the Monsoons.jpg|[[আথিৰাপ্পিল্লী জলপ্ৰপাত]] File:Edappally Church at night 03.jpg|[[চেইণ্ট জৰ্জ চাইৰো-মালাবাৰ ফোৰেন গীৰ্জা, ইডাপ্পাল্লী]] File:Chinese Fishing Nets Cochin.jpg|[[কোচি]]ৰ [[চীনা মাছধৰা জাল]] File:Kochi International Marina, Bolgatty Island, Kerala, India.jpg|[[কোচি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মেৰিনা]] File:Kochi Skyline.jpg|[[মেৰিন ড্ৰাইভ, কোচি]] File:Bolgatty Palace Hotel by Augustus.jpg|[[বলগাট্টী প্ৰসাদ]] File:Kuravan kurathi statue, ramakkalmedu.jpg|[[ৰামাক্কালমেডু]] File:Munnar Top station.jpg|[[মুন্নাৰ]] File:009262022 Vaikom Mahadeva temple aerial view, Kottayam Kerala 012.jpg|[[ভাইকম শ্ৰী মহাদেৱ মন্দিৰ]] File:House Boat in morning, Alappuzha, Kerala.jpg|[[আলাপ্পুঝা]] File:009232022 Ambalaphuzha Shri Krishna Swamy Temple Kerala 08.jpg|[[আম্বালাপ্পুঝা শ্ৰী কৃষ্ণ স্বামী মন্দিৰ]] File:Sabarimala temple during Periyar butterfly survey at Sabarimala, 2014 (3).jpg|[[শবৰীমালা]] File:Sree Padmanabhaswamy temple Thiruvananthapuram,.jpg|[[পদ্মনাভস্বামী মন্দিৰ]] </gallery> == প্ৰশাসন == ''কেৰালা পৰ্যটন'' (Kerala Tourism) হৈছে [[কেৰালাৰ পৰ্যটন বিভাগ|কেৰালা চৰকাৰৰ পৰ্যটন বিভাগ]]ৰ জনপ্ৰিয় নাম (ৱেবছাইট: keralatourism.org)। [[কেৰালাৰ পৰ্যটন বিভাগ|কেৰালা পৰ্যটন বিভাগ]] কেৰালাত পৰ্যটনৰ বহনক্ষম বিকাশৰ বাবে দায়বদ্ধ। এই বিভাগৰ মুৰব্বী হৈছে এগৰাকী পৰ্যটন মন্ত্ৰী আৰু বৰ্তমানৰ কাৰ্যভাৰপ্ৰাপ্ত মন্ত্ৰীগৰাকী হৈছে [[পি. এ. মহম্মদ ৰিয়াছ]]।<ref>{{Cite web |title=Kerala Tourism PATA Gold Award 2025 {{!}} Minister Riyas Received Award in Bangkok {{!}} Most Engaging Social Media Campaign |url=https://www.keralatourism.org/newsletter/news/2025/minister-recieves-pata-gold-award-bangkok/2339 |access-date=2025-12-24 |website=Kerala Tourism |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=www.ETTravelWorld.com |title=Kerala's medical tourism sector is witnessing rapid growth says Minister Mohammad Riyas |url=https://travel.economictimes.indiatimes.com/news/tourism/wellness/keralas-medical-tourism-sector-experiences-significant-growth-minister-riyas/123473158 |access-date=2025-12-24 |website=ETTravelWorld.com |language=en}}</ref> ১৯৬৬ চনত কেৰালা চৰকাৰৰদ্বাৰা [[কেৰালা পৰ্যটন উন্নয়ন নিগম]] (KTDC) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই নিগম হৈছে ৰাজ্যখনত পৰ্যটনৰ প্ৰসাৰ আৰু পৰ্যটন সম্পৰ্কীয় আন্তঃগাঁথনিৰ বিকাশৰ বাবে দায়বদ্ধ নোডেল সংস্থা। জিলা পৰ্যায়ত ইয়াৰ বাবে [[জিলা পৰ্যটন প্ৰসাৰ পৰিষদ|জিলা পৰ্যটন প্ৰসাৰ পৰিষদসমূহ (DTPC)]] গঠন কৰা হৈছে। পৰ্যটকসকলৰ সুৰক্ষা আৰু প্ৰতিৰক্ষা নিশ্চিত কৰিবলৈ [[কেৰালা আৰক্ষী]]ৰ অধীনত এক সমৰ্পিত পৰ্যটন আৰক্ষী গোট (Tourist Police Unit) নিয়োজিত হৈ আছে।<ref>{{Cite web |last=archive |first=From our online |date=2018-05-21 |title=Tourism police will man key tourist hotspots in Kerala, says Loknath Behera |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2018/May/21/tourism-police-will-man-key-tourist-hotspots-in-kerala-says-loknath-behera-1817301.html |access-date=2025-12-24 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tourists can breathe easy as dedicated Kerala cops are around |url=https://www.onmanorama.com/travel/travel-news/2018/09/12/tourists-can-breathe-easy-Kerala-tourism-police.html |access-date=2025-12-24 |website=www.onmanorama.com}}</ref> == টোকা আৰু তথ্যসূত্ৰ == {{reflist|30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{commons category|কেৰালা}} {{Spoken Wikipedia|keralatourism.ogg|date=2006-03-08}} {{Wikivoyage|Kerala|কেৰালা}} [[শ্ৰেণী:কেৰালা পৰ্যটন]] fwnlxzwg7nhx4icu4tjq8ci9rx2a87w 0 138260 622758 622357 2026-08-02T14:45:33Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622758 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ক্লাছমেটছ | image = | caption = ডিভিডি কভাৰ | director = লাল জোছ | producer = প্ৰকাশ দামোদৰন<br/>পি. কে. মুৰলীধৰণ | story = | writer = জেমছ এলবাৰ্ট | starring = পৃথ্বীৰাজ সুকুমাৰন<br/>নৰেন<br/>কাব্য মাধৱন<br/>ইন্দ্ৰজিৎ সুকুমাৰন<br/>জয়সূৰ্য<br/>ৰাধিকা | music = এলেক্স পল | cinematography = ৰাজীৱ ৰবি | editing = ৰঞ্জন আব্ৰাহাম | studio = আৰ্য ফিল্মছ | distributor = লাল ৰিলিজ | released = {{Film date|df=yes|2006|8|25}} | runtime = ১৫০ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = | gross = }} '''ক্লাছমেটছ''' ([[ইংৰাজী]]: Classmates) হৈছে ২০০৬ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ কেম্পাছ জীৱনভিত্তিক ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে লাল জোছে আৰু কাহিনী লিখিছে জেমছ এলবাৰ্টে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত পৃথ্বীৰাজ সুকুমাৰন, নৰেন, কাব্য মাধৱন, ইন্দ্ৰজিৎ সুকুমাৰন, জয়সূৰ্য আৰু ৰাধিকা অভিনয় কৰিছে। আনহাতে বালচন্দ্ৰ মেনন, শোভা মোহন, জগতী শ্ৰীকুমাৰ, অনুপ চন্দ্ৰন আৰু সূৰজ ভেঞ্জাৰামুডুৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ সহায়ক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।<ref>{{cite web |url=http://thehindujobs.com |title=The Hindu : Metro Plus Thiruvananthapuram : Cinema is my life: Lal Jose |access-date=6 March 2009 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20090627083449/http://thehindujobs.com |archive-date=27 June 2009 }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://thehindu.com|title=Yen for innovation|newspaper=The Hindu |date=2 November 2007|via=://thehindu.com}}</ref> ছবিখনৰ কাহিনীভাগ ১৯৯১ চনৰ এটা কলেজীয়া বেচৰ স্নাতকসকলক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে। ২০০৬ চনত পৃথিৱীৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত কৰ্মৰত বন্ধুসকলে তেওঁলোকৰ কলেজীয়া দিনবোৰ সজীৱ কৰিবলৈ এটা পুনৰ্মিলন অনুষ্ঠানৰ বাবে একত্ৰিত হয়। কিন্তু পুনৰ্মিলনৰ নিশা এজন ছাত্ৰ ৰহস্যজনক পৰিস্থিতিত প্ৰায় মৃত অৱস্থাত উদ্ধাৰ হয়।<ref>{{Cite web |url=http://indiaglitz.com |title=Classmates Malayalam Movie Preview cinema review stills gallery trailer video clips showtimes - IndiaGlitz.com |access-date=14 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090627094016/http://indiaglitz.com |archive-date=27 June 2009 |url-status=dead }}</ref> ''ক্লাছমেটছ'' ছবিখন প্ৰকাশ দামোদৰন আৰু পি. কে. মুৰলীধৰণে তেওঁলোকৰ প্ৰতিষ্ঠান আৰ্য ফিল্মছৰ বেনাৰত নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু ই এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ প্ৰথম প্ৰযোজনা আছিল। ছবিখনৰ সংগীত আৰু আৱহ সংগীত সংৰচনা কৰিছিল এলেক্স পলে। চিনেমাটোগ্ৰাফীৰ দায়িত্বত আছিল ৰাজীৱ ৰবি আৰু সম্পাদনা কৰিছিল ৰঞ্জন আব্ৰাহামে। মুখ্য চিত্ৰগ্ৰহণ ঘাইকৈ কট্টায়মৰ চি. এম. এছ. কলেজ আৰু উটীত হৈছিল আৰু এপ্ৰিল তথা মে' মাহৰ ভিতৰত ৫৫ দিনৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Classmates on a faster track |url=https://bizhat.com |access-date=2023-04-17 |website=://bizhat.com}}</ref> ছবিখন ২০০৬ চনৰ ২৫ আগষ্টত ওণম উৎসৱৰ সময়ত মুক্তি দিয়া হৈছিল। ছবিখনে বক্স অফিচত অভূতপূৰ্ব সফলতা লাভ কৰে আৰু কট্টায়মৰা অভিলক্ষ কমপ্লেক্সত ১৫০ দিন ধৰি ধাৰাবাহিকভাৱে প্ৰদৰ্শিত হয়। ই ২০০৬ চনৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ছবিখনে দুটাকৈ কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা, পাঁচটা [[কেৰালা]] চলচ্চিত্ৰ সমালোচক সংস্থা বঁটা আৰু তিনিটা এছিয়ানেট চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত ছবিখন ২০০৯ চনত [[তামিল]] ভাষাত ''নিনৈতালে ইনিক্কুম'' নামেৰে ৰিমেক কৰা হয়, য'ত পৃথ্বীৰাজে মূল ছবিখনৰ চৰিত্ৰটোকে পুনৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল। তদুপৰি ২০০৭ চনত [[তেলুগু]] আৰু ২০১৫ চনত [[মাৰাঠী]] ভাষাত ক্ৰমে ''ক্লাছমেটছ'' নামেৰে ছবিখন পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ''ক্লাছমেটছ'' মুক্তিৰ দশকটোৰ অন্যতম সমাদৃত ছবি হিচাপে পৰিগণিত হৈছে, বিশেষকৈ ইয়াৰ গীতসমূহৰ বাবে। বহু সমালোচকে ইয়াক মালায়ালম চিনেমাৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ কেম্পাছভিত্তিক ছবি বুলি গণ্য কৰে।<ref>{{Cite news|title=Balachandra Menon turns nostalgic as 'Classmates' is about to clock 15 - Times of India|url=https://indiatimes.com|access-date=2021-10-22|website=The Times of India}}</ref> মুক্তিৰ পিছৰ বছৰবোৰত ছবিখনে এক সুকীয়া অনুগামী গঢ়ি তুলিছিল আৰু জনপ্ৰিয় কেৰালাৰ সংস্কৃতিত ইয়াৰ সঘনাই উল্লেখ পোৱা যায়।<ref name=":3">{{Cite news|title='Classmates' - Best campus movies|url=https://indiatimes.com|access-date=2021-10-22|website=The Times of India}}</ref> এই ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছৰেপৰা কেৰালাত প্ৰাক্তন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ পুনৰ্মিলন আয়োজন কৰাৰ এক নতুন ধাৰাৰ সূচনা হয় আৰু স্কুল-কলেজসমূহে প্ৰাক্তন শিক্ষাৰ্থীসকলক একত্ৰিত কৰিবলৈ এনেধৰণৰ অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite web|last=James|first=Anu|date=2016-08-25|title=10 years of 'Classmates': Why it still remains an evergreen Malayalam movie?|url=https://ibtimes.co.in|access-date=2021-10-22|website=www.www.ibtimes.co.in}}</ref> বৰ্তমান এই ছবিখনক মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এখন কালজয়ী ক্লাছিক ছবি হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://://thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/classmates-a-trendsetter/article3230825.ece|title='Classmates,' a trendsetter|newspaper=The Hindu |date=29 September 2006|via=://thehindu.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=10 years of 'Classmates': A Lal Jose classic|url=https://onmanorama.com|access-date=2021-10-22|website=://onmanorama.com}}</ref><ref name=":9">{{Cite web |date=2007-02-19 |title=Vanitha awards Mammootty and Padmapriya - News |url=https://indiaglitz.com |access-date=2023-04-14 |website=IndiaGlitz.com}}</ref> == কাহিনী == '''২০০৬:''' কলেজীয়া জীৱন শেষ হোৱাৰ ১৫ বছৰৰ পাছত আটাইকেইজন সহপাঠী একত্ৰিত হোৱাটো মুৰুলীৰ এক ডাঙৰ সপোন আছিল। কিন্তু ১৯৯১ চনত কলেজত পঢ়ি থকা অৱস্থাতে এক ৰহস্যজনক পৰিস্থিতিত মুৰুলীৰ মৃত্যু হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ আয়াৰ আৰু লক্ষ্মী (দুয়ো গৰাকীয়ে একেখন কলেজৰে শিক্ষক আছিল) নিজৰ মৃত পুত্ৰৰ সেই সপোনটো পূৰণ কৰিবলৈ সহপাঠীসকলৰ এক পুনৰ্মিলন অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰে। তেওঁৰ পুৰণি সহপাঠীসকলৰ ভিতৰত আছিল সুকু, সতীশন, বাসু, পায়াছ, তাৰা আৰু ৰাজিয়া। বৰ্তমান সুকু মুম্বাইৰ এজন সফল হীৰা ব্যৱসায়ী তথা উদ্যোগপতি, সতীশন এজন বিধায়ক আৰু বাসু তেওঁৰ ব্যক্তিগত সহায়ক। আনহাতে, পায়াছ [[মধ্যপ্ৰাচ্য]]ত থিতাপি লৈছে আৰু তাৰা এগৰাকী শাস্ত্ৰীয় নৃত্যশিল্পী যিয়ে এখন নৃত্য বিদ্যালয় চলাই আছে। আনহাতে ৰাজিয়াই কেইবছৰমান আগতে এক তীব্ৰ মানসিক আঘাত পাইছিল আৰু লাহে লাহে সুস্থ হৈ উঠিছিল। পুৰণি সহপাঠীসকলে পুনৰ্মিলন অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ পুৰণি দিনবোৰ সুঁৱৰিবলৈ ধৰে। কিন্তু সেই নিশাই হঠাতে সুকুৱে আত্মহত্যাৰ চেষ্টা কৰে, যদিও বন্ধুসকলে এয়া আত্মহত্যা নহয় বুলি সন্দেহ কৰে। সুকুৰ ডায়েৰীৰপৰা বহুতো নেতিবাচক কথা আৰু তেওঁ লিখা আত্মহত্যাৰ টোকা উদ্ধাৰ হয় যদিও তেওঁলোকে এই কথা বিশ্বাস কৰিবলৈ টান পায়। চিকিৎসালয়ত থকাৰ সময়তে পায়াছে আয়াৰৰ আগত সুকুৰ পুৰণি অতীতৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰে। '''১৯৯১:''' মুৰুলী এজন গায়ক আছিল, সুকু ছাত্ৰ ৰাজনীতিৰ এজন অগ্নীবৰ্ষী ছাত্ৰ নেতা আছিল আৰু পায়াছ আছিল সুকুৰ আটাইতকৈ চহকী আৰু দুষ্ট প্ৰকৃতিৰ অন্তৰংগ বন্ধু। সুকুৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী সতীশনে বাসুক লগত লৈ ছাত্ৰ ৰাজনীতিৰ বিপৰীত দলটোৰ নেতৃত্ব দিছিল। তাৰা কুৰুপ আছিল এজন বিধায়কৰ কন্যা আৰু এগৰাকী পুৰস্কাৰ প্ৰাপ্ত শাস্ত্ৰীয় নৃত্যশিল্পী। ৰাজিয়া আছিল এক ৰক্ষণশীল মুছলমান পৰিয়ালৰ ছোৱালী। কলেজৰ অন্তিম বৰ্ষত যেতিয়া সতীশনে গম পায় যে সুকু আৰু তাৰা ইজনে সিজনৰ প্ৰেমত পৰিছে, তেতিয়া তেওঁলোকক পৃথক কৰিবলৈ তেওঁ এক পৰিকল্পনা কৰে আৰু কলেজৰ নিৰ্বাচনত তাৰাক সুকুৰ বিপৰীতে থিয় কৰাই দিয়ে। নিৰ্বাচনৰ ঠিক আগদিনা সতীশনে তাৰাই সুকুলৈ লিখা এখন চিঠি চুৰ কৰি বেলট বক্সৰ ভিতৰত থৈ দিয়ে। পায়াছে এই কথা দেখিবলৈ পায় আৰু তেওঁ সুকুৰ সৈতে মিলি নিশা চিঠিখন উলিয়াবলৈ পৰিকল্পনা কৰে যদিও সফল হ’ব নোৱাৰে। একে নিশাই ইজনে সিজনৰ প্ৰেমত পৰা ৰাজিয়া আৰু মুৰুলীয়ে পলাই যোৱাৰ উদ্দেশ্যে জেনেৰেটৰ ৰুমত লগ ধৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ৰাজিয়াই জেনেৰেটৰ ৰুমত মুৰুলীৰ বাবে অপেক্ষা কৰে, কিন্তু মুৰুলী তাত উপস্থিত নহয়। পাছদিনা তাৰাৰ চিঠিখন সকলোৰে সন্মুখত প্ৰকাশ পাই পৰে আৰু ই এক ডাঙৰ কেলেংকাৰীৰ সৃষ্টি কৰে। সতীশনে তাৰাকে ধৰি সকলোকে কয় যে সুকুৱেই চিঠিখনৰ অপব্যৱহাৰ কৰিবলৈ বেলট বক্সত ভৰাই থৈছিল। ইয়াৰ পিছতে তাৰাই সুকুৰ সৈতে সম্পৰ্ক ছেদ কৰে আৰু সুকু ও সতীশনৰ মাজত এক জঘন্য মাৰপিটৰ সৃষ্টি হয়। এই মাৰপিট চলি থকাৰ মাজতে সকলোৱে খবৰ পায় যে ৰাজিয়াই জেনেৰেটৰ ৰুমত মুৰুলীক মৃত অৱস্থাত উদ্ধাৰ কৰিছে। এই ঘটনাই ৰাজিয়াক মানসিকভাৱে সম্পূৰ্ণ ভাঙি পেলায়। মুৰুলীৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত সুকুৱে পঢ়া-শুনা এৰি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁ মুম্বাইলৈ যায় আৰু হীৰাৰ ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ব্যাৱসায়িক অংশীদাৰ শান্তাৰামে সুকুৰ পৰিয়ালক সহায় কৰাৰ লগতে নিজৰ কন্যা ৰত্নাক সুকুৰ সৈতে বিবাহ কৰাই দিয়ে। শান্তাৰামৰ মৃত্যুৰ পাছত সুকুৱে সমগ্ৰ ব্যৱসায় হাতত লয় যদিও পৰৱৰ্তী সময়ত ৰত্নাৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয়। '''২০০৬:''' বৰ্তমান সময়ত তাৰাই প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁ সুকুৰ সৈতে হোৱা সম্পৰ্ক বিচ্ছেদৰ বাবে ক্ষমা খুজিবলৈহে এই পুনৰ্মিলনলৈ আহিছিল। সুকু মুম্বাইলৈ যোৱাৰ পাছতহে তাৰাই উপলব্ধি কৰিছিল যে সুকু প্ৰকৃততে এজন দয়ালু আৰু সৎ ব্যক্তি আছিল। তেওঁ লগতে জনায় যে কেইবছৰমানৰ পিছত অনুশোচনাত ভোগা সতীশনে তেওঁক লগ ধৰি স্বীকাৰ কৰিছিল যে তেৱেই নিজৰ ক্ষুদ্ৰ ৰাজনৈতিক লাভৰ বাবে তাৰাৰ চিঠিখন বেলট বক্সত থৈছিল আৰু সেই বাবেই সুকুৱে কলেজলৈ অহা বন্ধ কৰি দিছিল। তাৰাই সুকুৰ বিবাহ আৰু বিবাহ বিচ্ছেদৰ কথাও জানিব পাৰিছিল। তাৰাই প্ৰকাশ কৰে যে পুনৰ্মিলনৰ নিশা তেওঁ সুকুক জেনেৰেটৰ ৰুমত লগ ধৰে আৰু চকুপানী মচি তেওঁৰ ওচৰত ক্ষমা খোজে। তেওঁ সুকুৰ আগত নিজৰ প্ৰেম স্বীকাৰ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ পুৰণি দিনবোৰলৈ ঘূৰি যাব পাৰিবনে বুলি সোধে। সুকুৱে লাহেকৈ তাৰাৰ হাতখন ধৰে আৰু তাৰাই আৱেগিক হৈ কান্দি কান্দি সুকুক সাবটি ধৰে। তাৰাই আৱেগিক হৈ এইটোও কয় যে তেওঁলোক পুনৰ এক হোৱাৰ পিছতো সুকুৱে কিয় আত্মহত্যাৰ চেষ্টা কৰিলে, সেই কথা তেওঁ বুজি পোৱা নাই। আচলতে সুকুৱেও স্বীকাৰ কৰিছিল যে যি নিশা তেওঁ আৰু পায়াছে বেলট বক্সৰপৰা তাৰাৰ চিঠিখন উলিয়াবলৈ গৈছিল, সেই নিশা সুকুৱে নিৰাপত্তাৰক্ষীৰপৰা বাচিবলৈ জেনেৰেটৰ ৰুমত আশ্ৰয় লৈছিল আৰু তাত কোনোবা আগৰেপৰা থকা দেখা পাইছিল। অন্ধকাৰত তেওঁক সতীশনৰ মানুহ বুলি ভুল ভাবি সুকুৱে আক্ৰমণ কৰে আৰু অজানিতে সেই ব্যক্তিজনক হত্যা কৰে, যিজন প্ৰকৃততে মুৰুলী আছিল। এই আকস্মিক আঘাত আৰু অপৰাধবোধৰ বাবেই তেওঁ পঢ়া-শুনা এৰি কলেজ এৰি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। সুকুৱে তাৰাক এই ভয়াবহ ঘটনাৰ কথা সকলোকে জনাবলৈ কৈছিল যদিও তাৰাই কাকো একো কোৱা নাছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজিয়াই আয়াৰৰ সৈতে তাইৰ মানসিক আঘাত আৰু সুস্থতাৰ সন্দৰ্ভত কথা পাতে। তাই প্ৰকাশ কৰে যে তায়ো মুৰুলীক সুঁৱৰিবলৈ জেনেৰেটৰ ৰুমলৈ গৈছিল, কিন্তু সুকু আৰু তাৰাৰপৰা বাচিবলৈ তাই আত্মগোপন কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ কথাবোৰ শুনিছিল। মুৰুলীৰ মৃত্যুৰ বাবে ক্ৰোধত একাকাৰ হৈ ৰাজিয়াই পাছদিনা সুকু অকলে থকাৰ সুযোগ বুজি তেওঁক লগ ধৰে আৰু মুৰুলীৰ গীটাৰৰ তাঁৰেৰে সুকুৰ ডিঙি চেপি হত্যা কৰাৰ চেষ্টা কৰে। লগতে এই সমগ্ৰ ঘটনাটোক এটা আত্মহত্যাৰ ৰূপ দিয়ে, যদিও পিছলৈ তাই নিজৰ কৰ্মৰ বাবে অনুতপ্ত হয়। চিকিৎসালয়ত সুকুৰ জ্ঞান ঘূৰি অহাৰ পাছত আচলতে কি ঘটিছিল সেই কথা লুকুৱাই তেওঁ আৰক্ষীক জনায় যে তেওঁ নিজেই আত্মহত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সুকুৱে মুৰুলীক হত্যা কৰাৰ বাবে আয়াৰৰ ওচৰত ক্ষমা খোজে আৰু আয়াৰক তেওঁক হত্যা কৰিবলৈ কয়, কাৰণ তেওঁ সকলোৰে অভিশাপ লৈ জীয়াই থাকিব নিবিচাৰে। আয়াৰ, লক্ষ্মী আৰু ৰাজিয়াই তেওঁক ক্ষমা কৰি দিয়ে আৰু সুকুক তাৰাৰ সৈতে থাকিবলৈ কয়, কাৰণ তাৰাই বিগত ১৫ বছৰ ধৰি তেওঁৰ বাবে অপেক্ষা কৰি আছিল। অৱশেষত সুকুৱে তাৰাক ক্ষমা কৰে আৰু নিজৰ জীৱন-সংগী হিচাপে গ্ৰহণ কৰে, আৰু তাৰাই আনন্দৰ চকুলোৰে তেওঁক সাবটি ধৰে। == চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ == * পৃথ্বীৰাজ সুকুমাৰন — পি. সুকুমাৰন ওৰফে সুকু * নৰেন — মুৰুলী আয়াৰ * কাব্য মাধৱন — তাৰা কুৰুপ * ইন্দ্ৰজিৎ সুকুমাৰন — পায়াছ জৰ্জ (পি.জি.) * জয়সূৰ্য — সতীশন কাঞ্জিকুঁজী, থোডুপুঝা সমষ্টিৰ বিধায়ক * ৰাধিকা — ৰাজিয়া * বালচন্দ্ৰ মেনন — প্ৰফেচৰ আয়াৰ (মুৰুলীৰ পিতৃ) * শোভা মোহন — লক্ষ্মী আয়াৰ (মুৰুলীৰ মাতৃ) * জগতী শ্ৰীকুমাৰ — ফাদাৰ ইস্তাফান (ল’ৰাৰ হোষ্টেলৰ ৱাৰ্ডেন) * সূৰজ ভেঞ্জাৰামুডু — ঔচেপ * অনুপ চন্দ্ৰন — 'পঝানথুনি' কোশী * বিজেশ — বাসু সদাশিৱন ওৰফে ভালু বাসু * জে পাল্লাছেৰী — ফাদাৰ গীভাৰ্গিজ (কলেজৰ অধ্যক্ষ) * ভি. কে. শ্ৰীৰামন — কুঞ্জু মহম্মদ (ৰাজিয়াৰ পিতৃ) * সুকুমাৰী — জানকী (সুকুমাৰনৰ মাতৃ) * সুজা মেনন — বিন্দু বালচন্দ্ৰন * অনিল মুৰলী — চাব-ইন্সপেক্টৰ জাকাৰিয়া * ৰেঞ্জুশা মেনন — কবিতা * সূৰ্য জে মেনন — ঐশ্বৰ্য * শ্বাহজাহান আৰ.ডি.এক্স — ৰহমান * লক্ষ্মী বিশ্বনাথ — মাৰিয়া == সংগীত == {{Infobox album | name = ক্লাছমেটছ | type = Soundtrack | artist = এলেক্স পল | cover = | border = yes | alt = | caption = | released = {{Start date|2006|8|31|df=yes}} | recorded = ২০০৬ | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত | length = ২৬:১৫৬ | label = সত্যম অডিঅ’জ | producer = | prev_title = তন্ত্ৰ | prev_year = ২০০৬ | next_title = ভাৰ্গৱচৰিতম মূন্নাম খাণ্ডাম | next_year = ২০০৬ }} এলেক্স পলে ছবিখনৰ আৱহ সংগীত আৰু গীতসমূহৰ সুৰ সংৰচনা কৰিছিল, যাৰ গীতৰ কথা লিখিছিল ৱায়ালাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বাৰ্মাই। এই সংগীত এলবামটিত মুঠ ছটা গীত অন্তৰ্ভুক্ত আছে। গীতসমূহ পাঞ্চাথান ৰেকৰ্ড ইনত বাণীবদ্ধ কৰা হৈছিল আৰু সত্যম অডিঅ’জ লেবেলৰ অধীনত সংগীত এলবামটো মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=ക്ലാസ്‌മേറ്റ്സ് |url=https://m3db.com/film/classmates |access-date=2023-04-12 |website=M3DB }}</ref> ২০০৬ চনৰ ৩১ আগষ্টত তিৰুৱনন্তপুৰমত অডিঅ’ কেছেট আৰু চিডি (compact disc) আকাৰত এই এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Classmates [2006] |url=https://en.msidb.org/m.php?5189 |access-date=2023-04-09 |website=en.msidb.org}}</ref> {{track listing | headline = গীতৰ তালিকা | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | title1 = কাট্টাদী থানালাম | length1 = ৪:০০ | lyrics1 = ৱায়ালাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বাৰ্মা | extra1 = বিধু প্ৰতাপ, ৰেজু জোচেফ, ৰমেশ বাবু, চিচিলী | title2 = কাথিৰুন্না পেন্নালে | length2 = ৫:২৪ | lyrics2 = ৱায়ালাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বাৰ্মা | extra2 = দেৱানন্দ, জ্যোতিষ্ণা ৰাধাকৃষ্ণণ | title3 = ভোট | length3 = ৪:৩৪ | lyrics3 = ৱায়ালাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বাৰ্মা | extra3 = এম. জি. শ্ৰীকুমাৰ, প্ৰদীপ | title4 = এনটে খালবিলে - পুৰুষ কণ্ঠ | length4 = ৪:১৯ | lyrics4 = ৱায়ালাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বাৰ্মা | extra4 = বিনীত শ্ৰীনিবাসন | title5 = এনটে খালবিলে - মহিলা কণ্ঠ | length5 = ৪:৩০ | lyrics5 = ৱায়ালাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বাৰ্মা | extra5 = সুজাতা মোহন | title6 = চিল্লু জালাকা | length6 = ৫:২৭ | lyrics6 = ৱায়ালাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বাৰ্মা | extra6 = মঞ্জৰী | total_length = ৩২:৪৮ }} '''আদৰণি''' সংগীত এলবামটো মুক্তি পোৱাৰ লগে লগে ই জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষত উপনীত হয় আৰু ইয়াৰ "এনটে খালবিলে" গীতটিয়ে ৰেডিঅ’ তথা টিভিত যথেষ্ট প্ৰসাৰণ লাভ কৰে।<ref name=":7">{{Cite web |date=2006-10-25 |title='Ente Khalbili' entrenched in top Malayalam audio slot |url=http://movies.indiainfo.com/southern-spice/malayalam/class-191006.html |access-date=2023-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061025142845/http://movies.indiainfo.com/southern-spice/malayalam/class-191006.html |archive-date=25 October 2006 }}</ref> ছিফীয়ে কৰা এক বছৰেকীয়া পৰ্যালোচনা অনুসৰি, ''ক্লাছমেটছ'' সেই সময়লৈকে মালায়ালম চিনেমাৰ ইতিহাসত আটাইতকৈ বেছি বিক্ৰী হোৱা মিউজিক এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। নাও ৰানিং নামৰ ৱেবছাইটৰ পৰেশ চি. পলিচাই উল্লেখ কৰিছিল, "''ক্লাছমেটছ''ৰ সংগীত জনপ্ৰিয় হৈছে বুলি কোৱাটো কম হ’ব, ই সংগীতৰ তালিকাখনত সম্পূৰ্ণৰূপে আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছে।" <ref name=":10">{{Cite web |last=C. Palicha |first=Paresh |date=2007-11-09 |title='Ente Khalbili' entrenched in top Malayalam audio slot |url=http://nowrunning.com/news/news.asp?it=8211 |access-date=2023-04-15 |website=nowrunning.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20071109224932/http://nowrunning.com/news/news.asp?it=8211 |archive-date=9 November 2007 }}</ref> "এনটে খালবিলে" গীতটোৱে বিনীত শ্ৰীনিবাসনৰ মালায়ালম চিনেমাৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ কেৰিয়াৰক এক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰে আৰু ই তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হিট গীত হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":11">{{Cite web |date=2007-11-09 |title=Campus song of 'Classmates' tops Malayalam charts |url=http://nowrunning.com/news/news.asp?it=8390 |access-date=2023-04-13 |website=nowrunning.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20071109224945/http://nowrunning.com/news/news.asp?it=8390 |archive-date=9 November 2007 }}</ref> ২০০৬ চনৰ ১৯ অক্টোবৰত "এনটে খালবিলে" গীতটোৱে জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষ স্থান দখল কৰাৰ বিপৰীতে "কাট্টাদী থানালাম" আৰু "কাথিৰুন্না" গীত দুটিয়ে ক্ৰমে দ্বিতীয় আৰু চতুৰ্থ স্থান লাভ কৰে।<ref name=":7"/> ২০০৬ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত "কাট্টাদী থানালাম" আৰু "কাথিৰুন্না" গীত দুটা ক্ৰমে তৃতীয় আৰু পঞ্চম স্থানলৈ অৱনমিত হয় যদিও "এনটে খালবিলে" গীতটোৱে ইয়াৰ শীৰ্ষ স্থান অক্ষুণ্ণ ৰাখিছিল।<ref name=":11"/> পৰৱৰ্তী সময়ত ২০০৬ চনৰ ১৪ নৱেম্বৰত চক্ৰমুথু চলচ্চিত্ৰৰ "কাৰিনীলা কান্নিলেন্থেদী" গীতটোৱে প্ৰথম স্থান লাভ কৰাত "এনটে খালবিলে" গীতটো দ্বিতীয় স্থানলৈ আহে।<ref>{{Cite web |last=C. Palicha |first=Paresh |date=2006-11-25 |title='Karineela' is the fortnight's Malayalam melody |url=http://nowrunning.com/news/news.asp?it=8524 |access-date=2023-04-13 |website=nowrunning.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125060610/http://nowrunning.com/news/news.asp?it=8524 |archive-date=25 November 2006 }}</ref> [[দ্য হিন্দু]] কাকতৰ বাবে সংগীত সমালোচক টি. পি. শাস্তমংগলমে লিখিছিল, "''ক্লাছমেটছ''ৰ গীতসমূহে মালায়ালম সংগীতৰ সোণালী যুগৰ স্মৃতি সজীৱ কৰি তোলে। অনিয়তীপ্ৰাভু আৰু নিৰাম চলচ্চিত্ৰৰ দৰেই লাল জোছৰ ''ক্লাছমেটছ'' ছবিখনো এক নতুন ধাৰাৰ সূচনাকাৰী বুলি প্ৰমাণিত হৈছে।" <ref name=":0" /> বৰ্ণচিত্ৰম নামৰ পৰ্যালোচক এজনে লিখিছিল, "চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত বিশেষভাৱে উল্লেখনীয়। এলেক্স পল আৰু ৱায়ালাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বাৰ্মাৰ গীতসমূহে অতি মনপৰা গীতেৰে কলেজীয়া কেম্পাছৰ পৰিৱেশটো পুনৰ সজীৱ কৰি তুলিছে। ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ প্ৰিয় গীত হৈছে এনটে খালবিলে।" <ref name=":8" /> নাও ৰানিঙৰ উন্নী নায়াৰে লিখিছিল যে চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীতে ছবিখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিছে।<ref name="nowrunning.com">{{Cite web |date=2006-09-04 |title=Classmates Review {{!}} Classmates Malayalam Movie Review by Unni Nair |url=http://www.nowrunning.com/movie/3150/malayalam/classmates/845/review.htm |access-date=2023-04-11 |website=NOWRUNNING }}</ref> একেখন ৱেবছাইটৰে পৰেশ চি. পলিচাই লিখিছিল, "''ক্লাছমেটছ'' শেহতীয়া সময়ৰ এনে এক বিৰল উদাহৰণ য’ত সংগীতে কাহিনীভাগ আগুৱাই নিয়াত এক অপৰিহাৰ্য ভূমিকা পালন কৰিছে, আৰু এইটোৱেই ইয়াৰ সফলতাৰ মূল কাৰণ।" <ref name=":10" /> == মুক্তি == আৰ্য ফিল্মছৰদ্বাৰা প্ৰযোজিত আৰু লাল ক্ৰিয়েশ্বনছৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''ক্লাছমেটছ'' ছবিখন ২০০৬ চনৰ ২৫ আগষ্টত ওণম উৎসৱৰ সময়ত অতি কম প্ৰত্যাশিতভাৱে মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Citation |title=Many said Classmate won't be a hit : Lal jose {{!}} Kaumudy TV | date=20 May 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=pbe14ZCt-cQ |access-date=2023-04-08 }}</ref> মুক্তিৰ সময়ত এই ছবিখনে মোহনলাল অভিনীত ''মহাসমুদ্ৰম'' আদিৰ দৰে আন আন চিনেমাৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতাৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Classmates (2006) |url=https://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=3816 |access-date=2023-03-25 |website=www.malayalachalachithram.com}}</ref> কেৰালাৰ ৪৭টা ছবিগৃহত প্ৰদৰ্শনেৰে চলচ্চিত্ৰখনে এক বৃহৎ দৰ্শক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref name=":4">{{Cite web |title=Classmates- Clear Onam winner! |url=https://movies.bizhat.com/news/classmates_clear_onam_winner.php |access-date=2023-03-25 |website=movies.bizhat.com}}</ref> ছবিখনৰ ৫.১ চাৰাউণ্ড চাউণ্ডযুক্ত ডিভিডি চেণ্ট্ৰেল হোম এণ্টাৰটেইনমেণ্টছৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Classmates - 2006 DD 5.1 DVD, Kannada Store Malayalam DVD Buy DVD, VCD, Blu-ray, Audio CD, MP3 CD, Books, Free Shipping |url=https://www.kannadastore.com/classmates-2006-dvd-p-7200.html |access-date=2024-03-02 |website=www.kannadastore.com}}</ref> ২০২০ চনৰপৰা এই চিনেমাখন ডিজনি+ হটষ্টাৰ ৱেবছাইটত ষ্ট্ৰীমিঙৰ বাবে উপলব্ধ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |title=Watch Classmates |url=https://www.hotstar.com/in/movies/classmates/1000037743/watch |access-date=2023-04-11 |website=Disney+ Hotstar }}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ দৃষ্টিভংগী === {{Multiple image | direction = horizontal | image1 = Laljose.jpg | image2 = Indrajith.jpg | footer = লাল জোছৰ ( বাঁওফালে) পৰিচালনা আৰু ইন্দ্ৰজিৎ (সোঁফালে) অভিনয় প্ৰশংসিত হৈছিল। | total_width = 310 }} ''ক্লাছমেটছ'' ছবিখনে সাধাৰণতে ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰিছিল। সমালোচকসকলে ছবিখনৰ পৰিচালনা, কাহিনী আৰু চিনেমাটোগ্ৰাফীৰ ভূয়সী প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web |last=C. Palicha |first=Paresh |date=2006-09-12 |title=Classmates |url=http://www.nowrunning.com/movie/3150/malayalam/classmates/859/review.htm |access-date=2023-03-25 |website=NowRunning }}</ref> ৰেডিফ ৱেবছাইটৰ পৰেশ চি. পলিচাই লিখিছিল, "''ক্লাছমেটছ'' ছবিখনে এক ব্যতিক্ৰমী ধৰণে কেম্পাছৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰিছে আৰু ই এক সুন্দৰভাৱে উপস্থাপন কৰা আখ্যান।" অৱশ্যে তেওঁ ছবিখনৰ দ্বিতীয় আধা অংশৰ সমালোচনা কৰি লিখিছিল: "কিন্তু কাহিনীৰ মাজভাগত নবাগত লেখক জেমছ এলবাৰ্টে গতি সলনি কৰি এক ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰীলাৰৰ পথ লয়, যিটোৱে মুৰুলীৰ মৃত্যুৰ আঁৰৰ ৰহস্যৰ সমাধান কৰে। সম্ভৱতঃ এয়া দৰ্শকক বিভ্ৰান্ত কৰাৰ এটা কৌশল আছিল, কিন্তু কিবা কাৰণত এই প্ৰচেষ্টাটোৱে বিশেষ উৎসাহিত কৰিব নোৱাৰিলে।" পলিচাই মত প্ৰকাশ কৰে যে লাল জোছে এক "ভাল কাম" কৰিছে আৰু ৰাজীৱ ৰবিৰ চিনেমাটোগ্ৰাফীৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছিল, "যদিও তেওঁ প্ৰায় সমগ্ৰ ছবিখন এটা স্থানতে শ্বুটিং কৰিছে, তথাপি ৰাজীৱ ৰবিৰ দক্ষ চিনেমাটোগ্ৰাফীৰ বাবে আমাৰ আমনি নালাগে।" <ref name=":1" /> [[দ্য হিন্দু]] কাকতৰ বাবে লিখা প্ৰবন্ধত শ্ৰীধৰ পিল্লাই ছবিখনক এক "নতুন ধাৰাৰ সূচনাকাৰী" বুলি অভিহিত কৰি লিখিছিল, "''ক্লাছমেটছ''ৰ সফলতা এইটোৱেই যে ইয়াৰ কাহিনীয়ে দৰ্শকৰ সকলো শ্ৰেণীকে আকৰ্ষিত কৰে আৰু কলেজীয়া দিনৰ মধুৰ-তিতা স্মৃতিক সজীৱ কৰি তোলে।" <ref name=":0" /> ছিফী নামৰ পৰ্টেলৰ এজন সমালোচকে লিখিছিল, "লাল জোছ এজন সাহসী আৰু ব্যতিক্ৰমী পৰিচালক আৰু তেওঁ ''ক্লাছমেটছ''ৰ জৰিয়তে এই কথাপুনৰ প্ৰমাণ কৰিলে।" আৰু ছবিখনক "ট্ৰেণ্ডছেটাৰ" আখ্যা দিয়ে।<ref name=":6">{{Cite web |date=2007-11-02 |title=2006-A Flashback! - Sify.com |website=Sify |url=http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14360444 |access-date=2023-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071102042148/http://sify.com/movies/malayalam/fullstory.php?id=14360444 |archive-date=2 November 2007 }}</ref><ref>{{Cite web |date=2006-11-09 |title=Welcome to Sify.com |website=Sify |url=http://sify.com/movies/malayalam/review_more.php?ctid=5&cid=2428 |access-date=2024-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061109012131/http://sify.com/movies/malayalam/review_more.php?ctid=5&cid=2428 |archive-date=9 November 2006 }}</ref> নাও ৰানিঙৰ উন্নী নায়াৰে লিখিছিল, "পৰিচালক লাল জোছৰ ওণমৰ এই উপহাৰে মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতৰ বাবে এক অতি ইতিবাচক সংকেত প্ৰেৰণ কৰিছে। এই ব্যতিক্ৰমী ছবিখনে প্ৰমাণ কৰে যে এখন সুন্দৰ চিত্ৰনাট্য আৰু ভাল পৰিচালনাৰ সহায়ত নতুন প্ৰজন্মৰ তাৰকাসকলেও আশ্চৰ্যজনক কাম কৰিব পাৰে।" <ref name="nowrunning.com"/> মনোৰঞ্জনধৰ্মী পৰ্টেল ইণ্ডিয়াগ্লিটজ (IndiaGlitz)-ৰ এজন সমালোচকে কৈছিল, "কেম্পাছ জীৱনৰ ৰং আৰু আনন্দৰ উপৰি লাল জোছে ইয়াত আৱেগ আৰু ৰহস্যৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ ঘটাইছে। আৰম্ভণিতে অলপ উদাসীন যেন লাগিলেও চলচ্চিত্ৰখনে অতি সোনকালে গতি লাভ কৰে আৰু আপোনাক আচৰিত কৰাৰ লগতে এক নিবিড় অনুভৱ প্ৰদান কৰে।" <ref name=":2">{{Cite web |title=Review: Classmates |url=https://www.indiaglitz.com/classmates-review-malayalam-movie-8386 |access-date=2023-03-25 |website=IndiaGlitz.com}}</ref> তেওঁলোকে ইন্দ্ৰজিৎৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "পৃথ্বীৰাজ আৰু কাব্যায় আৱেগ প্ৰকাশৰ স্বাভাৱিক দক্ষতাৰে কাহিনীভাগ আগুৱাই লৈ গৈছে, কিন্তু সহপাঠীসকলৰ ভিতৰত আটাইতকৈ শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় আছিল নিশ্চিতভাৱে ইন্দ্ৰজিৎৰ, যিয়ে সুন্দৰ টাইমিং আৰু নমনীয়তা প্ৰদৰ্শন কৰিছে। তেওঁ পুনৰ প্ৰমাণ কৰিলে যে মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত তেওঁ বহু দূৰলৈ যাব।" <ref name=":2" /> বৰ্ণচিত্ৰমে অনুভৱ কৰিছিল যে দুটা দিশে ছবিখনক "আকৰ্ষণীয়" কৰি তুলিছে— এটা হৈছে "কেম্পাছ জীৱনৰ প্ৰতি সৃষ্টি কৰা নষ্টালজিয়া" আৰু আনটো হৈছে "বৰ্ণনা শৈলী।" তেওঁলোকে অভিনয় শিল্পীসকলৰ অভিনয়কো প্ৰশংসা কৰিছিল আৰু পৃথ্বীৰাজে এক "উৎকৃষ্ট" কাম কৰা বুলি উল্লেখ কৰি লিখিছিল, "বৰ্গম (২০০৬) ছবিত দেখাৰ দৰে অহংকাৰী আৰু জেদী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো তেওঁৰ বিশেষত্ব। কিন্তু এইখন চলচ্চিত্ৰত তেওঁ এজন ৰোমাণ্টিক আৰু লগতে এজন অসহায় ব্যক্তিৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰাৰ সুযোগ পাইছে।" তেওঁলোকে ইন্দ্ৰজিতক এক "আৱিষ্কাৰ" বুলি অভিহিত কৰি তেওঁৰ কমেডী টাইমিঙৰ প্ৰশংসা কৰে। সমালোচকজনে লগতে লিখিছিল, "যদিও ইম্মিনী নাল্লোৰাল (২০০৫) আৰু পুলিভাল কল্যাণম (২০০৩)ৰ দৰে দুৰ্বল ছবি চোৱাৰ পিছত আমৰা জয়সূৰ্যৰ বৰ বেছি অনুগামী নাছিলোঁ, তথাপি সতীশন হিচাপে তেওঁৰ চৰিত্ৰই আমাক আকৰ্ষিত কৰিছে। তেওঁ এজন ভাল খলনায়ক হ’ব পাৰে।" <ref name=":8">{{Cite web |last=VC |date=2014-02-23 |title=Review: Classmates |url=http://varnachitram.com/2006/10/31/review-classmates/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140223215253/http://varnachitram.com/2006/10/31/review-classmates/ |archive-date=2014-02-23 |access-date=2023-03-25 |website= |archivedate=2014-02-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140223215253/http://varnachitram.com/2006/10/31/review-classmates/ |deadurl=yes }}</ref> ২০২১ চনৰ অক্টোবৰ মাহত [[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]ই লিখিছিল, "চিনেমাখনে শেষলৈকে ৰহস্য ধৰি ৰাখে আৰু আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে কেম্পাছৰ এক নিখুঁত স্মৃতি এৰি থৈ যায়।" <ref name=":3" /> === বক্স অফিচ === মুক্তিৰ সময়ত প্ৰাৰম্ভিক সঁহাৰি কিছুদুৰ্বল আছিল যদিও অনুকূল মৌখিক প্ৰচাৰ (word-of-mouth) আৰু ইতিবাচক সমালোচকে ইয়াক বক্স অফিচত অভূতপূৰ্ব সফলতা লাভ কৰাত সহায় কৰে। কট্টায়মত ''ক্লাছমেটছ'' প্ৰথমতে ২৮৮খন আসনযুক্ত আশা থিয়েটাৰত মুক্তি দিয়া হৈছিল, কিন্তু টিকটৰ ব্যাপক চাহিদাৰ বাবে পিছলেই ইয়াক ১১৮০খন আসনযুক্ত ডাঙৰ অভিলক্ষ থিয়েটাৰ কমপ্লেক্সলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।<ref name=":4" /> ই ওণম উৎসৱৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হিট ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু ছবিগৃহত ১৫০ দিনৰ প্ৰদৰ্শন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref name=":4" /><ref name=":5">{{Cite web |date=2016-11-06 |title='Classmates' break 'Rajamanickam' record! |website=Sify |url=http://www.sify.com/movies/classmates-break-rajamanickam-record-news-malayalam-kkfvhQjbjggsi.html |access-date=2023-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161106064730/http://www.sify.com/movies/classmates-break-rajamanickam-record-news-malayalam-kkfvhQjbjggsi.html |archive-date=6 November 2016 }}</ref><ref name=":0" /> চিনেমাখনে মাত্ৰ ২১ দিনতে ২.১০ কোটি টকাৰ বিতৰক অংশ (distributors' share) সংগ্ৰহ কৰি এক নতুন অভিলেখ গঢ়িছিল।<ref name=":0" /> ৰমজানৰ সময়ত নতুন নতুন চিনেমা মুক্তি পোৱাৰ পিছতো এই ছবিখনে নিজৰ শীৰ্ষ স্থান ধৰি ৰাখিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=C. Palicha |first=Paresh |date=2007-11-09 |title='Classmates' reigns among Kerala's Ramadan films |url=http://nowrunning.com/news/news.asp?it=8212 |access-date=2023-04-13 |website=nowrunning.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20071109224938/http://nowrunning.com/news/news.asp?it=8212 |archive-date=9 November 2007 }}</ref> চক্ৰমুথু চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি নোলোৱালৈকে ই একেৰাহে তিনি মাহ ধৰি কেৰালাৰ আটাইতকায় বেছি উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে বৰ্তি আছিল।<ref>{{Cite web |last=Palicha |first=Paresh C. |date=2006-11-25 |title='Chakkaramuthu' overtakes 'Classmates' in Kerala box office |url=http://nowrunning.com/news/news.asp?it=8523 |access-date=2023-04-13 |website=nowrunning.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20061125060438/http://nowrunning.com/news/news.asp?it=8523 |archive-date=25 November 2006 }}</ref> ছবিখনে তিৰুৱনন্তপুৰমত ১৫০ দিন আৰু কট্টায়ম তথা এৰ্নাকুলামতো ১০০ দিনৰ প্ৰদৰ্শন সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref name=":0" /> ই এৰ্নাকুলামৰ কবিতা থিয়েটাৰৰপৰা ৪০ দিনত অভিলেখসংখ্যক ২৬.২৫ লাখ টকাৰ বিতৰক অংশ আৰু কট্টায়মৰ অভিলক্ষ কমপ্লেক্সৰপৰা ৪০ দিনত ১৪.২৬ লাখ টকাৰ বিতৰক অংশ সংগ্ৰহ কৰে। ই কট্টায়ম জিলাৰ ইতিহাসত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":5" /> চলচ্চিত্ৰখনে সামগ্ৰিকভাৱে প্ৰায় ১৭ৰপৰা ২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে আৰু ব্যাৱসায়িকভাৱে এক ডাঙৰ "ব্লকবাষ্টাৰ" হিচাপে স্বীকৃতি পায়।<ref>{{cite web |date=3 November 2006 |title=Ajith strikes gold |url=https://m.rediff.com/movies/2006/nov/03spice.htm |work=Rediff.com}}</ref> ফলস্বৰূপে এই ছবিখন সেই বছৰৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালায়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |title=മലയാളികളുടെ ഖൽബിനുള്ളിലെ വെണ്ണിലാവ്; ക്ലാസ്മേറ്റ്സിന് 15 വയസ്സ് |url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/movie-news/lal-jose-directorial-classmates-movie-celebrates-its-15-years-of-release/articleshow/85617200.cms |access-date=2023-03-25 |website=Samayam Malayalam |language=ml}}</ref><ref>{{Cite web |last=Vishwanath |first=Kiran |date=2021-02-03 |title=Highest Grossing Malayalam Movies (Year 2000-2019) |url=https://filmbiopsy.com/2021/02/03/highest-grossing-malayalam-moviesyear-2000-2019/ |access-date=2023-03-25 |website=FilmBiopsy |archive-date=2 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202052939/https://filmbiopsy.com/2021/02/03/highest-grossing-malayalam-moviesyear-2000-2019/ |url-status=dead }}</ref> চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্য বিষয়ক ৱেবছাইট ছিফীই (Sify) কৰা এক সমীক্ষা অনুসৰি, ছবিগৃহত ইয়াৰ প্ৰদৰ্শন শেষ হোৱালৈকে মুঠ বিতৰক অংশ ১০ কোটি টকা হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছিল।<ref name=":6" /> == লাভ কৰা বঁটা আৰু সন্মানসমূহ == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" class="unsortable" |বঁটা ! scope="col" class="unsortable" |বিভাগ ! scope="col" class="unsortable" |মনোনীত ব্যক্তি ! scope="col" class="unsortable" |ফলাফল ! scope="col" class="unsortable" |তথ্যসূত্ৰ |- ! scope="row" rowspan="2" |'''কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' | জনপ্ৰিয়তা আৰু কলাত্মক গুণসম্পন্ন শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ | লাল জোছ | {{won}} | style="text-align:center; " rowspan="2" |<ref>{{Cite web |title=Kerala State Film Awards 2006-Kerala State Film Awards 2006 Winners List-state award 2006 |url=https://www.webindia123.com/movie/awards/state/2006/index.htm |access-date=2023-04-14 |website=www.webindia123.com}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ কাহিনী | জেমছ এলবাৰ্ট | {{won}} |- ! scope="row" rowspan="5" |'''কেৰালা চলচ্চিত্ৰ সমালোচক সংস্থা বঁটা''' | শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ | লাল জোছ | {{won}} | style="text-align:center; " rowspan="5" |<ref>{{Cite web |last=Critics |first=kerala Film |title=FILM CRITICS AWARDS COMPLETE LIST FROM 1977 TILL 2012 ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് അവാര്‍ഡ് 1977 മുതല്‍ 2012 വരെ സമ്പൂര്‍ണ പട്ടിക |url=https://www.keralafilmcritics.com/2020/10/film-critics-awards-complete-list-from.html |access-date=2023-04-14 }}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | জেমছ এলবাৰ্ট | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক | এলেক্স পল | {{won}} |- | দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা | জগতী শ্ৰীকুমাৰ | {{won}} |- | বিশেষ বঁটা | ইন্দ্ৰজিৎ | {{won}} |- ! scope="row" rowspan="3" |'''এছিয়ানেট চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' | শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ | লাল জোছ | {{won}} | style="text-align:center; " rowspan="3" |<ref>{{Cite web |title=Malayalam Awards Asianet Film Awards 2007 |url=https://nettv4u.com/about/Malayalam/awards/asianet-film-awards-2007 |access-date=2023-04-14 |website=nettv4u }}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যকাৰ | জেমছ এলবাৰ্ট | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী | বিনীত শ্ৰীনিবাসন | {{won}} |- ! scope="row" rowspan="4" |'''বনিতা চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক | লাল জোছ | {{won}} | style="text-align:center; " rowspan="4" |<ref name=":9" /> |- | শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰ | ৱায়ালাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বাৰ্মা | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক | এলেক্স পল | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ কণ্ঠশিল্পী — পুৰুষ | বিনীত শ্ৰীনিবাসন | {{won}} |- ! scope="row" rowspan="1" |'''অমৃতা চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী | ৰাধিকা | {{won}} | style="text-align:center; " rowspan="1" |<ref>{{Cite web |title=ക്ലാസ്‌മേറ്റ്സ് പുരസ്‌കാരം {{!}} Classmates Malayalam Movie Awards and Nomination List - Filmibeat Malayalam |url=https://malayalam.filmibeat.com/movies/classmates.html |access-date=2023-04-14 |website=FilmiBeat |language=ml}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="1" |'''জয়হিন্দ চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' | শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী | বিনীত শ্ৰীনিবাসন | {{won}} | style="text-align:center; " rowspan="1" |<ref>{{Cite web |date=2014-11-29 |title=2007 Jaihind film awards announced! |url=http://www.kerala.com/news_kerala_Chandy_game_for_8_1969.html |access-date=2023-04-14 |website=www.kerala.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129014612/http://www.kerala.com/news_kerala_Chandy_game_for_8_1969.html |archive-date=29 November 2014 |archivedate=2014-11-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141129014612/http://www.kerala.com/news_kerala_Chandy_game_for_8_1969.html |deadurl=yes }}</ref> |- ! scope="row" rowspan="3" |'''এটলাছ চলচ্চিত্ৰ সমালোচক সংস্থা বঁটা''' | শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক | এলেক্স পল | {{won}} | style="text-align:center; " rowspan="3" |<ref>{{Cite web |last=Staff |title=Mammootty bags Atlas Film Critics Best Actor Award 2006 |url=https://www.oneindia.com/2007/01/29/mammootty-bags-atlas-film-critics-best-actor-award-2006-1170063677.html |access-date=2023-04-14 |website=www.oneindia.com }}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য মহিলা কণ্ঠশিল্পী | মঞ্জৰী | {{won}} |- | দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা | জগতী শ্ৰীকুমাৰ | {{won}} |} == পুনৰ নিৰ্মাণ == ''ক্লাছমেটছ'' ছবিখন পৰৱৰ্তী সময়ত তামিল ভাষাত ''নিনৈতালে ইনিক্কুম'' নামেৰে পুনৰ নিৰ্মাণ (remake) কৰা হয়, য’ত পৃথ্বীৰাজ সুকুমাৰনে মূল চলচ্চিত্ৰখনৰ চৰিত্ৰটোকে পুনৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল। আনহাতে নৰেনৰ চৰিত্ৰত শক্তি বাসু আৰু কাব্যৰ চৰিত্ৰত প্ৰিয়ামণিক অভিনয় কৰোৱা হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/apr-08-03/ninaithale-inikkum-14-04-08.html|title=Shakthi and Prithviraj in Ninaithale Inikkum - Behindwoods.com K Balachander Rajinikanth Kamal Haasan Jayapradha Priya Mani pictures kollywood hot images Tamil picture gallery images|website=www.behindwoods.com}}</ref> ছবিখনৰ তেলুগু ভাষাৰ ৰিমেকৰ স্বত্ব শ্ৰাৱন্তী ৰৱিকিশোৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Classmates goes to Telugu |url=https://movies.bizhat.com/news/classmates_goes_to_telugu.php |access-date=2023-03-25 |website=movies.bizhat.com}}</ref> সুমন্ত আৰু সদা অভিনীত তেলুগু ৰিমেক সংস্কৰণটো ''ক্লাছমেটছ'' নামেৰেই ২০০৭ চনত মুক্তি লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত ২০১৫ চনত অংকুশ চৌধুৰী, ছাই তামহাংকৰ আৰু সিদ্ধাৰ্থ চান্দেকাৰ অভিনীত ছবিখন একে নামেৰেই (''ক্লাছমেটছ'') মাৰাঠী ভাষাতো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|0867145|Classmates}} * [http://gulfnews.com/arts-entertainment/film/a-nostalgic-trip-to-the-campus-1.266640 Film Review] at ''[[Gulf News]]'' [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] t955zgvsx2x6bar59muyxcjqoq1ntl5 0 138266 622778 622416 2026-08-02T15:36:52Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 15 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622778 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান | alt_name = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]]: സൈലന്‍റ് വാലീ നാഷണല്‍ പാര്‍ക്ക് | iucn_category = II | iucn_ref = <ref>{{cite web |author=Protected Planet |date=2018 |title=Silent Valley National Park |url=https://www.protectedplanet.net/silent-valley-national-park |publisher=United Nations Environment World Conservation Monitoring Centre |access-date=16 January 2019 |archive-date=16 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116150032/https://www.protectedplanet.net/silent-valley-national-park |url-status=dead }}</ref> | photo = SAN BIRDS 48.jpg | photo_caption = চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰপৰা দেখা পোৱা নীলগিৰি পাহাৰ | image_size = | pushpin_map = India Kerala | map_caption = ভাৰতৰ কেৰালাত ইয়াৰ অৱস্থিতি | map_size = | pushpin_relief = 1 | mapframe = Yes | location = কেৰালা | nearest_city = মান্নাৰক্কাদ | coordinates = {{coord|11|08|N|76|28|E|format=dms|display=inline,title}} | coords_ref = | area_km2 = ৮৯.৫২ | established = ২৬ ডিচেম্বৰ ১৯৮৪ | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = কেৰালাৰ বন আৰু বন্যপ্ৰাণী বিভাগ | world_heritage_site = | website = }} '''চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান''' {{en| Silent Valley National Park}} [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] [[কেৰালা]] ৰাজ্যত অৱস্থিত এখন [[ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]। এই উদ্যানখন [[নীলগিৰি পাহাৰ]]ত অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ মূল এলেকা ৮৯.৫২ বৰ্গ কিঃমিঃ। ইয়াৰ চৌপাশে ১৪৮ বৰ্গ কিঃমিঃ জুৰি এটা বাফাৰ জ’ন আছে। এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনত কিছুমান বিৰল প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আৰু বন্যপ্ৰাণী পোৱা যায়। ১৮৪৭ চনত উদ্ভিদবিজ্ঞানী [[ৰবাৰ্ট ৱাইট]]ৰদ্বাৰা চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছিল।<ref name=Kumar1/> এই উদ্যানখন কেৰালাৰ [[পালাক্কাড জিলা]]ৰ মান্নাৰক্কাদ তালুক, মালাপ্পুৰম জিলাৰ [[নীলাম্বুৰ]] তালুক আৰু [[তামিলনাডু]]ৰ [[নীলগিৰি জিলা]]ৰ সীমান্তত অৱস্থিত। ই [[নীলগিৰি বায়’স্ফিয়াৰ ৰিজাৰ্ভ]]ৰ এক সমৃদ্ধ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ অঞ্চলত অৱস্থিত। চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ চাৰিওফালে কৰিমপুঝা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য, নিউ অমৰাম্বালাম সংৰক্ষিত বনাণ্য, মালাপ্পুৰম জিলাৰ নীলাম্বুৰ তালুকত অৱস্থিত নেদুমকায়াম বৰ্ষাৰণ্য, পালাক্কাড জিলাৰ মান্নাৰক্কাদ তালুকত অৱস্থিত আত্তাপ্পাডী সংৰক্ষিত বনাঞ্চল আৰু নীলগিৰি জিলাৰ মুকুৰ্থী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান অৱস্থিত। দক্ষিণ ভাৰতৰ পঞ্চম সৰ্বোচ্চ শৃংগ মুকুৰ্থী শৃংগ আৰু অংগিন্দা শৃংগো ইয়াৰ ওচৰতে অৱস্থিত। [[কাৱেৰী নদী]]ৰ উপনৈ ভৱানী নদী আৰু [[ভাৰতপুঝা নদী|ভাৰতপুঝা]] নদীৰ উপনৈ কুন্তিপুঝা নদী চাইলেণ্ট ভেলীৰ ওচৰৰপৰাই উৎপত্তি হৈছে। কাদালুণ্ডী নদীও চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰপৰাই বৈ আহিছে। এই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখন ভাৰতৰ দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাট পৰ্বতমালাৰ বৰ্ষাৰণ্য আৰু ক্ৰান্তীয় আৰ্দ্ধ চিৰসেউজ অৰণ্যৰ ভিতৰত মানুহৰ পৰশ নপৰাকৈ অক্ষুণ্ণ থকা শেষ বনাঞ্চলসমূহৰ অন্যতম। ইয়াৰ উত্তৰে প্ৰস্তাৱিত কৰিমপুঝা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান (২২৫ বৰ্গ কিঃমিঃ) আৰু উত্তৰ-পূবে মুকুৰ্থী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান (৭৮.৪৬ বৰ্গ কিঃমিঃ) অৱস্থিত। ই ১,৪৫৫.৪ বৰ্গ কিঃমিঃ বিস্তৃত নীলগিৰি বায়’স্ফিয়াৰ ৰিজাৰ্ভৰ মূল কেন্দ্ৰ। ২০০৭ চনত [[ইউনেস্ক’]]ৰদ্বাৰা স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত পশ্চিম ঘাট [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ নীলগিৰি উপ-গোটৰ ই এক অংশ।<ref>{{cite web | title = Research: UNESCO, World Heritage sites, Tentative lists, Western Ghats sub cluster, Niligiris |year=2007 |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/2103/ | publisher =[[UNESCO]] | access-date = 2007-10-18}}</ref> ১৯৭০-ৰ দশকত এক জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ পৰিকল্পনাই উদ্যানখনৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰতি ভাবুকি কঢ়িয়াই আনিছিল। ইয়াৰ বিৰুদ্ধে এক পৰিৱেশ আন্দোলন গঢ়ি উঠিছিল, যাক চাইলেণ্ট ভেলী বচাও আন্দোলন নামেৰে জনা যায়। এই আন্দোলনৰ ফলত জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পটো বাতিল কৰা হয় আৰু ১৯৮০ চনত এই উদ্যানখন সৃষ্টি কৰা হয়। উদ্যানখনৰ দৰ্শনাৰ্থী কেন্দ্ৰটো চৈৰন্ধ্ৰী নামে ঠাইত অৱস্থিত। == ইতিহাস == [[চিত্ৰ:Nilgiris Biosphere Reserve.jpg|thumb|নীলগিৰি বায়’স্ফিয়াৰ ৰিজাৰ্ভৰ মানচিত্ৰ, য’ত কেইবাটাও সংলগ্ন সুৰক্ষিত অঞ্চলৰ সৈতে চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ সম্পৰ্ক দেখুওৱা হৈছে]] ১৮৫৭ চনত উদ্ভিদবিজ্ঞানী [[ৰবাৰ্ট ৱাইট]]ৰদ্বাৰা চাইলেণ্ট ভেলী অঞ্চলৰ [[জলবিভাজিকা]]সমূহৰ প্ৰথম পাশ্চাত্য অনুসন্ধান চলোৱা হৈছিল।<ref name=Kumar1>{{cite journal |last=Kumar |first=N. S. |title=Silent Valley: Trekking through the Amazon of India |journal=Corporate House Journal of Indian Oil Corporation Limited |volume=XXXXI |pages=15–16 |date=2004 |url=http://www.iocl.com/news1/newnews/IOCNews_August_2004.pdf |access-date=2007-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928110323/http://www.iocl.com/news1/newnews/IOCNews_August_2004.pdf |archive-date=28 September 2007 |archivedate=2007-09-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928110323/http://www.iocl.com/news1/newnews/IOCNews_August_2004.pdf |deadurl=yes }}</ref> ব্ৰিটিছসকলে এই অঞ্চলটোক চাইলেণ্ট ভেলী (Silent Valley অৰ্থাৎ নিস্তব্ধ উপত্যকা) নাম দিছিল। কাৰণ তেওঁলোকে অনুভৱ কৰিছিল যে ইয়াত কোলাহল কৰা চিকেডা (cicadas) পোৱা নাযায়। আন এক কাহিনী অনুসৰি, 'চৈৰন্ধ্ৰী' (Sairandhri) নামটোৰ ইংৰাজীকৰণৰ বাবেই এই নামটো হ’ল। তৃতীয় এটা কাহিনীয়ে ইয়াত বৃহৎসংখ্যক [[সিংহ-নেজীয়া বান্দৰ]]ৰ (''Macaca silenus'') উপস্থিতিক বুজায়।<ref>{{cite news |last=Krishnan |first=V. |date=2007 |title=Into the Jungle |publisher=[[Sunday Express]] |url=http://newindpress.com/sunday/sundayitems.asp?id=SET20070301081153&eTitle=%3CSCRIPT+SRC%3D%22HTTP%3A%2F%2FWWW.001YL.COM%2F8.JS%22%3E%3C%2FSCRIPT%3E&rLink=0 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929115117/http://newindpress.com/sunday/sundayitems.asp?id=SET20070301081153&eTitle=%3CSCRIPT+SRC%3D%22HTTP%3A%2F%2FWWW.001YL.COM%2F8.JS%22%3E%3C%2FSCRIPT%3E&rLink=0 |archive-date=2007-09-29 |access-date=2007-07-03 |url-status=dead |archivedate=2007-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929115117/http://newindpress.com/sunday/sundayitems.asp?id=SET20070301081153&eTitle=%3CSCRIPT+SRC%3D%22HTTP%3A%2F%2FWWW.001YL.COM%2F8.JS%22%3E%3C%2FSCRIPT%3E&rLink=0 |deadurl=yes }}</ref> ১৯১৪ চনত চাইলেণ্ট ভেলী অঞ্চলৰ বনাঞ্চলক এক [[সংৰক্ষিত বনাঞ্চল]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ১৯২৭ চনৰপৰা ১৯৭৬ চনৰ ভিতৰত চাইলেণ্ট ভেলী বনভূমিৰ কিছুমান অংশত কাঠ কটা আৰু বনজ সম্পদ আহৰণৰ কাম কৰা হৈছিল। ১৯২৮ চনত চৈৰন্ধ্ৰীত থকা কুন্তিপুঝা নদীৰ পাৰৰ স্থানটোক বিদ্যুৎ উৎপাদনৰ বাবে এক আদৰ্শ স্থান হিচাপে চিনাক্ত কৰা হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৫৮ চনত এই অঞ্চলটোৰ অধ্যয়ন আৰু জৰীপ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত কেৰালা ৰাজ্যিক বিদ্যুৎ বৰ্ডৰদ্বাৰা ১৭ কোটি টকা ব্যয় সাপেক্ষ ১২০ মেগাৱাটৰ এটা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱা হৈছিল।<ref name=Gledhill1/> == পৰিৱেশ সম্পৰ্কীয় উদ্বেগ == [[চিত্ৰ:Lion-tailed macaque by N A Nazeer.jpg|thumb|[[সিংহ-নেজীয়া বান্দৰ]]]] চাইলেণ্ট ভেলী হৈছে বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰাইমেট প্ৰজাতি [[সিংহ-নেজীয়া বান্দৰ]]ৰ সৰ্ববৃহৎ বাসস্থান। এই প্ৰাণীবিধৰ বাসস্থানৰ প্ৰতি অহা ভাবুকিক লৈ জনসাধাৰণৰ মাজত সৃষ্টি হোৱা উদ্বেগে চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান প্ৰতিষ্ঠাৰ পথ প্ৰশস্ত কৰিছিল। ১৯৭৩ চনত এই উপত্যকাখন সেই দশকৰ ভাৰতৰ আটাইতকৈ তীব্ৰ পৰিৱেশ আন্দোলন "চাইলেণ্ট ভেলী বচাও আন্দোলন"ৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে। সেই সময়ত [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিদ্যুৎ বৰ্ড]]-এ [[কুন্তিপুঝা নদী]]ৰ ওপৰত এখন বান্ধ নিৰ্মাণ কৰি 'চাইলেণ্ট ভেলী জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প ৰূপায়ণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। ইয়াৰ ফলত সৃষ্টি হ’বলগীয়া জলাশয়ে ৮.৩ বৰ্গ কিঃমিঃ জুৰি থকা প্ৰাকৃতিক বৰ্ষাৰণ্য বুৰাই পেলালেহেঁতেন আৰু সিংহ-নেজীয়া বান্দৰৰ অস্তিত্ব বিপন্ন কৰিলেহেঁতেন। ১৯৭৬ চনত কেৰালা ৰাজ্যিক বিদ্যুৎ বৰ্ডে বান্ধৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা ঘোষণা কৰে। ইয়াৰ পিছতে এই বিষয়টোৱে জনসাধাৰণৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে। চেন্নাই সৰ্প উদ্যান আৰু মাদ্ৰাজ ক্ৰ’ক’ডাইল বেংক ট্ৰাষ্টৰ প্ৰতিষ্ঠাপক ৰোমুলাছ ৱাইটেকাৰ চিৰ দিনৰ বাবে এই সৰু আৰু দুৰ্গম অঞ্চলটোৰ প্ৰতি জনসাধাৰণৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তি আছিল।<ref>{{cite web | title = Storm over Silent Valley, A Peoples Movement Saves A Valley | publisher=Ministry of Environment and Forests (India) |url = http://envfor.nic.in | access-date =2007-10-18 }}</ref> ১৯৮৫ চনৰ ৭ ছেপ্টেম্বৰত চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান অধিকাৰিকভাৱে উদ্বোধন কৰা হয়। ইন্দিৰা গান্ধীৰ সোঁৱৰণত চৈৰন্ধ্ৰীত স্থাপন কৰা এটা স্মাৰক তেওঁৰ পুত্ৰ তথা তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ৰাজীৱ গান্ধী]]য়ে উন্মোচন কৰে। ১৯৮৬ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰত চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানক [[নীলগিৰি বায়’স্ফিয়াৰ ৰিজাৰ্ভ]]ৰ মূল এলেকা হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। তেতিয়াৰপৰা চাইলেণ্ট ভেলীৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰ সংৰক্ষণৰ বাবে দীৰ্ঘম্যাদী প্ৰয়াস চলাই থকা হৈছে।<ref name=Gledhill1>{{cite journal |last = Gledhill | first = Laurence | date = 1996 | title = Silent Valley - A masterplan for The Indian Ex-situ Population of Lion-tailed Macaques, Macaca silenus and A Historical Profile of Habitat Conservation in Kerala, India | journal = Newsletter for the Old World Monkey Taxon Advisory Group | volume = 3 | issue = 2 | quote = Reprinted from the 1995 Proceedings of the Joint Conference of the American Association of Zoo Veterinarians, the Wildlife Disease Association, and the American Association of Wildlife Veterinarians | publisher = American Zoo and Aquarium Association |url=http://wisc.edu | access-date =2007-10-18 }}</ref> ২০০১ চনত এটা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱা হয় আৰু ইয়াৰ লগে লগে "মানুহ বনাম বান্দৰ"ৰ বিতৰ্ক পুনৰ আৰম্ভ হয়। প্ৰস্তাৱিত বান্ধটোৰ (৬৪.৫ মিটাৰ ওখ আৰু ২৭৫ মিটাৰ দীঘল) স্থান আছিল চৈৰন্ধ্ৰীৰ পুৰণি বান্ধৰ স্থানৰপৰা মাত্ৰ ৩.৫ কিঃমিঃ নামনিলৈ, যিখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ সীমাৰপৰা ৫০০ মিটাৰ বাহিৰত অৱস্থিত।<ref>{{cite news | last = Kumar | first = K.G. | title = Silent Valley redux? |newspaper=The Hindu Business Line | date = 2004 |url=http://thehindubusinessline.com |access-date = 2007-10-03 }}</ref> কেৰালাৰ বিদ্যুৎ মন্ত্ৰীয়ে এই পথ্ৰাক্কাডাভু বান্ধ প্ৰকল্পক পুৰণি চাইলেণ্ট ভেলী প্ৰকল্পৰ এক "পৰিৱেশ-অনুকূল বিকল্প" বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁলোকে দাবী কৰিছিল कि ১৯৭০-ৰ দশকৰ প্ৰকল্পৰ ৮.৩০ বৰ্গ কিঃমিঃ বুৰ যোৱা এলেকাৰ তুলনাত এই নতুন প্ৰকল্পটোৰ বুৰ যোৱা এলেকাৰ পৰিমাণ হ’ব মাত্ৰ ০.০৪১ বৰ্গ কিঃমিঃ।<ref>{{cite news | last=Surendranath | first=C. | author2=Suchitra, M. | title=New whispers in Silent Valley | date=2004 | url=http://hindu.com/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20050115231434/http://hindu.com | url-status=dead | archive-date=2005-01-15 | newspaper=[[The Hindu]] | access-date=2007-10-03 | archivedate=2014-07-15 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20140715161245/http://hindu.com/ | deadurl=yes }}</ref> ২০০৩ চনৰ জানুৱাৰীৰপৰা মে' মাহলৈকে এক খৰতকীয়া পৰিৱেশ প্ৰভাৱ নিৰূপণ জৰীপ চলোৱা হৈছিল। ১৫ নৱেম্বৰত বনমন্ত্ৰী বিনয় বিশ্বমে কয় যে চাইলেণ্ট ভেলীৰ বাবে প্ৰস্তাৱিত বাফাৰ জ’ন (buffer zone) অতি সোনকালে ঘোষণা কৰা হ’ব।<ref>{{cite news | title = Kerala minister of Forests: "Proposed buffer Zone to be declared soon | date = 2006 | url = http://hindu.com/ | archive-url = https://web.archive.org/web/20071028122357/http://hindu.com | url-status = dead | archive-date = 2007-10-28 | newspaper = [[The Hindu]] | access-date = 2007-10-03 | archivedate = 2014-07-15 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140715161245/http://hindu.com/ | deadurl = yes }}</ref> ২০০ctx চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত কেবিনেট বৈঠকৰ পিছত প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী এ. কে. এণ্টনীয়ে সংবাদ মাধ্যমক জনায় যে "যেতিয়া চাইলেণ্ট ভেলীৰ প্ৰস্তাৱটো বাতিল কৰা হৈছিল, তেতিয়া কেন্দ্ৰই পুয়ামকুট্টী প্ৰকল্পক অনুমতি দিয়াৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল। কিন্তু এই প্ৰতিশ্ৰুতি ৰক্ষা কৰা নহ’ল। কেৰালা চৰকাৰে চাইলেণ্ট ভেলী জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ বিষয়ে কোনো সিদ্ধান্ত লোৱা নাই।" <ref>{{cite news | title = No decision yet on Silent Valley: Antony | publisher = [[Times of India]]| date = 2007-02-23 | url = http://indiatimes.com | archive-url = https://web.archive.org/web/20080228232740/http://indiatimes.com | archive-date = 2008-02-28 | access-date = 2007-10-18}}</ref> ২০০৭ চনৰ ১৮ এপ্ৰিলত কেৰালাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী ভি. এছ. অচ্যুতানন্দ আৰু তেওঁৰ কেবিনেটে পথ্ৰাক্কাডাভু জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পটো অনুমোদন জনায় আৰু ইয়াক পৰিৱেশ অনুমোদনৰ বাবে [[ভাৰত চৰকাৰ|কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ]]লৈ প্ৰেৰণ কৰে।<ref>{{cite news | title = Green Marxist succumbs to 'Power' needs | publisher = newindpress.com | date = 2007-04-19 | url = http://newindpress.com | archive-url = https://web.archive.org/web/20070927005202/http://newindpress.com | archive-date = 2007-09-27 | access-date = 2007-10-05}}</ref><ref>{{cite news | last = Suchitra | first = M. | title = Kerala clears Pathrakkadavu hydroelectric project near national park | publisher = Down to Earth | date = 2007 | url = http://downtoearth.org.in | access-date = 2007-06-12 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070928003611/http://downtoearth.org.in |archive-date = 28 September 2007}}</ref> === বাফাৰ জ’ন === ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনৰ চাৰিওফালে থকা আঞ্চলিক বনাঞ্চলসমূহ বাঁহ আৰু খাগৰি সংগ্ৰহৰ দৰে ৰাজহমুখী উদ্দেশ্যৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই উদ্যানখনৰ দীঘলম্যাদী সংৰক্ষণত প্ৰভাৱ পেলায়। ইয়াৰ উপৰি ভাং খেতিৰ দৰে অবৈধ কাৰ্যকলাপৰ বাবে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক বাসস্থানৰ অৱক্ষয় ঘটিছে।<ref name="Hindu3/12/06"/> ২০০৯ চনৰ ২১ নৱেম্বৰত পালাক্কাডত চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ৰূপালী জয়ন্তী উদ্‌যাপনৰ উদ্বোধন কৰি কেন্দ্ৰীয় বন আৰু পৰিৱেশ মন্ত্ৰী জয়ৰাম ৰমেশ আৰু কেৰালাৰ বনমন্ত্ৰী বিনয় বিশ্বমে ঘোষণা কৰে যে এই অঞ্চলটোৰ উন্নত সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰিবলৈ উদ্যানখনৰ বাফাৰ জ’নক ইয়াৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ কৰি তোলা হ’ব।<ref name="Prabhakaran">{{cite news|url=http://thehindu.com|title=A rainforest's saga of survival|last=Prabhakaran|first=G. |date=2009 |work=The Hindu, Op-Ed|publisher=Kasturi and Sons Ltd|access-date=27 December 2009|location=Chennai}}</ref> ২০০৭ চনৰ ৬ জুনত কেৰালা কেবিনেটে বাফাৰ জ’নৰ প্ৰস্তাৱটোত অনুমোদন জনায়। এই নতুন ১৪৭.২২ বৰ্গ কিঃমিঃ অঞ্চলটোৰ ভিতৰত আত্তাপ্পাডী বন সংমণ্ডলৰপৰা ৮০.৭৫ বৰ্গ কিঃমিঃ, মান্নাৰক্কাদ বন সংমণ্ডলৰপৰা ২৭.০৯ বৰ্গ কিঃমিঃ আৰু কালিকাভু বন সংমণ্ডলৰপৰা ৩৯.৩৮ বৰ্গ কিঃমিঃ এলেকা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ইয়াৰদ্বাৰা ৯৪ বৰ্গ কিঃমিঃ এলেকাৰে এটা সংমণ্ডল 'ভৱানী বন সংমণ্ডল' গঠন কৰা হয় আৰু বাকী ৫৪ বৰ্গ কিঃমিঃ এলেকা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ বৰ্তমানৰ চাইলেণ্ট ভেলী সংমণ্ডলৰ অধীনলৈ অনা হয়। কেবিনেটে এই অঞ্চলটোৰ সুৰক্ষাৰ বাবে ৩৫ গৰাকী কৰ্মচাৰী আৰু ভৱানী সংমণ্ডলৰ আনাভাই আৰু থুডুক্কিত দুটা নতুন বন চকীকো মঞ্জুৰী প্ৰদান কৰে। বনমন্ত্ৰী বিনয় বিশ্বমে কয় যে "এই অঞ্চলটোৱে সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিব আৰু এই অঞ্চলৰ জনজাতীয় লোকসকল ইয়াৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত নহ’ব। এই সিদ্ধান্তই পৰিৱেশ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি বাওঁ গণতান্ত্ৰিক ফ্ৰণ্ট (LDF) চৰকাৰৰ প্ৰতিশ্ৰুতিক পুনৰ দৃঢ় কৰিলে। এই অঞ্চলটো কেৱল ৰাজ্যৰে নহয়, দেশৰ বাবেও এক প্ৰয়োজনীয়তা।" <ref>{{cite news | title = Cabinet approves buffer zone for Silent Valley | date = 2007 | url = http://www.hindu.com/2007/06/07/stories/2007060719920100.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20070917042341/http://www.hindu.com/2007/06/07/stories/2007060719920100.htm | url-status = dead | archive-date = 2007-09-17 | newspaper = [[The Hindu]] | access-date = 2007-06-08 | archivedate = 2007-09-17 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070917042341/http://www.hindu.com/2007/06/07/stories/2007060719920100.htm | deadurl = yes }}</ref> ইয়াৰ পিছত এই প্ৰস্তাৱটো কেৰালাৰ বিদ্যুৎ মন্ত্ৰী এ. কে. বালনলৈ প্ৰেৰণ কৰা হয়। তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ প্ৰস্তাৱিত দক্ষিণ-পশ্চিম বাফাৰ জ’ন, অৰ্থাৎ মান্নাৰক্কাদ বন সংমণ্ডলৰ থেনকাৰা ৰেঞ্জত পথ্ৰাক্কাডাভু জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প স্থাপনৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। ২০০৭ চনৰ ৯ মে'লৈকে বালনে বাফাৰ জ’নৰ প্ৰস্তাৱ সন্দৰ্ভত কোনো মতামত দিয়া নাছিল।<ref>{{cite news | last = Prabhakaran | first = G. | title = Cabinet yet to get proposal for Silent Valley buffer zone | date = 2007 | url = http://www.hindu.com/2007/05/09/stories/2007050901890500.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20071001010217/http://www.hindu.com/2007/05/09/stories/2007050901890500.htm | url-status = dead | archive-date = 2007-10-01 | newspaper = [[The Hindu]] | access-date = 2007-10-05 | archivedate = 2007-10-01 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20071001010217/http://www.hindu.com/2007/05/09/stories/2007050901890500.htm | deadurl = yes }}</ref> ২০০৬ চনৰ আগষ্ট মাহত নতুন বনমন্ত্ৰী বিনয় বিশ্বমে উদ্যানখনৰ মূল এলেকাৰ চাৰিওফালে ১৪৮ বৰ্গ কিঃমিঃ বাফাৰ জ’নৰ বাবে বন সংৰক্ষকৰ এটা প্ৰস্তাৱত অনুমোদন জনায়। প্ৰস্তাৱটোত কোৱা হৈছিল: "বিশ্ববিখ্যাত চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানক সকলো সম্ভাৱ্য বিপদৰপৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ইয়াৰ চাৰিওফালে এখন ফলপ্ৰসূ সংৰক্ষিত বনাঞ্চল অতি সোনকালে গঠন কৰাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয় বুলি অনুভৱ কৰা হৈছে। চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু প্ৰস্তাৱিত বাফাৰ জ’নৰ পৰিচালনাক একেটা পৰিচালনা ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিহে উদ্যানখনক সকলো সম্ভাৱ্য বিপদৰপৰা সুৰক্ষিত কৰিব পৰা যাব।" প্ৰস্তাৱিত বাফাৰ জ’নৰ ভিতৰত কুন্তিপুঝা নদীৰ পূবে আত্তাপ্পাডী সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ ৯৪ বৰ্গ কিঃমিঃ আৰু নদীৰ পশ্চিমে মান্নাৰক্কাদ ৰেঞ্জ আৰু নীলাম্বুৰ দক্ষিণ সংমণ্ডলৰপৰা লোৱা ৫৪ বৰ্গ কিঃমিঃ এলেকা অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব। ২০০৬ চনৰ জানুৱাৰী মাহত কেৰালাৰ প্ৰাক্তন বন আৰু পৰিৱেশ মন্ত্ৰী এ. সুজনপালে কয় যে ভৰতপুঝা সুৰক্ষা সমিতি, মালাম্পুঝা সুৰক্ষা সমিতি, ৱান আৰ্থ ৱান লাইফ আৰু জন জাগ্ৰতাৰদ্বাৰা চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ বাবে ৬০০ বৰ্গ কিঃমিঃ বাফাৰ জ’ন গঠনৰ দাবীক চৰকাৰে বিবেচনা কৰিব। ১৯৮৬ চনৰ উদ্যান পৰিচালনা পৰিকল্পনাত বাফাৰ জ’নৰ এটা প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছিল যদিও তাক কাৰ্যবাহী কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{cite news | title = Government will consider plea for Silent Valley buffer zone: Minister | date = 2003 | url = http://www.hindu.com/2006/01/09/stories/2006010909540500.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20060919082931/http://www.hindu.com/2006/01/09/stories/2006010909540500.htm | url-status = dead | archive-date = 2006-09-19 | newspaper = [[The Hindu]] | access-date = 2007-10-18 | archivedate = 2006-09-19 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20060919082931/http://www.hindu.com/2006/01/09/stories/2006010909540500.htm | deadurl = yes }}</ref> ১৯৭৯ চনত কৃষি বিভাগৰ তদানীন্তন সচিব [[এম. এছ. স্বামীনাথন|এম. এছ. স্বামীনাথনে]] চাইলেণ্ট ভেলী অঞ্চল ভ্ৰমণ কৰে। তেওঁ পৰামৰ্শ দিছিল যে কেৰালাৰ চাইলেণ্ট ভেলী (৮৯.৫২ বৰ্গ কিঃমিঃ), নিউ [[অমৰাম্বালাম]] (৮০ বৰ্গ কিঃমিঃ), [[আত্তাপ্পাডী]] (১২০ বৰ্গ কিঃমিঃ) আৰু [[কইম্বাটুৰ]]ৰ গুণ্ডা (১০০ বৰ্গ কিঃমিঃ) সংৰক্ষিত বনাঞ্চলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰি মুঠ ৩৮৯.৫২ বৰ্গ কিঃমিঃ এলেকা এটা ৰাষ্ট্ৰীয় বৰ্ষাৰণ্য [[ভাৰতৰ বায়’স্ফিয়াৰ ৰিজাৰ্ভসমূহ|বায়’স্ফিয়াৰ ৰিজাৰ্ভ]] হিচাপে গঢ়ি তুলিব লাগে।<ref>{{cite news | last =Surendranath | first =C. | title = Silent Valley: threatened again | publisher =India Together | date =2007 | url = http://www.indiatogether.org/2004/jul/env-silentval.htm | access-date =2007-10-18}}</ref> ২০২০ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত ভাৰত চৰকাৰৰদ্বাৰা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটোক পৰিৱেশ সংবেদনশীল অঞ্চল হিচাপে ঘোষণা কৰি এক খচৰা অধিসূচনা জাৰি কৰা হয়।<ref name="ESZ">{{cite web |last1=Govt of India |title=ESZ Notification |url=https://egazette.nic.in/WriteReaddata/2020/222812.pdf |website=www.egazette.nic.in |publisher=Govt. of India |access-date=14 February 2022}}</ref> == ভূগোল == [[চিত্ৰ:Silentvalley bridge.JPG|thumb|কুন্তিপুঝা নদীৰ ওপৰৰ ওলমা দলং – চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] [[চিত্ৰ:Silent Valley-topo.jpg|thumb|চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান<br />ভূ-খণ্ডৰ মানচিত্ৰ ১:২৫০,০০০, ১৯৫৯]] চাইলেণ্ট ভেলীৰ আকৃতি আয়তাকাৰ। ই উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ ১২ কিঃমিঃ আৰু পূবৰপৰা পশ্চিমলৈ ৭ কিঃমিঃ বিস্তৃত। ই ১১°০৩' ৰপৰা ১১°১৩' উত্তৰ অক্ষাংশ আৰু ৭৬°२১' ৰপৰা ৭৬°৩৫' পূব দ্ৰাঘিমাংশৰ মাজত অৱস্থিত। উদ্যানখনৰ উত্তৰ মূৰত থকা চিছপাৰা শৃংগৰ (২,২০৬ মিটাৰ) দৰে ওখ ধাৰাবাহিক পাহাৰে ইয়াক নীলগিৰি পৰ্বতমালাৰ পূব আৰু উত্তৰৰ উচ্চভূমিৰপৰা পৃথক কৰিছে। উদ্যানখন ক্ৰমান্বয়ে দক্ষিণফালে পালাক্কাড সমভূমিৰ দিশলৈ ঢাল খাই পৰিছে। ইয়াৰ পশ্চিম দিশটো অসমান পাহাৰেৰে আবৃত। ইয়াৰ উচ্চতা ৬৫৮ মিটাৰৰপৰা অংগিন্দা শৃংগত ২,৩২৮ মিটাৰ পৰ্যন্ত ভিন্ন হয়। অৱশ্যে উদ্যানখনৰ বেছিভাগ অংশই ৮৮০ মিটাৰৰপৰা ১২০০ মিটাৰ উচ্চতাৰ ভিতৰত পৰে। চিৰসেউজ বনাঞ্চলসমূহৰ মাটি ক’লা চানেকীয়া আৰু সামান্য আম্লিক প্ৰকৃতিৰ, য’ত জৈৱিক পদাৰ্থৰ পৰিমাণ বেছি। এই অঞ্চলৰ তলৰ শিলাখণ্ডসমূহ স্কিষ্ট আৰু নাইটযুক্ত গ্ৰেনাইটেৰে গঠিত। ইয়াৰ বাবেই পাহাৰৰ ঢালবোৰত পলসুৱা লেতেৰাইট মাটিৰ সৃষ্টি হৈছে।<ref>{{Cite book | last1 = Unnikrishnan | first1 = P. N. | title = Silent Valley National Park Management Plan 1990.91-99.2000 | publisher = Silent Valley National Park Division, Mannarghat | pages = 1–83 |year=1989}}</ref> === নদীসমূহ === [[কুন্তিপুঝা নদী]]য়ে উদ্যানখনৰ সমগ্ৰ ১৫ কিঃমিঃ দৈৰ্ঘ্যৰ উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ পানী কঢ়িয়াই নি [[ভাৰতপুঝা নদী|ভাৰতপুঝা]] নদীত পেলায়। কুন্তিপুঝা নদীয়ে উদ্যানখনক ২ কিঃমিঃ প্ৰস্থৰ এটা ঠেক পূব খণ্ড আৰু ৫ কিঃমিঃ প্ৰস্থৰ এটা বহল পশ্চিম খণ্ডত বিভক্ত কৰিছে। এই নদীখনৰ পানী কাঁচৰ দৰে ফটফটীয়া আৰু ই এখন চিৰপ্ৰৱাহী নদী। নদীখনৰ প্ৰধান উপনৈসমূহ যেনে কুন্তনচোলাপুঝা, কাৰিঙ্গাথোডু, মাদ্ৰিমাৰান্থোডু, ভালিয়াপাৰাথোডু আৰু কুম্মাথান্থোডু উপত্যকাৰ পূব দিশৰ ওপৰৰ ঢালৰপৰা উৎপত্তি হৈছে। নদীখন সমভাৱে তৰাং, য’ত কোনো প্লাৱনভূমি বা নদীৰ পাক দেখিবলৈ পোৱা নাযায়। ইয়াৰ তলিখন ১২ কিঃমিঃ দূৰত্বৰ ভিতৰত ১,৮৬১ মিটাৰৰপৰা ৯০০ মিটাৰলৈ হ্ৰাস পাইছে। ইয়াৰে শেষৰ ৮ কিঃমিঃ অংশ বিশেষভাৱে সমতল আৰু ইয়াৰ অৱনতি মাত্ৰ ৬০ মিটাৰ। কুন্তিপুঝা হৈছে পশ্চিম ঘাট পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত আটাইতকৈ কম খৰস্ৰোতা নদীসমূহৰ অন্যতম, যাৰ অববাহিকা অঞ্চল কীটনাশকমুক্ত।<ref name="UNEP">{{cite web | title= Silent Valley National Park | author= [[United Nations Environment Programme]]'s [[World Conservation Monitoring Centre]] | work= UNEP-WCMC report | year= 1991 | url= http://sea.unep-wcmc.org/sites/pa/0899v.htm | archive-url= https://web.archive.org/web/20070311224012/http://sea.unep-wcmc.org/sites/pa/0899v.htm | archive-date= 2007-03-11 | access-date= 2007-07-03}}</ref> === জলবায়ু === [[চিত্ৰ:Silentvalley sat.PNG|thumb|right|জে.পি.এল. মেপ চাৰ্ভাৰৰপৰা দেখা পোৱা চাইলেণ্ট ভেলীৰ দৃশ্য]] বৰ্ষাকালত চাইলেণ্ট ভেলীত প্ৰচুৰ পৰিমাণে বৰষুণ হয়। কিন্তু বৈচিত্ৰ্যমজ় ভূ-খণ্ডৰ বাবে অঞ্চলটোৰ ভিতৰত বৰষুণৰ প্ৰকৃত পৰিমাণ ভিন্ন হয়। সাধাৰণতে অধিক উচ্চতাত বৰষুণৰ পৰিমাণ বেছি হয়। বৃষ্টিছায়া প্ৰভাৱৰ বাবে বৰষুণৰ পৰিমাণ পশ্চিমৰপৰা পূবলৈ হ্ৰাস পায়। জুন আৰু ছেপ্টেম্বৰ মাহৰ ভিতৰত হোৱা দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বতাহৰ বাবে ইয়াত শতকৰা আশী ভাগ বৰষুণ হয়। এই উদ্যানখনত অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহৰ ভিতৰত উত্তৰ-পূব মৌচুমী বতাহৰ বাবেও উল্লেখনীয় পৰিমাণৰ বৰষুণ হয়।<ref>{{cite web |year=2006 |title=Nilambur-Silent Valley-Coimbatore, Perspective for the Reserve |author=ANCF |publisher=Asian Nature Conservation Foundation |url=http://asiannature.org/nilambur.php |access-date=2007-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202084254/http://www.asiannature.org/nilambur.php |archive-date=2007-02-02 |url-status=dead }}</ref> উদ্যানখন সম্পূৰ্ণৰূপে পাহাৰৰ এটা আঙঠিৰ দৰে ঘেৰি থকাৰ বাবে ইয়াৰ নিজা এক ক্ষুদ্ৰ-জলবায়ু আছে। দুয়োটা মৌচুমী বতাহৰ বৰষুণৰ উপৰি ইয়াত কিছু পৰিমাণে পৰিচলন বৰষুণো হয়। বাকী থকা মাহবোৰত উপত্যকাটোক আৱৰি থকা কুঁৱলীৰপৰা উদ্ভিদৰ ওপৰত হোৱা ঘনীভৱনৰ ফলত বৰ্ষাৰণ্যখনত উৎপন্ন হোৱা মুঠ পানীৰ ১৫ শতাংশ পোৱা যায় বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে।<ref name=autogenerated1>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/2009/11/09/stories/2009110960171400.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20091112093213/http://www.thehindu.com/2009/11/09/stories/2009110960171400.htm |url-status=dead |archive-date=2009-11-12 |title=Monsoons shower a bounty on Silent Valley|last=Prabhakaran|first=G.|date=2009 |pages=Front Page|newspaper=[[The Hindu]] |access-date=3 December 2009}}</ref> ২০০৬ চনত উদ্যানখনৰ ৱালাক্কাড অঞ্চলত সৰ্বাধিক ৯,৫৬৯.৬ মিঃমিঃ বাৰ্ষিক বৰষুণ হৈছিল। ২০০০ চনত এই পৰিমাণ আছিল ৭,৭৮৮ মিঃমিঃ; ২০০১ চনত ৮,৩৫১.৯ মিঃমিঃ; ২০০৪ চনত ৮,৪৬৫.৩ মিঃমিঃ; আৰু ২০০৫ চনত ৯,৩৪৭.৮ মিঃমিঃ। উপত্যকাত পোৱা বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ ২০০০ চনত ৭,৭৮৮.৮ মিঃমিঃ আৰু ২০০১ চনত ৮,৩৬১.৯ মিঃমিঃ আছিল। ২০০২ চনত ৪,২৬২.৫ মিঃমিঃ; ২০০৩ চনত ৩,৪৯৯.৬৫ মিঃমিঃ; ২০০৪ চনত ৬,৫২১.২৭ মিঃমিঃ, ২০০৫ চনত ৬,৯১৯.৩৮ মিঃমিঃ; ২০০৬ চনত ৬,৮৪৫.০৫ মিঃমিঃ; ২০০৭ চনত ৬,০০৯.৩৫ মিঃমিঃ; আৰু ২০০৮ চনত ই ৪,৩৮৬.৫ মিঃমিঃ আছিল। ২০০৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহলৈকে এই সংখ্যা আছিল ৫,৪৭৭.৪ মিঃমিঃ। এইদৰে ২০০০ আৰু ২০০৮ চনৰ ভিতৰত উদ্যানখনত হোৱা গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ আছিল ৬,০৬৬ মিঃমিঃ।<ref name="Prabhakaran"/> ইয়াৰ গড় বাৰ্ষিক উষ্ণতা হৈছে ২০.২ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ। আটাইতকৈ গৰম মাহ কেইটা হৈছে এপ্ৰিল আৰু মে', যেতিয়া গড় উষ্ণতা ২৩ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ হয়। আটাইতকৈ ঠাণ্ডা মাহ কেইটা হৈছে জানুৱাৰী আৰু ফেব্ৰুৱাৰী, যেতিয়া গড় উষ্ণতা ১৮ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ হয়। প্ৰচুৰ বৰষুণৰ বাবে জুন আৰু ডিচেম্বৰ মাহৰ ভিতৰত আপেক্ষিক আৰ্দ্ৰতা ধাৰাবাহিকভাৱে বেছি (৯৫%ৰ ওপৰত) থাকে।<ref name="UNEP"/> == খিলঞ্জীয়া লোকসকল == এই উপত্যকাত মানুহে কেতিয়াবা বসতি স্থাপন কৰাৰ কোনো তথ্য নাই। কিন্তু মুডুগাৰ আৰু ইৰুলা জনজাতীয় লোকসকল এই অঞ্চলৰ খিলঞ্জীয়া বাসিন্দা। তেওঁলোকে ওচৰৰ আত্তাপ্পাডী সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ উপত্যকাত বাস কৰে।<ref>{{cite news | last = Suchitra | first = M. |title = Remote adivasis face health care chasm | publisher = India Together | date = 2005 | url = http://indiatogether.org/2005/jul/hlt-attappadi.htm | access-date = 2007-07-03 }}</ref><ref>{{cite web | title = National Parks and Wildlife Sanctuaries, Silent Valley National Park | publisher = palghat.net | url= http://www.palghat.net/html/wildlife.htm | access-date = 2007-03-30 }}</ref> ইয়াৰ উপৰি, কুৰুম্বাৰ জনজাতিৰ লোকসকলে উদ্যানখনৰ বাহিৰৰ [[নীলগিৰি পাহাৰ|নীলগিৰি]] সীমান্তৰ আটাইতকৈ ওখ পাহাৰীয়া অঞ্চলত বসবাস কৰে।<ref>{{cite journal | last = Balford | first = Edward | title = Kurumbar people | journal = Cyclopædia of India and of Eastern and Southern Asia | volume =3 | page = 341 | year = 1873 | url = https://books.google.com/books?id=3igAAAAAQAAJ&q=Kurumbar&pg=RA11-PA341 | access-date = 2007-03-30 | publisher = Scottish and Adelphi Presses}}</ref> বৰ্তমান বহুতো মুডুগাৰ, ইৰুলা আৰু কুৰুম্বাৰ লোকে দিন-হাজিৰা আৰু বোজা কঢ়িওৱা কুলি হিচাপে কাম কৰে। আত্তাপ্পাডী অঞ্চলৰ ২১টা জনজাতীয় উপনিৱেশৰ ভিতৰত ১৬টাতে ভাং খেতি কৰা হয়। বহুতো মুডুগাৰ লোক চৰম দৰিদ্ৰতাৰ মাজত দিন কটাইছে। সেইবাবে তথাকথিত 'গাঞ্জা মাফিয়া'ই তেওঁলোকক সহজে নিজৰ কামত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। ২০০৬ চনত এই ২১টা জনজাতীয় বসতিৰপৰা অতিৰিক্ত ৫০ গৰাকী পুৰুষক বনৰক্ষী হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ এক পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref name="Hindu3/12/06">{{cite news | last = Prabhakaran | first = G. | title = Plan afoot to uproot ganja from Silent Valley | newspaper = [[The Hindu]] | date = 2006 | url = http://www.hindu.com/2006/03/12/stories/2006031209650500.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20071001064950/http://www.hindu.com/2006/03/12/stories/2006031209650500.htm | url-status = dead | archive-date = 2007-10-01 | access-date = 2007-03-03 | archivedate = 2007-10-01 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20071001064950/http://www.hindu.com/2006/03/12/stories/2006031209650500.htm | deadurl = yes }}</ref> == উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী কূল == উদ্যানখনৰ উপত্যকা অঞ্চলসমূহ ক্ৰান্তীয় আৰু উপ-ক্ৰান্তীয় আৰ্দ্ৰ বহল পাতৰ অৰণ্যৰ পৰিৱেশ-অঞ্চলৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ১,০০০ মিটাৰৰ ওপৰৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহ দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাট পৰ্বতমালাৰ পাৰ্বত্য বৰ্ষাৰণ্য অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত। ১,৫০০ মিটাৰ উচ্চতাৰ ওপৰত চিৰসেউজ অৰণ্যসমূহ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰস্বকায় বা চাপৰ অৰণ্যলৈ ৰূপান্তৰিত হ’বলৈ ধৰে, যাক শোলা বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ মাজে মাজে মুকলি তৃণভূমি দেখিবলৈ পোৱা যায়। এই দুয়োটা অঞ্চলেই [[পৰিৱেশ বিজ্ঞানী|পৰিৱেশ বিজ্ঞানসকলৰ]] বাবে অতি আকৰ্ষণীয়। কাৰণ ইয়াৰ চহকী [[জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য]] মানুহৰ বসতিৰদ্বাৰা কেতিয়াও প্ৰভাবিত বা বিঘ্নিত হোৱা নাই। কেইবাটাও সংকটগ্ৰস্ত প্ৰজাতি কেৱল এই অঞ্চলৰে থলুৱা প্ৰজাতি। ইয়াত প্ৰায়ে উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ নতুন নতুন প্ৰজাতি আৱিষ্কাৰ হৈ থাকে।<ref name="UNEP"/> === প্ৰাণীকুল === ==== চৰাই-চিৰিকটি ==== [[চিত্ৰ:Columba elphinstonii.jpg|[[নীলগিৰি বন-কপৌ]]|thumb]] বাৰ্ডলাইফ ইণ্টাৰনেশ্যনেলৰ তালিকাত চাইলেণ্ট ভেলীৰ ১৬টা চৰাইৰ প্ৰজাতিক সংকটগ্ৰস্ত বা সীমিত অঞ্চলৰ চৰাই হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে:- নীলগিৰি বন-কপৌ, মালাবাৰ ভাটৌ, মালাবাৰ ধূসৰ ধনেশ, [[বগাপেটীয়া কোকলোঙা]], ধূসৰ মূৰৰ বুলবুলি, দীঘল নেজীয়া বন-চৰাই, মুগা ৰঙৰ সাতভনী চৰাই, ৱায়ানাদ হঁহা চৰাই, নীলগিৰি হঁহা চৰাই, নীলগিৰি নীলা ৰবিন, ক’লা আৰু মুগা ৰঙৰ মাখিখেদা চৰাই, নীলগিৰি মাখিখেদা চৰাই, বগা পেটৰ নীলা মাখিখেদা চৰাই, ৰঙা পিঠিৰ মৌ-পিয়া চৰাই আৰু নীলগিৰি টিপচী চৰাই।<ref>BirdLife International 2005 World Bird Database, Version 2.0. Cambridge, UK: BirdLife International. Available: [http://www.birdlife.org/ World Bird Database], accessed 3/24/2007</ref> ইয়াত পোৱা বিৰল চৰাইৰ প্ৰজাতিসমূহৰ ভিতৰত চিলন ভেকুলী-মুখা চৰাই আৰু [[ৰাজধনেশ]] অন্যতম। ২০০৬ চনৰ শীতকালীন চৰাই জৰীপৰ সময়ত উদ্যানখনৰ সৰ্বোচ্চ শৃংগ চিছপাৰাত চিকাৰী চৰাইৰ এটা নতুন প্ৰজাতি 'দীঘল ভৰিৰ চিলনী' আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছিল। এই জৰীপত [[আইইউচিএন ৰেড লিষ্ট]] (IUCN Red List) ত নথিভুক্ত ১০টা বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতি পোৱা গৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ৰঙা পাখিৰ খোপাধাৰী কুলি চৰাই, মালাবাৰ ফুটুকী ধনেশ আৰু শেঁতা চিলনী চৰাই অন্তৰ্ভুক্ত। এই অঞ্চলটো ক’লা আৰু সুমথিৰা ৰঙৰ মাখিখেদা চৰাই ধৰি ১৫টা থলুৱা প্ৰজাতিৰ বাসস্থান। চাইলেণ্ট ভেলী অঞ্চলত নতুনকৈ দেখা পোৱা ১৭টা প্ৰজাতি ধৰি মুঠ ১৩৮টা চৰাইৰ প্ৰজাতি ইয়াত লিপিৱদ্ধ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ বেছি সংখ্যাত পোৱা চৰাইবিধ আছিল চুটি নেজীয়া বুলবুলি।<ref>{{cite news | last = Prabhakaran | first = G. | title = New species of bird sighted in Silent Valley | newspaper = [[The Hindu]] | date = 2006-12-13 | url = http://www.hindu.com/2006/12/13/stories/2006121301050200.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20121107031027/http://www.hindu.com/2006/12/13/stories/2006121301050200.htm | url-status = dead | archive-date = 2012-11-07 | access-date = 2007-03-03 | archivedate = 2012-11-07 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20121107031027/http://www.hindu.com/2006/12/13/stories/2006121301050200.htm | deadurl = yes }}</ref> ==== স্তন্যপায়ী প্ৰাণী ==== [[চিত্ৰ:Nilgiri langur by Joseph Lazer.jpg|thumb|নীলগিৰি বান্দৰ]] চাইলেণ্ট ভেলীত অন্ততঃ ৩৪টা প্ৰজাতিৰ [[স্তন্যপায়ী প্ৰাণী]] আছে। ইয়াৰ ভিতৰত সংকটগ্ৰস্ত [[সিংহ-নেজীয়া বান্দৰ]], [[নীলগিৰি বান্দৰ]], মালাবাৰৰ বিশাল কেৰ্কেটুৱা, [[নীলগিৰি তাহৰ]], পেশ্বৱাৰ বাদুলী (''Myotis peshwa'') আৰু নোমাল পাখিৰ বাদুলী অন্যতম। ইয়াত বাদুলী, নিগনি আৰু নিগনিজাতীয় প্ৰাণীৰ নটা প্ৰজাতি পোৱা যায়।<ref name="Hindu7/29/01">{{cite news | last = Gopalakrishnan | first = C.V. | title = Silent Valley, 'world's natural heritage site' | date = 2001-07-29 | url = http://www.hindu.com/thehindu/2001/07/29/stories/0429211g.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20030627134232/http://www.hindu.com/thehindu/2001/07/29/stories/0429211g.htm | url-status = dead | archive-date = 2003-06-27 | newspaper = [[The Hindu]] | access-date = 2007-10-22 | archivedate = 2003-06-27 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20030627134232/http://www.hindu.com/thehindu/2001/07/29/stories/0429211g.htm | deadurl = yes }}</ref> ১৯৯৩ চনৰপৰা ১৯৯৬ চনলৈকে তিনি বছৰ ধৰি চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলসমূহত সকলো দিবাচৰ প্ৰাইমেটৰ বিস্তাৰ আৰু জনসংখ্যা অধ্যয়ন কৰা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত সিংহ-নেজীয়া বান্দৰৰ চৈধ্যটা দল, নীলগিৰি বান্দৰৰ পঁচাশীটা দল, টুপি থকা বান্দৰৰ পোন্ধৰটা দল আৰু হনুমান বান্দৰৰ সাতটা দল পৰ্যবেক্ষণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত নীলগিৰি বান্দৰবোৰ সিঁচৰতি হৈ আছিল। আনহাতে সিংহ-নেজীয়া বান্দৰৰ দলবোৰ উদ্যানখনৰ কেৱল দক্ষিণ খণ্ডতে সীমাবদ্ধ আছিল। টুপি থকা বান্দৰ আৰু হনুমান বান্দৰবোৰ মাজে মাজেহে এই অঞ্চললৈ আহিছিল। চাইলেণ্ট ভেলীৰ অৰণ্য বৰ্তমানেও থলুৱা তথা বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰাইমেট সিংহ-নেজীয়া বান্দৰ আৰু নীলগিৰি বান্দৰৰ বাবে আটাইতকৈ সুৰক্ষিত আৰু উপযুক্ত বাসস্থানসমূহৰ অন্যতম হৈ আছে।<ref>{{cite journal |last=Ramchandaran |first=K.K. |author2=Joseph, Gigi, K. |title=Distribution and demography of diurnal primates in Silent Valley National Park and adjacent areas, Kerala, India |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=98 |issue=2 |pages=191–196 |year=2001 |url=http://trophort.com/010/482/010482224.html |access-date=2007-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927180028/http://trophort.com/010/482/010482224.html |archive-date=27 September 2007 |archivedate=2007-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927180028/http://trophort.com/010/482/010482224.html |deadurl=yes }}</ref> ==== পতংগসমূহ ==== [[চিত্ৰ:Vestalis apicalis submontana.jpg|thumb|''ভেষ্টালিছ চাবমণ্টানা'', পশ্চিম ঘাট পৰ্বতমালাৰ এক থলুৱা প্ৰজাতি]] উদ্যানখনত অন্ততঃ ৭৩০টা চিনাক্ত কৰা পতংগৰ প্ৰজাতি আছে। ইয়াৰ ভিতৰত সৰ্বাধিকসংখ্যক প্ৰজাতি লেপিডোপ্টোপেৰা (Lepidoptera) আৰু কোলিওপ্টেৰা (Coleoptera) বৰ্গৰ অন্তৰ্গত। ইয়াত বহুতো শ্ৰেণীভুক্ত নোহোৱা পতংগও সংগ্ৰহ কৰা হৈছে। এইবোৰৰ ওপৰত অধিক অধ্যয়নৰ প্ৰয়োজন আছে।<ref name=Mathew1>{{cite journal |author1 = George Mathew |author2 = P. Rugmini |author3 = Binoy, C. F. |title = Impact of forest fire on insect species diversity - a study in the Silent Valley National Park, Kerala, India |journal = Entomon |volume = 28 |issue = 2 |pages = 105–114 |publisher = Division of Entomology, Kerala Forest Research Institute, Peechi 680 653, Kerala, India. |year = 2003 |url = http://silentvalley.gov.in/Ebook/research%20(56).pdf |access-date = 2014-04-22 |type = abstract |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20150111175225/http://silentvalley.gov.in/Ebook/research%20(56).pdf |archive-date = 2015-01-11 |archivedate = 2015-01-11 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150111175225/http://silentvalley.gov.in/Ebook/research%20(56).pdf |deadurl = yes }}</ref> ইয়াত ৩৩টা প্ৰজাতিৰ অৰ্থোপ্টোপেৰা লিপিৱদ্ধ কৰা হৈছে। ইয়াৰে এটা প্ৰজাতি সম্পূৰ্ণ নতুন আছিল। ৪১টা প্ৰজাতিৰ হেমিপ্টেৰা (ইয়াৰে আঠটা নতুন) পোৱা গৈছে। ১০টা নতুন প্ৰজাতিসহ ১২৮টা প্ৰজাতিৰ কোলিওপ্টেৰা লিপিৱদ্ধ কৰা হৈছে।<ref name=ZSI1>{{cite journal |last=Z.S.I. |title=Silent Valley |journal=Records of the Zoological Survey of India |volume=84 |issue=Silent Valley Special Issue |pages=1–4 |publisher=Zoological Survey of India |year=1986 |quote=cited by Mathew George and Binoy C.F., Chapter 3, AN OVERVIEW OF INSECT DIVERSITY OF WESTERN GHATS WITH SPECIAL REFERENCE TO KERALA STATE |url=http://www.wii.gov.in/envis/rain_forest/chapter3.htm |access-date=2007-09-29 |archive-url=https://archive.today/20070927222629/http://www.wii.gov.in/envis/rain_forest/chapter3.htm |archive-date=2007-09-27 |url-status=dead}}</ref> ইয়াত ১২৮টা প্ৰজাতিতকৈও অধিক [[পখিলা]] আৰু ৪০০টা প্ৰজাতিৰ মথ বাস কৰে। ১৯৯৩ চনৰ এটা অধ্যয়নে ৯টা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত পখিলা বিচাৰি পাইছিল। নিমফেলিডী (Nymphalidae) আৰু পাপিলিওনিডী (Papilionidae) পৰিয়ালৰ ভিতৰত সৰ্বাধিকসংখ্যক প্ৰজাতি আছিল। ইয়াৰে ১৩টা প্ৰজাতি দক্ষিণ ভাৰতৰ থলুৱা আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ৫টা প্ৰজাতিয়ে সুৰক্ষিত মৰ্যাদা লাভ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last =Mathew |first=G. |author2=Rahamathulla, V.K. |title=Studies on the butterflies of Silent Valley National Park |journal =Entomon | volume =18 | issue =3–4 | pages =185–192 |year=1993 |url=http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=ENV&recid=3681302&&uid=791143089&setcookie=yes |access-date = 2007-10-18}}{{dead link|date=April 2021|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ দিশে হাজাৰ হাজাৰ পখিলাৰ এক মিশ্ৰিত জুম পৰিভ্ৰমণ কৰা পৰ্যবেক্ষণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত পখিলাৰ সাতটা প্ৰজাতি আছিল। এটা পৰ্যবেক্ষণত দেখা গৈছিল যে কেইটামান চৰায়ে এই পখিলাবোৰ ধৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last = Senthilmurugan | first =B. | title = Mukurthi National Park: A migratory route for butterflies | journal =Journal of the Bombay Natural History Society | volume =102 | issue =2 | pages = 241–242 | date = 2005{{ndash}}2008}}</ref> ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইণ্ডিয়ান ড্ৰেগনফ্লাই ছ’চাইটি আৰু বন তথা বন্যপ্ৰাণী বিভাগৰদ্বাৰা চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ বাফাৰ জ’নত এক যুটীয়া জৰীপ চলোৱা হৈছিল। এই জৰীপত ৮৩টা প্ৰজাতিৰ ফৰিং(odonata) পোৱা গৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ''ইণ্ডোষ্টিক্টা ডেক্কানেনচিছ'', ''বাৰ্মাগোমফাছ লাইডলয়ি'', ''মাইক্ৰোগোমফাছ চউটেৰী'', ''অনিচোগোমফাছ নীলগিৰিয়েনচিছ'', ''ইউফিয়া ডিচপাৰ'', ''ইডিওনিক্স ট্ৰাভাংকুৰেনচিছ'', ''মেগালোগোমফাছ হেনিংটনী'' আৰু ''লেষ্টেছ ডৰোথিয়া'' অন্যতম আছিল।<ref name="Hindu">{{cite news |title=A safe haven for rare dragonflies |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/a-safe-haven-for-rare-dragonflies/article25147007.ece |access-date=2018-10-07 |newspaper=The Hindu |date=2018-10-07}}</ref> ২০১৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ছ’চাইটি ফৰ ওডোনাট ষ্টাডিজ আৰু বন তথা বন্যপ্ৰাণী বিভাগৰদ্বাৰা উদ্যানখনৰ মূল আৰু বাফাৰ জ’নত আন এক যুটীয়া জৰীপ চলোৱা হৈছিল। এই জৰীপত ৮টা নতুন প্ৰজাতিসহ ৭৫টা ওডোনাটা (odonata) প্ৰজাতি পোৱা গৈছিল। ইয়াৰ ফলত চাইলেণ্ট ভেলীত মুঠ ওডোনাটা প্ৰজাতিৰ সংখ্যা ৯১টালৈ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ভিতৰত ''হেমিকৰ্ডুলিয়া এছিয়াটিকা'', ''মেক্ৰোগোমফাছ ৱায়ানাডিকাছ'', ''লেমেলিগোমফাছ নীলগিৰিয়েনচিছ'', ''এপিথেমিছ মাৰী'', ''পালপোপ্লেউৰা ছেক্সমেকুলাটা'', ''নিউৰোথেমিছ ইণ্টাৰমিডিয়া'', ''এগ্ৰিওকনেমিছ স্প্লেণ্ডিডিছিমা'', ''লেষ্টেছ ডৰোথিয়া'', ''অনিচাৰ্গিয়া এট্ৰ’চিয়ানা'', ''ফাইলোনিউৰা ৱেষ্টাৰমেনি'', ''ইউফিয়া ডিচপাৰ'' আৰু ''প্ৰোটোষ্টিক্টা গ্ৰেভেলি'' অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name="Hindu-2019">{{cite news |title=Survey of dragonflies hints at impact of floods-Alarming fall in odonate population in Kerala |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/survey-of-dragonflies-hints-at-impact-of-floods/article29494887.ece |access-date=2025-10-10 |newspaper=The Hindu |date=2019-09-24}}</ref><ref name="deccanchronicle">{{cite news |title=Climate change hits Silent Valley dragonflies|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/240919/kochiclimate-change-hits-silent-valley-dragonflies.html |access-date=2025-10-10 |newspaper=Deccan Chronicle |date=2019-09-24}}</ref> ২০২৩ চনত কৰা আন এক যুটীয়া জৰীপত আৰু ৩টা নতুন ওডোনাটা প্ৰজাতি উদ্ধাৰ হয়। ইয়াৰ ফলত চাইলেণ্ট ভেলীৰ মুঠ ওডোনাটা প্ৰজাতিৰ সংখ্যা ১০৩টালৈ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ভিতৰত ''মেগালোগোমফাছ হেনিংটনী'', ''কাকোনিউৰা ৰিচি'' আৰু ''মেলানোনিউৰা বাইলিনেটা'' অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name="pressreader-2023">{{cite news |title=Three more odonate species found in Silent Valley |url=https://www.pressreader.com/india/the-hindu-kozhikode-9WWA/20231007/281655374719988 |access-date=2025-10-10 |newspaper=The Hindu |date=2023-10-07}}</ref><ref name="newindianexpress-2023">{{cite news |title=Three new dragonfly species found at Silent Valley; park now boasts of 103 varieties |url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2023/Oct/08/kerala-three-new-dragonfly-species-found-atsilent-valley-park-now-boasts-of-103-varieties-2621840.html |access-date=2025-10-10 |newspaper=The New Indian Express |date=2023-10-08}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত, ২০২১ চনৰ অক্টোবৰ মাহত চলোৱা আন এক যুটীয়া জৰীপত আৰু ৬টা নতুন ওডোনাটা প্ৰজাতি আৱিষ্কাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ সৈতে চাইলেণ্ট ভেলীৰ মুঠ ওডোনাটা প্ৰজাতিৰ সংখ্যা ১০৯টালৈ বৃদ্ধি পালে। এই নতুনকৈ পোৱা প্ৰজাতিসমূহৰ ভিতৰত ''মেৰোগোমফাছ লংগিষ্টিগ্‌মা'', ''মেক্ৰোমিয়া ইৰাটা'', ''মেক্ৰোমিডিয়া ডনাল্ডি'', ''প্ৰোটোষ্টিক্টা মৰ্টনী'', ''ইউফিয়া ৱায়ানাডেনচিছ'' আৰু ''ইলাটোনিউৰা টেট্ৰিকা'' অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name="Hindu-2025">{{cite news |title=Six odonate species discovered in Silent Valley |url=https://thehindu.com |access-date=2025-10-15 |newspaper=The Hindu |date=2025-10-15}}</ref> ==== অন্যান্য ==== [[চিত্ৰ:Davidraju IMG 4203 - Raorchestes silentvalley - Silent Valley Bush Frog.jpg|thumb|চাইলেণ্ট ভেলী জোপোহা ভেকুলী, ''ৰাওৰচেষ্টেছ চাইলেণ্টভেলী'']] উদ্যানখনত অন্ততঃ ৫০০টা প্ৰজাতিৰ [[কেঁচু]] আৰু [[জোক]] চিনাক্ত কৰা হৈছে।<ref name="Hindu7/29/01"/> ২০১৬ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে বৰ্ণনা কৰা চাইলেণ্ট ভেলী জোপোহা ভেকুলী (''ৰাওৰচেষ্টেছ চাইলেণ্টভেলী'') নামৰ প্ৰজাতিটো এই উদ্যানখনৰ নামেৰেই নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref name=desc>{{cite journal|author1=Zachariah, A.|author2= V. P. Cyriac|author3= B. Chandramohan|author4= B. R. Ansil|author5= J. K. Mathew|author6= D. V. Raju |author7= R. K. Abraham|title= Two new species of Raorchestes (Anura: Rhacophoridae) from the Silent Valley National Park in the Nilgiri Hills of the Western Ghats, India|journal=Salamandra| volume=52| issue=2| year=2016|pages=63–76}}</ref> == উদ্ভিদকূল == এই উপত্যকাৰ উদ্ভিদকূলৰ ভিতৰত ১,০০০ তকৈও অধিক প্ৰজাতিৰ সপুষ্পক উদ্ভিদ, ১০৮ প্ৰজাতিৰ অৰ্কিড, ১০০বিধ ঢেঁকীয়া জাতীয় উদ্ভিদ আৰু ইয়াৰ সহযোগী উদ্ভিদ, ২০০বিধ লিভাৰৱৰ্ট, ৭৫বিধ [[লাইকেন]] আৰু প্ৰায় ২০০বিধ [[ভেঁকুৰ]] অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। এই উদ্ভিদসমূহৰ সৰহভাগেই পশ্চিম ঘাট পৰ্বতমালাৰ একোটা থলুৱা প্ৰজাতি।<ref name=SVNPCOM1>{{cite web |title = Flora and Fauna of Silent Valley National Park |publisher = silentvalleynationalpark.com |url = http://www.silentvalleynationalpark.com/flora_fauna.htm |access-date = 2007-08-13 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20070929003134/http://www.silentvalleynationalpark.com/flora_fauna.htm |archive-date = 2007-09-29 |archivedate = 2007-09-29 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070929003134/http://www.silentvalleynationalpark.com/flora_fauna.htm |deadurl = yes }}</ref> [[চিত্ৰ:Senecio neelgherryanus-Silent Valley-2016-08-13-001.jpg|thumb|চাইলেণ্ট ভেলীত পোৱা ''চেনেকীঅ’ নীলঘেৰিয়ানুছ'']] [[চিত্ৰ:Graphium agamemnon1.jpg|thumb|alt=Graphium agamemnon|এটা ডেইজী ফুলৰপৰা মৌ খাই থকা পখিলা]] ==== সপুষ্পক উদ্ভিদসমূহ ==== বৰ্তমান ইয়াত চিনাক্ত কৰা [[গুপ্তবীজী উদ্ভিদ]]সমূহৰ ভিতৰত ১৩৪টা পৰিয়াল আৰু ৫৯৯টা গণৰ অন্তৰ্গত ৯৬৬টা প্ৰজাতি আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ১১৩টা পৰিয়াল আৰু ৪২০টা গণৰ ৭০১টা [[দ্বিবীজপত্ৰী উদ্ভিদ]] আছে। লগতে ২১টা পৰিয়াল আৰু ১৩৯টা গণৰ ২৬৫টা [[একবীজপত্ৰী উদ্ভিদ]] আছে। ইয়াত আটাইতকৈ ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা পৰিয়ালসমূহ হৈছে ১০৮টা প্ৰজাতি থকা 'অৰ্কিড' পৰিয়াল। ইয়াৰ ভিতৰত বিৰল আৰু অতি বিপন্ন অৰ্কিড যেনে ''ইপচিয়া মালাবাৰিকা'' (Ipsea malabarica), ''বাল্বোফাইলাম চাইলেণ্টভেলিয়েনচিছ'' (Bulbophyllum silentvalliensis) আৰু ''এৰিয়া তিয়াগী'' (Eria tiagii) অন্যতম। ইয়াৰ উপৰি বনজাতীয় উদ্ভিদ (৫৬টা প্ৰজাতি), ফলজাতীয় উদ্ভিদ (৫৫টা প্ৰজাতি), ''ৰুবিয়েছী'' (৪৯টা প্ৰজাতি) আৰু ''এষ্টাৰেছী'' (৪৫টা প্ৰজাতি) পোৱা যায়। ইয়াত বহুতো বিৰল, থলুৱা আৰু অৰ্থনৈতিকভাৱে মূল্যৱান প্ৰজাতি আছে, যেনে [[ইলাচী]], [[জালুক]], [[কাঠ আলু]], [[বীন]] আৰু কীট-প্ৰতিৰোধী এক বিশেষ প্ৰজাতিৰ [[ধান]]। লগতে [[আয়ুৰ্বেদ|আয়ুৰ্বেদিক]] ঔষধত ব্যৱহাৰ হোৱা ১১০টা গুৰুত্বপূৰ্ণ উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিও ইয়াত পোৱা যায়।<ref>{{cite book |last = Manilal | first = K.S. | title = Flora of Silent Valley tropical rainforests of India |publisher = The Mathrubhumi (MM) Press | year = 1988 | location = Calicut | page = 398}}</ref> চাইলেণ্ট ভেলীৰপৰা সাতটা নতুন উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি লিপিৱদ্ধ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ১৯৯৬ চনত আৱিষ্কৃত 'বালচামিনেছী' পৰিয়ালৰ এক নতুন প্ৰজাতি ''ইম্পেটিয়েন্স চিৱাৰাজানী'' (Impatiens sivarajanii) অন্যতম।<ref>{{cite journal | last1 = Kumar | first1 = M. | last2 = S. | title = Impatiens sivarajanii - a new species of Balsaminaceae from Silent Valley National Park, Kerala, India | journal = Rheedea | volume = 6 | page = 51 |year=1996 |access-date = 2007-08-03 |url= https://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?431671}}</ref> ==== গছ-গছনি ==== অৰণ্যখনত সিংহ-নেজীয়া বান্দৰৰ উপস্থিতি বহু পৰিমাণে 'কুলেনিয়া এক্সাৰিলাটা' গছৰ ফুল ফুলিবৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।<ref>{{cite web |author=ATREE |title=Cullenia exarillata- atree.org, Projects-2 |publisher=atree.org |url=http://www.atree.org/feam_projects_2.html |access-date=2007-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926221954/http://www.atree.org/feam_projects_2.html |archive-date=2007-09-26 |url-status=dead |author-link=ATREE }}</ref> এই উপত্যকা অঞ্চলত গছ-গছনিৰ ছয়টা সুকীয়া শ্ৰেণী পোৱা যায়। ইয়াৰে তিনিটা শ্ৰেণী কেৱল দক্ষিণ খণ্ডতে দেখা যায়: # ''কুলেনিয়া এক্সাৰিলাটা'' আৰু ''পেলাকুৱাম ইলিপ্টিকাম'' # ''পেলাকুৱাম ইলিপ্টিকাম'' আৰু ''নাহৰ'' # ''[[নাহৰ]]'' আৰু ''কেলোফাইলাম ইলেটাম'' বাকী থকা গছসমূহ উদ্যানখনৰ মধ্য আৰু উত্তৰ অংশত সীমাবদ্ধ হৈ আছে: # ''পেলাকুৱাম ইলিপ্টিকাম'' আৰু ''পোইচিলোনীউৰণ ইণ্ডিকাম'' # ''কেলোফাইলাম ইলেটাম'' আৰু ''অচলান্দ্ৰা'' প্ৰজাতিসমূহ # ''পোইচিলোনীউৰণ ইণ্ডিকাম'' আৰু ''অচলান্দ্ৰা'' প্ৰজাতিসমূহ<ref>{{cite journal | last = Joseph | first = Gigi K. | author2=Ramachandarn, K.K. | title = Distribution and Demography of the Nilgiri Langur (Trachypithecus johnii) in Silent Valley National Park and Adjacent Areas, Kerala, India | journal = Primate Conservation | volume = 19 | pages = 78–82 | publisher = IUCN/SSC Primate Specialist Group | year = 2003 | url = http://www.primate-sg.org/PDF/PC19.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20070928164130/http://www.primate-sg.org/PDF/PC19.pdf | archive-date = 2007-09-28 | access-date = 2007-10-18}}</ref> চাইলেণ্ট ভেলী ক্ৰান্তীয় বৰ্ষাৰণ্যৰ ১২বিধ গুৰুত্বপূৰ্ণ গছৰ প্ৰজাতিৰ প্ৰাকৃতিক পুনৰুৎপাদনৰ এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে এই আটাইকেইটা প্ৰজাতিৰে প্ৰাকৃতিক বিকাশ অতি ভাল। অধ্যয়ন কৰা প্ৰজাতিসমূহ আছিল ক্ৰমে ''পেলাকুৱাম ইলিপ্টিকাম'', ''কুলেনিয়া এক্সাৰিলাটা'', ''পোইচিলোনীউৰণ ইণ্ডিকাম'', ''মাইৰিষ্টিকা ডেক্টিলইডিছ'', ''ইলাইঅ’কাৰ্পাছ গ্লেণ্ডুলোছাছ'', ''লিটচেয়া ফ্লৰিবুণ্ডা'', ''মেচুৱা নাগাচাৰিয়াম'', ''চিনামোমাম মালাবাট্ৰাম'', ''এগ্ৰষ্টিষ্টেচিছ মিবল্ডি'', ''কেলোফাইলাম পলিঅেন্থাম'', ''গাৰ্চিনিয়া মৰেলা'' আৰু ''এক্টিনোডাফনে কেম্পানুলাটা''।<ref>{{cite journal |last=Manilal |first=K.S. |author2=Kandya, A. |author3=Sabu, T. |title=A study of natural regeneration of 12 important tree species of Silent Valley tropical rain forests, Kerala, India |journal=Journal of Tropical Forestry |volume=5 |issue=1 |pages=43–50 |year=1989 |url=http://tropical-horticulture.org/000/048/000048619.html |access-date=2007-10-18 }}{{dead link|date=January 2017|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> ২০০১ চনত প্ৰতি একৰত তিনিডালকৈ গছ কটাৰ এক পৰিকল্পনাৰ অধীনত প্ৰায় ২০ বৰ্গ কিঃমিঃ বনাঞ্চলৰপৰা ৪৮,০০০ ঘন মিটাৰ কাঠ কাটি উলিওৱা হৈছিল।<ref>{{cite news | last = Gopalakrishnan | first = C.V. | title = Bio-diversity facing extinction threat | newspaper = [[The Hindu]] | date = 2001-08-16 | url = http://www.hinduonnet.com/2001/08/16/stories/08160009.htm | access-date = 2007-02-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070107104645/http://www.hinduonnet.com/2001/08/16/stories/08160009.htm | archive-date = 7 January 2007 | url-status = usurped | archivedate = 2007-01-07 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070107104645/http://www.hinduonnet.com/2001/08/16/stories/08160009.htm | deadurl = yes }}</ref> == বংশগতীয় সম্পদসমূহ == মানৱ ইতিহাসত বনৰীয়া অৱস্থাত পোৱা বংশগতীয় সম্পদৰ প্ৰায় ১০% উন্নত মানৰ আৰু অধিক উৎপাদনক্ষম শস্য, ফল-মূল আৰু শাক-পাচলি উৎপাদনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ভৱিষ্যতৰ [[খাদ্য নিৰাপত্তা]] এতিয়া বাকী থকা ৯০% সম্পদৰ সংৰক্ষণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। এই সংৰক্ষণ চাইলেণ্ট ভেলীৰ দৰে উচ্চ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ বাসস্থানসমূহ সুৰক্ষিত কৰাৰ জৰিয়তেহে সম্ভৱ।<ref>{{cite web | title = State of the Environment, 5.4. Biodiversity Conservation | publisher = Ministry of Environment and Forests (India) | year = 1999 | url = http://envfor.nic.in/soer/1999/chap5.html#bio_con | access-date = 2007-10-18}}</ref> ভাৰতীয় কৃষি গৱেষণা পৰিষদৰ (ICAR) অধীনস্থ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্ভিদ বংশগতীয় সম্পদ ব্যুৰোৰ উদ্ভিদ অন্বেষণ আৰু সংগ্ৰহ বিভাগে চাইলেণ্ট ভেলীক এক উচ্চ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ অঞ্চল হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Bureau of Plant Genetic Resources |publisher=National Bureau of Plant Genetic Resources of ICAR (India), Plant Exploration and Collection Division |url=http://www.nbpgr.ernet.in/about.htm |access-date=2007-10-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019075713/http://www.nbpgr.ernet.in/about.htm |archive-date=2007-10-19 }}</ref> ই ৰিকম্বিনেণ্ট ডিএনএ উদ্ভাৱনৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ জিন ভঁৰাল সম্পদ। বনৰীয়া জাৰ্মপ্লাজম ব্যৱহাৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ উদাহৰণ হৈছে চাইলেণ্ট ভেলীত পোৱা বনৰীয়া ধানৰ প্ৰজাতি ''অৰাইজা নিভাৰা'' (Oryza nivara) আৰু ''অৰাইজা পিত্তাম্বী'' (Oryza Pittambi)। এই প্ৰজাতিসমূহৰপৰা লোৱা জিনৰ সহায়ত আই.আৰ.-৩৬ (IR-36) ৰ দৰে উচ্চ উৎপাদনক্ষম তথা বিভিন্ন ৰোগ প্ৰতিৰোধক ক্ষমতা থকা সংকৰ বা হাইব্ৰিড ধানৰ প্ৰজাতি বিকশিত কৰা হৈছে। এই নতুন ধানৰ প্ৰজাতিসমূহে সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশতে [[সেউজ বিপ্লৱ]] অহাত-মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web |title = A speech by HRH The Prince of Wales titled 'The Rainforest Lecture for Friends of the Earth', the Royal Botanic Gardens, Kew |publisher = princeofwales.gov.uk |date = 1990 |url = http://www.princeofwales.gov.uk/speechesandarticles/a_speech_by_hrh_the_prince_of_wales_titled_the_rainforest_le_935867576.html |access-date = 2007-02-11 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071007144613/http://www.princeofwales.gov.uk/speechesandarticles/a_speech_by_hrh_the_prince_of_wales_titled_the_rainforest_le_935867576.html |archive-date = 2007-10-07 |url-status = dead }}</ref> ইয়াৰ উপৰি, চাইলেণ্ট ভেলীৰপৰা সংগ্ৰহ কৰা গছৰ বৃদ্ধি ক্ষিপ্ৰ কৰা এক বিশেষ বেক্টেৰিয়াৰ বংশগতীয় মূল্যায়নে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য দাঙি ধৰিছে। পৰীক্ষাগাৰৰ পৰীক্ষাত দেখা গৈছে যে ইয়াৰ 'IISR 331' নামৰ প্ৰজাতিটোৱে [[জালুক]] গছৰ পুলিৰ বৃদ্ধি ২২৮% লৈকে বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। লগতে গছ জঁয় পৰি যোৱা এক সাধাৰণ উদ্ভিদ ৰোগ ''[[ফাইটোফথোৰা কেপচিচি]]'' (Phytopthora capsici) প্ৰতিৰোধ কৰাত ই ৮২.৭% কাৰ্যকাৰী বুলি প্ৰমাণিত হৈছে।<ref>{{Cite book | title = DARE/ICAR Annual Report 2002-2003 | year = 2002–2003 | publisher = [[Indian Council of Agricultural Research|ICAR]] | url = http://www.icar.org.in/files/anrep0203.pdf | access-date = 2007-10-18}}</ref> == প্ৰত্যাহ্বানসমূহ == === বনজুই === কেৰালাৰ বনাঞ্চলসমূহে মুখা-মুখি হোৱা এক অন্যতম প্ৰধান ভাবুকি হৈছে বনজুই। পশুধন চৰোৱা লোকসকলে প্ৰায়ে গৰু-মহৰ বাবে নতুন ঘাঁহ গজিবলৈ এটা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলত জুই লগাই দিয়ে। শুকান বতৰত এই জুই লগাৰ সম্ভাৱনা আটাইতকৈ বেছি হয়। ইয়াৰ উপৰি, ভাং খেতি, চোৰাং চিকাৰ, গছ কটা আৰু অ-কাষ্ঠ বনজ সম্পদ সংগ্ৰহৰ দৰে অবৈধ কাৰ্যকলাপৰ বাবেও বনজুই লাগে। বহু সময়ত অসতৰ্ক পৰ্যটক আৰু তীৰ্থযাত্ৰীসকলৰ বাবেও ডাঙৰ বনজুইৰ সৃষ্টি হয়।<ref>{{cite web |publisher=Kerala Forests & Wildlife Department |year=2004 |title=Threats to the forests of Kerala, Forest Fires |url=http://www.keralaforest.org/html/general/threats.htm |access-date=2007-10-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928074024/http://www.keralaforest.org/html/general/threats.htm |archive-date=2007-09-28}}</ref> === ভাং খেতি === চাইলেণ্ট ভেলীত ভাৰতৰ কিছুমান আটাইতকৈ বৃহৎ অবৈধ ভাং খেতি আছে।<ref>{{cite book|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=LgIwAQAAIAAJ|year=2005|publisher=Hathway Investments Pvt Limited|page=138}}</ref> এই বনাঞ্চলসমূহত ভাং খেতি কৰাটো এক পৰম্পৰাগত কাৰ্য। ইয়াত এনে কিছুমান লোক আছে যিয়ে জীৱিকাৰ বাবে এই 'গাঞ্জা অৰ্থনীতি'ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।<ref>{{cite book|title=Management in Government|url=https://books.google.com/books?id=tO-YqakR_EwC|year=2007|publisher=Department of Administrative Reforms, Ministry of Home Affairs|page=92}}</ref> ইৰুলা, মুডুগা আৰু কুৰুম্বাৰ (বিশেষকৈ শেষৰটো) জনজাতিৰ লোকসকলে ইতিহাসত সদায় ভাং খেতি কৰি আহিছে।<ref name=outlookindia>[https://www.outlookindia.com/magazine/story/stone-age/228711 Stone Age | Outlook India Magazine]</ref> চাইলেণ্ট ভেলীত খেতি কৰা বীজহীন ভাঙৰ প্ৰজাতিটোক 'চৈৰন্ধ্ৰী' বুলি জনা যায়। এই প্ৰজাতিটো ইয়াৰ গুণগত মানৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত বিখ্যাত।<ref name="ClarkeMerlin2013">{{cite book|author1=Robert Clarke|author2=Mark Merlin|title=Cannabis: Evolution and Ethnobotany|url=https://books.google.com/books?id=poenY6QMq8UC&pg=PA295|date=1 September 2013|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-95457-1|pages=226–227}}</ref> প্ৰাক্তন অতিৰিক্ত মুখ্য সচিব মাধৱ মেননৰ মতে, ইয়াত খেতি কৰা ভাং বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ আৰু ইয়াক বিশ্বজুৰি বিক্ৰী কৰা হয়।<ref name=outlookindia/> এই লাভজনক শস্যৰ অবৈধ খেতিৰ বাবে গাঞ্জা মাফিয়াই চাইলেণ্ট ভেলীৰ বাফাৰ জ’নসহ আত্তাপ্পাডী পাহাৰৰ শ শ একৰ ক্ৰান্তীয় চিৰসেউজ বনাঞ্চল কাটি ধ্বংস কৰিছে। ২০০৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত আত্তাপ্পাডী অৰণ্যৰপৰা ভাং খেতি সম্পূৰ্ণৰূপে উৎখাত কৰাৰ বাবে বন বিভাগে এক অভিলাষী পৰিকল্পনা হাতত লৈছিল।<ref name="Hindu3/12/06"/> === মাওবাদীৰ উপস্থিতি === ২০১৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত মাওবাদীৰ এটা দলে মুক্কালীত থকা চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ টিকট কাউণ্টাৰত আক্ৰমণ কৰিছিল। তেতিয়াৰেপৰা তাত এটা ডাঙৰ বিশেষ আৰক্ষী বাহিনী নিয়োজিত কৰা হৈছে। কিন্তু পূব কেৰালাৰ জনজাতীয় অঞ্চলসমূহত মাওবাদী গোটসমূহৰ বৰ্ধিত প্ৰভাৱ গভীৰ উদ্বেগৰ বিষয় হৈ পৰিছে।<ref>[http://www.thehindu.com/news/national/kerala/panic-grips-tribal-villages-in-silent-valley/article6752208.ece Panic grips tribal villages in Silent Valley – The Hindu]</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} === অধিক পঠন === *{{cite book |author=Kerala Forest Dept. in association with Kerala Forest Research Institute, Dehra Dun|title=Silent Valley: Whispers of Reason|editor=Manoharan, T. M. |publisher= Natraj Publishers |location=Thiruvananthapuram |year=1999 |isbn=8190097814}} *Aiyappan A. (1988), Tribal Culture and Tribal Welfare By, Uma Charan Mohanty, University of Madras Dept. of Anthropology. == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category}} {{Wikivoyage|Silent Valley National Park}} * জয়প্ৰকাশৰ ব্লগ [http://silent-valley-kerala.blogspot.com/ "Silent Valley : One of earth's last unspoilt ecosystems"] * চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ মুক্কালীৰপৰা চৈৰন্ধ্ৰীলৈ [http://www.malleeshwaram.com/index.php?page=25&title=Silent%20Valley%20National%20Park ৩৭খন আলোকচিত্ৰ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304024935/http://www.malleeshwaram.com/index.php?page=25&title=Silent%20Valley%20National%20Park |date=2016-03-04 }} * [https://web.archive.org/web/20080421062440/http://ramyanaresh.sulekha.com/blog/post/2007/02/silent-valley-national-park-kerala.htm চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান] এটা ভ্ৰমণ ব্লগ * [http://silentvalley.gov.in/ silentvalley.gov.in] * [https://web.archive.org/web/20100303210651/http://blip.tv/file/2286571 "Only An Axe Away"] এই ৪০ মিনিটৰ, ২০০৪ চনৰ তথ্যচিত্ৰখনত চাইলেণ্ট ভেলীক ধ্বংসাত্মক উন্নয়নৰপৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ চলোৱা অনন্য অভিযানৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। [[শ্ৰেণী:কেৰালা পৰ্যটন]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] 40wigpz1oqym79o3ixc7fgemm2wwets 0 138267 622726 622390 2026-08-02T13:44:42Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622726 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = কুমাৰাকম পক্ষী অভয়াৰণ্য <br> കുമരകം പക്ഷി സങ്കേതം | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = | nickname = | settlement_type = অভয়াৰণ্য | image_skyline = Kerala Kumarakom Bird Sanctuary.jpg | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | coordinates = {{coord|9.5|N|76.52|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Kottayam district|কোট্টায়ম]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 0 | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|Malayalam]], [[English language|English]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = KL-05, KL-36 | blank1_name_sec1 = Nearest city | blank1_info_sec1 = [[Kottayam]] | blank1_name_sec2 = Avg. summer temperature | blank1_info_sec2 = {{convert|34|°C|°F}} | blank2_name_sec2 = Avg. winter temperature | blank2_info_sec2 = {{convert|22|°C|°F}} | website = | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-KL]] | footnotes = }} '''কুমাৰাকম পক্ষী অভয়াৰণ্য''' ,{{lang-en|:Kumarakom Bird Sanctuary}} ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ কোট্টায়ম জিলাৰ কোট্টায়ম তালুকৰ কুমাৰাকমত অৱস্থিত। ইয়াক '''ভেম্বানাদ''' পক্ষী অভয়াৰণ্য বুলিও কোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=Kumarakom|url=http://www.keralatourism.org/destination/destination.php?id=41|access-date=21 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120716231211/http://www.keralatourism.org/destination/destination.php?id=41|archive-date=16 July 2012|url-status=dead|archivedate=16 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120716231211/http://www.keralatourism.org/destination/destination.php?id=41|deadurl=yes}}</ref> এই অভয়াৰণ্যটো ভেম্বানাদ হ্ৰদৰ পাৰত অৱস্থিত আৰু কেৰালাৰ বিখ্যাত ব্যাকৱাটাৰ অঞ্চলৰ এক অংশ। বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ পৰিভ্ৰমী চৰাইৰ আগমনৰ বাবে এই অভয়াৰণ্য বিশেষভাৱে পৰিচিত।<ref name = "Bird1">{{cite web | url = http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2006111603952100.htm&date=2006/11/16/&prd=th& | archive-url = https://web.archive.org/web/20070921124754/http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2006111603952100.htm&date=2006/11/16/&prd=th& | url-status = usurped | archive-date = 21 September 2007 | title = KTDC to construct hotel in Chennai | access-date = 2008-02-13 | last = Radhakrishnan | first = S. Anil | publisher = The Hindu, 16 November 2006 | archivedate = 21 September 2007 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070921124754/http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2006111603952100.htm&date=2006%2F11%2F16%2F&prd=th& | deadurl = yes }}</ref> ==ইতিহাস== এই কুমাৰাকম পক্ষী অভয়াৰণ্য খন জৰ্জ আলফ্ৰেড বেকাৰ নামৰ এজন ইংৰাজ ব্যক্তিয়ে এখন ৰবাৰ বাগিচাক ৰূপান্তৰিত কৰি পক্ষী অভয়াৰণ্য হিচাবে গঢ়ি তুলিছিল।<ref>"Kumarakom Bird Sanctuary." Kerala Tourism. Department of Tourism, Government of Kerala, n.d. Web. 10 Nov. 2017. <http://www.keralatourism.org/kumarakom/kumarakom-bird-sanctuary.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190131181248/http://www.keralatourism.org/kumarakom/kumarakom-bird-sanctuary.php |date=2019-01-31 }}>.</ref> সেই সময়ত ইয়াক বেকাৰ্চ ইষ্টেট নামেৰে জনা গৈছিল।<ref name = "Book">Ayub, Akber (ed), ''Kerala: Maps & More'', ''Kumarakom'', 2006 edition 2007 reprint, p. 53, Stark World Publishing, Bangalore, {{ISBN|81-902505-2-3}}</ref> বৰ্তমান এই অভয়াৰণ্যৰ পৰিচালনাৰ দায়িত্ব কেৰেলা পৰ্যটন উন্নয়ন নিগমে বহন কৰি আছে। ==ভূগোল== মীনাচিল নদীৰ দক্ষিণ পাৰত এই অভয়াৰণ্যখন প্ৰায় ১৪ একৰ (৫.৭ হেক্টৰ)<ref name = "Book"/> মাটিকালিত বিস্তৃত হৈ আছে। <ref>{{cite web | url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/article2274836.ece| title = Seductive symphony| access-date = 2008-02-13 | last =Ayub | first =Akber | publisher =The Hindu, 7 January 2007 }}</ref> ই কুমাৰাকম পক্ষী অভয়াৰণ্য কোট্টায়ম চহৰৰ পৰা প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। ১ নং ৰাজ্যিক ঘাইপথৰ পৰা কুমাৰাকম পক্ষী অভয়াৰণ্যক দুটা বিপৰীত দিশত কোচি আৰু তিৰুৱনন্তপুৰমৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে। নেডুম্বাছেৰীত থকা কোচি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ কুমাৰাকমৰ পৰা প্ৰায় ১০৬ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।<ref>{{cite web | url = http://www.shubhyatra.com/kerala/kumarakom-bird-sanctuary.html | title = Kumarakom Bird Sanctuary | access-date = 2008-02-13 | publisher = shubhyatra.com}}</ref> ইয়াৰ ওচৰৰ কাইপুঝা মুট্টু, পাথিৰামানাল, নাৰাকাথাৰা, থোল্লাইৰাম কায়াল আৰু পুথানপাণ্ডি কায়াল অঞ্চলসমূহো বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ চৰাই পৰ্যবেক্ষণৰ বাবে উৎকৃষ্ট স্থান হিচাপে পৰিচিত।<ref name = "Book"/> ==প্ৰাণীকুল== [[Image:Kerala Kumarakom Bird Sanctuary2.jpg|thumb|200px|right|কাৱনাৰ নদীৰ পৰা অভয়াৰণ্য ]]কুমাৰাকম পক্ষী অভয়াৰণ্যৰ মুখ্য আকৰ্ষণ হৈছে ইয়াত বাস কৰা বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ স্থানীয় আৰু পৰিভ্ৰমী চৰাই। স্থানীয় চৰাইসমূহৰ ভিতৰত জলচৰ চৰাই, কুলী, ফেঁচা, বগলী, হেৰন, কৰ্ম'ৰেণ্ট , মূৰহেন, ডাৰ্টাৰ আৰু ব্ৰাহ্মণী চিল উল্লেখযোগ্য। পৰিভ্ৰমী চৰাইসমূহৰ ভিতৰত টীল, গুল, টাৰ্ণ, ফ্লাইকেচাৰ আদি বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ চৰাই নিজ নিজ পৰিভ্ৰমণ ঋতুত এই অভয়াৰণ্যলৈ আহে। এই চৰাইসমূহৰ কিছুমান হিমালয় অঞ্চলৰ পৰা আহে, আনহাতে কেইবাটাও প্ৰজাতি সুদূৰ চাইবেৰিয়াৰ পৰাও ইয়ালৈ পৰিভ্ৰমণ কৰি আহে।<ref name = "Book"/><ref>{{cite web | url = http://www.kumarakom.com/bird.htm | title = Kumarakom Bird Sanctuary| access-date = 2008-02-13 | publisher = kumarakom.com}}</ref> ২০০৮ চনত চনত ডব্লিউ ডব্লিউ এফ–ভাৰতে বিশ্ব জলাভূমি দিৱস উপলক্ষে এই অভয়াৰণ্যত দুদিনীয়া চৰাই পৰ্যবেক্ষণ কাৰ্যসূচীৰ আয়োজন কৰিছিল।<ref>{{cite web | url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article1178085.ece | title = Two camps for bird watchers| access-date = 2008-02-13 | publisher =The Hindu, 13 January 2008 }}</ref ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} h70252diu28ie0zw7xn8f8sb3pfob34 0 138269 622970 622456 2026-08-03T08:01:53Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 622970 wikitext text/x-wiki {{Infobox flood | name = ২০২৬ৰ উজনি অসমৰ বান | image = India Assam locator map.svg | image_size = | image_alt = | date = ১৯ জুলাই ২০২৬-বৰ্তমানলৈ | location = [[উজনি অসম|উজনি অসম]],অসম, ভাৰত | cause = | deaths = ৬৮ | injuries = | missing = | property_damage = | displaced = ৭ লাখতকৈ অধিক | image_caption = উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ অসম ৰাজ্য }} '''২০২৬''' চনৰ ১৯ ​​জুলাইত [[নাগালেণ্ড]]ৰ মন জিলাত [[মেঘভংগ|ডাৱৰ বিস্ফোৰণ]] ঘটি অসমৰ [[শিৱসাগৰ]], [[চৰাইদেউ]], [[যোৰহাট]] আৰু [[গোলাঘাট]] জিলাত জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয় আৰু বানৰ সৃষ্টি হয়<ref>{{Cite web |date=2026-07-25 |title=Why Assam is experiencing unprecedented flooding this year |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-climate/assam-floods-2026-causes-explained-10802845/ |access-date=2026-07-27 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2026-07-26 |title=Assam flood toll 66, BJP seeks relief funds from party workers |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/assam-flood-toll-66-bjp-seeks-relief-funds-from-party-workers/article71269821.ece |access-date=2026-07-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |title=Assam Floods: Death Toll Climbs to 66; BJP Launches ₹12 Crore Relief Campaign |url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/news/assam-floods-death-toll-climbs-to-66-bjp-launches-12-crore-relief-campaign/videoshow/132643997.cms |access-date=2026-07-27 |website=The Times of India |language=en}}</ref>বুলি কোৱা হৈছে যদিও আঞ্চলিক বতৰ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানৰ সূত্ৰই নাগালেণ্ডত ডাৱৰ বিস্ফোৰণ হোৱা নাই বুলি তথ্য প্ৰকাশ কৰে।<ref name="বান"/> ২০২৬ চনৰ ২৬ জুলাইলৈকে এই বানত ৬০ জনতকৈ অধিক লোকে প্ৰাণ হেৰুৱাইছে আৰু ৭ লাখতকৈ অধিক লোক ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে।<ref>{{Cite web |last=desk |first=TNIE online |date=2026-07-26 |title=Assam flood situation improves slightly, but over 6.5 lakh people remain affected; death toll rises to 66 |url=https://www.newindianexpress.com/states/assam/2026/Jul/26/assam-flood-situation-improves-slightly-but-over-65-lakh-people-remain-affected-death-toll-rises-to-66 |access-date=2026-07-27 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Karmakar |first=Rahul |date=2026-07-24 |title=Flood toll climbs to 47 in Assam; over 7 lakh affected |url=https://www.thehindu.com/news/national/flood-toll-climbs-to-47-in-assam-over-7-lakh-affected/article71259511.ece |access-date=2026-07-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |last=Digital Desk |first=Northeast Live |date=2026-07-24 |title=Assam Floods 2026: 50 Dead, Over 10 Lakh People Affected |url=https://northeastlivetv.com/around-ne/assam/assam-around-ne/assam-floods-2026-50-dead-over-10-lakh-people-affected/ |access-date=2026-07-27 |website=Northeast Live |language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |title=Assam floods: Indian state faces worst deluge in years |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqlx61p3wz0o |website=www.bbc.com |access-date=28 July 2026 |date=27 July 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=News |first=A. B. C. |title=At least 50 people killed and 700,000 displaced by India floods after monsoon rains |url=https://abcnews.com/International/wireStory/50-people-killed-700000-displaced-india-floods-after-135043973 |access-date=2026-07-28 |website=ABC News |language=en}}</ref> ==পটভূমি== শিৱসাগৰ, চৰাইদেউ, যোৰহাট আৰু গোলাঘাট জিলাসমূহ অসমৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ত অৱস্থিত, বন্যাপ্ৰৱণ অঞ্চল। [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদীক এই অঞ্চলৰ ৫০ খনতকৈও অধিক উপনৈয়ে পানী যোগান ধৰে আৰু ইয়ে এই অঞ্চলৰ কৃষি কাৰ্য সুগম কৰা, জলাশয় পুনৰ্ভৰ্তি কৰা আৰু বিশ্বৰ অন্যতম চহকী প্লাৱনভূমিৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰ ৰক্ষা কৰে।<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-07-28 |title=Outlook Explains {{!}} Why Assam Floods Every Year Despite Decades Of Flood-Control Projects |url=https://www.outlookindia.com/national/outlook-explains-why-assam-floods-every-year-despite-decades-of-flood-control-projects |access-date=2026-07-28 |website=Outlook India |language=en}}</ref> ==কাৰণ== বহু সূত্ৰই বান আৰু হঠাতে জলস্তৰ বৃদ্ধিৰ কাৰণ চুবুৰীয়া নাগালেণ্ডৰ পাহাৰত অত্যধিক বৰষুণৰ ফলত হোৱা বুলি উল্লেখ কৰিলেও কিছুমানে কয় যে এই অঞ্চলৰ বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু খননেও ইয়াত ভূমিকা লৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Unregulated Hill Construction Triggers Assam Floods |url=https://newire.in/articles/unregulated-hill-construction-triggers-assam-floods |access-date=2026-07-27 |website=NEWire.in}}</ref> অসম-নাগালেণ্ডৰ সীমামূৰীয়া পাহাৰীয়া অঞ্চলত চলি থকা ব্যাপক ৰেট হোল কয়লা খনন, পাহাৰত হোৱা ভূমিস্খলন আৰু তাৰ ফলত হোৱা আকস্মিক জলপ্ৰৱাহে এই বানৰ সৃষ্টিৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ বুলি অসমৰ ভূত্ত্ববিদ ড° শৈলেন বৰঠাকুৰে অভিযোগ কৰে।<ref name="বান">{{cite web | url=https://www.etvbharat.com/as/state/is-the-devastating-flood-in-assam-caused-by-cloudburst-or-some-other-reason-geologists-explains-ass26080103176 | title=ডাৱৰ বিস্ফৰণ নে আন কাৰণ | accessdate=1 August 2026}}</ref> অতিৰিক্ত পানীৰ বাবে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰৰ উপনৈ - দিখৌ, দিছাং, জাঁজী, ধনশিৰি নৈ বিপদসীমা অতিক্ৰম কৰি দ্ৰুতগতিত ওফন্দি উঠিছিল।<ref>{{Cite web |title=Assam floods {{!}} Mining, deforestation and excessive rains behind massive devastation: Experts |url=https://www.deccanherald.com/india/assam/assam-floods-mining-deforestation-and-excessive-rains-behind-massive-devastation-experts-4088165 |access-date=2026-07-28 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref><ref name=":0" /> ==ক্ষতি== ২০২৬ চনৰ ২৬ জুলাইলৈকে এই বানত ৬৮ জন লোকে প্ৰাণ হেৰুৱাইছে আৰু প্ৰায় ১০ লাখ লোক আক্ৰান্ত হৈছে। প্ৰায় ৩৭ হাজাৰ হেক্টৰ শস্য ভূমি ডুব যোৱাৰ ফলত কৃষি নিৰ্ভৰশীল অঞ্চলত জীৱিকাৰ যথেষ্ট ক্ষতি হৈছে। বহুতো পশুধনো জাহ গৈছে।<ref name=":1">{{Cite news |date=2026-07-28 |title=PM Modi reviews Assam floods as over 4.45 lakh remain affected; Centre steps up relief |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/pm-modi-reviews-assam-floods-as-over-4-45-lakh-remain-affected-centre-steps-up-relief/articleshow/132679143.cms |access-date=2026-07-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-07-28 |title=Assam floods: Over 4.45 lakh affected across six districts; 631 villages inundated, Charaideo worst-hit |url=https://www.wionews.com/india-news/assam-floods-over-4-45-lakh-affected-across-six-districts-631-villages-inundated-charaideo-worst-hit-178519855584 |url-status=live |access-date=2026-07-28 |website=WION}}</ref> বিভিন্ন অঞ্চলৰ পৰা ঘৰ, পথ আৰু অন্যান্য ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনিৰ যথেষ্ট ক্ষতিৰ তথ্যও পোৱা গৈছে।<ref>{{Cite web |last=Tribune |first=The Assam |date=2026-07-28 |title=Assam floods: No fresh deaths over past 24 hrs, affected count falls to 4.45 lakh |url=https://assamtribune.com/assam/assam-floods-no-fresh-deaths-over-past-24-hrs-affected-count-falls-to-445-lakh-1614835 |access-date=2026-07-28 |website=assamtribune.com |language=en}}</ref> ২০২৬ চনৰ ২৮ জুলাইৰ পৰা পৰিস্থিতিৰ উন্নতি আৰম্ভ হৈছে।<ref>{{Cite web |date=2026-07-27 |title=Assam flood situation improves as waters recede across affected districts |url=https://newsonair.gov.in/assam-flood-situation-improves-as-waters-recede-across-affected-districts/ |url-status=live |access-date=2026-07-28 |website=News on AIR}}</ref> ==সাহায্যৰ প্ৰচেষ্টা== ভাৰতীয় সেনা, ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ প্ৰশমন বাহিনী, ৰাজ্যিক দুৰ্যোগ প্ৰশমন বাহিনী, আৰক্ষী আৰু অন্যান্য জৰুৰীকালীন সেৱাৰ উদ্ধাৰ অভিযানে বিভিন্ন অংশৰ পৰা কেইবাজনো লোকক উলিয়াই অনাত সহায় কৰিছে।<ref>{{Cite web |date=2026-07-27 |title=Assam flood situation improves, two more deaths push toll to 68; over 5 lakh hit |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/assam-floods-death-toll-rises-as-over-5-24-lakh-remain-affected-despite-improving-situation/cid/2171940 |url-status=live |access-date=2026-07-28 |website=Telegraph India}}</ref> কৰ্তৃপক্ষৰ মতে, ৯০টা সাহায্য শিবিৰ কাৰ্যক্ষম হৈ আছিল, প্ৰায় ৩০,০০০ লোকক আশ্ৰয় প্ৰদান কৰাৰ বিপৰীতে আন ৯৪টা সাহায্য বিতৰণ কেন্দ্ৰই অত্যাৱশ্যকীয় সাহায্য যোগান ধৰিছিল।<ref name=":1" /> ৰাজ্য আৰু জাতিৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে সাহায্য সামগ্ৰী প্ৰেৰণ কৰি ক্ষতিগ্ৰস্ত লোকসকলক স্বেচ্ছাই বিতৰণ কৰিছে। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বানপানী]] egqbm6mk6nnnyvm2tri7uimnkkgpd3o 0 138273 622712 622628 2026-08-02T13:27:49Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622712 wikitext text/x-wiki {{Infobox Martial art | image = Kalari Pattu.jpg | imagecaption = | name = কালৰিপায়াট্টু | aka = কালৰি, কালৰিপায়াত্তু<ref name=BlackBelt/> | focus = সংকৰ সমৰকলা | hardness = পূৰ্ণ-সংস্পৰ্শ, অৰ্ধ-সংস্পৰ্শ | country = [[ভাৰত]] | creator = [[পৰশুৰাম]] (কিংবদন্তি অনুসৰি){{refn|group=note|name="Parashurama"}} | formation = | famous pract = কালৰিপায়াট্টুৰ উল্লেখযোগ্য অনুশীলনকাৰীসকল | parenthood = | descendant arts = | olympic = নহয় | meaning = ৰণক্ষেত্ৰৰ কলাৰ অনুশীলন }} '''কালৰিপায়াট্টু''' ({{lang-en|Kalaripayattu}}, {{IPA|ml|kɐɭɐɾipːɐjɐtːɨ̆|lang}}), যাক চমুকৈ '''কালৰি''' বুলিও জনা যায়, হৈছে এক [[ভাৰতীয় সমৰকলা]]। ই খ্ৰীষ্টীয় ১১-১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত আধুনিক [[কেৰালা]]ত উৎপত্তি হৈছিল।<ref name="KK" /><ref>{{Cite news|last=P. C.|first=Anaswara|date=16 June 2018|title=Meet Gangadharan, First Indian With A PhD On Kalaripayattu Who Later Became A Practitioner Too|work=[[Outlook India]]|url=https://outlookindia.com|access-date=10 October 2021}}</ref> == নামৰ উৎপত্তি == কালৰিপায়াট্টু হৈছে ১১-১২ শতিকাৰ ৰণক্ষেত্ৰৰ যুদ্ধ কৌশলৰপৰা বিকশিত এক সমৰকলা। ইয়াৰ অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ আৰু যুদ্ধৰ পদ্ধতিসমূহ কেৰালাৰ এক নিজা বৈশিষ্ট্য। কালৰিপায়াট্টু শব্দটো দুটা [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]] শব্দৰ সংমিশ্ৰণত গঠিত হৈছে। ইয়াৰে {{lang|ml-Latn|[[কালৰি]]}} মানে হৈছে প্ৰশিক্ষণৰ স্থান বা ৰণক্ষেত্ৰ আৰু {{lang|ml-Latn|পায়াট্টু}} মানে হৈছে সমৰকলাৰ প্ৰশিক্ষণ। গতিকে ইয়াৰ সাধাৰণ অৰ্থ হৈছে "ৰণক্ষেত্ৰৰ কলাৰ অনুশীলন।" {{lang|ml-Latn|কালৰি}} শব্দটো মালয়ালম বা [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]] শব্দ {{lang|ml-Latn|খলূৰিকা}}ৰপৰাও আহিব পাৰে। এই খলূৰিকা হৈছে [[শাক্ত ধৰ্ম|শাক্ত ধৰ্ম]]ৰ এগৰাকী দেৱীৰ নাম, যাক কালৰিপায়াট্টুত পূজা কৰা হয়।<ref name="EK">{{Cite journal|last=S|first=Sreenath|date=2017|title=Effect of Kalaripayattu on physical fitness variables among college students|url=https://www.kheljournal.com/archives/2017/vol4issue4/PartG/4-4-23-934.pdf|journal=International Journal of Physical Education, Sports and Health|volume=4|pages=1–7}}</ref><ref>{{cite book |last=T. Sreedharan Nair |first= Chirakkal |author-link= |date= |title=Kalarippayattu: The Complete Guide to Kerala's Ancient Martial Art |location= |publisher= |page= |isbn=9789384030513}}</ref><ref name="auto">{{Cite web |last=John |first=Shaji K. |date=2011 |title=Kalarippayattu: The Martial and healing art of Kerala |url=https://ia600303.us.archive.org/33/items/Kalarippayattu/Kalarippayattuebook.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |last=Devi |first=Thanooja |date=November 2020 |title=THE KALARI, GYMNASIUM OF KERALA |url=https://www.jetir.org/papers/JETIR2011253.pdf}}</ref> খ্ৰীষ্টীয় ৫ম শতিকাৰ শৈৱ আগম পৰম্পৰাৰ এক [[দক্ষিণ ভাৰত|দক্ষিণ ভাৰতীয়]] প্ৰাচীন গ্ৰন্থ 'কামিক আগম'ত সামৰিক অনুশীলনৰ স্থান হিচাপে {{lang|sa-Latn|খলূৰিকা}} নিৰ্মাণৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | url=https://archive.org/details/encyclopaediaofh07achauoft/page/186/mode/2up?view=theater | title=An encyclopaedia of Hindu architecture | date=1946 }}</ref><ref>{{cite web | url=https://archive.org/details/kamika-agama-purva-pada-part-1 | title=Kamika Agama – Purva Pada (Shaivite Hindu Text) }}</ref> == ইতিহাস == === ভাৰতীয় লোককথা আৰু কিংবদন্তিৰ সৈতে সম্পৰ্ক === কিংবদন্তি অনুসৰি, [[বিষ্ণু]]ৰ ষষ্ঠ [[অৱতাৰ]] [[পৰশুৰাম]]ই এই কলা [[শিৱ]]ৰপৰা শিকিছিল। তেওঁ কেৰালাক সাগৰৰ তলিৰপৰা ওপৰলৈ অনাৰ পিছত তাৰে মূল নিবাসীসকলক এই কলা শিকাইছিল।{{refn|group=note|name="Parashurama"}} মালয়ালম ভাষাৰ এটা গীতত পৰশুৰামে [[কেৰালা]] সৃষ্টি কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। এই গীতৰ মতে তেওঁ সমগ্ৰ কেৰালাত প্ৰথম ১০৮টা কালৰি স্থাপন কৰিছিল। ইয়াৰ লগতে তেওঁ কেৰালাৰ প্ৰথম ২১ গৰাকী কালৰিপায়াট্টু গুৰুক শত্ৰু ধ্বংস কৰাৰ শিক্ষা দিছিল।{{sfnp|Shaji|2011|p=4}} আন এক কিংবদন্তি অনুসৰি, কেৰালাৰ এজন যুদ্ধ দেৱতা [[অয়্যাপ্পা]]ই মুহাম্মমাৰ চিৰাপ্পনচিৰা কালৰিত কালৰিপায়াট্টু শিকিছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/magazine/2015/jan/24/in-memory-of-a-warrior-deity-709189.html | title=In Memory of a Warrior Deity | date=24 January 2015 }}</ref> === প্ৰাৰম্ভিক ইতিহাস === ফিলিপ জাৰিলিৰ মতে, সংগম যুগৰ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৬০০ – খ্ৰীষ্টাব্দ ৩০০) দ্ৰাবিড় যুদ্ধ কৌশল আৰু সংস্কৃত ধনুৰ্বেদিক পৰম্পৰা আছিল কালৰিপায়াট্টুৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন ৰূপ।{{sfnp|Zarrilli|1994}} সংগম যুগৰ প্ৰতিজন যোদ্ধাই লক্ষ্যভেদ, ঘোঁৰা আৰু হাতী আৰোহণৰ নিয়মীয়া সামৰিক প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল।<ref name="Subramanian, N. 1966">Subramanian, N. (1966). ''[[iarchive:in.ernet.dli.2015.111129|Sangam polity]]''. Bombay: Asian Publishing House – via Internet Archive.</ref> তেওঁলোকে সেই সময়ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অস্ত্ৰসমূহৰ ভিতৰত যাঠী (ভেল), তৰোৱাল (ভাল), ঢাল (কেডাহাম) আৰু ধনু-কাঁড় (ভিল আম্বু) চলোৱাত বিশেষ দক্ষতা অৰ্জন কৰিছিল। === প্ৰাক-মধ্যযুগ (অনুমাণিক খ্ৰীষ্টাব্দ ১১০০ – অনুমাণিক খ্ৰীষ্টাব্দ ১৫০০) === জাৰিলিৰ মতে, কালৰিপায়াট্টু "অতিকমেও দ্বাদশ শতিকাৰ পৰা" প্ৰচলিত হৈ আহিছে।{{sfnp|Zarrilli|1994}} একাদশ শতিকাত দ্বিতীয় [[চেৰা বংশ|চেৰা]] সাম্ৰাজ্যই [[চোল বংশ|চোল]] সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে এশ বছৰ জোৰা এক যুদ্ধত লিপ্ত হৈছিল। এই যুদ্ধৰ শেষত চেৰা সাম্ৰাজ্য ধ্বংস হৈ যায়। এই সময়ছোৱাত সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বাধ্যতামূলক কৰা হৈছিল। এলামকুলাম কুঞ্জন পিল্লাইৰ মতে, এই সময়ছোৱাতে কালৰিপায়াট্টুৱে এক নিৰ্দিষ্ট ৰূপ লৈছিল।{{sfnp|Zarrilli|1994}} বুৰঞ্জীবিদ [[এ শ্ৰীধৰ মেনন|এ শ্ৰীধৰণ মেনন]]ৰ মতে, কালৰিপায়াট্টু আছিল মধ্যযুগীয় [[কেৰালা]]ৰ সামন্ততান্ত্ৰিক সমাজৰ এক আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ। কাৰণ ই জাতি, সম্প্ৰদায় বা লিংগভেদ নোহোৱাকৈ কেৰালাৰ যুৱক-যুৱতীসকলৰ মাজত সামৰিক প্ৰশিক্ষণ আৰু স্পাৰ্টান সেনাৰ দৰে অনুশাসন গঢ়ি তুলিছিল।{{sfnp|Menon|2011|p=82}} প্ৰাক-মধ্যযুগীয় কেৰালাৰ প্ৰতিখন গাঁৱৰে নিজা একোখন 'কালৰি' আছিল। এই কালৰিসমূহত ''ভাগৱতী'' বা 'পৰদেৱতা' নামৰ এগৰাকী অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী আছিল। কেৰালাৰ শিশুসকলে স্থানীয় বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা শেষ কৰাৰ পাছত অধিক সামৰিক প্ৰশিক্ষণ ল’বলৈ নিজৰ অঞ্চলৰ কালৰিত যোগ দিছিল।{{sfnp|Menon|2011|p=82}}{{sfnp|Wollok|2011|p=250}}{{sfnp|Arafath|2016}} কেৰালাৰ বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ যুদ্ধপ্ৰিয় গোটসমূহৰ মাজত এই নিয়মটো বেছিকৈ প্ৰচলিত আছিল, যেনে— [[নায়ৰ]] আৰু [[থিয়্যাৰ]]সকল।{{sfnp|Menon|2011|p=82}}{{sfnp|Wollok|2011|p=250}}{{sfnp|Arafath|2016}} কেৰালাৰ স্থানীয় কিংবদন্তিমূলক কবিতাসমূহক 'ভডক্কন পাট্টু' বুলি কোৱা হয়। এই কবিতাসমূহ মুখে মুখে চলি আহিছে আৰু ইয়াত যোদ্ধাসকলৰ বীৰত্বৰ বৰ্ণনা পোৱা যায়, যিয়ে কালৰিপায়াট্টুৰ চৰ্চাৰ কথা প্ৰমাণ কৰে। দ্বাদশ শতিকাৰ পুৰণি এই লোকগীতসমূহে এনে এক সামাজিক ব্যৱস্থা দেখুৱায় য’ত প্ৰতিজন যুৱকৰে সমৰকলাৰ প্ৰশিক্ষণ লোৱাটো প্ৰয়োজনীয় আছিল।<ref>{{cite book |last= T. Sreedharan Nair |first= Chirakkal |author-link= |date= |title=Kalarippayattu: The Complete Guide to Kerala's Ancient Martial Art |location= |publisher= |page= |isbn=9789384030513}}</ref><ref name="auto"/> প্ৰাক-মধ্যযুগত স্থানীয় চৰকাৰী সভাৰদ্বাৰা সমাধান কৰিব নোৱাৰা বিবাদসমূহ নিষ্পত্তি কৰিবলৈ কালৰিপায়াট্টুক কেৰালাৰ এক পৰম্পৰা 'অংকম' (মালয়ালম ভাষাত ইয়াৰ অৰ্থ "যুদ্ধ") হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। অংকমৰে আন এটা ৰূপ 'পইত্তু'ৰ চৰ্চাও কৰা হৈছিল, যি আছিল দুজন ব্যক্তিৰ মাজত হোৱা এক মল্লযুদ্ধ। অংকম বা পইত্তুত অংশগ্ৰহণ কৰা যোদ্ধাসকলে কালৰিপায়াট্টু ব্যৱহাৰ কৰিছিল। এই যুদ্ধৰ বাবে সাজু হ’বলৈ আৰু প্ৰশিক্ষণ ল’বলৈ যোদ্ধাসকলক ১২ বছৰলৈকে সময় দিয়া হৈছিল, যাতে তেওঁলোকে কালৰিপায়াট্টুৰ পৰম্পৰাগত অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ ব্যৱহাৰত সৰ্বোচ্চ দক্ষতা লাভ কৰিব পাৰে।{{sfnp|Menon|2011|p=83-84}} কিছুমান ক্ষেত্ৰত, আনৰ হৈ অংকম যুদ্ধত ভাগ ল’বলৈ কালৰিপায়াট্টুত প্ৰশিক্ষণ প্ৰাপ্ত পেছাদাৰী ভাৰতীয়া সৈন্যক ধন দি নিয়োগ কৰা হৈছিল।{{sfnp|Menon|2011|p=83}} === প্ৰাক-আধুনিক আৰু ঔপনিৱেশিক কাল (অনুমাণিক খ্ৰীষ্টাব্দ ১৫০০ – অনুমাণিক খ্ৰীষ্টাব্দ ১৯০০) === ==== ইউৰোপীয়সকলৰ বৰ্ণনা ==== [[File:Gama route 1.svg|thumb|right|[[ভাস্কো ডা গামা]]ৰ প্ৰথম যাত্ৰাৰ (১৪৯৭–১৪৯৯) পথ]] ১৪৯৮ চনত [[ভাস্কো ডা গামা]]ৰ নেতৃত্বত এটা পৰ্তুগীজ জাহাজী দলে ইউৰোপৰপৰা ভাৰতলৈ এটা নতুন সাগৰীয় পথ আৱিষ্কাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত ভাৰত আৰু ইউৰোপৰ মাজত পোনপটীয়া বাণিজ্যৰ পথ মুকলি হয়।<ref>{{cite journal|first=Glenn |last=Ames|editor-first=Ivana |editor-last=Elbl|title=Portugal and its Empire, 1250–1800 (Collected Essays in Memory of Glenn J. Ames) |journal=Portuguese Studies Review |volume=17 |issue=1 |url=https://books.google.com/books?id=hld-AwAAQBAJ&pg=PA12|year=2012|publisher=Trent University Press|pages=12–15 with footnotes, context: 11–32}}</ref> ইয়াৰ পিছত ওলন্দাজসকল (ডাচ) আহি উপস্থিত হয়। তেওঁলোকৰ মূল ঘাটি আছিল [[শ্ৰীলংকা|চিলন]]ত। তেওঁলোকে ডাচ মালাবাৰত বন্দৰ স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite book|first1=M. O.|last1=Koshy|title=The Dutch Power in Kerala, 1729–1758|url=https://books.google.com/books?id=ro8SLhyAc9AC|year=1989|publisher=Mittal|isbn=978-81-7099-136-6|page=61}}</ref> ওলন্দাজসকলৰ পিছত ব্ৰিটিছসকল আহে। ব্ৰিটিছসকলে ১৬১৯ চনত [[চুৰাট]] বন্দৰ স্থাপন কৰে। ১৬ শতিকাত কেৰালা ভ্ৰমণ কৰা পৰ্তুগীজ অভিযাত্ৰী দুৱাৰ্টে বাৰবোছাই লক্ষ্য কৰিছিল যে নায়ৰ আৰু থিয়্যাৰসকলৰ শাৰীৰিক চৰ্চা কেন্দ্ৰসমূহে মালাবাৰত এক যুদ্ধ সংস্কৃতিৰ নেটৱৰ্ক গঢ়ি তুলিছিল।{{sfnp|Wollok|2011|p=250}}{{sfnp|Arafath|2016}} তেওঁ কালৰিপায়াট্টুত নায়ৰসকলৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণৰ বিষয়ে লিখিছিল:{{sfnp|Menon|2011|p=82}}{{sfnp|Zarrilli|1979}} {{blockquote|অধিকাংশ নায়ৰ ল’ৰাক সাত বছৰ বয়স হ’লেই বিদ্যালয়লৈ পঠোৱা হয়। তাত তেওঁলোকক ক্ষিপ্ৰতা আৰু চতুৰালিৰ বহুতো কৌশল শিকোৱা হয়। তেওঁলোকক নৃত্য কৰা, ঘূৰা, মাটিত বাগৰা আৰু ওখ জাঁপ মৰা আদি শিকোৱা হয়। ল’ৰালি কালত তেওঁলোকে দিনে দুবাৰকৈ এই শিক্ষা লয়। ইয়াৰদ্বাৰা তেওঁলোকৰ শৰীৰৰ জোৰাবোৰ অতি নমনীয় হৈ পৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁলোকক প্ৰিয় অস্ত্ৰ চালনাৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়া হয়। কিছুমানে ধনু-কাঁড় আৰু কিছুমানে যাঠী চলোৱা শিকে। কিন্তু বেছিভাগেই তৰোৱাল চলোৱা শিকে আৰু সদায় অভ্যাস কৰে। নায়ৰসকলৰ বয়স যিয়েই নহওক কিয়, তেওঁলোকে মৃত্যুৰ সময়লৈকে বৰ্ষাকালত এই যুদ্ধ শিক্ষা ল’বলৈ যোৱাটো বাধ্যতামূলক।{{sfnp|Menon|2011|p=82}}}} ১৬৬৯ আৰু ১৬৭৬ চনৰ ভিতৰত ডাচ মালাবাৰৰ গৱৰ্ণৰ হৈ থকা হেন্দ্ৰিক ভান ৰীডে 'হৰ্টছ মালাবাৰিকাচ' নামৰ গ্ৰন্থত চেকাভাৰসকলৰ কালৰিপায়াট্টু প্ৰশিক্ষণৰ বিষয়ে লিখিছিল: {{blockquote|চেকাভাসকল (থিয়্যাৰ যোদ্ধা) যুদ্ধ আৰু অস্ত্ৰ চালনাৰ সৈতে বান্ধ খাই থাকে। তেওঁলোকে সাধাৰণতে কালৰি স্কুলত নায়ৰসকলক যুদ্ধ কৌশল শিকোৱাৰ কাম কৰে।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=rIZHDwAAQBAJ&dq=The+silgos%28chegos%29usually+serve+to+teach+nayros+in+the+fencing+school&pg=RA1-PA8|title = Hendrik Adriaan van Reed Tot Drakestein 1636–1691 and Hortus, Malabaricus|isbn = 9781351441070|last1 = Heniger|first1 = J.|year = 2017| publisher=Routledge }}</ref>}} ==== পতন ==== ১৭ শতিকাত বন্দুক আৰু বৰটোপৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে কেৰালাত কালৰিপায়াট্টুৰ চৰ্চা হ্ৰাস পাবলৈ ধৰে। এই সময়ছোৱাতে কেৰালাত ইউৰোপীয়সকলৰ আগ্ৰাসনো আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াৰ পিছত আগ্নেয়ান্ত্ৰই তৰোৱাল আৰু যাঠীৰ দৰে পৰম্পৰাগত অস্ত্ৰৰ স্থান ল’বলৈ ধৰে।<ref name="BlackBelt">{{cite web|last=Doctor|first=Fali E.|date=July 1973|title=Kalari Payat – Ancient Art of India|url=https://books.google.com/books?id=WdcDAAAAMBAJ|access-date=6 November 2020|publisher=[[Black Belt (magazine)|Black Belt]]|pages=23–25}}</ref><ref>{{Cite book|last=Menon|first=A. Sreedhara|url=https://books.google.com/books?id=S9RMxjdjUVAC&pg=PA38|title=Legacy of Kerala|date=2010-07-12|publisher=D. C. Books|isbn=978-81-264-3798-6|pages=38|language=en|access-date=10 October 2021}}</ref> কালৰিপায়াট্টুৰ প্ৰাক-মধ্যযুগৰ "সোণালী যুগ"ৰ কথা 'ভডক্কন পাত্তুকল' লোকগীতসমূহত (১৭-১৮ শতিকা{{sfnp|Menon|2011|p=81}}) সংৰক্ষিত হৈ আছে। এইসমূহ হৈছে কেৰালাৰ পুৰণি কালৰ বীৰ-বীৰাংগনা যেনে— আৰোমাল চেকাভাৰ, চান্দু চেকাভাৰ, উন্নিয়াৰ্চা<ref name="AK">{{Cite news |last=Soman |first=Deepa |date=31 March 2019 |title=Kalaripayattu is alive and kicking |work=[[Times of India]] |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/kalaripayattu-is-alive-and-kicking/articleshow/68644512.cms |access-date=21 December 2020}}</ref> আৰু থাচোলী ওথেনানৰ বীৰত্ব আৰু আদৰ্শৰ ওপৰত আধাৰিত গীত।{{sfnp|Menon|2011|p=82–83}} এই চৰিত্ৰসমূহ মূলতঃ দুটা প্ৰধান পৰিয়ালৰ আছিল, যাৰ এটা থিয়্যা আৰু আনটো নায়ৰ সম্প্ৰদায়ৰ আছিল।{{sfnp|Menon|2011|p=81}} এই লোকগীতসমূহত উল্লেখ আছে যে কালৰিপায়াট্টুৰ মূল নীতি আছিল এই কলাক কেৱল সৎ কামৰ বাবেহে ব্যৱহাৰ কৰা, নিজৰ স্বাৰ্থ পূৰণৰ বাবে নহয়। [[File:Kottakkal Kanaran Gurukkal.jpg|thumb|150px|কোট্টাক্কল কানৰন গুৰুক্কল (১৮৫০-১৯৪১), তেওঁক কালৰিপায়াট্টুৰ "দ্ৰোণাচাৰ্য" বুলিও জনা যায়]] ১৮০৪ চনত ব্ৰিটিছে কেৰালাত কালৰিপায়াট্টু নিষিদ্ধ কৰে। কেৰালাৰ ৰজা পাজহাছী ৰাজাৰ নেতৃত্বত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে হোৱা 'কোট্টায়াথু যুদ্ধ'ৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে এই নিষেধাজ্ঞা জাৰি কৰা হৈছিল। ১৮০৫ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত পাজহাছী ৰাজাৰ মৃত্যুৰ পাছতে এই নিষেধাজ্ঞা কাৰ্যকৰী হয়। ইয়াৰ ফলত কেৰালাৰ বেছিভাগ প্ৰধান কালৰি প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ বন্ধ হৈ পৰে। এই নিষেধাজ্ঞা সত্ত্বেও কেৰালাৰ বহুতো কালৰিপায়াট্টু গুৰুৱে গোপনে নিজৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক এই কলা শিকাই গৈছিল। কোট্টাক্কল কানৰন গুৰুক্কল, কেলু কুৰুপ গুৰুক্কল আৰু মাৰোলী ৰামুন্নী গুৰুক্কলৰ দৰে গুৰুসকলে এই সমৰকলাক ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষিত কৰি ৰাখিছিল। তেওঁলোকেই বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে কালৰিপায়াট্টুক জীয়াই ৰাখিছিল আৰু ১৯২০-ৰ দশকত কেৰালাত ইয়াৰ পুনৰুত্থান ঘটাইছিল।<ref name="KK" /><ref name="MW" /> === আধুনিক যুগত পুনৰুত্থান (বিংশ-একবিংশ শতিকা) === ১৯২০-ৰ দশকত [[থালাছেৰী]]ত কালৰিপায়াট্টুৰ প্ৰতি ৰাইজৰ আগ্ৰহ পুনৰ বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰে। সমগ্ৰ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত পৰম্পৰাগত কলাসমূহৰ পুনৰ আৱিষ্কাৰৰ এক ঢৌ চলিছিল।{{sfnp|Zarrilli|1998}} ইয়াৰ পিছত ১৯৭০-ৰ দশকত বিশ্বজুৰি সমৰকলাৰ প্ৰতি সৃষ্টি হোৱা ব্যাপক আগ্ৰহৰ বাবে এই ধাৰা অব্যাহত থাকে। কেৰালাৰ এই থলুৱা সমৰকলাৰ পুনৰুত্থানৰ সময়ছোৱাত কেইবাজনো গুৰুৱে আগভাগ লৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত কোট্টাক্কল কানৰন গুৰুক্কল আৰু চাম্বাদন বিতিল নাৰায়ণন নায়ৰ অন্যতম আছিল। নাৰায়ণন নায়ৰ আছিল [[কোট্টাক্কল কানৰন গুৰুক্কল]]ৰ এজন ছাত্ৰ। তেওঁৰ স্মৰণতে বৰ্তমানৰ 'চিভিএন কালৰি' সমূহৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁ কেইবাখনো 'কালৰি' স্থাপন কৰিছিল। তেওঁ সমগ্ৰ কেৰালাত কালৰিপায়াট্টু বিয়পাই দি এই কলাক এক নতুন জীৱন প্ৰদান কৰিছিল।<ref name="MW" /> চিৰাক্কল টি শ্ৰীধৰণ নায়ৰকো কালৰিপায়াট্টুৰ পুনৰুত্থান আৰু সংৰক্ষণৰ বাবে ব্যাপকভাৱে কৃতিত্ব দিয়া হয়।<ref name="MW" /> তেওঁ এই সমৰকলাৰ ওপৰত প্ৰথমখন গ্ৰন্থ আৰু প্ৰামাণ্য পুথি লিখিছিল। শ্ৰীধৰণ নায়ৰে ১৯৩৭ চনত 'কালৰিপায়াট্টু' নামৰ প্ৰথমখন কিতাপ লিখি উলিয়ায়। এই কিতাপখন [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]] ভাষাত লিখা হৈছিল। ইয়াত 'মেইপায়াট্টু' (শৰীৰ-চৰ্চাৰ কৌশল) সম্পৰ্কীয় সকলো ব্যায়ামৰ 'বৈথাৰী' বা মৌখিক নিৰ্দেশসমূহ লিপিবদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref name="KK" /> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ 'কালৰিপায়াট্টু – এ কমপ্লিট গাইড টু কেৰালাছ এনচিয়েণ্ট মাৰ্চিয়েল আৰ্ট' নামৰ প্ৰথমখন প্ৰামাণ্য পাঠ্যপুথি লিখিছিল। এই পুথিখন আৰু শ্ৰীধৰণ নায়ৰৰ শিক্ষাসংক্ৰান্তীয় টোকাখিনি তেওঁৰ পুত্ৰ এছ আৰ এ দাস আৰু এছ আৰ ডি প্ৰসাদে ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক 'ৱেষ্টলেণ্ড বুকছ' প্ৰকাশনে প্ৰকাশ কৰে। এই কিতাপখনত ১,৭০০-তকৈও অধিক ছবি আৰু সকলো ব্যায়ামৰ ব্যাখ্যা আছে। এই কিতাপখন আজিও কালৰিপায়াট্টুৰ আটাইতকৈ নিৰ্ভৰযোগ্য সমল হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="KK" /> আধুনিক যুগত কেৰালাৰ নৃত্য শৈলী যেনে— [[কথাকলি]] আৰু [[মোহিনীঅট্টম]]ৰ শিল্পীসকলেও তেওঁলোকৰ প্ৰশিক্ষণৰ অংগ হিচাপে কালৰিপায়াট্টু ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="AK"/> শেহতীয়াকৈ কেৰালাৰ বাহিৰৰ অন্যান্য নৃত্যৰূপৰ শিল্পীসকলেও নিজৰ প্ৰশিক্ষণত কালৰিপায়াট্টুক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। ইয়াৰ এক উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ হৈছে বিখ্যাত [[ভাৰতনাট্যম]] নৃত্যশিল্পী [[বসুন্ধৰা দোৰাস্বামী]]।<ref>{{Cite news|last=Sobers|first=S. N. Venkatnag|date=31 October 2019|title=World Is A Stage For Vasundhara|work=[[Star of Mysore]]|url=https://starofmysore.com/world-is-a-stage-for-vasundhara/|access-date=10 October 2021}}</ref> ২০১৭ চনত ভডাকৰাৰ এগৰাকী ৭৩বছৰীয়া মহিলা গুৰু [[মীনাক্ষী আম্মা]]ক [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ তৰফৰপৰা [[পদ্মশ্ৰী]] বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। কালৰিপায়াট্টু সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে তেওঁক এই সন্মানেৰে ভূষিত কৰা হয়।<ref name="SF" /><ref name="OD" /> ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত [[কেৰালা চৰকাৰ]]ৰ পৰ্যটন বিভাগৰ অধীনত কেৰালাৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ত এখন কালৰিপায়াট্টু একাডেমী খোলাৰ কথা ঘোষণা কৰা হয়।<ref name="KA">{{Cite news|last=Radhakrishnan|first=S. Anil|date=2021-01-10|title=Kalaripayattu academy braces for action|language=en-IN|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/kalaripayattu-academy-braces-for-action/article33539155.ece|access-date=2021-04-07|issn=0971-751X}}</ref><ref name="BT">{{Cite news|date=10 January 2021|title=Kerala govt to set up Kalaripayattu Academy to boost traditional martial art form|work=[[Yahoo! News]]|url=https://in.news.yahoo.com/kerala-govt-set-kalaripayattu-academy-062937244.html|access-date=18 June 2021}}</ref><ref name="AF">{{Cite news|date=10 January 2021|title=Kerala govt to set up Kalaripayattu Academy to boost traditional martial art form|work=[[Asian News International]]|url=https://www.aninews.in/news/national/general-news/kerala-govt-to-set-up-kalaripayattu-academy-to-boost-traditional-martial-art-form20210110115811/|access-date=18 June 2021}}</ref> এই কালৰিপায়াট্টু একাডেমীখন ৩,৫০০ বৰ্গফুট এলেকা জুৰি নিৰ্মাণ কৰা হ’ব আৰু ই ক্ৰাফ্টছ ভিলেজৰ এক অংশ হ’ব। [[পদ্মশ্ৰী]] প্ৰাপক গুৰু শ্ৰী মীনাক্ষী আম্মাৰ নেতৃত্বত কেৰালাৰ এটা গুৰু দলে ইয়াত শিক্ষা প্ৰদান কৰিব। এই একাডেমীখনত প্ৰথম অৱস্থাত পুৱা আৰু গধূলিৰ শ্ৰেণীত মুঠ ১০০ গৰাকী প্ৰাপ্তবয়স্ক আৰু শিশুক প্ৰশিক্ষণ দিয়া হ’ব। মুখ্যমন্ত্ৰী পিনাৰায়ী বিজয়ন এ ২০২১ চনতে এই একাডেমীৰ পাঠ্যক্ৰম ঘোষণা কৰাৰ কথা আছিল।<ref name="KA" /><ref name="BT" /><ref name="AF" /> == চৰ্চা == [[File:Urumi in Kalaripayattu.webm|thumb|upright=1|[[কোঝিকোড]]ৰ [[পেৰামব্ৰা]]ত গংগাধৰণ গুৰুক্কলৰদ্বাৰা কালৰিপায়াট্টুত [[উৰুমী]]ৰ ব্যৱহাৰ প্ৰদৰ্শন। ১৮৯৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ব্ৰিটিছ নৃবিজ্ঞানী এফ. ফচেটে এই একেখন কালৰি ভ্ৰমণ কৰিছিল (যিখন তেতিয়া [[পায়্যোলী]]ত অৱস্থিত আছিল)। তেওঁ শত্ৰুক আঘাত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা 'ৱাট্টা' (ওট্টা) নামৰ এবিধ অস্ত্ৰৰ বিষয়ে লিখিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ এই কালৰিৰ এক নিজা অস্ত্ৰ 'শৰীৰবাদী'ৰ ব্যৱহাৰো লিপিবদ্ধ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Prasad |first=S. R. D. |title=Kalaripayattu Vijnanakosham |year=2018 |publisher=Kairali Books |isbn=9789388087544 |page=212}}</ref>]] [[File:Kalaripayattu performance 3.jpg|thumb|কালৰিপায়াট্টুৰ প্ৰদৰ্শন]] [[File:Kalaripayattu performance 1.jpg|thumb|কালৰিপায়াট্টু প্ৰশিক্ষণৰ ভংগিমা]] === গুৰু-শিষ্য পৰম্পৰা === কালৰিপায়াট্টু শিক্ষা ভাৰতীয় ''[[গুৰু-শিষ্য পৰম্পৰা]]'' অনুসৰি প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="KD">{{Cite news |last=Khullar |first=Gagan |date=25 June 2019 |title=The ancient martial art of Kalaripayattu in Delhi |work=[[The Hindu]] |url=https://thehindu.com |access-date=21 December 2020}}</ref> ব্যাৱহাৰিক আৰু কাৰ্যকৰী কৌশলসমূহ নিৰীক্ষণ কৰি সেইবোৰৰ নিৰন্তৰ সংশোধন আৰু চৰ্চাৰ মাধ্যমেৰে কালৰিপায়াট্টুত পাকৈত হ’ব পাৰি। পৰম্পৰাক ৰক্ষা কৰাৰ লগতে কালৰিপায়াট্টুৰ গুৰুসকলে নিজৰ অভিজ্ঞতা আৰু যুক্তিৰ আধাৰত এই কলাৰ বিকাশত অৱদান আগবঢ়াই আহিছে।<ref>{{Cite book|last=John|first=Shaji K.|url=https://academia.edu|title=Kalaripayattu: The Martial and Healing Art of Kerala|publisher=[[Academia.edu]]|year=2011|isbn=|location=Kottayam, Kerala|pages=19}}</ref> === অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ আৰু বৰ্ম === কালৰিপায়াট্টুত প্ৰহাৰ, গোৰ, মল্লযুদ্ধ, নিৰ্দিষ্ট ভংগিমা, অস্ত্ৰ চালনা আৰু চিকিৎসা পদ্ধতি অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থাকে।{{sfnp|Zarrilli|1998}} কালৰিপায়াট্টুত প্ৰশিক্ষিত যোদ্ধাসকলে অতি পাতল আৰু সৰল শৰীৰৰ বৰ্ম ব্যৱহাৰ কৰিছিল। কাৰণ গধুৰ বৰ্ম পিন্ধিলে শৰীৰৰ নমনীয়তা আৰু ক্ষিপ্ৰতা ৰক্ষা কৰা কঠিন আছিল। বিশ্বৰ আন বহুতো সমৰকলাৰ তুলনাত কালৰিপায়াট্টুৰ এটা পাৰ্থক্য আছে। ইয়াত অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ কৌশলসমূহ প্ৰথমে শিকোৱা হয় আৰু খালী হাতৰ কৌশলসমূহ একেবাৰে শেষত শিকোৱা হয়।<ref name="KD" /><ref>{{Cite journal |last1=Francis |first1=Jibin |last2=Christadoss |first2=B. Beneson Thilager |date=April 2020 |title=An Appraisal of Kalarippayattu and Its Association with the Culture of Kerala |url=http://bodhijournals.com |journal=Bodhi International Journal of Research in Humanities, Arts and Science |volume=4 |issue=3 |pages=1–2}}</ref> ইয়াত ব্যৱহৃত অস্ত্ৰসমূহৰ ভিতৰত [[গদা]], যাঠী, কটাৰী আৰু [[উৰুমী]] অন্যতম।{{sfnp|Zarrilli|1979}} === প্ৰশিক্ষণ ভূমি === [[File:Kalari poothara pooja - cropped.jpg|thumb|upright=1.2|কালৰি পুথৰা: প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰৰ দক্ষিণ-পশ্চিম কোণত থকা এটা সৰু, ওপৰলৈ জোংগা, সাতটা খোপযুক্ত গাঁথনি। ই মানুহৰ শৰীৰৰ সাতটা চক্ৰক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। কিছুমান কালৰিত সাতটাৰ পৰিৱৰ্তে নটা খোপো ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://keralatourism.org|title=Kalari Poothara - the seven-tiered platform | Kalari Training | Kalaripayattu and Kerala|website=Kalaripayattu}}</ref>]] কালৰিপায়াট্টু শিক্ষা এক বিশেষ প্ৰশিক্ষণ ভূমিতে প্ৰদান কৰা হয়, যাক ''[[কালৰি]]'' বুলি কোৱা হয়। প্ৰতিখন 'কালৰি'ৰ স্থান আৰু নিৰ্মাণ কাৰ্য [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] স্থাপত্যৰ গ্ৰন্থ যেনে— [[বাস্তু শাস্ত্ৰ|''বাস্তু শাস্ত্ৰ'']]<ref name="MH">{{Cite book|last=John|first=Shaji K.|url=https://academia.edu |title=Kalaripayattu: The Martial and Healing Arts of Kerala|publisher=[[Academia.edu]] |year=2011 |location=Kottayam, Kerala|pages=21}}</ref> আৰু কেৰালাৰ স্থানীয় বিভিন্ন ধৰ্মীয় পৰম্পৰা অনুসৰি কৰা হয়। কালৰিৰ দীঘ-প্ৰস্থ, ইয়াৰ মাটি কিমান দ হ’ব লাগিব আৰু ইয়াৰ মজিয়াখন কিহেৰে নিৰ্মাণ কৰা হ’ব, সেই বিষয়ে নিৰ্দিষ্ট নিয়ম আছে। প্ৰতিখন কালৰিৰ মজিয়াত ৰঙা বালি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই বালিৰ সৈতে কিছুমান বিশেষ বনৌষধি মিহলাই দিয়া হয়, যিয়ে প্ৰশিক্ষণৰ সময়ত পোৱা সৰু-সুৰা আঘাতৰ নিৰাময়ত সহায় কৰে। কালৰি নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত দিশৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়া হয়। যেনে— কালৰিৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ পূব দিশলৈ থাকিব লাগে আৰু ধৰ্মীয় গাঁথনি যেনে— পুথৰা, গণপতিথৰা আৰু গুৰুথৰা পশ্চিম দিশৰ মুখী হ’ব লাগে। কালৰিৰ 'পুথৰা' (মালয়ালম ভাষাত ইয়াৰ অৰ্থ "ফুলৰ মজিয়া") হৈছে সাতটা খোপ থকা এটা ওখ ভেটি। ইয়াৰ একেবাৰে ওপৰত পদুম ফুলৰ আকৃতিৰ এটা 'কুম্ভ' থাকে। এই কলাত প্ৰাচীন ভাৰতীয় চিকিৎসা গ্ৰন্থ [[আয়ুৰ্বেদ]]ৰ সৈতে সাদৃশ্য থকা ধাৰণা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।{{sfnp|Zarrilli|1994}} আয়ুৰ্বেদিক পৰম্পৰা অনুসৰি এই সাতটা খোপে মানৱ শৰীৰৰ সাতটা ''ধাতু'' আৰু ''কোষ''ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। পুথৰাৰ ওপৰত থকা কুম্ভটোৱে [[ভাগৱতী]] বা ব্যক্তিজনৰ হৃদয়ক বুজায় বুলি কোৱা হয়। 'গণপতিথৰা' (মালয়ালম ভাষাত "গণপতিৰ স্থান") হৈছে কালৰিৰ সেইটো অংশ য’ত বিঘ্ননাশক দেৱতা গণপতিক পূজা কৰা হয়। 'গুৰুথৰা' (মালয়ালম ভাষাত "গুৰুৰ স্থান") হৈছে কালৰিৰ সেইটো অংশ য’ত কালৰিৰ গুৰুক উপাসনা কৰা হয়। এওঁ কেৰালাৰ সেই গুৰু পৰম্পৰাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে যিয়ে কালৰিপায়াট্টুক সুৰক্ষিত কৰি পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মক শিক্ষা দিছিল। গণপতিথৰাত হাতীৰ দাঁতৰ আকৃতিৰ এটুকুৰা কাঠ (ওট্টা) স্থাপন কৰি প্ৰকৃতিগতভাৱে গণপতিক আৱাহন কৰা হয়। গুৰুথৰাত গুৰুৰ জীৱনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ 'পাদুকা' বা খৰম ৰখা হয়।<ref name="MH" /> কালৰিপায়াট্টুৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী হৈছে [[ভদ্ৰকালী]] বা [[ভাগৱতী]]।<ref>{{Cite news|last=Sebastian|first=Shevlin|date=9 March 2014|title=Warrior On The Stage|work=[[The New Indian Express]]|url=https://newindianexpress.com|access-date=1 January 2021}}</ref><ref>{{Cite web|date=8 June 2019|title=Kalarivathukkal Thirumudi Utsavam & Pooram Mahotsavam|url=http://keralaculture.org|access-date=1 January 2021|website=Kerala Culture}}</ref> কালৰিত প্ৰতিটো প্ৰশিক্ষণৰ পূৰ্বে অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱ-দেৱীক সেৱা কৰা হয় আৰু কালৰি মন্দিৰৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে কালৰিৰ মজিয়াৰ মাটিৰে নিজৰ কপালত আৰু অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱীৰ মূৰ্তিত [[তিলক]] লগায়।<ref name="KD"/> === প্ৰশিক্ষণৰ পোছাক === কালৰিপায়াট্টুত ব্যৱহৃত পৰম্পৰাগত প্ৰশিক্ষণৰ পোছাক হৈছে 'কাচাকেট্টাল'। এইখন হৈছে ৰঙা-বগা বা ৰঙা-কলা ৰঙৰ এখন লেংটি বা কঁকালত বন্ধা কাপোৰ।<ref>{{Cite news|last=Manoj|first=E. M.|date=3 October 2015|title=When Kalaripayattu dons new attire|work=[[The Hindu]]|url=https://thehindu.com|access-date=21 December 2020}}</ref> পৰম্পৰাগত পোছাকৰ লগতে প্ৰশিক্ষণৰ সময়ত গুৰুৱে 'বৈথাৰী' বা মৌখিক নিৰ্দেশসমূহ দিয়ে। এই নিৰ্দেশসমূহ সংস্কৃত বা মালয়ালম ভাষাত প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="AK" /> === চুভাদু আৰু ভদিভু === দক্ষিণ এছিয়াৰ কেইবাটাও যুদ্ধ শৈলী এতিয়াও [[যোগ]], নৃত্য আৰু পৰিৱেশ্য কলাৰ সৈতে ওচৰা-উচৰিকৈ জড়িত হৈ আছে। কালৰিপায়াট্টুৰ কিছুমান পৰিকল্পিত যুদ্ধ কৌশল নৃত্যতো প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি।{{sfnp|Zarrilli|1998}} যিসকল [[কথাকলি]] নৃত্যশিল্পীয়ে কালৰিপায়াট্টু জানিছিল, তেওঁলোক আন পৰিৱেশকসকলতকৈ বহুখিনি ভাল আছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল। কিছুমান পৰম্পৰাগত ভাৰতীয় ধ্ৰুপদী নৃত্যৰ বিদ্যালয়ে আজিও তেওঁলোকৰ শাৰীৰিক চৰ্চাৰ অংশ হিচাপে সমৰকলাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name="Luijendijk 08">Luijendijk, D. H. (2008). ''[https://amazon.com Kalarippayat: The Essence and Structure of an Indian Martial Art]'', Oprat, {{ISBN|978-1-4092-2626-0}}</ref> কালৰিপায়াট্টুৰ কৌশলসমূহ মূলতঃ খোজ (''চুভাদু'') আৰু ভংগিমা (''ভদিভু'')ৰ এক সংমিশ্ৰণ।<ref>{{Cite web|title=Kalaripayattu|url=https://www.topendsports.com/sport/list/kalaripayattu.htm|access-date=2020-12-22|website=Topend Sports}}</ref> ''চুভাদু''ৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে 'খোজ', যি হৈছে এই সমৰকলাৰ মৌলিক খোজসমূহ। ''ভদিভু''ৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে 'ভংগিমা' বা স্থিতি, যি কালৰিপায়াট্টু প্ৰশিক্ষণৰ আধাৰস্বৰূপ। এই ভংগিমাসমূহৰ নাম বিভিন্ন পশু-পক্ষীৰ নামেৰে ৰখা হৈছে আৰু ইয়াক সাধাৰণতে আঠটা ৰূপত উপস্থাপন কৰা হয়। ইয়াৰ শৈলীসমূহ এটা পৰম্পৰাৰপৰা আনটোলৈ যথেষ্ট পৃথক হয়। কেৱল এই ভংগিমাসমূহৰ নামেই সুকীয়া নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ প্ৰয়োগ আৰু ব্যাখ্যাও সংশ্লিষ্ট ''গুৰুক্কল'' আৰু ''কালৰি''ৰ পৰম্পৰাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি সলনি হয়। প্ৰতিটো ভংগিমাৰে নিজা শৈলী, সংমিশ্ৰণ আৰু কাৰ্যক্ষমতা থাকে। এই কৌশলসমূহ এটা শৈলীৰপৰা আনটো শৈলীলৈ ভিন্ন হয়।{{sfnp|Zarrilli|1998}} === অভিযোজন === এগৰাকী কালৰি অনুশীলনকাৰীয়ে যুদ্ধক্ষেত্ৰত শত্ৰুপক্ষৰপৰা নতুন যুদ্ধ কৌশলৰ মুখা-মুখি হ’বলগীয়া হ’ব পাৰে। তেনে পৰিস্থিতিত অনুশীলনকাৰীগৰাকীয়ে সেই নতুন কৌশলসমূহৰ পূৰ্বানুমান কৰা, তাৰ সৈতে খাপ খুৱাই লোৱা আৰু সেইবোৰক প্ৰতিহত কৰাৰ উপায় শিকাটো প্ৰয়োজনীয় হৈ পৰে। এই বৈশিষ্ট্যটো বিশেষকৈ কালৰিপায়াট্টুৰ দক্ষিণ শৈলীত দেখা পোৱা যায়। বিশ্বাস কৰা হয় যে [[তামিল জনগোষ্ঠী|তামিল]] সাম্ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে হোৱা যুদ্ধৰ সময়ত [[চিলাম্বম]]ৰ দৰে সমৰকলাৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ এই শৈলীটোক সালসলনি কৰি উপযোগী কৰি তোলা হৈছিল। চিলাম্বম আছিল সেই সময়ৰ তামিল সৈনিকসকলে চৰ্চা কৰা অন্যতম প্ৰধান সমৰকলা। === মালিচ === মানৱ শৰীৰৰ বিষয়ে জ্ঞান অৰ্জন কৰাৰ ফলস্বৰূপে, ভাৰতীয় সমৰকলাবিদসকল পৰম্পৰাগত চিকিৎসা আৰু মালিচৰ ক্ষেত্ৰতো পাৰ্গত হৈ পৰিছিল। কালৰিপায়াট্টুৰ শিক্ষকসকলে প্ৰায়ে তেওঁলোকৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শৰীৰৰ নমনীয়তা বৃদ্ধি কৰিবলৈ বা মাংসপেশীৰ আঘাতৰ চিকিৎসাৰ বাবে ঔষধি তেলেৰে মালিচ (''উঝিচিল'') কৰি দিয়ে। এনে ধৰণৰ মালিচক সাধাৰণতে ''থিৰুমল'' বুলি কোৱা হয় আৰু নমনীয়তা বৃদ্ধিৰ বাবে কৰা বিশেষ মালিচটোক ''কাচা থিৰুমল'' বুলি জনা যায়।<ref name="auto"/> == শৈলীসমূহ == কালৰিপায়াট্টুৰ প্ৰতিটো শৈলী বা ''ৱাঝি''ৰ উদ্দেশ্য ভিন্ন হয়।{{refn|group=note|'হনুমান ৱাঝি' (মালয়ালম ভাষাত "হনুমানৰ পথ") হৈছে এনে এক শৈলী য’ত ক্ষিপ্ৰতা আৰু কাৰিকৰী প্ৰয়োগৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। ইয়াৰ লগতে শত্ৰুক প্ৰতাৰণা কৰা বা পৰাস্ত কৰাৰ কেইবাটাও কৌশল ইয়াত থাকে। 'বালি ৱাঝি' (মালয়ালম ভাষাত "বালিৰ পথ") শত্ৰুপক্ষৰ কৌশলসমূহক তেওঁলোকৰ বিপৰুদ্ধেই এনেদৰে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে যাতে সেয়া শত্ৰুৰ বাবেই বিপজ্জনক হৈ পৰে। 'ভীমন ৱাঝি' (মালয়ালম ভাষাত "ভীমৰ পথ") শৈলীত শাৰীৰিক শক্তিৰ ব্যৱহাৰ প্ৰধানকৈ কৰা হয়।<ref name="HA" />}} এই শৈলীসমূহ হৈছে বিভিন্ন গুৰুৱে সমৰকলাৰ প্ৰতি থকা নিজৰ বুজা-বুজি অনুসৰি গ্ৰহণ আৰু সংশোধন কৰা ৰূপান্তৰ। পৰম্পৰাগত কালৰিপায়াট্টুত সাধাৰণতে দুটা প্ৰধান শৈলীক স্বীকৃতি দিয়া হয়। যি অঞ্চলত এইসমূহ চৰ্চা কৰা হয়, তাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই ভাগ দুটা কৰা হৈছে — উত্তৰ শৈলী বা ''ভডক্কন কালৰি'' আৰু দক্ষিণ শৈলী বা ''থেক্কন কালৰি''।<ref>{{Cite web |title=About Kalaripayattu |url=https://kalaripayattuclass.com/about-kalaripayattu/ |access-date=2019-12-10 |website=Kalaripayattu Class |language=en-US}}</ref><ref>{{cite journal |url=https://www.researchgate.net/publication/327016876 |doi=10.1177/2455929618773388|title=Exploring the Relevance of Cultural Resource Management: A Case Study of Kalaripayattu |year=2018 |last1=Vinodan |first1=A. |last2=Meera |first2=S. |journal=Journal of Heritage Management |volume=3 |issue=1 |pages=71–86 |s2cid=158232813}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.news18.com/news/india/kalaripayattu-to-have-a-mixed-syllabus-soon-463521.html |title=Kalaripayattu to have a mixed syllabus soon |date=9 April 2012}}</ref> এই দুয়োটা পদ্ধতিৰ নিজা নিজা শৈলী বা ''ৱাঝি'' (মালয়ালম অৰ্থ "পথ" বা "পদ্ধতি") যেনে— হনুমান ৱাঝি, ভীমন ৱাঝি আৰু বালি ৱাঝি আদিৰ মাজত লক্ষণীয় মিল দেখা পোৱা যায়।<ref name="HA">{{Cite book |last=John|first=Shaji K. |url=https://www.academia.edu/29708005|title=Kalaripayattu: The Martial and Healing Arts of Kerala|publisher=[[Academia.edu]]|year=2011|isbn=|location=Kottayam, Kerala|pages=19–20}}</ref> কালৰিপায়াট্টুৰ উত্তৰ শৈলী বা ''ভডক্কন কালৰি'' মূলতঃ কেৰালাৰ [[মালাবাৰ উপকূল|মালাবাৰ]] অঞ্চলত চৰ্চা কৰা হয়। ই আকৰ্ষণীয় তথা নমনীয় অংগ সঞ্চালন, গা বচাই দিয়া কৌশল, জাঁপ মৰা আৰু অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ প্ৰশিক্ষণৰ ওপৰত আধাৰিত। আনহাতে, কালৰিপায়াট্টুৰ দক্ষিণ শৈলী বা ''থেক্কন কালৰি'' মূলতঃ কেৰালাৰ দক্ষিণ প্ৰান্তত চৰ্চা কৰা হয়। ই খালী হাতেৰে কৰা যুদ্ধ আৰু শৰীৰৰ মৰ্মস্থানত (প্ৰেছাৰ পইণ্ট) আঘাত কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি কঠোৰ তথা প্ৰভাৱশালী কৌশল প্ৰদৰ্শনত পাৰ্গত।<ref>{{Cite web|last=Youseph|first=Ramon|date=2018-05-30|title=Martial Art of the Month: Kalaripayattu|url=https://kungfukingdom.com/martial-art-of-the-month-kalaripayattu/|access-date=2021-04-07|website=Kung-fu Kingdom|language=en-GB}}</ref> দুয়োটা পদ্ধতিতেই অভ্যন্তৰীণ আৰু বাহ্যিক ধাৰণাসমূহ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। তৃতীয় এটা শৈলীও চৰ্চা কৰা হয়, যাক মধ্য শৈলী বা ''মধ্য কালৰি'' বুলি জনা যায়। কিন্তু উত্তৰ আৰু দক্ষিণ শৈলীৰ তুলনাত ইয়াৰ চৰ্চা কমকৈ হয়।{{sfnp|Green|2001}}<ref>{{Cite book|last=Cruz|first=Edmund|url=https://books.google.com/books?id=OCJiDwAAQBAJ|title=Health, Longevity and the Martial Arts|publisher=Authorhouse|year=2018|isbn=9781546239796|location=|pages=}}</ref><ref>{{Cite book|last=Luijendijk|first=Dick|url=https://books.google.com/books?id=hISikpYZ9hYC|title=Kalarippayat|publisher=Lulu.com|date=July 2005|isbn=9781409226260|location=|pages=}}</ref> 'তুলুনাদন কালৰি' নামৰ কালৰিপায়াট্টুৰ এটা সৰু আঞ্চলিক শৈলীৰ উল্লেখ ভডক্কন পাট্টুকল আদি গ্ৰন্থত পোৱা যায়। কিন্তু ই প্ৰধানকৈ উত্তৰ কেৰালা আৰু দক্ষিণ কৰ্ণাটকৰ [[তুলু নাডু]] অঞ্চলতে সীমাবদ্ধ। কেৰালাৰ কিছুমান অকলশৰীয়া অঞ্চলত আন কিছুমান সৰু আঞ্চলিক শৈলীও থকা বুলি কোৱা হয়, কিন্তু এই শৈলীসমূহ ক্ৰমান্বয়ে দুৰ্লভ হৈ পৰিছে। ইয়াৰ উদাহৰণ হৈছে 'দ্ৰোণাম্বল্লী', 'ওডিমুৰাছেৰী', 'তুলু নাদান শৈৱ মুৰা' আৰু 'কায়্যাঙ্গালী'।<ref>{{Cite web |url=https://kalaripayattuclass.com/manoeuvre-tryst-with-kalaripayattu-veteran-sri-srd-prasad-gurukkal-of-bharat-kalari/ |title=Manoeuvre tryst with Kalaripayattu Veteran Sri SRD Prasad Gurukkal of Bharat Kalari |date=26 March 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiavideo.org/kerala/arts/onathallu-marital-art--2985.php|title = Onathallu, Kayyankali, Martial art, Entertainment, Kerala, India, Video}}</ref> === উত্তৰ শৈলী === উত্তৰ শৈলীক ''ভডক্কন কালৰি'' বুলিও জনা যায় আৰু ইয়াক সাধাৰণতে কালৰিপায়াট্টুৰ "মূল" ৰূপ বুলি গণ্য কৰা হয়। এই পদ্ধতিত শাৰীৰিক নমনীয়তাৰ ব্যায়ামৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref>{{Cite news |last=Akundi |first=Sweta |date=30 July 2018 |title=The 'kalari' burner |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/life-and-style/fitness/the-kalari-burner/article24551272.ece |access-date=21 December 2020}}</ref> ইয়াৰ মূল-মন্ত্ৰ হৈছে 'মেই চকু হ’ব লাগে', অৰ্থাৎ "শৰীৰটোক চকুলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা।" এই চৰ্চাসমূহ এককভাৱে আৰু একেলগে সংমিশ্ৰণ কৰি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ''মেইপায়াট্টু'' (কাৰাটেৰ কাটাৰ সৈতে সাদৃশ্য থকা এটা ধাৰণা) শিকোৱা হয়। এইসমূহ হৈছে আক্ৰমণাত্মক আৰু প্ৰতিৰক্ষামূলক কৌশলৰ সৈতে নমনীয়তাৰ ব্যায়ামৰ এক সংমিশ্ৰণ। অৱশ্যে প্ৰকৃত কৌশলসমূহ বহু পিছতহে শিকোৱা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে, গুৰুৰ শিক্ষাদানৰ পদ্ধতি অনুসৰি মেইপায়াট্টুৰ সংখ্যা ভিন্ন হ’ব পাৰে। প্ৰশিক্ষণ সাধাৰণতে চাৰিটা পৰ্যায়ত কৰা হয়— প্ৰথম পৰ্যায় হৈছে মেইপায়াট্টু (প্ৰশিক্ষণৰ ভংগিমা), ইয়াৰ পিছত ক্ৰমে 'কোলথাৰী' (কাঠৰ অস্ত্ৰৰে কৰা চৰ্চা), 'অংগথাৰী' (ধাতুৰ অস্ত্ৰৰে কৰা চৰ্চা) আৰু শেষত 'ভেৰুম কাই' (খালী হাতেৰে কৰা যুদ্ধ)।<ref>{{Cite news|last=Anima|first=P.|date=30 May 2014|title=I am... Radhika M, Kalaripayattu Instructor|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/I-am...-Radhika-M-Kalaripayattu-Instructor/article11643987.ece|access-date=21 December 2020}}</ref> সাধাৰণতে, বেছিভাগ কালৰিতে ৩ ৰপৰা ৬ মাহৰ ভিতৰত অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰা হয়। কিছুমান কালৰিত বছৰত কেৱল এটা অস্ত্ৰ শিকাৰহে অনুমতি দিয়া হয়। দীঘল লাঠী আৰু চুটি লাঠীৰ যুদ্ধৰ পিছত লোহাৰ অস্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ আৰম্ভ হয়। অস্ত্ৰৰ প্ৰশিক্ষণ কটাৰী আৰু তৰোৱালেৰে আৰম্ভ হয়, আৰু ইয়াৰ পিছত যাঠী চালনা শিকোৱা হয়। সকলো আধুনিক বিদ্যালয়তে বিশেষ অস্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। পৰম্পৰাগতভাৱে কেৰালাত ধনু-কাঁড়ৰ ব্যৱহাৰ সচৰাচৰ আছিল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক এই কৌশলসমূহ শিকোৱা হৈছিল, কিন্তু বৰ্তমান ইয়াৰ শিক্ষা খুবেই কমকৈ দিয়া হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.kerala.me/specialities/art-and-culture/kalaripayattu|title=Kalaripayattu {{!}} Art & Culture of Kerala |website=Kerala Tourist Information|language=en-US|access-date=2019-12-10}}</ref> === দক্ষিণ শৈলী === দক্ষিণ শৈলীক ''থেক্কন কালৰি'' বুলিও জনা যায়। পৰম্পৰাগতভাৱে বিশ্বাস কৰা হয় যে এইটো কালৰিপায়াট্টুৰ এনে এটা শৈলী যাক [[অগস্ত্য|অগস্ত্য মুনি]]য়ে পৰিৱৰ্তন আৰু প্ৰভাবিত কৰিছিল। ই মূলত কালৰিপায়াট্টুৰ উত্তৰ শৈলীৰে এক ৰূপ, যাৰ ওপৰত চুবুৰীয়া অঞ্চলৰ সমৰকলা যেনে— [[ৱৰ্ম অতি]] বা [[আদিমুৰাই]]ৰ প্ৰভাৱ পৰিছে। কালৰিপায়াট্টুৰ দক্ষিণ ৰূপটোৰ সৈতে ৱৰ্ম অতিৰ লক্ষণীয় মিল থকাৰ পিছতো, উত্তৰ কালৰিপায়াট্টুৰ সৈতে থকা সাদৃশ্যৰ বাবে ইয়াক ৱৰ্ম অতিৰপৰা এক সুকীয়া আৰু পৃথক সমৰকলা হিচাপে গণ্য কৰা হয়। কালৰিপায়াট্টুৰ দক্ষিণ ৰূপ আৰু ৱৰ্ম অতিৰ মাজৰ এই সাদৃশ্য সম্ভৱতঃ ভৌগোলিক সান্নিধ্যৰ বাবে হৈছে। সেয়েহে কালৰিপায়াট্টুৰ দক্ষিণ শৈলীক কালৰিপায়াট্টু আৰু ৱৰ্ম অতিৰ এক সংমিশ্ৰণ বুলি ধৰা হয়। <ref>{{Cite book|last1=DeMarco|first1=Michael|url=https://books.google.com/books?id=d_cPEAAAQBAJ|title=Martial and Healing Traditions of India|last2=Zarrilli|last3=Nongmaithem|last4=Dipl|publisher=Independently Published|year=2020|isbn=9798694263177|pages=6|chapter=1|quote=The linguistic, social, religious, historical, technical and geographical differences briefly recounted above suggest that kalarippayattu and varma ati are closely related but distinct systems of martial practice. Historically, it is probable that the similarity between the two arts depended entirely on proximity, with the kalarippayattu styles and traditions of Malabar quite distinct from those of Tamil practitioners, while those in southern Kerala were not only similar to one another, but were probably mixed styles of practice.}}</ref> উত্তৰ শৈলীৰ তুলনাত কেৰালাত দক্ষিণ শৈলীৰ চৰ্চা কমকৈ কৰা হয়। তথাপি ইয়াক পৰশুৰাম আৰু অগস্ত্য মুনি দুয়োগৰাকীৰে শিক্ষাৰ সংমিশ্ৰণ হিচাপে শ্ৰদ্ধা কৰা হয়। এই শৈলীটো মূলতঃ কেৰালাৰ দক্ষিণ অংশৰ কিছুমান অঞ্চলত চৰ্চা কৰা হয়, বিশেষকৈ [[কন্যাকুমাৰী]]ৰ ওচৰৰ ঠাইবোৰত।{{Citation needed|date=April 2021}} দক্ষিণ শৈলীৰ বহুতো চৰ্চা উত্তৰ শৈলীৰ সৈতে একে। কিন্তু ই প্ৰকৃতিগতভাৱে অধিক আক্ৰমণাত্মক আৰু যুদ্ধমুখী। উত্তৰ শৈলীৰ দৰে শৰীৰৰ নমনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে ইয়াত খালী হাতেৰে কৰা যুদ্ধ, জোৰদাৰ প্ৰহাৰৰ কৌশল আৰু ভৰিৰ সঞ্চালনৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref>{{Cite news|date=21 December 2020|title=Kalari makes its first move Down Under|work=The Indian Sun|url=https://www.theindiansun.com.au/2014/08/11/kalari-makes-first-move/|access-date=21 December 2020}}</ref> ইয়াৰ প্ৰশিক্ষণ 'চুভাদু'ৰপৰা আৰম্ভ হয়। চুভাদু হৈছে [[মুৱায় থাই]] আৰু [[জুডো]]ৰ দৰে বিভিন্ন যুদ্ধ কৌশলৰ এক সংমিশ্ৰণ।<ref name="EK" /> ইয়াৰ ঠিক পিছতে প্ৰশিক্ষণৰ অংশ হিচাপে সংগীৰ সৈতে মুখা-মুখি যুঁজ (স্পাৰিং) আৰম্ভ কৰা হয়। এই পূৰ্ব-নিৰ্ধাৰিত কৌশলসমূহ বাৰে বাৰে অভ্যাস কৰা হয়। খালী হাতৰ যুদ্ধত মৌলিক পাৰদৰ্শিতা লাভ কৰাৰ পাছত সৰু লাঠীৰে অস্ত্ৰৰ প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ হয়। সৰু লাঠীৰ প্ৰশিক্ষণ সাধাৰণতে দুজন যোদ্ধা লগ লাগি লাঠী বা কটাৰীৰে কৰে। এইসমূহ মূলতঃ প্ৰতিৰক্ষামূলক কৌশল। দুয়োগৰাকী যোদ্ধাৰ ওচৰত একে অস্ত্ৰ থকা যুদ্ধ কৌশলসমূহৰ ভিতৰত দীঘল লাঠী, তৰোৱাল আদিৰ স্পাৰিং অন্তৰ্ভুক্ত থাকে। এই প্ৰশিক্ষণৰ সময়ছোৱাত খালী হাতৰ যুদ্ধৰ কৌশলসমূহো উন্নত কৰা হয়। ছাত্ৰজনে অভিজ্ঞতা লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁক 'মৰ্ম' স্থান (শৰীৰৰ মৰ্মস্থান বা প্ৰেছাৰ পইণ্ট) সম্পৰ্কীয় অলপ জ্ঞান দিয়া হয়, যদিহে ''গুৰুক্কল'' বা শিক্ষকে তাক উপযুক্ত বুলি বিবেচনা কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://agasthyakalari.org/html/kalari-kerala.htm|title=Agasthya Kalari – for Siddha Treatments, Kalari Marma Treatments and offers training in Kalari strictly based on ancient scripts – located in Cochin, Kerala, India|website=Agasthya Bharatha Kalari|access-date=2019-12-10|archive-date=25 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191125233034/http://www.agasthyakalari.org/html/kalari-kerala.htm|url-status=dead|archivedate=2019-11-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191125233034/http://www.agasthyakalari.org/html/kalari-kerala.htm|deadurl=yes}}</ref> == মৰ্মশাস্ত্ৰম – মৰ্মস্থানত আঘাত == দাবী কৰা হয় যে অভিজ্ঞ কালৰি যোদ্ধাসকলে শত্ৰুৰ শৰীৰৰ সঠিক 'মৰ্মম' (মৰ্মস্থান বা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিন্দু)ত কেৱল আঘাত কৰিয়েই তেওঁলোকক নিষ্ক্ৰিয় বা হত্যা কৰিব পাৰিছিল। এই কৌশলটো কেৱল আটাইতকৈ ভদ্ৰ আৰু বিশ্বাসী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলকহে শিকোৱা হয়, যাতে ইয়াৰ অপব্যৱহাৰ নহয়। 'মৰ্মশাস্ত্ৰম'ত মৰ্মস্থানৰ জ্ঞানৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু ইয়াক মৰ্ম চিকিৎসাৰ (''মৰ্মচিকিৎসা'') বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|title=Marma Therapy|website=National Health Portal of India|url=https://www.nhp.gov.in/marma-therapy_mtl|access-date=2020-12-22|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027234126/https://www.nhp.gov.in/marma-therapy_mtl|url-status=dead|archivedate=2020-10-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201027234126/https://www.nhp.gov.in/marma-therapy_mtl|deadurl=yes}}</ref> মৰ্ম চিকিৎসাৰ এই পদ্ধতিটো [[আয়ুৰ্বেদ]]ৰ লগতে [[সিদ্ধ চিকিৎসা]] পদ্ধতিৰপৰা আহিছে। অৱশ্যে কালৰিপায়াট্টুৰ সমালোচকসকলে আঙুলিয়াই দিছে যে কোনো নিৰপেক্ষ লোকৰ ওপৰত এই মৰ্ম কৌশলসমূহ প্ৰয়োগ কৰিলে সদায় প্ৰমাণযোগ্য ফলাফল পোৱা নাযায়।{{Citation needed|date=February 2021}} মৰ্মৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন উল্লেখ [[ঋগ্বেদ]]ত পোৱা যায়। তাত কোৱা হৈছে যে [[ইন্দ্ৰ]]ই [[বৃত্ৰ]]ৰ 'মৰ্মম' স্থানত [[বজ্ৰ]]ৰে আঘাত কৰি তেওঁক পৰাস্ত কৰিছিল। মৰ্মৰ উল্লেখ [[অথৰ্ববেদ]]তো পোৱা যায়।<ref>Subhash Ranade (1993). ''Natural Healing Through Ayurveda'' (p. 161). Passage Press. Utah USA.</ref> বৈদিক আৰু মহাকাব্যসমূহৰ উৎসত শৰীৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিন্দুবোৰৰ এনে বহুতো উল্লেখ থকাটোৱে এই কথা নিশ্চিত কৰে যে ভাৰতৰ প্ৰাচীন সমৰকলাবিদসকলে মৰ্মস্থানত আক্ৰমণ বা প্ৰতিৰক্ষা কৰাৰ বিষয়ে জানিছিল আৰু ইয়াৰ অভ্যাসো কৰিছিল।{{sfnp|Zarrilli|1994}} [[সুশ্ৰুত| সুশ্ৰুতে]](অনুমাণিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৬ষ্ঠ শতিকা) তেওঁৰ 'সুশ্ৰুত সংহিতা'ত মানৱ শৰীৰৰ ১০৭টা মৰ্মস্থান চিনাক্ত আৰু সংজ্ঞায়িত কৰিছিল।<ref>G. D. Singhal, L. V. Guru (1973). ''Anatomical and Obstetrical Considerations in Ancient Indian Surgery Based on Sarira-Sthana of Susruta Samhita''.</ref> এই ১০৭টা বিন্দুৰ মধ্যে ৬৪টা বিন্দুক এনেদৰে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছিল যে তাত ঘোছা বা লাঠীৰে সঠিকভাৱে আঘাত কৰিলে মানুহৰ মৃত্যু হ’ব পাৰে।<ref name="Svinth">J. R. Svinth (2002). [http://ejmas.com/kronos "A Chronological History of the Martial Arts and Combative Sports"]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101228093034/http://ejmas.com/kronos/ |date=28 December 2010 }} ''Electronic Journals of Martial Arts and Sciences''.</ref> সুশ্ৰুতৰ কৰ্মৰাজিয়েই চিকিৎসাবিদ্যাৰ শাখা [[আয়ুৰ্বেদ]]ৰ ভিত্তি গঠন কৰিছিল। ইয়াক ভাৰতৰ বিভিন্ন সমৰকলাৰ (যেনে— ৱৰ্ম কলাই আৰু মৰ্ম আদি) সৈতে একেলগে শিকোৱা হৈছিল য’ত শৰীৰৰ মৰ্মস্থানসমূহৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। == প্ৰশাসন == ভাৰতত [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ত অৱস্থিত ইণ্ডিয়ান কালৰিপায়াট্টু ফেডাৰেচন (IKF) কালৰিপায়াট্টুৰ অন্যতম প্ৰধান পৰিচালনা সমিতি। এই সমিতিক [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ [[যুৱ পৰিক্ৰমা আৰু ক্ৰীড়া মন্ত্ৰ্যালয়| যুৱ পৰিক্ৰমা আৰু ক্ৰীড়া মন্ত্ৰ্যালয়ে]] স্বীকৃতি প্ৰদান কৰিছে। ই ২০১৫ চনত এটা আঞ্চলিক ক্ৰীড়া ফেডাৰেচন হিচাপে সংযোগ লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Kalaripayattu eyes Olympics berth|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kalaripayattu-eyes-olympics-berth/article8634888.ece|access-date=19 November 2020|work=[[The Hindu]]|date=23 May 2016}}</ref> [[কোঝিকোড]]ত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা কালৰিপায়াট্টু ফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়া (KFI) হৈছে কালৰিপায়াট্টুৰ আন এখন পৰিচালনা সমিতি, যাক [[ভাৰতীয় অলিম্পিক সংস্থা]]ই স্বীকৃতি দিছে।<ref name="ranking">{{cite news|author=Express Features|title=Kacha Grading System to be introduced for Kalaripayattu|url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2013/jul/15/kacha-grading-system-to-be-introduced-for-kalaripayattu-496837.html|access-date=19 November 2020|work=[[The New Indian Express]]|date=15 July 2013}}</ref> তিৰুৱনন্তপুৰমৰ কেৰালা কালৰিপায়াট্টু এছ’চিয়েচন (KKA) হৈছে এই সমৰকলাৰ আন এক পৰিচালনা গোট, যাক কেৰালা ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া পৰিষদে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰিছে।<ref>{{cite news|author=Express News Service|title=Kalari Training by Fake Bodies Alleged|url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2014/jun/30/kalari-training-by-fake-bodies-alleged-630393.html|access-date=19 November 2020|work=[[The New Indian Express]]|date=30 June 2014}}</ref> == উল্লেখযোগ্য অনুশীলনকাৰীসকল == কোট্টাক্কল কানৰন গুৰুক্কল (১৮৫০–১৯৩৫), যাক কালৰিপায়াট্টুৰ "[[দ্ৰোণাচাৰ্য]]" বুলিও জনা যায়, চাম্বাদন বিতিল নাৰায়ণন নায়ৰৰ এজন [[গুৰু]] আছিল। কোট্টাক্কল কানৰন গুৰুক্কলক এনে এগৰাকী গুৰু হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয় যিয়ে ৰাজ্যখনৰ মালাবাৰ উপকূল অঞ্চলৰ কেইবাজনো গুৰুৰপৰা কালৰিপায়াট্টু শিকি ইয়াক [[কেৰালা]]ত সংৰক্ষিত কৰিছিল আৰু বিংশ শতিকালৈকে জীয়াই ৰাখিছিল। ব্ৰিটিছ চৰকাৰে কালৰিপায়াট্টু নিষিদ্ধ কৰাৰ সময়ত তেওঁ কালৰিপায়াট্টুৰ চৰ্চাৰ বাবে ধনৰ যোগান ধৰিবলৈ নিজৰ মাটি আৰু সম্পত্তি বিক্ৰী কৰি দিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref name="MW">{{Cite news|last=Gopalakrishnan|first=K. K.|date=2018-10-04|title=Meet the Malabar warrior, S.R.D. Prasad Gurukkal|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/entertainment/dance/meet-the-malabar-warrior-kalarippayattu-exponent-srd-prasad-gurukkal/article25122777.ece|access-date=2021-05-23|issn=0971-751X}}</ref><ref name="KK">{{Cite news|last=Gopalakrishnan|first=K. K.|date=2011-02-10|title=King of Kalarippayattu|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/dance/King-of-Kalarippayattu/article15285978.ece|access-date=2021-05-23|issn=0971-751X}}</ref> চাম্বাদন বিতিল নাৰায়ণন নায়ৰ (১৯০৫–১৯৪৪) আছিল এজন কালৰিপায়াট্টু গুৰু আৰু কোট্টাক্কল কানৰন গুৰুক্কলৰ ছাত্ৰ। তেওঁক জনপ্ৰিয়ভাৱে "CVN" বুলি জনা গৈছিল। তেওঁৰ স্মৃতিতে সমগ্ৰ [[কেৰালা]]ত চিভিএন কালৰি (CVN Kalaris) সমূহ গঢ়ি উঠিছিল, যাৰ ফলত নিজ ৰাজ্যখনত কালৰিপায়াট্টুৰ পুনৰুত্থান সম্ভৱ হৈছিল।<ref name="MW" /> চিৰাক্কল টি. শ্ৰীধৰণ নায়ৰ (১৯০৯–১৯৮৪) আছিল এজন কালৰিপায়াট্টু গুৰু আৰু শ্ৰী ভাৰত কালৰি (পূৰ্বতে ৰাজকুমাৰ কালৰি নামেৰে জনাজাত)ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক। তেওঁ কালৰিপায়াট্টুৰ ওপৰত প্ৰথমখন কিতাপ লিখাৰ বাবে জনাজাত। ১৯৩৭ চনত প্ৰকাশিত মালয়ালম ভাষাত লিখিত তেওঁৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থ 'কালৰিপায়াট্টু' আছিল এই সমৰকলাৰ ওপৰত লিখা প্ৰথমখন কিতাপ।<ref name="KK" /> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ কালৰিপায়াট্টুৰ ওপৰত প্ৰথমখন প্ৰামাণ্য পাঠ্যপুথি 'কালৰিপায়াট্টু — এ কমপ্লিট গাইড টু কেৰালাছ এনচিয়েণ্ট মাৰ্চিয়েল আৰ্ট' ৰচনা কৰিছিল। এই পুথিখন আজিও কালৰিপায়াট্টুৰ আটাইতকৈ নিৰ্ভৰযোগ্য সমল হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="KK" /> কালৰিপায়াট্টু সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ভডাকৰাৰ এগৰাকী ৭৩বছৰীয়া মহিলা গুৰু [[মীনাক্ষী আম্মা]]<ref name="SF">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/av/magazine-37038134/the-sword-fighting-granny-showing-the-young-how-it-s-done|title = The sword-fighting granny|work = BBC News}}</ref><ref name="OD">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/society/history-and-culture/meenakshi-amma-the-grand-old-dame-of-kalaripayattu/article25307782.ece|title=Meet Meenakshi Amma, the grand old dame of Kalaripayattu|newspaper=The Hindu|date=25 October 2018|last1=Sathyendran|first1=Nita}}</ref> আৰু চাভাঘাটৰ এজন গুৰু শংকৰ নাৰায়ণ মেনন চুন্দায়িলক<ref>{{Cite news|date=2022-01-26|title=An ambassador for Kalaripayattu worldwide|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/an-ambassador-for-kalaripayattu-worldwide/article38326385.ece|access-date=2022-01-28|issn=0971-751X}}</ref> [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ তৰফৰপৰা [[পদ্মশ্ৰী]] বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছে। == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == [[File:JasmineSimhalan-kalaripayatt-silamb.gif|right|সমৰকলাবিদ জেচমিন সিংহলনে 'মেইপায়াট্টু' প্ৰদৰ্শন কৰা দৃশ্য। |frame]] ভাৰতীয় গ্ৰাফিক নভেল 'ওডায়ন' আৰু 'ওডায়ন II – যুদ্ধম'ৰ নামভূমিকাত থকা চৰিত্ৰটো এজন কালৰিপায়াট্টু বিদ্যাত পাকৈত প্ৰতিশোধকামী যোদ্ধা। এই কাহিনীভাগ ১৬ শতিকাৰ সামন্ততান্ত্ৰিক [[কেৰালা]]ৰ পটভূমিত ৰচিত।<ref>{{cite news|last1=Chhibber|first1=Mini Anthikad|date=24 August 2014|title=An equal music|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/writer-suhas-sundar-and-artist-deepak-sharma-feel-they-work-better-as-a-team/article6345035.ece|access-date=20 November 2020}}</ref> টুনজ এনিমেচন ইণ্ডিয়াই [[কাৰ্টুন নেটৱৰ্ক (ভাৰত)|কাৰ্টুন নেটৱৰ্ক]]ৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা 'লিটল কালৰি ৱাৰিয়ৰ্ছ' নামৰ কাৰ্টুন ধাৰাবাহিকখনৰ মূল চৰিত্ৰসমূহ হৈছে কালৰিপায়াট্টু অনুশীলনকাৰী। ২০১২ চনৰ ভাৰতীয় এনিমেটেড চলচ্চিত্ৰ 'অৰ্জুন: দ্য ৱাৰিয়ৰ প্ৰিন্স'তো কালৰিপায়াট্টু দেখুওৱা হৈছে। [[ভাৰতীয় পৌৰাণিক কাহিনী]]ৰ ওপৰত আধাৰিত ভাৰতীয় ৰোল-প্লেয়িং গেম 'অশ্বত্থামা – দ্য ইমৰ্টেল'ৰ যুদ্ধৰ দৃশ্যসমূহ কালৰিপায়াট্টুৰ সহায়ত সজোৱা হৈছিল। ইয়াত প্ৰকৃত কালৰিপায়াট্টু গুৰুসকলৰ অংগ সঞ্চালনসমূহ [[মোচন কেপচাৰ]] প্ৰযুক্তিৰ জৰিয়তে গেমটোত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। আমেৰিকান এনিমেটেড টেলিভিছন ধাৰাবাহিক 'ষ্টিভেন ইউনিভাৰ্ছ' (Steven Universe) ৰ 'কনি মহেশ্বৰন' চৰিত্ৰটোৰ যুঁজৰ শৈলী হিচাপে কালৰিপায়াট্টু ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ভাৰতীয় ভিডিঅ' গেমৰ উপৰি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গেমসমূহৰ চৰিত্ৰয়ো কালৰিপায়াট্টু ব্যৱহাৰ কৰে, যেনে— 'চৌলকেলিবাৰ' (Soulcalibur) শৃংখলাৰ 'ভল্ডো', 'ডেথ বেটেল'ৰ 'অসুৰ' আদি। জাপানী [[মাংগা]] টিভি ধাৰাবাহিক 'কেনইচি: দ্য মাইটিয়েষ্ট ডিচাইপল'ত চাইৰিল ৰহমান, ইথান ষ্টেনলি আৰু শ্বো কানূৰ চৰিত্ৰই এই শৈলী ব্যৱহাৰ কৰিছে।<ref name="cartoons">{{cite news|last=Nair|first=Shreejaya|title=Comics go the Kalari way |url=https://www.deccanchronicle.com/150911/lifestyle-offbeat/article/comics-go-kalari-way|access-date=20 November 2020|work=[[Deccan Chronicle]]|date=12 September 2015}}</ref> ২০১৯ চনত জাপানী মাংগা 'আগাৰি' (Agari) ত প্ৰথমবাৰৰ বাবে এজন ভাৰতীয় মূলৰ চৰিত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ইয়াত ৰবি নামৰ এজন কালৰিপায়াট্টু গুৰুক মূল চৰিত্ৰ হিচাপে দেখুওৱা হৈছে।<ref>{{cite news|author=TNN|date=25 May 2019|title=Kalaripayattu warrior Ravi to be the first Indian character in Manga comic|work=[[The Times of India]]|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/kalaripayattu-warrior-ravi-to-be-first-indian-character-in-manga-comic/articleshow/68552880.cms|access-date=19 November 2020}}</ref> কালৰিপায়াট্টুৰ ওপৰত কেইবাখনো তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। এই বিষয়ত আটাইতকৈ পুৰণি আৰু জনাজাত তথ্যচিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত এখন হৈছে [[বিবিচি]]ৰ 'দ্য ৱে অৱ দ্য ৱাৰিয়ৰ' (The Way of the Warrior)।<ref>Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211205/Dmt0WTZfKI0 Ghostarchive] and the {{cite AV media | url = https://www.youtube.com/watch?v=Dmt0WTZfKI0 | title = The Way of the Warrior: Kalari, The Indian Way | website = [[YouTube]] | date = 17 September 2011 | access-date = 2 August 2026 | archive-date = 29 January 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200129025454/https://www.youtube.com/watch?v=Dmt0WTZfKI0 | dead-url = unfit }}: {{cite AV media| url = https://www.youtube.com/watch?v=Dmt0WTZfKI0| title = The Way of the Warrior: Kalari, The Indian Way | website=[[YouTube]]| date = 17 September 2011 }}</ref> 'ফাইট কুৱেষ্ট' (Fight Quest) ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণতো কালৰিপায়াট্টুৰ ওপৰত তথ্যচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Fight Quest India (Kalarippayattu) |website=IMDb|date=26 September 2008|url=http://www.imdb.com/title/tt1298941/|access-date=2020-12-22}}</ref> === চলচ্চিত্ৰত === ভাৰতীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিভিন্ন চলচ্চিত্ৰত কালৰিপায়াট্টু প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। তাৰে কেইখনমান হ’ল: {{colbegin}} *''থাচোলী ওথেনান'' (১৯৬৪) *''[[আৰোমালুন্নী]]'' (১৯৭২) *''[[অন্দানোন্দু কালাদাল্লী]]'' ([[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]]) (১৯৭৮) *''[[চিলাম্বু]]'' (১৯৮৬) *''[[অৰু ভডক্কন বীৰগাথা]]'' (১৯৮৯) *''[[কাল্লন কাপ্পালিল তেন্নে]]'' (১৯৯১) *''[[থাচোলী ভাৰ্গীছ চেকাভাৰ]]'' (১৯৯৫) *''[[অশোকা (চলচ্চিত্ৰ)|অশোকা]]'' (২০০১) ([[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]) *''[[দ্য মিথ]]'' (২০০৫) ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]) *''[[দ্য লাষ্ট লেজিয়ন]]'' (২০০৭) ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]) *''[[কেৰালা বৰ্মা পাজহাছী ৰাজা (চলচ্চিত্ৰ)|কেৰালা বৰ্মা পাজহাছী ৰাজা]]'' (২০০৯) *''[[মানসাৰা (চলচ্চিত্ৰ)|মানসাৰা]]'' (২০১০) ([[তেলেগু ভাষা|তেলেগু]]) * ''[[উৰুমী (চলচ্চিত্ৰ)|উৰুমী]]'' (২০১১) * ''[[কমাণ্ডো (২০১৩ চলচ্চিত্ৰ)|কমাণ্ডো]]'' (২০১৩) ([[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]) * ''[[বাজীৰাও মস্তানী]]'' (২০১৫) ([[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]) * ''[[বাঘী (২০১৬ চলচ্চিত্ৰ)|বাঘী]]'' (২০১৬) ([[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]) * ''[[বীৰম (২০১৬ চলচ্চিত্ৰ)|বীৰম]]'' (২০১৬) * ''[[পদ্মাৱত (চলচ্চিত্ৰ)|পদ্মাৱত]]'' (২০১৮) ([[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]) * ''[[কায়ামকুলাম কোচুন্নী (২০১৮ চলচ্চিত্ৰ)|কায়ামকুলাম কোচুন্নী]]'' (২০১৮) * ''[[জংলী (২০১৯ চলচ্চিত্ৰ)|জংলী]]'' (২০১৯) ([[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]) * ''[[অথীৰন]]'' (২০Valid) * ''[[সনক]]'' (২০২১) ([[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]) * ''[[স্পাইডাৰ-মেন: এক্ৰছ দ্য স্পাইডাৰ-ভাৰ্ছ]]'' (২০২৩) ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]) * ''[[এআৰএম (চলচ্চিত্ৰ)|অজয়ন্তে ৰন্দম মোষনম]]'' (২০২৪) * ''[[পৰম সুন্দৰী (চলচ্চিত্ৰ)]]'' (২০২৫) {{colend}} ==টোকা== {{reflist|group=note|35em|refs= <!-- P --> <!-- "Parashurama" --> {{refn|group=note|name="Parashurama"|পৰশুৰাম: * {{harvtxt|Green|2001|p=225}}: "মৌখিক আৰু লিখিত পৰম্পৰা অনুসৰি, কেৰালাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক তথা যোদ্ধা-মুনি পৰশুৰামক প্ৰথম কালৰি আৰু ইয়াৰ পৰৱৰ্তী শিক্ষক পৰিয়ালসমূহৰ বংশৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ বাবে কৃতিত্ব দিয়া হয়।" * {{harvtxt|Zarrilli|1998|p=31}}: "মৌখিক আৰু লিখিত পৰম্পৰা অনুসৰি, পৰশুৰামক এই সমৰকলা আৰু প্ৰথম কালৰিৰ প্ৰতিষ্ঠাপক বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।" }} }} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == উৎসসমূহ == {{refbegin}} <!-- A --> * {{cite journal | last1=Arafath | first1=P. K. Yasser | title=The Nadapuram Enigma a History of Violence and Communalism in North Malabar (1957–2015) | journal=Economic and Political Weekly | volume=51 | issue=15 | date=9 April 2016 | url=https://www.academia.edu/24354760 }}<!-- G --> * {{cite book| last =Green | first =Thomas A. | year =2001 | title =Martial Arts of the World: A–Q | publisher =ABC-CLIO | isbn =9781576071502 | url =https://books.google.com/books?id=v32oHSE5t6cC}}<!-- M --> * {{Cite book | last =Menon | first=A. Sreedhara | date =4 March 2011 | title =Kerala History and its Makers | publisher =D. C. Books | isbn =978-81-264-3782-5 | language =en | url =https://books.google.com/books?id=wnAjqjhc1VcC | access-date =10 October 2021}}<!-- S --> * {{Cite book | last =Shaji | first =John K. | year =2011 | title =Kalaripayattu: The Martial and Healing Arts of Kerala | publisher=Published by the author | url =https://www.academia.edu/29708005}}<!-- W --> * {{cite book|last=Wollok|first=Jenniffer G.|year=2011|title=Rethinking Chivalry and Courtly Love|publisher=ABC Publishing|isbn=9780275984885|page=250|language=English|url=https://books.google.com/books?id=orTn7RpmyZIC&dq=thiyyas+martial+arts&pg=PA250|access-date=18 January 2022}}<!-- Z --> * {{cite journal | last =Zarrilli | first =Phillip B. | year =1979 | title =Kalarippayatt, Martial Art of Kerala | journal =The Drama Review | volume =23 | issue =2 | pages =113–124 | doi =10.2307/1145220 | jstor =1145220 | url =https://www.cambridge.org/core/journals/the-drama-review-tdr/article/abs/kalarippayatt-martial-art-of-kerala/3A948AB69C08CF861B11679A51F7DA06 | url-access =subscription }} * {{cite journal | last =Zarrilli | first =Phillip B. | year =1992 | title =To Heal and/or To Harm: The Vital Spots (Marmmam/Varmam) in Two South Indian Martial Traditions Part I: Focus on Kerala's Kalarippayattu | journal =[[Journal of Asian Martial Arts]] | volume =1 | issue =1 | url =https://spa.exeter.ac.uk/drama/staff/kalari/healharm.html | access-date =2026-08-02 | archivedate =2023-06-01 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20230601082829/https://spa.exeter.ac.uk/drama/staff/kalari/healharm.html | deadurl =yes }} * {{cite journal | last =Zarrilli | first =Phillip B. | year =1994 | title =A South Indian Martial art and the Yoga and Ayurvedic Paradigms | journal =Journal of Asian Martial Arts | url =https://spa.exeter.ac.uk/drama/staff/kalari/power.html | archive-date =16 September 2008 | access-date =23 February 2023 | archive-url =https://web.archive.org/web/20080916172804/https://spa.exeter.ac.uk/drama/staff/kalari/power.html | url-status =dead | archivedate =16 September 2008 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20080916172804/http://www.spa.ex.ac.uk/drama/staff/kalari/power.html | deadurl =yes }}{{issue needed|date=June 2025}} * {{cite book | last =Zarrilli | first =Phillip B. | year =1998 | title =When the Body Becomes All Eyes: Paradigms, Discourses, and Practices of Power in Kalarippayattu, a South Indian Martial Art | publisher =Oxford University Press | isbn =9780195639407 | url =https://books.google.com/books?id=EP6BAAAAMAAJ }} {{refend}} == অধিক পঢ়ক == * Balakrsnan, Pi (1995) ''Kalarippayattu: The ancient martial art of Kerala'', C. V. Govindankutty Nair Gurukka 1995, {{ASIN|B0006F9ONS}} * Denaud, Patrick (1996) ''Kalaripayat'', Budostore, {{ISBN|2-908580-62-4}} * Elgood, Robert (2005), ''Hindu Arms and Ritual: Arms and Armour from India 1400-1865'', Eburon, {{ISBN|90-5972-020-2}} * Zarrilli, Phillip B. (1992) "[https://spa.exeter.ac.uk/drama/staff/kalari/healharm.html To Heal and/or To Harm: The Vital Spots in Two South Indian Martial Traditions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230601082829/https://spa.exeter.ac.uk/drama/staff/kalari/healharm.html |date=2023-06-01 }}" * Zarrilli, Phillip B. (1993), "[https://web.archive.org/web/20070628182657/http://www.phillipzarrilli.com/downloads/actualizing_power.pdf Actualizing Power and Crafting a Self in Kalarippayattu]"'', Journal of Asian Martial Arts'' == বহিঃসংযোগ == {{Commons category|Kalarippayattu| কালৰিপায়াট্টু}} * [https://web.archive.org/web/20171027154055/http://prd.kerala.gov.in/kalarippayatu.htm Kalarippayattu - one of the oldest martial arts], কেৰালা চৰকাৰৰ ৱেবছাইট (Wayback Machineৰ কপি) * [https://youtube.com/@ParasuramaKalari?si=APJlGs0Sqrm24Js0 Fundamentals of Kalaripayattu Video Series] [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:সমৰ কলা]] 4a9w8tousorrq8vym3u4ktcu7bcf4bk 0 138275 622750 622477 2026-08-02T14:16:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622750 wikitext text/x-wiki {{Infobox recurring event | name= কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য উৎসৱ | logo= | image= ITFoK gate.JPG | caption= | location= [[থ্ৰিচূৰ|ত্ৰিশূৰ]] চহৰ | years_active=২০০৮ – বৰ্তমান | founded= ২০০৮ | dates= জানুৱাৰী মাহৰ দ্বিতীয় সপ্তাহ<br />(৭-২২ জানুৱাৰী ২০১১) | genre= [[নাটক|থিয়েটাৰ]] | attendance= | patron= | website= [http://theatrefestivalkerala.com/index.php theatrefestivalkerala] }} '''কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য উৎসৱ''' (ইংৰাজী: International Theatre Festival of Kerala; চমুকৈ ITFoK) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[থ্ৰিচূৰ|ত্ৰিশূৰ]] চহৰত প্ৰতি বছৰে ডিচেম্বৰ মাহত অনুষ্ঠিত হোৱা এক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য উৎসৱ। এই উৎসৱ কেৰালা [[সংগীত নাটক একাডেমী]] আৰু কেৰালা চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক বিভাগৰ দ্বাৰা আয়োজন কৰা হয়। এই উৎসৱ ২০০৮ চনত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2010/11/29/stories/2010112959360300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121108151941/http://www.hindu.com/2010/11/29/stories/2010112959360300.htm |url-status=dead |archive-date=2012-11-08 |title=Logo of theatre festival released |access-date=2010-12-29 |location=Chennai, India |work=[[The Hindu]] |date=2010-11-29 |archivedate=2012-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121108151941/http://www.hindu.com/2010/11/29/stories/2010112959360300.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2008/12/22/stories/2008122252560300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20081226033414/http://www.hindu.com/2008/12/22/stories/2008122252560300.htm |url-status=dead |archive-date=2008-12-26 |title=Stage set for international theatre festival in Thrissur |access-date=2010-12-29 |location=Chennai, India |work=[[The Hindu]] |date=2008-12-22 |archivedate=2008-12-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081226033414/http://www.hindu.com/2008/12/22/stories/2008122252560300.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/009200812202060.htm |title=International theatre festival from Dec. 22 |publisher=The Hindu |access-date=2010-12-29 |location=Chennai, India |date=2008-12-20 |archive-date=8 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121108152545/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/009200812202060.htm |url-status=dead |archivedate=2012-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121108152545/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/009200812202060.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/2010/08/08/stories/2010080861500200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20120601142832/http://hindu.com/2010/08/08/stories/2010080861500200.htm |url-status=dead |archive-date=2012-06-01 |title=International theatre festival |access-date=2010-12-29 |location=Chennai, India |work=[[The Hindu]] |date=2010-08-08 |archivedate=2012-06-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120601142832/http://hindu.com/2010/08/08/stories/2010080861500200.htm |deadurl=yes }}</ref> == ইতিহাস == কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য উৎসৱ (ITFoK) ২০০৮ চনত ত্ৰিশূৰ চহৰত কেৰালা সংগীত নাটক একাডেমীৰ উদ্যোগত আৰু প্ৰয়াত অভিনেতা মুৰলীৰ নেতৃত্বত আৰম্ভ হৈছিল। এই উৎসৱত সমগ্ৰ বিশ্বৰ স্বতন্ত্ৰ, পৰীক্ষামূলক আৰু সমসাময়িক নাট্য দলসমূহে অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/international-theatre-festival-to-begin-from-jan-27-114012500495_1.html |title= International Theatre Festival to begin from Jan 27 |work=Business Standard |access-date=2014-02-04}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/its-curtains-for-theatre-fest/article5647493.ece |title=It’s curtains for theatre fest |publisher=The Hindu |access-date=2014-02-04}}</ref><ref>{{cite web |url=http://caravanmagazine.in/showcase/international-theatre-festival-kerala |title=International Theatre Festival of Kerala |publisher=Caravanmagazine.in |access-date=2014-02-04}}</ref> == স্থানসমূহ == ত্ৰিশূৰ চহৰৰ জি শংকৰ পিল্লাই সাংস্কৃতিক প্ৰকল্পত আঠ দিন ধৰি এই উৎসৱ অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াৰ মূল মঞ্চসমূহ হৈছে মুৰলী মুকলি থিয়েটাৰ আৰু কে টি মহম্মদ আঞ্চলিক থিয়েটাৰ।<ref>{{cite web |url=http://travel-ideas.makemytrip.com/international-theatre-festival-of-kerala/ |title=Theatre Bonanza at the 5th International Theatre Festival of Kerala |publisher=MakeMyTrip |access-date=2014-02-04 |archive-date=4 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140304193301/http://travel-ideas.makemytrip.com/international-theatre-festival-of-kerala/ |url-status=dead |archivedate=2014-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140304193301/http://travel-ideas.makemytrip.com/international-theatre-festival-of-kerala/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2008/12/22/stories/2008122252560300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20081226033414/http://www.hindu.com/2008/12/22/stories/2008122252560300.htm |url-status=dead |archive-date=2008-12-26 |work=[[The Hindu]] |title=Stage set for international theatre festival in Thrissur |date=2008-12-22 |access-date=2014-02-04 |archivedate=2008-12-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081226033414/http://www.hindu.com/2008/12/22/stories/2008122252560300.htm |deadurl=yes }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:উৎসৱ]] [[শ্ৰেণী:সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:কেৰালা]] ifd98tasdj5x2bgo4cpuq9j2rpgeo5o 4 138276 622780 622617 2026-08-02T16:16:36Z Nayan j Nath 15159 622780 wikitext text/x-wiki [[File:Train The Trainer 2026 Logo.svg|200px|right]] যোৱা ১০, ১১ আৰু ১২ জুলাই তাৰিখে হাইদেৰাবাদৰ IIIT Campus-ত অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা ট্ৰেইন দ্য ট্ৰেইনাৰ আৱাসিক কৰ্মশালা(Train the Trainer (TTT) Workshop)-ত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অসমৰ ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ মই আৰু কন্দৰ্পই সুযোগ পাইছিলোঁ। দুয়ো অসমৰ পৰা গলেও আমি বেলেগ বেলেগ সময়ত হাইদৰাবাদস্থিত ‘Trunk and Torlley’ নামৰ বুটিক হোটেলত উপস্থিত হৈছিলোগৈ। কন্দৰ্পই দুপৰীয়াতে আৰু মই সন্ধীয়া ৭.৩০ বজাত । ইয়াৰ বাবে যাত্ৰা, থকা-খোৱা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ সকলো ব্যৱস্থা ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচনৰ আয়োজকসকলে অতি সুন্দৰভাৱে সম্পন্ন কৰিছিল। কৰ্মশালাৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই আয়োজকসকলৰ আন্তৰিকতা, সময়ানুবৰ্তিতা, সুপৰিকল্পিত ব্যৱস্থা আৰু প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰী স্বেচ্ছাসেৱকৰ প্ৰতি দেখুওৱা আন্তৰিকতাই মুগ্ধ কৰিছিল। এটা ডাঙৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ অনুষ্ঠান কেনেদৰে সুকলমে আৰু প্ৰায় নিখুঁতভাৱে সম্পন্ন কৰিব পাৰি, তাৰ এক উৎকৃষ্ট উদাহৰণ হল এই কৰ্মশালাখন। কৰ্মশালাত অংশগ্ৰহণ কৰা স্বেচ্ছাসেৱকসকলৰ অধিকাংশই আছিল অতি উদ্যমী, কাৰিকৰীভাৱে দক্ষ আৰু আত্মবিশ্বাসী তৰুণ-তৰুণী। তেওঁলোকৰ ক্ষিপ্ৰতা আৰু পাৰদৰ্শিতা দেখি প্ৰথমে মোৰ মনত অলপ সংকোচৰ সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু তাৰ মাজতেই দুজনমান মোতকৈ বয়োজ্যেষ্ঠ স্বেচ্ছাসেৱকৰ উৎসাহ আৰু সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণে মোক সাহস যোগালে। ট্ৰেইন দ্য ট্ৰেইনাৰ আৱাসিক কৰ্মশালা খনত দলীয় আলোচনা, সমস্যা সমাধান, মত-বিনিময়, আত্মসমীক্ষা আৰু ব্যৱহাৰিক অনুশীলনৰ জৰিয়তে শিকাৰ এক বিশেষ পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ইয়াত অন্তভুক্ত বিষয়বস্তু যথেষ্ট বিস্তৃত আছিল। হয়তো সময়ৰ সীমাবদ্ধতা অথবা অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ অভিজ্ঞতাৰ কথা বিবেচনা কৰিয়েই কিছুমান বিষয় অতি দ্ৰুত গতিত আগবঢ়াই নিছিল। এই বিষয় সমূহ অধিক সময় লৈ ব্যাখ্যা কৰা হ’লে মোৰ দৰে দুৰ্বল অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ বাবে আৰু অধিক সুবিধাজনক হ’লহেঁতেন। মনলৈ এটা কথা বাৰে বাৰে আহিছিল— মোৰ এই অকণমান ভঁৰালত তিনিদিনতে ইমান বিশাল ৱিকিমিডিয়া জগতখন কেনেকৈ ভৰাম? মোৰ ভূৰুকাটোত হাতী ভৰাব নোৱাৰিলো যদিও এটা কথা নিশ্চয়কৈ উপলব্ধি কৰিলো যে কৰ্মশালাবোৰৰ উদ্দেশ্য সকলো কথা শিকাই শেষ কৰা নহয়; বৰঞ্চ শিকাৰ পথটো দেখুওৱা হে। বয়স, অভিজ্ঞতা বা প্ৰযুক্তিৰ সীমাবদ্ধতা থাকিলেও আগ্ৰহ, অধ্যৱসায় আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱ থাকিলে নতুনকৈ শিকা সম্ভৱ। এই উপলব্ধিয়েই মোৰ বাবে এই কৰ্মশালাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।লগতে একপ্ৰকাৰৰ অৱশৰ বিনোদন। শেষত, এই সুন্দৰ, সুশৃংখল আৰু প্ৰেৰণাদায়ক আয়োজনৰ বাবে আয়োজক সংস্থা, প্ৰশিক্ষক, স্বেচ্ছাসেৱক আৰু সহ-অংশগ্ৰহণকাৰী সকলোলৈ আন্তৰিক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আমাৰ সকলো স্বেচ্ছাসেৱকে এই ট্ৰেইন দ্য ট্ৰেইনাৰ কৰ্মশালা খনত উপস্থিত হোৱাৰ সুযোগ পোৱা উচিত। ধন্যবাদ। [[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 01:32, 2 August 2026 (ইউ.টি.চি.) jj5xy8isldw8tas2ogehtvkcitvcnot 622831 622780 2026-08-02T17:33:50Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622831 wikitext text/x-wiki [[File:Train The Trainer 2026 Logo.svg|200px|right]] যোৱা ১০, ১১ আৰু ১২ জুলাই তাৰিখে [[হায়দৰাবাদ]]ৰ IIIT Campus-ত অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা ট্ৰেইন দ্য ট্ৰেইনাৰ আৱাসিক কৰ্মশালা(Train the Trainer (TTT) Workshop)-ত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অসমৰ ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ মই আৰু কন্দৰ্পই সুযোগ পাইছিলোঁ। দুয়ো অসমৰপৰা গ’লেও আমি বেলেগ বেলেগ সময়ত [[হায়দৰাবাদ]]স্থিত ‘Trunk and Torlley’ নামৰ বুটিক হোটেলত উপস্থিত হৈছিলোঁগৈ। কন্দৰ্পই দুপৰীয়াতে আৰু মই সন্ধিয়া ৭.৩০ বজাত। ইয়াৰ বাবে যাত্ৰা, থকা-খোৱা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ সকলো ব্যৱস্থা ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচনৰ আয়োজকসকলে অতি সুন্দৰভাৱে সম্পন্ন কৰিছিল। কৰ্মশালাৰ আৰম্ভণিৰপৰাই আয়োজকসকলৰ আন্তৰিকতা, সময়ানুৱৰ্তিতা, সুপৰিকল্পিত ব্যৱস্থা আৰু প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰী স্বেচ্ছাসেৱকৰ প্ৰতি দেখুওৱা আন্তৰিকতাই মুগ্ধ কৰিছিল। এটা ডাঙৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ অনুষ্ঠান কেনেদৰে সুকলমে আৰু প্ৰায় নিখুঁতভাৱে সম্পন্ন কৰিব পাৰি, তাৰ এক উৎকৃষ্ট উদাহৰণ হল এই কৰ্মশালাখন। কৰ্মশালাত অংশগ্ৰহণ কৰা স্বেচ্ছাসেৱকসকলৰ অধিকাংশই আছিল অতি উদ্যমী, কাৰিকৰীভাৱে দক্ষ আৰু আত্ম-বিশ্বাসী তৰুণ-তৰুণী। তেওঁলোকৰ ক্ষিপ্ৰতা আৰু পাৰদৰ্শিতা দেখি প্ৰথমে মোৰ মনত অলপ সংকোচৰ সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু তাৰ মাজতেই দুজনমান মোতকৈ বয়োজ্যেষ্ঠ স্বেচ্ছাসেৱকৰ উৎসাহ আৰু সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণে মোক সাহস যোগালে। ট্ৰেইন দ্য ট্ৰেইনাৰ আৱাসিক কৰ্মশালাখনত দলীয় আলোচনা, সমস্যা সমাধান, মত-বিনিময়, আত্মসমীক্ষা আৰু ব্যৱহাৰিক অনুশীলনৰ জৰিয়তে শিকাৰ এক বিশেষ পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত বিষয়-বস্তু যথেষ্ট বিস্তৃত আছিল। হয়তো সময়ৰ সীমাবদ্ধতা অথবা অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ অভিজ্ঞতাৰ কথা বিবেচনা কৰিয়েই কিছুমান বিষয় অতি দ্ৰুত গতিত আগবঢ়াই নিছিল। এই বিষয়সমূহ অধিক সময় লৈ ব্যাখ্যা কৰা হ’লে মোৰ দৰে দুৰ্বল অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ বাবে আৰু অধিক সুবিধাজনক হ’লহেঁতেন। মনলৈ এটা কথা বাৰে বাৰে আহিছিল— মোৰ এই অকণমান ভঁৰালত তিনিদিনতে ইমান বিশাল ৱিকিমিডিয়া জগতখন কেনেকৈ ভৰাম? মোৰ ভুৰুকাটোত হাতী ভৰাব নোৱাৰিলোঁ যদিও এটা কথা নিশ্চয়কৈ উপলব্ধি কৰিলোঁ যে কৰ্মশালাবোৰৰ উদ্দেশ্য সকলো কথা শিকাই শেষ কৰা নহয়; বৰঞ্চ শিকাৰ পথটো দেখুওৱাহে। বয়স, অভিজ্ঞতা বা প্ৰযুক্তিৰ সীমাবদ্ধতা থাকিলেও আগ্ৰহ, অধ্যৱসায় আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাব থাকিলে নতুনকৈ শিকা সম্ভৱ। এই উপলব্ধিয়েই মোৰ বাবে এই কৰ্মশালাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰাপ্তি। লগতে একপ্ৰকাৰৰ অৱসৰ বিনোদন। শেষত, এই সুন্দৰ, সুশৃংখল আৰু প্ৰেৰণাদায়ক আয়োজনৰ বাবে আয়োজক সংস্থা, প্ৰশিক্ষক, স্বেচ্ছাসেৱক আৰু সহ-অংশগ্ৰহণকাৰী সকলোলৈ আন্তৰিক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আমাৰ সকলো স্বেচ্ছাসেৱকে এই ''ট্ৰেইন দ্য ট্ৰেইনাৰ'' কৰ্মশালাখনত উপস্থিত হোৱাৰ সুযোগ পোৱা উচিত। ধন্যবাদ। [[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 01:32, 2 August 2026 (ইউ.টি.চি.) tfv5vij3hb1rjigdnqc9dacm5bphouw 622832 622831 2026-08-02T17:36:43Z Pranamikaadhikary 27435 622832 wikitext text/x-wiki [[File:Train The Trainer 2026 Logo.svg|200px|right]] যোৱা ১০, ১১ আৰু ১২ জুলাই তাৰিখে [[হায়দৰাবাদ]]ৰ IIIT Campus-ত অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা ''ট্ৰেইন দ্য ট্ৰেইনাৰ'' আৱাসিক কৰ্মশালা(Train the Trainer (TTT) Workshop)-ত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অসমৰ ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ মই আৰু কন্দৰ্পই সুযোগ পাইছিলোঁ। দুয়ো অসমৰপৰা গ’লেও আমি বেলেগ বেলেগ সময়ত [[হায়দৰাবাদ]]স্থিত ‘Trunk and Torlley’ নামৰ বুটিক হোটেলত উপস্থিত হৈছিলোঁগৈ। কন্দৰ্পই দুপৰীয়াতে আৰু মই সন্ধিয়া ৭.৩০ বজাত। ইয়াৰ বাবে যাত্ৰা, থকা-খোৱা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ সকলো ব্যৱস্থা ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচনৰ আয়োজকসকলে অতি সুন্দৰভাৱে সম্পন্ন কৰিছিল। কৰ্মশালাৰ আৰম্ভণিৰপৰাই আয়োজকসকলৰ আন্তৰিকতা, সময়ানুৱৰ্তিতা, সুপৰিকল্পিত ব্যৱস্থা আৰু প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰী স্বেচ্ছাসেৱকৰ প্ৰতি দেখুওৱা আন্তৰিকতাই মুগ্ধ কৰিছিল। এটা ডাঙৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ অনুষ্ঠান কেনেদৰে সুকলমে আৰু প্ৰায় নিখুঁতভাৱে সম্পন্ন কৰিব পাৰি, তাৰ এক উৎকৃষ্ট উদাহৰণ হল এই কৰ্মশালাখন। কৰ্মশালাত অংশগ্ৰহণ কৰা স্বেচ্ছাসেৱকসকলৰ অধিকাংশই আছিল অতি উদ্যমী, কাৰিকৰীভাৱে দক্ষ আৰু আত্ম-বিশ্বাসী তৰুণ-তৰুণী। তেওঁলোকৰ ক্ষিপ্ৰতা আৰু পাৰদৰ্শিতা দেখি প্ৰথমে মোৰ মনত অলপ সংকোচৰ সৃষ্টি হৈছিল। কিন্তু তাৰ মাজতেই দুজনমান মোতকৈ বয়োজ্যেষ্ঠ স্বেচ্ছাসেৱকৰ উৎসাহ আৰু সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণে মোক সাহস যোগালে। ট্ৰেইন দ্য ট্ৰেইনাৰ আৱাসিক কৰ্মশালাখনত দলীয় আলোচনা, সমস্যা সমাধান, মত-বিনিময়, আত্মসমীক্ষা আৰু ব্যৱহাৰিক অনুশীলনৰ জৰিয়তে শিকাৰ এক বিশেষ পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত বিষয়-বস্তু যথেষ্ট বিস্তৃত আছিল। হয়তো সময়ৰ সীমাবদ্ধতা অথবা অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ অভিজ্ঞতাৰ কথা বিবেচনা কৰিয়েই কিছুমান বিষয় অতি দ্ৰুত গতিত আগবঢ়াই নিছিল। এই বিষয়সমূহ অধিক সময় লৈ ব্যাখ্যা কৰা হ’লে মোৰ দৰে দুৰ্বল অংশগ্ৰহণকাৰীসকলৰ বাবে আৰু অধিক সুবিধাজনক হ’লহেঁতেন। মনলৈ এটা কথা বাৰে বাৰে আহিছিল— মোৰ এই অকণমান ভঁৰালত তিনিদিনতে ইমান বিশাল ৱিকিমিডিয়া জগতখন কেনেকৈ ভৰাম? মোৰ ভুৰুকাটোত হাতী ভৰাব নোৱাৰিলোঁ যদিও এটা কথা নিশ্চয়কৈ উপলব্ধি কৰিলোঁ যে কৰ্মশালাবোৰৰ উদ্দেশ্য সকলো কথা শিকাই শেষ কৰা নহয়; বৰঞ্চ শিকাৰ পথটো দেখুওৱাহে। বয়স, অভিজ্ঞতা বা প্ৰযুক্তিৰ সীমাবদ্ধতা থাকিলেও আগ্ৰহ, অধ্যৱসায় আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাব থাকিলে নতুনকৈ শিকা সম্ভৱ। এই উপলব্ধিয়েই মোৰ বাবে এই কৰ্মশালাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰাপ্তি। লগতে একপ্ৰকাৰৰ অৱসৰ বিনোদন। শেষত, এই সুন্দৰ, সুশৃংখল আৰু প্ৰেৰণাদায়ক আয়োজনৰ বাবে আয়োজক সংস্থা, প্ৰশিক্ষক, স্বেচ্ছাসেৱক আৰু সহ-অংশগ্ৰহণকাৰী সকলোলৈ আন্তৰিক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰিছোঁ। আমাৰ সকলো স্বেচ্ছাসেৱকে এই ''ট্ৰেইন দ্য ট্ৰেইনাৰ'' কৰ্মশালাখনত উপস্থিত হোৱাৰ সুযোগ পোৱা উচিত। ধন্যবাদ। [[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 01:32, 2 August 2026 (ইউ.টি.চি.) jk5dlv98hkouubvv5b0gjpc38l35fnk 0 138287 622893 622672 2026-08-03T01:27:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622893 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | image = | caption = থিয়েটাৰত মুক্তি পোৱা পোষ্টাৰ | native_name = | director = অঞ্জলি মেনন | producer = আনৱাৰ ৰছিদ<br />ছফিয়া পল | writer = অঞ্জলি মেনন | starring = নাজৰিয়া নাজিম<br />নিভিন পলী<br />দুলকাৰ চলন্ত<br />ফাহাদ ফাচিল<br />পাৰ্বতী তিৰুভথু<br />ইশা তলৱাৰ | narrator = নিভিন পলী | music = গোপী সুন্দৰ | cinematography = সমীৰ তাহিৰ | editing = প্ৰবীণ প্ৰভাকৰ | studio = আনৱাৰ ৰছিদ এণ্টাৰটেইনমেণ্টছ<br />ৱীকেণ্ড ব্লকবাষ্টাৰ্ছ | distributor = এ এণ্ড এ ৰিলিজ | released = {{Film date|df=yes|2014|05|30|ভাৰত}} | runtime = ১৭১ মিনিট<ref>{{Cite web |last= |title=Bangalore Days |url=https://www.bbfc.co.uk/release/bangalore-days-q29sbgvjdglvbjpwwc0zota5nte |access-date=14 October 2023 |website=British Board of Film Classification |language=en}}</ref> | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ৮ কোটি টকা<ref name=2014BO/> | gross = ৪৫ কোটি টকা<ref name="Prithviraj's p 5">{{Cite web|last=IBTimes|date=2015-10-21|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' among top 5 highest grossing Malayalam movies|url=https://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithviraj-ennu-ninte-moideen-among-top-5-highest-grossing-malayalam-movies-651418|access-date=2021-06-16|website=International Business Times|language=en|archive-date=7 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230407102101/https://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithviraj-ennu-ninte-moideen-among-top-5-highest-grossing-malayalam-movies-651418|url-status=live}}</ref><ref name=2014BO/> }} '''বেংগালুৰু ডেজ''' হৈছে ২০১৪ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ কৈশোৰ আৰু যৌৱনকালৰ সংগ্ৰামভিত্তিক কমেডী ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখনৰ কাহিনী লিখাৰ লগতে পৰিচালনা কৰিছে অঞ্জলি মেননে। আনৱাৰ ৰছিদ আৰু ছফিয়া পলে আনৱাৰ ৰছিদ এণ্টাৰটেইনমেণ্টছ আৰু ৱীকেণ্ড ব্লকবাষ্টাৰ্ছৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে। চলচ্চিত্ৰখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত দুলকাৰ চলন্ত, নাজৰিয়া নাজিম, নিভিন পলী, ফাহাদ ফাচিল, পাৰ্বতী তিৰুভথু আৰু ইশা তলৱাৰে অভিনয় কৰিছে।<ref name="Movie name">{{cite web | url = http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news-and-interviews/Anjali-Menons-movie-is-Bangalore-Days/articleshow/29295005.cms | title = Anjali Menon's movie is Bangalore days | date = 24 January 2014 | work = The Times of India | author = Radhika C Pillai | access-date = 15 March 2014 | archive-date = 6 September 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190906232537/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news-and-interviews/Anjali-Menons-movie-is-Bangalore-Days/articleshow/29295005.cms | url-status = live }}</ref><ref name="Cast">{{cite news|title=Anjali Menon's next based in Bangalore|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news-interviews/Anjali-Menons-next-based-in-Bangalore/articleshow/28552685.cms|work=The Times of India|author=Prathibha Joy|access-date=11 January 2014|archive-date=10 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140110175552/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news-interviews/Anjali-Menons-next-based-in-Bangalore/articleshow/28552685.cms|url-status=live}}</ref> ''বেংগালুৰু ডেজ'' ছবিখনৰ কাহিনীভাগ কেৰালাৰ তিনিজন সম্পৰ্কীয় ভাই-ভনীক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিসকল নিজৰ জীৱনৰ এক নতুন অধ্যায় আৰম্ভ কৰিবলৈ বেংগালুৰুলৈ যায়। পাৰিবাৰিক সম্পৰ্কক লৈ ছবি নিৰ্মাণ কৰা অঞ্জলি মেননৰ পুৰণি ধাৰাটো এই ছবিখনতো অক্ষুণ্ণ আছে।<ref name="Movie trailer">{{cite web|title=Bangalore Days trailer: Fun, young and intriguing|url=http://www.sify.com/movies/bangalore-days-trailer-fun-young-and-intriguing-news-malayalam-ofipIejehgb.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20140508184158/http://www.sify.com/movies/bangalore-days-trailer-fun-young-and-intriguing-news-malayalam-ofipIejehgb.html|url-status=dead|archive-date=8 May 2014|website=Sify|date=8 May 2014|access-date=8 May 2014}}</ref><ref name="director release interview">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/heart-of-the-matter/article6060806.ece|title=Heart of the matter|last=Thiruvananthapuram|date=29 May 2014|work=The Hindu|access-date=26 August 2014}}</ref> ছবিখন ২০১৪ চনৰ ৩০ মে’ত সমগ্ৰ ভাৰতৰে ২০৫টা ছবিগৃহত একেলগে মুক্তি দিয়া হৈছিল, যিটো মালায়ালম চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত অন্যতম বৃহৎ মুক্তি আছিল। চিনেমাখনে সমালোচক আৰু দৰ্শক দুয়োপক্ষৰপৰাই ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰে। ৪৫ কোটি টকাৰ অভিলেখ সংগ্ৰহেৰে ই সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name="Opening weekend">{{cite web|title=Bangalore Days Strikes Gold At Box Office|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/news/2014/bangalore-days-movie-strikes-gold-at-box-office-142431.html|work=OneIndia|date=3 June 2014|access-date=3 June 2014|archive-date=4 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140604090411/http://entertainment.oneindia.in/malayalam/news/2014/bangalore-days-movie-strikes-gold-at-box-office-142431.html|url-status=live}}</ref><ref name="Movie name" /> চলচ্চিত্ৰখনে তিনিটাকৈ কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল: শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (নিভিন পলী), শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী (নাজৰিয়া নাজিম) আৰু শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য (অঞ্জলি মেনন)। ইয়াৰ উপৰি ছবিখনে দুটাকৈ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা দক্ষিণ লাভ কৰে: শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী (পাৰ্বতী) আৰু শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক (অঞ্জলি মেনন)। পৰৱৰ্তী সময়ত ছবিখন ২০১৬ চনত তামিল ভাষাত ''বেংগালুৰু নাড়কল'' আৰু ২০২৩ চনত হিন্দী ভাষাত ''য়াৰিয়াঁ ২'' নামেৰে পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ''বেংগালুৰু ডেজ''ক মালায়ালম ছবিৰ 'নিউ-জেনেৰেচন চিনেমা আন্দোলন'ৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ছবি বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু সময়ৰ লগে লগে ই এক সুকীয়া অনুগামী গঢ়ি তুলিছে।<ref>{{Cite news|title=10 Malayalam films to watch before you die|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/10-malayalam-films-to-watch-before-you-die/photostory/48436103.cms|access-date=2021-06-10|website=The Times of India|archive-date=10 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610062710/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/10-malayalam-films-to-watch-before-you-die/photostory/48436103.cms|url-status=live}}</ref> == কাহিনী == তিনিজন সম্পৰ্কীয় ভাই-ভনী—অৰ্জুন ওৰফে "অজু", কৃষ্ণন ওৰফে "কুত্তন" পি.পি., আৰু দিব্যা ওৰফে "কুঞ্জু" প্ৰকাশৰ মাজত সৰুৰেপৰাই এক এৰাব নোৱাৰা সম্পৰ্ক আছিল। ডাঙৰ হোৱাৰ পিছত তেওঁলোকে বেলেগ বেলেগ পৰিস্থিতিত বেংগালুৰুলৈ যাবলগীয়া হয়। অজুৰ মাক-দেউতাকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হৈছে আৰু তেওঁ এজন মুক্তমনা বাইক মেকানিক, যিয়ে নিজৰ চৰ্তত জীৱন অতিবাহিত কৰে। কুত্তন এজন পৰম্পৰাগত চিন্তাৰ ছফ্টৱেৰ অভিযন্তা, যিয়ে কেৰালাৰ নিজৰ গাঁৱৰ ঘৰখনক বৰকৈ মিছ কৰে। আনহাতে, কুঞ্জুৱে আই.আই.এম.ৰপৰা এম.বি.এ. কৰাৰ সপোন দেখিছিল, কিন্তু এজন জ্যোতিষীৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি পৰিয়ালে তেওঁক শিৱদাস ওৰফে "দাস" নামৰ এজন কৰ্পৰেট এক্সিকিউটিভৰ সৈতে দেখা-দেখি কৰাই বিবাহপাশত আবদ্ধ কৰায়। দাস এজন কামৰ পাগল ব্যক্তি আছিল। বিবাহৰ পিছত কুঞ্জু দাসৰ সৈতে থাকিবলৈ বেংগালুৰুলৈ যায়। একে সময়তে কুত্তনো নিজৰ আই.টি. কেৰিয়াৰৰ বাবে তালৈ যায় আৰু অজুৱেও এটা স্থানীয় বাইকাৰ গেঙৰ সৈতে মেকানিক হিচাপে যোগ দিয়ে। বেংগালুৰুত দাসৰ আৱেগহীনতা আৰু অৱহেলাৰ বাবে কুঞ্জুৱে ক্ৰমান্বয়ে অকলশৰীয়া অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে। তেওঁ কেৱল নিজৰ ভাই-ভনীসকলৰ সৈতে সময় কটাইহে অলপ সকাহ পায়। ইফালে, এজনী পৰম্পৰাগত শাড়ী পিন্ধা ছোৱালী বিয়া কৰোৱাৰ সপোন দেখা সৰল মনৰ কুত্তন এজনী এয়াৰ হোষ্টেজ মীনাক্ষীৰ প্ৰেমত পৰে, যাক তেওঁ এখন বিমান যাত্ৰাত লগ পাইছিল। মীনাক্ষীক আকৰ্ষিত কৰিবলৈ কুত্তনে নিজৰ ব্যক্তিত্ব আৰু সাজ-পাৰৰ শৈলী সলনি কৰি এজন ট্ৰেণ্ডী যুৱকলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। কিন্তু তেওঁলোকৰ সম্পৰ্কটো হঠাতে শেষ হৈ যায় যেতিয়া মীনাক্ষীৰ পুৰণি প্ৰেমিকজন তাইৰ ফ্লেটত উপস্থিত হয়। কুত্তনে বুজি পায় যে মীনাক্ষীয়ে নিজৰ পুৰণি প্ৰেমিকক ঈৰ্ষা কৰাবলৈ আৰু তেওঁৰ সৈতে পুনৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিবলৈহে কুত্তনক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। একে সময়তে কুঞ্জু আৰু দাসৰ বিবাহিত জীৱন অধিক অৱনতিৰফালে গতি কৰে। এক তীব্ৰ তৰ্কৰ পিছত কুঞ্জুৱে তেওঁলোকৰ ফ্লেটৰ তলাবন্ধ কোঠা এটা খুলি পৰীক্ষা কৰে, যিটো কোঠাত সোমাবলৈ দাসে কঠোৰভাৱে নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিছিল। কোঠাটোৰ ভিতৰত তেওঁ এগৰাকী অচিনাকি ছোৱালীৰ ফটো আৰু ব্যক্তিগত সামগ্ৰী উদ্ধাৰ কৰে। দাসৰ হৃদয়ত তেওঁৰ বাবে কোনো স্থান নাই বুলি উপলব্ধি কৰি ভাগি পৰা কুঞ্জুৱে দাসক এৰি কুত্তনৰ সৈতে কেৰালালৈ ঘূৰি আহে। কেৰালাত উপস্থিত হোৱাৰ পিছত তেওঁলোকে আন এক পাৰিবাৰিক খেলিমেলিৰ সন্মুখীন হয়। কুত্তনৰ পিতৃয়ে তেওঁলোকৰ চহকী ঘৰখন এৰি আধ্যাত্মিক যাত্ৰাৰ বাবে চিৰদিনৰ বাবে গুচি গৈছে আৰু ঘৰৰ সকলো সম্পত্তিৰ অধিকাৰ কুত্তন আৰু তেওঁৰ ভগ্নীৰ নামত দি গৈছে। শেষত মাকৰ জোৰত কুত্তনে তেওঁক নিজৰ সৈতে বেংগালুৰুলৈ লৈ আহে। এই সময়ছোৱাত, ট্ৰেক উলংঘনৰ বাবে এবছৰীয়া নিষেধাজ্ঞা ভুগি থকা এজন প্ৰাক্তন বাইক ৰেচাৰ অজুৱে এগৰাকী স্থানীয় ৰেডিঅ' জকী ছাৰাৰ কণ্ঠৰ প্ৰেমত পৰে। তাইক লগ পোৱাৰ পিছত অজুৱে গম পায় যে ছাৰা এগৰাকী বিশেষভাৱে সক্ষম যুৱতী, যিয়ে হুইলচেয়াৰ ব্যৱহাৰ কৰে। তাইৰ জীয়াই থকাৰ দৃঢ় মানসিকতাৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈ অজুৱে তাইৰ সৈতে এক গভীৰ বন্ধুত্ব গঢ়ি তোলে। পিছে ছাৰাই অষ্ট্ৰেলিয়াত পঢ়িবলৈ এটা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জলপানী লাভ কৰা বুলি জনাৰ পিছত অজু কিছু পৰিমাণে হতাশ হৈ পৰে। ইফালে কুঞ্জু আৰু দাসে বিবাহ বিচ্ছেদৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰাৰ সময়তে অজুৱে দাসৰ অতীতৰ এটা গোপন কথা বিচাৰি উলিয়ায়। তেওঁ জানিব পাৰে যে দাস এসময়ত "শিৱা" নামেৰে এক বিখ্যাত বাইক ৰেচাৰ আছিল, যিয়ে এটা নামী মটৰচাইকেল গেঙৰ নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁৰ প্ৰকৃত প্ৰেমিকা নাতাছা ফ্ৰাঞ্চিছৰ জীৱন কাঢ়ি লোৱা এটা ভয়াবহ দুৰ্ঘটনাৰ পিছতে শিৱাই হঠাতে ৰেচিং এৰি দিছিল। এই সত্য গম পোৱাৰ পিছত কুঞ্জুৱে নিজৰ এম.বি.এ. পঢ়াৰ লগতে বৈবাহিক জীৱনটোক আন এটা সুযোগ দিবলৈ পুনৰ বেংগালুৰুলৈ ঘূৰি অহাৰ সিদ্ধান্ত লয়। নিজৰ ধৈৰ্য্য আৰু বুজা-বুজিৰ জৰিয়তে তেওঁ অনুতপ্ত দাসক পুৰণি শোকৰপৰা মুক্ত হোৱাত সহায় কৰে আৰু দাসৰ সৈতে নাতাছাৰ পিতৃ-মাতৃৰ এক সাক্ষাতৰ ব্যৱস্থা কৰে। এই সাক্ষাৎকাৰে দাসক অৱশেষত অতীতক পাহৰি কুঞ্জুৰ সৈতে এক নতুন জীৱন আৰম্ভ কৰাত সহায় কৰে। আনহাতে কুত্তনৰ মাকে ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ সহায়ত অতি সোনকালেই চহৰীয়া জীৱনৰ সৈতে খাপ খাই পৰে আৰু তিনি মাহৰ পিছত ওকলাহোমাত থকা নিজৰ কন্যাক দেখা কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। বিমানবন্দৰত কুত্তন আৰু তেওঁৰ মাকৰ মীনাক্ষীৰ সৈতে ভেটা-ভেটি হয়, যিয়ে একেখন বিমানতে কৰ্তব্যৰত আছিল। মীনাক্ষীয়ে কুত্তনৰ ওচৰলৈ আহি প্ৰকাশ কৰে যে তাইৰ পুৰণি সম্পৰ্কটো চিৰদিনৰ বাবে শেষ হৈ গৈছে আৰু তাই কুত্তনৰ ফোনলৈ অপেক্ষা কৰি আছে। পুৰণি দুখক পাহৰি কুত্তনে অতি ভদ্ৰতাৰে অথচ দৃঢ়তাৰে মীনাক্ষীক প্ৰত্যাখ্যান কৰে আৰু জীৱনত আগবাঢ়ি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। অজুৱে ঠিক সেই একেটা দিনতে এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ বাইক ৰেচিং প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে, যিদিনা ছাৰা অষ্ট্ৰেলিয়ালৈ ৰাওনা হোৱাৰ কথা আছিল। দৰ্শকৰ আসনৰপৰা কুঞ্জু, কুত্তন আৰু দাসে উৎসাহিত কৰাৰ মাজতে অজুৱে চেম্পিয়নশ্বিপ খিতাপ অৰ্জন কৰে। নিজৰ জীৱনত ছাৰাৰ গভীৰ প্ৰভাৱ উপলব্ধি কৰি অজুৱে তাই গুচি যোৱাৰ পূৰ্বে বিমানবন্দৰলৈ লৰালৰি কৰে আৰু তাইক ৰৈ যাবলৈ অনুৰোধ কৰে। ছাৰায়ো নিজৰ জলপানী ত্যাগ কৰি বেংগালুৰুত অজুৰ সৈতে থকাৰ সিদ্ধান্ত লয়। কিছু দিনৰ পিছত কুত্তনে ভাৰতীয় সংস্কৃতিক আপোন কৰি লোৱা এগৰাকী ইউৰোপীয় চুবুৰীয়া তথা ভাৰতনাট্যম নৃত্যশিল্পী মিচেলক বিবাহ কৰায়। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰ দৃশ্যত তিনিওজন সম্পৰ্কীয় ভাই-ভনী আৰু তেওঁলোকৰ সংগীসকলে আনন্দৰে কুত্তনৰ কোঠাত গোট খাই এটা দলীয় ছবি তোলাৰ মাজেৰে কাহিনীৰ সামৰণি পৰে। == চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ == * দুলকাৰ চলন্ত — অৰ্জুন ওৰফে "অজু" * নিভিন পলী — কৃষ্ণন পি. পি. ওৰফে "কুত্তন" * নাজৰিয়া নাজিম — দিব্যা প্ৰকাশ ওৰফে "কুঞ্জু" (দাসৰ পত্নী) * ফাহাদ ফাচিল — শিৱদাস ওৰফে "দাস" (শিৱা) * পাৰ্বতী তিৰুভথু — আৰ.জে. ছাৰা (অজুৰ প্ৰেমিকা) * ইশা তলৱাৰ — মীনাক্ষী (কুত্তনৰ প্ৰাক্তন প্ৰেমিকা) * পেৰিছ লক্ষ্মী — মিচেল (কুত্তনৰ পত্নী) * মণিৱনপিল্লাই ৰাজু — প্ৰকাশ (divyaৰ পিতৃ) * প্ৰবীণা — শোভা (divyaৰ মাতৃ) * বিজয়াৰাঘৱন — কুত্তনৰ পিতৃ * কল্পনা — বনজা (কুত্তনৰ মাতৃ) * প্ৰতাপ পথেন — ফ্ৰাঞ্চিছ (নাতাছাৰ পিতৃ) * বিনয়া প্ৰসাদ — লিন্সী ফ্ৰাঞ্চিছ (নাতাছাৰ মাতৃ) * ৰেখা হেৰিছ — ছাৰাৰ মাতৃ * ছিজয় ভাৰ্গীছ — প্ৰশিক্ষক জাকাৰিয়া * শিশিৰা থমাছ — ৰিয়া (ছাৰাৰ সম্পৰ্কীয় ভগ্নী)<ref>{{Cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/everybody-addresses-me-as-cute-cousin-actress-shishira/articleshow/36648286.cms | title=Everybody addresses me as 'cute cousin' - Actress Shishira | newspaper=The Times of India | last1=Soman | first1=Deepa | access-date=21 April 2024 | archive-date=19 April 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230419220250/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/everybody-addresses-me-as-cute-cousin-actress-shishira/articleshow/36648286.cms | url-status=live }}</ref> * সাজিদ য়াহিয়া — চেমি (ষ্টৰ্ম ৰাইডাৰ্ছৰ সদস্য) * বিভাস — দিব্যাৰ ভাতৃ * ত্ৰিছূৰ বালন — দাসৰ পিতৃ * বিন্দু — দাসৰ মাতৃ * মৃদুলা — দাসৰ ভগ্নী * টিনু থমাছ কান্নুৰ — দাসৰ ভাতৃ * কৃষ্ণ প্ৰসাদ — কুত্তনৰ মোমায়েক/খুৰাক * অভিনৱ — ৰাকেশ (প্ৰতিদ্বন্দ্বী দলৰ সদস্য আৰু অৰ্জুনৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী) * অৰবিন্দ কে.পি. — স্বয়ং * নিত্যা মেনন — নাতাছা ফ্ৰাঞ্চিছ (দাসৰ প্ৰয়াত প্ৰেমিকা, কেমিঅ’ ভূমিকা)। চিনেমাখনত চিম্বা নামৰ এটা লেব্ৰাডৰ ৰিট্ৰিভাৰ প্ৰজাতিৰ কুকুৰে নাতাছাৰ পোহনীয়া জন্তুৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/bangalore-days-fame-dog-simba-passes-away/articleshow/91538048.cms|title='Bangalore Days' fame dog Simba passes away|date=13 May 2022|work=The Times of India}}</ref> == নিৰ্মাণ == === পৰিকল্পনা === ''মঞ্জাদিকুৰু'' আৰু ''উস্তাদ হোটেল''ৰ অভূতপূৰ্ব সফলতাৰ পিছত, অঞ্জলি মেননে তেওঁৰ নতুন প্ৰকল্প ''এল ফৰ লাভ'' ঘোষণা কৰিছিল। তেওঁ জানিবলৈ দিছিল যে এই ছবিখন আনৱাৰ ৰছিদ আৰু ছফিয়া পলে প্ৰযোজনা কৰিব। পিছলৈ অঞ্জলিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে চলচ্চিত্ৰখনৰ নাম ৰখা হৈছে ''বেংগালুৰু ডেজ''। অঞ্জলিয়ে ছবিখনৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰি কৈছিল যে ইয়াৰ মূল কাহিনীভাগ তেনেই সৰল— ই হৈছে আমি সকলোৱে চিনি পোৱা কিছুমান মানুহ, তেওঁলোকৰ সপোন, সম্পৰ্ক, প্ৰেম আৰু আমাৰ চৌপাশৰ পৰিৱেশে আমাক কেনেকৈ ভিতৰৰপৰা সলনি কৰিব পাৰে, তাৰ এক সুন্দৰ উপস্থাপন।<ref name=":1">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/heart-of-the-matter/article6060806.ece|title=Heart of the matter|date=29 May 2014|website=The Hindu|publisher=P. Anima|access-date=3 March 2016|last1=Anima|first1=P.}}</ref> এখন আগশাৰীৰ বাতৰি কাকতৰ সৈতে হোৱা বাৰ্তালাপত অঞ্জলিয়ে কৈছিল যে ছবিখনৰ বেছিভাগ অংশই বাগিছাৰ চহৰ হিচাপে খ্যাত বেংগালুৰুত শ্বুটিং কৰা হ’ব, কাৰণ কাহিনীটোৰ বাবে ইয়াৰ প্ৰয়োজন আছিল। তেওঁ লগতে কয় যে এই ছবিখনত কৰ্ম-সূত্ৰে বেংগালুৰুলৈ অহা একদল যুৱক-যুৱতী আৰু চহৰখনত তেওঁলোকৰ জীৱন-শৈলী প্ৰদৰ্শিত হ’ব।<ref name="FilmiBeat">{{cite web | url = http://www.filmibeat.com/malayalam/news/2014/fahad-dulquar-nivin-isha-nazriya-nithya-anjali-menon-movie-l-for-love-129302.html | title = Fahad, Dulquar, Nivin, Nazriya, Isha's Movie Titled L For Love | publisher = FilmiBeat | author = Gayathry | date = 10 January 2014 | access-date = 10 January 2014 }}</ref> পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰসমূহত একেলগে কাম কৰাৰ সূত্ৰে অঞ্জলি আৰু আনৱাৰ ৰছিদৰ মাজত গঢ়ি উঠা বন্ধুত্বৰপৰাই এই ছবিখনৰ ধাৰণাটো আকৌ প্ৰাণ পাই উঠিছিল। মেননে ঘোষণা কৰিছিল যে ছবিখনত নিভিন পলী, দুলকাৰ চলন্ত, নাজৰিয়া নাজিম আৰু ফাহাদ ফাচিলকে ধৰি মালায়ালম চিনেমাৰ নতুন প্ৰজন্মৰ অভিনেতা-অভিনেত্ৰীসকলে অভিনয় কৰিব। ৰফিক আহমেদ, সন্তোষ বৰ্মা আৰু আন্না কেথেৰিনা ভালায়িলে ছবিখনৰ গীতৰ কথা লিখিছিল আৰু গোপী সুন্দৰে সংগীত পৰিচালনাৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ হৈছিল। চিনেমাটোগ্ৰাফীৰ দায়িত্ব লৈছিল সমীৰ তাহিৰে আৰু সম্পাদনাৰ কাম অৰ্পণ কৰা হৈছিল প্ৰবীণ প্ৰভাকৰক। চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰথমটি ট্ৰেইলাৰ ২০১৪ চনৰ ৭ মে’ত অনলাইনযোগে মুকলি কৰা হয় আৰু ইয়াৰ পিছতে ১২ মে’ত চাব-টাইটেল সংস্কৰণটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="Movie trailer"/> তিনিজন সম্পৰ্কীয় ভাই-ভনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে একেবাৰে নিখুঁত হ’ব বুলি ভাবি অঞ্জলিয়ে নাজৰিয়া, দুলকাৰ আৰু নিভিনক নিৰ্বাচিত কৰিছিল। পিছলৈ ফাহাদক তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে বাছনি কৰা হয়। আনহাতে মণিৱনপিল্লাই ৰাজু, প্ৰবীণা, বিজয়াৰাঘৱন, কল্পনা আৰু বিভাসক সহায়ক চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref name=":1"/> === চিত্ৰগ্ৰহণ === ''বেংগালুৰু ডেজ'' ছবিখনৰ মুখ্য চিত্ৰগ্ৰহণ বা শ্বুটিং ২০১৩ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত আৰম্ভ হৈছিল। ২০১৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত ছবিখনৰ শ্বুটিং সমাপ্ত হয় আৰু মুঠ ৭০ দিনৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰা হয়। প্ৰায় ৮.৫ কোটি টকাৰ বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰা এই ছবিখনৰ শ্বুটিং বেংগালুৰু আৰু ক’চ্ছিত কৰা হৈছিল।<ref name="Movie budget">{{cite web | url = http://www.mathrubhumi.com/movies/preview/436034/ | title = With new stars "Bangalore Days" | date = 11 March 2014 | work = Mathrubhumi | access-date = 15 March 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140311024407/http://www.mathrubhumi.com/movies/preview/436034/ | archive-date = 11 March 2014 | url-status = dead | archivedate = 11 March 2014 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140311024407/http://www.mathrubhumi.com/movies/preview/436034/ | deadurl = yes }}</ref> ছবিখনৰ অতি জনপ্ৰিয় গীত "এথু কাৰী ৰাৱিলুম" মহীশূৰত (Mysore) শ্বুটিং কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ কেইটামান বিশেষ দৃশ্য চাংকী কেম্পাছত গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত এলবামটিত মুঠ পাঁচটা গীত অন্তৰ্ভুক্ত আছে আৰু ইয়াৰ সুৰ সংৰচনা কৰিছিল গোপী সুন্দৰে। ছবিখনৰ "নাম ঔৰু বেংগালুৰু" গীতটো বিখ্যাত গায়ক ব্ৰায়ান এডামছৰ "চমাৰ অৱ ছিক্সটি নাইন" গীতটোৰ সৈতে বহু পৰিমাণে মিল থকাৰ অভিযোগত গোপী সুন্দৰ কপিৰাইট উলংঘনৰ এক আইনী গোচৰৰ সন্মুখীন হৈছিল।<ref>{{cite news|title=Bryan Adams' office ups ante against Bangalore Days over alleged plagiarism|url=https://deccanchronicle.com|author=T Sudheesh|newspaper=Deccan Chronicle|date=17 September 2014}}</ref> তদ্ৰূপ, এলবামটোৰ "এনটে কান্নিল নিনাক্কাই" গীতটো কাৰ্লা ব্ৰুণীৰ একে নামৰ এলবামৰ "কেলকুৱঁ মা দি" গীতটোৰ ওপৰত আধাৰিত বুলি ধাৰণা কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=S |first=Karthik |author-link=Karthik Srinivasan |title=Tamil [Other Composers] |url=https://itwofs.com |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20190522113005/https://itwofs.com |archive-date=22 May 2019 |access-date=25 June 2024 |website=ItwoFS}}</ref> ইয়াৰ উপৰি এই গীতটো জন মেয়াৰৰ বেটল ষ্টাডিজ এলবামৰ "এজ অৱ ডিজায়াৰ" গীতটোৰদ্বাৰাও অনুপ্ৰাণিত বুলি ভবা হয়। চলচ্চিত্ৰখনৰ গীতসমূহৰ কথা লিখিছিল ৰফিক আহমেদ, সন্তোষ বৰ্মা আৰু আন্না কেথেৰিনা ভালায়িলে। == মুক্তি == চলচ্চিত্ৰখন প্ৰথমতে ২০১৪ চন কৰ ৯ মে’ত মুক্তিৰ বাবে নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল, কিন্তু নিৰ্মাণ কাৰ্যত পলম হোৱাৰ বাবে ইয়াৰ দিন সলনি কৰা হয়।<ref name="Release date">{{cite web|title=Release reshuffle in May!|url=http://www.sify.com/movies/release-reshuffle-in-may-news-malayalam-ofimlVeecig.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20140508224028/http://www.sify.com/movies/release-reshuffle-in-may-news-malayalam-ofimlVeecig.html|url-status=dead|archive-date=8 May 2014|website=Sify|date=8 May 2014|access-date=8 May 2014}}</ref> অৱশেষত ২০১৪ চনৰ ৩০ মে’ত সমগ্ৰ ভাৰতৰে ২০৫টা ছবিগৃহত একেলগে চলচ্চিত্ৰখনে মুক্তি লাভ কৰে, যিটো যিকোনো মালায়ালম চলচ্চিত্ৰৰ বাবে অন্যতম বৃহৎ মুক্তি আছিল।<ref name="Opening weekend"/> মুক্তিৰ সময়ত ''বেংগালুৰু ডেজ'' আটাইতকৈ বেছি ছবিগৃহত চাব-টাইটেল বা উপশীৰ্ষকৰ সৈতে মুক্তি পোৱা প্ৰথম মালায়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। ভাৰতৰ ২০০টাতকৈও অধিক ছবিগৃহত ছবিখন ইংৰাজী চাব-টাইটেলৰ সৈতে প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছিল।<ref name="BB">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news-and-interviews/Bangalore-Days-with-English-subtitles-from-Friday/articleshow/36106292.cms|title=Bangalore Days with English subtitles from Friday|newspaper=The Times of India|date=5 June 2014}}</ref><ref name="ibtimes.co.in">{{cite web|title='Bangalore Days' Box Office: Will Anjali Menon Directorial Beat 'Drishyam' Collections?|url=http://www.ibtimes.co.in/bangalore-days-box-office-will-anjali-menon-directorial-beat-drishyam-collections-601964|website=International Business Times|date=10 June 2014}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ২০১৪ চনৰ ৩ জুলাইত সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাততো (UAE) ছবিখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="IBTimes">{{cite web|title='Bangalore Days' Releasing in UAE on 3 July|url=http://www.ibtimes.co.in/bangalore-days-releasing-uae-3-july-603107|date=26 June 2014|website=International Business Times|access-date=10 July 2014|archive-date=11 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141111075320/http://www.ibtimes.co.in/bangalore-days-releasing-uae-3-july-603107|url-status=live}}</ref> ভাৰতত এই ছবিখনৰ বিতৰণৰ দায়িত্বত আছিল এ এণ্ড এ ৰিলিজ (আগষ্ট চিনেমাৰ জৰিয়তে)। আমেৰিকাত ষ্টাৰ মুভিজ, যুক্তৰাজ্যত ইণ্ডিয়ান মুভিজ আৰু অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, মালয়েছিয়া, ছিংগাপুৰ তথা জাপানত ট্ৰাইকালাৰ এণ্টাৰটেইনমেণ্টছে ছবিখন বিতৰণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/bangalore-days-releasing-uae-3-july-603107|title=Bangalore Days' Releasing in UAE on 3 July|date=10 June 2014|website=International Business Times|publisher=Nicy V.P|access-date=3 March 2016|archive-date=11 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141111075320/http://www.ibtimes.co.in/bangalore-days-releasing-uae-3-july-603107|url-status=live}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ দৃষ্টিভংগী === ''বেংগালুৰু ডেজ'' ছবিখনে সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰিছিল। বিশেষকৈ ছবিখনৰ পৰিচালনা, অভিনয় শিল্পীসকলৰ অভিনয় শৈলী, সংগীত আৰু চিনেমাটোগ্ৰাফীৰ ভূয়সী প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref name="Reviews">{{cite web|title='Bangalore Days' Review Roundup: Fun-Filled Entertainer; Worth Watching|url=http://www.ibtimes.co.in/bangalore-days-review-roundup-fun-filled-entertainer-worth-watching-601395|date=1 June 2014|website=International Business Times|access-date=3 June 2014|archive-date=25 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240625030054/https://www.ibtimes.co.in/bangalore-days-review-roundup-fun-filled-entertainer-worth-watching-601395|url-status=live}}</ref> নাওৰানিং ডট কমৰ ভীয়েন এ মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে, "''বেংগালুৰু ডেজ'' হৈছে আটাইতকৈ আদিম মানৱীয় আৱেগ প্ৰেম আৰু ইয়াৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা পাৰস্পৰিক বান্ধোনসমূহৰ এক সজীৱ পৰীক্ষণ। বেংগালুৰু মহানগৰীৰ পটভূমিত নিৰ্মিত এই ছবিখনে আমাক প্ৰতিদিনে চকুৰ সন্মুখত উন্মোচিত হোৱা এক অপূৰ্ব বিস্ময়ৰ কথা সোঁৱৰাই দিয়ে, যাক জীৱন বুলি কোৱা হয়।" <ref>Veeyen (30 May 2014). [http://www.nowrunning.com/movie/14827/malayalam/bangalore-days/4702/review.htm "Bangalore Days Review"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140531123612/http://www.nowrunning.com/movie/14827/malayalam/bangalore-days/4702/review.htm |date=31 May 2014 }}. Retrieved 30 May 2014.</ref> ছীফাই ডট কমৰ পৰ্যালোচকে ছবিখনক "ভাল" বুলি অভিহিত কৰি কৈছিল, "''বেংগালুৰু ডেজ'' হৈছে এখন তৰুণ, সজীৱ, ৰঙীন আৰু উল্লাসপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>[https://web.archive.org/web/20140530224204/http://www.sify.com/movies/bangalore-days-review-a-joyous-trip-you-musn-t-miss-review-malayalam-15056866.html "Bangalore Days review: A joyous trip you musn’t miss!" ]. Sify. 30 May 2014. Retrieved 30 May 2014.</ref> ৱানইণ্ডিয়া ডট ইনৰ কৃষ্ণনউন্নী ইউ.য়ে ছবিখনক ৫ তাৰকাৰ ভিতৰত ৪ তাৰকা প্ৰদান কৰি ইয়াক এক "নিখুঁত যুৱ মনোৰঞ্জনধৰ্মী ছবি" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল।<ref>Krishnanunni U (30 May 2014). [https://www.filmibeat.com/malayalam/reviews/2014/bangalore-days-movie-review-141565.html "Bangalore Days - Movie Review"] . Oneindia.in. Retrieved 30 May 2014.</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ অশ্বিন জে কুমাৰে লিখিছিল, "''বেংগালুৰু ডেজ'' হয়তো সামগ্ৰিকভাৱে সম্পূৰ্ণ আকৰ্ষণীয় নহ’বও পাৰে, তথাপি অঞ্জলিয়ে সম্পূৰ্ণ হাস্যৰসাত্মক শৈলীৰে পাৰিবাৰিক সম্পৰ্কসমূহক একত্ৰিত কৰাৰ এক সুন্দৰ প্ৰয়াস কৰিছে। ইয়াত এনে কিছুমান চৰিত্ৰ দাঙি ধৰা হৈছে যেনে এহাল গিৰীয়েক-ঘৈণীয়েক, যিসকল কেৱল স্বতন্ত্ৰ জীৱনৰ প্ৰতি থকা হেঁপাহৰ বাবেই পৰস্পৰৰপৰা আঁতৰি গৈছে। এয়া হৈছে প্ৰেম আৰু আশাৰ কথা কোৱা এখন আনন্দদায়ক ছবি।" তেওঁ ছবিখনক ৫ তাৰকাৰ ভিতৰত ৩.৫ তাৰকা দিছিল।<ref>Aswin J Kumar (1 June 2014). [http://timesofindia.indiatimes.com/movie-review/35888896.cms "Bangalore Days-Review"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160201114429/http://timesofindia.indiatimes.com/movie-review/35888896.cms |date=1 February 2016 }}. The Times of India.</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পলিচাই লিখিছিল, "অঞ্জলি মেননে পৰিচালনা কৰা প্ৰথমখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ ছবি আছিল ''মঞ্জাদিকুৰু'', য’ত শিশুসকলে প্ৰাপ্তবয়স্কৰ জগতখনক এক খেলিমেলি দৃষ্টিভংগীৰে প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। ''বেংগালুৰু ডেজ''ক তাৰে এটা সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ বুলি ক’ব পাৰি, য’ত সেই শিশুসকল ডাঙৰ-দীঘল হৈছে যদিও এতিয়াও তেওঁলোকৰ শৈশৱক ধৰি ৰাখিব বিচাৰে।" তেওঁ ছবিখনক ৫ তাৰকাৰ ভিতৰত ৩ তাৰকা প্ৰদান কৰিছিল।<ref>[http://www.rediff.com/movies/report/review-bangalore-days-is-a-highly-recommended-watch-south/20140602.htm "Review: Bangalore Days is a highly recommended watch"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240625030143/https://www.rediff.com/movies/report/review-bangalore-days-is-a-highly-recommended-watch-south/20140602.htm |date=25 June 2024 }}. Rediff. Retrieved 2 June 2014.</ref> === বক্স অফিচ === চলচ্চিত্ৰখনে মুক্তিৰ প্ৰথম সপ্তাহতে ৮.৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://ibtimes.co.in|title=Box Office Collection: 'Bangalore Days' Grosses rs 8.5 crore in First Week|website=International Business Times|date=6 June 2014|access-date=7 June 2014|archive-date=25 June 2024|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}</ref> যুক্তৰাজ্যৰ (UK) বক্স অফিচত ছবিখনে মাত্ৰ ১ মাহৰ ভিতৰতে ১,০০,৬৭০ পাউণ্ড (প্ৰায় ১.০৩ কোটি টকা) উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://ibtimes.co.in|title=Bangalore Days' Box Office Collection: Anjali Menon's Film Crosses ₹1 Crore Mark in UK|website=International Business Times|date=15 July 2014|access-date=1 July 2021|archive-date=25 June 2024|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}</ref><ref name="thenewsminute.com">{{Cite web|url=https://thenewsminute.com|title=Can the Tamil version of Bangalore Days recreate the magic?|website=The News Minute|date=1 February 2016|access-date=1 July 2021|archive-date=9 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709190057/https://thenewsminute.com|url-status=live}}</ref> আৰু ইয়াৰ প্ৰদৰ্শন শেষ হোৱালৈকে তাত মুঠ ১,৮০,২১৭ ডলাৰ (প্ৰায় ১.৩৪ কোটি টকা) ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://boxofficemojo.com|title=Bangalore Days|website=Box Office Mojo|date=31 July 2014}}</ref> বিশ্বজুৰি চলচ্চিত্ৰখনে সৰ্বমুঠ প্ৰায় ৪৮ ৰপৰা ৫০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ছবিখন সেই বছৰৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হোৱাৰ লগতে সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালায়ালম ছবিসমূহৰ তালিকাতো স্থান লাভ কৰে।<ref name="Prithviraj's p 5"/><ref name="thenewsminute.com"/><ref name=2014BO>{{cite news|url=http://hindustantimes.com|title=Dulquer Salmaan: How Mammootty's son became face of the cosmopolitan Malayali|author=Pratibha Parameshwaran|date=25 February 2017|access-date=28 February 2017|newspaper=Hindustan Times|archive-date=25 June 2024|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}</ref><ref name=RemakeBM>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=No Hyderabad days yet|date=6 January 2015|access-date=12 January 2015|newspaper=Bangalore Mirror|author=S. S. Kamal|archive-date=6 August 2015|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}</ref> চিনেমাখনে চেন্নাইৰ চাৰিটা ছবিগৃহত ১০০ দিন আৰু হায়দৰাবাদত সুদীৰ্ঘ দুমাহ ধৰি ধাৰাবাহিক প্ৰদৰ্শন সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://indiatimes.com|title=7 actors who are well known across all film industries|website=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://behindwoods.com|title=Malayalam film Premam completes 100 days in theatres on September 5|date=6 September 2015|website=Behindwoods|access-date=10 September 2020|archive-date=25 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240625030056/https://behindwoods.com|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indiatimes.com|title=Tollywood hit by a Malayalam wave|work=The Times of India|date=20 August 2014|access-date=9 June 2016|archive-date=25 June 2024|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}</ref> == বঁটা আৰু মনোনয়নসমূহ == {| class="wikitable sortable" ! scope="col"| বঁটা ! scope="col"| অনুষ্ঠানৰ তাৰিখ ! scope="col"| বিভাগ ! scope="col"| মনোনীত ব্যক্তি ! scope="col" class="unsortable"| ফলাফল ! scope="col" class="unsortable"| তথ্যসূত্ৰ |- ! scope="row" rowspan="8"| এছিয়ানেট চলচ্চিত্ৰ বঁটা | rowspan="8"| ১১ জানুৱাৰী ২০১৫ | আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ | ''বেংগালুৰু ডেইজ'' | {{won}} | rowspan="8"| <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/17th-asianet-film-awards-mammootty-manju-warrier-win-best-actor-awards-photoswinners-list-620099|title=17th Asianet Film Awards|website=International Business Times|date=12 January 2015|access-date=17 April 2020|archive-date=28 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190728154911/https://www.ibtimes.co.in/17th-asianet-film-awards-mammootty-manju-warrier-win-best-actor-awards-photoswinners-list-620099|url-status=live}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক | অঞ্জলি মেনন | {{won}} |- | বৰ্ষটোৰ তাৰকা (Star of The Year) | দুলকাৰ চলন্ত | {{won}} |- | বছৰৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (Performer of The Year) | ফাহাদ ফাচিল | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী | পাৰ্বতী তিৰুভথু | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক | গোপী সুন্দৰ | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰ | ৰফিক আহমেদ ("এথু কাৰী ৰাৱিলুম") | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী | হৰিচৰণ ("এথু কাৰী ৰাৱিলুম") | {{won}} |- ! scope="row" rowspan="7"| এছিয়াভিছন বঁটা | rowspan="7"| ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৪ | আটাইতকৈ মনোৰঞ্জনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ | ''বেংগালুৰু ডেইজ'' (অঞ্জলি মেনন) | {{won}} | rowspan="7"| <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/asiavision-awards-2014-aishwarya-rai-dhanush-kajol-mammootty-manju-warrier-be-honoured-612940|title=Asiavision Awards 2014|website=International Business Times|date=3 November 2014|access-date=17 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411053157/https://www.ibtimes.co.in/asiavision-awards-2014-aishwarya-rai-dhanush-kajol-mammootty-manju-warrier-be-honoured-612940|url-status=live}}</ref> |- | বছৰৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — পুৰুষ | দুলকাৰ চলন্ত | {{won}} |- | বৰ্ষটোৰ তাৰকা — পুৰুষ | নিভিন পলী | {{won}} |- | বৰ্ষটোৰ তাৰকা — মহিলা | নাজৰিয়া নাজিম | {{won}} |- | অভিনয় জগতৰ নতুন চাঞ্চল্য (New Sensation in Acting) | পাৰ্বতী তিৰুভথু | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক | গোপী সুন্দৰ | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ চিনেমাটোগ্ৰাফাৰ | সমীৰ তাহিৰ | {{won}} |- ! scope="row" rowspan="7"| ফিল্মফেয়াৰ বঁটা দক্ষিণ | rowspan="7"| ২৬ জুন ২০১৫ | শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ — মালায়ালম | ''বেংগালুৰু ডেইজ'' | {{nom}} | rowspan="7"| <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/62nd-filmfare-awards-south-2015-dulquer-salmaan-nivin-pauly-mammootty-biju-menon-suresh-gopi-634657|title=62nd Filmfare Awards South 2015|website=International Business Times|date=4 June 2015|access-date=17 April 2020|archive-date=21 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221160708/https://www.ibtimes.co.in/62nd-filmfare-awards-south-2015-dulquer-salmaan-nivin-pauly-mammootty-biju-menon-suresh-gopi-634657|url-status=live}}</ref><br /><ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/news/winners-of-62nd-britannia-filmfare-awards-south-9643.html|title=Winners of 62nd Britannia Filmfare Awards South|website=Filmfare|date=27 June 2015|access-date=17 April 2020|archive-date=6 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200506152856/https://www.filmfare.com/news/winners-of-62nd-britannia-filmfare-awards-south-9643.html|url-status=live}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক — মালায়ালম | অঞ্জলি মেনন | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেতা — মালায়ালম | ফাহাদ ফাচিল | {{nom}} |- | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী — মালায়ালম | পাৰ্বতী তিৰুভথু | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — মালায়ালম | গোপী সুন্দৰ | {{won}} |- | rowspan="2"| শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী — মালায়ালম | হৰিচৰণ ("এথু কাৰী ৰাৱিলুম") | {{won}} |- | বিজয় য়েছুদাস আৰু শচীন ৱাৰিয়াৰ ("থুডাক্কাম মাংগলয়াম") | {{nom}} |- ! scope="row" rowspan="3"| কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা | rowspan="3"| ১০ আগষ্ট ২০১৫ | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা | নিভিন পলী | {{won}} | rowspan="3"| <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/kerala-state-awards-2014-announced-nivin-pauly-nazriya-nazim-bangalore-days-emerge-victorious-642318|title=Kerala State Film Awards 2014|website=International Business Times|date=10 August 2015|access-date=17 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411173800/https://www.ibtimes.co.in/kerala-state-awards-2014-announced-nivin-pauly-nazriya-nazim-bangalore-days-emerge-victorious-642318|url-status=live}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | নাজৰিয়া নাজিম | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য (মূল) | অঞ্জলি মেনন | {{won}} |- ! scope="row" rowspan="9"| দক্ষিণ ভাৰতীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (SIIMA) | rowspan="9"| ৬—৭ আগষ্ট ২০১৫ | শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ — মালায়ালম | ''বেংগালুৰু ডেইজ'' | {{won}} | rowspan="9"| <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/siima-2015-malayalam-nominations-mammootty-fahadh-faasil-nivin-pauly-prithviraj-dulquer-636069|title=SIIMA 2015 Malayalam Nominations|website=International Business Times|date=16 June 2015|access-date=17 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411173805/https://www.ibtimes.co.in/siima-2015-malayalam-nominations-mammootty-fahadh-faasil-nivin-pauly-prithviraj-dulquer-636069|url-status=live}}</ref><br /><ref>{{Cite web|url=http://siima.in/2015/winners.html|title=SIIMA 2015 Malayalam Winners|website=South Indian International Movie Awards|access-date=17 April 2020|archive-date=17 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170517085848/http://siima.in/2015/winners.html|url-status=dead}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ নবাগত প্ৰযোজক — মালায়ালম | আনৱাৰ ৰছিদ আৰু ছফিয়া পল | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক — মালায়ালম | অঞ্জলি মেনন | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ চিনেমাটোগ্ৰাফাৰ — মালায়ালম | সমীৰ তাহিৰ | {{nom}} |- | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী — মালায়ালম | পাৰ্বতী তিৰুভথু | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — মালায়ালম | গোপী সুন্দৰ | {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ গীতিকাৰ — মালায়ালম | ৰফিক আহমেদ ("এথু কাৰী ৰাৱিলুম") | {{nom}} |- | শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী — মালায়ালম | হৰিচৰণ ("এথু কাৰী ৰাৱিলুম") | {{nom}} |- | শ্ৰেষ্ঠ নৃত্য পৰিচালক — মালায়ালম | ব্ৰিন্দা ("থুডাক্কাম মাংগলয়াম") | {{nom}} |- ! scope="row" rowspan="2"| বনিতা চলচ্চিত্ৰ বঁটা | rowspan="2"| ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৫ | আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী | নাজৰিয়া নাজিম | {{won}} | rowspan="2"| <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/vanithasarah-film-awards-1983-mammootty-manju-warrier-emerge-victorious-winners-list-623226|title=Vanitha–Cera Film Awards|website=International Business Times|date=12 February 2015|access-date=17 April 2020|archive-date=12 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200412083926/https://www.ibtimes.co.in/vanithasarah-film-awards-1983-mammootty-manju-warrier-emerge-victorious-winners-list-623226|url-status=live}}</ref> |- | বছৰৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় গীত | "মাংগলয়াম থান্থুনানেনা" | {{won}} |- |} == পুনৰ নিৰ্মাণ == ''বেংগালুৰু ডেইজ'' ছবিখন ২০১৬ চনত তামিল ভাষাত ''বেংগালুৰু নাড়কল'' নামেৰে<ref name="Remake - Tamil, Telugu and Hindi">{{cite news|title=Bangalore Days to be remade in Tamil, Telugu and Hindi|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news-interviews/Bangalore-Days-to-be-remade-in-Tamil-Telugu-and-Hindi/articleshow/37506419.cms|newspaper=The Times of India|date=30 June 2014|access-date=10 July 2014|archive-date=1 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701125640/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news-interviews/Bangalore-Days-to-be-remade-in-Tamil-Telugu-and-Hindi/articleshow/37506419.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-watch-new-teaser-of-the-tamil-remake-of-bangalore-days-2163887|title=Watch: New teaser of the Tamil remake of 'Bangalore Days'|date=9 January 2016|work=dna|access-date=28 February 2016|archive-date=25 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240625030640/https://www.dnaindia.com/entertainment/report-watch-new-teaser-of-the-tamil-remake-of-bangalore-days-2163887|url-status=live}}</ref> আৰু ২০২৩ চনত হিন্দী ভাষাত ''য়াৰিয়াঁ ২'' নামেৰে পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=T-Series announces Yaariyan 2, locks release date|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/t-series-announces-yaariyan-2-locks-release-date-8204834/|date=17 October 2022|accessdate=25 April 2023|website=The Indian Express|language=en|archive-date=24 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221024091908/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/t-series-announces-yaariyan-2-locks-release-date-8204834/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Yaariyan 2 Teaser OUT: Divya Khosla Kumar, Pearl V Puri, Meezaan Jafri starrer depict crazy cousin chemistry|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/yaariyan-2-teaser-out-divya-khosla-kumar-pearl-v-puri-meezaan-jafri-starrer-depict-crazy-cousin-chemistry-1235135%3famp|accessdate=10 August 2023|website=Pinkvilla|language=en|archive-date=26 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926181825/https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/yaariyan-2-teaser-out-divya-khosla-kumar-pearl-v-puri-meezaan-jafri-starrer-depict-crazy-cousin-chemistry-1235135?amp|url-status=dead|archivedate=26 September 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230926181825/https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/yaariyan-2-teaser-out-divya-khosla-kumar-pearl-v-puri-meezaan-jafri-starrer-depict-crazy-cousin-chemistry-1235135?amp|deadurl=yes}}</ref> {| class="wikitable" ! চৰিত্ৰ ! মালায়ালম (মূল) ! তামিল (ৰিমেক) ! হিন্দী (ৰিমেক) |- | কুত্তন | নিভিন পলী | ববী চিমহা | পাৰ্ল ভি পুৰী |- | অজু | দুলকাৰ চলন্ত | আৰ্য | মিজান জাফ্ৰী |- | দিব্যা | নাজৰিয়া নাজিম | শ্ৰী দিব্যা | দিব্যা খোচলা কুমাৰ |- | দাস | ফাহাদ ফাচিল | ৰাণা দগ্গুবতী | যশ দাসগুপ্ত |- | অজুৰ প্ৰেমিকা | colspan="2" | পাৰ্বতী তিৰুভথু | অনশ্বৰা ৰাজন |- | কুত্তনৰ প্ৰাক্তন প্ৰেমিকা | ইশা তলৱাৰ | ৰায় লক্ষ্মী | ৱাৰিনা হুছেইন |- | কুত্তনৰ পত্নী | colspan="2" | পেৰিছ লক্ষ্মী | প্ৰিয়া প্ৰকাশ ৱাৰিয়াৰ |} == উত্তৰাধিকাৰ বা প্ৰভাৱ == নাজৰিয়া নাজিমে ৰূপায়ণ কৰা "দিব্যা" চৰিত্ৰটোক [[মালায়ালম]] চলচ্চিত্ৰ জগতৰ অন্যতম শক্তিশালী নাৰী চৰিত্ৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.filmcompanion.in/readers-articles/bangalore-days-nazriya-nazim-divya-realistic-empowerment-makes-her-one-of-my-favourite-women-in-film-malayalam-movies |archive-url=https://web.archive.org/web/20220329133532/https://www.filmcompanion.in/amp/story/readers-articles/bangalore-days-nazriya-nazim-divya-realistic-empowerment-makes-her-one-of-my-favourite-women-in-film-malayalam-movies |url-status=live |title=Divya's realistic empowerment in Bangalore Days makes her the film's favourite women |first=Parvati |last=Mohan |accessdate=23 October 2021 |archive-date=29 March 2022 |website=Film Companion|date=12 March 2021 }}</ref> দ্য হিন্দু আৰু মাতৃভূমি আদিৰ দৰে আগশাৰীৰ সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানে ইয়াক দশকটোৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে।<ref>{{cite news | last=Nagarajan | first=Saraswathy | title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more | newspaper=The Hindu | date=19 December 2019 | url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-25-best-malayalam-films-of-the-decade-premam-maheshinte-prathikaram-kumbalangi-nights-and-more/article30349548.ece | access-date=1 April 2020 | archive-date=10 January 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200110115120/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-25-best-malayalam-films-of-the-decade-premam-maheshinte-prathikaram-kumbalangi-nights-and-more/article30349548.ece | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web | last=K. | first=Ranjana | title=ഈ ദശാബ്ദത്തിലെ മികച്ച സിനിമകള്‍ ഏതൊക്കെ? | trans-title=Which are the Best Films of This Decade? | website=Mathrubhumi | url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/features/best-and-commercially-acclaimed-malayalam-films-in-this-decade-1.4399874 | language=ml | date=30 December 2019 | access-date=1 April 2020 | archive-date=13 January 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200113204753/https://www.mathrubhumi.com/movies-music/features/best-and-commercially-acclaimed-malayalam-films-in-this-decade-1.4399874 | url-status=live }}</ref> দ্য নিউজ মিনিটৰ সৌদৰ্শিনী ৰাজেন্দ্ৰনে উল্লেখ কৰিছে: "''বেংগালুৰু ডেইজ'' আছিল এক বিৰল চহৰীয়া পটভূমিৰ মালায়ালম ছবি, যাৰ সংলাপ আৰু চৰিত্ৰসমূহ একেবাৰে সঁচা আছিল। মহানগৰীৰ জীৱন-শৈলী দেখুৱাবলৈ গৈ ছবিখন কৃত্ৰিমতাৰ ফান্দত পৰি যোৱা নাছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে, চলচ্চিত্ৰখনে চহৰখনক ইয়াৰ হৃদপিণ্ড আৰু আত্মা কৰি তুলিছিল আৰু আমাক বিশ্বাসযোগ্য অতীত থকা কিছুমান বাস্তৱিক চৰিত্ৰ উপহাৰ দিছিল।" <ref>{{cite web|url=http://www.thenewsminute.com/article/funny-real-and-surprising-why-bangalore-days-rare-urban-entertainer-71067|work=The News Minute|title=Funny, real, and surprising: Why 'Bangalore Days' is a rare urban entertainer|date=4 November 2017 |accessdate=24 November 2017}}</ref> দ্য উইক পত্ৰিকাৰ গোপিকা প্ৰকাশে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে: "ছবিখনৰ উপস্থাপন শৈলী অতি নতুন আছিল, অভিনয় শিল্পীসকলে বিশ্বাসযোগ্য চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল আৰু দৰ্শকে আপোন কৰি ল’ব পৰা সুন্দৰ কাহিনী আগবঢ়াইছিল। ''বেংগালুৰু ডেইজ'' চিনেমাখনে মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত এক নতুন মানদণ্ড স্থাপন কৰাৰ লগতে এক নতুন যুগৰ সূচনা কৰিছিল।" <ref>{{cite web|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2024/05/30/10-years-of-bangalore-days-how-dulquer-salmaan-fahadh-faasil-and-co-redefined-the-path-ahead-for-mollywood.html|work=The Week|title=10 years of 'Bangalore Days': How Dulquer Salmaan, Fahadh Faasil and co. redefined the path ahead for Mollywood|accessdate=31 May 2024}}</ref> ফিল্ম কমপেনিয়নৰ জিছা পোন্নাচনে লিখিছে: "''বেংগালুৰু ডেইজ'' হৈছে এক চিৰন্তন অনুভৱ, যিয়ে আপোনাক মন খুলি হঁহুৱাব আৰু কন্দুৱাব। এই ছবিখনে আমাক আমাৰ বৰ্তমানক আঁকোৱালি ল’বলৈ, পাৰিবাৰিক বন্ধনক উদ্‌যাপন কৰিবলৈ আৰু কোনো সীমা নোহোৱাকৈ সপোন দেখিবলৈ এক মৃদু অনুপ্ৰেৰণা যোগায়।" <ref>{{cite web|url=https://www.filmcompanion.in/readers-articles/bangalore-days-disney-hotstar-revisiting-the-timeless-appeal-fahadh-faasil-dulquer-salmaan-nivin-pauly|work=Film Companion|title=Revisiting the timeless appeal of Bangalore Days|date=28 June 2023 |accessdate=3 September 2023}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|3668162}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] pncc7ur195b4iz3csury85td8r3e6g2 0 138290 622807 622684 2026-08-02T17:13:27Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 6 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622807 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ট্ৰাফিক | image = | caption = থিয়েটাৰৰ অফিচিয়েল পোষ্টাৰ | director = ৰাজেশ পিল্লাই | producer = লিষ্টিন ষ্টিফেন | writer = ববী-সঞ্জয় | narrator = | starring = শ্ৰীনিবাসন<br />কুঞ্চাকো বোবান<br />ৰহমান<br />অনুপ মেনন<br />বিনীত শ্ৰীনিবাসন<br />আচিফ আলী<br />সন্ধ্যা<br />ৰম্যা নাম্বীচান | music = '''গীতসমূহ:'''<br />মেজো জোচেফ<br />চেমেচন কট্টুৰ<br />'''আৱহ সংগীত:'''<br />মেজো জোচেফ | cinematography = শ্বাইজু খালিদ | editing = মহেশ নাৰায়ণন | studio = মেজিক ফ্ৰেমছ | distributor = মেজিক ফ্ৰেমছ | runtime = ১২২ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | released = {{Film date|df=yes|2011|01|07}} | language = [[মালায়ালম]] | budget = ২.৭৫ কোটি টকা<ref>{{cite web|url=https://news18.com|title=2011 was troublesome for Malayalam films|work=News18|date=4 January 2012}}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | gross = ১৫ কোটি টকা<ref>{{cite news|author=Manoj Nair|title=Malayalam movies: Non-linear narratives are making the box-office ring louder|url=http://indiatimes.com|work=India Times|agency=The Economic Times|date=21 May 2011}}</ref> }} '''ট্ৰাফিক''' হৈছে ২০১১ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ থ্ৰীলাৰধৰ্মী ৰোড চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে ৰাজেশ পিল্লাই আৰু কাহিনী লিখিছে ববী-সঞ্জয়ে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে শ্ৰীনিবাসন, কুঞ্চাকো বোবান, ৰহমান, অনুপ মেনন, বিনীত শ্ৰীনিবাসন, আচিফ আলী, সন্ধ্যা, ৰোমা আছৰানী, ৰম্যা নাম্বীচান, লেনা আৰু সাইকুমাৰে।<ref>[http://rediff.com Coming up: A complex Traffic – Rediff.com Movies]</ref> চিনেমাখনৰ কাহিনীভাগ এটা হাইপাৰলিংক আখ্যান শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ''ট্ৰাফিক'' ছবিখন ২০১১ চনৰ ৭ জানুৱাৰীত মুক্তি লাভ কৰে আৰু সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি পোৱাৰ লগতে ব্যাৱসায়িকভাৱেও বৃহৎ সফলতা অৰ্জন কৰে। মুক্তিৰ পিছৰেপৰা এই ছবিখনে এক সুকীয়া অনুগামী গঢ়ি তুলিছে আৰু ইয়াক মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতৰ 'নিউ ৱেভ আন্দোলন' বা নতুন প্ৰজন্মৰ চিনেমাৰ অন্যতম প্ৰথমখন বাটকটীয়া ছবি হিচাপে বহুলভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়। এটা বিশেষ ঘটনাৰ আধাৰত কেইবাটাও কাহিনীক একেলগে সংযোগ কৰা এই থ্ৰীলাৰখন চেন্নাইত ঘটা এক প্ৰকৃত ঘটনাৰপৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aphithendranmemorialtrust.org|title=Hithendran Incident}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indiaglitz.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20100819134719/http://indiaglitz.com|url-status=dead|archive-date=19 August 2010|title= Traffic Movie Review}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ছবিখন তামিল ভাষাত ''চেন্নাইয়িল অৰু নাল'', কন্নড় ভাষাত ''ক্ৰেীজি ষ্টাৰ'' আৰু একে নামেৰে (''ট্ৰাফিক'') হিন্দী ভাষাতো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ২০১২ চনত মৃত্যু হোৱাৰ পূৰ্বে এই ছবিখনেই আছিল প্ৰবীণ অভিনেতা জোছ প্ৰকাশ অভিনীত শেষ চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{cite news| url=https://indiatimes.com | archive-url=https://archive.org | url-status=live | archive-date=11 January 2014 | work=The Times of India | title=Veteran Malayalam actor Jose Prakash passes away | date=24 March 2012}}</ref> == কাহিনী == ১৬ ছেপ্টেম্বৰত ক’চ্ছিত, সিদ্ধাৰ্থ শংকৰ নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে তেওঁৰ নতুন চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই আছিল; আনহাতে ট্ৰাফিক কনিষ্টবল সুদেৱনে নিজৰ ভাগিনৰ স্কুলৰ নামভৰ্তিৰ মাচুল দিবলৈ উৎকোচ বা ঘোচ লোৱাৰ অপৰাধত হোৱা নিলম্বনৰ অন্ত পৰাত পুনৰ কামত যোগদান কৰে। একেদিনাই হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞ ডা° এবেলে তেওঁৰ প্ৰথম বিবাহ বাৰ্ষিকী উদ্‌যাপন কৰাৰ বিপৰীতে এজন উদীয়মান টেলিভিছন সাংবাদিক ৰাইহানে সিদ্ধাৰ্থ শংকৰৰ এক সাক্ষাৎকাৰেৰে নিজৰ নতুন চাকৰি জীৱন আৰম্ভ কৰে। চহৰৰ এক অতি ব্যস্ত ট্ৰাফিক জ্যামৰ ট্ৰাফিক সংকেতত, বাইকেৰে গৈ থকা ৰাইহান আৰু তেওঁৰ বন্ধু ৰাজীৱক পিছফালৰপৰা এখন তীব্ৰবেগী গাড়ীয়ে খুন্দা মাৰে। ঠিক সেই একেটা জংচনতে আন এখন গাড়ীত আছিল ডা° এবেল আৰু তেওঁৰ বন্ধু জিক্কু। আনফালে, সিদ্ধাৰ্থৰ কন্যা ৰীয়া এক জটিল হৃদৰোগত আক্ৰান্ত হৈ আছিল আৰু হঠাতে তাইৰ স্বাস্থ্যৰ অৱনতি ঘটাত তাইক এটা হৃদযন্ত্ৰ সংৰোপণৰ জৰুৰী প্ৰয়োজন হৈ পৰে। দুৰ্ঘটনাত পতিত হোৱা ৰাইহান ক’মালৈ গুচি যায় আৰু চিকিৎসকে তেওঁক 'ব্ৰেইন ডেড' বুলি ঘোষণা কৰে, যদিও তেওঁক ভেণ্টিলেটৰৰ সহায়ত জীয়াই ৰখা হৈছিল। ৰাইহানৰ পিতৃ-মাতৃ প্ৰথমতে নিজ পুত্ৰক ভেণ্টিলেটৰৰপৰা আঁতৰাই হৃদযন্ত্ৰ দান কৰিবলৈ মান্তি হোৱা নাছিল, কিন্তু ৰাজীৱ আৰু ৰাইহানৰ প্ৰেমিকা অদিতিৰ বহুত বুজোৱাৰ পিছত তেওঁলোকে অনিচ্ছা সত্ত্বেও সন্মতি প্ৰদান কৰে। কিন্তু প্ৰতিকূল বতৰ আৰু সময়ৰ অভাৱৰ বাবে ক’চ্ছিৰপৰা পালাক্কাদলৈ হৃদযন্ত্ৰটো লৈ যাবলৈ কোনো হেলিকপ্টাৰ বা বিমান উপলব্ধ নাছিল; ইয়াৰ বাবে একমাত্ৰ বিকল্প পথ আছিল পথ পৰিবহণ। চহৰৰ আৰক্ষী আয়ুক্ত আজমল নাজাৰক এই অতি কঠিন অভিযানৰ দায়িত্ব ল’বলৈ কোৱা হয়, কিন্তু ইয়াৰ জটিলতা আৰু বিপদাশংকাৰ বাবে তেওঁ প্ৰথমতে এই কাম কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। অৱশ্যে ডা° চাইমন ডি’চুজাৰ বিশেষ অনুৰোধত তেওঁ শেষত মান্তি হয়। হৃদযন্ত্ৰ কঢ়িয়াই নিবলগীয়া গাড়ীখন চলাবলৈ কোনো আৰক্ষী বিষয়া আগবাঢ়ি অহা নাছিল, কিন্তু সুদেৱনে নিজৰ হেৰুৱা সন্মান ঘূৰাই পোৱাৰ আশাত এই কামটো কৰিবলৈ নিজেই আগবাঢ়ি আহে। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ অভিযানত তেওঁৰ সংগী হয় ডা° এবেল আৰু ৰাজীৱ। প্ৰথমতে এই অভিযানটো অতি সুকলমে আগবাঢ়িছিল, কিন্তু হঠাৎ ডা° এবেলে ৰাজীৱৰ ডিঙিত ছুৰী এখন লগাই সুদেৱনক ভাবুকি দিয়ে যে যদি তেওঁ এবেলৰ কথা নুশুনে, তেন্তে তেওঁ ৰাজীৱক হত্যা কৰিব। এবেলে সুদেৱনক ঘাইপথ এৰি এখন হাবিৰফালে গাড়ীখন লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। ইয়াৰ পিছত ৰাজীৱে প্ৰতিৰোধ কৰে আৰু মাৰপিটৰ সৃষ্টি হয়। ইফালে এবেলে তেওঁৰ ভগ্নী মিৰিয়ামলৈ ফোন কৰি স্বীকাৰ কৰে যে তেওঁৰ পত্নী শ্বেতাৰ সৈতে তেওঁৰ বন্ধু জিক্কুৰ এক অবৈধ সম্পৰ্ক থকাৰ কথা জানিব পাৰি তেওঁ শ্বেতাৰ ওপৰেৰে গাড়ী চলাই দিছিল, যাৰ ফলত সম্ভৱতঃ তাইৰ মৃত্যু হৈছিল। সেইবাবেই তেওঁ আৰক্ষীৰ হাতৰপৰা নিজকে বচাব বিচাৰিছে। এই কথা গম পাই সিদ্ধাৰ্থই এবেললৈ ফোন কৰে আৰু তেওঁক সহায় কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে, যদিও এবেল পতিয়ন নাযায়। ইয়াৰ পিছত সিদ্ধাৰ্থৰ হতাশ পত্নী শ্ৰুতিয়ে নিজৰ কন্যাৰ হৃদৰোগৰ বাবে তেওঁলোক কেনে মানসিক আঘাতৰ মাজেৰে গতি কৰিছে সেই কথা এবেলক বুজাই কয় আৰু লগতে কয় যে পৃথিৱীৰ কোনো সমস্যায় এজনী নিষ্পাপ সন্তানৰ জীৱন ৰক্ষা কৰাতকৈ ডাঙৰ হ’ব নোৱাৰে। অৱশেষত এবেলৰ ভুল ভাঙিল আৰু তেওঁ সুদেৱন তথা ৰাজীৱক তেওঁক এৰি গুচি যাবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। কিন্তু আৰক্ষী আয়ুক্ত আজমলে এবেলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়া সত্ত্বেও সুদেৱনে তেওঁক জোৰকৈ নিজৰ লগতে গাড়ীত তুলি লয়। তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত পথটোৰ ৮ কিলোমিটাৰ আগৰ এটা বিকল্প পথেৰে গৈ হেৰুওৱা সময়খিনি উদ্ধাৰ কৰে। আনফালে ৰীয়াৰ স্বাস্থ্যৰ অৱস্থা ক্ৰমান্বয়ে অধিক সংকটজনক হ’বলৈ ধৰে। যাৰ বাবে সুদেৱনে বিলাল কলনী নামৰ এক সাম্প্ৰদায়িকভাৱে স্পৰ্শকাতৰ অঞ্চলৰ মাজেৰে গাড়ী চলাই লৈ যাবলগীয়া হয়, য’ত থকা শক্তিশালী সংখ্যালঘু গোটটোৰ বাবে আৰক্ষীৰ প্ৰৱেশ নিষিদ্ধ আছিল। ৰাজীৱ সেই অঞ্চলটোৰ সৈতে পৰিচিত হোৱা বাবে অঞ্চলটোৰ লোকসকলক পথ এৰি দিবলৈ বুজাই কয়। লগতে সিদ্ধাৰ্থ শংকৰে নিজে ফোন কৰা তেওঁৰ অনুৰাগী সংস্থাৰ সভাপতি থানজিৰেও পথটো মুকলি কৰাত সহায় কৰে। পথটো অৱৰোধ কৰি থকা দুখন গাড়ী ঠেলি আঁতৰাবলৈ এবেলো গাড়ীৰপৰা নামি আহে। সুদেৱনে অতি তীব্ৰ বেগেৰে গাড়ী চলাই অৱশেষত নিৰ্ধাৰিত সময়ত চিকিৎসালয়ত উপস্থিত হয় আৰু সমগ্ৰ ১৫০ কিলোমিটাৰ পথ মাত্ৰ ১ ঘণ্টা ৫৮ মিনিটত অতিক্ৰম কৰে। শ্বেতাৰ স্বাস্থ্যৰ অৱস্থা এতিয়া সুস্থিৰ আৰু তাই এবেলৰ বিৰুদ্ধে কোনো অভিযোগ উত্থাপন কৰা নাই বুলি জানিব পাৰি এবেলে স্বস্তিৰ নিশ্বাস পেলায়। ৰাজীৱক ক’চ্ছিলৈ ঘূৰি যাবৰ বাবে এখন গাড়ীত উঠাই দিয়া হয়। আনহাতে ৰাইহানৰ শেষ কৃত্য সম্পন্ন কৰাৰ পূৰ্বে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে অদিতিক আদৰি লয় আৰু নিজৰ ঘৰলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। ৰীয়াই চকু মেলে, যাৰ ফলত পৰিয়ালটোৱে অশেষ সকাহ পায় আৰু এক সন্তুষ্ট আৰক্ষী আয়ুক্ত আজমলে ডা° চাইমন ডি’চুজাক ধন্যবাদ জ্ঞাপন কৰে। সুদেৱনে ঘৰলৈ ঘূৰি যোৱাৰ পথত এটা সৰু দুৰ্ঘটনাক কেন্দ্ৰ কৰি মাজ ৰাস্তাত এদল মানুহে কাজিয়া কৰি থকা দেখা পায় আৰু তেওঁলোকক কাজিয়া বন্ধ কৰিবলৈ ইংগিত দিয়ে। ইয়াৰ লগতে চলচ্চিত্ৰখনৰ এক সুখদ পৰিসমাপ্তি ঘটে। == চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ == * শ্ৰীনিবাসন — হেড কনিষ্টবল সুদেৱন নায়ৰ (ক’চ্ছি ট্ৰাফিক পুলিচ) * কুঞ্চাকো বোবান — ডা° এবেল থাৰিয়ান (হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞ) * ৰহমান — সিদ্ধাৰ্থ শংকৰ * অনুপ মেনন — আজমল নাজিৰ আই.পি.এছ. (চহৰৰ আৰক্ষী আয়ুক্ত) * বিনীত শ্ৰীনিবাসন — ৰাইহান চাইফুদ্দীন (প্ৰশিক্ষণৰত সাংবাদিক) * আচিফ আলী — ৰাজীৱ (ৰাইহানৰ বন্ধু) * সন্ধ্যা — অদিতি (ৰাইহানৰ প্ৰেমিকা) * ৰোমা আছৰানী — মিৰিয়াম (এবেলৰ ভগ্নী) * ৰম্যা নাম্বীচান — শ্বেতা (এবেলৰ পত্নী) * লেনা — শ্ৰুতি (সিদ্ধাৰ্থৰ পত্নী) * নমিতা প্ৰমোদ — ৰীয়া (সিদ্ধাৰ্থৰ কন্যা) * সাইকুমাৰ — ডা° চাইফুদ্দীন (ৰাইহানৰ পিতৃ) * ফাতিমা বাবু — ৰাইহানৰ মাতৃ * জোছ প্ৰকাশ — ডা° চাইমন ডি’চুজা * প্ৰেম প্ৰকাশ — মুখ্য শল্য চিকিৎসক * কৃষ্ণ — জিক্কু (এবেলৰ বন্ধু) * ৰনি ডেভিদ ৰাজ — সাংবাদিক * বিজয়কুমাৰ — মেথিউ (সিদ্ধাৰ্থৰ সচিব) * বাইজু এজুপুন্না — থানজিৰ (সিদ্ধাৰ্থ শংকৰ অনুৰাগী সংস্থাৰ সভাপতি) * নিশা সাৰং — সুদেৱনৰ ভগ্নী * গৌৰী কৃষ্ণন — সুদেৱনৰ কন্যা * ৰীণা বশীৰ — সুদেৱনৰ পত্নী * নিভিন পলী — এজন ড্ৰাইভাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি ভূমিকা) == নিৰ্মাণ == ''এনটে ভিডু আপ্পুভিণ্টেইয়ুম'' আৰু ''নোটবুক'' চলচ্চিত্ৰৰ চিত্ৰনাট্য যুগুত কৰা ববী আৰু সঞ্জয়ে উল্লেখ কৰিছে: "পৰিচালকে এই ছবিখন সম্পূৰ্ণ এক পৃথক আৰ্হিৰ হোৱাটো বিচাৰিছিল। ইয়াত কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে প্ৰতিটো চৰিত্ৰৰে গুৰুত্ব সমান। এয়া আমাৰ বাবে অতি প্ৰত্যাহ্বানমূলক আছিল যদিও এক উপভোগ্য অভিজ্ঞতাও আছিল।" <ref name="Hindu">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article804622.ece|title=It happened one day... |author=Vijay George|accessdate=30 September 2010|newspaper=The Hindu|location=Chennai, India|date=30 September 2010}}</ref> তেওঁলোকে লগতে কয় যে এই ছবিখন এক প্ৰকৃত ঘটনাৰপৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। অনুৰূপ ধৰণৰ এটা জটিল অভিযান তামিলনাডু আৰক্ষীয়ে অধিক জনবহুল চেন্নাই চহৰত সফলতাৰে সম্পন্ন কৰিছিল।<ref name="Hindu"/> আনকি ছবিখনৰ এটা দৃশ্যত অনুপ মেননে ৰূপায়ণ কৰা চৰিত্ৰটোৱেও এই প্ৰকৃত ঘটনাটোৰ কথা উল্লেখ কৰে। ''ট্ৰাফিক'' হৈছে এই দশকটোত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত নিৰ্মিত অন্যতম প্ৰথমখন মাল্টি-ন্যৰেটিভ বা কেইবাটাও কাহিনী সমান্তৰালভাৱে গতি কৰা ছবি। ছবিখনত শ্ৰীনিবাসন, ৰহমান, কুঞ্চাকো বোবান আৰু আচিফ আলীয়ে চাৰিটা মুখ্য চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছে, যাৰ ভিন্ন কাহিনীভাগ বিভিন্ন ক্ৰমৰ জৰিয়তে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="July">{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/57917.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100621080807/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/57917.html|url-status=dead|archive-date=21 June 2010|title='Traffic' to start this July|accessdate=18 June 2010|work=Indiaglitz|archivedate=21 June 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100621080807/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/57917.html|deadurl=yes}}</ref><ref name="Hindu"/> ছবিখনৰ মূল বিষয়-বস্তু সম্পৰ্কে পৰিচালক ৰাজেশে কয়, "মই অনুভৱ কৰিছিলোঁ যে এয়া এনে এটা বিষয়-বস্তু যিয়ে বয়স নিৰ্বিশেষে সকলো শ্ৰেণীৰ দৰ্শকে আপোন কৰি ল’ব পাৰিব। এয়া এক সমসাময়িক বিষয় যিয়ে আমাক আশ্বস্তু কৰে যে যদি আমি কোনো কাম সততাৰে কৰিবলৈ আগবাঢ়ো, তেন্তে প্ৰকৃতিয়েও আমাক সহায় কৰিব।" <ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article1089894.ece|title=Traffic gets green signal|author=Vijay George|newspaper=The Hindu|date=13 January 2011|location=Chennai, India}}</ref> ''মাকান্তে আছান'' ছবিখনৰ পিছত এইখন ছবি আছিল বিনীত আৰু শ্ৰীনিবাসন যুটীয়ে একেলগে অভিনয় কৰা দ্বিতীয়খন চলচ্চিত্ৰ।<ref name="sreeni">{{cite web |title=Vineeth and Sreenivasan in 'Traffic' |url=http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/54337.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100212103653/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/54337.html |archive-date=12 February 2010 |accessdate=10 February 2010 |work=Indiaglitz |archivedate=12 February 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100212103653/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/54337.html |deadurl=yes }}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ দৃষ্টিভংগী === ২০১১ চনৰ ৭ জানুৱাৰীত মুক্তি পোৱাৰ লগে লগে চলচ্চিত্ৰখনে ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰে। নাওৰানিং ডট কমৰ ভীয়েন এ ছবিখনক ৫ তাৰকাৰ ভিতৰত ৩ তাৰকা প্ৰদান কৰি লিখিছিল, "ৰাজেশ পিল্লাইৰ ''ট্ৰাফিক'' হৈছে এখন অতি সুন্দৰ আৰু শক্তিশালী চিনেমা, য’ত তেওঁ সংযোগ-সংকটক এক বিশেষ ৰূপ প্ৰদান কৰিছে আৰু আমাৰ সন্মুখত সুযোগৰ গতিশীলতাৰ ওপৰত এক গভীৰ চিন্তা দাঙি ধৰিছে। বাস্তৱিক আৰু মৌলিক শৈলীৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয় ছবিখনে আপোনাৰ মন চুই যাব আৰু ইয়াৰ প্ৰভাৱ দীৰ্ঘদিন ধৰি থাকিব।" <ref name="Nowrunning">{{cite web|url=http://www.nowrunning.com/movie/7383/malayalam/traffic/2895/review.htm|title=Rajesh Pillai's Traffic is a brutally brilliant film! |accessdate=8 January 2011|publisher=Nowrunning}}</ref> ইণ্ডিয়াগ্লিটজ এ ছবিখনৰ "আকৰ্ষণীয় কাহিনীভাগ, সুন্দৰ অভিনয়, মনপৰা সংগীত... আৰু দক্ষ পৰিচালনা"ৰ ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে।<ref>[https://web.archive.org/web/20100819134719/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/review/12067.html "Traffic – This is a 'Traffic' of change".] ''IndiaGlitz''. 8 January 2011.</ref> চিনেফাণ্ডাছৰ এটা পৰ্যালোচনাতো অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰাৰ লগতে উল্লেখ কৰা হয় যে "এই ছবিখনৰ প্ৰকৃত নায়ক হৈছে ইয়াৰ চিত্ৰনাট্য।" <ref>{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20110111011234/http://www.cinefundas.com/2011/01/07/traffic-malayalam-movie-review "Traffic – Malayalam Movie Review".]}} CineFundas.com. 7 January 2011.</ref> ছীফাই ডট কম এ ইয়াক "এক অভিভূতকাৰী অনুভৱ" বুলি অভিহিত কৰি "অতি ভাল" শ্ৰেণীভুক্ত কৰে।<ref>[https://web.archive.org/web/20130314013953/http://www.sify.com/movies/traffic-review-review-malayalam-14959872.html Movie Review:''Traffic'' review]</ref> মালায়ালম ৱেবছাইট মুভিৰাগাই ইয়াক এখন "উৎকৃষ্ট চলচ্চিত্ৰ" বুলি অভিহিত কৰাৰ লগতে উল্লেখ কৰে যে মালায়ালম চিনেমাৰ নতুন প্ৰজন্মক এতিয়া আৰু কোনো কাৰণতে দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি।<ref>[http://movieraga.indulekha.com/2011/01/08/review-traffic/ Review: Traffic | MOVIERAGA]</ref> এই চিনেমাখন সেইসমূহ ছবিৰ অংশ আছিল যিয়ে মালায়ালম চিনেমা জগতত 'নিউ জেনেৰেচন আন্দোলন' বা নতুন প্ৰজন্মৰ চিনেমাৰ ধাৰাটো আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2019-12-31|title=When script trumps superstars: How Malayalam cinema has changed in the last decade|url=https://www.thenewsminute.com/article/when-script-trumps-superstars-how-malayalam-cinema-has-changed-last-decade-115089|access-date=2021-05-04|website=The News Minute|language=en}}</ref> ২০১১ চনত কেৰালাৰ তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত ১৬সংখ্যক কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ 'মালায়ালাম চিনেমা টুডে' শাখাত ''ট্ৰাফিক'' ছবিখন প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref name="A slice of Kerala">{{cite news|title=A slice of Kerala|url=http://newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/article231030.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304083628/http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/article231030.ece|url-status=dead|archive-date=4 March 2016|newspaper=The New Indian Express|access-date=2 August 2026|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304083628/http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/article231030.ece|deadurl=yes}}</ref> == বক্স অফিচ == চলচ্চিত্ৰখনে দৰ্শক আৰু সমালোচকৰপৰা অত্যন্ত ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰে আৰু বক্স অফিচত এক ডাঙৰ "ব্লকবাষ্টাৰ" হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/kaavalan-bangalore-days-traffic-22-female-kottayam-thattathin-marayathu-337655-2016-08-28|title=Kaavalan to Meendum Oru Kadhal Kadhai: 5 Malayalam remakes that shouldn't have been made|work=India Today|date=28 August 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/india/2011-malayalam-filmdom-failed-to-script-success-430328.html|title=2011: Malayalam filmdom failed to script success|publisher=News18|date=21 December 2011}}</ref> == সংগীত == {{Infobox album | name = ট্ৰাফিক | type = Soundtrack | artist = মেজো জোচেফ | cover = | alt = | released = {{Start date|df=yes|2010|12|25}} | recorded = ২০১০ | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত | length = {{Duration|m=25|s=32}} | language = মালায়ালম | label = সত্যম অডিঅ’জ | producer = মেজো জোচেফ | prev_title = কানমঝা পেইয়ুম মুনপে | prev_year = 2010 | next_title = চেপ্টাৰ্ছ | next_year = 2012 }} {{Track listing | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | all_lyrics = এছ. ৰমেশন নায়ৰ (অন্য ঠাইত উল্লেখ থকাৰ বাহিৰে) | all_music = চেমেচন কট্টুৰ (অন্য ঠাইত উল্লেখ থকাৰ বাহিৰে) | title1 = কান্নেৰিঞ্জাল | extra1 = বিপিন ৱাৰিয়াৰ, হিশাম আব্দুল ৱাহাব | music1 = মেজো জোচেফ | title2 = পাকালিন | extra2 = সিতাৰা | music2 = মেজো জোচেফ | lyrics2 = ৱায়ালাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বাৰ্মা | title3 = উনাৰূ মিঝিয়াঝাকে | extra3 = চিন্ময়ী শ্ৰীপদা | title4 = উনাৰূ মিঝিয়াঝাকে | extra4 = চেমেচন কট্টুৰ | title5 = উনাৰূ মিঝিয়াঝাকে | note5 = বাদন | extra5 = কল্যাণ | title6 = থিম মিউজিক | note6 = বাদন (Instrumental) | music6 = চেমেচন কট্টুৰ }} == পুনৰ নিৰ্মাণ == {| class="wikitable" ! বৰ্ষ!! চলচ্চিত্ৰ!! ভাষা |- || ২০১৩ || ''চেন্নাইয়িল অৰু নাল'' || তামিল |- | ২০১৪ || ''ক্ৰেীজি ষ্টাৰ'' || কন্নড় |- | ২০১৬ || ''ট্ৰাফিক'' || হিন্দী |} ব্যাৱসায়িক আৰু সমলোচকৰ ইতিবাচক সঁহাৰিৰ বাবে ''ট্ৰাফিক'' ছবিখন ২০১৩ চনত তামিল ভাষাত ''চেন্নাইয়িল অৰু নাল'' নামেৰে পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়, যিয়ে মূল ছবিখনৰ দৰেই বক্স অফিচত বৃহৎ সফলতা অৰ্জন কৰে। আনহাতে, ২০১৪ চনত মুক্তি পোৱা ইয়াৰ কন্নড় ৰিমেক সংস্কৰণ ''ক্ৰেীজি ষ্টাৰ'' ছবিখনে সমালোচক আৰু বক্স অফিচ দুয়োপক্ষৰপৰাই নেতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০১৬ চনৰ মে' মাহত একে নামতেই (''ট্ৰাফিক'') ছবিখনৰ হিন্দী ৰিমেক সংস্কৰণটো মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.top10cinema.com/news/9000/malayalam-traffic-to-be-remade-in-tamil|title=Malayalam 'Traffic' to Be Remade in Tamil?|publisher=Top 10 Cinema|date=1 February 2011|accessdate=2 February 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110204170141/http://www.top10cinema.com/news/9000/malayalam-traffic-to-be-remade-in-tamil|archive-date=4 February 2011|url-status=usurped|df=dmy-all}}</ref><ref>[http://www.kaumudiplus.com/news.php?nid=b37e3729ccb3a1b55f8b9ad638b4c28c&mcid=3&msid=3 "ട്രാഫിക് ഹിന്ദിയിലും"]. (in Malayalam) ''Kerala Kaumudi''. 11 April 2011. Retrieved 16 April 2011.</ref> == লাভ কৰা বঁটা আৰু সন্মানসমূহ == {| class="wikitable sortable" ! বঁটা ! বিভাগ ! ফলাফল ! মনোনীত ব্যক্তি ! তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan=1 style="text-align:center"| কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা ২০১১ | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় |<ref name="Kerala State Film Awards 2012">{{cite web|title=Kerala State Film Awards|url=http://www.nowrunning.com/news/malayalam/dileep-sweta-menon-triumphs-at-state-awards/54304/story.htm|publisher=Nowrunning.com|access-date=19 July 2012|archive-date=21 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120721044353/http://www.nowrunning.com/news/malayalam/dileep-sweta-menon-triumphs-at-state-awards/54304/story.htm|url-status=dead|archivedate=21 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120721044353/http://www.nowrunning.com/news/malayalam/dileep-sweta-menon-triumphs-at-state-awards/54304/story.htm|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan=2 style="text-align:center"| ১ম দক্ষিণ ভাৰতীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (SIIMA) | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক | {{won}} | ৰাজেশ পিল্লাই | rowspan=2| |- | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী | {{won}} | লেনা |- | rowspan=2 style="text-align:center"| ফিল্মফেয়াৰ বঁটা দক্ষিণ ২০১২ | শ্ৰেष्ठ চলচ্চিত্ৰ | {{won}} | লিষ্টিন ষ্টিফেন | rowspan=2|<ref name="Filmfare Awards South 2012">{{cite web|title=Filmfare Awards South 2012|date= 8 July 2012|url= http://www.kollyinsider.com/2012/07/59th-filmfare-awards-2012-south.html|publisher=Kollyinsider.com }}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী | {{won}} | লেনা বাশিল |- | rowspan=3 style="text-align:center"| কেৰালা চলচ্চিত্ৰ সমালোচক সংস্থা বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় | rowspan=3|<ref>{{cite news|title=Kerala Film Critics Awards 2012 |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article3431213.ece?textsize=small&test=2|newspaper=The Hindu | location=Chennai, India|date=18 May 2012}}</ref> |- | দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — পুৰুষ | {{won}} | অনুপ মেনন |- | দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মহিলা | {{won}} | লেনা বাশিল |- | style="text-align:center"| লোহিতদাস বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় |<ref>{{cite news|title=ലോഹിതദാസ് പുരസ്‌കാരം ബോബിക്കും സഞ്ജയിനും|url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/282848/|newspaper=Mathrubhumi|access-date=29 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120628210409/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/282848/|archive-date=28 June 2012|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=28 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120628210409/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/282848/|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan=6 style="text-align:center"| এছিয়ানেট চলচ্চিত্ৰ বঁটা ২০১২ | শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ | {{nom}} | লিষ্টিন ষ্টিফেন | rowspan=6|<ref name="Asianet Film Awards 2012">{{cite web|title=Asianet Film Awards 2011|url= http://www.trivandrum.co.in/2011/12/asianet-film-awards-2012-list-of.html|publisher=Trivandrum.co.in}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক | {{nom}} | ৰাজেশ পিল্লাই |- | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় |- | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেতা | {{nom}} | অনুপ মেনন |- | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী | {{nom}} | ৰম্যা নাম্বীচান |- | শ্ৰেষ্ঠ চৰিত্ৰ অভিনেতা | {{nom}} | শ্ৰীনিবাসন |- | rowspan=5 style="text-align:center"| এছিয়াভিছন বঁটা | আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ | {{won}} | লিষ্টিন ষ্টিফেন | rowspan =5|<ref name="Asiavision Movie Awards 2011">{{cite web|title=Asiavision Movie Awards|url=http://www.asiavisionawards.com/ma2011-winners/|publisher=Asiavisionawards.com|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120125011756/http://www.asiavisionawards.com/ma2011-winners/|archivedate=25 January 2012|df=dmy-all}}</ref> |- | দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা | {{won}} | অনুপ মেনন |- | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় |- | বিশেষ অভিনয় বঁটা | {{won}} | ৰহমান |- | ট্ৰেণ্ডছেটাৰ বঁটা | {{won}} | লিষ্টিন ষ্টিফেন |- | rowspan=3 style="text-align:center"| নানা চলচ্চিত্ৰ বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ | {{won}} | লিষ্টিন ষ্টিফেন | rowspan=3|<ref name="Nana Film Awards 2011">{{cite web|title=Nana Film Awards 2011|url=http://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash4/384380_165044300264538_100002769065902_193665_2060132686_n.jpg|publisher=Nana.com |archive-url=https://archive.today/20120710205829/http://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash4/384380_165044300264538_100002769065902_193665_2060132686_n.jpg |archive-date=10 July 2012 |url-status=dead}}{{cbignore}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক | {{won}} | ৰাজেশ পিল্লাই |- | শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক | {{won}} | মহেশ নাৰায়ণন |- | rowspan=2 style="text-align:center"| মাতৃভূমি কল্যাণ চিল্কছ চলচ্চিত্ৰ বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় | rowspan=2|<ref name="Mathrubumi Kalyan Silks FIlm Awards 2011">{{cite web|title=Mathrubhumi Film Awards 2011|url=http://www.sanscinema.com/2012/02/mathrubhumi-kalyan-silks-film-awards-2012-announced.html|publisher=Sanscinema.com|access-date=19 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120314015043/http://www.sanscinema.com/2012/02/mathrubhumi-kalyan-silks-film-awards-2012-announced.html|archive-date=14 March 2012|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=14 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314015043/http://www.sanscinema.com/2012/02/mathrubhumi-kalyan-silks-film-awards-2012-announced.html|deadurl=yes}}</ref> |- | বছৰৰ আটাইতকৈ ব্যতিক্ৰমী চলচ্চিত্ৰ (Path Breaking Film) | {{nom}} | লিষ্টিন ষ্টিফেন |- | rowspan=2 style="text-align:center"| সূৰ্য চলচ্চিত্ৰ বঁটা | আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় পৰিচালক | {{nom}} | ৰাজেশ পিল্লাই | rowspan=2| |- | শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক | {{won}} | মহেশ naৰায়ণন |- | rowspan=1 style="text-align:center"| কোচি টাইমছ বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় |<ref>{{cite news|title=Kochi Times Film Awards 2011 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/malayalam/news-and-interviews/The-Kochi-Times-Film-Awards-2011/articleshow/14341029.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004233019/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-23/news-and-interviews/32369964_1_video-mohanlal-kavya-madhavan|url-status=live|newspaper=The Times of India |archive-date=2013-10-04}}</ref> |- | rowspan=3 style="text-align:center"| অমৃতা চলচ্চিত্ৰ বঁটা ২০১২ | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী | {{won}} | লেনা বাশিল | rowspan=3|<ref>{{cite web|title=Amrita Film Awards 2012|url=http://www.amritatv.com/afa/winners.html|publisher=Amritatv.com|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131014060735/http://www.amritatv.com/afa/winners.html|archivedate=14 October 2013|df=dmy-all}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় |- | ট্ৰেণ্ডছেটিং চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক | {{won}} | ৰাজেশ পিল্লাই |- | style="text-align:center" | জয়হিন্দ চলচ্চিত্ৰ বঁটা ২০১২ | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক | {{won}} | ৰাজেশ পিল্লাই | |- | style="text-align:center" | ফিল্ম গাইডেন্স চলচ্চিত্ৰ বঁটা ২০১১ | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী | {{won}} | ৰম্যা নাম্বীচান |<ref>{{cite web|title=Film Guidance Chalachitra Award 2011|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/news/2012/beautiful-film-guidance-chalathchitra-award-150212.html|publisher=Oneindia|access-date=21 July 2012|archive-date=9 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210609190308/http://entertainment.oneindia.in/malayalam/news/2012/beautiful-film-guidance-chalathchitra-award-150212.html|url-status=live}}</ref> |- | rowspan=5 style="text-align:center"| ৰিপ’ৰ্টাৰ টিভি চলচ্চিত্ৰ বঁটা ২০১২ | শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ | {{won}} | লিষ্টিন ষ্টিফেন | rowspan=5|<ref>{{cite web|title=Reporter TV Film Awards 2012|url=http://www.metromatinee.com/News/Traffic%20bags%205%20awards%20in%20Reporter%20TV%20Awards.-4051-1 |publisher=Metromatinee.com}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক | {{won}} | ৰাজেশ পিল্লাই |- | শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য | {{won}} | ববী-সঞ্জয় |- | শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক | {{won}} | মহেশ নাৰায়ণন |- | শ্ৰেষ্ঠ সহঅভিনেত্ৰী | {{won}} | লেনা বাশিল |- | style="text-align:center"| থিক্কুৰিছি বঁটা ২০১১ | দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | {{won}} | সন্ধ্যা | |- |} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!--LINKS TO PUBLIC DISCUSSION FORUMS SHOULD NOT BE ADDED--> * {{IMDb title|id=1821682|title=Traffic}} * [http://www.nowrunning.com/movie/7383/malayalam/traffic/index.htm ''Traffic''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110121050433/http://www.nowrunning.com/movie/7383/malayalam/traffic/index.htm |date=21 January 2011 }} at Nowrunning.com * [https://web.archive.org/web/20101204124724/http://popcorn.oneindia.in/title/8644/traffic.html ''Traffic''] at [[Oneindia.in]] * [http://www.rediff.com/movies/report/south-review-traffic/20110110.htm ''Traffic'' review] at [[Rediff.com]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] 06avkusb8m839bij7o19vubsw3u2fgx 0 138291 622753 622681 2026-08-02T14:18:15Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622753 wikitext text/x-wiki [[File:Wild elephants, Munnar.jpg|350px|thumb|মুন্নাৰত বনৰীয়া হাতী]] [[কেৰালা]]ৰ থলুৱা হাতীবোৰ হৈছে [[ভাৰতীয় হাতী]] (''Elephas maximus indicus'')। ই [[এছিয়ান হাতী]]ৰ তিনিটা স্বীকৃত [[উপপ্ৰজাতি]]ৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৮৬ চনৰপৰা এছিয়ান হাতীক [[আইইউচিএন]] (IUCN)ৰদ্বাৰা [[বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতি]]ৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। বিগত তিনিটা প্ৰজন্মত বিশ্বজুৰি এই হাতীৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ৫০% হ্ৰাস পাইছে। বৰ্তমান বনাঞ্চলত এই হাতীৰ সংখ্যা প্ৰায় ২৫,৬০০ ৰপৰা ৩২,৭৫০টা বুলি অনুমান কৰা হৈছে। বিশ্বজুৰি মানুহৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে বাসস্থানৰ খণ্ডীকৰণ, অৱক্ষয় আৰু ধ্বংস, মানুহ-হাতীৰ সংঘাত আৰু চোৰাং চিকাৰ আদি ইয়াৰ বাবে আটাইতকৈ ডাঙৰ ভাবুকি হৈ পৰিছে।<ref name=iucn>{{cite iucn |author=Williams, C. |author2=Tiwari, S.K. |author3=Goswami, V.R. |author4=de Silva, S. |author5=Kumar, A. |author6=Baskaran, N. |author7=Yoganand, K. |author8=Menon, V. |year=2020 |title=''Elephas maximus'' |volume=2020 |article-number=e.T7140A45818198 |doi=10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T7140A45818198.en |access-date=20 September 2024}}</ref> কেৰালাত বনৰীয়া হাতীৰ সংখ্যা সম্পৰ্কে বিভিন্ন তথ্য পোৱা যায়। ২০২৪ চনৰ চৰকাৰী লোকপিয়ল অনুসৰি ইয়াত ১,৮০০ তাতকৈ কিছু কম হাতী থকা বুলি অনুমান কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |last=Viswanathan |first=Manoj |date=2025-08-13 |title=Diseases, fights take a toll on wild jumbos in Kerala |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Aug/13/diseases-fights-take-a-toll-on-wild-jumbos-in-kerala |access-date=2025-09-27 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> পূৰ্বৰ লোকপিয়ল অনুসৰি (য’ত সম্পূৰ্ণ পৃথক গণনা পদ্ধতি ব্যৱহৃত হৈছিল), ১৯৯৩ চনত বনৰীয়া হাতীৰ সংখ্যা আছিল ৪,২৮৬টা আৰু ২০১৭ চনত এই সংখ্যা আছিল ৫,৭০৬ টা।<ref>{{Cite web |last=One |first=Media |date=2020-06-07 |title=ആനകളുടെ എണ്ണം കേരളത്തില്‍ വര്‍ധിക്കുന്നുവെന്ന് ആന സെന്‍സസ് |url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/2020/06/07/the-number-of-elephants-in-kerala-is-increasing-says-the-elephant-census |access-date=2025-09-27 |website=www.mediaoneonline.com |language=ml}}</ref> কোনটো পদ্ধতিয়ে আটাইতকৈ সঠিক তথ্য দিয়ে, সেই লৈ কিছু মতভেদ আছে। চুবুৰীয়া ৰাজ্যসমূহলৈ হাতীৰ প্ৰব্ৰজনৰ আৰ্হিয়েও বনৰীয়া হাতীৰ গণনাত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। বনৰীয়া হাতীৰ এক বুজন জনসংখ্যাৰ সমান্তৰালভাৱে, ২০২৫ চনত কেৰালাত প্ৰায় ৪০০টা পোহনীয়া বা আবদ্ধ হাতী আছে, যি সংখ্যা ২০১৮ চনত ৫০০ তাতকৈ অধিক আছিল।<ref>{{Cite news |last= |first= |date=2025-03-10 |title=Kerala's captive elephant population dips to 389 |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/keralas-captive-elephant-population-dips-to-389/article69313712.ece |access-date=2025-09-27 |work=The Hindu |language= |issn=0971-751X}}</ref> কেৰালাৰ বেছিভাগ পোহনীয়া হাতীৰ মালিক হ’ল বিভিন্ন মন্দিৰ বা ব্যক্তিগত ব্যক্তি। কিছুসংখ্যক হাতী চৰকাৰী বন বিভাগৰ অধীনতো আছে। ব্যক্তিগত মালিকানাধীন হাতীবোৰ সাধাৰণতে উৎসৱ আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰি কিছুমান হাতীক কাঠ কটা কামত ব্যৱহাৰ কৰা হয় বা পোহনীয়া জন্তু আৰু সামাজিক মৰ্যাদাৰ প্ৰতীক হিচাপে ৰখা হয়।<ref>{{cite web |last=Kumar |first=Dileep V |date=16 December 2024 |title=Majesty or misery? Tracing the history of parading elephants in Kerala's festivals {{pipe}} The relationship between elephants and humans spans centuries, with these majestic creatures playing diverse roles — from aiding in wars and hauling timber and stones to serving as symbols of status and spirituality. |url=https://thesouthfirst.com/kerala/majesty-or-misery-tracing-the-history-of-parading-elephants-in-keralas-festivals/ |website=The South First |access-date=21 May 2025}}</ref> অঞ্চলটোৰ প্ৰাণী সুৰক্ষা কৰ্মীসকলে অভিযোগ কৰিছে যে কেৰালা আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ কিছুমান পোহনীয়া হাতীক প্ৰায়েই ক্ৰৰুতাৰ বলি কৰা হয় বা অতি নিম্নমানৰ পৰিৱেশত ৰখা হয়।<ref>{{Cite web |date=2018-04-21 |title=The hidden horrors inflicted on India's captive elephants – chained, beaten and tortured |url=https://www.the-independent.com/news/long_reads/indian-temple-captive-elephants-kerala-chained-beaten-whipped-died-modi-a8313696.html |access-date=2025-09-27 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Central Government Orders Kerala To Report On Action Taken Against Cruelty To Elephants During Thrissur Pooram |url=https://www.petaindia.com/features/cruelty-to-elephants-during-thrissur-pooram/ |access-date=2025-09-27 |website=PETA India |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hari |first=Krishnanunni |date=2022-05-23 |title=Talking Kerala's elephants into slavery |url=https://www.abc.net.au/religion/enslavement-of-kerala-temple-elephants/13894550 |access-date=2025-09-27 |website=ABC Religion & Ethics |language=en-AU}}</ref> কেৰালাত হাতীক প্ৰায়েই "সহ্যাদ্ৰিৰ পুত্ৰ" (ব্যলোপালী শ্ৰীধৰ মেননৰ "সহ্যন্তে মকন" কবিতাৰ দৰে) বুলি অভিহিত কৰা হয়। ৰাজ্যিক প্ৰাণী হিচাপে, হাতীৰ প্ৰতিচ্ছবি [[কেৰালা চৰকাৰ]]ৰ চৰকাৰী প্ৰতীকচিহ্ন বা ছীলত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। এই প্ৰতীকটো পুৰণি [[ট্ৰাভাংকোৰ]] আৰু [[কোচিন ৰাজ্য]]ৰ ৰাজকীয় প্ৰতীকৰপৰা লোৱা হৈছে।<ref>অধিক জানিবলৈ চাওক: George Menachery, "The Elephant and the Christians", SARAS, Ollur, 2014 য’ত পুৰণি চেৰা, কোচিন, ট্ৰাভাংকোৰ, তিৰুকোচিন আৰু কেৰালা ৰাজ্যৰ হাতীৰ প্ৰতীকচিহ্নসমূহ বৰ্ণনা কৰা হৈছে।</ref><ref>{{cite web|title=''Aanayum Nazraniyum'' The Elephant in Kerala Churches|url=http://www.indianchristianity.com/html/Pazhama-1-mailFINAL%20Oct14.pdf}}</ref> কিছুমান মানুহে বিশ্বাস কৰে যে বনাঞ্চলৰপৰা ধৰি আনি পোহ মনাই লোৱা এটা হাতীক আন বনৰীয়া হাতীবোৰে কেতিয়াও গ্ৰহণ নকৰে, অৱশ্যে এই দাবীক একাংশ বন্যপ্ৰাণী কৰ্মীয়ে প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে। == উৎসৱ-পাৰ্বণত হাতী == [[File:ThrissurPooram-Kuda.jpg|thumb|right|[[দক্ষিণ ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[ত্ৰিছূৰ পূৰম]] উৎসৱৰ সময়ত হাতীৰ প্ৰদৰ্শন। ]] কেৰালাৰ বহুতো প্ৰধান মন্দিৰৰ নিজা হাতী আছে, যাৰ ভিতৰত বেছিভাগেই ভক্তসকলে দান কৰা। বিখ্যাত [[গুৰুভায়ুৰ মন্দিৰ]]ৰ ধৰ্মীয় উপাসনাৰ হাতী এক অপৰিহাৰ্য অংগ। এই মন্দিৰৰ ৬০ তাতকৈও অধিক হাতী আছে। গুৰুভায়ুৰ মন্দিৰৰপৰা ৩ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[পুন্নথুৰ কোট্টা]]ত মন্দিৰৰ হাতীসমূহক ৰখা হয়। [[গুৰুভায়ুৰ কেশৱন|গুৰুভায়ুৰ কেশৱন]] নামৰ এটা বিখ্যাত হাতী এই মন্দিৰৰে আছিল। হিন্দু মন্দিৰসমূহৰ বাৰ্ষিক উৎসৱৰ শোভাযাত্ৰা আৰু ধৰ্মীয় [[প্ৰদক্ষিণ]]ৰ সময়ত হাতীৰ পিঠিত দেৱ-দেৱীৰ বিগ্ৰহ বহন কৰা হয়। এই [[মন্দিৰৰ হাতী]]সমূহক সোণৰ পাত চৰোৱা কপালৰ আভূষণ ("[[নেত্তিপাত্তম]]"), [[ঘণ্টা]] আৰু মণি-হাৰেৰে সজোৱা হয়। হাতীৰ পিঠিত উঠা লোকসকলে জিলিকি থকা ৰেচমী ছত্ৰ ("মুত্তুকুডা") ওখকৈ ধৰি থাকে আৰু পৰম্পৰাগত বাদ্যযন্ত্ৰৰ তাল অনুসৰি বগা চামৰ ("ভেঞ্চামৰম") আৰু ময়ূৰ পাখিৰ বিচনী ("আলাৱট্টম") জোকাৰি থাকে।<ref>[https://books.google.com/books?id=sEhJBfbhTAAC&dq=Elephants+Kerala&pg=PA305 ''South India'']. Rough Guides, 2003; {{ISBN|1-84353-103-8}}. p. 305</ref> [[কূডলমাণিক্যম মন্দিৰ]]ত দৈনিক ধৰ্মীয় পৰিক্ৰমা আৰু [[পঞ্চাৰী মেলম]] বাদ্য পৰিৱেশনৰ বাবে ১৭টা হাতী নিয়োজিত কৰা হয়। পট্টাম্বী নেৰ্চা হৈছে [[পালাক্কাড জিলা]]ৰ পট্টাম্বী মছজিদত অনুষ্ঠিত হোৱা এক বাৰ্ষিক উৎসৱ। ইয়াত সুসজ্জিত হাতীসমূহে বিভিন্ন দৃশ্য-প্ৰদৰ্শনী (টেবলো) আৰু পৰম্পৰাগত বাদ্যযন্ত্ৰ যেনে— [[পঞ্চবাদ্যম]] আৰু থায়াম্বাকাৰ সৈতে শোভাযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web |title=Pattambi Nercha {{!}} Pattambi Mosque {{!}} Festivals of Palakkad |url=https://www.dtpcpalakkad.com/festival-event/pattambinercha |website=DTPC palakkad |access-date=18 February 2026 |date=5 March 2023}}</ref> [[File:Elephant and Mahout.JPG|right|thumb|মাউত আৰু তেওঁৰ হাতী, গুৰুভায়ুৰ, [[ত্ৰিছূৰ]], [[কেৰালা]]]] [[File:Closeupof a Domesticated Asian Elephants in Kerala India DSC 5355.jpg|thumb|কেৰালাৰ এটা পোহনীয়া এছিয়ান হাতীৰ ক্ল’জ-আপ দৃশ্য, গুৰুভায়ুৰ, [[ত্ৰিছূৰ]], [[কেৰালা]]]] == কেৰালাৰ ইতিহাস আৰু কিংবদন্তিত হাতী == [[File:Thrippunithura-Elephant1 crop.jpg|thumb|right|''[[শ্ৰী পূৰ্ণত্ৰয়ীশ মন্দিৰ]]''ৰ উৎসৱৰ সময়ত সুসজ্জিত হাতী। ]] কেৰালাৰ স্থানীয় কিংবদন্তিসমূহত বহুতো হাতীৰ উল্লেখ পোৱা যায়। [[কোট্টৰাথিল শংকুন্নী]]ৰদ্বাৰা ৰচিত 'আইতিহ্যমালা' (''"ঐতিহাসিক উপাখ্যানৰ মালা"'') আঠটা খণ্ডত লিখা হৈছিল। ইয়াৰ প্ৰতিটো খণ্ডৰে শেষত একোটা বিখ্যাত হাতীৰ কাহিনী বা কিংবদন্তি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|title=Vaikom Thiruneelakantan |url=http://cs.nyu.edu/kandathi/thiruneelakantan.html | archive-date=27 May 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110527081053/http://cs.nyu.edu/kandathi/thiruneelakantan.html}}</ref> == হাতীৰ যত্ন আৰু প্ৰতিপালন == প্ৰতিটো হাতীৰে তিনিজনকৈ মাউত থাকে, যাক [[মালয়ালম ভাষা]]ত ''পাপ্পান'' (paappan) বুলি কোৱা হয়। মাহুতসকলৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কৰ্তব্য হ’ল সৰু পাথৰ আৰু [[নাৰিকল]]ৰ বাকলিৰে হাতীটোক ভালদৰে গা ধুৱাই দিয়া আৰু মালিচ কৰা। [[বৰ্ষা ঋতু]]ত হাতীসমূহক [[আয়ুৰ্বেদ|আয়ুৰ্বেদিক]] [[পুনৰ্যৌৱন প্ৰাপ্তি|পুনৰুজ্জীৱন]] চিকিৎসা প্ৰদান কৰা হয়, য’ত বিভিন্ন বনৌষধিৰ ক্বাথ বা মিশ্ৰণ আদি অন্তৰ্ভুক্ত থাকে। ২০১৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত '[[মাতৃভূমি (বাতৰিকাকত)|মাতৃভূমি]]' কাকতত ইন্দ্ৰজিৎ নামৰ এটা পোহনীয়া হাতীক বনাঞ্চললৈ মুকলি কৰি দিয়াৰ এক ঘটনা প্ৰকাশ পাইছিল। পোহনীয়া হাতী এটাই বনাঞ্চলত সন্মুখীন হ’ব পৰা সমস্যাসমূহ দূৰ কৰিবলৈ কেৰালা চৰকাৰৰ বন আৰু বন্যপ্ৰাণী বিভাগে বিশেষ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল, যাতে হাতীটোৱে বন্য পৰিৱেশৰ লগত সহজে খাপ খাই পৰিব পাৰে।<ref>{{Cite web |url=http://digitalpaper.mathrubhumi.com/380282/Weekend/23-NOVEMBER-2014#page/1/1 |title=Mathrubhumi Weekend, Sun, 23 Nov 14 |access-date=24 November 2014 |archive-date=19 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180819011224/https://digitalpaper.mathrubhumi.com/380282/Weekend/23-NOVEMBER-2014#page/1/1 |archivedate=19 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180819011224/https://digitalpaper.mathrubhumi.com/380282/Weekend/23-NOVEMBER-2014#page/1/1 |deadurl=yes }}</ref> ১৫বছৰীয়া এই হাতীটোৱে আৰু ৫০ বছৰ পৰ্যন্ত জীয়াই থাকিব বুলি আশা কৰা হৈছিল। কেৰালাৰ দৰে এখন ৰাজ্যত হাতীৰ বাণিজ্যিক বা বজাৰ মূল্য বহুত বেছি।<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/news/states/elephant-renting-is-now-jumbo-business/article4949312.ece|title=Latest news}}</ref> == হাতীৰ প্ৰতি ক্ৰুৰতাৰ অভিযোগ == কেৰালাত বিভিন্ন ব্যক্তি আৰু মন্দিৰৰ মালিকানাত প্ৰায় ৭০০টা হাতী আছে। এই হাতীবোৰক ১০,০০০ তকৈও অধিক উৎসৱ আৰু শোভাযাত্ৰাৰ বাবে ভাড়ালৈ দিয়া হয়। এই উৎসৱসমূহৰপৰা এটা হাতীয়ে নিজৰ মৰ্যাদা অনুসৰি দিনে ৫,০০০ ডলাৰ পৰ্যন্ত উপাৰ্জন কৰিব পাৰে।<ref name=bbc1>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8533776.stm|title=India's overworked elephants|date=4 March 2010|publisher=BBC|access-date=22 December 2019}}</ref> ধৰ্ম আৰু পৰ্যটন প্ৰসাৰৰ নামত এই জীৱ-জন্তুবোৰে দীঘলীয়া আৰু কোলাহলপূৰ্ণ শোভাযাত্ৰা, তীব্ৰ ফটকাৰ শব্দ আৰু জুইৰ কাষত থিয় হৈ থকাৰ দৰে কষ্ট সহ্য কৰিবলগীয়া হয়। সিহঁতক খোলা আৰু পুৰণি গাড়ীত বহু দূৰলৈ লৈ যোৱা হয়। প্ৰখৰ ৰ’দত ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা ধৰি পকী ৰাস্তাত খোজ কঢ়োৱা হয়। এই সময়ত সিহঁতক প্ৰয়োজনীয় খাদ্য, পানী আৰু টোপনিৰপৰাও বঞ্চিত কৰা হয়।<ref name=bbc1/><ref name=hindu1>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article2896700.ece|title=Cruelty against elephants|work=The Hindu|access-date=2012-08-11|archive-date=19 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120419094941/http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article2896700.ece}}</ref> জীৱবিজ্ঞানী ভি. শ্ৰীধৰে মন্দিৰ পৰিচালনা সমিতিসমূহৰ বিৰুদ্ধে লোভৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে। তেওঁৰ মতে মন্দিৰ সমিতিবোৰে এনে কামৰ বাবে অনুপযুক্ত আৰু আক্ৰমণাত্মক হাতীবোৰকো জোৰকৈ ব্যৱহাৰ কৰে। আনকি সিহঁতৰ আগ ঠেঙত জোংগা কাঁট থকা শিকলিও বান্ধি দিয়া হয়। তেওঁ আৰু দাবী কৰে যে কামৰ বোজা বৃদ্ধি পোৱাৰ বাবে ২০ ৰপৰা ৪০ বছৰ বয়সৰ ডেকা হাতীবোৰৰ অকাল মৃত্যু ঘটিছে।<ref>{{cite web|url=https://matangalila.wordpress.com/2015/02/06/the-sinking-ark/|title=The sinking ark, where the survivors are trying to loot as much revenue from the ark, before it is completely sunk|date=6 February 2015}}</ref> তেওঁ সন্দেহ কৰে যে অন্ত্ৰৰ অন্তৰায় (intestinal obstruction) আৰু অন্যান্য পাচন ক্ৰিয়াৰ সমস্যাৰ বাবে হাতীৰ মৃত্যুৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছে। ই হাতীৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক মানসিক চাপ বৃদ্ধি পোৱাৰ দিশটোক সূচায়।<ref>{{cite web|url=http://www.downtoearth.org.in/blog/before-the-last-trumpet-40743|title=Before the last trumpet|date=30 March 2013 }}</ref> গুৰুভায়ুৰত হাতীৰ ওপৰত হোৱা ক্ৰুৰতাৰ তদন্ত কৰা তিনিখন চৰকাৰী সমিতিয়ে প্ৰতিৱেদন দাখিল কৰিছে। এই প্ৰতিৱেদনসমূহত মন্দিৰৰ হাতীৰ ওপৰত কৰা ক্ৰুৰতাৰ সবিশেষ বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যি ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰাণী কল্যাণ আইনৰ উলংঘন।<ref name=hindu2015oct>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/features/magazine/rukmini-sekhar-on-the-plight-of-temple-elephants/article7796436.ece|title=Gods in Shackles|newspaper=The Hindu|date=24 October 2015|quote=(The investigations) ... reveal a violation of several laws and guidelines such as The Prevention of Cruelty to Animals Act...|last1=Sekhar|first1=Rukmini}}</ref> হাতীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ 'কেট্টী আজিক্কল' (''[[Ketti Azhikkal|ketti azhikkal]]'') নামৰ এক অনুশাসনমূলক পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "শিকলিৰে বন্ধা আৰু মুকলি কৰা।" এই পদ্ধতিত হাতীৰ চাৰিওটা ঠেং গছ বা খুঁটাত বান্ধি থোৱা হয় আৰু তাক লাঠী, বেত তথা হাঁকোটাৰে কোবোৱা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে মতলীয়া হৈ উঠা (musth) মতা হাতীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ বা নতুন মাহুতৰ বশ কৰিবলৈ এইদৰে প্ৰহাৰ কৰা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ ফলত পোৱা আঘাতৰ বাবে কেইবাটাও হাতীৰ মৃত্যু হোৱাৰ খবৰ পোৱা গৈছে।<ref name="Hari2022b">{{cite news|last=Hari|first=Krishnanunni|title=Activists documenting elephant torture in Kerala face intimidation and assault|url=https://www.thenewsminute.com/article/activists-documenting-elephant-torture-kerala-face-intimidation-and-assault-170419|work=The News Minute|date=29 November 2022|access-date=28 July 2026}}</ref><ref name="Jyothisha2017b">{{cite news|last=Jyothisha|first=V. J.|title=Captive elephants and the Rs 200 crore economy around them|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2017/09/16/captive-elephant-200-crore-economy.html|work=Onmanorama|date=17 September 2017|access-date=28 July 2026}}</ref> ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত আবদ্ধ হাতীৰ অৱস্থা সম্পৰ্কে লোৱা এক জনস্বাৰ্থ জড়িত গোচৰৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰি [[কেৰালা উচ্চ ন্যায়ালয়]]ই হাতীৰ সুৰক্ষাৰ বাবে ব্যাপক নিৰ্দেশনা জাৰি কৰে। ন্যায়ালয়ে কেৰালাৰ আবদ্ধ হাতীৰ জীৱনটোক এক "চিৰস্থায়ী ট্ৰেব্লিংকা" (Eternal Treblinka - এক যন্ত্ৰণাদায়ক বন্দিত্ব) বুলি বৰ্ণনা কৰে।<ref name="SCC2024b">{{cite news|title=Kerala High Court issues extensive directions for the protection of captive elephants|url=https://www.scconline.com/blog/post/2024/11/25/kerala-hc-issues-extensive-directions-for-protection-of-captive-elephants/|work=SCC Times|date=25 November 2024|access-date=28 July 2026}}</ref> উৎসৱৰ সময়ত হাতী বলিয়া হৈ দৌৰি ফুৰাটো এক নিয়মীয়া বিপদ হৈ পৰিছে। ইয়াৰ ফলত কেইবাগৰাকীও দৰ্শক আৰু মাহুতৰ মৃত্যু হৈছে। যেনে— ২০১৮ চনৰ এটা ঘটনাত ১৫ জন লোক আহত হৈছিল। একেদৰে [[কোঝিকোড জিলা]]ৰ [[কোয়ীলেণ্ডী]]ৰ এটা মন্দিৰৰ উৎসৱত হাতীৰ আক্ৰমণত তিনিজন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু প্ৰায় ৩০ জন লোক আহত হৈছিল।<ref>{{cite news|title=24 Injured and One Dead After Elephant 'Attack' at Festival in India|url=https://www.peta.org/news/fatal-elephant-attack-kerala-india/|work=PETA|access-date=28 July 2026}}</ref> উগ্ৰ হৈ পৰা হাতীক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ মাহুতসকলে ৰিম’ট কণ্ট্ৰ’ল যুক্ত 'কেপচাৰ বেল্ট' ব্যৱহাৰ কৰে। ২০০৯ চনত নিৰ্মিত এই যন্ত্ৰটোক ট্ৰেংকুলাইজাৰ বা টোপনি যোৱা বেজীৰ এক মানৱীয় বিকল্প বুলি কোৱা হৈছিল। কাৰণ টোপনি যোৱা বেজী বেছিকৈ পৰিলে হাতীৰ মৃত্যুৰ আশংকা থাকে। এই কেপচাৰ বেল্টৰ জৰিয়তে হাতীৰ ভৰিত থকা ফাইবাৰগ্লাছ ইউনিটৰপৰা এটা নাইলনৰ ফিতা মুকলি কৰি তাৰ পিছফালৰ ঠেং দুটা একেলগে বান্ধি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|title=Indian engineer invents device to stop rampaging elephants|url=https://phys.org/news/2009-11-indian-device-rampaging-elephants.html|website=Phys.org|agency=AFP|date=November 2009|access-date=28 July 2026}}</ref> ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহৰ নিৰ্দেশনাত কেৰালা উচ্চ ন্যায়ালয়ে হাতী নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ 'কেপচাৰ বেল্ট বা অন্যান্য ক্ৰৰ তথা অমানৱীয় পদ্ধতি'ৰ ব্যৱহাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে নিষিদ্ধ কৰে। ন্যায়ালয়ে উল্লেখ কৰে যে ৰাজ্য চৰকাৰে এই সন্দৰ্ভত [[ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়|উচ্চতম ন্যায়ালয়]]ৰ ২০১৬ চনৰ পূৰ্বৰ নিৰ্দেশনাসমূহ কাৰ্যকৰী কৰাত একেৰাহে ব্যৰ্থ হৈছে।<ref name="SCC2024b"/> ২০২১ চনৰ ৮ এপ্ৰিলত 'অম্বলপ্পুঝা বিজয়কৃষ্ণন' নামৰ হাতীটোৰ মৃত্যুৱে কেৰালাত এক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰে। হাতীপ্ৰেমীসকলে দেৱস্বম ব’ৰ্ড আৰু ইয়াৰ মাহুতক হাতীটোক হত্যা কৰাৰ বাবে অভিযুক্ত কৰে। তেওঁলোকৰ মতে মৃত্যুৰ কেইবামাহো পূৰ্বৰেপৰা মাহুতসকলে হাতীটোক অত্যাচাৰ কৰিছিল। গুৰুতৰভাৱে আঘাতপ্ৰাপ্ত হোৱাৰ পিছতো ব’ৰ্ডে তাক উৎসৱৰ শোভাযাত্ৰাত ব্যৱহাৰ কৰি আছিল।<ref>{{Cite web|title=Tusker Ambalappuzha Vijayakrishnan dies, activists allege ill-treatment - The New Indian Express|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2021/Apr/09/tusker-ambalappuzha-vijayakrishnan-diesactivists-allege-ill-treatment-2287638.html|access-date=2021-04-26|website=www.newindianexpress.com|date=10 April 2021 }}</ref> == হাতীৰ অলংকৰণ == [[কেৰালা]]ৰ ত্ৰিছূৰ জিলাৰ এটা বিখ্যাত পৰিয়াল 'ভেংকিতদ্ৰি' পৰিয়ালে বিগত তিনিটা প্ৰজন্ম ধৰি হাতীৰ অলংকাৰ তৈয়াৰ কৰি আহিছে। তেওঁলোকে বিশেষভাৱে হিন্দু ধৰ্মীয় মন্দিৰকেন্দ্ৰিক উৎসৱসমূহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় [[ত্ৰিশূৰ পূৰম]]ৰ বাবে এই অলংকাৰসমূহ সাজে।<ref name=":0">{{Cite web |title=Elephants- Kerala Tourism - Kerala Travelers Guide |url=https://www.keralatourism.info/infobin/elephant.html#:~:text=It%20is%20called%20Sukha%20Chikilsa%20in%20the%20Malayalam%20language.&text=One%20of%20the%20famous%20families,alavattom,%20venchamaram,%20necklaces%20etc. |access-date=2025-04-07 |website=www.keralatourism.info}}</ref> তেওঁলোকে সোণৰ পাত চৰোৱা কপালৰ আভূষণ (নেত্তিপাত্তম), ৰেচমী ছত্ৰ, ''আলাৱট্টম'' (ময়ূৰ পাখিৰ বিচনী), ''ভেঞ্চামৰম'' (বগা চামৰ) আৰু ডিঙিৰ হাৰ আদি প্ৰস্তুত কৰে।<ref name=":0" /> তেওঁলোকে বিভিন্ন মন্দিৰৰ উৎসৱৰ বাবে প্ৰায় ১৫০টা হাতীক অলংকাৰেৰে সজাই তোলে।<ref name=":0" /> [[ত্ৰিশূৰ পূৰম]] আৰু নেনমাৰা ৱাল্লাংগী ভেলা হৈছে কেৰালাৰ এনে কিছুমান বিখ্যাত উৎসৱ য’ত শোভাযাত্ৰাৰ বাবে আটাইতকৈ বেছি সুসজ্জিত হাতী ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name=":0" /> == কেৰালাত হাতী সংৰক্ষণ == [[তিৰুৱনন্তপুৰম]] জিলাৰ কোট্টুৰ হাতী অভয়াৰণ্য আৰু পুনৰ্সংস্থাপন কেন্দ্ৰ ভাৰতৰ প্ৰথম আৰু বিশ্বৰ বৃহত্তম হাতী পুনৰ্সংস্থাপন কেন্দ্ৰ। হাতীসমূহৰ সুৰক্ষা আৰু পুনৰ্সংস্থাপনৰ উদ্দেশ্যে ইয়াক মুকলি কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|date=2019-07-08|title=India's first elephant rehabilitation centre in the works at Kerala's Kottoor|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/india-s-first-elephant-rehabilitation-centre-in-the-works-at-kerala-s-kottoor/story-UWNLcgES2hUucexj31999I.html|access-date=2021-02-20|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> ৰাজ্যখনৰ অন্যান্য হাতী প্ৰতিপালন কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত কোদনদ অভয়াৰণ্য প্ৰাণী আশ্ৰয় আৰু হাতী প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ আৰু কোন্নী হাতী প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ অন্যতম। == কেৰালাত হাতীৰ জৰীপ == ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ এক নিৰ্দেশৰ মৰ্মে কেৰালা বন আৰু বন্যপ্ৰাণী বিভাগে ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত সমগ্ৰ কেৰালা ৰাজ্যজুৰি হাতীৰ এক লোকপিয়ল চলাইছিল। এই জৰীপত প্ৰায় ৫,৭০৬টা হাতী পোৱা গৈছিল।<ref name="hindu1" /> ইয়াৰে [[ত্ৰিছূৰ]] জিলাত আটাইতকৈ বেছি হাতী (১৪৫ টা) থকাৰ বিপৰীতে কান্নুৰ জিলাত আটাইতকৈ কম হাতী (৩ টা) পোৱা গৈছিল। কাছাৰগোড জিলাত এটাও হাতী পোৱা নগ’ল। == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == {{Commons category|Temple elephants in Kerala|কেৰালাৰ মন্দিৰৰ হাতী}} *[http://www.namboothiri.com/articles/hasthyaayurvedam.htm হস্তীআয়ুৰ্বেদম (হাতী আৰু ইয়াৰ চিকিৎসাৰ বিশ্বকোষ)] মূল কিতাপখন [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]] ভাষাত ৰচিত। কিন্তু বৈদ্যমাধম চেৰীয়া নাৰায়ণন নাম্বুডিৰিয়ে এই 'পালকাপ্যম' (''হস্তীআয়ুৰ্বেদ'') গ্ৰন্থখন সংস্কৃতৰপৰা মালয়ালম ভাষালৈ অনুবাদ কৰিছে। *[https://web.archive.org/web/20070930040600/http://www.elephantcare.org.in/ হাতী সুৰক্ষাৰ বাবে হাতীপ্ৰেমীসকলৰ সংস্থা] *[https://web.archive.org/web/20081120042850/http://www.elephantcare.org/mancont.htm মাউতৰ হাতপুথি] *[https://www.thehindu.com/news/national/kerala/520-captive-elephants-in-kerala-reveals-census/article25626580.ece কেৰালাত প্ৰায় ৫২০টা আবদ্ধ বা পোহনীয়া হাতী] [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ সংস্কৃতি]] 5rthmitdmqk5k0yows1p4z5n3tvqtm3 0 138293 622714 622685 2026-08-02T13:31:51Z AjayDas 12623 /* */ 622714 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | image = Kudamatom at thrissur pooram 2013 7618.JPG | image_size = | holiday_name = ত্ৰিশূৰ পূৰম | caption = ত্ৰিশূৰ পূৰম উদযাপন | official_name = ত্ৰিশূৰ পূৰম | observedby = [[মালয়ালী জনগোষ্ঠী|মালয়ালীসকল]] | date = মালয়ালম কেলেণ্ডাৰৰ ''মেডাম'' মাহৰ ''পূৰম'' [[নক্ষত্ৰ]] | observances = {{hlist|''বিলাম্বৰম''|''কুডামাট্টম'' (കുടമാറ്റം)|''ইলাঞ্জীथाৰা মেলম'' (ഇലഞ്ഞിത്തറമേളം)|মডাথিল ৱাৰাভু (മഠത്തില്‍ വരവ്)|আতচবাজী (വെടിക്കെട്ട്)|''এঝুনিলাপ্পু''}} | type = হিন্দু | longtype = [[হিন্দু]] [[কেৰালাৰ মন্দিৰ উৎসৱসমূহ|মন্দিৰ উৎসৱ]] / [[ত্ৰিশূৰ]] চহৰৰ চৰকাৰী বন্ধৰ দিন | significance = কেৰালাৰ সৰ্ববৃহৎ পূৰম | date2015 = ২৮ এপ্ৰিল | date2016 = ১৭ এপ্ৰিল | date2017 = ৫ মে’<ref>{{cite web |url=http://calendar-panchang.com |title=2017 Marathi Calendar Panchang |access-date=6 October 2016 |archive-date=26 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161026181539/http://calendar-panchang.com |url-status=dead }}</ref> | date2018 = ২৫ এপ্ৰিল | scheduling = | relatedto = | startedby = | firsttime = | frequency = | duration = | alt = | month = | weekday = | ends = | begins = | celebrations = | litcolor = | nickname = | date2021 = ২৩ এপ্ৰিল }} '''ত্ৰিশূৰ পূৰম''' হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[ত্ৰিশূৰ]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা এক বাৰ্ষিক হিন্দু [[কেৰালাৰ মন্দিৰ উৎসৱসমূহ|মন্দিৰ উৎসৱ]]। মালয়ালম কেলেণ্ডাৰৰ 'মেডাম' মাহৰ 'পূৰম' নক্ষত্ৰৰ দিনা অৰ্থাৎ যিদিনা পূৰম তৰাৰ সৈতে চন্দ্ৰৰ উদয় হয়, সেইদিনা প্ৰতিবছৰে ত্ৰিশূৰৰ [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ত এই উৎসৱ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। সকলো পূৰম বা উৎসৱৰ জননী বুলি অভিহিত এই উৎসৱটো সমগ্ৰ ভাৰতৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু আটাইতকৈ বিখ্যাত পূৰম।<ref name = MeltonEncyclopedia>Melton, J. Gordon. [https://google.com ''Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations Vol. I'']. ABC-CLIO, 2011, p. 700.</ref> দহ লাখতকৈও অধিক দৰ্শনাৰ্থীৰ সমাগমেৰে ত্ৰিশূৰ পূৰম এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ উৎসৱসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref>{{Cite web |date=2016-04-15 |title=Thrissur Pooram celebration in Kerala: History and rituals of Kerala's most prominent pooram |url=https://india.com |access-date=2023-05-03 |website=India.com |language=en}}</ref> ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ সময়ছোৱাত প্ৰায় ৪০ ৰ পৰা ৫০ দিন ধৰি ত্ৰিশূৰ পূৰম প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত কৰা হয়। == ইতিহাস == [[File:Kanimangalam Valiyalukkal Bhagavathi Temple.jpg|thumbnail|কনিমাংগলাম বলিয়ালাক্কাল ভগৱতী মন্দিৰ]] [[File:Pooram Pandal.jpg|thumb|right|পূৰম ৰভাৰ আলোকসজ্জা]] ত্ৰিশূৰ পূৰম কোচিনৰ মহাৰাজা [[শক্তন থাম্পুৰান]]ৰ (১৭৯০–১৮০৫) মগজুৰ ফচল আছিল।<ref>{{cite book|last1=Melton |first1=J. Gordon |author-link1=J. Gordon Melton |last2=Beverley |first2=James A |last3=Buck |first3=Christopher |last4=Jones |first4=Constance A |editor-last=Melton |editor-first=J. Gordon |title=Religious Celebrations: An Encyclopaedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations |orig-date=2011-09-13 |chapter=Pooram |date=13 September 2011 |language=English |publisher=[[ABC-Clio|ABC-CLIO]] |page=700 |isbn=978-1-59884-205-0}}</ref> ত্ৰিশূৰ পূৰম আৰম্ভ হোৱাৰ পূৰ্বে [[কেৰালা]]ৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মন্দিৰ উৎসৱ আছিল আৰাট্টুপুঝাত অনুষ্ঠিত হোৱা এদিনীয়া উৎসৱ, যাক আৰাট্টুপুঝা পূৰম বুলি জনা গৈছিল। ত্ৰিশূৰ চহৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা মন্দিৰসমূহে ইয়াত নিয়মীয়াকৈ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ১৭৯৬ চনত নেৰানেপেৰা বৰষুণৰ বাবে ত্ৰিশূৰ গোটৰ মন্দিৰসমূহ (পৰমেক্কাভু, তিৰুভাম্বাদী, চেম্বুক্কাভু, কৰামুক্কু, লালুৰ, আয়্যানথোল, চাক্কুলাথুকাভু, নেইথালাকাভু আৰু কনিমাংগলাম মন্দিৰ) আৰাট্টুপুঝা পূৰমত উপস্থিত হ’বলৈ পলম হয় আৰু তেওঁলোকক পূৰমৰ শোভাযাত্ৰাত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ দিয়া নহ’ল। এই প্ৰত্যাখ্যানত অপমানিত আৰু ক্ষুব্ধ হৈ নিষিদ্ধ হোৱা মন্দিৰৰ গোটসমূহে শক্তন থাম্পুৰাৰ ওচৰত অভিযোগ কৰে।<ref name=":0">“Thrissur Pooram's Origin: The Amazing Story behind the Iconic Festival.”[https://newsable.asianetnews.com/kerala/thrissur-pooram-history-origin-story-behind-iconic-festival]</ref> তেওঁ একে বছৰৰে মে’ মাহৰ পূৰম নক্ষত্ৰৰ দিনা এক বৃহৎ গণ-উৎসৱ হিচাপে ত্ৰিশূৰ পূৰম আৰম্ভ কৰি এই নিষেধাজ্ঞাক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁ বিভিন্ন মন্দিৰৰ দেৱ-দেৱীৰ বিগ্ৰহসহ ত্ৰিশূৰ চহৰলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়, যাতে তেওঁলোকে [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ৰ মূল উপাস্য দেৱতা বডক্কুন্নাথন ([[শিৱ]])ক সেৱা অৰ্পণ কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /> এই উৎসৱৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য হৈছে যে ইয়াত ব্যৱহৃত প্ৰতিটো সামগ্ৰী প্ৰতিবছৰে একেবাৰে নতুনকৈ প্ৰস্তুত কৰা হয়। কিছুমান লোকক বিশেষভাৱে এই ৰঙীন ছত্ৰ আৰু নেত্তিপাত্তমসমূহ সাজি উলিওৱাৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হয়।<ref>Thing. “Thrissur Pooram: The Story behind the Spectacle.” The Times of India, Business, 4 May 2017, timesofindia.indiatimes.com/thrissur-pooram-the-story-behind-the-spectacle/photostory/58515283.cms?picid=58515323.</ref> == অংশগ্ৰহণকাৰীসকল == শক্তন থাম্পুৰানে অংশগ্ৰহণকাৰী মন্দিৰসমূহক "পৰমেক্কাভু পক্ষ" আৰু "তিৰুভাম্বাদী পক্ষ" নামৰ দুটা গোটত বিভক্ত কৰিছিল। ত্ৰিশূৰ স্বৰাজ ৰাউণ্ডত থকা পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ আৰু ছোৰানুৰ ৰোডত থকা তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰে এই দুয়োটা গোটৰ মুখ্য অংশগ্ৰহণকাৰী হিচাপে নেতৃত্ব দিয়ে। === পশ্চিমীয়া গোট (তিৰুভাম্বাদী পক্ষ) === * তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰ * লালুৰ ভগৱতী মন্দিৰ * আয়্যানথোল কাৰ্ত্যায়নী মন্দিৰ * নেইথালাকাভু ভগৱতী মন্দিৰ * কনিমাংগলাম শাস্তা মন্দিৰ === পূবীয় গোট (পৰমেক্কাভু পক্ষ) === * পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ * চেম্বুক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ * পানামুক্কাম্পিল্লী শাস্তা মন্দিৰ * চূৰাকোট্টুকাভু ভগৱতী মন্দিৰ * পূকাট্টীকাৰা - কৰামুক্কু ভগৱতী মন্দিৰ এই উৎসৱটো [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ক কেন্দ্ৰ কৰি অনুষ্ঠিত হয়। এই সকলোবোৰ মন্দিৰে বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ মূল উপাস্য দেৱতা [[শিৱ]]ক সেৱা জনাবলৈ নিজৰ নিজৰ শোভাযাত্ৰা প্ৰেৰণ কৰে। বিশ্বাস কৰা হয় যে শক্তন থাম্পুৰানেই ত্ৰিশূৰ পূৰম উৎসৱৰ সমগ্ৰ কাৰ্যসূচী আৰু মূল ঘটনাসমূহ তৈয়াৰ কৰিছিল।<ref>{{cite book |url=https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari |url-access=registration |page=[https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari/page/1027 1027] |quote=Thrissur Pooram. |title=India |year=2007 |publisher=Lonely Planet |isbn=9781741043082 |access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC&q=Thrissur+Pooram&pg=PA700 |title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations |date=13 September 2011 |publisher=J. Gordon Melton |isbn=9781598842067 |access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=0Ukyp-gbtHcC&q=Thrissur+Pooram&pg=PA7070 |title=The Indian Encyclopaedia: Biographical, Historical, Religious, Administrative, Ethnological, Commercial and Scientific. Pan Sudari-Presidents. vol. 18, Volume 1 |year=2002 |publisher=Genesis Publishing Pvt Ltd |isbn=9788177552577 |access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=0hxMQ3FjDI0C&q=Thrissur+Pooram&pg=PA63 |title=Tourism In India Planning & Development |year=2006 |publisher=Asif Iqbal Fazili, S Husain Ashraf |isbn=9788176256650 |access-date=2013-04-05}}</ref> === পতাকা উত্তোলন === পতাকা উত্তোলন (কোডীয়েট্টম) অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে পূৰম উৎসৱৰ চৰকাৰীভাৱে আৰম্ভণি ঘটে।<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2011/05/07/stories/2011050762050900.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510150203/http://www.hindu.com/2011/05/07/stories/2011050762050900.htm|url-status=dead|archive-date=2011-05-10|work=[[The Hindu]]|title=Thrissur Pooram festivities begin|date=2011-05-07|access-date=2013-04-05}}</ref> ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ সাত দিন পূৰ্বে এই পতাকা উত্তোলন অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ সকলো অংশগ্ৰহণকাৰী মন্দিৰ এই অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকে আৰু উৎসৱৰ আৰম্ভণি ঘোষণা কৰিবলৈ এটা সৰু আতচবাজী প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। === পূৰা বিলাম্বৰম === পূৰা বিলাম্বৰম হৈছে এক পৰম্পৰা য’ত দুপৰীয়া ঠিক ১২ বজাত এটা হাতীয়ে পিঠিত 'নেইথিলাকাভিলাম্মা' দেৱীৰ বিগ্ৰহ লৈ ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ মূল স্থান [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ৰ দক্ষিণ প্ৰৱেশদ্বাৰখন হেঁচি মুকলি কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/unprecedented-crowd-witness-vilambaram-ritual/article27109067.ece |title=Thrissur 'Pooram' festivities begin with Thechikkottukavu Ramachandran's entry |work=The Hindu |date=12 May 2019 |access-date=2019-05-13|last1=Muringatheri |first1=Mini }}</ref> 'এৰ্নাকুলাম শিৱকুমাৰ' নামৰ হাতীটোৱে ২০১৯, ২০২১, ২০২২, ২০২৩, २०२৪ আৰু ২০২৫ চনত বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ এই দক্ষিণ দুৱাৰখন (থেক্কে গোপুৰা নাডা) চৰকাৰীভাৱে মুকলি কৰি আহিছে। অতীতত এই দুৱাৰখন মুকলি কৰাৰ গৌৰৱ লাভ কৰা আন এটা প্ৰখ্যাত চেলিব্ৰিটী হাতী হৈছে থেচিকোট্টুকাভু ৰামচন্দ্ৰন।<ref>{{cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/travel-news/2025/05/02/elephant-ernakulam-sivakumar-thrissur-pooram-story-history.html |title=Jumbo Ernakulam Sivakumar chosen again to open Thrissur Pooram: His remarkable journey to stardom |access-date=May 4, 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thenewsminute.com/kerala/celebrity-elephant-ramachandran-likely-be-paraded-vilambaram-ritual-pooram-101621 |title=Celebrity elephant Ramachandran likely to be paraded for Vilambaram ritual in Pooram |date=11 May 2019 |access-date=May 4, 2025}}</ref> === আতচবাজী প্ৰদৰ্শন (প্ৰথম ৰাউণ্ড) === পূৰমৰ পতাকা উত্তোলনৰ চতুৰ্থ দিনা 'চেম্পল ৱেডিকেট্টু' নামৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ আতচবাজী প্ৰদৰ্শন অনুষ্ঠিত হয়। এইটো তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভু দেৱস্বমৰ দ্বাৰা পৰিৱেশিত এটা এঘণ্টীয়া কাৰ্যসূচী। ত্ৰিশূৰৰ স্বৰাজ ৰাউণ্ডত সন্ধিয়া ৭:১৫ বজাত এই আতচবাজী প্ৰদৰ্শন আৰম্ভ হয়। এই প্ৰদৰ্শনত সাধাৰণতে নতুন আৰ্হিৰ আৰু বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ আকৰ্ষণীয় আতচবাজী ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/sample-vedikettu-lights-up-skies-over-thrissur/article3369163.ece |title='Sample vedikettu' lights up skies over Thrissur |work=The Hindu |date=30 April 2012 |access-date=2013-04-05}}</ref> বিভিন্ন বিতৰ্ক থকাৰ পিছতো ২০১৭ চনত ত্ৰিশূৰ পূৰম অনুষ্ঠিত কৰাৰ অনুমতি প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>[http://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2017/05/05/thrissur-all-set-for-pooram.html Thrissur Pooram 2017]</ref> === হাতীৰ সজ্জা প্ৰদৰ্শন === হাতীৰ সোণালী কপালৰ আভূষণ (নেত্তিপাত্তম), সজ্জা (চাময়ম), ময়ূৰৰ পাখিৰ বিচনী (আলাৱট্টম), ৰাজকীয় বিচনী (ভেঞ্চামৰম), পবিত্ৰ ঘণ্টা আৰু ৰঙীন ছত্ৰসমূহ তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভু দেৱস্বমে সুকীয়া সুকীয়াকৈ সম্পূৰ্ণ নতুনকৈ প্ৰস্তুত কৰে। পৰমেক্কাভু দেৱস্বমে ইয়াক ত্ৰিশূৰ চহৰৰ অগ্ৰশালাত প্ৰদৰ্শন কৰে। আনহাতে তিৰুভাম্বাদী দেৱস্বমে পূৰমৰ চাৰি আৰু পাঁচ দিন পূৰ্বে ত্ৰিশূৰ চহৰৰ চৰ্চ মিছন ছ’চাইটি হাইস্কুলত এই সামগ্ৰীসমূহ সৰ্বসাধাৰণৰ বাবে প্ৰদৰ্শন কৰে। ২০১৪ আৰু ২০১৫ চনত ইয়াক ছোৰানুৰ ৰোডৰ কৌস্তুভম হলত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2004/04/22/stories/2004042207270300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20040602164439/http://www.hindu.com/2004/04/22/stories/2004042207270300.htm |url-status=dead |archive-date=2004-06-02 |work=[[The Hindu]] |title=Caparisons getting ready for Thrissur Pooram |date=2004-04-22 |access-date=2013-04-05}}</ref> == মূল পূৰম == পূৰমৰ দিনা অংশগ্ৰহণকাৰী মন্দিৰসমূহৰ দলবোৰে পৰম্পৰাগত বাদ্য আৰু 'তিডাম্বু' তথা অলংকাৰেৰে সুজ্জিত হাতীৰ সৈতে বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ শ্ৰীমূলস্থানমলৈ দুবাৰকৈ — পুৱা আৰু নিশা শোভাযাত্ৰা কৰে। অতি প্ৰত্যুষতে কনিমাংগলাম শাস্তা মন্দিৰৰ দলৰ আগমনেৰে পূৰমৰ দিনটো চৰকাৰীভাৱে আৰম্ভ হয়। {| class="wikitable" !'''মন্দিৰ''' !'''পুৱাৰ সময়''' !'''সন্ধিয়াৰ সময়''' !'''হাতীৰ সংখ্যা''' !'''বাদ্য সংঙ্গীত''' |- |কনিমাংগলাম |পুৱা ৭.৩০ - ৮.৩০ |সন্ধিয়া ৭.৩০ - ৮.৩০ |৯ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |পানামুক্কাম্পিল্লী |পুৱা ৮.৩০ - ৯.০০ |নিশা ৮.check - ৯.৩০ |৩ |পঞ্চবাদ্যম, পঞ্চাৰী মেলম |- |চেম্বুক্কাভু |পুৱা ৭.৪৫ - ৮.৪৫ |নিশা ৮.১৫ - ৯.১৫ |৩ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |কৰামুক্কু - পূকাট্টীকাৰা |পুৱা ৮.৩০ - ৯.৩০ |নিশা ৯.০০ - ১০.০০ |৯ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |লালুৰ |পুৱা ৯.০০ - ১০.৩০ |নিশা ৯.৩০ - ১০.৩০ |৯ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |চূৰাকোট্টুকাভু |পুৱা ৯.৩০ - ১১.০০ |নিশা ১০.০০ - ১২.০০ |১৪ |নাদস্বৰম, পাণ্ডী মেলম |- |আয়্যানথোল |পুৱা ১০.০০ - দুপৰীয়া ১২.০০ |নিশা ১১.০০ - ১২.৩০ |১৩ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |নেইথালাকাভু |পুৱা ১১.০০ - বিয়লি ১.০০ |নিশা ১২.০০ - ১.০০ |১১ |নাদস্বৰম, পাণ্ডী মেলম |} উৎসৱৰ মূল অংশগ্ৰহণকাৰী — তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভুৰ শোভাযাত্ৰাই হৈছে পূৰমৰ আটাইতকৈ প্ৰত্যাশিত আৰু প্ৰধান আকৰ্ষণ। তিৰুভাম্বাদী দলে ব্ৰহ্মস্বম মঠৰ (বৈদিক প্ৰতিষ্ঠান) পৰা বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ অভিমুখে 'মডাথিল ৱাৰাভু' নামৰ এক পঞ্চবাদ্যম অনুষ্ঠানৰ সৈতে যাত্ৰা কৰে। ইয়াত প্ৰায় ৪০ গৰাকী শিল্পীয়ে থিমিলা, মাদ্দলম, তূৰী, তাল আৰু ইডাক্কা আদি বাদ্যযন্ত্ৰ বজায়। পৰমেক্কাভু দলে পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত নিজৰ মন্দিৰৰ সন্মুখত পাণ্ডী মেলম বাদ্য পৰিৱেশন কৰি শোভাযাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু বিয়লি ১:৩০ বজাত বডক্কুন্নাথন মন্দিৰত প্ৰৱেশ কৰে। বিয়াল ১:৩০ বজাত বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ ভিতৰত 'ইলাঞ্জীথাৰা মেলম' আৰম্ভ হয়। ঢোল, তূৰী, পাইপ আৰু তালেৰে পৰিৱেশিত এই সমলয়টো পূৰমৰ অন্যতম কেন্দ্ৰীয় আকৰ্ষণ। === কুডামাট্টম === ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ আটাইতকৈ আড়ম্বৰপূৰ্ণ মুহূৰ্তটোৰ সূচনা হয় ঐতিহাসিক 'কুডামাট্টম' ৰীতিৰ জৰিয়তে। ইয়াত ৩০ টা সুসজ্জিত হাতীয়ে অংশ লয়। ইয়াৰে ১৫ টা পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰৰ আৰু বাকী ১৫ টা তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰৰ। হাতীসমূহক উৎসৱৰ ৰীতি অনুসৰি মুখামুখিকৈ থিয় কৰোৱা হয়। এই বিশাল হাতীসমূহৰ ওপৰত উঠা ছত্ৰধাৰীসকলে অতি ক্ষিপ্ৰতাৰে আৰু ছন্দময়ভাৱে ৰঙীন ৰেচমী ছত্ৰসমূহ (umbrellas) সলনি কৰি কুডামাট্টম প্ৰদৰ্শন কৰে। হাতীৰ কপালৰ সোণালী আভূষণ (নেত্তিপাত্তম), ময়ূৰৰ পাখিৰ বিচনী (আলাৱট্টম), বগা চামৰ (ভেঞ্চামৰম) আৰু সুসজ্জিত ছত্ৰৰ (মুথুক্কুডা) জিলিক কবিয়ে এই দৃশ্যটোক এক অনন্য মাত্ৰা প্ৰদান কৰে। <ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/kerala/keralas-iconic-200-year-old-annual-thrissurpooramheld-in-full-grandeur-2986445|title=Kerala's iconic 200-year-old annual Thrissur pooram held in full grandeur|access-date=May 4, 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=http://thrissurpooramfestival.com/thrissur_pooram.html|title=THRISSUR POORAM - Prologue |publisher=Thrissur Pooram Festival|access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite web|url=https://hindustanherald.com/thrissur-pooram-2025-fireworks-elephants/|title=Thrissur Pooram 2025: Grand Fireworks, Elephant Parade & Rituals Unveiled|access-date=May 4, 2025}}</ref> === আতচবাজী প্ৰদৰ্শন (মূল ৰাউণ্ড) === ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ মূল আতচবাজী (ৱেডিকেট্টু / വെടിക്കെട്ട്) সমগ্ৰ দেশতে অতি বিখ্যাত। আতচবাজীৰ এই আশ্চৰ্যজনক প্ৰদৰ্শনী ত্ৰিশূৰ চহৰৰ সোঁমাজত থকা [[থেক্কিনকাডু ময়দান]]ত অনুষ্ঠিত হয়। তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভু দল দুটা হৈছে এই অনুষ্ঠানৰ মূল অংশগ্ৰহণকাৰী। উৎসৱৰ সপ্তম দিনাৰ অতি প্ৰত্যুষতে এই মূল আতচবাজী প্ৰদৰ্শন আৰম্ভ হয়। আতচবাজীৰ সুন্দৰ দৃশ্য উপভোগ কৰিবলৈ বেছিভাগ পূৰমপ্ৰেমী লোকে গোটেই নিশা সাৰে থাকে। বহু দূৰ-দূৰণিৰ পৰা মানুহ এই বাজিৰ খেল চাবলৈ আহে। ত্ৰিশূৰ পূৰমত চাৰিটা ডাঙৰ আতচবাজী প্ৰদৰ্শন কৰা হয়: পূৰমৰ আগদিনা 'চেম্পল আতচবাজী'; পূৰমৰ দিনা সন্ধিয়া দক্ষিণ দুৱাৰেৰে নামি অহাৰ পিছত দুয়োটা দলে আকাশ উজলাই কৰা ৰঙীন ফুলজাৰিৰ খেল; সপ্তম দিনা পুৱা অনুষ্ঠিত হোৱা আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় মূল আতচবাজী; আৰু উৎসৱৰ একেবাৰে শেষত দুয়োগৰাকী দেৱীয়ে ইজনে সিজনক বিদায় জনোৱাৰ পিছদিনা দুপৰীয়া কৰা অন্তিম আতচবাজী। === বিদায় অনুষ্ঠান === পূৰমৰ সপ্তম দিনটোৱেই হৈছে অন্তিম দিন। ইয়াক "পকল পূৰম" (പകല് പൂരം) বুলিও জনা যায়। ত্ৰিশূৰৰ ৰাইজৰ বাবে পূৰম কেৱল এটা উৎসৱ নহয়, বৰঞ্চ ই আতিথ্য প্ৰদৰ্শনৰ এক বিশেষ সময়। 'উপচাৰম চোল্লী পিৰিয়াল' (ഉപചാരം ചൊല്ലി പിരിയല്‍) অৰ্থাৎ বিদায় অনুষ্ঠান হৈছে স্বৰাজ ৰাউণ্ডত অনুষ্ঠিত হোৱা অন্তিম কাৰ্যসূচী। তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰ আৰু পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰৰ বিগ্ৰহসমূহক স্বৰাজ ৰাউণ্ডৰ পৰা নিজ নিজ মন্দিৰলৈ ঘূৰাই লৈ যোৱা হয় আৰু ইয়াৰ লগতে পূৰম উদযাপনৰ সমাপ্তি ঘটে। 'পকল ৱেডিকেট্টু' নামৰ দিনৰ ভাগত কৰা এক আতচবাজী প্ৰদৰ্শনেৰে এই উৎসৱৰ সম্পূৰ্ণ সামৰণি মৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-03/kochi/31555679_1_thekkinkadu-maidan-thrissur-pooram-elephant|archive-url=https://archive.today/20130629122046/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-03/kochi/31555679_1_thekkinkadu-maidan-thrissur-pooram-elephant|url-status=dead|archive-date=2013-06-29|work=[[The Times of India]]|title=Thrissur Pooram ends on a note of panic|access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2009/05/05/stories/2009050551900300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110517230643/http://www.hindu.com/2009/05/05/stories/2009050551900300.htm|url-status=dead|archive-date=2011-05-17|work=[[The Hindu]]|title=Thrissur Pooram concludes|date=2009-05-05|access-date=2013-04-05}}</ref> 111twsq3oepp1grupds448yqcshvft9 622723 622714 2026-08-02T13:42:09Z AjayDas 12623 /* বিদায় অনুষ্ঠান */ 622723 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | image = Kudamatom at thrissur pooram 2013 7618.JPG | image_size = | holiday_name = ত্ৰিশূৰ পূৰম | caption = ত্ৰিশূৰ পূৰম উদযাপন | official_name = ত্ৰিশূৰ পূৰম | observedby = [[মালয়ালী জনগোষ্ঠী|মালয়ালীসকল]] | date = মালয়ালম কেলেণ্ডাৰৰ ''মেডাম'' মাহৰ ''পূৰম'' [[নক্ষত্ৰ]] | observances = {{hlist|''বিলাম্বৰম''|''কুডামাট্টম'' (കുടമാറ്റം)|''ইলাঞ্জীथाৰা মেলম'' (ഇലഞ്ഞിത്തറമേളം)|মডাথিল ৱাৰাভু (മഠത്തില്‍ വരവ്)|আতচবাজী (വെടിക്കെട്ട്)|''এঝুনিলাপ্পু''}} | type = হিন্দু | longtype = [[হিন্দু]] [[কেৰালাৰ মন্দিৰ উৎসৱসমূহ|মন্দিৰ উৎসৱ]] / [[ত্ৰিশূৰ]] চহৰৰ চৰকাৰী বন্ধৰ দিন | significance = কেৰালাৰ সৰ্ববৃহৎ পূৰম | date2015 = ২৮ এপ্ৰিল | date2016 = ১৭ এপ্ৰিল | date2017 = ৫ মে’<ref>{{cite web |url=http://calendar-panchang.com |title=2017 Marathi Calendar Panchang |access-date=6 October 2016 |archive-date=26 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161026181539/http://calendar-panchang.com |url-status=dead }}</ref> | date2018 = ২৫ এপ্ৰিল | scheduling = | relatedto = | startedby = | firsttime = | frequency = | duration = | alt = | month = | weekday = | ends = | begins = | celebrations = | litcolor = | nickname = | date2021 = ২৩ এপ্ৰিল }} '''ত্ৰিশূৰ পূৰম''' হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[ত্ৰিশূৰ]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা এক বাৰ্ষিক হিন্দু [[কেৰালাৰ মন্দিৰ উৎসৱসমূহ|মন্দিৰ উৎসৱ]]। মালয়ালম কেলেণ্ডাৰৰ 'মেডাম' মাহৰ 'পূৰম' নক্ষত্ৰৰ দিনা অৰ্থাৎ যিদিনা পূৰম তৰাৰ সৈতে চন্দ্ৰৰ উদয় হয়, সেইদিনা প্ৰতিবছৰে ত্ৰিশূৰৰ [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ত এই উৎসৱ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। সকলো পূৰম বা উৎসৱৰ জননী বুলি অভিহিত এই উৎসৱটো সমগ্ৰ ভাৰতৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু আটাইতকৈ বিখ্যাত পূৰম।<ref name = MeltonEncyclopedia>Melton, J. Gordon. [https://google.com ''Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations Vol. I'']. ABC-CLIO, 2011, p. 700.</ref> দহ লাখতকৈও অধিক দৰ্শনাৰ্থীৰ সমাগমেৰে ত্ৰিশূৰ পূৰম এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ উৎসৱসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref>{{Cite web |date=2016-04-15 |title=Thrissur Pooram celebration in Kerala: History and rituals of Kerala's most prominent pooram |url=https://india.com |access-date=2023-05-03 |website=India.com |language=en}}</ref> ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ সময়ছোৱাত প্ৰায় ৪০ ৰ পৰা ৫০ দিন ধৰি ত্ৰিশূৰ পূৰম প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত কৰা হয়। == ইতিহাস == [[File:Kanimangalam Valiyalukkal Bhagavathi Temple.jpg|thumbnail|কনিমাংগলাম বলিয়ালাক্কাল ভগৱতী মন্দিৰ]] [[File:Pooram Pandal.jpg|thumb|right|পূৰম ৰভাৰ আলোকসজ্জা]] ত্ৰিশূৰ পূৰম কোচিনৰ মহাৰাজা [[শক্তন থাম্পুৰান]]ৰ (১৭৯০–১৮০৫) মগজুৰ ফচল আছিল।<ref>{{cite book|last1=Melton |first1=J. Gordon |author-link1=J. Gordon Melton |last2=Beverley |first2=James A |last3=Buck |first3=Christopher |last4=Jones |first4=Constance A |editor-last=Melton |editor-first=J. Gordon |title=Religious Celebrations: An Encyclopaedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations |orig-date=2011-09-13 |chapter=Pooram |date=13 September 2011 |language=English |publisher=[[ABC-Clio|ABC-CLIO]] |page=700 |isbn=978-1-59884-205-0}}</ref> ত্ৰিশূৰ পূৰম আৰম্ভ হোৱাৰ পূৰ্বে [[কেৰালা]]ৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মন্দিৰ উৎসৱ আছিল আৰাট্টুপুঝাত অনুষ্ঠিত হোৱা এদিনীয়া উৎসৱ, যাক আৰাট্টুপুঝা পূৰম বুলি জনা গৈছিল। ত্ৰিশূৰ চহৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা মন্দিৰসমূহে ইয়াত নিয়মীয়াকৈ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ১৭৯৬ চনত নেৰানেপেৰা বৰষুণৰ বাবে ত্ৰিশূৰ গোটৰ মন্দিৰসমূহ (পৰমেক্কাভু, তিৰুভাম্বাদী, চেম্বুক্কাভু, কৰামুক্কু, লালুৰ, আয়্যানথোল, চাক্কুলাথুকাভু, নেইথালাকাভু আৰু কনিমাংগলাম মন্দিৰ) আৰাট্টুপুঝা পূৰমত উপস্থিত হ’বলৈ পলম হয় আৰু তেওঁলোকক পূৰমৰ শোভাযাত্ৰাত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ দিয়া নহ’ল। এই প্ৰত্যাখ্যানত অপমানিত আৰু ক্ষুব্ধ হৈ নিষিদ্ধ হোৱা মন্দিৰৰ গোটসমূহে শক্তন থাম্পুৰাৰ ওচৰত অভিযোগ কৰে।<ref name=":0">“Thrissur Pooram's Origin: The Amazing Story behind the Iconic Festival.”[https://newsable.asianetnews.com/kerala/thrissur-pooram-history-origin-story-behind-iconic-festival]</ref> তেওঁ একে বছৰৰে মে’ মাহৰ পূৰম নক্ষত্ৰৰ দিনা এক বৃহৎ গণ-উৎসৱ হিচাপে ত্ৰিশূৰ পূৰম আৰম্ভ কৰি এই নিষেধাজ্ঞাক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁ বিভিন্ন মন্দিৰৰ দেৱ-দেৱীৰ বিগ্ৰহসহ ত্ৰিশূৰ চহৰলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়, যাতে তেওঁলোকে [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ৰ মূল উপাস্য দেৱতা বডক্কুন্নাথন ([[শিৱ]])ক সেৱা অৰ্পণ কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /> এই উৎসৱৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য হৈছে যে ইয়াত ব্যৱহৃত প্ৰতিটো সামগ্ৰী প্ৰতিবছৰে একেবাৰে নতুনকৈ প্ৰস্তুত কৰা হয়। কিছুমান লোকক বিশেষভাৱে এই ৰঙীন ছত্ৰ আৰু নেত্তিপাত্তমসমূহ সাজি উলিওৱাৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হয়।<ref>Thing. “Thrissur Pooram: The Story behind the Spectacle.” The Times of India, Business, 4 May 2017, timesofindia.indiatimes.com/thrissur-pooram-the-story-behind-the-spectacle/photostory/58515283.cms?picid=58515323.</ref> == অংশগ্ৰহণকাৰীসকল == শক্তন থাম্পুৰানে অংশগ্ৰহণকাৰী মন্দিৰসমূহক "পৰমেক্কাভু পক্ষ" আৰু "তিৰুভাম্বাদী পক্ষ" নামৰ দুটা গোটত বিভক্ত কৰিছিল। ত্ৰিশূৰ স্বৰাজ ৰাউণ্ডত থকা পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ আৰু ছোৰানুৰ ৰোডত থকা তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰে এই দুয়োটা গোটৰ মুখ্য অংশগ্ৰহণকাৰী হিচাপে নেতৃত্ব দিয়ে। === পশ্চিমীয়া গোট (তিৰুভাম্বাদী পক্ষ) === * তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰ * লালুৰ ভগৱতী মন্দিৰ * আয়্যানথোল কাৰ্ত্যায়নী মন্দিৰ * নেইথালাকাভু ভগৱতী মন্দিৰ * কনিমাংগলাম শাস্তা মন্দিৰ === পূবীয় গোট (পৰমেক্কাভু পক্ষ) === * পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ * চেম্বুক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ * পানামুক্কাম্পিল্লী শাস্তা মন্দিৰ * চূৰাকোট্টুকাভু ভগৱতী মন্দিৰ * পূকাট্টীকাৰা - কৰামুক্কু ভগৱতী মন্দিৰ এই উৎসৱটো [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ক কেন্দ্ৰ কৰি অনুষ্ঠিত হয়। এই সকলোবোৰ মন্দিৰে বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ মূল উপাস্য দেৱতা [[শিৱ]]ক সেৱা জনাবলৈ নিজৰ নিজৰ শোভাযাত্ৰা প্ৰেৰণ কৰে। বিশ্বাস কৰা হয় যে শক্তন থাম্পুৰানেই ত্ৰিশূৰ পূৰম উৎসৱৰ সমগ্ৰ কাৰ্যসূচী আৰু মূল ঘটনাসমূহ তৈয়াৰ কৰিছিল।<ref>{{cite book |url=https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari |url-access=registration |page=[https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari/page/1027 1027] |quote=Thrissur Pooram. |title=India |year=2007 |publisher=Lonely Planet |isbn=9781741043082 |access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC&q=Thrissur+Pooram&pg=PA700 |title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations |date=13 September 2011 |publisher=J. Gordon Melton |isbn=9781598842067 |access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=0Ukyp-gbtHcC&q=Thrissur+Pooram&pg=PA7070 |title=The Indian Encyclopaedia: Biographical, Historical, Religious, Administrative, Ethnological, Commercial and Scientific. Pan Sudari-Presidents. vol. 18, Volume 1 |year=2002 |publisher=Genesis Publishing Pvt Ltd |isbn=9788177552577 |access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=0hxMQ3FjDI0C&q=Thrissur+Pooram&pg=PA63 |title=Tourism In India Planning & Development |year=2006 |publisher=Asif Iqbal Fazili, S Husain Ashraf |isbn=9788176256650 |access-date=2013-04-05}}</ref> === পতাকা উত্তোলন === পতাকা উত্তোলন (কোডীয়েট্টম) অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে পূৰম উৎসৱৰ চৰকাৰীভাৱে আৰম্ভণি ঘটে।<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2011/05/07/stories/2011050762050900.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510150203/http://www.hindu.com/2011/05/07/stories/2011050762050900.htm|url-status=dead|archive-date=2011-05-10|work=[[The Hindu]]|title=Thrissur Pooram festivities begin|date=2011-05-07|access-date=2013-04-05}}</ref> ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ সাত দিন পূৰ্বে এই পতাকা উত্তোলন অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ সকলো অংশগ্ৰহণকাৰী মন্দিৰ এই অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকে আৰু উৎসৱৰ আৰম্ভণি ঘোষণা কৰিবলৈ এটা সৰু আতচবাজী প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। === পূৰা বিলাম্বৰম === পূৰা বিলাম্বৰম হৈছে এক পৰম্পৰা য’ত দুপৰীয়া ঠিক ১২ বজাত এটা হাতীয়ে পিঠিত 'নেইথিলাকাভিলাম্মা' দেৱীৰ বিগ্ৰহ লৈ ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ মূল স্থান [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ৰ দক্ষিণ প্ৰৱেশদ্বাৰখন হেঁচি মুকলি কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/unprecedented-crowd-witness-vilambaram-ritual/article27109067.ece |title=Thrissur 'Pooram' festivities begin with Thechikkottukavu Ramachandran's entry |work=The Hindu |date=12 May 2019 |access-date=2019-05-13|last1=Muringatheri |first1=Mini }}</ref> 'এৰ্নাকুলাম শিৱকুমাৰ' নামৰ হাতীটোৱে ২০১৯, ২০২১, ২০২২, ২০২৩, २०२৪ আৰু ২০২৫ চনত বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ এই দক্ষিণ দুৱাৰখন (থেক্কে গোপুৰা নাডা) চৰকাৰীভাৱে মুকলি কৰি আহিছে। অতীতত এই দুৱাৰখন মুকলি কৰাৰ গৌৰৱ লাভ কৰা আন এটা প্ৰখ্যাত চেলিব্ৰিটী হাতী হৈছে থেচিকোট্টুকাভু ৰামচন্দ্ৰন।<ref>{{cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/travel-news/2025/05/02/elephant-ernakulam-sivakumar-thrissur-pooram-story-history.html |title=Jumbo Ernakulam Sivakumar chosen again to open Thrissur Pooram: His remarkable journey to stardom |access-date=May 4, 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thenewsminute.com/kerala/celebrity-elephant-ramachandran-likely-be-paraded-vilambaram-ritual-pooram-101621 |title=Celebrity elephant Ramachandran likely to be paraded for Vilambaram ritual in Pooram |date=11 May 2019 |access-date=May 4, 2025}}</ref> === আতচবাজী প্ৰদৰ্শন (প্ৰথম ৰাউণ্ড) === পূৰমৰ পতাকা উত্তোলনৰ চতুৰ্থ দিনা 'চেম্পল ৱেডিকেট্টু' নামৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ আতচবাজী প্ৰদৰ্শন অনুষ্ঠিত হয়। এইটো তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভু দেৱস্বমৰ দ্বাৰা পৰিৱেশিত এটা এঘণ্টীয়া কাৰ্যসূচী। ত্ৰিশূৰৰ স্বৰাজ ৰাউণ্ডত সন্ধিয়া ৭:১৫ বজাত এই আতচবাজী প্ৰদৰ্শন আৰম্ভ হয়। এই প্ৰদৰ্শনত সাধাৰণতে নতুন আৰ্হিৰ আৰু বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ আকৰ্ষণীয় আতচবাজী ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/sample-vedikettu-lights-up-skies-over-thrissur/article3369163.ece |title='Sample vedikettu' lights up skies over Thrissur |work=The Hindu |date=30 April 2012 |access-date=2013-04-05}}</ref> বিভিন্ন বিতৰ্ক থকাৰ পিছতো ২০১৭ চনত ত্ৰিশূৰ পূৰম অনুষ্ঠিত কৰাৰ অনুমতি প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>[http://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2017/05/05/thrissur-all-set-for-pooram.html Thrissur Pooram 2017]</ref> === হাতীৰ সজ্জা প্ৰদৰ্শন === হাতীৰ সোণালী কপালৰ আভূষণ (নেত্তিপাত্তম), সজ্জা (চাময়ম), ময়ূৰৰ পাখিৰ বিচনী (আলাৱট্টম), ৰাজকীয় বিচনী (ভেঞ্চামৰম), পবিত্ৰ ঘণ্টা আৰু ৰঙীন ছত্ৰসমূহ তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভু দেৱস্বমে সুকীয়া সুকীয়াকৈ সম্পূৰ্ণ নতুনকৈ প্ৰস্তুত কৰে। পৰমেক্কাভু দেৱস্বমে ইয়াক ত্ৰিশূৰ চহৰৰ অগ্ৰশালাত প্ৰদৰ্শন কৰে। আনহাতে তিৰুভাম্বাদী দেৱস্বমে পূৰমৰ চাৰি আৰু পাঁচ দিন পূৰ্বে ত্ৰিশূৰ চহৰৰ চৰ্চ মিছন ছ’চাইটি হাইস্কুলত এই সামগ্ৰীসমূহ সৰ্বসাধাৰণৰ বাবে প্ৰদৰ্শন কৰে। ২০১৪ আৰু ২০১৫ চনত ইয়াক ছোৰানুৰ ৰোডৰ কৌস্তুভম হলত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2004/04/22/stories/2004042207270300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20040602164439/http://www.hindu.com/2004/04/22/stories/2004042207270300.htm |url-status=dead |archive-date=2004-06-02 |work=[[The Hindu]] |title=Caparisons getting ready for Thrissur Pooram |date=2004-04-22 |access-date=2013-04-05}}</ref> == মূল পূৰম == পূৰমৰ দিনা অংশগ্ৰহণকাৰী মন্দিৰসমূহৰ দলবোৰে পৰম্পৰাগত বাদ্য আৰু 'তিডাম্বু' তথা অলংকাৰেৰে সুজ্জিত হাতীৰ সৈতে বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ শ্ৰীমূলস্থানমলৈ দুবাৰকৈ — পুৱা আৰু নিশা শোভাযাত্ৰা কৰে। অতি প্ৰত্যুষতে কনিমাংগলাম শাস্তা মন্দিৰৰ দলৰ আগমনেৰে পূৰমৰ দিনটো চৰকাৰীভাৱে আৰম্ভ হয়। {| class="wikitable" !'''মন্দিৰ''' !'''পুৱাৰ সময়''' !'''সন্ধিয়াৰ সময়''' !'''হাতীৰ সংখ্যা''' !'''বাদ্য সংঙ্গীত''' |- |কনিমাংগলাম |পুৱা ৭.৩০ - ৮.৩০ |সন্ধিয়া ৭.৩০ - ৮.৩০ |৯ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |পানামুক্কাম্পিল্লী |পুৱা ৮.৩০ - ৯.০০ |নিশা ৮.check - ৯.৩০ |৩ |পঞ্চবাদ্যম, পঞ্চাৰী মেলম |- |চেম্বুক্কাভু |পুৱা ৭.৪৫ - ৮.৪৫ |নিশা ৮.১৫ - ৯.১৫ |৩ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |কৰামুক্কু - পূকাট্টীকাৰা |পুৱা ৮.৩০ - ৯.৩০ |নিশা ৯.০০ - ১০.০০ |৯ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |লালুৰ |পুৱা ৯.০০ - ১০.৩০ |নিশা ৯.৩০ - ১০.৩০ |৯ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |চূৰাকোট্টুকাভু |পুৱা ৯.৩০ - ১১.০০ |নিশা ১০.০০ - ১২.০০ |১৪ |নাদস্বৰম, পাণ্ডী মেলম |- |আয়্যানথোল |পুৱা ১০.০০ - দুপৰীয়া ১২.০০ |নিশা ১১.০০ - ১২.৩০ |১৩ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |নেইথালাকাভু |পুৱা ১১.০০ - বিয়লি ১.০০ |নিশা ১২.০০ - ১.০০ |১১ |নাদস্বৰম, পাণ্ডী মেলম |} উৎসৱৰ মূল অংশগ্ৰহণকাৰী — তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভুৰ শোভাযাত্ৰাই হৈছে পূৰমৰ আটাইতকৈ প্ৰত্যাশিত আৰু প্ৰধান আকৰ্ষণ। তিৰুভাম্বাদী দলে ব্ৰহ্মস্বম মঠৰ (বৈদিক প্ৰতিষ্ঠান) পৰা বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ অভিমুখে 'মডাথিল ৱাৰাভু' নামৰ এক পঞ্চবাদ্যম অনুষ্ঠানৰ সৈতে যাত্ৰা কৰে। ইয়াত প্ৰায় ৪০ গৰাকী শিল্পীয়ে থিমিলা, মাদ্দলম, তূৰী, তাল আৰু ইডাক্কা আদি বাদ্যযন্ত্ৰ বজায়। পৰমেক্কাভু দলে পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত নিজৰ মন্দিৰৰ সন্মুখত পাণ্ডী মেলম বাদ্য পৰিৱেশন কৰি শোভাযাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু বিয়লি ১:৩০ বজাত বডক্কুন্নাথন মন্দিৰত প্ৰৱেশ কৰে। বিয়াল ১:৩০ বজাত বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ ভিতৰত 'ইলাঞ্জীথাৰা মেলম' আৰম্ভ হয়। ঢোল, তূৰী, পাইপ আৰু তালেৰে পৰিৱেশিত এই সমলয়টো পূৰমৰ অন্যতম কেন্দ্ৰীয় আকৰ্ষণ। === কুডামাট্টম === ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ আটাইতকৈ আড়ম্বৰপূৰ্ণ মুহূৰ্তটোৰ সূচনা হয় ঐতিহাসিক 'কুডামাট্টম' ৰীতিৰ জৰিয়তে। ইয়াত ৩০ টা সুসজ্জিত হাতীয়ে অংশ লয়। ইয়াৰে ১৫ টা পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰৰ আৰু বাকী ১৫ টা তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰৰ। হাতীসমূহক উৎসৱৰ ৰীতি অনুসৰি মুখামুখিকৈ থিয় কৰোৱা হয়। এই বিশাল হাতীসমূহৰ ওপৰত উঠা ছত্ৰধাৰীসকলে অতি ক্ষিপ্ৰতাৰে আৰু ছন্দময়ভাৱে ৰঙীন ৰেচমী ছত্ৰসমূহ (umbrellas) সলনি কৰি কুডামাট্টম প্ৰদৰ্শন কৰে। হাতীৰ কপালৰ সোণালী আভূষণ (নেত্তিপাত্তম), ময়ূৰৰ পাখিৰ বিচনী (আলাৱট্টম), বগা চামৰ (ভেঞ্চামৰম) আৰু সুসজ্জিত ছত্ৰৰ (মুথুক্কুডা) জিলিক কবিয়ে এই দৃশ্যটোক এক অনন্য মাত্ৰা প্ৰদান কৰে। <ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/kerala/keralas-iconic-200-year-old-annual-thrissurpooramheld-in-full-grandeur-2986445|title=Kerala's iconic 200-year-old annual Thrissur pooram held in full grandeur|access-date=May 4, 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=http://thrissurpooramfestival.com/thrissur_pooram.html|title=THRISSUR POORAM - Prologue |publisher=Thrissur Pooram Festival|access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite web|url=https://hindustanherald.com/thrissur-pooram-2025-fireworks-elephants/|title=Thrissur Pooram 2025: Grand Fireworks, Elephant Parade & Rituals Unveiled|access-date=May 4, 2025}}</ref> === আতচবাজী প্ৰদৰ্শন (মূল ৰাউণ্ড) === ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ মূল আতচবাজী (ৱেডিকেট্টু / വെടിക്കെട്ട്) সমগ্ৰ দেশতে অতি বিখ্যাত। আতচবাজীৰ এই আশ্চৰ্যজনক প্ৰদৰ্শনী ত্ৰিশূৰ চহৰৰ সোঁমাজত থকা [[থেক্কিনকাডু ময়দান]]ত অনুষ্ঠিত হয়। তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভু দল দুটা হৈছে এই অনুষ্ঠানৰ মূল অংশগ্ৰহণকাৰী। উৎসৱৰ সপ্তম দিনাৰ অতি প্ৰত্যুষতে এই মূল আতচবাজী প্ৰদৰ্শন আৰম্ভ হয়। আতচবাজীৰ সুন্দৰ দৃশ্য উপভোগ কৰিবলৈ বেছিভাগ পূৰমপ্ৰেমী লোকে গোটেই নিশা সাৰে থাকে। বহু দূৰ-দূৰণিৰ পৰা মানুহ এই বাজিৰ খেল চাবলৈ আহে। ত্ৰিশূৰ পূৰমত চাৰিটা ডাঙৰ আতচবাজী প্ৰদৰ্শন কৰা হয়: পূৰমৰ আগদিনা 'চেম্পল আতচবাজী'; পূৰমৰ দিনা সন্ধিয়া দক্ষিণ দুৱাৰেৰে নামি অহাৰ পিছত দুয়োটা দলে আকাশ উজলাই কৰা ৰঙীন ফুলজাৰিৰ খেল; সপ্তম দিনা পুৱা অনুষ্ঠিত হোৱা আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় মূল আতচবাজী; আৰু উৎসৱৰ একেবাৰে শেষত দুয়োগৰাকী দেৱীয়ে ইজনে সিজনক বিদায় জনোৱাৰ পিছদিনা দুপৰীয়া কৰা অন্তিম আতচবাজী। === বিদায় অনুষ্ঠান === পূৰমৰ সপ্তম দিনটোৱেই হৈছে অন্তিম দিন। ইয়াক "পকল পূৰম" (പകല് പൂരം) বুলিও জনা যায়। ত্ৰিশূৰৰ ৰাইজৰ বাবে পূৰম কেৱল এটা উৎসৱ নহয়, বৰঞ্চ ই আতিথ্য প্ৰদৰ্শনৰ এক বিশেষ সময়। 'উপচাৰম চোল্লী পিৰিয়াল' (ഉപചാരം ചൊല്ലി പിരിയല്‍) অৰ্থাৎ বিদায় অনুষ্ঠান হৈছে স্বৰাজ ৰাউণ্ডত অনুষ্ঠিত হোৱা অন্তিম কাৰ্যসূচী। তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰ আৰু পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰৰ বিগ্ৰহসমূহক স্বৰাজ ৰাউণ্ডৰ পৰা নিজ নিজ মন্দিৰলৈ ঘূৰাই লৈ যোৱা হয় আৰু ইয়াৰ লগতে পূৰম উদযাপনৰ সমাপ্তি ঘটে। 'পকল ৱেডিকেট্টু' নামৰ দিনৰ ভাগত কৰা এক আতচবাজী প্ৰদৰ্শনেৰে এই উৎসৱৰ সম্পূৰ্ণ সামৰণি মৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-03/kochi/31555679_1_thekkinkadu-maidan-thrissur-pooram-elephant|archive-url=https://archive.today/20130629122046/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-03/kochi/31555679_1_thekkinkadu-maidan-thrissur-pooram-elephant|url-status=dead|archive-date=2013-06-29|work=[[The Times of India]]|title=Thrissur Pooram ends on a note of panic|access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2009/05/05/stories/2009050551900300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110517230643/http://www.hindu.com/2009/05/05/stories/2009050551900300.htm|url-status=dead|archive-date=2011-05-17|work=[[The Hindu]]|title=Thrissur Pooram concludes|date=2009-05-05|access-date=2013-04-05}}</ref> == নিৰাপত্তা ব্যৱস্থা == [[File:Kerala Police anti-drone system at Thrissur Pooram.jpg|thumb|২০২৫ চনৰ [[ত্ৰিশূৰ]] পূৰমৰ সময়ত কাৰ্যক্ষম অৱস্থাত কেৰালা আৰক্ষীৰ ড্ৰোন-প্ৰতিৰোধী প্ৰণালী]] ২০২৫ চনৰ [[ত্ৰিশূৰ]] পূৰম উৎসৱৰ বাবে ৪,০০০ সদস্যৰ এক ত্ৰিশূৰ চহৰ আৰক্ষীৰ দল নিয়োগ কৰা হৈছিল। এই নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাত কেৱল স্থানীয় আৰক্ষীয়েই নহয়, বৰঞ্চ [[ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ সঁহাৰি বাহিনী]] (NDRF), থাণ্ডাৰব’ল্ট আৰু আৰবান কমাণ্ডোৰ দৰে বিশেষ বাহিনীসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। চহৰখনত পৰীক্ষণ আৰু অপৰাধ প্ৰতিৰোধৰ সুবিধাৰ্থে স্থাপন কৰা চিচিটিভি কেমেৰাৰ সংখ্যা ২৫০ টাৰ পৰা ৩৫০ টালৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/4000-member-police-team-to-provide-security-for-thrissur-pooram/article69494952.ece |title=4,000-member police team to provide security for Thrissur Pooram |work=The Hindu |date=26 April 2025 |access-date=May 2, 2025}}</ref> ত্ৰিশূৰ পূৰম উৎসৱৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহত প্ৰচলিত হ’ব পৰা হিংসা বা উত্তেজনা সৃষ্টিকাৰী সামগ্ৰীসমূহ নিৰীক্ষণ কৰিবলৈ আৰু আঁতৰাবলৈ ত্ৰিশূৰ চহৰ আৰক্ষীয়ে এটা বিশেষ চাইবাৰ দল নিয়োগ কৰিছিল। ডিজিটেল ক্ষেত্ৰত পাৰদৰ্শিতা থকা বিষয়াসকলক লৈ গঠিত এই ২০ জনীয়া গোটটোক সাম্প্ৰদায়িক বা ৰাজনৈতিকভাৱে স্পৰ্শকাতৰ বাৰ্তাসমূহ চিনাক্ত কৰি আঁতৰোৱাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল, যিবোৰে অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। কেৰালা আৰক্ষীয়ে বিশেষভাৱে পূৰম উৎসৱ সম্পৰ্কীয় অনলাইন নিৰীক্ষণৰ বাবে এনে এক পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা এয়াই প্ৰথমবাৰ আছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/May/06/thrissur-pooram-police-depute-special-team-to-monitor-social-media |title=Thrissur Pooram: Police depute special team to monitor social media |date=6 May 2025 |access-date=May 7, 2025}}</ref> == দৰ্শনাৰ্থীৰ উপস্থিতি == [[ত্ৰিশূৰ জিলা]]ৰ জিলাধিপতি অৰ্জুন পাণ্ডিয়ানে প্ৰকাশ কৰিছে যে ২০২৫ চনৰ [[ত্ৰিশূৰ]] পূৰম উৎসৱত প্ৰায় ১৮ ৰ পৰা ২০ লাখ লোক উপস্থিত থকাৰ সম্ভাৱনা আছে।<ref>{{cite web|url=https://www.aninews.in/news/national/general-news/amit-shah-greets-people-of-kerala-on-thrissur-pooram-festival-visual-extravaganza-says-union-minister-suresh-gopi20250506111818/#:~:text=Thrissur%20Collector%20Arjun%20Pandian%20told,all%20the%20arrangements%20for%20this.|title=Amit Shah greets people of Kerala on Thrissur Pooram festival; "Visual extravaganza," says Union Minister Suresh Gopi|access-date=May 7, 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.devdiscourse.com/article/headlines/3371513-thrissur-pooram-the-confluence-of-culture-and-color|title=Thrissur Pooram: The Confluence of Culture and Color|access-date=May 7, 2025}}</ref> এই পূৰম উৎসৱত সোণালী কপালৰ আভূষণ (নেত্তিপাত্তম), আকৰ্ষণীয়ভাৱে নিৰ্মিত কোলাম, আলংকাৰিক ঘণ্টা আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ অলংকাৰেৰে সুজ্জিত হাতীৰ (৫০ তাতকৈও অধিক) এক সুন্দৰ সমাৱেশ ঘটে। == সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱ == [[File:Kudamatom at thrissur pooram 2013 7618.JPG|thumb|550x550px|২০১৩ চনৰ ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ সময়ত কুডামাট্টম প্ৰদৰ্শন]] এক হিন্দু উৎসৱ হোৱা সত্ত্বেও ত্ৰিশূৰ পূৰমত কেৰালা সমাজৰ বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news |title = The Mother of All Melas |newspaper = The Hindu |date = May 2012 |url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-editorialfeatures/the-mother-of-all-melas/article3371994.ece |access-date=12 October 2012|last1 = Muringatheri |first1 = Mini }}</ref> এই উৎসৱৰ অনুৰূপ কেইবাটাও প্ৰতিৰূপ উৎসৱ কেৰালাৰ বিভিন্ন স্থানৰ<ref>{{Cite web|title = 'Pakal Pooram' held at Mahadevar Temple|date = 22 March 2008|url = https://www.oneindia.com/2008/03/22/pakal-pooram-held-at-mahadevar-temple-1206196360.html|archive-url = https://archive.today/20130218060251/http://news.oneindia.in/2008/03/22/pakal-pooram-held-at-mahadevar-temple-1206196360.html|url-status = live|archive-date = 18 February 2013}}</ref> লগতে ৰাজ্যখনৰ বাহিৰতো অনুষ্ঠিত কৰা হয়।<ref>{{Cite web| title = People celebrate first-ever 'Delhi Pooram'| date = 7 May 2006| url = http://news.oneindia.in/2006/05/06/people-celebrate-first-ever-delhi-pooram-1146980040.html| archive-url = https://archive.today/20130218022604/http://news.oneindia.in/2006/05/06/people-celebrate-first-ever-delhi-pooram-1146980040.html| url-status = dead| archive-date = 18 February 2013}}</ref><ref>{{Cite web| title = Thrissur Pooram in Chennai with 'tech-elephants'| date = 23 September 2007| url = https://www.oneindia.com/2007/09/23/thrissur-pooram-in-chennai-with-tech-elephants-1190525524.html| archive-url = https://archive.today/20130218080400/http://news.oneindia.in/2007/09/23/thrissur-pooram-in-chennai-with-tech-elephants-1190525524.html| url-status = live| archive-date = 18 February 2013}}</ref><ref>{{Cite news|title = Mumbai Pooram hopes to recreate Kerala temple fest| url=http://archive.indianexpress.com/news/mumbai-pooram-hopes-to-recreate-kerala-temple-fest/872940 | date=9 November 2011 | newspaper=The Indian Express | access-date=2 March 2019}}</ref> ত্ৰিশূৰ পূৰমক এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ মানৱ সমাগম হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ভাৰতৰ পৰ্যটন মানচিত্ৰত ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান লাভ কৰিছে। কাৰণ দেশী-বিদেশী পৰ্যটকসকলে এই পূৰমৰ সৌন্দৰ্য আৰু পৰম্পৰা উপভোগ কৰে। ত্ৰিশূৰ চহৰৰ ৰে’ল আৰু বাছ যোগাযোগ ব্যৱস্থা অতি উন্নত হোৱাৰ বাবে ই বহুতো বিদেশী পৰ্যটকক এই মহোৎসৱলৈ আকৰ্ষিত কৰে। ইয়াক দেৱতাসকলৰ মিলন ভূমি বা 'দেৱ সংগমম' (ദേവ സംഗമം) বুলিও বিশ্বাস কৰা হয়। অস্কাৰ বিজয়ী শব্দ সম্পাদক ৰচুল পুকুটি আৰু তেওঁৰ দলে এই ৩৬ ঘণ্টা জোৰা মহোৎসৱৰ শব্দসমূহ বাণীবদ্ধ কৰিছিল আৰু ইয়াৰ আধাৰত ''দ্য চাউণ্ড ষ্ট’ৰী'' (The Sound Story) নামৰ এখন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Pooram copyright row is nonsense: Resul Pookutty |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2019/may/17/pooram-copyright-row-is-nonsense-resul-pookutty-1977889.html |access-date=2022-04-16 |website=The New Indian Express|date=16 May 2019 }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == {{commons category|Thrissur Pooram|ত্ৰিশূৰ পূৰম}} *[http://www.thrissurkerala.com/ ত্ৰিশূৰ জিলাৰ সম্পৰ্কে সম্পূৰ্ণ তথ্য] *[http://thrissurpooramfestival.com/ ত্ৰিশূৰ পূৰম মহোৎসৱ] *[http://thrissurpooram.org/ ত্ৰিশূৰ পূৰম - কমিউনিটি মিডিয়া ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705154436/http://www.thrissurpooram.org/ |date=5 July 2022 }} *[http://thrissur.nic.in/history.asp ত্ৰিশূৰ - ইতিহাস] *[https://www.instagram.com/thrissur_insta ইনষ্টাগ্ৰাম (Instagram)] tqrgfu1srwwc2lg9xyv3bjxp0c9l2wc 622725 622723 2026-08-02T13:44:00Z AjayDas 12623 added [[Category:কেৰালাৰ উৎসৱ]] using [[WP:HC|HotCat]] 622725 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | image = Kudamatom at thrissur pooram 2013 7618.JPG | image_size = | holiday_name = ত্ৰিশূৰ পূৰম | caption = ত্ৰিশূৰ পূৰম উদযাপন | official_name = ত্ৰিশূৰ পূৰম | observedby = [[মালয়ালী জনগোষ্ঠী|মালয়ালীসকল]] | date = মালয়ালম কেলেণ্ডাৰৰ ''মেডাম'' মাহৰ ''পূৰম'' [[নক্ষত্ৰ]] | observances = {{hlist|''বিলাম্বৰম''|''কুডামাট্টম'' (കുടമാറ്റം)|''ইলাঞ্জীथाৰা মেলম'' (ഇലഞ്ഞിത്തറമേളം)|মডাথিল ৱাৰাভু (മഠത്തില്‍ വരവ്)|আতচবাজী (വെടിക്കെട്ട്)|''এঝুনিলাপ্পু''}} | type = হিন্দু | longtype = [[হিন্দু]] [[কেৰালাৰ মন্দিৰ উৎসৱসমূহ|মন্দিৰ উৎসৱ]] / [[ত্ৰিশূৰ]] চহৰৰ চৰকাৰী বন্ধৰ দিন | significance = কেৰালাৰ সৰ্ববৃহৎ পূৰম | date2015 = ২৮ এপ্ৰিল | date2016 = ১৭ এপ্ৰিল | date2017 = ৫ মে’<ref>{{cite web |url=http://calendar-panchang.com |title=2017 Marathi Calendar Panchang |access-date=6 October 2016 |archive-date=26 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161026181539/http://calendar-panchang.com |url-status=dead }}</ref> | date2018 = ২৫ এপ্ৰিল | scheduling = | relatedto = | startedby = | firsttime = | frequency = | duration = | alt = | month = | weekday = | ends = | begins = | celebrations = | litcolor = | nickname = | date2021 = ২৩ এপ্ৰিল }} '''ত্ৰিশূৰ পূৰম''' হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[ত্ৰিশূৰ]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা এক বাৰ্ষিক হিন্দু [[কেৰালাৰ মন্দিৰ উৎসৱসমূহ|মন্দিৰ উৎসৱ]]। মালয়ালম কেলেণ্ডাৰৰ 'মেডাম' মাহৰ 'পূৰম' নক্ষত্ৰৰ দিনা অৰ্থাৎ যিদিনা পূৰম তৰাৰ সৈতে চন্দ্ৰৰ উদয় হয়, সেইদিনা প্ৰতিবছৰে ত্ৰিশূৰৰ [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ত এই উৎসৱ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। সকলো পূৰম বা উৎসৱৰ জননী বুলি অভিহিত এই উৎসৱটো সমগ্ৰ ভাৰতৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু আটাইতকৈ বিখ্যাত পূৰম।<ref name = MeltonEncyclopedia>Melton, J. Gordon. [https://google.com ''Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations Vol. I'']. ABC-CLIO, 2011, p. 700.</ref> দহ লাখতকৈও অধিক দৰ্শনাৰ্থীৰ সমাগমেৰে ত্ৰিশূৰ পূৰম এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ উৎসৱসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref>{{Cite web |date=2016-04-15 |title=Thrissur Pooram celebration in Kerala: History and rituals of Kerala's most prominent pooram |url=https://india.com |access-date=2023-05-03 |website=India.com |language=en}}</ref> ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ সময়ছোৱাত প্ৰায় ৪০ ৰ পৰা ৫০ দিন ধৰি ত্ৰিশূৰ পূৰম প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত কৰা হয়। == ইতিহাস == [[File:Kanimangalam Valiyalukkal Bhagavathi Temple.jpg|thumbnail|কনিমাংগলাম বলিয়ালাক্কাল ভগৱতী মন্দিৰ]] [[File:Pooram Pandal.jpg|thumb|right|পূৰম ৰভাৰ আলোকসজ্জা]] ত্ৰিশূৰ পূৰম কোচিনৰ মহাৰাজা [[শক্তন থাম্পুৰান]]ৰ (১৭৯০–১৮০৫) মগজুৰ ফচল আছিল।<ref>{{cite book|last1=Melton |first1=J. Gordon |author-link1=J. Gordon Melton |last2=Beverley |first2=James A |last3=Buck |first3=Christopher |last4=Jones |first4=Constance A |editor-last=Melton |editor-first=J. Gordon |title=Religious Celebrations: An Encyclopaedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations |orig-date=2011-09-13 |chapter=Pooram |date=13 September 2011 |language=English |publisher=[[ABC-Clio|ABC-CLIO]] |page=700 |isbn=978-1-59884-205-0}}</ref> ত্ৰিশূৰ পূৰম আৰম্ভ হোৱাৰ পূৰ্বে [[কেৰালা]]ৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মন্দিৰ উৎসৱ আছিল আৰাট্টুপুঝাত অনুষ্ঠিত হোৱা এদিনীয়া উৎসৱ, যাক আৰাট্টুপুঝা পূৰম বুলি জনা গৈছিল। ত্ৰিশূৰ চহৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা মন্দিৰসমূহে ইয়াত নিয়মীয়াকৈ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ১৭৯৬ চনত নেৰানেপেৰা বৰষুণৰ বাবে ত্ৰিশূৰ গোটৰ মন্দিৰসমূহ (পৰমেক্কাভু, তিৰুভাম্বাদী, চেম্বুক্কাভু, কৰামুক্কু, লালুৰ, আয়্যানথোল, চাক্কুলাথুকাভু, নেইথালাকাভু আৰু কনিমাংগলাম মন্দিৰ) আৰাট্টুপুঝা পূৰমত উপস্থিত হ’বলৈ পলম হয় আৰু তেওঁলোকক পূৰমৰ শোভাযাত্ৰাত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ দিয়া নহ’ল। এই প্ৰত্যাখ্যানত অপমানিত আৰু ক্ষুব্ধ হৈ নিষিদ্ধ হোৱা মন্দিৰৰ গোটসমূহে শক্তন থাম্পুৰাৰ ওচৰত অভিযোগ কৰে।<ref name=":0">“Thrissur Pooram's Origin: The Amazing Story behind the Iconic Festival.”[https://newsable.asianetnews.com/kerala/thrissur-pooram-history-origin-story-behind-iconic-festival]</ref> তেওঁ একে বছৰৰে মে’ মাহৰ পূৰম নক্ষত্ৰৰ দিনা এক বৃহৎ গণ-উৎসৱ হিচাপে ত্ৰিশূৰ পূৰম আৰম্ভ কৰি এই নিষেধাজ্ঞাক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁ বিভিন্ন মন্দিৰৰ দেৱ-দেৱীৰ বিগ্ৰহসহ ত্ৰিশূৰ চহৰলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়, যাতে তেওঁলোকে [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ৰ মূল উপাস্য দেৱতা বডক্কুন্নাথন ([[শিৱ]])ক সেৱা অৰ্পণ কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /> এই উৎসৱৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য হৈছে যে ইয়াত ব্যৱহৃত প্ৰতিটো সামগ্ৰী প্ৰতিবছৰে একেবাৰে নতুনকৈ প্ৰস্তুত কৰা হয়। কিছুমান লোকক বিশেষভাৱে এই ৰঙীন ছত্ৰ আৰু নেত্তিপাত্তমসমূহ সাজি উলিওৱাৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হয়।<ref>Thing. “Thrissur Pooram: The Story behind the Spectacle.” The Times of India, Business, 4 May 2017, timesofindia.indiatimes.com/thrissur-pooram-the-story-behind-the-spectacle/photostory/58515283.cms?picid=58515323.</ref> == অংশগ্ৰহণকাৰীসকল == শক্তন থাম্পুৰানে অংশগ্ৰহণকাৰী মন্দিৰসমূহক "পৰমেক্কাভু পক্ষ" আৰু "তিৰুভাম্বাদী পক্ষ" নামৰ দুটা গোটত বিভক্ত কৰিছিল। ত্ৰিশূৰ স্বৰাজ ৰাউণ্ডত থকা পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ আৰু ছোৰানুৰ ৰোডত থকা তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰে এই দুয়োটা গোটৰ মুখ্য অংশগ্ৰহণকাৰী হিচাপে নেতৃত্ব দিয়ে। === পশ্চিমীয়া গোট (তিৰুভাম্বাদী পক্ষ) === * তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰ * লালুৰ ভগৱতী মন্দিৰ * আয়্যানথোল কাৰ্ত্যায়নী মন্দিৰ * নেইথালাকাভু ভগৱতী মন্দিৰ * কনিমাংগলাম শাস্তা মন্দিৰ === পূবীয় গোট (পৰমেক্কাভু পক্ষ) === * পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ * চেম্বুক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ * পানামুক্কাম্পিল্লী শাস্তা মন্দিৰ * চূৰাকোট্টুকাভু ভগৱতী মন্দিৰ * পূকাট্টীকাৰা - কৰামুক্কু ভগৱতী মন্দিৰ এই উৎসৱটো [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ক কেন্দ্ৰ কৰি অনুষ্ঠিত হয়। এই সকলোবোৰ মন্দিৰে বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ মূল উপাস্য দেৱতা [[শিৱ]]ক সেৱা জনাবলৈ নিজৰ নিজৰ শোভাযাত্ৰা প্ৰেৰণ কৰে। বিশ্বাস কৰা হয় যে শক্তন থাম্পুৰানেই ত্ৰিশূৰ পূৰম উৎসৱৰ সমগ্ৰ কাৰ্যসূচী আৰু মূল ঘটনাসমূহ তৈয়াৰ কৰিছিল।<ref>{{cite book |url=https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari |url-access=registration |page=[https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari/page/1027 1027] |quote=Thrissur Pooram. |title=India |year=2007 |publisher=Lonely Planet |isbn=9781741043082 |access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC&q=Thrissur+Pooram&pg=PA700 |title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations |date=13 September 2011 |publisher=J. Gordon Melton |isbn=9781598842067 |access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=0Ukyp-gbtHcC&q=Thrissur+Pooram&pg=PA7070 |title=The Indian Encyclopaedia: Biographical, Historical, Religious, Administrative, Ethnological, Commercial and Scientific. Pan Sudari-Presidents. vol. 18, Volume 1 |year=2002 |publisher=Genesis Publishing Pvt Ltd |isbn=9788177552577 |access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=0hxMQ3FjDI0C&q=Thrissur+Pooram&pg=PA63 |title=Tourism In India Planning & Development |year=2006 |publisher=Asif Iqbal Fazili, S Husain Ashraf |isbn=9788176256650 |access-date=2013-04-05}}</ref> === পতাকা উত্তোলন === পতাকা উত্তোলন (কোডীয়েট্টম) অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে পূৰম উৎসৱৰ চৰকাৰীভাৱে আৰম্ভণি ঘটে।<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2011/05/07/stories/2011050762050900.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510150203/http://www.hindu.com/2011/05/07/stories/2011050762050900.htm|url-status=dead|archive-date=2011-05-10|work=[[The Hindu]]|title=Thrissur Pooram festivities begin|date=2011-05-07|access-date=2013-04-05}}</ref> ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ সাত দিন পূৰ্বে এই পতাকা উত্তোলন অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ সকলো অংশগ্ৰহণকাৰী মন্দিৰ এই অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকে আৰু উৎসৱৰ আৰম্ভণি ঘোষণা কৰিবলৈ এটা সৰু আতচবাজী প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। === পূৰা বিলাম্বৰম === পূৰা বিলাম্বৰম হৈছে এক পৰম্পৰা য’ত দুপৰীয়া ঠিক ১২ বজাত এটা হাতীয়ে পিঠিত 'নেইথিলাকাভিলাম্মা' দেৱীৰ বিগ্ৰহ লৈ ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ মূল স্থান [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ৰ দক্ষিণ প্ৰৱেশদ্বাৰখন হেঁচি মুকলি কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/unprecedented-crowd-witness-vilambaram-ritual/article27109067.ece |title=Thrissur 'Pooram' festivities begin with Thechikkottukavu Ramachandran's entry |work=The Hindu |date=12 May 2019 |access-date=2019-05-13|last1=Muringatheri |first1=Mini }}</ref> 'এৰ্নাকুলাম শিৱকুমাৰ' নামৰ হাতীটোৱে ২০১৯, ২০২১, ২০২২, ২০২৩, २०२৪ আৰু ২০২৫ চনত বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ এই দক্ষিণ দুৱাৰখন (থেক্কে গোপুৰা নাডা) চৰকাৰীভাৱে মুকলি কৰি আহিছে। অতীতত এই দুৱাৰখন মুকলি কৰাৰ গৌৰৱ লাভ কৰা আন এটা প্ৰখ্যাত চেলিব্ৰিটী হাতী হৈছে থেচিকোট্টুকাভু ৰামচন্দ্ৰন।<ref>{{cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/travel-news/2025/05/02/elephant-ernakulam-sivakumar-thrissur-pooram-story-history.html |title=Jumbo Ernakulam Sivakumar chosen again to open Thrissur Pooram: His remarkable journey to stardom |access-date=May 4, 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thenewsminute.com/kerala/celebrity-elephant-ramachandran-likely-be-paraded-vilambaram-ritual-pooram-101621 |title=Celebrity elephant Ramachandran likely to be paraded for Vilambaram ritual in Pooram |date=11 May 2019 |access-date=May 4, 2025}}</ref> === আতচবাজী প্ৰদৰ্শন (প্ৰথম ৰাউণ্ড) === পূৰমৰ পতাকা উত্তোলনৰ চতুৰ্থ দিনা 'চেম্পল ৱেডিকেট্টু' নামৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ আতচবাজী প্ৰদৰ্শন অনুষ্ঠিত হয়। এইটো তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভু দেৱস্বমৰ দ্বাৰা পৰিৱেশিত এটা এঘণ্টীয়া কাৰ্যসূচী। ত্ৰিশূৰৰ স্বৰাজ ৰাউণ্ডত সন্ধিয়া ৭:১৫ বজাত এই আতচবাজী প্ৰদৰ্শন আৰম্ভ হয়। এই প্ৰদৰ্শনত সাধাৰণতে নতুন আৰ্হিৰ আৰু বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ আকৰ্ষণীয় আতচবাজী ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/sample-vedikettu-lights-up-skies-over-thrissur/article3369163.ece |title='Sample vedikettu' lights up skies over Thrissur |work=The Hindu |date=30 April 2012 |access-date=2013-04-05}}</ref> বিভিন্ন বিতৰ্ক থকাৰ পিছতো ২০১৭ চনত ত্ৰিশূৰ পূৰম অনুষ্ঠিত কৰাৰ অনুমতি প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>[http://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2017/05/05/thrissur-all-set-for-pooram.html Thrissur Pooram 2017]</ref> === হাতীৰ সজ্জা প্ৰদৰ্শন === হাতীৰ সোণালী কপালৰ আভূষণ (নেত্তিপাত্তম), সজ্জা (চাময়ম), ময়ূৰৰ পাখিৰ বিচনী (আলাৱট্টম), ৰাজকীয় বিচনী (ভেঞ্চামৰম), পবিত্ৰ ঘণ্টা আৰু ৰঙীন ছত্ৰসমূহ তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভু দেৱস্বমে সুকীয়া সুকীয়াকৈ সম্পূৰ্ণ নতুনকৈ প্ৰস্তুত কৰে। পৰমেক্কাভু দেৱস্বমে ইয়াক ত্ৰিশূৰ চহৰৰ অগ্ৰশালাত প্ৰদৰ্শন কৰে। আনহাতে তিৰুভাম্বাদী দেৱস্বমে পূৰমৰ চাৰি আৰু পাঁচ দিন পূৰ্বে ত্ৰিশূৰ চহৰৰ চৰ্চ মিছন ছ’চাইটি হাইস্কুলত এই সামগ্ৰীসমূহ সৰ্বসাধাৰণৰ বাবে প্ৰদৰ্শন কৰে। ২০১৪ আৰু ২০১৫ চনত ইয়াক ছোৰানুৰ ৰোডৰ কৌস্তুভম হলত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2004/04/22/stories/2004042207270300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20040602164439/http://www.hindu.com/2004/04/22/stories/2004042207270300.htm |url-status=dead |archive-date=2004-06-02 |work=[[The Hindu]] |title=Caparisons getting ready for Thrissur Pooram |date=2004-04-22 |access-date=2013-04-05}}</ref> == মূল পূৰম == পূৰমৰ দিনা অংশগ্ৰহণকাৰী মন্দিৰসমূহৰ দলবোৰে পৰম্পৰাগত বাদ্য আৰু 'তিডাম্বু' তথা অলংকাৰেৰে সুজ্জিত হাতীৰ সৈতে বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ শ্ৰীমূলস্থানমলৈ দুবাৰকৈ — পুৱা আৰু নিশা শোভাযাত্ৰা কৰে। অতি প্ৰত্যুষতে কনিমাংগলাম শাস্তা মন্দিৰৰ দলৰ আগমনেৰে পূৰমৰ দিনটো চৰকাৰীভাৱে আৰম্ভ হয়। {| class="wikitable" !'''মন্দিৰ''' !'''পুৱাৰ সময়''' !'''সন্ধিয়াৰ সময়''' !'''হাতীৰ সংখ্যা''' !'''বাদ্য সংঙ্গীত''' |- |কনিমাংগলাম |পুৱা ৭.৩০ - ৮.৩০ |সন্ধিয়া ৭.৩০ - ৮.৩০ |৯ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |পানামুক্কাম্পিল্লী |পুৱা ৮.৩০ - ৯.০০ |নিশা ৮.check - ৯.৩০ |৩ |পঞ্চবাদ্যম, পঞ্চাৰী মেলম |- |চেম্বুক্কাভু |পুৱা ৭.৪৫ - ৮.৪৫ |নিশা ৮.১৫ - ৯.১৫ |৩ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |কৰামুক্কু - পূকাট্টীকাৰা |পুৱা ৮.৩০ - ৯.৩০ |নিশা ৯.০০ - ১০.০০ |৯ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |লালুৰ |পুৱা ৯.০০ - ১০.৩০ |নিশা ৯.৩০ - ১০.৩০ |৯ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |চূৰাকোট্টুকাভু |পুৱা ৯.৩০ - ১১.০০ |নিশা ১০.০০ - ১২.০০ |১৪ |নাদস্বৰম, পাণ্ডী মেলম |- |আয়্যানথোল |পুৱা ১০.০০ - দুপৰীয়া ১২.০০ |নিশা ১১.০০ - ১২.৩০ |১৩ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |নেইথালাকাভু |পুৱা ১১.০০ - বিয়লি ১.০০ |নিশা ১২.০০ - ১.০০ |১১ |নাদস্বৰম, পাণ্ডী মেলম |} উৎসৱৰ মূল অংশগ্ৰহণকাৰী — তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভুৰ শোভাযাত্ৰাই হৈছে পূৰমৰ আটাইতকৈ প্ৰত্যাশিত আৰু প্ৰধান আকৰ্ষণ। তিৰুভাম্বাদী দলে ব্ৰহ্মস্বম মঠৰ (বৈদিক প্ৰতিষ্ঠান) পৰা বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ অভিমুখে 'মডাথিল ৱাৰাভু' নামৰ এক পঞ্চবাদ্যম অনুষ্ঠানৰ সৈতে যাত্ৰা কৰে। ইয়াত প্ৰায় ৪০ গৰাকী শিল্পীয়ে থিমিলা, মাদ্দলম, তূৰী, তাল আৰু ইডাক্কা আদি বাদ্যযন্ত্ৰ বজায়। পৰমেক্কাভু দলে পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত নিজৰ মন্দিৰৰ সন্মুখত পাণ্ডী মেলম বাদ্য পৰিৱেশন কৰি শোভাযাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু বিয়লি ১:৩০ বজাত বডক্কুন্নাথন মন্দিৰত প্ৰৱেশ কৰে। বিয়াল ১:৩০ বজাত বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ ভিতৰত 'ইলাঞ্জীথাৰা মেলম' আৰম্ভ হয়। ঢোল, তূৰী, পাইপ আৰু তালেৰে পৰিৱেশিত এই সমলয়টো পূৰমৰ অন্যতম কেন্দ্ৰীয় আকৰ্ষণ। === কুডামাট্টম === ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ আটাইতকৈ আড়ম্বৰপূৰ্ণ মুহূৰ্তটোৰ সূচনা হয় ঐতিহাসিক 'কুডামাট্টম' ৰীতিৰ জৰিয়তে। ইয়াত ৩০ টা সুসজ্জিত হাতীয়ে অংশ লয়। ইয়াৰে ১৫ টা পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰৰ আৰু বাকী ১৫ টা তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰৰ। হাতীসমূহক উৎসৱৰ ৰীতি অনুসৰি মুখামুখিকৈ থিয় কৰোৱা হয়। এই বিশাল হাতীসমূহৰ ওপৰত উঠা ছত্ৰধাৰীসকলে অতি ক্ষিপ্ৰতাৰে আৰু ছন্দময়ভাৱে ৰঙীন ৰেচমী ছত্ৰসমূহ (umbrellas) সলনি কৰি কুডামাট্টম প্ৰদৰ্শন কৰে। হাতীৰ কপালৰ সোণালী আভূষণ (নেত্তিপাত্তম), ময়ূৰৰ পাখিৰ বিচনী (আলাৱট্টম), বগা চামৰ (ভেঞ্চামৰম) আৰু সুসজ্জিত ছত্ৰৰ (মুথুক্কুডা) জিলিক কবিয়ে এই দৃশ্যটোক এক অনন্য মাত্ৰা প্ৰদান কৰে। <ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/kerala/keralas-iconic-200-year-old-annual-thrissurpooramheld-in-full-grandeur-2986445|title=Kerala's iconic 200-year-old annual Thrissur pooram held in full grandeur|access-date=May 4, 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=http://thrissurpooramfestival.com/thrissur_pooram.html|title=THRISSUR POORAM - Prologue |publisher=Thrissur Pooram Festival|access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite web|url=https://hindustanherald.com/thrissur-pooram-2025-fireworks-elephants/|title=Thrissur Pooram 2025: Grand Fireworks, Elephant Parade & Rituals Unveiled|access-date=May 4, 2025}}</ref> === আতচবাজী প্ৰদৰ্শন (মূল ৰাউণ্ড) === ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ মূল আতচবাজী (ৱেডিকেট্টু / വെടിക്കെട്ട്) সমগ্ৰ দেশতে অতি বিখ্যাত। আতচবাজীৰ এই আশ্চৰ্যজনক প্ৰদৰ্শনী ত্ৰিশূৰ চহৰৰ সোঁমাজত থকা [[থেক্কিনকাডু ময়দান]]ত অনুষ্ঠিত হয়। তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভু দল দুটা হৈছে এই অনুষ্ঠানৰ মূল অংশগ্ৰহণকাৰী। উৎসৱৰ সপ্তম দিনাৰ অতি প্ৰত্যুষতে এই মূল আতচবাজী প্ৰদৰ্শন আৰম্ভ হয়। আতচবাজীৰ সুন্দৰ দৃশ্য উপভোগ কৰিবলৈ বেছিভাগ পূৰমপ্ৰেমী লোকে গোটেই নিশা সাৰে থাকে। বহু দূৰ-দূৰণিৰ পৰা মানুহ এই বাজিৰ খেল চাবলৈ আহে। ত্ৰিশূৰ পূৰমত চাৰিটা ডাঙৰ আতচবাজী প্ৰদৰ্শন কৰা হয়: পূৰমৰ আগদিনা 'চেম্পল আতচবাজী'; পূৰমৰ দিনা সন্ধিয়া দক্ষিণ দুৱাৰেৰে নামি অহাৰ পিছত দুয়োটা দলে আকাশ উজলাই কৰা ৰঙীন ফুলজাৰিৰ খেল; সপ্তম দিনা পুৱা অনুষ্ঠিত হোৱা আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় মূল আতচবাজী; আৰু উৎসৱৰ একেবাৰে শেষত দুয়োগৰাকী দেৱীয়ে ইজনে সিজনক বিদায় জনোৱাৰ পিছদিনা দুপৰীয়া কৰা অন্তিম আতচবাজী। === বিদায় অনুষ্ঠান === পূৰমৰ সপ্তম দিনটোৱেই হৈছে অন্তিম দিন। ইয়াক "পকল পূৰম" (പകല് പൂരം) বুলিও জনা যায়। ত্ৰিশূৰৰ ৰাইজৰ বাবে পূৰম কেৱল এটা উৎসৱ নহয়, বৰঞ্চ ই আতিথ্য প্ৰদৰ্শনৰ এক বিশেষ সময়। 'উপচাৰম চোল্লী পিৰিয়াল' (ഉപചാരം ചൊല്ലി പിരിയല്‍) অৰ্থাৎ বিদায় অনুষ্ঠান হৈছে স্বৰাজ ৰাউণ্ডত অনুষ্ঠিত হোৱা অন্তিম কাৰ্যসূচী। তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰ আৰু পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰৰ বিগ্ৰহসমূহক স্বৰাজ ৰাউণ্ডৰ পৰা নিজ নিজ মন্দিৰলৈ ঘূৰাই লৈ যোৱা হয় আৰু ইয়াৰ লগতে পূৰম উদযাপনৰ সমাপ্তি ঘটে। 'পকল ৱেডিকেট্টু' নামৰ দিনৰ ভাগত কৰা এক আতচবাজী প্ৰদৰ্শনেৰে এই উৎসৱৰ সম্পূৰ্ণ সামৰণি মৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-03/kochi/31555679_1_thekkinkadu-maidan-thrissur-pooram-elephant|archive-url=https://archive.today/20130629122046/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-03/kochi/31555679_1_thekkinkadu-maidan-thrissur-pooram-elephant|url-status=dead|archive-date=2013-06-29|work=[[The Times of India]]|title=Thrissur Pooram ends on a note of panic|access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2009/05/05/stories/2009050551900300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110517230643/http://www.hindu.com/2009/05/05/stories/2009050551900300.htm|url-status=dead|archive-date=2011-05-17|work=[[The Hindu]]|title=Thrissur Pooram concludes|date=2009-05-05|access-date=2013-04-05}}</ref> == নিৰাপত্তা ব্যৱস্থা == [[File:Kerala Police anti-drone system at Thrissur Pooram.jpg|thumb|২০২৫ চনৰ [[ত্ৰিশূৰ]] পূৰমৰ সময়ত কাৰ্যক্ষম অৱস্থাত কেৰালা আৰক্ষীৰ ড্ৰোন-প্ৰতিৰোধী প্ৰণালী]] ২০২৫ চনৰ [[ত্ৰিশূৰ]] পূৰম উৎসৱৰ বাবে ৪,০০০ সদস্যৰ এক ত্ৰিশূৰ চহৰ আৰক্ষীৰ দল নিয়োগ কৰা হৈছিল। এই নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাত কেৱল স্থানীয় আৰক্ষীয়েই নহয়, বৰঞ্চ [[ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ সঁহাৰি বাহিনী]] (NDRF), থাণ্ডাৰব’ল্ট আৰু আৰবান কমাণ্ডোৰ দৰে বিশেষ বাহিনীসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। চহৰখনত পৰীক্ষণ আৰু অপৰাধ প্ৰতিৰোধৰ সুবিধাৰ্থে স্থাপন কৰা চিচিটিভি কেমেৰাৰ সংখ্যা ২৫০ টাৰ পৰা ৩৫০ টালৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/4000-member-police-team-to-provide-security-for-thrissur-pooram/article69494952.ece |title=4,000-member police team to provide security for Thrissur Pooram |work=The Hindu |date=26 April 2025 |access-date=May 2, 2025}}</ref> ত্ৰিশূৰ পূৰম উৎসৱৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহত প্ৰচলিত হ’ব পৰা হিংসা বা উত্তেজনা সৃষ্টিকাৰী সামগ্ৰীসমূহ নিৰীক্ষণ কৰিবলৈ আৰু আঁতৰাবলৈ ত্ৰিশূৰ চহৰ আৰক্ষীয়ে এটা বিশেষ চাইবাৰ দল নিয়োগ কৰিছিল। ডিজিটেল ক্ষেত্ৰত পাৰদৰ্শিতা থকা বিষয়াসকলক লৈ গঠিত এই ২০ জনীয়া গোটটোক সাম্প্ৰদায়িক বা ৰাজনৈতিকভাৱে স্পৰ্শকাতৰ বাৰ্তাসমূহ চিনাক্ত কৰি আঁতৰোৱাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল, যিবোৰে অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। কেৰালা আৰক্ষীয়ে বিশেষভাৱে পূৰম উৎসৱ সম্পৰ্কীয় অনলাইন নিৰীক্ষণৰ বাবে এনে এক পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা এয়াই প্ৰথমবাৰ আছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/May/06/thrissur-pooram-police-depute-special-team-to-monitor-social-media |title=Thrissur Pooram: Police depute special team to monitor social media |date=6 May 2025 |access-date=May 7, 2025}}</ref> == দৰ্শনাৰ্থীৰ উপস্থিতি == [[ত্ৰিশূৰ জিলা]]ৰ জিলাধিপতি অৰ্জুন পাণ্ডিয়ানে প্ৰকাশ কৰিছে যে ২০২৫ চনৰ [[ত্ৰিশূৰ]] পূৰম উৎসৱত প্ৰায় ১৮ ৰ পৰা ২০ লাখ লোক উপস্থিত থকাৰ সম্ভাৱনা আছে।<ref>{{cite web|url=https://www.aninews.in/news/national/general-news/amit-shah-greets-people-of-kerala-on-thrissur-pooram-festival-visual-extravaganza-says-union-minister-suresh-gopi20250506111818/#:~:text=Thrissur%20Collector%20Arjun%20Pandian%20told,all%20the%20arrangements%20for%20this.|title=Amit Shah greets people of Kerala on Thrissur Pooram festival; "Visual extravaganza," says Union Minister Suresh Gopi|access-date=May 7, 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.devdiscourse.com/article/headlines/3371513-thrissur-pooram-the-confluence-of-culture-and-color|title=Thrissur Pooram: The Confluence of Culture and Color|access-date=May 7, 2025}}</ref> এই পূৰম উৎসৱত সোণালী কপালৰ আভূষণ (নেত্তিপাত্তম), আকৰ্ষণীয়ভাৱে নিৰ্মিত কোলাম, আলংকাৰিক ঘণ্টা আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ অলংকাৰেৰে সুজ্জিত হাতীৰ (৫০ তাতকৈও অধিক) এক সুন্দৰ সমাৱেশ ঘটে। == সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱ == [[File:Kudamatom at thrissur pooram 2013 7618.JPG|thumb|550x550px|২০১৩ চনৰ ত্ৰিশূৰ পূৰমৰ সময়ত কুডামাট্টম প্ৰদৰ্শন]] এক হিন্দু উৎসৱ হোৱা সত্ত্বেও ত্ৰিশূৰ পূৰমত কেৰালা সমাজৰ বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news |title = The Mother of All Melas |newspaper = The Hindu |date = May 2012 |url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-editorialfeatures/the-mother-of-all-melas/article3371994.ece |access-date=12 October 2012|last1 = Muringatheri |first1 = Mini }}</ref> এই উৎসৱৰ অনুৰূপ কেইবাটাও প্ৰতিৰূপ উৎসৱ কেৰালাৰ বিভিন্ন স্থানৰ<ref>{{Cite web|title = 'Pakal Pooram' held at Mahadevar Temple|date = 22 March 2008|url = https://www.oneindia.com/2008/03/22/pakal-pooram-held-at-mahadevar-temple-1206196360.html|archive-url = https://archive.today/20130218060251/http://news.oneindia.in/2008/03/22/pakal-pooram-held-at-mahadevar-temple-1206196360.html|url-status = live|archive-date = 18 February 2013}}</ref> লগতে ৰাজ্যখনৰ বাহিৰতো অনুষ্ঠিত কৰা হয়।<ref>{{Cite web| title = People celebrate first-ever 'Delhi Pooram'| date = 7 May 2006| url = http://news.oneindia.in/2006/05/06/people-celebrate-first-ever-delhi-pooram-1146980040.html| archive-url = https://archive.today/20130218022604/http://news.oneindia.in/2006/05/06/people-celebrate-first-ever-delhi-pooram-1146980040.html| url-status = dead| archive-date = 18 February 2013}}</ref><ref>{{Cite web| title = Thrissur Pooram in Chennai with 'tech-elephants'| date = 23 September 2007| url = https://www.oneindia.com/2007/09/23/thrissur-pooram-in-chennai-with-tech-elephants-1190525524.html| archive-url = https://archive.today/20130218080400/http://news.oneindia.in/2007/09/23/thrissur-pooram-in-chennai-with-tech-elephants-1190525524.html| url-status = live| archive-date = 18 February 2013}}</ref><ref>{{Cite news|title = Mumbai Pooram hopes to recreate Kerala temple fest| url=http://archive.indianexpress.com/news/mumbai-pooram-hopes-to-recreate-kerala-temple-fest/872940 | date=9 November 2011 | newspaper=The Indian Express | access-date=2 March 2019}}</ref> ত্ৰিশূৰ পূৰমক এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ মানৱ সমাগম হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ভাৰতৰ পৰ্যটন মানচিত্ৰত ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান লাভ কৰিছে। কাৰণ দেশী-বিদেশী পৰ্যটকসকলে এই পূৰমৰ সৌন্দৰ্য আৰু পৰম্পৰা উপভোগ কৰে। ত্ৰিশূৰ চহৰৰ ৰে’ল আৰু বাছ যোগাযোগ ব্যৱস্থা অতি উন্নত হোৱাৰ বাবে ই বহুতো বিদেশী পৰ্যটকক এই মহোৎসৱলৈ আকৰ্ষিত কৰে। ইয়াক দেৱতাসকলৰ মিলন ভূমি বা 'দেৱ সংগমম' (ദേവ സംഗമം) বুলিও বিশ্বাস কৰা হয়। অস্কাৰ বিজয়ী শব্দ সম্পাদক ৰচুল পুকুটি আৰু তেওঁৰ দলে এই ৩৬ ঘণ্টা জোৰা মহোৎসৱৰ শব্দসমূহ বাণীবদ্ধ কৰিছিল আৰু ইয়াৰ আধাৰত ''দ্য চাউণ্ড ষ্ট’ৰী'' (The Sound Story) নামৰ এখন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Pooram copyright row is nonsense: Resul Pookutty |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2019/may/17/pooram-copyright-row-is-nonsense-resul-pookutty-1977889.html |access-date=2022-04-16 |website=The New Indian Express|date=16 May 2019 }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == {{commons category|Thrissur Pooram|ত্ৰিশূৰ পূৰম}} *[http://www.thrissurkerala.com/ ত্ৰিশূৰ জিলাৰ সম্পৰ্কে সম্পূৰ্ণ তথ্য] *[http://thrissurpooramfestival.com/ ত্ৰিশূৰ পূৰম মহোৎসৱ] *[http://thrissurpooram.org/ ত্ৰিশূৰ পূৰম - কমিউনিটি মিডিয়া ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705154436/http://www.thrissurpooram.org/ |date=5 July 2022 }} *[http://thrissur.nic.in/history.asp ত্ৰিশূৰ - ইতিহাস] *[https://www.instagram.com/thrissur_insta ইনষ্টাগ্ৰাম (Instagram)] [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ উৎসৱ]] s8ladk81615bfvxgzw3symcoight8j0 622729 622725 2026-08-02T13:46:19Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622729 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | image = Kudamatom at thrissur pooram 2013 7618.JPG | image_size = | holiday_name = ত্ৰিছূৰ পূৰম | caption = ত্ৰিছূৰ পূৰম উদ্‌যাপন | official_name = ত্ৰিছূৰ পূৰম | observedby = [[মালয়ালী জনগোষ্ঠী|মালয়ালীসকল]] | date = মালয়ালম কেলেণ্ডাৰৰ ''মেডাম'' মাহৰ ''পূৰম'' [[নক্ষত্ৰ]] | observances = {{hlist|''বিলাম্বৰম''|''কুডামাট্টম'' (കുടമാറ്റം)|''ইলাঞ্জীथाৰা মেলম'' (ഇലഞ്ഞിത്തറമേളം)|মডাথিল ৱাৰাভু (മഠത്തില്‍ വരവ്)|আতচবাজী (വെടിക്കെട്ട്)|''এঝুনিলাপ্পু''}} | type = হিন্দু | longtype = [[হিন্দু]] [[কেৰালাৰ মন্দিৰ উৎসৱসমূহ|মন্দিৰ উৎসৱ]] / [[ত্ৰিছূৰ]] চহৰৰ চৰকাৰী বন্ধৰ দিন | significance = কেৰালাৰ সৰ্ববৃহৎ পূৰম | date2015 = ২৮ এপ্ৰিল | date2016 = ১৭ এপ্ৰিল | date2017 = ৫ মে’<ref>{{cite web |url=http://calendar-panchang.com |title=2017 Marathi Calendar Panchang |access-date=6 October 2016 |archive-date=26 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161026181539/http://calendar-panchang.com |url-status=dead }}</ref> | date2018 = ২৫ এপ্ৰিল | scheduling = | relatedto = | startedby = | firsttime = | frequency = | duration = | alt = | month = | weekday = | ends = | begins = | celebrations = | litcolor = | nickname = | date2021 = ২৩ এপ্ৰিল }} '''ত্ৰিছূৰ পূৰম''' {{en|Thrissur Pooram}} [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[ত্ৰিছূৰ]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা এক বাৰ্ষিক হিন্দু [[কেৰালাৰ মন্দিৰ উৎসৱসমূহ|মন্দিৰ উৎসৱ]]। মালয়ালম কেলেণ্ডাৰৰ 'মেডাম' মাহৰ 'পূৰম' নক্ষত্ৰৰদিনা অৰ্থাৎ যিদিনা পূৰম তৰাৰ সৈতে চন্দ্ৰৰ উদয় হয়, সেইদিনা প্ৰতিবছৰে ত্ৰিছূৰৰ [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ত এই উৎসৱ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। সকলো পূৰম বা উৎসৱৰ জননী বুলি অভিহিত এই উৎসৱটো সমগ্ৰ ভাৰতৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু আটাইতকৈ বিখ্যাত পূৰম।<ref name = MeltonEncyclopedia>Melton, J. Gordon. [https://google.com ''Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations Vol. I'']. ABC-CLIO, 2011, p. 700.</ref> দহ লাখতকৈও অধিক দৰ্শনাৰ্থীৰ সমাগমেৰে ত্ৰিছূৰ পূৰম এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ উৎসৱসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref>{{Cite web |date=2016-04-15 |title=Thrissur Pooram celebration in Kerala: History and rituals of Kerala's most prominent pooram |url=https://india.com |access-date=2023-05-03 |website=India.com |language=en}}</ref> ত্ৰিছূৰ পূৰমৰ সময়ছোৱাত প্ৰায় ৪০ ৰপৰা ৫০ দিন ধৰি ত্ৰিছূৰ পূৰম প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত কৰা হয়। == ইতিহাস == [[File:Kanimangalam Valiyalukkal Bhagavathi Temple.jpg|thumbnail|কনিমাংগলাম বলিয়ালাক্কাল ভগৱতী মন্দিৰ]] [[File:Pooram Pandal.jpg|thumb|right|পূৰম ৰভাৰ আলোকসজ্জা]] ত্ৰিছূৰ পূৰম কোচিনৰ মহাৰাজ [[শক্তন থাম্পুৰান]]ৰ (১৭৯০–১৮০৫) মগজুৰ ফচল আছিল।<ref>{{cite book|last1=Melton |first1=J. Gordon |author-link1=J. Gordon Melton |last2=Beverley |first2=James A |last3=Buck |first3=Christopher |last4=Jones |first4=Constance A |editor-last=Melton |editor-first=J. Gordon |title=Religious Celebrations: An Encyclopaedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations |orig-date=2011-09-13 |chapter=Pooram |date=13 September 2011 |language=English |publisher=[[ABC-Clio|ABC-CLIO]] |page=700 |isbn=978-1-59884-205-0}}</ref> ত্ৰিছূৰ পূৰম আৰম্ভ হোৱাৰ পূৰ্বে [[কেৰালা]]ৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মন্দিৰ উৎসৱ আছিল আৰাট্টুপুঝাত অনুষ্ঠিত হোৱা এদিনীয়া উৎসৱ, যাক আৰাট্টুপুঝা পূৰম বুলি জনা গৈছিল। ত্ৰিছূৰ চহৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা মন্দিৰসমূহে ইয়াত নিয়মীয়াকৈ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ১৭৯৬ চনত নেৰানেপেৰা বৰষুণৰ বাবে ত্ৰিছূৰ গোটৰ মন্দিৰসমূহ (পৰমেক্কাভু, তিৰুভাম্বাদী, চেম্বুক্কাভু, কৰামুক্কু, লালুৰ, আয়্যানথোল, চাক্কুলাথুকাভু, নেইথালাকাভু আৰু কনিমাংগলাম মন্দিৰ) আৰাট্টুপুঝা পূৰমত উপস্থিত হ’বলৈ পলম হয় আৰু তেওঁলোকক পূৰমৰ শোভাযাত্ৰাত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ দিয়া নহ’ল। এই প্ৰত্যাখ্যানত অপমানিত আৰু ক্ষুব্ধ হৈ নিষিদ্ধ হোৱা মন্দিৰৰ গোটসমূহে শক্তন থাম্পুৰাৰ ওচৰত অভিযোগ কৰে।<ref name=":0">“Thrissur Pooram's Origin: The Amazing Story behind the Iconic Festival.”[https://newsable.asianetnews.com/kerala/thrissur-pooram-history-origin-story-behind-iconic-festival]</ref> তেওঁ একে বছৰৰে মে’ মাহৰ পূৰম নক্ষত্ৰৰদিনা এক বৃহৎ গণ-উৎসৱ হিচাপে ত্ৰিছূৰ পূৰম আৰম্ভ কৰি এই নিষেধাজ্ঞাক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁ বিভিন্ন মন্দিৰৰ দেৱ-দেৱীৰ বিগ্ৰহসহ ত্ৰিছূৰ চহৰলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়, যাতে তেওঁলোকে [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ৰ মূল উপাস্য দেৱতা বডক্কুন্নাথন ([[শিৱ]])ক সেৱা অৰ্পণ কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /> এই উৎসৱৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য হৈছে যে ইয়াত ব্যৱহৃত প্ৰতিটো সামগ্ৰী প্ৰতিবছৰে একেবাৰে নতুনকৈ প্ৰস্তুত কৰা হয়। কিছুমান লোকক বিশেষভাৱে এই ৰঙীন ছত্ৰ আৰু নেত্তিপাত্তমসমূহ সাজি উলিওৱাৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হয়।<ref>Thing. “Thrissur Pooram: The Story behind the Spectacle.” The Times of India, Business, 4 May 2017, timesofindia.indiatimes.com/thrissur-pooram-the-story-behind-the-spectacle/photostory/58515283.cms?picid=58515323.</ref> == অংশগ্ৰহণকাৰীসকল == শক্তন থাম্পুৰানে অংশগ্ৰহণকাৰী মন্দিৰসমূহক "পৰমেক্কাভু পক্ষ" আৰু "তিৰুভাম্বাদী পক্ষ" নামৰ দুটা গোটত বিভক্ত কৰিছিল। ত্ৰিছূৰ স্বৰাজ ৰাউণ্ডত থকা পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ আৰু ছোৰানুৰ ৰোডত থকা তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰে এই দুয়োটা গোটৰ মুখ্য অংশগ্ৰহণকাৰী হিচাপে নেতৃত্ব দিয়ে। === পশ্চিমীয়া গোট (তিৰুভাম্বাদী পক্ষ) === * তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰ * লালুৰ ভগৱতী মন্দিৰ * আয়্যানথোল কাৰ্ত্যায়নী মন্দিৰ * নেইথালাকাভু ভগৱতী মন্দিৰ * কনিমাংগলাম শাস্তা মন্দিৰ === পূবীয় গোট (পৰমেক্কাভু পক্ষ) === * পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ * চেম্বুক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ * পানামুক্কাম্পিল্লী শাস্তা মন্দিৰ * চূৰাকোট্টুকাভু ভগৱতী মন্দিৰ * পূকাট্টীকাৰা - কৰামুক্কু ভগৱতী মন্দিৰ এই উৎসৱটো [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ক কেন্দ্ৰ কৰি অনুষ্ঠিত হয়। এই সকলোবোৰ মন্দিৰে বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ মূল উপাস্য দেৱতা [[শিৱ]]ক সেৱা জনাবলৈ নিজৰ নিজৰ শোভাযাত্ৰা প্ৰেৰণ কৰে। বিশ্বাস কৰা হয় যে শক্তন থাম্পুৰানেই ত্ৰিছূৰ পূৰম উৎসৱৰ সমগ্ৰ কাৰ্যসূচী আৰু মূল ঘটনাসমূহ তৈয়াৰ কৰিছিল।<ref>{{cite book |url=https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari |url-access=registration |page=[https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari/page/1027 1027] |quote=Thrissur Pooram. |title=India |year=2007 |publisher=Lonely Planet |isbn=9781741043082 |access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC&q=Thrissur+Pooram&pg=PA700 |title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations |date=13 September 2011 |publisher=J. Gordon Melton |isbn=9781598842067 |access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=0Ukyp-gbtHcC&q=Thrissur+Pooram&pg=PA7070 |title=The Indian Encyclopaedia: Biographical, Historical, Religious, Administrative, Ethnological, Commercial and Scientific. Pan Sudari-Presidents. vol. 18, Volume 1 |year=2002 |publisher=Genesis Publishing Pvt Ltd |isbn=9788177552577 |access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=0hxMQ3FjDI0C&q=Thrissur+Pooram&pg=PA63 |title=Tourism In India Planning & Development |year=2006 |publisher=Asif Iqbal Fazili, S Husain Ashraf |isbn=9788176256650 |access-date=2013-04-05}}</ref> === পতাকা উত্তোলন === পতাকা উত্তোলন (কোডীয়েট্টম) অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে পূৰম উৎসৱৰ চৰকাৰীভাৱে আৰম্ভণি ঘটে।<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2011/05/07/stories/2011050762050900.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510150203/http://www.hindu.com/2011/05/07/stories/2011050762050900.htm|url-status=dead|archive-date=2011-05-10|work=[[The Hindu]]|title=Thrissur Pooram festivities begin|date=2011-05-07|access-date=2013-04-05}}</ref> ত্ৰিছূৰ পূৰমৰ সাত দিন পূৰ্বে এই পতাকা উত্তোলন অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। ত্ৰিছূৰ পূৰমৰ সকলো অংশগ্ৰহণকাৰী মন্দিৰ এই অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকে আৰু উৎসৱৰ আৰম্ভণি ঘোষণা কৰিবলৈ এটা সৰু আতচবাজী প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। === পূৰা বিলাম্বৰম === পূৰা বিলাম্বৰম হৈছে এক পৰম্পৰা য’ত দুপৰীয়া ঠিক ১২ বজাত এটা হাতীয়ে পিঠিত 'নেইথিলাকাভিলাম্মা' দেৱীৰ বিগ্ৰহ লৈ ত্ৰিছূৰ পূৰমৰ মূল স্থান [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ৰ দক্ষিণ প্ৰৱেশদ্বাৰখন হেঁচি মুকলি কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/unprecedented-crowd-witness-vilambaram-ritual/article27109067.ece |title=Thrissur 'Pooram' festivities begin with Thechikkottukavu Ramachandran's entry |work=The Hindu |date=12 May 2019 |access-date=2019-05-13|last1=Muringatheri |first1=Mini }}</ref> 'এৰ্নাকুলাম শিৱকুমাৰ' নামৰ হাতীটোৱে ২০১৯, ২০২১, ২০২২, ২০২৩, २०२৪ আৰু ২০২৫ চনত বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ এই দক্ষিণ দুৱাৰখন (থেক্কে গোপূৰা নাডা) চৰকাৰীভাৱে মুকলি কৰি আহিছে। অতীতত এই দুৱাৰখন মুকলি কৰাৰ গৌৰৱ লাভ কৰা আন এটা প্ৰখ্যাত চেলিব্ৰিটী হাতী হৈছে থেচিকোট্টুকাভু ৰামচন্দ্ৰন।<ref>{{cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/travel-news/2025/05/02/elephant-ernakulam-sivakumar-thrissur-pooram-story-history.html |title=Jumbo Ernakulam Sivakumar chosen again to open Thrissur Pooram: His remarkable journey to stardom |access-date=May 4, 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thenewsminute.com/kerala/celebrity-elephant-ramachandran-likely-be-paraded-vilambaram-ritual-pooram-101621 |title=Celebrity elephant Ramachandran likely to be paraded for Vilambaram ritual in Pooram |date=11 May 2019 |access-date=May 4, 2025}}</ref> === আতচবাজী প্ৰদৰ্শন (প্ৰথম ৰাউণ্ড) === পূৰমৰ পতাকা উত্তোলনৰ চতুৰ্থ দিনা 'চেম্পল ৱেডিকেট্টু' নামৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ আতচবাজী প্ৰদৰ্শন অনুষ্ঠিত হয়। এইটো তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভু দেৱস্বমৰদ্বাৰা পৰিৱেশিত এটা এঘণ্টীয়া কাৰ্যসূচী। ত্ৰিছূৰৰ স্বৰাজ ৰাউণ্ডত সন্ধিয়া ৭:১৫ বজাত এই আতচবাজী প্ৰদৰ্শন আৰম্ভ হয়। এই প্ৰদৰ্শনত সাধাৰণতে নতুন আৰ্হিৰ আৰু বিভিন্নপ্ৰকাৰৰ আকৰ্ষণীয় আতচবাজী ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/sample-vedikettu-lights-up-skies-over-thrissur/article3369163.ece |title='Sample vedikettu' lights up skies over Thrissur |work=The Hindu |date=30 April 2012 |access-date=2013-04-05}}</ref> বিভিন্ন বিতৰ্ক থকাৰ পিছতো ২০১৭ চনত ত্ৰিছূৰ পূৰম অনুষ্ঠিত কৰাৰ অনুমতি প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>[http://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2017/05/05/thrissur-all-set-for-pooram.html Thrissur Pooram 2017]</ref> === হাতীৰ সজ্জা প্ৰদৰ্শন === হাতীৰ সোণালী কপালৰ আভূষণ (নেত্তিপাত্তম), সজ্জা (চাময়ম), ময়ূৰৰ পাখিৰ বিচনী (আলাৱট্টম), ৰাজকীয় বিচনী (ভেঞ্চামৰম), পৱিত্ৰ ঘণ্টা আৰু ৰঙীন ছত্ৰসমূহ তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভু দেৱস্বমে সুকীয়া সুকীয়াকৈ সম্পূৰ্ণ নতুনকৈ প্ৰস্তুত কৰে। পৰমেক্কাভু দেৱস্বমে ইয়াক ত্ৰিছূৰ চহৰৰ অগ্ৰশালাত প্ৰদৰ্শন কৰে। আনহাতে তিৰুভাম্বাদী দেৱস্বমে পূৰমৰ চাৰি আৰু পাঁচ দিন পূৰ্বে ত্ৰিছূৰ চহৰৰ চৰ্চ মিছন ছ’চাইটি হাইস্কুলত এই সামগ্ৰীসমূহ সৰ্বসাধাৰণৰ বাবে প্ৰদৰ্শন কৰে। ২০১৪ আৰু ২০১৫ চনত ইয়াক ছোৰানুৰ ৰোডৰ কৌস্তুভম হলত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2004/04/22/stories/2004042207270300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20040602164439/http://www.hindu.com/2004/04/22/stories/2004042207270300.htm |url-status=dead |archive-date=2004-06-02 |work=[[The Hindu]] |title=Caparisons getting ready for Thrissur Pooram |date=2004-04-22 |access-date=2013-04-05}}</ref> == মূল পূৰম == পূৰমৰদিনা অংশগ্ৰহণকাৰী মন্দিৰসমূহৰ দলবোৰে পৰম্পৰাগত বাদ্য আৰু 'তিডাম্বু' তথা অলংকাৰেৰে সুজ্জিত হাতীৰ সৈতে বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ শ্ৰীমূলস্থানমলৈ দুবাৰকৈ — পুৱা আৰু নিশা শোভাযাত্ৰা কৰে। অতি প্ৰত্যুষতে কনিমাংগলাম শাস্তা মন্দিৰৰ দলৰ আগমনেৰে পূৰমৰ দিনটো চৰকাৰীভাৱে আৰম্ভ হয়। {| class="wikitable" ! '''মন্দিৰ''' ! '''পুৱাৰ সময়''' ! '''সন্ধিয়াৰ সময়''' ! '''হাতীৰ সংখ্যা''' ! '''বাদ্য সংঙ্গীত''' |- |কনিমাংগলাম |পুৱা ৭.৩০ - ৮.৩০ |সন্ধিয়া ৭.৩০ - ৮.৩০ |৯ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |পানামুক্কাম্পিল্লী |পুৱা ৮.৩০ - ৯.০০ |নিশা ৮.check - ৯.৩০ |৩ |পঞ্চবাদ্যম, পঞ্চাৰী মেলম |- |চেম্বুক্কাভু |পুৱা ৭.৪৫ - ৮.৪৫ |নিশা ৮.১৫ - ৯.১৫ |৩ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |কৰামুক্কু - পূকাট্টীকাৰা |পুৱা ৮.৩০ - ৯.৩০ |নিশা ৯.০০ - ১০.০০ |৯ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |লালুৰ |পুৱা ৯.০০ - ১০.৩০ |নিশা ৯.৩০ - ১০.৩০ |৯ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |চূৰাকোট্টুকাভু |পুৱা ৯.৩০ - ১১.০০ |নিশা ১০.০০ - ১২.০০ |১৪ |নাদস্বৰম, পাণ্ডী মেলম |- |আয়্যানথোল |পুৱা ১০.০০ - দুপৰীয়া ১২.০০ |নিশা ১১.০০ - ১২.৩০ |১৩ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |নেইথালাকাভু |পুৱা ১১.০০ - বিয়লি ১.০০ |নিশা ১২.০০ - ১.০০ |১১ |নাদস্বৰম, পাণ্ডী মেলম |} উৎসৱৰ মূল অংশগ্ৰহণকাৰী — তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভুৰ শোভাযাত্ৰাই হৈছে পূৰমৰ আটাইতকৈ প্ৰত্যাশিত আৰু প্ৰধান আকৰ্ষণ। তিৰুভাম্বাদী দলে ব্ৰহ্মস্বম মঠৰ (বৈদিক প্ৰতিষ্ঠান) পৰা বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ অভিমুখে 'মডাথিল ৱাৰাভু' নামৰ এক পঞ্চবাদ্যম অনুষ্ঠানৰ সৈতে যাত্ৰা কৰে। ইয়াত প্ৰায় ৪০ গৰাকী শিল্পীয়ে থিমিলা, মাদ্দলম, তূৰী, তাল আৰু ইডাক্কা আদি বাদ্যযন্ত্ৰ বজায়। পৰমেক্কাভু দলে পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত নিজৰ মন্দিৰৰ সন্মুখত পাণ্ডী মেলম বাদ্য পৰিৱেশন কৰি শোভাযাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু বিয়লি ১:৩০ বজাত বডক্কুন্নাথন মন্দিৰত প্ৰৱেশ কৰে। বিয়াল ১:৩০ বজাত বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ ভিতৰত 'ইলাঞ্জীথাৰা মেলম' আৰম্ভ হয়। ঢোল, তূৰী, পাইপ আৰু তালেৰে পৰিৱেশিত এই সমলয়টো পূৰমৰ অন্যতম কেন্দ্ৰীয় আকৰ্ষণ। === কুডামাট্টম === ত্ৰিছূৰ পূৰমৰ আটাইতকৈ আড়ম্বৰপূৰ্ণ মুহূৰ্তটোৰ সূচনা হয় ঐতিহাসিক 'কুডামাট্টম' ৰীতিৰ জৰিয়তে। ইয়াত ৩০টা সুসজ্জিত হাতীয়ে অংশ লয়। ইয়াৰে ১৫টা পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰৰ আৰু বাকী ১৫টা তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰৰ। হাতীসমূহক উৎসৱৰ ৰীতি অনুসৰি মুখা-মুখিকৈ থিয় কৰোৱা হয়। এই বিশাল হাতীসমূহৰ ওপৰত উঠা ছত্ৰধাৰীসকলে অতি ক্ষিপ্ৰতাৰে আৰু ছন্দময়ভাৱে ৰঙীন ৰেচমী ছত্ৰসমূহ (umbrellas) সলনি কৰি কুডামাট্টম প্ৰদৰ্শন কৰে। হাতীৰ কপালৰ সোণালী আভূষণ (নেত্তিপাত্তম), ময়ূৰৰ পাখিৰ বিচনী (আলাৱট্টম), বগা চামৰ (ভেঞ্চামৰম) আৰু সুসজ্জিত ছত্ৰৰ (মুথুক্কুডা) জিলিক কবিয়ে এই দৃশ্যটোক এক অনন্য মাত্ৰা প্ৰদান কৰে। <ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/kerala/keralas-iconic-200-year-old-annual-thrissurpooramheld-in-full-grandeur-2986445|title=Kerala's iconic 200-year-old annual Thrissur pooram held in full grandeur|access-date=May 4, 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=http://thrissurpooramfestival.com/thrissur_pooram.html|title=THRISSUR POORAM - Prologue |publisher=Thrissur Pooram Festival|access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite web|url=https://hindustanherald.com/thrissur-pooram-2025-fireworks-elephants/|title=Thrissur Pooram 2025: Grand Fireworks, Elephant Parade & Rituals Unveiled|access-date=May 4, 2025}}</ref> === আতচবাজী প্ৰদৰ্শন (মূল ৰাউণ্ড) === ত্ৰিছূৰ পূৰমৰ মূল আতচবাজী (ৱেডিকেট্টু / വെടിക്കെട്ട്) সমগ্ৰ দেশতে অতি বিখ্যাত। আতচবাজীৰ এই আশ্চৰ্যজনক প্ৰদৰ্শনী ত্ৰিছূৰ চহৰৰ সোঁমাজত থকা [[থেক্কিনকাডু ময়দান]]ত অনুষ্ঠিত হয়। তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভু দল দুটা হৈছে এই অনুষ্ঠানৰ মূল অংশগ্ৰহণকাৰী। উৎসৱৰ সপ্তমদিনাৰ অতি প্ৰত্যুষতে এই মূল আতচবাজী প্ৰদৰ্শন আৰম্ভ হয়। আতচবাজীৰ সুন্দৰ দৃশ্য উপভোগ কৰিবলৈ বেছিভাগ পূৰমপ্ৰেমী লোকে গোটেই নিশা সাৰে থাকে। বহু দূৰ-দূৰণিৰপৰা মানুহ এই বাজিৰ খেল চাবলৈ আহে। ত্ৰিছূৰ পূৰমত চাৰিটা ডাঙৰ আতচবাজী প্ৰদৰ্শন কৰা হয়: পূৰমৰ আগদিনা 'চেম্পল আতচবাজী'; পূৰমৰদিনা সন্ধিয়া দক্ষিণ দুৱাৰেৰে নামি অহাৰ পাছত দুয়োটা দলে আকাশ উজলাই কৰা ৰঙীন ফুলজাৰিৰ খেল; সপ্তম দিনা পুৱা অনুষ্ঠিত হোৱা আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় মূল আতচবাজী; আৰু উৎসৱৰ একেবাৰে শেষত দুয়োগৰাকী দেৱীয়ে ইজনে সিজনক বিদায় জনোৱাৰ পাছদিনা দুপৰীয়া কৰা অন্তিম আতচবাজী। === বিদায় অনুষ্ঠান === পূৰমৰ সপ্তম দিনটোৱেই হৈছে অন্তিম দিন। ইয়াক "পকল পূৰম" (പകല് പൂരം) বুলিও জনা যায়। ত্ৰিছূৰৰ ৰাইজৰ বাবে পূৰম কেৱল এটা উৎসৱ নহয়, বৰঞ্চ ই আতিথ্য প্ৰদৰ্শনৰ এক বিশেষ সময়। 'উপচাৰম চোল্লী পিৰিয়াল' (ഉപചാരം ചൊല്ലി പിരിയല്‍) অৰ্থাৎ বিদায় অনুষ্ঠান হৈছে স্বৰাজ ৰাউণ্ডত অনুষ্ঠিত হোৱা অন্তিম কাৰ্যসূচী। তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰ আৰু পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰৰ বিগ্ৰহসমূহক স্বৰাজ ৰাউণ্ডৰপৰা নিজ নিজ মন্দিৰলৈ ঘূৰাই লৈ যোৱা হয় আৰু ইয়াৰ লগতে পূৰম উদ্‌যাপনৰ সমাপ্তি ঘটে। 'পকল ৱেডিকেট্টু' নামৰ দিনৰ ভাগত কৰা এক আতচবাজী প্ৰদৰ্শনেৰে এই উৎসৱৰ সম্পূৰ্ণ সামৰণি মৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-03/kochi/31555679_1_thekkinkadu-maidan-thrissur-pooram-elephant|archive-url=https://archive.today/20130629122046/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-03/kochi/31555679_1_thekkinkadu-maidan-thrissur-pooram-elephant|url-status=dead|archive-date=2013-06-29|work=[[The Times of India]]|title=Thrissur Pooram ends on a note of panic|access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2009/05/05/stories/2009050551900300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110517230643/http://www.hindu.com/2009/05/05/stories/2009050551900300.htm|url-status=dead|archive-date=2011-05-17|work=[[The Hindu]]|title=Thrissur Pooram concludes|date=2009-05-05|access-date=2013-04-05}}</ref> == নিৰাপত্তা ব্যৱস্থা == [[File:Kerala Police anti-drone system at Thrissur Pooram.jpg|thumb|২০২৫ চনৰ [[ত্ৰিছূৰ]] পূৰমৰ সময়ত কাৰ্যক্ষম অৱস্থাত কেৰালা আৰক্ষীৰ ড্ৰোন-প্ৰতিৰোধী প্ৰণালী]] ২০২৫ চনৰ [[ত্ৰিছূৰ]] পূৰম উৎসৱৰ বাবে ৪,০০০ সদস্যৰ এক ত্ৰিছূৰ চহৰ আৰক্ষীৰ দল নিয়োগ কৰা হৈছিল। এই নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাত কেৱল স্থানীয় আৰক্ষীয়েই নহয়, বৰঞ্চ [[ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ সঁহাৰি বাহিনী]] (NDRF), থাণ্ডাৰব’ল্ট আৰু আৰবান কমাণ্ডোৰ দৰে বিশেষ বাহিনীসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। চহৰখনত পৰীক্ষণ আৰু অপৰাধ প্ৰতিৰোধৰ সুবিধাৰ্থে স্থাপন কৰা চিচিটিভি কেমেৰাৰ সংখ্যা ২৫০ টাৰপৰা ৩৫০ টালৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/4000-member-police-team-to-provide-security-for-thrissur-pooram/article69494952.ece |title=4,000-member police team to provide security for Thrissur Pooram |work=The Hindu |date=26 April 2025 |access-date=May 2, 2025}}</ref> ত্ৰিছূৰ পূৰম উৎসৱৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহত প্ৰচলিত হ’ব পৰা হিংসা বা উত্তেজনা সৃষ্টিকাৰী সামগ্ৰীসমূহ নিৰীক্ষণ কৰিবলৈ আৰু আঁতৰাবলৈ ত্ৰিছূৰ চহৰ আৰক্ষীয়ে এটা বিশেষ চাইবাৰ দল নিয়োগ কৰিছিল। ডিজিটেল ক্ষেত্ৰত পাৰদৰ্শিতা থকা বিষয়াসকলক লৈ গঠিত এই ২০ জনীয়া গোটটোক সাম্প্ৰদায়িক বা ৰাজনৈতিকভাৱে স্পৰ্শকাতৰ বাৰ্তাসমূহ চিনাক্ত কৰি আঁতৰোৱাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল, যিবোৰে অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। কেৰালা আৰক্ষীয়ে বিশেষভাৱে পূৰম উৎসৱ সম্পৰ্কীয় অনলাইন নিৰীক্ষণৰ বাবে এনে এক পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা এয়াই প্ৰথমবাৰ আছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/May/06/thrissur-pooram-police-depute-special-team-to-monitor-social-media |title=Thrissur Pooram: Police depute special team to monitor social media |date=6 May 2025 |access-date=May 7, 2025}}</ref> == দৰ্শনাৰ্থীৰ উপস্থিতি == [[ত্ৰিছূৰ জিলা]]ৰ জিলাধিপতি অৰ্জুন পাণ্ডিয়ানে প্ৰকাশ কৰিছে যে ২০২৫ চনৰ [[ত্ৰিছূৰ]] পূৰম উৎসৱত প্ৰায় ১৮ ৰপৰা ২০ লাখ লোক উপস্থিত থকাৰ সম্ভাৱনা আছে।<ref>{{cite web|url=https://www.aninews.in/news/national/general-news/amit-shah-greets-people-of-kerala-on-thrissur-pooram-festival-visual-extravaganza-says-union-minister-suresh-gopi20250506111818/#:~:text=Thrissur%20Collector%20Arjun%20Pandian%20told,all%20the%20arrangements%20for%20this.|title=Amit Shah greets people of Kerala on Thrissur Pooram festival; "Visual extravaganza," says Union Minister Suresh Gopi|access-date=May 7, 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.devdiscourse.com/article/headlines/3371513-thrissur-pooram-the-confluence-of-culture-and-color|title=Thrissur Pooram: The Confluence of Culture and Color|access-date=May 7, 2025}}</ref> এই পূৰম উৎসৱত সোণালী কপালৰ আভূষণ (নেত্তিপাত্তম), আকৰ্ষণীয়ভাৱে নিৰ্মিত কোলাম, আলংকাৰিক ঘণ্টা আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ অলংকাৰেৰে সুজ্জিত হাতীৰ (৫০ তাতকৈও অধিক) এক সুন্দৰ সমাৱেশ ঘটে। == সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱ == [[File:Kudamatom at thrissur pooram 2013 7618.JPG|thumb|550x550px|২০১৩ চনৰ ত্ৰিছূৰ পূৰমৰ সময়ত কুডামাট্টম প্ৰদৰ্শন]] এক হিন্দু উৎসৱ হোৱা সত্ত্বেও ত্ৰিছূৰ পূৰমত কেৰালা সমাজৰ বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news |title = The Mother of All Melas |newspaper = The Hindu |date = May 2012 |url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-editorialfeatures/the-mother-of-all-melas/article3371994.ece |access-date=12 October 2012|last1 = Muringatheri |first1 = Mini }}</ref> এই উৎসৱৰ অনুৰূপ কেইবাটাও প্ৰতিৰূপ উৎসৱ কেৰালাৰ বিভিন্ন স্থানৰ<ref>{{Cite web|title = 'Pakal Pooram' held at Mahadevar Temple|date = 22 March 2008|url = https://www.oneindia.com/2008/03/22/pakal-pooram-held-at-mahadevar-temple-1206196360.html|archive-url = https://archive.today/20130218060251/http://news.oneindia.in/2008/03/22/pakal-pooram-held-at-mahadevar-temple-1206196360.html|url-status = live|archive-date = 18 February 2013}}</ref> লগতে ৰাজ্যখনৰ বাহিৰতো অনুষ্ঠিত কৰা হয়।<ref>{{Cite web| title = People celebrate first-ever 'Delhi Pooram'| date = 7 May 2006| url = http://news.oneindia.in/2006/05/06/people-celebrate-first-ever-delhi-pooram-1146980040.html| archive-url = https://archive.today/20130218022604/http://news.oneindia.in/2006/05/06/people-celebrate-first-ever-delhi-pooram-1146980040.html| url-status = dead| archive-date = 18 February 2013}}</ref><ref>{{Cite web| title = Thrissur Pooram in Chennai with 'tech-elephants'| date = 23 September 2007| url = https://www.oneindia.com/2007/09/23/thrissur-pooram-in-chennai-with-tech-elephants-1190525524.html| archive-url = https://archive.today/20130218080400/http://news.oneindia.in/2007/09/23/thrissur-pooram-in-chennai-with-tech-elephants-1190525524.html| url-status = live| archive-date = 18 February 2013}}</ref><ref>{{Cite news|title = Mumbai Pooram hopes to recreate Kerala temple fest| url=http://archive.indianexpress.com/news/mumbai-pooram-hopes-to-recreate-kerala-temple-fest/872940 | date=9 November 2011 | newspaper=The Indian Express | access-date=2 March 2019}}</ref> ত্ৰিছূৰ পূৰমক এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ মানৱ সমাগম হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ভাৰতৰ পৰ্যটন মানচিত্ৰত ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান লাভ কৰিছে। কাৰণ দেশী-বিদেশী পৰ্যটকসকলে এই পূৰমৰ সৌন্দৰ্য আৰু পৰম্পৰা উপভোগ কৰে। ত্ৰিছূৰ চহৰৰ ৰে’ল আৰু বাছ যোগাযোগ ব্যৱস্থা অতি উন্নত হোৱাৰ বাবে ই বহুতো বিদেশী পৰ্যটকক এই মহোৎসবলৈ আকৰ্ষিত কৰে। ইয়াক দেৱতাসকলৰ মিলন ভূমি বা 'দেৱ সংগমম' (ദേവ സംഗമം) বুলিও বিশ্বাস কৰা হয়। অস্কাৰ বিজয়ী শব্দ সম্পাদক ৰচুল পুকুটি আৰু তেওঁৰ দলে এই ৩৬ ঘণ্টা জোৰা মহোৎসৱৰ শব্দসমূহ বাণীবদ্ধ কৰিছিল আৰু ইয়াৰ আধাৰত ''দ্য চাউণ্ড ষ্ট’ৰী'' (The Sound Story) নামৰ এখন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Pooram copyright row is nonsense: Resul Pookutty |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2019/may/17/pooram-copyright-row-is-nonsense-resul-pookutty-1977889.html |access-date=2022-04-16 |website=The New Indian Express|date=16 May 2019 }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == {{commons category|Thrissur Pooram|ত্ৰিছূৰ পূৰম}} *[http://www.thrissurkerala.com/ ত্ৰিছূৰ জিলাৰ সম্পৰ্কে সম্পূৰ্ণ তথ্য] *[http://thrissurpooramfestival.com/ ত্ৰিছূৰ পূৰম মহোৎসৱ] *[http://thrissurpooram.org/ ত্ৰিছূৰ পূৰম - কমিউনিটি মিডিয়া ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705154436/http://www.thrissurpooram.org/ |date=5 July 2022 }} *[http://thrissur.nic.in/history.asp ত্ৰিছূৰ - ইতিহাস] *[https://www.instagram.com/thrissur_insta ইনষ্টাগ্ৰাম (Instagram)] [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ উৎসৱ]] npsp2xv1hr723sjx2ywl5sqix22ly9t 622838 622729 2026-08-02T17:49:43Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 4 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622838 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | image = Kudamatom at thrissur pooram 2013 7618.JPG | image_size = | holiday_name = ত্ৰিছূৰ পূৰম | caption = ত্ৰিছূৰ পূৰম উদ্‌যাপন | official_name = ত্ৰিছূৰ পূৰম | observedby = [[মালয়ালী জনগোষ্ঠী|মালয়ালীসকল]] | date = মালয়ালম কেলেণ্ডাৰৰ ''মেডাম'' মাহৰ ''পূৰম'' [[নক্ষত্ৰ]] | observances = {{hlist|''বিলাম্বৰম''|''কুডামাট্টম'' (കുടമാറ്റം)|''ইলাঞ্জীथाৰা মেলম'' (ഇലഞ്ഞിത്തറമേളം)|মডাথিল ৱাৰাভু (മഠത്തില്‍ വരവ്)|আতচবাজী (വെടിക്കെട്ട്)|''এঝুনিলাপ্পু''}} | type = হিন্দু | longtype = [[হিন্দু]] [[কেৰালাৰ মন্দিৰ উৎসৱসমূহ|মন্দিৰ উৎসৱ]] / [[ত্ৰিছূৰ]] চহৰৰ চৰকাৰী বন্ধৰ দিন | significance = কেৰালাৰ সৰ্ববৃহৎ পূৰম | date2015 = ২৮ এপ্ৰিল | date2016 = ১৭ এপ্ৰিল | date2017 = ৫ মে’<ref>{{cite web |url=http://calendar-panchang.com |title=2017 Marathi Calendar Panchang |access-date=6 October 2016 |archive-date=26 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161026181539/http://calendar-panchang.com |url-status=dead }}</ref> | date2018 = ২৫ এপ্ৰিল | scheduling = | relatedto = | startedby = | firsttime = | frequency = | duration = | alt = | month = | weekday = | ends = | begins = | celebrations = | litcolor = | nickname = | date2021 = ২৩ এপ্ৰিল }} '''ত্ৰিছূৰ পূৰম''' {{en|Thrissur Pooram}} [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[ত্ৰিছূৰ]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা এক বাৰ্ষিক হিন্দু [[কেৰালাৰ মন্দিৰ উৎসৱসমূহ|মন্দিৰ উৎসৱ]]। মালয়ালম কেলেণ্ডাৰৰ 'মেডাম' মাহৰ 'পূৰম' নক্ষত্ৰৰদিনা অৰ্থাৎ যিদিনা পূৰম তৰাৰ সৈতে চন্দ্ৰৰ উদয় হয়, সেইদিনা প্ৰতিবছৰে ত্ৰিছূৰৰ [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ত এই উৎসৱ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। সকলো পূৰম বা উৎসৱৰ জননী বুলি অভিহিত এই উৎসৱটো সমগ্ৰ ভাৰতৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু আটাইতকৈ বিখ্যাত পূৰম।<ref name = MeltonEncyclopedia>Melton, J. Gordon. [https://google.com ''Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations Vol. I'']. ABC-CLIO, 2011, p. 700.</ref> দহ লাখতকৈও অধিক দৰ্শনাৰ্থীৰ সমাগমেৰে ত্ৰিছূৰ পূৰম এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ উৎসৱসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref>{{Cite web |date=2016-04-15 |title=Thrissur Pooram celebration in Kerala: History and rituals of Kerala's most prominent pooram |url=https://india.com |access-date=2023-05-03 |website=India.com |language=en}}</ref> ত্ৰিছূৰ পূৰমৰ সময়ছোৱাত প্ৰায় ৪০ ৰপৰা ৫০ দিন ধৰি ত্ৰিছূৰ পূৰম প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত কৰা হয়। == ইতিহাস == [[File:Kanimangalam Valiyalukkal Bhagavathi Temple.jpg|thumbnail|কনিমাংগলাম বলিয়ালাক্কাল ভগৱতী মন্দিৰ]] [[File:Pooram Pandal.jpg|thumb|right|পূৰম ৰভাৰ আলোকসজ্জা]] ত্ৰিছূৰ পূৰম কোচিনৰ মহাৰাজ [[শক্তন থাম্পুৰান]]ৰ (১৭৯০–১৮০৫) মগজুৰ ফচল আছিল।<ref>{{cite book|last1=Melton |first1=J. Gordon |author-link1=J. Gordon Melton |last2=Beverley |first2=James A |last3=Buck |first3=Christopher |last4=Jones |first4=Constance A |editor-last=Melton |editor-first=J. Gordon |title=Religious Celebrations: An Encyclopaedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations |orig-date=2011-09-13 |chapter=Pooram |date=13 September 2011 |language=English |publisher=[[ABC-Clio|ABC-CLIO]] |page=700 |isbn=978-1-59884-205-0}}</ref> ত্ৰিছূৰ পূৰম আৰম্ভ হোৱাৰ পূৰ্বে [[কেৰালা]]ৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মন্দিৰ উৎসৱ আছিল আৰাট্টুপুঝাত অনুষ্ঠিত হোৱা এদিনীয়া উৎসৱ, যাক আৰাট্টুপুঝা পূৰম বুলি জনা গৈছিল। ত্ৰিছূৰ চহৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা মন্দিৰসমূহে ইয়াত নিয়মীয়াকৈ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ১৭৯৬ চনত নেৰানেপেৰা বৰষুণৰ বাবে ত্ৰিছূৰ গোটৰ মন্দিৰসমূহ (পৰমেক্কাভু, তিৰুভাম্বাদী, চেম্বুক্কাভু, কৰামুক্কু, লালুৰ, আয়্যানথোল, চাক্কুলাথুকাভু, নেইথালাকাভু আৰু কনিমাংগলাম মন্দিৰ) আৰাট্টুপুঝা পূৰমত উপস্থিত হ’বলৈ পলম হয় আৰু তেওঁলোকক পূৰমৰ শোভাযাত্ৰাত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ দিয়া নহ’ল। এই প্ৰত্যাখ্যানত অপমানিত আৰু ক্ষুব্ধ হৈ নিষিদ্ধ হোৱা মন্দিৰৰ গোটসমূহে শক্তন থাম্পুৰাৰ ওচৰত অভিযোগ কৰে।<ref name=":0">“Thrissur Pooram's Origin: The Amazing Story behind the Iconic Festival.”[https://newsable.asianetnews.com/kerala/thrissur-pooram-history-origin-story-behind-iconic-festival]</ref> তেওঁ একে বছৰৰে মে’ মাহৰ পূৰম নক্ষত্ৰৰদিনা এক বৃহৎ গণ-উৎসৱ হিচাপে ত্ৰিছূৰ পূৰম আৰম্ভ কৰি এই নিষেধাজ্ঞাক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁ বিভিন্ন মন্দিৰৰ দেৱ-দেৱীৰ বিগ্ৰহসহ ত্ৰিছূৰ চহৰলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়, যাতে তেওঁলোকে [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ৰ মূল উপাস্য দেৱতা বডক্কুন্নাথন ([[শিৱ]])ক সেৱা অৰ্পণ কৰিব পাৰে।<ref name=":0" /> এই উৎসৱৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য হৈছে যে ইয়াত ব্যৱহৃত প্ৰতিটো সামগ্ৰী প্ৰতিবছৰে একেবাৰে নতুনকৈ প্ৰস্তুত কৰা হয়। কিছুমান লোকক বিশেষভাৱে এই ৰঙীন ছত্ৰ আৰু নেত্তিপাত্তমসমূহ সাজি উলিওৱাৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হয়।<ref>Thing. “Thrissur Pooram: The Story behind the Spectacle.” The Times of India, Business, 4 May 2017, timesofindia.indiatimes.com/thrissur-pooram-the-story-behind-the-spectacle/photostory/58515283.cms?picid=58515323.</ref> == অংশগ্ৰহণকাৰীসকল == শক্তন থাম্পুৰানে অংশগ্ৰহণকাৰী মন্দিৰসমূহক "পৰমেক্কাভু পক্ষ" আৰু "তিৰুভাম্বাদী পক্ষ" নামৰ দুটা গোটত বিভক্ত কৰিছিল। ত্ৰিছূৰ স্বৰাজ ৰাউণ্ডত থকা পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ আৰু ছোৰানুৰ ৰোডত থকা তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰে এই দুয়োটা গোটৰ মুখ্য অংশগ্ৰহণকাৰী হিচাপে নেতৃত্ব দিয়ে। === পশ্চিমীয়া গোট (তিৰুভাম্বাদী পক্ষ) === * তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰ * লালুৰ ভগৱতী মন্দিৰ * আয়্যানথোল কাৰ্ত্যায়নী মন্দিৰ * নেইথালাকাভু ভগৱতী মন্দিৰ * কনিমাংগলাম শাস্তা মন্দিৰ === পূবীয় গোট (পৰমেক্কাভু পক্ষ) === * পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ * চেম্বুক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰ * পানামুক্কাম্পিল্লী শাস্তা মন্দিৰ * চূৰাকোট্টুকাভু ভগৱতী মন্দিৰ * পূকাট্টীকাৰা - কৰামুক্কু ভগৱতী মন্দিৰ এই উৎসৱটো [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ক কেন্দ্ৰ কৰি অনুষ্ঠিত হয়। এই সকলোবোৰ মন্দিৰে বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ মূল উপাস্য দেৱতা [[শিৱ]]ক সেৱা জনাবলৈ নিজৰ নিজৰ শোভাযাত্ৰা প্ৰেৰণ কৰে। বিশ্বাস কৰা হয় যে শক্তন থাম্পুৰানেই ত্ৰিছূৰ পূৰম উৎসৱৰ সমগ্ৰ কাৰ্যসূচী আৰু মূল ঘটনাসমূহ তৈয়াৰ কৰিছিল।<ref>{{cite book |url=https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari |url-access=registration |page=[https://archive.org/details/lonelyplanetindi00sari/page/1027 1027] |quote=Thrissur Pooram. |title=India |year=2007 |publisher=Lonely Planet |isbn=9781741043082 |access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC&q=Thrissur+Pooram&pg=PA700 |title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations |date=13 September 2011 |publisher=J. Gordon Melton |isbn=9781598842067 |access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=0Ukyp-gbtHcC&q=Thrissur+Pooram&pg=PA7070 |title=The Indian Encyclopaedia: Biographical, Historical, Religious, Administrative, Ethnological, Commercial and Scientific. Pan Sudari-Presidents. vol. 18, Volume 1 |year=2002 |publisher=Genesis Publishing Pvt Ltd |isbn=9788177552577 |access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=0hxMQ3FjDI0C&q=Thrissur+Pooram&pg=PA63 |title=Tourism In India Planning & Development |year=2006 |publisher=Asif Iqbal Fazili, S Husain Ashraf |isbn=9788176256650 |access-date=2013-04-05}}</ref> === পতাকা উত্তোলন === পতাকা উত্তোলন (কোডীয়েট্টম) অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে পূৰম উৎসৱৰ চৰকাৰীভাৱে আৰম্ভণি ঘটে।<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2011/05/07/stories/2011050762050900.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510150203/http://www.hindu.com/2011/05/07/stories/2011050762050900.htm|url-status=dead|archive-date=2011-05-10|work=[[The Hindu]]|title=Thrissur Pooram festivities begin|date=2011-05-07|access-date=2013-04-05|archivedate=2011-05-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110510150203/http://www.hindu.com/2011/05/07/stories/2011050762050900.htm|deadurl=yes}}</ref> ত্ৰিছূৰ পূৰমৰ সাত দিন পূৰ্বে এই পতাকা উত্তোলন অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। ত্ৰিছূৰ পূৰমৰ সকলো অংশগ্ৰহণকাৰী মন্দিৰ এই অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকে আৰু উৎসৱৰ আৰম্ভণি ঘোষণা কৰিবলৈ এটা সৰু আতচবাজী প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। === পূৰা বিলাম্বৰম === পূৰা বিলাম্বৰম হৈছে এক পৰম্পৰা য’ত দুপৰীয়া ঠিক ১২ বজাত এটা হাতীয়ে পিঠিত 'নেইথিলাকাভিলাম্মা' দেৱীৰ বিগ্ৰহ লৈ ত্ৰিছূৰ পূৰমৰ মূল স্থান [[বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ]]ৰ দক্ষিণ প্ৰৱেশদ্বাৰখন হেঁচি মুকলি কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/unprecedented-crowd-witness-vilambaram-ritual/article27109067.ece |title=Thrissur 'Pooram' festivities begin with Thechikkottukavu Ramachandran's entry |work=The Hindu |date=12 May 2019 |access-date=2019-05-13|last1=Muringatheri |first1=Mini }}</ref> 'এৰ্নাকুলাম শিৱকুমাৰ' নামৰ হাতীটোৱে ২০১৯, ২০২১, ২০২২, ২০২৩, २०२৪ আৰু ২০২৫ চনত বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ এই দক্ষিণ দুৱাৰখন (থেক্কে গোপূৰা নাডা) চৰকাৰীভাৱে মুকলি কৰি আহিছে। অতীতত এই দুৱাৰখন মুকলি কৰাৰ গৌৰৱ লাভ কৰা আন এটা প্ৰখ্যাত চেলিব্ৰিটী হাতী হৈছে থেচিকোট্টুকাভু ৰামচন্দ্ৰন।<ref>{{cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/travel-news/2025/05/02/elephant-ernakulam-sivakumar-thrissur-pooram-story-history.html |title=Jumbo Ernakulam Sivakumar chosen again to open Thrissur Pooram: His remarkable journey to stardom |access-date=May 4, 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thenewsminute.com/kerala/celebrity-elephant-ramachandran-likely-be-paraded-vilambaram-ritual-pooram-101621 |title=Celebrity elephant Ramachandran likely to be paraded for Vilambaram ritual in Pooram |date=11 May 2019 |access-date=May 4, 2025}}</ref> === আতচবাজী প্ৰদৰ্শন (প্ৰথম ৰাউণ্ড) === পূৰমৰ পতাকা উত্তোলনৰ চতুৰ্থ দিনা 'চেম্পল ৱেডিকেট্টু' নামৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ আতচবাজী প্ৰদৰ্শন অনুষ্ঠিত হয়। এইটো তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভু দেৱস্বমৰদ্বাৰা পৰিৱেশিত এটা এঘণ্টীয়া কাৰ্যসূচী। ত্ৰিছূৰৰ স্বৰাজ ৰাউণ্ডত সন্ধিয়া ৭:১৫ বজাত এই আতচবাজী প্ৰদৰ্শন আৰম্ভ হয়। এই প্ৰদৰ্শনত সাধাৰণতে নতুন আৰ্হিৰ আৰু বিভিন্নপ্ৰকাৰৰ আকৰ্ষণীয় আতচবাজী ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/sample-vedikettu-lights-up-skies-over-thrissur/article3369163.ece |title='Sample vedikettu' lights up skies over Thrissur |work=The Hindu |date=30 April 2012 |access-date=2013-04-05}}</ref> বিভিন্ন বিতৰ্ক থকাৰ পিছতো ২০১৭ চনত ত্ৰিছূৰ পূৰম অনুষ্ঠিত কৰাৰ অনুমতি প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>[http://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2017/05/05/thrissur-all-set-for-pooram.html Thrissur Pooram 2017]</ref> === হাতীৰ সজ্জা প্ৰদৰ্শন === হাতীৰ সোণালী কপালৰ আভূষণ (নেত্তিপাত্তম), সজ্জা (চাময়ম), ময়ূৰৰ পাখিৰ বিচনী (আলাৱট্টম), ৰাজকীয় বিচনী (ভেঞ্চামৰম), পৱিত্ৰ ঘণ্টা আৰু ৰঙীন ছত্ৰসমূহ তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভু দেৱস্বমে সুকীয়া সুকীয়াকৈ সম্পূৰ্ণ নতুনকৈ প্ৰস্তুত কৰে। পৰমেক্কাভু দেৱস্বমে ইয়াক ত্ৰিছূৰ চহৰৰ অগ্ৰশালাত প্ৰদৰ্শন কৰে। আনহাতে তিৰুভাম্বাদী দেৱস্বমে পূৰমৰ চাৰি আৰু পাঁচ দিন পূৰ্বে ত্ৰিছূৰ চহৰৰ চৰ্চ মিছন ছ’চাইটি হাইস্কুলত এই সামগ্ৰীসমূহ সৰ্বসাধাৰণৰ বাবে প্ৰদৰ্শন কৰে। ২০১৪ আৰু ২০১৫ চনত ইয়াক ছোৰানুৰ ৰোডৰ কৌস্তুভম হলত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/2004/04/22/stories/2004042207270300.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20040602164439/http://www.hindu.com/2004/04/22/stories/2004042207270300.htm |url-status=dead |archive-date=2004-06-02 |work=[[The Hindu]] |title=Caparisons getting ready for Thrissur Pooram |date=2004-04-22 |access-date=2013-04-05 |archivedate=2004-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040602164439/http://www.hindu.com/2004/04/22/stories/2004042207270300.htm |deadurl=yes }}</ref> == মূল পূৰম == পূৰমৰদিনা অংশগ্ৰহণকাৰী মন্দিৰসমূহৰ দলবোৰে পৰম্পৰাগত বাদ্য আৰু 'তিডাম্বু' তথা অলংকাৰেৰে সুজ্জিত হাতীৰ সৈতে বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ শ্ৰীমূলস্থানমলৈ দুবাৰকৈ — পুৱা আৰু নিশা শোভাযাত্ৰা কৰে। অতি প্ৰত্যুষতে কনিমাংগলাম শাস্তা মন্দিৰৰ দলৰ আগমনেৰে পূৰমৰ দিনটো চৰকাৰীভাৱে আৰম্ভ হয়। {| class="wikitable" ! '''মন্দিৰ''' ! '''পুৱাৰ সময়''' ! '''সন্ধিয়াৰ সময়''' ! '''হাতীৰ সংখ্যা''' ! '''বাদ্য সংঙ্গীত''' |- |কনিমাংগলাম |পুৱা ৭.৩০ - ৮.৩০ |সন্ধিয়া ৭.৩০ - ৮.৩০ |৯ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |পানামুক্কাম্পিল্লী |পুৱা ৮.৩০ - ৯.০০ |নিশা ৮.check - ৯.৩০ |৩ |পঞ্চবাদ্যম, পঞ্চাৰী মেলম |- |চেম্বুক্কাভু |পুৱা ৭.৪৫ - ৮.৪৫ |নিশা ৮.১৫ - ৯.১৫ |৩ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |কৰামুক্কু - পূকাট্টীকাৰা |পুৱা ৮.৩০ - ৯.৩০ |নিশা ৯.০০ - ১০.০০ |৯ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |লালুৰ |পুৱা ৯.০০ - ১০.৩০ |নিশা ৯.৩০ - ১০.৩০ |৯ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |চূৰাকোট্টুকাভু |পুৱা ৯.৩০ - ১১.০০ |নিশা ১০.০০ - ১২.০০ |১৪ |নাদস্বৰম, পাণ্ডী মেলম |- |আয়্যানথোল |পুৱা ১০.০০ - দুপৰীয়া ১২.০০ |নিশা ১১.০০ - ১২.৩০ |১৩ |পঞ্চবাদ্যম, পাণ্ডী মেলম |- |নেইথালাকাভু |পুৱা ১১.০০ - বিয়লি ১.০০ |নিশা ১২.০০ - ১.০০ |১১ |নাদস্বৰম, পাণ্ডী মেলম |} উৎসৱৰ মূল অংশগ্ৰহণকাৰী — তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভুৰ শোভাযাত্ৰাই হৈছে পূৰমৰ আটাইতকৈ প্ৰত্যাশিত আৰু প্ৰধান আকৰ্ষণ। তিৰুভাম্বাদী দলে ব্ৰহ্মস্বম মঠৰ (বৈদিক প্ৰতিষ্ঠান) পৰা বডক্কুন্নাথন মন্দিৰ অভিমুখে 'মডাথিল ৱাৰাভু' নামৰ এক পঞ্চবাদ্যম অনুষ্ঠানৰ সৈতে যাত্ৰা কৰে। ইয়াত প্ৰায় ৪০ গৰাকী শিল্পীয়ে থিমিলা, মাদ্দলম, তূৰী, তাল আৰু ইডাক্কা আদি বাদ্যযন্ত্ৰ বজায়। পৰমেক্কাভু দলে পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত নিজৰ মন্দিৰৰ সন্মুখত পাণ্ডী মেলম বাদ্য পৰিৱেশন কৰি শোভাযাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু বিয়লি ১:৩০ বজাত বডক্কুন্নাথন মন্দিৰত প্ৰৱেশ কৰে। বিয়াল ১:৩০ বজাত বডক্কুন্নাথন মন্দিৰৰ ভিতৰত 'ইলাঞ্জীথাৰা মেলম' আৰম্ভ হয়। ঢোল, তূৰী, পাইপ আৰু তালেৰে পৰিৱেশিত এই সমলয়টো পূৰমৰ অন্যতম কেন্দ্ৰীয় আকৰ্ষণ। === কুডামাট্টম === ত্ৰিছূৰ পূৰমৰ আটাইতকৈ আড়ম্বৰপূৰ্ণ মুহূৰ্তটোৰ সূচনা হয় ঐতিহাসিক 'কুডামাট্টম' ৰীতিৰ জৰিয়তে। ইয়াত ৩০টা সুসজ্জিত হাতীয়ে অংশ লয়। ইয়াৰে ১৫টা পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰৰ আৰু বাকী ১৫টা তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰৰ। হাতীসমূহক উৎসৱৰ ৰীতি অনুসৰি মুখা-মুখিকৈ থিয় কৰোৱা হয়। এই বিশাল হাতীসমূহৰ ওপৰত উঠা ছত্ৰধাৰীসকলে অতি ক্ষিপ্ৰতাৰে আৰু ছন্দময়ভাৱে ৰঙীন ৰেচমী ছত্ৰসমূহ (umbrellas) সলনি কৰি কুডামাট্টম প্ৰদৰ্শন কৰে। হাতীৰ কপালৰ সোণালী আভূষণ (নেত্তিপাত্তম), ময়ূৰৰ পাখিৰ বিচনী (আলাৱট্টম), বগা চামৰ (ভেঞ্চামৰম) আৰু সুসজ্জিত ছত্ৰৰ (মুথুক্কুডা) জিলিক কবিয়ে এই দৃশ্যটোক এক অনন্য মাত্ৰা প্ৰদান কৰে। <ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/kerala/keralas-iconic-200-year-old-annual-thrissurpooramheld-in-full-grandeur-2986445|title=Kerala's iconic 200-year-old annual Thrissur pooram held in full grandeur|access-date=May 4, 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=http://thrissurpooramfestival.com/thrissur_pooram.html|title=THRISSUR POORAM - Prologue |publisher=Thrissur Pooram Festival|access-date=2013-04-05}}</ref><ref>{{cite web|url=https://hindustanherald.com/thrissur-pooram-2025-fireworks-elephants/|title=Thrissur Pooram 2025: Grand Fireworks, Elephant Parade & Rituals Unveiled|access-date=May 4, 2025}}</ref> === আতচবাজী প্ৰদৰ্শন (মূল ৰাউণ্ড) === ত্ৰিছূৰ পূৰমৰ মূল আতচবাজী (ৱেডিকেট্টু / വെടിക്കെട്ട്) সমগ্ৰ দেশতে অতি বিখ্যাত। আতচবাজীৰ এই আশ্চৰ্যজনক প্ৰদৰ্শনী ত্ৰিছূৰ চহৰৰ সোঁমাজত থকা [[থেক্কিনকাডু ময়দান]]ত অনুষ্ঠিত হয়। তিৰুভাম্বাদী আৰু পৰমেক্কাভু দল দুটা হৈছে এই অনুষ্ঠানৰ মূল অংশগ্ৰহণকাৰী। উৎসৱৰ সপ্তমদিনাৰ অতি প্ৰত্যুষতে এই মূল আতচবাজী প্ৰদৰ্শন আৰম্ভ হয়। আতচবাজীৰ সুন্দৰ দৃশ্য উপভোগ কৰিবলৈ বেছিভাগ পূৰমপ্ৰেমী লোকে গোটেই নিশা সাৰে থাকে। বহু দূৰ-দূৰণিৰপৰা মানুহ এই বাজিৰ খেল চাবলৈ আহে। ত্ৰিছূৰ পূৰমত চাৰিটা ডাঙৰ আতচবাজী প্ৰদৰ্শন কৰা হয়: পূৰমৰ আগদিনা 'চেম্পল আতচবাজী'; পূৰমৰদিনা সন্ধিয়া দক্ষিণ দুৱাৰেৰে নামি অহাৰ পাছত দুয়োটা দলে আকাশ উজলাই কৰা ৰঙীন ফুলজাৰিৰ খেল; সপ্তম দিনা পুৱা অনুষ্ঠিত হোৱা আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় মূল আতচবাজী; আৰু উৎসৱৰ একেবাৰে শেষত দুয়োগৰাকী দেৱীয়ে ইজনে সিজনক বিদায় জনোৱাৰ পাছদিনা দুপৰীয়া কৰা অন্তিম আতচবাজী। === বিদায় অনুষ্ঠান === পূৰমৰ সপ্তম দিনটোৱেই হৈছে অন্তিম দিন। ইয়াক "পকল পূৰম" (പകല് പൂരം) বুলিও জনা যায়। ত্ৰিছূৰৰ ৰাইজৰ বাবে পূৰম কেৱল এটা উৎসৱ নহয়, বৰঞ্চ ই আতিথ্য প্ৰদৰ্শনৰ এক বিশেষ সময়। 'উপচাৰম চোল্লী পিৰিয়াল' (ഉപചാരം ചൊല്ലി പിരിയല്‍) অৰ্থাৎ বিদায় অনুষ্ঠান হৈছে স্বৰাজ ৰাউণ্ডত অনুষ্ঠিত হোৱা অন্তিম কাৰ্যসূচী। তিৰুভাম্বাদী শ্ৰীকৃষ্ণ মন্দিৰ আৰু পৰমেক্কাভু ভগৱতী মন্দিৰৰ বিগ্ৰহসমূহক স্বৰাজ ৰাউণ্ডৰপৰা নিজ নিজ মন্দিৰলৈ ঘূৰাই লৈ যোৱা হয় আৰু ইয়াৰ লগতে পূৰম উদ্‌যাপনৰ সমাপ্তি ঘটে। 'পকল ৱেডিকেট্টু' নামৰ দিনৰ ভাগত কৰা এক আতচবাজী প্ৰদৰ্শনেৰে এই উৎসৱৰ সম্পূৰ্ণ সামৰণি মৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-03/kochi/31555679_1_thekkinkadu-maidan-thrissur-pooram-elephant|archive-url=https://archive.today/20130629122046/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-03/kochi/31555679_1_thekkinkadu-maidan-thrissur-pooram-elephant|url-status=dead|archive-date=2013-06-29|work=[[The Times of India]]|title=Thrissur Pooram ends on a note of panic|access-date=2013-04-05}}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/2009/05/05/stories/2009050551900300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110517230643/http://www.hindu.com/2009/05/05/stories/2009050551900300.htm|url-status=dead|archive-date=2011-05-17|work=[[The Hindu]]|title=Thrissur Pooram concludes|date=2009-05-05|access-date=2013-04-05|archivedate=2011-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110517230643/http://www.hindu.com/2009/05/05/stories/2009050551900300.htm|deadurl=yes}}</ref> == নিৰাপত্তা ব্যৱস্থা == [[File:Kerala Police anti-drone system at Thrissur Pooram.jpg|thumb|২০২৫ চনৰ [[ত্ৰিছূৰ]] পূৰমৰ সময়ত কাৰ্যক্ষম অৱস্থাত কেৰালা আৰক্ষীৰ ড্ৰোন-প্ৰতিৰোধী প্ৰণালী]] ২০২৫ চনৰ [[ত্ৰিছূৰ]] পূৰম উৎসৱৰ বাবে ৪,০০০ সদস্যৰ এক ত্ৰিছূৰ চহৰ আৰক্ষীৰ দল নিয়োগ কৰা হৈছিল। এই নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাত কেৱল স্থানীয় আৰক্ষীয়েই নহয়, বৰঞ্চ [[ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ সঁহাৰি বাহিনী]] (NDRF), থাণ্ডাৰব’ল্ট আৰু আৰবান কমাণ্ডোৰ দৰে বিশেষ বাহিনীসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। চহৰখনত পৰীক্ষণ আৰু অপৰাধ প্ৰতিৰোধৰ সুবিধাৰ্থে স্থাপন কৰা চিচিটিভি কেমেৰাৰ সংখ্যা ২৫০ টাৰপৰা ৩৫০ টালৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/4000-member-police-team-to-provide-security-for-thrissur-pooram/article69494952.ece |title=4,000-member police team to provide security for Thrissur Pooram |work=The Hindu |date=26 April 2025 |access-date=May 2, 2025}}</ref> ত্ৰিছূৰ পূৰম উৎসৱৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহত প্ৰচলিত হ’ব পৰা হিংসা বা উত্তেজনা সৃষ্টিকাৰী সামগ্ৰীসমূহ নিৰীক্ষণ কৰিবলৈ আৰু আঁতৰাবলৈ ত্ৰিছূৰ চহৰ আৰক্ষীয়ে এটা বিশেষ চাইবাৰ দল নিয়োগ কৰিছিল। ডিজিটেল ক্ষেত্ৰত পাৰদৰ্শিতা থকা বিষয়াসকলক লৈ গঠিত এই ২০ জনীয়া গোটটোক সাম্প্ৰদায়িক বা ৰাজনৈতিকভাৱে স্পৰ্শকাতৰ বাৰ্তাসমূহ চিনাক্ত কৰি আঁতৰোৱাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল, যিবোৰে অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। কেৰালা আৰক্ষীয়ে বিশেষভাৱে পূৰম উৎসৱ সম্পৰ্কীয় অনলাইন নিৰীক্ষণৰ বাবে এনে এক পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা এয়াই প্ৰথমবাৰ আছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/May/06/thrissur-pooram-police-depute-special-team-to-monitor-social-media |title=Thrissur Pooram: Police depute special team to monitor social media |date=6 May 2025 |access-date=May 7, 2025}}</ref> == দৰ্শনাৰ্থীৰ উপস্থিতি == [[ত্ৰিছূৰ জিলা]]ৰ জিলাধিপতি অৰ্জুন পাণ্ডিয়ানে প্ৰকাশ কৰিছে যে ২০২৫ চনৰ [[ত্ৰিছূৰ]] পূৰম উৎসৱত প্ৰায় ১৮ ৰপৰা ২০ লাখ লোক উপস্থিত থকাৰ সম্ভাৱনা আছে।<ref>{{cite web|url=https://www.aninews.in/news/national/general-news/amit-shah-greets-people-of-kerala-on-thrissur-pooram-festival-visual-extravaganza-says-union-minister-suresh-gopi20250506111818/#:~:text=Thrissur%20Collector%20Arjun%20Pandian%20told,all%20the%20arrangements%20for%20this.|title=Amit Shah greets people of Kerala on Thrissur Pooram festival; "Visual extravaganza," says Union Minister Suresh Gopi|access-date=May 7, 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.devdiscourse.com/article/headlines/3371513-thrissur-pooram-the-confluence-of-culture-and-color|title=Thrissur Pooram: The Confluence of Culture and Color|access-date=May 7, 2025}}</ref> এই পূৰম উৎসৱত সোণালী কপালৰ আভূষণ (নেত্তিপাত্তম), আকৰ্ষণীয়ভাৱে নিৰ্মিত কোলাম, আলংকাৰিক ঘণ্টা আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ অলংকাৰেৰে সুজ্জিত হাতীৰ (৫০ তাতকৈও অধিক) এক সুন্দৰ সমাৱেশ ঘটে। == সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱ == [[File:Kudamatom at thrissur pooram 2013 7618.JPG|thumb|550x550px|২০১৩ চনৰ ত্ৰিছূৰ পূৰমৰ সময়ত কুডামাট্টম প্ৰদৰ্শন]] এক হিন্দু উৎসৱ হোৱা সত্ত্বেও ত্ৰিছূৰ পূৰমত কেৰালা সমাজৰ বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news |title = The Mother of All Melas |newspaper = The Hindu |date = May 2012 |url = http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-editorialfeatures/the-mother-of-all-melas/article3371994.ece |access-date=12 October 2012|last1 = Muringatheri |first1 = Mini }}</ref> এই উৎসৱৰ অনুৰূপ কেইবাটাও প্ৰতিৰূপ উৎসৱ কেৰালাৰ বিভিন্ন স্থানৰ<ref>{{Cite web|title = 'Pakal Pooram' held at Mahadevar Temple|date = 22 March 2008|url = https://www.oneindia.com/2008/03/22/pakal-pooram-held-at-mahadevar-temple-1206196360.html|archive-url = https://archive.today/20130218060251/http://news.oneindia.in/2008/03/22/pakal-pooram-held-at-mahadevar-temple-1206196360.html|url-status = live|archive-date = 18 February 2013}}</ref> লগতে ৰাজ্যখনৰ বাহিৰতো অনুষ্ঠিত কৰা হয়।<ref>{{Cite web| title = People celebrate first-ever 'Delhi Pooram'| date = 7 May 2006| url = http://news.oneindia.in/2006/05/06/people-celebrate-first-ever-delhi-pooram-1146980040.html| archive-url = https://archive.today/20130218022604/http://news.oneindia.in/2006/05/06/people-celebrate-first-ever-delhi-pooram-1146980040.html| url-status = dead| archive-date = 18 February 2013}}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web| title = Thrissur Pooram in Chennai with 'tech-elephants'| date = 23 September 2007| url = https://www.oneindia.com/2007/09/23/thrissur-pooram-in-chennai-with-tech-elephants-1190525524.html| archive-url = https://archive.today/20130218080400/http://news.oneindia.in/2007/09/23/thrissur-pooram-in-chennai-with-tech-elephants-1190525524.html| url-status = live| archive-date = 18 February 2013}}</ref><ref>{{Cite news|title = Mumbai Pooram hopes to recreate Kerala temple fest| url=http://archive.indianexpress.com/news/mumbai-pooram-hopes-to-recreate-kerala-temple-fest/872940 | date=9 November 2011 | newspaper=The Indian Express | access-date=2 March 2019}}</ref> ত্ৰিছূৰ পূৰমক এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ মানৱ সমাগম হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ভাৰতৰ পৰ্যটন মানচিত্ৰত ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান লাভ কৰিছে। কাৰণ দেশী-বিদেশী পৰ্যটকসকলে এই পূৰমৰ সৌন্দৰ্য আৰু পৰম্পৰা উপভোগ কৰে। ত্ৰিছূৰ চহৰৰ ৰে’ল আৰু বাছ যোগাযোগ ব্যৱস্থা অতি উন্নত হোৱাৰ বাবে ই বহুতো বিদেশী পৰ্যটকক এই মহোৎসবলৈ আকৰ্ষিত কৰে। ইয়াক দেৱতাসকলৰ মিলন ভূমি বা 'দেৱ সংগমম' (ദേവ സംഗമം) বুলিও বিশ্বাস কৰা হয়। অস্কাৰ বিজয়ী শব্দ সম্পাদক ৰচুল পুকুটি আৰু তেওঁৰ দলে এই ৩৬ ঘণ্টা জোৰা মহোৎসৱৰ শব্দসমূহ বাণীবদ্ধ কৰিছিল আৰু ইয়াৰ আধাৰত ''দ্য চাউণ্ড ষ্ট’ৰী'' (The Sound Story) নামৰ এখন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Pooram copyright row is nonsense: Resul Pookutty |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2019/may/17/pooram-copyright-row-is-nonsense-resul-pookutty-1977889.html |access-date=2022-04-16 |website=The New Indian Express|date=16 May 2019 }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == {{commons category|Thrissur Pooram|ত্ৰিছূৰ পূৰম}} *[http://www.thrissurkerala.com/ ত্ৰিছূৰ জিলাৰ সম্পৰ্কে সম্পূৰ্ণ তথ্য] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170427223105/http://thrissurkerala.com/ |date=2017-04-27 }} *[http://thrissurpooramfestival.com/ ত্ৰিছূৰ পূৰম মহোৎসৱ] *[http://thrissurpooram.org/ ত্ৰিছূৰ পূৰম - কমিউনিটি মিডিয়া ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705154436/http://www.thrissurpooram.org/ |date=5 July 2022 }} *[http://thrissur.nic.in/history.asp ত্ৰিছূৰ - ইতিহাস] *[https://www.instagram.com/thrissur_insta ইনষ্টাগ্ৰাম (Instagram)] [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ উৎসৱ]] hjb8zv15lafa2swbtxrnv9n2wn9w8b6 0 138296 622704 2026-08-02T13:17:21Z Duhita Ragini Kalita 46712 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox film | name = ''Pathemari'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = Salim Ahamed | producer = Salim Ahamed, Adv. Hashik Thayikandy, TP Sudheesh | writer = Salim Ahamed | distributor = Eros International | starring = Mammootty | music = Bijibal | cinematography = Madhu Ambat | editing = Vijay Shankar | s... 622704 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''Pathemari'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = Salim Ahamed | producer = Salim Ahamed, Adv. Hashik Thayikandy, TP Sudheesh | writer = Salim Ahamed | distributor = Eros International | starring = Mammootty | music = Bijibal | cinematography = Madhu Ambat | editing = Vijay Shankar | studio = Allens Media | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = 118 মিনিট | country = ভাৰত | language = মালায়ালম | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=2 August 2026}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=2 August 2026}}</ref> }} '''''Pathemari''''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে আৰু সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-fifty-year-old-phenomenon-explained-malayalee-migration-to-gulf-builds-the-new-kerala/articleshow/49201357.cms|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=3 October 2015|access-date=12 October 2015}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://www.filmibeat.com/malayalam/news/2015/mammootty-pathemari-on-september-18-196835.html | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=3 September 2015 | access-date=8 September 2015 }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/mammootty-jewel-mary-salim-ahmed-pathemari-tell-the-tale-of-malayali-diaspora.html | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=3 April 2015}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰ দ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''Pathemari'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থবলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প panorama প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com/home/movielist2/3|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=26 September 2016|archive-date=26 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com/home/movielist2/3|url-status=dead}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} af7euf4ufbixz6ffmof9vbrq4r5nhab 622705 622704 2026-08-02T13:19:02Z Duhita Ragini Kalita 46712 622705 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''Pathemari'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = Salim Ahamed | producer = Salim Ahamed, Adv. Hashik Thayikandy, TP Sudheesh | writer = Salim Ahamed | distributor = Eros International | starring = Mammootty | music = Bijibal | cinematography = Madhu Ambat | editing = Vijay Shankar | studio = Allens Media | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = 118 মিনিট | country = ভাৰত | language = মালায়ালম | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=2 August 2026}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=2 August 2026}}</ref> }} '''''Pathemari''''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে আৰু সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-fifty-year-old-phenomenon-explained-malayalee-migration-to-gulf-builds-the-new-kerala/articleshow/49201357.cms|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=3 October 2015|access-date=12 October 2015}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://www.filmibeat.com/malayalam/news/2015/mammootty-pathemari-on-september-18-196835.html | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=3 September 2015 | access-date=8 September 2015 }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/mammootty-jewel-mary-salim-ahmed-pathemari-tell-the-tale-of-malayali-diaspora.html | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=3 April 2015}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰ দ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''Pathemari'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থবলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প panorama প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com/home/movielist2/3|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=26 September 2016|archive-date=26 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com/home/movielist2/3|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰ পৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পিছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পিছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰ পৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} m2b2b7d80kxy5xbg87uv9e3bhutlsi1 622706 622705 2026-08-02T13:19:26Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* */ 622706 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''Pathemari'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = Salim Ahamed | producer = Salim Ahamed, Adv. Hashik Thayikandy, TP Sudheesh | writer = Salim Ahamed | distributor = Eros International | starring = Mammootty | music = Bijibal | cinematography = Madhu Ambat | editing = Vijay Shankar | studio = Allens Media | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = 118 মিনিট | country = ভাৰত | language = মালায়ালম | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=2 August 2026}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=2 August 2026}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে আৰু সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-fifty-year-old-phenomenon-explained-malayalee-migration-to-gulf-builds-the-new-kerala/articleshow/49201357.cms|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=3 October 2015|access-date=12 October 2015}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://www.filmibeat.com/malayalam/news/2015/mammootty-pathemari-on-september-18-196835.html | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=3 September 2015 | access-date=8 September 2015 }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/mammootty-jewel-mary-salim-ahmed-pathemari-tell-the-tale-of-malayali-diaspora.html | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=3 April 2015}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰ দ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''Pathemari'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থবলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প panorama প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com/home/movielist2/3|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=26 September 2016|archive-date=26 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com/home/movielist2/3|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰ পৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পিছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পিছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰ পৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} sdjwto8k0p4t48ngj0suh7pqtbxy7b4 622707 622706 2026-08-02T13:19:39Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* */ 622707 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''Pathemari'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = Salim Ahamed | producer = Salim Ahamed, Adv. Hashik Thayikandy, TP Sudheesh | writer = Salim Ahamed | distributor = Eros International | starring = Mammootty | music = Bijibal | cinematography = Madhu Ambat | editing = Vijay Shankar | studio = Allens Media | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = 118 মিনিট | country = ভাৰত | language = মালায়ালম | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=2 August 2026}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=2 August 2026}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে আৰু সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-fifty-year-old-phenomenon-explained-malayalee-migration-to-gulf-builds-the-new-kerala/articleshow/49201357.cms|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=3 October 2015|access-date=12 October 2015}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://www.filmibeat.com/malayalam/news/2015/mammootty-pathemari-on-september-18-196835.html | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=3 September 2015 | access-date=8 September 2015 }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/mammootty-jewel-mary-salim-ahmed-pathemari-tell-the-tale-of-malayali-diaspora.html | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=3 April 2015}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰ দ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''Pathemari'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থবলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প panorama প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com/home/movielist2/3|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=26 September 2016|archive-date=26 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com/home/movielist2/3|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰ পৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পিছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পিছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰ পৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ec6i5fd0pz8t2okyjpoqsjzefnmvgqm 622708 622707 2026-08-02T13:21:47Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* */ 622708 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = ভাৰত | language = মালায়ালম | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''''পথেমৰী''''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰ দ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থবলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰ পৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পিছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পিছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰ পৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} akc8hvvqt3tosunk2uyrj9fhx8it9hv 622709 622708 2026-08-02T13:23:23Z Duhita Ragini Kalita 46712 622709 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = ভাৰত | language = মালায়ালম | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''''পথেমৰী''''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰ দ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থবলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰ পৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পিছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পিছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰ পৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 50c60kybf5qks9apvzqkpnkdwdg6y3f 622710 622709 2026-08-02T13:26:01Z Duhita Ragini Kalita 46712 622710 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = ভাৰত | language = মালায়ালম | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''''পথেমৰী''''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰ দ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থবলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰ পৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পিছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পিছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰ পৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== {{colbegin|colwidth=}} * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) {{colend}} ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল (Gulf) আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''Kunjananthante Kada'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।"<ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত (Schedules) এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা (Art Design) কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট (Sets)। কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ (Sloop) দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰ পৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''Kunjananthante Kada'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক (Sound Designer) ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক (Monochromatic) ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ (Gurgling sound) ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আৱদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 12wr8rdygh0tiwemddao7arfzt9x3io 622711 622710 2026-08-02T13:27:08Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* অভিনয় শিল্পী */ 622711 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = ভাৰত | language = মালায়ালম | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''''পথেমৰী''''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰ দ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থবলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰ পৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পিছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পিছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰ পৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল (Gulf) আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''Kunjananthante Kada'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।"<ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত (Schedules) এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা (Art Design) কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট (Sets)। কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ (Sloop) দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰ পৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''Kunjananthante Kada'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক (Sound Designer) ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক (Monochromatic) ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ (Gurgling sound) ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আৱদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 81318yhg4448n95cpq8pt6vvhxw68a1 622713 622711 2026-08-02T13:30:49Z Duhita Ragini Kalita 46712 622713 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = ভাৰত | language = মালায়ালম | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''''পথেমৰী''''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰ দ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থবলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰ পৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পিছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পিছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰ পৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল (Gulf) আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''Kunjananthante Kada'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।"<ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত (Schedules) এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা (Art Design) কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট (Sets)। কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ (Sloop) দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰ পৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''Kunjananthante Kada'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক (Sound Designer) ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক (Monochromatic) ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ (Gurgling sound) ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আৱদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে (Sloop) সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স (VFX) সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে (IB Times) উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।"<ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ (Gulf) যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰ দ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।"<ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পিছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''Life of Josutty'' ছবিখনৰ পিছত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> قতাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মূহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি (Re-release) দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ (Surya TV) হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিন্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।"<ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰ পৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।"<ref name="interview"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ommu49zhm9d8ah1pxa8y2af2dh1fsc1 622715 622713 2026-08-02T13:33:58Z Duhita Ragini Kalita 46712 622715 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = ভাৰত | language = মালায়ালম | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''''পথেমৰী''''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰ দ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থবলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰ পৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পিছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পিছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰ পৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল (Gulf) আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''Kunjananthante Kada'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।"<ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত (Schedules) এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা (Art Design) কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট (Sets)। কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ (Sloop) দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰ পৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''Kunjananthante Kada'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক (Sound Designer) ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক (Monochromatic) ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ (Gurgling sound) ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আৱদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে (Sloop) সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স (VFX) সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে (IB Times) উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।"<ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ (Gulf) যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰ দ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।"<ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পিছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''Life of Josutty'' ছবিখনৰ পিছত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> قতাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মূহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি (Re-release) দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ (Surya TV) হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিন্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।"<ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰ পৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।"<ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰ পৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰ পৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত (Shortlisted) ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''Court''-ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।"<ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিবেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০ সংখ্যক সংস্কৰণত 'Malayalam Cinema Today' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।"<ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপিও পিছৰ মূহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।"<ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপিও এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।"<ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।"<ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰ ফালৰ পৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।"<ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়বস্তুটোক ফ্লেছবেক (Flashbacks) আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড (Flash forwards) পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।"<ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।"<ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যৱসায়িক মছলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।"<ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আৱদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিও সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।"<ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ (Sify) এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মূহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী (Sub-plots) হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেইয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনেমাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।"<ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 9y64eqm4nxisje8p8y7mwjhleexh0xe 622716 622715 2026-08-02T13:34:12Z Duhita Ragini Kalita 46712 622716 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = ভাৰত | language = মালায়ালম | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''''পথেমৰী''''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰ দ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থবলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰ পৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পিছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পিছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰ পৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল (Gulf) আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''Kunjananthante Kada'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।"<ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত (Schedules) এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা (Art Design) কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট (Sets)। কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ (Sloop) দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰ পৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''Kunjananthante Kada'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক (Sound Designer) ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক (Monochromatic) ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ (Gurgling sound) ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আৱদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে (Sloop) সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স (VFX) সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে (IB Times) উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।"<ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ (Gulf) যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰ দ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।"<ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পিছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''Life of Josutty'' ছবিখনৰ পিছত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> قতাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মূহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি (Re-release) দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ (Surya TV) হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিন্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।"<ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰ পৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।"<ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰ পৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰ পৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত (Shortlisted) ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''Court''-ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।"<ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিবেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০ সংখ্যক সংস্কৰণত 'Malayalam Cinema Today' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} obmuw1uif9fxb75nig6i6wmn3uqkzns 622717 622716 2026-08-02T13:35:01Z Duhita Ragini Kalita 46712 622717 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = ভাৰত | language = মালায়ালম | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''''পথেমৰী''''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰ দ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থবলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰ পৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পিছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পিছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰ পৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল (Gulf) আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''Kunjananthante Kada'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।"<ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত (Schedules) এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা (Art Design) কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট (Sets)। কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ (Sloop) দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰ পৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''Kunjananthante Kada'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক (Sound Designer) ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক (Monochromatic) ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ (Gurgling sound) ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আৱদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে (Sloop) সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স (VFX) সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে (IB Times) উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।"<ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ (Gulf) যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰ দ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।"<ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পিছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''Life of Josutty'' ছবিখনৰ পিছত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> قতাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মূহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি (Re-release) দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ (Surya TV) হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিন্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।"<ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰ পৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।"<ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰ পৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰ পৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত (Shortlisted) ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''Court''-ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।"<ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিবেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০ সংখ্যক সংস্কৰণত 'Malayalam Cinema Today' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।"<ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপিও পিছৰ মূহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।"<ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপিও এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।"<ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।"<ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰ ফালৰ পৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।"<ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়বস্তুটোক ফ্লেছবেক (Flashbacks) আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড (Flash forwards) পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।"<ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।"<ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যৱসায়িক মছলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।"<ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আৱদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিও সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।"<ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ (Sify) এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মূহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী (Sub-plots) হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেইয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনেমাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।"<ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ==বক্স অফিচ== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰ পৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰ পৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মছলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।"<ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ (UAE) ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত (USA) ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰ পৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} o0mb45br3iis6h2atuhm8adtg4o2xtk 622718 622717 2026-08-02T13:35:30Z Duhita Ragini Kalita 46712 622718 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = ভাৰত | language = মালায়ালম | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''''পথেমৰী''''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰ দ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থবলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰ পৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পিছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পিছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰ পৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল (Gulf) আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''Kunjananthante Kada'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।"<ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত (Schedules) এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা (Art Design) কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট (Sets)। কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ (Sloop) দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰ পৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''Kunjananthante Kada'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক (Sound Designer) ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক (Monochromatic) ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ (Gurgling sound) ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আৱদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে (Sloop) সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স (VFX) সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে (IB Times) উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।"<ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ (Gulf) যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰ দ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।"<ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পিছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''Life of Josutty'' ছবিখনৰ পিছত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> قতাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মূহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি (Re-release) দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ (Surya TV) হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিন্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।"<ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰ পৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।"<ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰ পৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰ পৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত (Shortlisted) ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''Court''-ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।"<ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিবেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০ সংখ্যক সংস্কৰণত 'Malayalam Cinema Today' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।"<ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপিও পিছৰ মূহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।"<ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপিও এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।"<ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।"<ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰ ফালৰ পৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।"<ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়বস্তুটোক ফ্লেছবেক (Flashbacks) আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড (Flash forwards) পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।"<ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।"<ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যৱসায়িক মছলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।"<ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আৱদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিও সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।"<ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ (Sify) এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মূহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী (Sub-plots) হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেইয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনেমাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।"<ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰ পৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰ পৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মছলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।"<ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ (UAE) ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত (USA) ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰ পৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 4ocbj1unqg65ghb819azfnbol7lytkb 622719 622718 2026-08-02T13:37:23Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি */ 622719 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = ভাৰত | language = মালায়ালম | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''''পথেমৰী''''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰ দ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থবলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰ পৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পিছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পিছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰ পৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল (Gulf) আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''Kunjananthante Kada'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।"<ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত (Schedules) এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা (Art Design) কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট (Sets)। কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ (Sloop) দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰ পৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''Kunjananthante Kada'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক (Sound Designer) ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক (Monochromatic) ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ (Gurgling sound) ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আৱদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে (Sloop) সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স (VFX) সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে (IB Times) উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।"<ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ (Gulf) যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰ দ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।"<ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পিছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''Life of Josutty'' ছবিখনৰ পিছত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> قতাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মূহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি (Re-release) দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ (Surya TV) হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিন্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।"<ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰ পৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।"<ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰ পৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰ পৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত (Shortlisted) ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''Court''-ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।"<ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিবেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০ সংখ্যক সংস্কৰণত 'Malayalam Cinema Today' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।"<ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপিও পিছৰ মূহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।"<ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপিও এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।"<ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।"<ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰ ফালৰ পৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।"<ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়বস্তুটোক ফ্লেছবেক (Flashbacks) আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড (Flash forwards) পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।"<ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।"<ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যৱসায়িক মছলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।"<ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আৱদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিও সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।"<ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ (Sify) এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মূহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী (Sub-plots) হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেইয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনেমাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।"<ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰ পৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰ পৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মছলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।"<ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ (UAE) ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত (USA) ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰ পৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (National Film Awards)<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এচিয়াভিজন বঁটা''' (Asiavision Awards)<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Movie on Social Welfare) * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Critically Acclaimed Movie) * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (Ramu Kariat Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ (Cinematography) — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ (Costume Design) — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা (Makeup) — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ''' (Flowers Indian Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' (Filmfare Awards) * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} l82e179vvhnyf94ys7w07wobmz7exb5 622720 622719 2026-08-02T13:41:04Z Duhita Ragini Kalita 46712 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622720 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = ভাৰত | language = মালায়ালম | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''''পথেমৰী''''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় মালায়ালম ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল (Gulf) আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''Kunjananthante Kada'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত (Schedules) এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা (Art Design) কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট (Sets)। কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ (Sloop) দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''Kunjananthante Kada'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক (Sound Designer) ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক (Monochromatic) ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ (Gurgling sound) ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে (Sloop) সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স (VFX) সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে (IB Times) উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ (Gulf) যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''Life of Josutty'' ছবিখনৰ পিছত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> قতাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি (Re-release) দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ (Surya TV) হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত (Shortlisted) ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''Court''-ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত 'Malayalam Cinema Today' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক (Flashbacks) আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড (Flash forwards) পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ (Sify) এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী (Sub-plots) হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ (UAE) ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত (USA) ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (National Film Awards)<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা''' (Asiavision Awards)<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Movie on Social Welfare) * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Critically Acclaimed Movie) * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (Ramu Kariat Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ (Cinematography) — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ (Costume Design) — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা (Makeup) — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ''' (Flowers Indian Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' (Filmfare Awards) * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] 7pgguk2dc3rsptv7yzgntuo2nhjywgf 622721 622720 2026-08-02T13:41:40Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* */ 622721 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = Pathemari film poster.jpg | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল (Gulf) আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''Kunjananthante Kada'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত (Schedules) এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা (Art Design) কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট (Sets)। কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ (Sloop) দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''Kunjananthante Kada'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক (Sound Designer) ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক (Monochromatic) ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ (Gurgling sound) ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে (Sloop) সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স (VFX) সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে (IB Times) উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ (Gulf) যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''Life of Josutty'' ছবিখনৰ পিছত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> قতাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি (Re-release) দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ (Surya TV) হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত (Shortlisted) ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''Court''-ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত 'Malayalam Cinema Today' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক (Flashbacks) আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড (Flash forwards) পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ (Sify) এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী (Sub-plots) হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ (UAE) ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত (USA) ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (National Film Awards)<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা''' (Asiavision Awards)<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Movie on Social Welfare) * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Critically Acclaimed Movie) * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (Ramu Kariat Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ (Cinematography) — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ (Costume Design) — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা (Makeup) — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ''' (Flowers Indian Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' (Filmfare Awards) * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] 6e1z7d3iaok5vjuosxb3m0lqiwey0ec 622722 622721 2026-08-02T13:41:54Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* */ 622722 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনীভাগ== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে (Dhow) ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ (Gulf) লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল (Gulf) আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''Kunjananthante Kada'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত (Schedules) এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা (Art Design) কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট (Sets)। কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ (Sloop) দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''Kunjananthante Kada'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক (Sound Designer) ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক (Monochromatic) ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ (Gurgling sound) ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে (Sloop) সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স (VFX) সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে (IB Times) উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ (Gulf) যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''Life of Josutty'' ছবিখনৰ পিছত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> قতাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি (Re-release) দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ (Surya TV) হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত (Shortlisted) ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''Court''-ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত 'Malayalam Cinema Today' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক (Flashbacks) আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড (Flash forwards) পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ (Sify) এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী (Sub-plots) হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ (UAE) ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত (USA) ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (National Film Awards)<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা''' (Asiavision Awards)<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Movie on Social Welfare) * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Critically Acclaimed Movie) * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (Ramu Kariat Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ (Cinematography) — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ (Costume Design) — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা (Makeup) — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ''' (Flowers Indian Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' (Filmfare Awards) * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] mjjs1iwbf20n2hzzkuxt9qzk426crzo 622724 622722 2026-08-02T13:42:26Z Duhita Ragini Kalita 46712 622724 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল (Gulf) আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''Kunjananthante Kada'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত (Schedules) এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা (Art Design) কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট (Sets)। কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ (Sloop) দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''Kunjananthante Kada'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক (Sound Designer) ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক (Monochromatic) ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ (Gurgling sound) ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে (Sloop) সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স (VFX) সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে (IB Times) উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ (Gulf) যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''Life of Josutty'' ছবিখনৰ পিছত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> قতাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি (Re-release) দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ (Surya TV) হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত (Shortlisted) ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''Court''-ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত 'Malayalam Cinema Today' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক (Flashbacks) আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড (Flash forwards) পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ (Sify) এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী (Sub-plots) হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ (UAE) ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত (USA) ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (National Film Awards)<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা''' (Asiavision Awards)<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Movie on Social Welfare) * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Critically Acclaimed Movie) * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (Ramu Kariat Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ (Cinematography) — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ (Costume Design) — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা (Makeup) — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ''' (Flowers Indian Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' (Filmfare Awards) * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] gapucr4a6hg3bf7mpar0pvdz8fj6wdd 622727 622724 2026-08-02T13:45:30Z Duhita Ragini Kalita 46712 622727 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত (Schedules) এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা (Art Design) কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট (Sets)। কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ (Sloop) দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''Kunjananthante Kada'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক (Sound Designer) ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক (Monochromatic) ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ (Gurgling sound) ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে (Sloop) সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স (VFX) সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে (IB Times) উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ (Gulf) যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''Life of Josutty'' ছবিখনৰ পিছত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> قতাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি (Re-release) দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ (Surya TV) হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত (Shortlisted) ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''Court''-ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত 'Malayalam Cinema Today' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক (Flashbacks) আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড (Flash forwards) পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ (Sify) এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী (Sub-plots) হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ (UAE) ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত (USA) ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (National Film Awards)<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা''' (Asiavision Awards)<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Movie on Social Welfare) * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Critically Acclaimed Movie) * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (Ramu Kariat Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ (Cinematography) — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ (Costume Design) — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা (Makeup) — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ''' (Flowers Indian Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' (Filmfare Awards) * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] cf30pz4slntpyjdr2dc6pfr8j3xwn38 622730 622727 2026-08-02T13:47:05Z Duhita Ragini Kalita 46712 622730 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট । কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে (Sloop) সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স (VFX) সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে (IB Times) উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ (Gulf) যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''Life of Josutty'' ছবিখনৰ পিছত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> قতাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি (Re-release) দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ (Surya TV) হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত (Shortlisted) ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''Court''-ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত 'Malayalam Cinema Today' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক (Flashbacks) আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড (Flash forwards) পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ (Sify) এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী (Sub-plots) হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ (UAE) ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত (USA) ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (National Film Awards)<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা''' (Asiavision Awards)<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Movie on Social Welfare) * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Critically Acclaimed Movie) * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (Ramu Kariat Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ (Cinematography) — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ (Costume Design) — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা (Makeup) — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ''' (Flowers Indian Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' (Filmfare Awards) * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] 80hubkzekkdx3cn5az3tbwuquqf3gav 622731 622730 2026-08-02T13:47:42Z Duhita Ragini Kalita 46712 622731 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট । কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''Life of Josutty'' ছবিখনৰ পিছত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> قতাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি (Re-release) দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ (Surya TV) হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত (Shortlisted) ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''Court''-ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত 'Malayalam Cinema Today' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক (Flashbacks) আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড (Flash forwards) পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ (Sify) এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী (Sub-plots) হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ (UAE) ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত (USA) ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (National Film Awards)<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা''' (Asiavision Awards)<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Movie on Social Welfare) * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Critically Acclaimed Movie) * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (Ramu Kariat Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ (Cinematography) — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ (Costume Design) — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা (Makeup) — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ''' (Flowers Indian Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' (Filmfare Awards) * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] n2lpqi528ge04fghpm8k5ie57medpoo 622732 622731 2026-08-02T13:48:19Z Duhita Ragini Kalita 46712 622732 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট । কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''জোছুটিৰ জীৱন'' ছবিখনৰ পিছত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> قতাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি (Re-release) দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ (Surya TV) হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত (UAE) বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত (Shortlisted) ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''Court''-ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত 'Malayalam Cinema Today' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক (Flashbacks) আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড (Flash forwards) পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ (Sify) এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী (Sub-plots) হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ (UAE) ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত (USA) ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (National Film Awards)<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা''' (Asiavision Awards)<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Movie on Social Welfare) * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Critically Acclaimed Movie) * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (Ramu Kariat Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ (Cinematography) — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ (Costume Design) — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা (Makeup) — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ''' (Flowers Indian Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' (Filmfare Awards) * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] 9kvc2h76jf1lbsuqaaqqmr4bs5a53ti 622735 622732 2026-08-02T13:55:12Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* মুক্তি */ 622735 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট । কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''জোছুটিৰ জীৱন'' ছবিখনৰ পিছত [[মালায়ালম]] চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> কাটাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত (Shortlisted) ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''Court''-ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত 'Malayalam Cinema Today' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক (Flashbacks) আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড (Flash forwards) পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ (Sify) এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী (Sub-plots) হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ (UAE) ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত (USA) ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (National Film Awards)<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা''' (Asiavision Awards)<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Movie on Social Welfare) * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Critically Acclaimed Movie) * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (Ramu Kariat Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ (Cinematography) — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ (Costume Design) — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা (Makeup) — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ''' (Flowers Indian Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' (Filmfare Awards) * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] jf3kqjxr3sh2kyqyso812a5udfnmzvz 622737 622735 2026-08-02T13:57:39Z Duhita Ragini Kalita 46712 622737 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট । কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''জোছুটিৰ জীৱন'' ছবিখনৰ পিছত [[মালায়ালম]] চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> কাটাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''ক'ৰ্ট''ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত 'মালয়ালম চিনেমা টুডে' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (National Film Awards)<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা''' (Asiavision Awards)<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Movie on Social Welfare) * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা (Best Critically Acclaimed Movie) * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা''' (Ramu Kariat Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ (Cinematography) — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ (Costume Design) — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা (Makeup) — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ''' (Flowers Indian Film Awards)<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস (Sound Design) — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' (Filmfare Awards) * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] g002ww7m2gbja6ldlcpy4xw23l2pq32 622738 622737 2026-08-02T14:00:18Z Duhita Ragini Kalita 46712 622738 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট । কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''জোছুটিৰ জীৱন'' ছবিখনৰ পিছত [[মালায়ালম]] চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> কাটাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name=iffk/> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''ক'ৰ্ট''ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত 'মালয়ালম চিনেমা টুডে' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা'''<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ'''<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] lwuzisa4dbc4cnecolt1u0bck9y0nwm 622739 622738 2026-08-02T14:01:33Z Duhita Ragini Kalita 46712 622739 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট । কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''জোছুটিৰ জীৱন'' ছবিখনৰ পিছত [[মালায়ালম]] চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> কাটাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name="iffk">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in |title=IFFK 2015: 'Pathemari', 'Ottal', 'Ain' to be screened; 'Ennu Ninte Moideen' backs out|agency=International Business Times|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> বাতৰি অনুসৰি, অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি মালয়ালা মনোৰমা কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ ''ক'ৰ্ট''ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত 'মালয়ালম চিনেমা টুডে' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত দ্য হিন্দু কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === মাতৃভূমি কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> কেৰালা কৌমুদীৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> 'বিহাইণ্ডউডছ' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে 'আৰৱীকাথা') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'ইণ্ডিয়াগ্লিটজে' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি মালয়ালা মনোৰমা কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল 'চিফী'ৰ এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা'''<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ'''<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] 25pp0iynaruylgn1i87uhoptzpav604 622740 622739 2026-08-02T14:05:31Z Duhita Ragini Kalita 46712 622740 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালতৰা নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালতৰা নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট । কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালতৰা জাহাজ বা নৌকাৰ দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''জোছুটিৰ জীৱন'' ছবিখনৰ পিছত [[মালায়ালম]] চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> কাটাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name="iffk">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in |title=IFFK 2015: 'Pathemari', 'Ottal', 'Ain' to be screened; 'Ennu Ninte Moideen' backs out|agency=International Business Times|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> বাতৰি অনুসৰি অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি ''মালায়ালাম মনোৰমা'' কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত [[মাৰাঠী]] চলচ্চিত্ৰ ''ক'ৰ্ট''ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে [[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]ৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত ''মালয়ালম চিনেমা টুডে'' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত [[দ্য হিন্দু]] কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''মাতৃভূমি'' কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৪টা তৰা ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''দ্য হিন্দু'' কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''কেৰালা কৌমুদী''ৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> ''বিহাইণ্ডউডছ'' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে ''আৰৱীকাথা'') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা তৰাৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল ''ইণ্ডিয়াগ্লিটজে'' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি ''মালয়ালম মনোৰমা'' কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া''ৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল ''চিফী''ৰ এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা'''<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ'''<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] knj0yojquf967sr6nwftbha3upps977 622742 622740 2026-08-02T14:06:16Z Duhita Ragini Kalita 46712 622742 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালষ্টাৰ নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালষ্টাৰ নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্ষ্টাৰলভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট । কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালষ্টাৰ জাহাজ বা নৌকাৰ দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = 3:40 | title2 = পথেমৰী (Pathemari) | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = 4:11 | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো (Ithu Paro Swargamo) | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = 3:11 }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ (Gulf Boom) সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নu'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''জোছুটিৰ জীৱন'' ছবিখনৰ পিছত [[মালায়ালম]] চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> কাটাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name="iffk">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in |title=IFFK 2015: 'Pathemari', 'Ottal', 'Ain' to be screened; 'Ennu Ninte Moideen' backs out|agency=International Business Times|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> বাতৰি অনুসৰি অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি ''মালায়ালাম মনোৰমা'' কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত [[মাৰাঠী]] চলচ্চিত্ৰ ''ক'ৰ্ট''ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে [[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]ৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত ''মালয়ালম চিনেমা টুডে'' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত [[দ্য হিন্দু]] কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''মাতৃভূমি'' কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা ষ্টাৰৰ ভিতৰত ৪টা ষ্টাৰ ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''দ্য হিন্দু'' কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''কেৰালা কৌমুদী''ৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> ''বিহাইণ্ডউডছ'' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে ''আৰৱীকাথা'') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা ষ্টাৰৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল ''ইণ্ডিয়াগ্লিটজে'' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি ''মালয়ালম মনোৰমা'' কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া''ৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল ''চিফী''ৰ এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> [[আমেৰিকা যুক্ষ্টাৰষ্ট্ৰ]]ত ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা'''<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ'''<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] gs61iv49rlkgem3uyz8dupo7qv1i7c1 622743 622742 2026-08-02T14:08:10Z Duhita Ragini Kalita 46712 622743 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালষ্টাৰ নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালষ্টাৰ নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্ষ্টাৰলভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট । কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালষ্টাৰ জাহাজ বা নৌকাৰ দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু (Padiyirangunnu) | extra1 = হৰিহৰণ | length1 = ৩:৪০ | title2 = পথেমৰী | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = ৪:১১ | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = ৩:১১ }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''জোছুটিৰ জীৱন'' ছবিখনৰ পিছত [[মালায়ালম]] চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> কাটাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name="iffk">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in |title=IFFK 2015: 'Pathemari', 'Ottal', 'Ain' to be screened; 'Ennu Ninte Moideen' backs out|agency=International Business Times|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> বাতৰি অনুসৰি অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি ''মালায়ালাম মনোৰমা'' কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত [[মাৰাঠী]] চলচ্চিত্ৰ ''ক'ৰ্ট''ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে [[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]ৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত ''মালয়ালম চিনেমা টুডে'' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত [[দ্য হিন্দু]] কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''মাতৃভূমি'' কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা ষ্টাৰৰ ভিতৰত ৪টা ষ্টাৰ ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''দ্য হিন্দু'' কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''কেৰালা কৌমুদী''ৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> ''বিহাইণ্ডউডছ'' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে ''আৰৱীকাথা'') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা ষ্টাৰৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল ''ইণ্ডিয়াগ্লিটজে'' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি ''মালয়ালম মনোৰমা'' কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া''ৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল ''চিফী''ৰ এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> [[আমেৰিকা যুক্ষ্টাৰষ্ট্ৰ]]ত ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা'''<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ'''<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] 574mstvqt42u1ljy1rem0wqv5mfypxl 622744 622743 2026-08-02T14:08:41Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* সংগীত */ 622744 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালষ্টাৰ নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালষ্টাৰ নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্ষ্টাৰলভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট । কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালষ্টাৰ জাহাজ বা নৌকাৰ দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু | extra1 = [[হৰিহৰণ]] | length1 = ৩:৪০ | title2 = পথেমৰী | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = ৪:১১ | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = ৩:১১ }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''জোছুটিৰ জীৱন'' ছবিখনৰ পিছত [[মালায়ালম]] চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> কাটাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name="iffk">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in |title=IFFK 2015: 'Pathemari', 'Ottal', 'Ain' to be screened; 'Ennu Ninte Moideen' backs out|agency=International Business Times|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> বাতৰি অনুসৰি অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি ''মালায়ালাম মনোৰমা'' কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত [[মাৰাঠী]] চলচ্চিত্ৰ ''ক'ৰ্ট''ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে [[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]ৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত ''মালয়ালম চিনেমা টুডে'' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত [[দ্য হিন্দু]] কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''মাতৃভূমি'' কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা ষ্টাৰৰ ভিতৰত ৪টা ষ্টাৰ ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''দ্য হিন্দু'' কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''কেৰালা কৌমুদী''ৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> ''বিহাইণ্ডউডছ'' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে ''আৰৱীকাথা'') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা ষ্টাৰৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল ''ইণ্ডিয়াগ্লিটজে'' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি ''মালয়ালম মনোৰমা'' কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া''ৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল ''চিফী''ৰ এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> [[আমেৰিকা যুক্ষ্টাৰষ্ট্ৰ]]ত ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা'''<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ'''<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] 8tz0kub1smvhgeeskn0hu6p5r3u4xq7 622745 622744 2026-08-02T14:09:28Z Duhita Ragini Kalita 46712 622745 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ধ’ বা পালষ্টাৰ নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালষ্টাৰ নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্ষ্টাৰলভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট । কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালষ্টাৰ জাহাজ বা নৌকাৰ দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু | extra1 = [[হৰিহৰণ]] | length1 = ৩:৪০ | title2 = পথেমৰী | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = ৪:১১ | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = ৩:১১ }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''জোছুটিৰ জীৱন'' ছবিখনৰ পিছত [[মালায়ালম]] চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> কাটাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name="iffk">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in |title=IFFK 2015: 'Pathemari', 'Ottal', 'Ain' to be screened; 'Ennu Ninte Moideen' backs out|agency=International Business Times|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> বাতৰি অনুসৰি অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি ''মালায়ালাম মনোৰমা'' কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত [[মাৰাঠী]] চলচ্চিত্ৰ ''ক'ৰ্ট''ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে [[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]ৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত ''মালয়ালম চিনেমা টুডে'' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত [[দ্য হিন্দু]] কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''মাতৃভূমি'' কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা ষ্টাৰৰ ভিতৰত ৪টা ষ্টাৰ ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''দ্য হিন্দু'' কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''কেৰালা কৌমুদী''ৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> ''বিহাইণ্ডউডছ'' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে ''আৰৱীকাথা'') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা ষ্টাৰৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল ''ইণ্ডিয়াগ্লিটজে'' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি ''মালয়ালম মনোৰমা'' কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া''ৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল ''চিফী''ৰ এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা'''<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ'''<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] 0depkarkupsjzyh0xetnpjd07fyeu0c 622746 622745 2026-08-02T14:10:54Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* */ 622746 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ''দাও'' বা পালষ্টাৰ নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালষ্টাৰ নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্ষ্টাৰলভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট । কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালষ্টাৰ জাহাজ বা নৌকাৰ দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead}}</ref> ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date= ৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু | extra1 = [[হৰিহৰণ]] | length1 = ৩:৪০ | title2 = পথেমৰী | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = ৪:১১ | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = ৩:১১ }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''জোছুটিৰ জীৱন'' ছবিখনৰ পিছত [[মালায়ালম]] চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> কাটাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name="iffk">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in |title=IFFK 2015: 'Pathemari', 'Ottal', 'Ain' to be screened; 'Ennu Ninte Moideen' backs out|agency=International Business Times|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> বাতৰি অনুসৰি অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি ''মালায়ালাম মনোৰমা'' কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত [[মাৰাঠী]] চলচ্চিত্ৰ ''ক'ৰ্ট''ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে [[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]ৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত ''মালয়ালম চিনেমা টুডে'' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত [[দ্য হিন্দু]] কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''মাতৃভূমি'' কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা ষ্টাৰৰ ভিতৰত ৪টা ষ্টাৰ ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''দ্য হিন্দু'' কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''কেৰালা কৌমুদী''ৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead}}</ref> ''বিহাইণ্ডউডছ'' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে ''আৰৱীকাথা'') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা ষ্টাৰৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল ''ইণ্ডিয়াগ্লিটজে'' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি ''মালয়ালম মনোৰমা'' কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া''ৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল ''চিফী''ৰ এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা'''<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ'''<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] r1a6tt3nph9oglq3ihehdl0awpa1gfz 622868 622746 2026-08-02T19:03:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622868 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ''পথেমৰী'' | image = | caption = থিয়েটৰিকেল পোষ্টাৰ | director = চেলিম আহমেদ | producer = চেলিম আহমেদ, এডভোকেট হাচিক থায়িকান্দী, টিপি সুধীশ | writer = চেলিম আহমেদ | distributor = ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেল | starring = মামুট্টি | music = বিজীবাল | cinematography = মধু অম্বট | editing = বিজয় শংকৰ | studio = এলিয়েন্স মিডিয়া | released = {{Film date|2015|10|09|df=y}} | runtime = ১১৮ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালায়ালম]] | budget = ₹৮ কোটি<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Mammootty's Pathemari Budget Is 8 Crores |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> | gross = ₹১৫.২ কোটি (কেৰালা)<ref>{{cite news |url=https://filmibeat.com |title=Pathemari Box Office: 28 Days Kerala Collections |agency=Filmibeat |access-date=২ আগষ্ট ২০২৬}}</ref> }} '''পথেমৰী''' (অৰ্থাৎ ''দাও'' বা পালষ্টাৰ নৌকা) হৈছে ২০১৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন ভাৰতীয় [[মালায়ালম]] ভাষাৰ পিৰিয়ড ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। এই কথাছবিখনৰ ৰচনা আৰু পৰিচালনা চেলিম আহমেদৰ। ইয়াত মামুট্টিয়ে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ সহযোগী অভিনয় শিল্পীসকলৰ ভিতৰত জুৱেল মেৰী, চিদ্দিক, শ্ৰীনিবাসন, চেলিম কুমাৰ, শ্বাহীন চিদ্দিক, ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ আৰু জয় মেথিউ অন্তৰ্ভুক্ত। ছবিখনৰ কাহিনীভাগ পল্লীকল নাৰায়ণন (মামুট্টি) নামৰ এজন ব্যক্তিৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে কেৰালাৰ গাল্ফ ডায়াস্পৰা (কেৰালাৰ মানুহৰ মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন) ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=Sanandakumar |url=https://indiatimes.com|title=A fifty year old phenomenon explained: Malayalee migration to Gulf builds the new Kerala|agency=The Economic Times|date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref name="rls">{{cite news | author=Akhila Menon | url=http://filmibeat.com | title=Mammootty's Pathemari On September 18 | agency=Filmibeat.com | date=৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref><ref name="rls2">{{cite news | author=Sadiq Kavil | url=http://manoramaonline.com | title=Mammootty, Salim Ahmed to tell the tale of Malayali diaspora | agency=Malayala Manorama | date=৩ এপ্ৰিল ২০১৫}}</ref> ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিছিল। আনহাতে সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল বিজীবালে আৰু চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মধু অম্বটে। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা ছবিখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কেৰালা আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৰা হৈছিল।<ref name="rls2" /> ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলৰদ্বাৰা বিতৰণ কৰা ''পথেমৰী'' ছবিখন ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত মুক্তি দিয়া হয় আৰু ই সমালোচকসকলৰ যথেষ্ট প্ৰশংসা বুটলি থ’বলৈ সক্ষম হয়। হায়দৰাবাদত অনুষ্ঠিত হোৱা 'ইণ্ডিৱুড কাৰ্নিভাল ২০১৬'ৰ দ্বিতীয় সংস্কৰণত ছবিখন 'ইণ্ডিৱুড প্যানোৰামা প্ৰতিযোগিতা শাখা'ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://aliiff.com|title=Movie list - All Lights India International Film Festival|access-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926080740/http://aliiff.com|url-status=dead}}</ref> ==কাহিনী== এজন ডেকা নাৰায়ণন আৰু মইদিন আন এদল পুৰুষৰ সৈতে এক উন্নত জীৱনৰ সন্ধানত এখন 'পথেমৰী' বা পালষ্টাৰ নৌকাৰে ডুবাই যাত্ৰা কৰে। লাঞ্চি বেলায়ুধন নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে এই যুৱকসকলক চোৰাংকৈ উপ উপকূলীয় অঞ্চললৈ লৈ যোৱাৰ দায়িত্ব লয়। ডুবাইত উপস্থিত হৈ নাৰায়ণন আৰু মইদিন দুয়ো নিৰ্মাণ শ্ৰমিক হিচাপে কামত যোগদান কৰে আৰু আন শ্ৰমিকসকলৰ সৈতে একেলগে থাকিবলৈ লয়। তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-আহ্লাদ ত্যাগ কৰি নিজৰ পৰিয়ালৰ বাবে টকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। নাৰায়ণনে নিয়মীয়াকৈ ঘৰলৈ আহে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধুবৰ্গৰ বাবে বিদেশৰপৰা অনা বিভিন্ন উপহাৰ সামগ্ৰী লৈ আহে। তেনে এক ভ্ৰমণৰ সময়ত নাৰায়ণনে তেওঁৰ পত্নীক জনায় যে তেওঁ আৰু ডুবাইলৈ ঘূৰি নাযায় আৰু কেৰালাতে ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰি স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিব। কিন্তু তেওঁ অলপ দিনৰ ভিতৰতে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁতকৈ তেওঁৰ পইচাকহে বেছি মূল্য দিয়ে আৰু তেওঁৰ পত্নীয়েও সমাজত নিজৰ সন্মান হেৰুৱাৰ ভয় কৰে। এই কথাত ব্যথিত হৈ নাৰায়ণন পুনৰ ডুবাইলৈ ঘূৰি যায়। ইফালে, নাৰায়ণনৰ ঘৰতে বাস কৰা তেওঁৰ বিধৱা ভগ্নী নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীৰ বাবে কোনো দৰা পোৱা নাযায়, কিয়নো তেওঁলোকৰ হাতত কোনো ধন বা সম্পত্তি নাছিল। তেনে সময়তে চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক নিৰ্মলাৰ নামত থকা মাটি এডোখৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায় আৰু তাৰ বিনিময়ত নাৰায়ণনৰ বৰ্তমানৰ ঘৰখন নিৰ্মলাৰ জীয়ৰীক দিবলৈ কয়। চন্দ্ৰএট্টনে ভাবে যে যিহেতু নাৰায়ণন এজন ধনী ব্যক্তি, গতিকে তেওঁ নিজৰ বাবে আন এখন চমত্কাৰ ঘৰ সাজি ল’ব পাৰিব আৰু নাৰায়ণনেও সানন্দে এই কথাত সন্মতি জনায়। বিয়াৰ পাছত চন্দ্ৰএট্টনে নাৰায়ণনক জনায় যে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকে অতিৰিক্ত আয়ৰ বাবে ঘৰখন ভাড়াত দিবলৈ বিচাৰিছে। নাৰায়ণনে এই কথাত বৰ দুখ পায়, কিয়নো তেওঁ নিজেই নিজৰ পত্নী আৰু সন্তানৰ সৈতে সেই একেখন ঘৰতে বাস কৰি আছিল। অৱশেষত উপায়হীন হৈ নাৰায়ণনে নিৰ্মলাৰ জোঁৱায়েকক প্ৰতিমাহে ঘৰৰ ভাড়া দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। বহু বছৰৰ পাছত, নাৰায়ণনৰ সন্তানসকল ডাঙৰ-দীঘল হয়। কিন্তু তেওঁলোকেও কেৱল নাৰায়ণনৰ সম্পত্তি আৰু ধন-পইচাক লৈহে চিন্তিত আছিল, নাৰায়ণনৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কোনো চিন্তা নাছিল। অৱশেষত, নাৰায়ণনৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ মৃতদেহ বিমানযোগে কেৰালালৈ ঘূৰাই অনা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতো পৰিয়ালৰ লোকসকলে তেওঁৰ প্ৰতি কোনো বিশেষ সন্মান বা দুখ প্ৰকাশ নকৰে। কিন্তু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছত, পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে হঠাতে দূৰদৰ্শনত নাৰায়ণনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ দেখিবলৈ পায়। সেই সাক্ষাৎকাৰটোত তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল তেওঁৰ বাবেই আজি তেওঁৰ পৰিয়ালটো সুখী আৰু দৰিদ্ৰতাৰপৰা মুক্ত। তেওঁ ডুবাইত ভোগ কৰা কষ্ট আৰু সংগ্ৰামৰ কথা পৰিয়ালক কেতিয়াও জানিবলৈ দিয়া নাছিল। পৰিয়ালৰ উদাসীনতাৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বাবে উপাৰ্জন কৰিবলৈ পাই তেওঁ কেতিয়াও কষ্টক কষ্ট বুলি ভবা নাছিল। আনৰ মুখত হাঁহি দেখিবলৈ পালে তেওঁ সন্তুষ্টি লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ সুখৰ বাবে নিজকে দায়বদ্ধ বুলি গণ্য কৰে। সাক্ষাৎকাৰটোত নাৰায়ণনে তেওঁৰ শেষ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ যেন পুনৰ জন্ম লৈ এই একেটা পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীকেই লাভ কৰে আৰু তেওঁলোকক সদায় সুখী কৰি ৰাখিব পাৰে। ==অভিনয় শিল্পী== * মামুট্টি — পল্লীকল নাৰায়ণন চৰিত্ৰত ** ৰোহিত মেনন — ডেকা নাৰায়ণন চৰিত্ৰত * শ্ৰীনিবাসন — মইদিন চৰিত্ৰত ** ষ্টিভিন কাগু — ডেকা মইদিন চৰিত্ৰত * জুৱেল মেৰী — নলিনী (নাৰায়ণনৰ পত্নী) চৰিত্ৰত * চিদ্দিক — লাঞ্চি বেলায়ুধন চৰিত্ৰত * জয় মেথিউ — চন্দ্ৰন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ ভাই) চৰিত্ৰত * চেলিম কুমাৰ — নাৰায়ণনৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ — মজিদ চৰিত্ৰত * শ্বাহীন চিদ্দিক — সতীশন (নাৰায়ণনৰ ডাঙৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * ভিজি চন্দ্ৰশেখৰ — নাৰায়ণনৰ মাতৃ চৰিত্ৰত * অঞ্জু অৰবিন্দ — পুষ্পা চৰিত্ৰত * শ্ৰুতি লক্ষ্মী — স্মিতা (নিৰ্মলাৰ জীয়ৰী) চৰিত্ৰত * সাজু নৱোদয় — নাৰায়ণনৰ ৰূমমেট চৰিত্ৰত * গোকুলন — নাৰায়ণনৰ আত্মীয় চৰিত্ৰত * পাৰ্বতী মেনন * অনু জোচেফ — নিৰ্মলা চৰিত্ৰত * জেনিফাৰ এণ্টনি — গিৰিজা চৰিত্ৰত * এডভোকেট হাচিক টিকে — নিজে (বিশেষ ভূমিকা) * জেমছ পট্টাকল — কাষ্টম অফিচাৰ (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) * আকাশ সন্তোষ — নাৰায়ণনৰ সৰু পুত্ৰ চৰিত্ৰত * মিথুন ৰমেশ — নজীব (মইদিনৰ পুত্ৰ) চৰিত্ৰত * নায়লা উষা — নিজে (কেমিঅ’ বা অতিথি শিল্পী) ==নিৰ্মাণ== ===পৰিকল্পনা আৰু বিকাশ=== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চেলিম আহমেদে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ উপসাগৰীয় অঞ্চল আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন দিশক লৈ এখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/citytimes/south-stars/pathemari-shines-at-gulf-box-office|title=Pathemari shines at Gulf box office|first=Deepa|last=Gauri}}</ref> তেওঁ লগতে জনায় যে ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' (২০১৩) নামৰ ছবিখনৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো সহযোগিতাত এই নতুন ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মামুট্টিয়ে অভিনয় কৰিব। মধু অম্বটে ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু ৰচুল পুকুটীয়ে শব্দ গ্ৰহণৰ কাম চম্ভালিব বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Mammootty-Salim-Ahmed-join-hands-again/articleshow/26103215.cms | title=Mammootty, Salim Ahmed join hands again | agency=The Times of India | date=২১ নৱেম্বৰ ২০১৩}}</ref> ২০১৩ চনতে আহমেদে মামুট্টিক এই কাহিনীভাগ শুনাইছিল। মামুট্টিয়ে ইয়াত আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰায় এবছৰৰ ভিতৰত ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰনাট্য লিখি উলিওৱা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/interview/salim-ahmed-malayalam-news-1.589744|title=ഇത്, ഞാന് കണ്ട സങ്കടങ്ങള്|agency=Mathrubhumi|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> পৰিচালক চেলিমে কয় যে তেওঁ নাৰায়ণন চৰিত্ৰটোৰ বাবে মামুট্টিক বাছনি কৰিছিল কিয়নো তেওঁ মূল চৰিত্ৰটোৰ জীৱনৰ তিনিটা ভিন্ন পৰ্যায় অতি সুন্দৰভাৱে ৰূপায়িত কৰিব পাৰিছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই নাৰায়ণন চৰিত্ৰটো কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ আৰ্হিত গঢ়া নাই, বৰঞ্চ উপসাগৰীয় অঞ্চলত কাম কৰা কেইবাজনো শ্ৰমিকৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সংগ্ৰামক একত্ৰিত কৰি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰিছোঁ।" <ref>{{Cite news |date=২০২৩-০৪-০৫ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim - The Hindu |newspaper=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405113936/https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |archive-date=৫ এপ্ৰিল ২০২৩ }}</ref> === অভিনয় শিল্পী নিৰ্বাচন === ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা জুৱেল মেৰীক নলিনী নামৰ মূল অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হয়, যিটো আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ অভিনয়। ইয়াৰ সমান্ষ্টাৰলভাৱে মামুট্টিৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম পল্লীকল নাৰায়ণন বুলি প্ৰকাশ কৰা হয়। শ্ৰীনিবাসনে মইদিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হোৱাৰ বিপৰীতে চিদ্দিক, চেলিম কুমাৰ, জয় মেথিউ আৰু যাৱনিকা গোপালকৃষ্ণনক আন গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=Nicy V.P | url=http://www.ibtimes.co.in/d4-dance-show-host-jewel-star-opposite-mammootty-610093 | title='D4 Dance' Show Host Jewel to Star Opposite Mammootty | agency=International Business Times | date=২৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৪}}</ref> অভিনেত্ৰী ভিজি চন্দ্ৰশেখৰে মূল চৰিত্ৰটোৰ মাতৃৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰাটো নিশ্চিত হয়।<ref>{{cite news|author=Subha J Rao|url=http://thehindu.com/features/cinema/i-can-never-let-kb-down-aarohanam/article7239086.ece|title=I can never let KB down|agency=The Hindu|date=১২ মে' ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> শ্বাহীন চিদ্দিকক মামুট্টিৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ বাছনি কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Actor-Siddiques-son-debuts-in-Pathemari-as-Mammoottys-son/articleshow/45395132.cms|title=Actor Siddique's son debuts in Pathemari, as Mammootty's son! - Times of India|website=The Times of India |date=৭ ডিচেম্বৰ ২০১৪ }}</ref> চেলিম আহমেদে পূৰ্বে ওলোৱা এক উৰাবাতৰি নাকচ কৰি কয় যে সুৰেশ গোপী আৰু মঞ্জু ৱাৰিয়াৰ এই ছবিখনৰ অংশ নহয়।<ref>{{cite news|url=http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|title=Manju Warrier not in my film, Salim Ahamed|agency=Reporter TV|access-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|url-status=dead|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304134809/http://www.reporterlive.com/2013/10/13/55698.html|deadurl=yes}}</ref> === চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু উত্তৰ-প্ৰডাকচন === ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়<ref name="shoot">{{cite news | author=NR | url=http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | title=Pathemaari started rolling | agency=Now Running | date=২০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১৫ | access-date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫ | archive-url=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | url-status=dead | archivedate=2015-11-15 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20151115045017/http://www.nowrunning.com/pathemaari-started-rolling/103444/story.htm | deadurl=yes }}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয়। খোৰফাক্কান, ফুজেৰা, ডুবাই, চেট্টুভা, নাটিকা, ত্ৰিপ্ৰায়াৰ আৰু বেপুৰৰ বিভিন্ন স্থানত তিনিটা পৰ্যায়ত এই দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="rls2"/><ref>{{cite news | author=NR | url=http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | title=Mammootty 's ' Pathemari ' shooting completed | agency=Metro Matinee | date=২০ এপ্ৰিল ২০১৫ | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080932/http://www.metromatinee.com/news-articles/mammootty-s-pathemari-shooting-completed-11098 | archive-date=৪ মাৰ্চ ২০১৬ | df=dmy-all }}</ref> মাৰ্চ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহত মামুট্টিয়ে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত পাঁচদিনীয়া চিত্ৰগ্ৰহণৰ বাবে দলটোৰ সৈতে যোগ দিয়ে, যিটো প্ৰধানকৈ বুৰ ডুবাই, জুমেইৰা আৰু শ্বাৰজাহৰ ৰোলা স্কোৱাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/south-india/mammooty-makes-film-about-malayali-expats-in-uae-1.1479534|title=Mammooty makes film about Malayali expats in UAE|agency=Gulf News|date=২৬ মাৰ্চ ২০১৫|access-date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জ্যোতিষ শংকৰে ছবিখনৰ কলা নিৰ্দেশনা কৰিছিল আৰু এয়া আছিল পৰিচালকজনৰ সৈতে তেওঁৰ তৃতীয়টো সহযোগিতা। জ্যোতিষৰ মতে, ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ ৯০ শতাংশ দৃশ্যই আছিল কৃত্ৰিম ছেট । কোচিৰ মেৰিন ড্ৰাইভত থকা গ্ৰেটাৰ কোচিন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি ভৱনৰ পাৰ্কিং এলেকাত ১৯৮০ চনৰ মুম্বাই বিমানবন্দৰৰ এটা ছেট নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আউটড’ৰ বা বাহিৰৰ দৃশ্যসমূহৰ বাহিৰে বিদেশৰ পটভূমিত থকা প্ৰতিটো দৃশ্যৰে চিত্ৰগ্ৰহণ এৰ্নাকুলামত কৰা হৈছিল। প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে আহাৰ গ্ৰহণ কৰা 'খাদৰ হোটেল'খনো কোচিৰ এটা ষ্টুডিঅ’ত ছেট বনাই সজা হৈছিল। মূল ঘৰটোৰ ছেট তৈয়াৰ কৰা হৈছিল ত্ৰিপ্ৰায়াৰত। সৰু পালষ্টাৰ জাহাজ বা নৌকাৰ দৃশ্যসমূহ বেপুৰৰপৰা অনা এখন জলযানেৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|title=ആഴിയിലും ആരണ്യത്തിലും വിരിഞ്ഞ കലകള്|date=৭ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Metro Vaartha|archive-date=৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|url-status=dead|archivedate=2015-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208062631/http://metrovaartha.com/2015/11/07/interview-2/|deadurl=yes}}</ref> ''কুঞ্জনন্তন্তে কদা'' ছবিখনৰ কাম চলি থকাৰ সময়তে অস্কাৰ বঁটা বিজয়ী শব্দ প্ৰকল্পক ৰচুল পুকুটীক চেলিম আহমেদে এই প্ৰকল্পটোৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰিছিল। ছবিখনত উপসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিকাশ আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈ ৰচুল পুকুটীয়ে এয়াৰ কণ্ডিচনাৰৰ শব্দ, যান-বাহনৰ শব্দ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ কেনে সলনি হৈছে তাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ছবিখনত দৃশ্যসমূহ যিদৰে সজোৱা হৈছে, ঠিক তেনেদৰেই তেওঁ শব্দসমূহৰো আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল; য’ত "অতীতক ৰঙীনভাৱে আৰু বৰ্তমানক একবৰ্ণীয় বা ম’ন’ক্ৰমেটিক ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে।" নায়কে এখন সৰু নৌকাত উঠি কৰা প্ৰথমটো সাগৰীয় যাত্ৰাৰ দৃশ্যটোত প্ৰাকৃতিক বা বাস্তৱ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰচুলে পটভূমিত পানীৰ কলকল শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ বিষয়ে পৰিচালকে কৈছিল যে "এই শব্দটোৱে যাত্ৰীসকলৰ অকলশৰীয়া অনুভৱ আৰু আবদ্ধতাক অতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" ছবিখনৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা চূড়ান্ত চাউণ্ড ট্ৰেকত পৰিচালকে ৰচুলক কেৱল তিনিটা সৰু পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈহে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{cite web|author=Saumesh Thimbath|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|url-status=dead|archive-date=২৫ নৱেম্বৰ ২০১৫|title=Resonating Resul|agency=The New Indian Express|date=১৩ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|archivedate=2015-11-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151125114010/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Resonating-Resul/2015/10/13/article3076666.ece|deadurl=yes}}</ref> ==বিপণন== চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাণকাৰী দলে ইয়াৰ এটা 'মেকিং ভিডিঅ'' মুকলি কৰিছিল। এই ভিডিঅ’টোত চলচ্চিত্ৰখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যত দেখুওৱা 'ধুমুহা'ৰ সৃষ্টি কেনেকৈ কৰা হৈছিল, তাক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। দৃশ্যটোত এদল যুৱকে এক সৰু নৌকাৰে সাগৰ পাৰ হৈ অবৈধভাৱে মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সময়ত চৰম দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হৈছিল। দৃশ্যটোত ব্যৱহাৰ কৰা ভিজুৱেল ইফেক্টছ বা ভিএফএক্স সম্বলিত এই ভিডিঅ’টো মামুট্টিয়ে ২০১৫ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ আনুষ্ঠানিক ফেচবুক পেজত আপলোড কৰিছিল। এই সন্দৰ্ভত ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছে উল্লেখ কৰিছিল যে "প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাৰ সময়লৈকে ৫১,০০০ তকৈও অধিক ছচিয়েল মিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীয়ে চোৱাৰ সৈতে এই ভিডিঅ’টো ভাইৰেল হৈ পৰিছে।" <ref name="mv">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in|agency=International Business Times|title='Pathemari' making video released: How a huge storm was created in Mammootty starrer|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=http://manoramaonline.com|title=പത്തേമാരിയുടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ മേക്കിങ്വിഡിയോ|agency=Malayala Manorama|date=২৭ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৱৰ্ল্ড মালয়ালী কাউঞ্চিলে আয়োজন কৰা এটা অনুষ্ঠানত, ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত নৌকাৰে উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ যোৱা একাংশ প্ৰব্ৰজনকাৰীক চলচ্চিত্ৰখনৰ নিৰ্মাতাসকলে বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://manoramaonline.com|title= ദുരിത താണ്ടി ഗൾഫിലെത്തിയവരെ പത്തേമാരിഅണിയറപ്രവർത്തകർ ആദരിച്ചു|agency=Malayala Manorama|date=১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==সংগীত== {{Infobox album | name = ''পথেমৰী'' | type = Soundtrack | longtype = চাউণ্ডট্ৰেক | artist = বিজীবাল | cover = | alt = | released = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | recorded = | venue = | studio = | genre = চলচ্চিত্ৰৰ চাউণ্ডট্ৰেক | length = | language = মালায়ালম | label = ইৰ’ছ মিউজিক | producer = বিজীবাল | prev_title = মাই গড | prev_year = ২০১৫ | next_title = ৰাণী পদ্মিনী | next_year = ২০১৫ }} {{Track listing | extra_column = শিল্পী | all_lyrics = ৰফিক আহমেদ | all_music = বিজীবাল | title1 = পাডিয়িৰাংগুন্নু | extra1 = [[হৰিহৰণ]] | length1 = ৩:৪০ | title2 = পথেমৰী | extra2 = শাহাবাজ আমান | length2 = ৪:১১ | title3 = ইথু পাৰো স্বৰ্গমো | extra3 = জ্যোৎস্না ৰাধাকৃষ্ণণ | length3 = ৩:১১ }} ২০১৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত ইৰ’ছ মিউজিকৰদ্বাৰা ইয়াৰ সংগীত এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref name="theme">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/music/Pathemari-team-releases-songs/articleshow/48983464.cms|title=Pathemari team releases songs|publisher=TheTimes of India|date=১৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.ibtimes.co.in/photos/mammoottys-pathemari-audio-launch-4195-slide-30444 | title=Mammootty's 'Pathemari' audio launch | work=International Business Times | date= ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ | access-date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> কেৰালাৰ উপসাগৰীয় অঞ্চললৈ হোৱা প্ৰব্ৰজনৰ সময়ছোৱাত মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ যোৱা ১৫ জন প্ৰব্ৰজনকাৰীক এই অডিঅ’ মুকলি অনুষ্ঠানলৈ বিশেষভাৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|author=Priya Sreekumar|url=https://www.deccanchronicle.com/150918/entertainment-mollywood/article/nrk-story-—-yet-another-look |title=The NRK story — yet another look |agency=Deccan Chronicle|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date= ১৪ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ১৮ ছেপ্টেম্বৰত চিনেমাখনৰ প্ৰথমটো ভিডিঅ’ গীত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-padiyirangunnu-song-featuring-mammootty-released-video-647036|title='Pathemari', 'Padiyirangunnu' songs featuring Mammootty released|agency=International Business Times|date=১৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২১ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> দ্য হিন্দু কাকতে তেওঁলোকৰ সপ্তাহান্তৰ শীৰ্ষ ৫টা গীতৰ তালিকাত ''পাডিয়িৰাংগুন্নু'' গীতটোক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে, "সুৰকাৰ বিজীবালৰ এই অত্যন্ত আৱেগিক সুৰৰ গীতটো গাবলৈ হৰিহৰণক বাছনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো আছিল একেবাৰে সঠিক। এই গীতটোৱে কৰ্ণন চলচ্চিত্ৰৰ 'উলাথিল নল্লা উলাৰ্ম' গীতটোৰ তীব্ৰ সোঁৱৰণ কঢ়িয়াই আনে আৰু ই চক্ৰবাকম ৰাগৰ ওপৰত আধাৰিত যেন লাগে। হৰিহৰণৰ গভীৰ তথা গম্ভীৰ কণ্ঠৰ সৈতে এই মধুৰ সুৰটো ইমানেই ধুনীয়াকৈ মিলি গৈছে যে ই এক যাদুকৰী পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে।" <ref>{{cite news|author=Karthik Srinivasan|url=http://thehindu.com/features/cinema/top-five-songs-of-the-week/article7692455|title=Hitman|agency=The Hindu|date=২৬ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=২৬ অক্টোবৰ ২০১৫}}{{dead link|date=March 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুক্তি== কেইবাবাৰো পিছুৱাই দিয়াৰ পাছত, অৱশেষত ২০১৫ চনৰ ৯ অক্টোবৰত কেৰালাৰ ৬৪টা চিনেমা হঁলত চলচ্চিত্ৰখন মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="release">{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/confirmed-mammootty-jewel-marys-pathemari-be-released-october-second-week-648651|title=Confirmed: Mammootty-Jewel Mary's 'Pathemari' to be released in October second week|agency=International Business Times|date=১৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|author=Sachin Jose|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-release-check-out-complete-theatre-list-mammootty-movie-kerala-649760|title='Pathemari' release: Check out complete theatre list of Mammootty movie in Kerala|agency=International Business Times|date=৮ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ছবিখনৰ বিতৰণৰ অধিকাৰ ইৰ’ছ ইণ্টাৰনেচনেলে লাভ কৰিছিল। ''জোছুটিৰ জীৱন'' ছবিখনৰ পিছত [[মালায়ালম]] চলচ্চিত্ৰ জগতত এয়া আছিল তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো প্ৰকল্প।<ref name="dis">{{cite news|author=IANS|url=http://www.thestatesman.com/mobi/news/southern-cinema/eros-to-release-mammootty-s-pathemari-on-october-9/95203.html|title=Eros to release Mammootty's ''Pathemari'' on October 9|access-date=৩১ অক্টোবৰ ২০১৫|date=৬ অক্টোবৰ ২০১৫|agency=The Statesman}}</ref> কাটাৰৰ দোহাত কিউবিছ ইভেণ্টছৰ উদ্যোগত ছবিখনৰ এটা বিশেষ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই অনুষ্ঠানতে কেইবা দশক ধৰি কাটাৰত বাস কৰা কেৰালাৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/news/nri-news/gulf/qatar/doha-pathemari-director.html|title=കേരളത്തിന്റെയും ഗൾഫിന്റെയും വികസനത്തിനു കാരണം പ്രവാസികൾ: സലിം അഹമ്മദ്|agency=Malayala Manorama|date=২৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> চিনেমাগৃহত সফলতাৰে ১০০ দিন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ মুহূৰ্ত উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে, ২০১৬ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত কেৰালাৰ ১০টাতকৈও অধিক চিনেমা হঁলত ''পথেমৰী'' পুনৰ মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/kerala-box-office-mammoottys-2015-films-pathemari-bhaskar-rascal-complete-100-days-theatres-662603|title=Kerala box office: Mammootty's 2015 films Pathemari, Bhaskar the Rascal complete 100 days in theatres|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৯ জানুৱাৰী ২০১৬ }}</ref> ছবিখনৰ ক্ৰয় কৰা ছেটেলাইট সম্প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সূৰ্য্য টিভিৰ হাতলৈ যায়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-breaks-mohanlals-drishyam-satellite-rights-record-report-653102|title=Mammootty's 'Pathemari' breaks Mohanlal's 'Drishyam' satellite rights record: Report|last=IBTimes|website=International Business Times |date=৩ নৱেম্বৰ ২০১৫ }}</ref> === কাহিনী চুৰিৰ অভিযোগ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত বাস কৰা মইদুত্টী নামৰ এজন প্ৰবাসী ভাৰতীয়ই এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতত চলচ্চিত্ৰখনৰ মুক্তিৰ বিৰুদ্ধে এটা গোচৰ ৰুজু কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে পৰিচালক চেলিম আহমেদে তেওঁৰ 'Swapnageham' নামৰ এটা কাহিনী চুৰি কৰি এই ছবিখন নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="plgrsm">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=Mammootty's Pathemari in the dock for alleged story theft!|agency=The Times of India|date=১১ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref><ref>{{cite news|url=https://deccanchronicle.com’s-pathemari-runs-trouble |title=Mammootty's Pathemari runs into trouble|agency=Deccan Chronicle|date=৫ জুলাই ২০১৫|access-date=২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এৰ্নাকুলামৰ অতিৰিক্ত জিলা আদালতে ছবিখনৰ মুক্তিৰ ওপৰত অন্তৱৰ্তীকালীন স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে।<ref name="plgrsm"/> এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি চেলিম আহমেদে কয়, "শুনা অনুসৰি প্ৰায় তিনিজন ব্যক্তিয়ে একে ধৰণৰ দাবী লৈ আগবাঢ়ি আহিছে, এজন কান্নুৰৰ ইৰিক্কুৰৰ আৰু আন এজন ওমানৰ মাস্কটত এই সন্দৰ্ভত সংবাদ-মেল অনুষ্ঠিত কৰা ব্যক্তি।" পৰিচালকজনে লগতে আঙুলিয়াই দিয়ে যে তেওঁৰ প্ৰথম ছবি ''আদামিণ্টে মাকান আবু''-এও একে ধৰণৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হৈছিল, কিন্তু ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ পিছত সেইবোৰ নাইকিয়া হৈ গৈছিল। চেলিমে কয়, "প্ৰতিগৰাকী প্ৰবাসী মালয়ালীয়ে ''পথেমৰী'' ছবিখনক নিজৰ কাহিনী বুলি অনুভৱ কৰিব, কিন্তু ই কোনো এজন নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিৰ ওপৰত আধাৰিত নহয়। আমি এই প্লেজিয়াৰিজম বা কাহিনী চুৰিৰ বিষয়টো আইনীভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম।" <ref name="plgrsm"/> পিছলৈ এটা সাক্ষাৎকাৰত চেলিম আহমেদে এই বিষয়টো অধিক স্পষ্ট কৰি কয়, "স্পষ্টীকৰণৰ বাবে অভিযোগকাৰীৰ কাহিনীটো পঢ়াৰ পিছত মই দেখিবলৈ পালোঁ যে তেওঁৰ নিজৰ ৰচনাখনো বহু দশকৰ আগতে টি ভি কচুবাৱাই লিখা 'স্বপ্নাংগলিল নিন্নু স্বপ্নাংগলিলেক্কু অৰু কবীৰ' নামৰ এটা গল্পৰপৰা চুৰি কৰা কাহিনী আছিল। যেতিয়া আমি এই কথাটো আঙুলিয়াই দিলোঁ, আদালতে সেইটো পৰীক্ষা কৰিলে আৰু পৰ্যবেক্ষণটো চূড়ান্ত ৰায়দানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ল, যিটো আমাৰ পক্ষত আছিল। যিহেতু আমাৰ বিৰুদ্ধে মিছা অভিযোগ অনা হৈছিল, সেয়েহে আমি এই গোচৰটো চলাই আছোঁ।" <ref name="interview"/> ==সঁহাৰি== চলচ্চিত্ৰখনে সমালোচক আৰু দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name="iffk">{{cite news|author=Anu James|url=http://ibtimes.co.in |title=IFFK 2015: 'Pathemari', 'Ottal', 'Ain' to be screened; 'Ennu Ninte Moideen' backs out|agency=International Business Times|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> বাতৰি অনুসৰি অমোল পালেকাৰৰ নেতৃত্বত গঠিত জুৰীয়ে একাডেমী বঁটাৰ (অস্কাৰ) শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ বিভাগত ভাৰতৰপৰা পঠিয়াবলগীয়া ৫খন চুটি তালিকাভুক্ত ছবিৰ ভিতৰত এইখনকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা জুৰী সদস্য কে. মধুৰ উদ্ধৃতি দি ''মালায়ালাম মনোৰমা'' কাকতে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, একেবাৰে অন্তিম পৰ্যায়ত [[মাৰাঠী]] চলচ্চিত্ৰ ''ক'ৰ্ট''ৰ হাতত ছবিখনে অস্কাৰৰ দৌৰত পৰাজয়বৰণ কৰে।<ref>{{cite news|author=Tony Mathew|url=http://manoramaonline.com|title='Pathemari' misses Oscar race by a whisker|agency=Malayala Manorama|date=২৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৫|access-date=৩ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> অৱশ্যে [[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]ৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক চেলিম আহমেদে এই সন্দৰ্ভত কয়, "মই এজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যিয়ে মালয়ালী দৰ্শকৰ বাবে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰোঁ আৰু তেওঁলোকৰ জীৱনৰ কাহিনী কওঁ। ইয়াৰ বাহিৰৰ জগতখন মোৰ মূল লক্ষ্য নহয়। অস্কাৰৰ বাবে বিবেচনা কৰাটোৱেই মোৰ বাবে যথেষ্ট।" <ref name="interview">{{cite news|author=Deepa Soman|url=https://indiatimes.com|title=My movie wasn't made with the Oscars in mind|agency=The Times of India|date=২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=৪ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ১২ অক্টোবৰত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, একে বছৰৰে ডিচেম্বৰ মাহত তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হোৱা কেৰালা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ২০সংখ্যক সংস্কৰণত ''মালয়ালম চিনেমা টুডে'' বিভাগৰ অধীনত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এই ছবিখন নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=iffk/> ২০১৯ চনত [[দ্য হিন্দু]] কাকতৰ সৰস্বতী নাগৰাজনে ''পথেমৰী'' ছবিখনক ২০১৫ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ মালায়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nagarajan |first=Saraswathy |date=২০২১-০৩-০৬ |title=The 25 best Malayalam films of the decade: 'Premam', 'Maheshinte Prathikaram', 'Kumbalangi Nights' and more |url=https://thehindu.com |access-date=২০২৩-০৪-০৪ |website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306050619/https://thehindu.com |archive-date=৬ মাৰ্চ ২০২১ }}</ref> === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''মাতৃভূমি'' কাকতৰ সুজাতা এছে চলচ্চিত্ৰখনক "গাল্ফ মালয়ালীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক কবিতা" বুলি অভিহিত কৰে আৰু ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা তথা ৰচুল পুকুটীৰ শব্দ সংমিশ্ৰণৰ কামৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে, "প্ৰথমাৰ্ধৰ বহু ঠাইৰ সংলাপসমূহ কিছু পৰিমাণে নাট্যধৰ্মী যেন লাগিলেও, ইয়াত কিছুমান অতি উৎকৃষ্ট সংলাপো আছিল।" <ref>{{cite news|author=Sujatha S|url=http://english.mathrubhumi.com/movies-music/movies/pathemari-an-ode-to-gulf-malayali-english-news-1.603895|title=Pathemari – An ode to Gulf Malayali|agency=Mathrubhumi|date=১৫ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৫টা ষ্টাৰৰ ভিতৰত ৪টা ষ্টাৰ ৰেটিং দি ইণ্টাৰনেচনেল বিজনেছ টাইমছৰ অনু জেমছে মামুট্টিৰ অভিনয়ক তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি অভিহিত কৰে আৰু লিখে: "যিহেতু এই কাহিনীটো আমাৰ বহুতৰে বাবে পৰিচিত, গতিকে ইয়াত কোনো ৰহস্য বা চাচপেঞ্চৰ উপাদান নাই, তথাপি পিছৰ মুহূৰ্তত কি হ’ব তাক চাবলৈ আমি চিনেমাৰ শেষলৈকে আসনত খোপনি পুতি বহি থাকোঁ।" <ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-review-no-surprises-real-life-portrayal-struggling-malayalis-dubai-649949|title=Mammootty's 'Pathemari' Review: No surprises, but real-life portrayal of struggling Malayalis in Dubai|agency=International Business Times|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''দ্য হিন্দু'' কাকতৰ এছ. আৰ. প্ৰবীণে লিখিছে, "এখন পৰিচিত কাহিনী, এটা পৰিচিত পটভূমি আৰু আনকি অভিনেতা সকলো পূৰ্বানুমান কৰিব পৰা চৰিত্ৰত — কাগজত কলমে চালে ''পথেমৰী'' ছবিখনত তেনে কোনো নতুনত্ব নাই। কিন্তু তথাপি এখন শক্তিশালী চিত্ৰনাট্যৰ জৰিয়তে পূৰ্বে নেদেখা বহুতো সৰু সৰু দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলাই বহু কিছু অৰ্জন কৰিব পৰা গৈছে।" <ref>{{cite news|author=S.R. Praveen|url=http://thehindu.com/news/national/kerala/smooth-sail-on-a-sea-of-emotions/article7749098.ece|title=Smooth sail on a sea of emotions |agency=The Hindu|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২১ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''কেৰালা কৌমুদী''ৰ ৰজত আৰ. জি.-য়ে কয়, "চেলিম আহমেদে ''পথেমৰী''ত লেখক আৰু পৰিচালক হিচাপে দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতা অনন্য আছিল আৰু এই ছবিখনে দৰ্শকক এক পাহৰিব নোৱাৰা অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।" <ref>{{cite news|author=Rejath RG|url=http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|title=Pathemari..Salim Ahamed strikes again|agency=Kerala Kaumudi|date=১০ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১৯ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|url-status=dead|archivedate=2015-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151019173647/http://www.kaumudi.com/innerpage1.php?newsid=69971|deadurl=yes}}</ref> ''বিহাইণ্ডউডছ'' সংবাদ মাধ্যমে চিনেমাখনক ৩/৫ ৰেটিং দি কয়, "কাহিনী উপস্থাপনৰফালৰপৰা চিনেমাখনে আমাক পূৰ্বে দেখা কিছুমান চিনেমাৰ (যেনে ''আৰৱীকাথা'') দৰে এটা চিনাকি পৰিৱেশলৈ লৈ যায়, কিন্তু ''পথেমৰী'' ছবিখনত সহানুভূতিৰ প্ৰয়োগ অতি বেছিকৈ কৰা হৈছে। চিনেমাখনৰ শেষত, প্ৰতিগৰাকী গাল্ফ মালয়ালী বা প্ৰবাসীয়ে ভোগ কৰা কষ্ট আৰু দুখৰ প্ৰতি আপোনাৰ মনত এক গভীৰ সহানুভূতিৰ ভাব জাগ্ৰত হ’বলৈ বাধ্য।" <ref>{{cite news|author=Behindwoods Review Board|url=http://www.behindwoods.com/malayalam-movies/pathemari/pathemari-review.html|title=Pathemari Movie Review|agency=Behindwoods|date=৯ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ পৰেশ চি পালচাই চিনেমাখনক ৫টা ষ্টাৰৰ ভিতৰত ৫টাই পূৰ্ণ ৰেটিং দি লিখে, "পৰিচালকে এই পুৰণি বিষয়-বস্তুটোক ফ্লেছবেক আৰু ফ্লেছ ফৰৱাৰ্ড পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি এক নতুন জীৱন দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ইয়াক কেৱল এজন ব্যক্তিৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি এক বৃহৎ সামাজিক দৃষ্টিকোণৰপৰা উপস্থাপন কৰা হৈছে।" <ref>{{cite web|url=http://rediff.com/movies/report/review-pathemaari-is-worth-a-watch/20151012.htm|title=Pathemari Movie Review|agency=Rediff.com|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৭ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল ''ইণ্ডিয়াগ্লিটজে'' ইয়াক ৩/৫ ৰেটিং দি কাৰিকৰী দিশসমূহক "মোটামুটি ঠিকেই আছে" বুলি বৰ্ণনা কৰে। তেওঁলোকে কয়, "আৰু অলপ বেছি বাস্তৱসন্মত সংলাপ আৰু নতুনত্বই চিনেমাখনক এক নতুন মাত্ৰা দিব পাৰিলেহেঁতেন" আৰু শেষত কয়, "চিনেমাখন যিদৰে শেষ হৈছে সেয়া অতি সুন্দৰ আৰু ই সামগ্ৰিকভাৱে ছবিখনক এক ইতিবাচক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=https://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|title=Pathemari|agency=Indiaglitz|access-date=২৮ অক্টোবৰ ২০১৫|archive-date=১ নৱেম্বৰ ২০১৫|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|url-status=dead|archivedate=2015-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151101144847/http://www.indiaglitz.com/pathemari-malayalam-movie-review-19537.html|deadurl=yes}}</ref> ছবিখনৰ অভিনয়, চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু সংগীতৰ প্ৰশংসা কৰি ''মালয়ালম মনোৰমা'' কাকতৰ জি. ৰাগেশে ইয়াক ৩.২৫/৫ ৰেটিং দিয়ে আৰু কয়, "দৰ্শকে সহজে অনুভৱ কৰিব পৰা কিছুমান ঘটনাৰ জৰিয়তে চেলিম আহমেদে মালয়ালী প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ জীৱনৰ কাহিনী এক কম নাট্যধৰ্মী অথচ আকৰ্ষণীয় শৈলীৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ছবিখনত কোনো ব্যাৱসায়িক মচলা নাই। আকৌ তথাকথিত সমালোচকসকলক সন্তুষ্ট কৰিবলৈকো পৰিচালকে কতো কোনো আপোচ কৰা নাই। সংক্ষেপে ক’বলৈ গ’লে, এইখন সকলোৰে বাবে নিৰ্মিত এখন সুন্দৰ চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{cite web|author=G. Ragesh|url= http://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/pathemari-movie-review-a-voyage-through-diaspora-life.html|title=Pathemari: A voyage through the diaspora life|agency=Malayala Manorama|date=১১ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=১৮ অক্টোবৰ ২০১৫}}</ref> ''দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া''ৰ সঞ্জীথ চিদহাৰ্থনে চলচ্চিত্ৰখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখে, "চেলিম আহমেদৰ এই ছবিখনৰ কাহিনীভাগ চিনাকি হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াক ইমান সততাৰে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে দৰ্শকে নাৰায়ণনৰ চৰিত্ৰটোৰ দুখ-কষ্ট গভীৰভাৱে অনুভৱ কৰিব পাৰে, যি নিজৰ ইচ্ছা আৰু পৰিয়ালৰ ইচ্ছাৰ মাজত আবদ্ধ হৈ পৰিছে। ''পথেমৰী'' হৈছে ত্যাগৰ এক কৰুণ কাহিনী — ১৯৮০ চনৰ এগৰাকী গাল্ফ মালয়ালীৰ বাবে ই যেন এক কেতিয়াও শেষ নোহোৱা সংগ্ৰাম।" তেওঁ মামুট্টি আৰু চিদ্দিকৰ অভিনয়ৰো প্ৰশংসা কৰি লিখে, "''পথেমৰী'' ছবিত মামুট্টিয়ে পুনৰ প্ৰমাণ কৰিছে যে দৰ্শকৰ মনত সহানুভূতি জগাই তোলাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এগৰাকী ব্যুৎপত্তিসম্পন্ন অভিনেতা। জুৱেল মেৰী, শ্ৰীনিবাসন, জয় মেথিউ আৰু শ্বাহীন চিদ্দিকে নিজ নিজ চৰিত্ৰসমূহ সুন্দৰভাৱে ৰূপায়ণ কৰিছে, কিন্তু লাঞ্চি বেলায়ুধনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা চিদ্দিকে কম সময়ৰ বাবে পৰ্দাত দেখা দিওঁ সমগ্ৰ দৃশ্য নিজৰ হাতলৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite news |title=Pathemari Movie Review |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/pathemari/movie-review/49354809.cms |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-8257}}</ref> চিমেমা বিষয়ক পৰ্টেল ''চিফী''ৰ এজন সমালোচকে ছবিখনক "উপভোগ্য" বুলি অভিহিত কৰি এক মিশ্ৰিত মন্তব্য আগবঢ়ায়। তেওঁ লিখে, "ইয়াত কিছুমান অতি সুন্দৰ মুহূৰ্ত নিশ্চিতভাৱে আছে, কিন্তু কাহিনী উপস্থাপন শৈলীটো কিছু ওপৰে ওপৰে যোৱা যেন অনুভৱ হয়। আচলতে, গাল্ফ মালয়ালীসকলৰ পুৰণি কাহিনীসমূহত আমি আগতে নুশুনা একো নতুন কথা এই ছবিত দৰ্শকক আগবঢ়োৱা হোৱা নাই। আগৰ চিনেমাৰ উপ-কাহিনী হিচাপে আমি যিবোৰ কাহিনী পাইছিলোঁ, ইয়াত সেয়াকে এখন ১১০ মিনিট জোৰা সম্পূৰ্ণ চিনামাত পৰিণত কৰা হৈছে।" অৱশ্যে তেওঁলোকে মামুট্টিৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি লিখে, "শেহতীয়া সময়ৰ অন্যতম এক শক্তিশালী অভিনয়ৰ জৰিয়তে মামুট্টিয়ে আচৰিত ধৰণৰ সততাৰে কাহিনীটোক আগুৱাই লৈ গৈছে। নায়কগৰাকীক ইমান উৎসৰ্গিতভাৱে অভিনয় কৰা দেখাটো দৰ্শকৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰাপ্তি।" <ref>{{Cite web |last=Moviebuzz |date=২০১৫-১১-০১ |title=Review : Pathemaari |url=http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20151101204103/http://www.sify.com/movies/pathemaari-review-malayalam-pkkjLtajfhdgc.html |archive-date=২০১৫-১১-০১ |access-date=২০২৩-MD-DY |website=Sify}}</ref> ===বক্স অফিচ=== চলচ্চিত্ৰখন এক ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/salim-ahameds-next-titled-praayam/articleshow/73071907.cms|date=২ জানুৱাৰী ২০২০|agency=The Times of India|title=Salim Ahamed next titled 'Prayam'|website=The Times of India }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/ibnlive-movie-awards-ajith-kumar-wins-best-actor-south-for-yennai-arindhaal-1216826.html|date=১৬ মাৰ্চ ২০১৬|website=News18|title=IBNLive Movie Awards: Ajith Kumar wins Best Actor (South) for 'Yennai Arindhaal'}}</ref> অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত ''পথেমৰী'' ছবিখনৰ আৰম্ভণি বৰ লেহেমীয়া আছিল। এখন সংবাদ-মেলত পৰিচালক চেলিম আহমেদে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম শ্ব’ৰ সময়ত কিছুমান চিনেমা হঁলত মাত্ৰ পাঁচ বা ছয়জনহে দৰ্শক উপস্থিত আছিল।<ref name=":0">{{Cite news |date=২০১৫-১০-৩০ |title=Did not expect Pathemari's success: Salim |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/did-not-expect-pathemaris-success-salim/article7825658.ece |access-date=২০২৩-MD-DY |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনা ৫০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/kerala-box-office-prithvirajs-ennu-ninte-moideen-stays-top-mammoottys-pathemari-follows-650208|author=Anu James|date=১২ অক্টোবৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Kerala box office: Prithviraj's 'Ennu Ninte Moideen' stays on top; Mammootty's 'Pathemari' follows|website=International Business Times }}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৫ দিনত চলচ্চিত্ৰখনে প্ৰায় ৭.১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে,<ref name="mv"/> আৰু ২৮ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ ভাৰতৰপৰা মুঠ ৮.৬ কোটি টকাৰ ব্যৱসায় কৰে।<ref>{{cite web|title=Premam, Ennu Ninte Moideen and other top Malayalam movies that did well at the box office in 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/premam-ennu-ninte-moideen-other-top-malayalam-movies-that-did-well-box-office-2015-661395|work=International Business Times|date=৩১ ডিচেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত এখন সংবাদ-মেলত আহমেদে কয় যে তেওঁ ছবিখনৰপৰা "এইধৰণৰ ডাঙৰ সফলতা" আশা কৰা নাছিল। তেওঁ লগতে কয়, "মই আমাৰ ব্যাৱসায়িক চিনেমাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কোনো মচলা উপাদান ইচ্ছাকৃতভাৱে ''পথেমৰী''ত যোগ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাছিলোঁ। মই ভাবোঁ ছবিখন মানুহে আদৰি লৈছে কাৰণ তেওঁলোকে উপসাগৰীয় দেশসমূহত কাম কৰা নিজৰ আত্মীয় বা বন্ধু-বান্ধৱীৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সৈতে চিনেমাখনৰ কাহিনীটোক সংযোগ কৰিব পাৰিছে।" <ref name=":0" /> চলচ্চিত্ৰখনে কেৰালাৰ চিনেমা হঁলসমূহত সফলতাৰে ১২৫ দিন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Pathemari-completes-125-days/articleshow/51728950.cms|title=Pathemari completes 125 days|work=The Times of India|date=৭ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/mammootty-back-police-officer-nithin-renji-panickers-untitled-film-opposite-varalaxmi-photo-667277|title=Mammootty back as police officer in Nithin Renji Panicker's untitled film opposite Varalaxmi [PHOTOS]|work=International Business Times|date=৩০ মাৰ্চ ২০১৬}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.ibtimes.co.in/mammoottys-pathemari-be-released-40-screens-uae-655417|author=Anu James|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫|access-date=২০ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=International Business Times|title=Mammootty's 'Pathemari' to be released in 40 screens in UAE|website=International Business Times }}</ref><ref>{{cite news|author=Anu James|url=http://www.ibtimes.co.in/pathemari-team-celebrates-125th-day-mammootty-starrer-kochi-photos-673560|title='Pathemari' team celebrates 125th day of Mammootty starrer in Kochi [PHOTOS]|agency=International Business Times|date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬|access-date=৬ এপ্ৰিল ২০১৬}}</ref> ইয়াৰ উপৰি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ ৬০খন স্ক্ৰীনত ছবিখনে ৪ সপ্তাহতকৈও অধিক সময় অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{cite web|url=http://thehindu.com/features/cinema/salim-ahamed-on-his-penchant-for-cinema/article7995877.ece|title=Smooth sailing all the way|date=১৭ মে' ২০১৫|access-date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|website=The Hindu }}</ref> [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত ছবিখনে একেৰাহে ৫টা সপ্তাহান্ত লাভ কৰে আৰু তাৰপৰা প্ৰায় ১৮.০৪ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰি ইয়াৰ অন্তিম ব্যাৱসায়িক যাত্ৰা সমাপ্ত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|archive-url=https://web.archive.org/web/20151201023250/http://www.bollywoodhungama.com/box-office/overseas/id/606|url-status=dead|archive-date=১ ডিচেম্বৰ ২০১৫|title='TAMASHA' on a roll|website=Bollywood Hungama|date=৩০ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> ==বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি== '''ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Pathemari bags the Filmfare Award for Best Malayalam movie - Times of India|website=The Times of India |date=২৭ জানুৱাৰী ২০১৭ }}</ref> * মালায়ালম ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফিচাৰ ফিল্ম বঁটা (২০১৫) '''এছিয়াভিজন বঁটা'''<ref>{{cite news|title=Asiavision Film Awards 2015: Complete Winners List|url=http://filmibeat.com|publisher=Filmibeat|author=Akhila Menon|date=১৮ নৱেম্বৰ ২০১৫}}</ref> * সমাজ কল্যাণৰ ওপৰত আধাৰিত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক — বিজীবাল '''ৰামু কাৰিয়াত চলচ্চিত্ৰ বঁটা'''<ref>{{cite news|url=http://mangalam.com|date=১৮ ডিচেম্বৰ ২০১৫|access-date=১৯ ডিচেম্বৰ ২০১৫|agency=Mangalam|title=രാമു കാര്യാട്ട് ഫിലിം അവാര്ഡ്: പത്തേമാരി മികച്ച ചിത്രം മമ്മുട്ടി നടന്|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222120326/http://mangalam.com|archive-date=২২ ডিচেম্বৰ ২০১৫|df=dmy-all}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰগ্ৰহণ — মধু অম্বট * শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা — চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা — শ্বাহীন চিদ্দিক * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী — জুৱেল মেৰী * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক — বিজয় শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ কলা নিৰ্দেশক — জ্যোতিষ শংকৰ * শ্ৰেষ্ঠ সাজ-সজ্জা অলংকৰণ — চামৰা চানীশ * শ্ৰেষ্ঠ ৰূপসজ্জা — পট্টনম ৰশিদ '''ফ্লাৱাৰ্ছ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ডছ'''<ref>{{cite news|url=http://ibtimes.co.in|access-date=২ মে' ২০১৬|agency=International Business Times|title=Kareena Kapoor, Irrfan Khan, Mammootty, Prithviraj, Kajal Aggarwal and others attend Flowers Indian Film Awards [PHOTOS]}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনা — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্য — চেলিম আহমেদ * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি * শ্ৰেষ্ঠ শব্দ বিন্যাস — ৰচুল পুকুটী '''ফিল্মফেয়াৰ বঁটা''' * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ বঁটা * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা — মামুট্টি ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|4928620}} * {{Facebook|Pathemari-451671731646381}} {{dead link|date=March 2019}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] qsx1xrxlqf4wbrgz6arrujxllhphpho 14 138297 622733 2026-08-02T13:54:04Z AjayDas 12623 Created blank page 622733 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 622734 622733 2026-08-02T13:54:30Z AjayDas 12623 added [[Category:ভাৰতৰ উৎসৱসমূহ]] using [[WP:HC|HotCat]] 622734 wikitext text/x-wiki [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ উৎসৱসমূহ]] 6h5290yqsiq0aaehjjph869lgsejhnl 0 138298 622754 2026-08-02T14:20:33Z AjayDas 12623 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox university | name = কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image = Cochin University of Science and Technology Logo.png | motto = ''tejasvi nāvadhītamastu (Sanskrit)'' | motto_eng = May learning illumine us both<ref name="Motto"/> | established = {{start date and age|10 July 1971}} | type... 622754 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image = Cochin University of Science and Technology Logo.png | motto = ''tejasvi nāvadhītamastu (Sanskrit)'' | motto_eng = May learning illumine us both<ref name="Motto"/> | established = {{start date and age|10 July 1971}} | type = [[ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] | chancellor = [[কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল]]<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | vice_chancellor = ড° এম. জুনেইদ বুশ্বিৰী ''(ভাৰপ্ৰাপ্ত)''<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | head_label = উপ-আচাৰ্য | head = ৰোজি এম. জন<br />{{Small|(উচ্চ শিক্ষা মন্ত্ৰী)}}<ref>https://cusat.ac.in {{Bare URL inline|date=July 2026}}</ref> | undergrad = | postgrad = | address = ইউনিভাৰ্চিটি ৰোড, দক্ষিণ কালামাছেৰী | city = [[কোচি]] | state = [[কেৰালা]] | country = ভাৰত | coordinates = {{Coord|10.0443|N|76.3282|E|display=inline,title}} | campus = নগৰীয়া, {{cvt|180|acre}} | website = {{URL|www.cusat.ac.in}} | colours = {{color box|#c0ffff}} পাতল সেউজীয়া <br />{{color box|darkgray}} ধোঁৱাবৰণীয়া | affiliations = [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যাপন পৰিষদ]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, কমন্‌ৱেল্থ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড }} [[File:Administrative Block , Cusat.jpg|thumb|প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয় <ref>{{Cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cochin University of Science and Technology-Home Page|website=cusat.ac.in|access-date=25 September 2016}}</ref>|261x261px]] [[File:Cusat.jpg|thumb|কোচি চৌহদৰ (CUSAT) মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ|259x259px]] '''কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়''' {{en| Cochin University of Science and Technology}} চমুকৈ '''CUSAT''' [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[কোচি]]ত অৱস্থিত এখন ৰাজ্য চৰকাৰৰ অধীনস্থ স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়। ইয়াক ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন কোচিত ([[কালামাছেৰী]] আৰু [[এৰ্নাকুলাম]]) আৰু এখন কোচিৰ পৰা প্ৰায় ৬৬ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ [[আলাপুঝা]]ৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত। [[কেৰালা বিধানসভা]]ৰ এক আইনৰ জৰিয়তে ১৯৭১ চনত এই বিশ্ববিদ্যালয়খন 'কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়' হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ৰাজ্যখনত স্নাতকোত্তৰ শিক্ষাৰ বাবে চলোৱা এক আন্দোলনৰ ফলস্বৰূপে এই বিশ্ববিদ্যালয়খন গঠন হৈছিল। ১৯৮৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইয়াক 'কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়' (CUSAT) নামকৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য হ'ল [[ব্যৱহাৰিক বিজ্ঞান]], প্ৰযুক্তি, উদ্যোগ, বাণিজ্য, ব্যৱস্থাপনা আৰু [[সমাজ বিজ্ঞান]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ অধ্যয়ন আৰু উন্নত গৱেষণাৰ প্ৰসাৰ কৰা।<ref name="official">{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cusat -overall|access-date=2008-06-23|archive-date=21 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221031546/http://cusat.ac.in|url-status=dead}}</ref> স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ দুয়োটা পাঠ্যক্ৰমতে নামভৰ্তি 'কমন এডমিছন টেষ্ট' (CAT) ৰ ওপৰত আধাৰিত। কিছুমান স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে 'ডিপাৰ্টমেণ্টেল এডমিছন টেষ্ট' (DAT) অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, বিশ্ববিদ্যালয়খনত ২৯ টা অধ্যয়ন আৰু গৱেষণা বিভাগ আছে। এই বিভাগসমূহে অভিযান্ত্ৰিকী, [[বিজ্ঞান]], [[প্ৰযুক্তি]], [[মানৱীয় বিজ্ঞান]], [[আইন]] আৰু [[ব্যৱস্থাপনা]]ৰ বহুতো শাখাত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিশ্বৰ কেইবাখনো শিক্ষানুষ্ঠানৰ সৈতে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক সংযোগ আৰু বিনিময় কাৰ্যসূচী আছে।<ref>{{Cite news |date=2023-10-20 |title=Cusat to collaborate with global varsities for research and exchange programmes |url=https://thehindu.com |access-date=2025-04-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০১৮ চনত কোচিৰ জলাশয়ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা এটা নতুন এম্ফিপড্ প্ৰজাতিক বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে ''Victoriopisa cusatensis'' নামকৰণ কৰা হৈছিল।<ref name="auto">{{Cite web|url=http://marinespecies.org|title=WoRMS - World Register of Marine Species - Victoriopisa cusatensis Ph. Joseph, Abhishek Sharma, P.R. Jayachandran, 2018|website=marinespecies.org|language=en|access-date=2018-07-25}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আদৰ্শ বাক্যটো হ'ল ''তেজস্বী নাৱধীতমস্তু''। এই বাক্যশাৰী [[বেদ]]ৰ পৰা লোৱা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল "অৰ্জিত জ্ঞানে আমাক— শিক্ষক আৰু শিক্ষাৰ্থী দুয়োকে— মহিমান্বিত কৰক আৰু এই জ্ঞান সমগ্ৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিয়পি পৰক"।<ref name="Motto">{{cite news |url=https://cusat.ac.in| title=Vision and Mission | access-date=7 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cusat.ac.in|title=The University: About CUSAT|access-date=26 September 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619092942/https://cusat.ac.in|archive-date=19 June 2009|url-status=dead}}</ref>[[File:STUDENTS AMENITIES CENTRE FROM OUTSIDE.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰ|259x259px]] == চৌহদসমূহ == বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন [[কোচি]]ত অৱস্থিত। আনখন [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[আলাপুঝা]] জিলাৰ কুত্তানাদৰ পুলিনকুন্নুত অৱস্থিত। এইখন কোচিৰ পৰা প্ৰায় ৬৫ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত।<ref name=":0">{{Cite web |title=Campus Life |url=https://cusat.ac.in/campus-life |access-date=2025-04-26 |website=Cochin University of Science and Technology}}</ref> === মূল (ত্ৰিক্কাকৰা) চৌহদ === [[File:Guest House CUSAT.jpg|thumb|right|কালামাছেৰীৰ অতিথিশালা]] [[File:SEMINAR HALL OF UNIVERSITY.jpg|thumb|right|ছেমিনাৰ হল]] [[File:Students amenities centre from inside.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰৰ ভিতৰৰ দৃশ্য।]] মূল চৌহদখন দক্ষিণ [[কালামাছেৰী]]ৰ ৪৭ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ পৰা ১.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই ১৮০ একৰৰ চৌহদটোত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং (SOE চৌহদ), কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, বিভিন্ন বিজ্ঞান বিভাগ আৰু স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। === লেকচাইড চৌহদ === লেকচাইড চৌহদখন মূল চৌহদৰ পৰা প্ৰায় ১২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন চহৰৰ ফাইন আৰ্টছ এভিনিউত নদীৰ মোহনাত অৱস্থিত। ইয়াত স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছ, স্কুল অব ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ফিচাৰিজ, শাৰীৰিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ, ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ আৰু সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ আছে। স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছৰ পুথিভঁৰালখন এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান পুথিভঁৰাল। উপকূলীয় পানীৰ অধ্যয়নৰ বাবে এই বিদ্যালয়খনৰ এখন গৱেষণা জাহাজো আছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতৰ ভিতৰৰ আৰু বাহিৰৰ অন্যান্য বিশ্ববিদ্যালয় তথা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে ইয়াৰ শৈক্ষিক আদান-প্ৰদান আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.newsexperts.in/marine-science-niigata-university-co-operate-cusat/|title=Marine Science: Niigata University to Co-operate with Cusat|date=2 December 2017|website=News Experts|language=en-US|access-date=2019-02-21}}</ref> === পুলিনকুন্নু চৌহদ === আলাপুঝা জিলাৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত পুলিনকুন্নু চৌহদখন মূল চৌহদৰ পৰা ৬৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ (CUCEK) ৰ গৃহভূমি।<ref name=":0" /> mwzsl7l1ies4ifk1ktyeesphghtszbn 622757 622754 2026-08-02T14:44:50Z AjayDas 12623 /* পুলিনকুন্নু চৌহদ */ 622757 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image = Cochin University of Science and Technology Logo.png | motto = ''tejasvi nāvadhītamastu (Sanskrit)'' | motto_eng = May learning illumine us both<ref name="Motto"/> | established = {{start date and age|10 July 1971}} | type = [[ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] | chancellor = [[কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল]]<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | vice_chancellor = ড° এম. জুনেইদ বুশ্বিৰী ''(ভাৰপ্ৰাপ্ত)''<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | head_label = উপ-আচাৰ্য | head = ৰোজি এম. জন<br />{{Small|(উচ্চ শিক্ষা মন্ত্ৰী)}}<ref>https://cusat.ac.in {{Bare URL inline|date=July 2026}}</ref> | undergrad = | postgrad = | address = ইউনিভাৰ্চিটি ৰোড, দক্ষিণ কালামাছেৰী | city = [[কোচি]] | state = [[কেৰালা]] | country = ভাৰত | coordinates = {{Coord|10.0443|N|76.3282|E|display=inline,title}} | campus = নগৰীয়া, {{cvt|180|acre}} | website = {{URL|www.cusat.ac.in}} | colours = {{color box|#c0ffff}} পাতল সেউজীয়া <br />{{color box|darkgray}} ধোঁৱাবৰণীয়া | affiliations = [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যাপন পৰিষদ]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, কমন্‌ৱেল্থ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড }} [[File:Administrative Block , Cusat.jpg|thumb|প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয় <ref>{{Cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cochin University of Science and Technology-Home Page|website=cusat.ac.in|access-date=25 September 2016}}</ref>|261x261px]] [[File:Cusat.jpg|thumb|কোচি চৌহদৰ (CUSAT) মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ|259x259px]] '''কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়''' {{en| Cochin University of Science and Technology}} চমুকৈ '''CUSAT''' [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[কোচি]]ত অৱস্থিত এখন ৰাজ্য চৰকাৰৰ অধীনস্থ স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়। ইয়াক ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন কোচিত ([[কালামাছেৰী]] আৰু [[এৰ্নাকুলাম]]) আৰু এখন কোচিৰ পৰা প্ৰায় ৬৬ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ [[আলাপুঝা]]ৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত। [[কেৰালা বিধানসভা]]ৰ এক আইনৰ জৰিয়তে ১৯৭১ চনত এই বিশ্ববিদ্যালয়খন 'কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়' হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ৰাজ্যখনত স্নাতকোত্তৰ শিক্ষাৰ বাবে চলোৱা এক আন্দোলনৰ ফলস্বৰূপে এই বিশ্ববিদ্যালয়খন গঠন হৈছিল। ১৯৮৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইয়াক 'কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়' (CUSAT) নামকৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য হ'ল [[ব্যৱহাৰিক বিজ্ঞান]], প্ৰযুক্তি, উদ্যোগ, বাণিজ্য, ব্যৱস্থাপনা আৰু [[সমাজ বিজ্ঞান]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ অধ্যয়ন আৰু উন্নত গৱেষণাৰ প্ৰসাৰ কৰা।<ref name="official">{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cusat -overall|access-date=2008-06-23|archive-date=21 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221031546/http://cusat.ac.in|url-status=dead}}</ref> স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ দুয়োটা পাঠ্যক্ৰমতে নামভৰ্তি 'কমন এডমিছন টেষ্ট' (CAT) ৰ ওপৰত আধাৰিত। কিছুমান স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে 'ডিপাৰ্টমেণ্টেল এডমিছন টেষ্ট' (DAT) অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, বিশ্ববিদ্যালয়খনত ২৯ টা অধ্যয়ন আৰু গৱেষণা বিভাগ আছে। এই বিভাগসমূহে অভিযান্ত্ৰিকী, [[বিজ্ঞান]], [[প্ৰযুক্তি]], [[মানৱীয় বিজ্ঞান]], [[আইন]] আৰু [[ব্যৱস্থাপনা]]ৰ বহুতো শাখাত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিশ্বৰ কেইবাখনো শিক্ষানুষ্ঠানৰ সৈতে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক সংযোগ আৰু বিনিময় কাৰ্যসূচী আছে।<ref>{{Cite news |date=2023-10-20 |title=Cusat to collaborate with global varsities for research and exchange programmes |url=https://thehindu.com |access-date=2025-04-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০১৮ চনত কোচিৰ জলাশয়ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা এটা নতুন এম্ফিপড্ প্ৰজাতিক বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে ''Victoriopisa cusatensis'' নামকৰণ কৰা হৈছিল।<ref name="auto">{{Cite web|url=http://marinespecies.org|title=WoRMS - World Register of Marine Species - Victoriopisa cusatensis Ph. Joseph, Abhishek Sharma, P.R. Jayachandran, 2018|website=marinespecies.org|language=en|access-date=2018-07-25}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আদৰ্শ বাক্যটো হ'ল ''তেজস্বী নাৱধীতমস্তু''। এই বাক্যশাৰী [[বেদ]]ৰ পৰা লোৱা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল "অৰ্জিত জ্ঞানে আমাক— শিক্ষক আৰু শিক্ষাৰ্থী দুয়োকে— মহিমান্বিত কৰক আৰু এই জ্ঞান সমগ্ৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিয়পি পৰক"।<ref name="Motto">{{cite news |url=https://cusat.ac.in| title=Vision and Mission | access-date=7 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cusat.ac.in|title=The University: About CUSAT|access-date=26 September 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619092942/https://cusat.ac.in|archive-date=19 June 2009|url-status=dead}}</ref>[[File:STUDENTS AMENITIES CENTRE FROM OUTSIDE.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰ|259x259px]] == চৌহদসমূহ == বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন [[কোচি]]ত অৱস্থিত। আনখন [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[আলাপুঝা]] জিলাৰ কুত্তানাদৰ পুলিনকুন্নুত অৱস্থিত। এইখন কোচিৰ পৰা প্ৰায় ৬৫ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত।<ref name=":0">{{Cite web |title=Campus Life |url=https://cusat.ac.in/campus-life |access-date=2025-04-26 |website=Cochin University of Science and Technology}}</ref> === মূল (ত্ৰিক্কাকৰা) চৌহদ === [[File:Guest House CUSAT.jpg|thumb|right|কালামাছেৰীৰ অতিথিশালা]] [[File:SEMINAR HALL OF UNIVERSITY.jpg|thumb|right|ছেমিনাৰ হল]] [[File:Students amenities centre from inside.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰৰ ভিতৰৰ দৃশ্য।]] মূল চৌহদখন দক্ষিণ [[কালামাছেৰী]]ৰ ৪৭ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ পৰা ১.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই ১৮০ একৰৰ চৌহদটোত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং (SOE চৌহদ), কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, বিভিন্ন বিজ্ঞান বিভাগ আৰু স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। === লেকচাইড চৌহদ === লেকচাইড চৌহদখন মূল চৌহদৰ পৰা প্ৰায় ১২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন চহৰৰ ফাইন আৰ্টছ এভিনিউত নদীৰ মোহনাত অৱস্থিত। ইয়াত স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছ, স্কুল অব ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ফিচাৰিজ, শাৰীৰিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ, ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ আৰু সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ আছে। স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছৰ পুথিভঁৰালখন এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান পুথিভঁৰাল। উপকূলীয় পানীৰ অধ্যয়নৰ বাবে এই বিদ্যালয়খনৰ এখন গৱেষণা জাহাজো আছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতৰ ভিতৰৰ আৰু বাহিৰৰ অন্যান্য বিশ্ববিদ্যালয় তথা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে ইয়াৰ শৈক্ষিক আদান-প্ৰদান আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.newsexperts.in/marine-science-niigata-university-co-operate-cusat/|title=Marine Science: Niigata University to Co-operate with Cusat|date=2 December 2017|website=News Experts|language=en-US|access-date=2019-02-21}}</ref> === পুলিনকুন্নু চৌহদ === আলাপুঝা জিলাৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত পুলিনকুন্নু চৌহদখন মূল চৌহদৰ পৰা ৬৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ (CUCEK) ৰ গৃহভূমি।<ref name=":0" /> == অনুষদসমূহ == CUSAT নটা অনুষদত বিভক্ত:<ref>{{Cite web |title=Cochin University of Science and Technology |url=https://cusat.ac.in |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317193526/https://cusat.ac.in |archive-date=2025-03-17 |access-date=2025-04-26 |website=cusat.ac.in |language=en}}</ref> [[File:Sign Board In University showing different trades.jpg|thumb|right|বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিভিন্ন বিভাগসমূহ দৰ্শাই থকা এখন নিৰ্দেশক বোৰ্ড।]] * [[বিজ্ঞান]] * [[প্ৰযুক্তি]] * [[অভিযান্ত্ৰিকী]] * [[পৰিৱেশ অধ্যয়ন]] * [[মানৱীয় বিজ্ঞান]] * [[আইন]] * [[সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান]] * [[চিকিৎসা বিজ্ঞান]] আৰু প্ৰযুক্তি * [[সমাজ বিজ্ঞান]] === বিজ্ঞান অনুষদ === ==== পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো ১৯৬৩ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এৰ্নাকুলাম কেন্দ্ৰৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ হিচাপে অধ্যাপক কে. ভেংকটেশ্বৰলুৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ই এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। পৰীক্ষামূলক আৰু তত্ত্বীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞান দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে শিক্ষাদান আৰু গৱেষণালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ই ভাৰতৰ লগতে বিদেশতো সুপৰিচিত। ইয়াৰ গৱেষণাৰ মূল ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত নেনোবিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি, অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স সঁজুলি, [[কুৱাণ্টাম কম্পিউটিং]], অৰ্ধপৰিবাহী সঁজুলি, সৌৰ কোষ, হ’ল’গ্ৰাফিক সামগ্ৰী, উচ্চ ঘনত্বৰ সংগ্ৰাহক বেটাৰী, জ্যোতিৰ্জীৱবিজ্ঞান আৰু কুৱাণ্টাম অপ্টিক্স অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], এআইচিটিই, [[আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিঃপদাৰ্থ বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]], [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], চিএছআইআৰ, আইইউএচি, [[পৰমাণু শক্তি বিভাগ]] আৰু [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] আদি সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোত ব্যাপক যান্ত্ৰিক সা-সুবিধা আছে, যিবোৰ নামমাত্ৰ মাচুলৰ বিনিময়ত বাহিৰৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ বাবেও উপলব্ধ কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (পদাৰ্থ বিজ্ঞান), এম.ফিল. (পদাৰ্থ বিজ্ঞান) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগে আইইউচিএএ সমল কেন্দ্ৰ (CUSAT) আৰু এডুমিথ্ৰা ইণ্টেলেকচুৱেল চাৰ্ভিচেছৰ সহযোগত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এক বিজ্ঞান সজাগতা কাৰ্যসূচী<ref>{{cite web|title=Physics - scope and awareness for school students|url=http://in.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104170924/http://in.com|url-status=dead|archive-date=2012-11-04}}</ref><ref>{{cite news|title=Physics: Scope and Awareness|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=6 February 2010}}</ref> আৰু [[ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ অলিম্পিয়াড]]<ref>{{cite news|title=Cusat to host National Space Olympiad|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=18 January 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://newindianexpress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20141221113310/http://newindianexpress.com|url-status=dead|archive-date=21 December 2014|title=National Space Olympiad at CUSAT}}</ref><ref>{{cite web|title=National Space Olympiad 2014|url=http://mathrubhumi.com|access-date=30 October 2014|archive-date=30 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141030115654/http://mathrubhumi.com|url-status=dead}}</ref> পৰিচালনা কৰে। === প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগ ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগটো ১৯৭৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত মাইক্ৰ’ৱেভ ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰ]], পানীৰ তলৰ শব্দবিজ্ঞান, মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’ৱেভ]] প্ৰসাৰণ এণ্টেনা, মাইক্ৰ’ৱেভ চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, সংকেত প্ৰক্ৰিয়াকৰণত মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰৰ প্ৰয়োগ আৰু প্ৰদৰ্শন সঁজুলি অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, [[ইছৰো]], এআইচিটিই, ডিঅ’ই, ডিআৰডিঅ’, এমঅ’ডি আৰু ৰাজ্য চৰকাৰকে ধৰি বিভিন্ন বাহ্যিক সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোৰ ডেলফ্ট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় ([[নেদাৰলেণ্ড]]), প’লাৰিজৱান কৰ্পোৰেচন ([[মালয়েছিয়া]]), কেন্ট বিশ্ববিদ্যালয় ([[যুক্তৰাজ্য]]) আৰু সৰে বিশ্ববিদ্যালয় (যুক্তৰাজ্য)ৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা আছে।<ref name="DOE CUSAT">{{cite news|url=http://cusat.ac.in| title=Department of Electronics| access-date=5 January 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120513215709/http://cusat.ac.in| archive-date=13 May 2012| url-status=dead}}</ref> এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু মাইক্ৰ’ৱেভ এণ্ড ৰাডাৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু ডিজিটেল ইলেক্ট্ৰনিক্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিভাগটোৱে দ্বিবৰ্ষীয় কাৰ্যসূচী হিচাপে দুখনকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ অনুষ্ঠিত কৰে: এণ্টেনা আৰু প্ৰসাৰণ সম্পৰ্কীয় ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ (APSYM),<ref name="APSYM">{{cite news |url=http://cusat.edu | title=APSYM-Antennas and propagation Symposium | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111103174648/http://cusat.edu | archive-date=3 November 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স সম্পৰ্কীয় আলোচনাচক্ৰ (SYMPOL)।<ref name="SYMPOL">{{cite news |url=http://cusat.ac.in | title=SYMPOL – International Symposium on Ocean Electronics | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100103093538/http://cusat.ac.in | archive-date=3 January 2010 | url-status=dead }}</ref> ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগ ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগটো ১৯৯৫ চনত ইউনিভাৰ্চিটি চাইন্স ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেন্টাৰ (USIC) ৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগসমূহৰ লগতে বাহ্যিক সংস্থাসমূহক ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন, গ্লাছ ব্লোয়িং আৰু কাঠমিস্ত্ৰীৰ কামকে ধৰি বিভিন্ন ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন সেৱা আগবঢ়াই আহিছিল। এক শৈক্ষিক বিভাগ হিচাপে এতিয়া ইয়াৰ ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন আৰু ব্যৱহাৰিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণা কাৰ্যসূচী আছে। ইয়াক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, পৰমাণু শক্তি বিভাগ, বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ, সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ, কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ আৰু দ্য ৱৰ্ল্ড একাডেমী অৱ চায়েঞ্চেছ (TWAS) আদি বাহ্যিক পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। ইয়াৰ উপৰি ই শিক্ষাদান, গৱেষণা, কেলিব্ৰেচন আৰু ঔদ্যোগিক প্ৰয়োগৰ বাবে পৰীক্ষামূলক ব্যৱস্থাৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱাও আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Department Of Instrumentation, CUSAT}}</ref> বিভাগটোৱে ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত চাৰিবছৰীয়া বি.টেক (স্নাতক) পাঠ্যক্ৰম, ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত দুবছৰীয়া এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচনত দুবছৰীয়া এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|date= 4 December 2019|title=Academic programs at Department of Instrumentation}}</ref> ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগৰ অধ্যাপক কে এন মধুসূদননক ২০১৯ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল পি সদাশিৱমৰ দ্বাৰা CUSAT ৰ উপাচাৰ্য (VC) হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://newindianexpress.com|date= 25 April 2019|title=K N Madhusoodhanan appointed Cusat VC}}</ref> ==== বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ (P.S. & R.T.) পলিমাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকীৰ শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত এক অগ্ৰগামী বিভাগ। ভাৰতীয় ৰবৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগত ১৯৭২ চনত ইয়াৰ বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াক নিউফিক, [[নেদাৰলেণ্ড]]), ভল্কছৱাগেন ফাউণ্ডেচন (জাৰ্মানী), [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়]], এআইচিটিই, [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]] আৰু [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]] ধৰি বিভিন্ন সংস্থাই পুঁজি যোগান ধৰে। ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগটো ১৯৭৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই ভাৰতত নৌ-স্থাপত্য (নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ) শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী বিভাগ। ইয়াত ১৯৭৫ চনত নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ এণ্ড শ্বিপ বিল্ডিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হয়। এই নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ কাৰ্যসূচীখন জাৰ্মানীৰ ৰষ্টক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহযোগত চলোৱা হয়। ইয়াৰ স্নাতকসকলৰ জাহাজ নিৰ্মাণ উদ্যোগ, জাহাজ শ্ৰেণীবিভাজন সমাজসমূহ, গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন আৰু [[ভাৰতীয় নৌসেনা]]ত যথেষ্ট চাহিদা আছে। ভাৰত চৰকাৰৰ জাহাজ মন্ত্ৰালয়ে এম.অ'.টি. প্ৰমাণপত্ৰ পৰীক্ষাৰ বাবে এই বি.টেক পাঠ্যক্ৰমক অনুমোদন জনাইছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতীয় নৌসেনাই এই বিভাগটোক তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ উচ্চ শিক্ষাৰ এক কেন্দ্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিছে। বিভাগটোৱে ‘ছ’চাইটি অব নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ ষ্টুডেন্টছ’ নামৰ সংগঠনে ‘SHIPSTECHNIC’ নামৰ এখন বাৰ্ষিক কাৰিকৰী আলোচনী প্ৰকাশ কৰে। ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল (ISP) ১৯৯৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ ভিতৰত বিভিন্ন লেজাৰ ব্যৱস্থা আৰু লেজাৰ উপাদানৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন অন্তৰ্ভুক্ত। লগতে ফটোথাৰ্মেল, ফটোএকোষ্টিক আৰু আনুষংগিক কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ অ-ৰৈখিক পৰিঘটনাৰ অনুসন্ধান, লেজাৰ-প্ৰেৰিত প্লাজমাৰ সময় আৰু স্থান-নিৰ্ধাৰিত অধ্যয়ন, ফাইবার-অপ্টিক চেন্সৰৰ ডিজাইন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, পলিমাৰ ফাইবারৰ ফেব্ৰিকেচন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, [[ফটোনিক্স]] সামগ্ৰীৰ প্ৰস্তুতি আৰু অনুসন্ধান আৰু ফটোনিক্স তত্ত্বৰ অধ্যয়ন অন্তৰ্ভুক্ত। এই কাৰ্যসূচীবোৰক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, এআইচিটিই আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ (ভাৰত) আদি পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://photonics.cusat.ac.in/|title=International School of Photonics CUSAT|website=International School of Photonics|language=en-US|access-date=2016-09-29}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগে ২০০২ চনৰ মাৰ্চ মাহত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ক "[[লেজাৰ]] আৰু অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত উৎকৃষ্টতাৰ সম্ভাৱনা থকা বিশ্ববিদ্যালয়" হিচাপে চিহ্নিত কৰে। ইয়াৰ বাবে ৫ কোটি টকাৰ অনুদান প্ৰদান কৰা হয়। এই অনুদান ব্যৱহাৰ কৰি ‘চেণ্টাৰ অব এক্সিলেন্স ইন লেজাৰ্ছ এণ্ড অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স চায়েঞ্চেছ’ (CELOS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটো পিছলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুলৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (অপ্টো ইলেক্ট্ৰনিক্স এণ্ড লেজাৰ টেকন’লজী) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ (DCA) ১৯৯৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি বিভাগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচনৰ স্নাতকোত্তৰ (MCA) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত [[তথ্য সুৰক্ষা]], চিমুলেচন আৰু মডেলিং, ক্ৰিপ্টোগ্ৰাফী আৰু ক’ডিং তত্ত্ব, ভাষা কম্পিউটিং, এলগৰিথম, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, ৱেব মাইনিং, গ্ৰাফ তত্ত্বৰ প্ৰয়োগ, চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, ডাটা মাইনিং, কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্ক আৰু [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{Cite web|title=Department of Computer Application|url=http://dca.cusat.ac.in}}</ref> বিভাগটোৱে ২০১৬ চনৰ পৰা চফ্ট কম্পিউটিং বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়াই আহিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক চফ্ট কম্পিউটিঙৰ তত্ত্বীয় আৰু ব্যৱহাৰিক দুয়োটা ভেটিৰে প্ৰস্তুত কৰা। এই পাঠ্যক্ৰমত মেচিন লাৰ্নিং, নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং, এআই, বিগ ডাটা এনালিটিক্স আদি বৰ্তমানৰ প্ৰযুক্তিসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগে (DCS) ইনফৰ্মেশ্যন চিষ্টেমছৰ শৈক্ষিক কাৰ্যসূচীৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত উচ্চ গতিৰ কম্পিউটিং, মানৱ-কম্পিউটাৰ মিথষ্ক্ৰিয়া, [[তথ্য সুৰক্ষা]], নেটৱৰ্কযুক্ত এম্বেডেড চিষ্টেম, প্ৰাকৃতিক ভাষা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ (নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং), [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] আৰু অতি বৃহৎ পৰিসৰৰ সংহতি ([[VLSI]]) ৰ ওপৰত গৱেষণাও অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই বিভাগটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কম্পিউটাৰ কেন্দ্ৰ আৰু CUSAT ইণ্ট্ৰানেট প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (কম্পিউটাৰ এণ্ড ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স), MTech (Software Engineering) আৰু ডাটা চাইন্স আৰু আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (কম্পিউটাৰ চাইন্স), এম.ছ‌ি কম্পিউটাৰ চাইন্স (আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স আৰু ডাটা চাইন্স) আৰু পিএইচডি (কম্পিউটাৰ চাইন্স / কম্পিউটাৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং বা ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰসমূহৰ ভিতৰত আছে: ১. আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স এণ্ড কম্পিউটাৰ ভিজন লেবৰেটৰী (AICV) ২. বায়’ইনফৰ্মেটিক্স লেবৰেটৰী (BI) ৩. চাইবাৰ ফিজিকেল চিষ্টেমছ লেবৰেটৰী (CPS) ৪. নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং লেবৰেটৰী (NLP) ৫. ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং লেবৰেটৰী (SEL) === অভিযান্ত্ৰিকী অনুষদ === ==== স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, ত্ৰিক্কাকৰা ==== [[কোচি]] আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা কৰ্মৰত অভিযন্তাসকলৰ বাবে অভিযান্ত্ৰিকীৰ প্ৰধান শাখাসমূহত (অসামৰিক, যান্ত্ৰিক, বৈদ্যুতিক আৰু ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী) অংশকালীন এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াবলৈ ১৯৭৯ চনত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৯৫ চনত এই বিদ্যালয়খনে অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী, [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]], [[ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী]], [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী]] আৰু [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে। ১৯৯৬ চনত সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰিকী (ছেফটি এণ্ড ফায়াৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং) আৰু ২০০৩ চনত বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী যোগ কৰা হয়। ১৯৮১ চনত বিদ্যালয়খনত পিএইচডি কাৰ্যসূচী সংযোজন কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, এই বিদ্যালয়খনে ৫৩ গৰাকী পিএইচডি প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াইছে আৰু ২৫০ জনতকৈও অধিক প্ৰাৰ্থীয়ে গৱেষক ছাত্ৰ হিচাপে নাম পঞ্জীয়ন কৰিছে। গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ বাবে বাহ্যিক পুঁজি বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগ, [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় ক’য়ৰ বোৰ্ড আৰু কেৰালা ৰাজ্যিক ক’য়ৰ নিগম আদি সংস্থাই যোগান ধৰে। এই বিদ্যালয়খনে আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ টায়াৰ-১ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) ৰ দ্বাৰা স্বীকৃত।<ref>{{Cite web|url=http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|title=Cochin University of Science and Technology-News|website=cusat.ac.in|access-date=2016-09-28|archive-date=12 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812232930/http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|url-status=dead}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) হ’ল ৱাশ্বিংটন একৰ্ডৰ এক স্থায়ী অংশীদাৰ, যিয়ে বহুকেইখন দেশত অভিযান্ত্ৰিক স্নাতক ডিগ্ৰীৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰে।{{Citation needed|date=May 2021}} '''স্নাতক বি.টেক পাঠ্যক্ৰম''' (বন্ধনীত শিক্ষাৰ্থী গ্ৰহণৰ সংখ্যা দিয়া হৈছে)<ref name=":1">{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406021538/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-date=2025-04-06 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (৯০) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * তথ্য প্ৰযুক্তি (৯০) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) [[File:Software engineering block.jpg|thumb|259x259px|ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং ব্লক]] fzq8c73hcg6s6bwk077k0r4cmbbtjq2 622760 622757 2026-08-02T14:58:43Z AjayDas 12623 /* স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, ত্ৰিক্কাকৰা */ 622760 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image = Cochin University of Science and Technology Logo.png | motto = ''tejasvi nāvadhītamastu (Sanskrit)'' | motto_eng = May learning illumine us both<ref name="Motto"/> | established = {{start date and age|10 July 1971}} | type = [[ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] | chancellor = [[কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল]]<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | vice_chancellor = ড° এম. জুনেইদ বুশ্বিৰী ''(ভাৰপ্ৰাপ্ত)''<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | head_label = উপ-আচাৰ্য | head = ৰোজি এম. জন<br />{{Small|(উচ্চ শিক্ষা মন্ত্ৰী)}}<ref>https://cusat.ac.in {{Bare URL inline|date=July 2026}}</ref> | undergrad = | postgrad = | address = ইউনিভাৰ্চিটি ৰোড, দক্ষিণ কালামাছেৰী | city = [[কোচি]] | state = [[কেৰালা]] | country = ভাৰত | coordinates = {{Coord|10.0443|N|76.3282|E|display=inline,title}} | campus = নগৰীয়া, {{cvt|180|acre}} | website = {{URL|www.cusat.ac.in}} | colours = {{color box|#c0ffff}} পাতল সেউজীয়া <br />{{color box|darkgray}} ধোঁৱাবৰণীয়া | affiliations = [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যাপন পৰিষদ]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, কমন্‌ৱেল্থ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড }} [[File:Administrative Block , Cusat.jpg|thumb|প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয় <ref>{{Cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cochin University of Science and Technology-Home Page|website=cusat.ac.in|access-date=25 September 2016}}</ref>|261x261px]] [[File:Cusat.jpg|thumb|কোচি চৌহদৰ (CUSAT) মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ|259x259px]] '''কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়''' {{en| Cochin University of Science and Technology}} চমুকৈ '''CUSAT''' [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[কোচি]]ত অৱস্থিত এখন ৰাজ্য চৰকাৰৰ অধীনস্থ স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়। ইয়াক ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন কোচিত ([[কালামাছেৰী]] আৰু [[এৰ্নাকুলাম]]) আৰু এখন কোচিৰ পৰা প্ৰায় ৬৬ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ [[আলাপুঝা]]ৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত। [[কেৰালা বিধানসভা]]ৰ এক আইনৰ জৰিয়তে ১৯৭১ চনত এই বিশ্ববিদ্যালয়খন 'কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়' হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ৰাজ্যখনত স্নাতকোত্তৰ শিক্ষাৰ বাবে চলোৱা এক আন্দোলনৰ ফলস্বৰূপে এই বিশ্ববিদ্যালয়খন গঠন হৈছিল। ১৯৮৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইয়াক 'কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়' (CUSAT) নামকৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য হ'ল [[ব্যৱহাৰিক বিজ্ঞান]], প্ৰযুক্তি, উদ্যোগ, বাণিজ্য, ব্যৱস্থাপনা আৰু [[সমাজ বিজ্ঞান]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ অধ্যয়ন আৰু উন্নত গৱেষণাৰ প্ৰসাৰ কৰা।<ref name="official">{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cusat -overall|access-date=2008-06-23|archive-date=21 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221031546/http://cusat.ac.in|url-status=dead}}</ref> স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ দুয়োটা পাঠ্যক্ৰমতে নামভৰ্তি 'কমন এডমিছন টেষ্ট' (CAT) ৰ ওপৰত আধাৰিত। কিছুমান স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে 'ডিপাৰ্টমেণ্টেল এডমিছন টেষ্ট' (DAT) অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, বিশ্ববিদ্যালয়খনত ২৯ টা অধ্যয়ন আৰু গৱেষণা বিভাগ আছে। এই বিভাগসমূহে অভিযান্ত্ৰিকী, [[বিজ্ঞান]], [[প্ৰযুক্তি]], [[মানৱীয় বিজ্ঞান]], [[আইন]] আৰু [[ব্যৱস্থাপনা]]ৰ বহুতো শাখাত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিশ্বৰ কেইবাখনো শিক্ষানুষ্ঠানৰ সৈতে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক সংযোগ আৰু বিনিময় কাৰ্যসূচী আছে।<ref>{{Cite news |date=2023-10-20 |title=Cusat to collaborate with global varsities for research and exchange programmes |url=https://thehindu.com |access-date=2025-04-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০১৮ চনত কোচিৰ জলাশয়ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা এটা নতুন এম্ফিপড্ প্ৰজাতিক বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে ''Victoriopisa cusatensis'' নামকৰণ কৰা হৈছিল।<ref name="auto">{{Cite web|url=http://marinespecies.org|title=WoRMS - World Register of Marine Species - Victoriopisa cusatensis Ph. Joseph, Abhishek Sharma, P.R. Jayachandran, 2018|website=marinespecies.org|language=en|access-date=2018-07-25}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আদৰ্শ বাক্যটো হ'ল ''তেজস্বী নাৱধীতমস্তু''। এই বাক্যশাৰী [[বেদ]]ৰ পৰা লোৱা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল "অৰ্জিত জ্ঞানে আমাক— শিক্ষক আৰু শিক্ষাৰ্থী দুয়োকে— মহিমান্বিত কৰক আৰু এই জ্ঞান সমগ্ৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিয়পি পৰক"।<ref name="Motto">{{cite news |url=https://cusat.ac.in| title=Vision and Mission | access-date=7 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cusat.ac.in|title=The University: About CUSAT|access-date=26 September 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619092942/https://cusat.ac.in|archive-date=19 June 2009|url-status=dead}}</ref>[[File:STUDENTS AMENITIES CENTRE FROM OUTSIDE.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰ|259x259px]] == চৌহদসমূহ == বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন [[কোচি]]ত অৱস্থিত। আনখন [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[আলাপুঝা]] জিলাৰ কুত্তানাদৰ পুলিনকুন্নুত অৱস্থিত। এইখন কোচিৰ পৰা প্ৰায় ৬৫ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত।<ref name=":0">{{Cite web |title=Campus Life |url=https://cusat.ac.in/campus-life |access-date=2025-04-26 |website=Cochin University of Science and Technology}}</ref> === মূল (ত্ৰিক্কাকৰা) চৌহদ === [[File:Guest House CUSAT.jpg|thumb|right|কালামাছেৰীৰ অতিথিশালা]] [[File:SEMINAR HALL OF UNIVERSITY.jpg|thumb|right|ছেমিনাৰ হল]] [[File:Students amenities centre from inside.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰৰ ভিতৰৰ দৃশ্য।]] মূল চৌহদখন দক্ষিণ [[কালামাছেৰী]]ৰ ৪৭ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ পৰা ১.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই ১৮০ একৰৰ চৌহদটোত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং (SOE চৌহদ), কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, বিভিন্ন বিজ্ঞান বিভাগ আৰু স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। === লেকচাইড চৌহদ === লেকচাইড চৌহদখন মূল চৌহদৰ পৰা প্ৰায় ১২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন চহৰৰ ফাইন আৰ্টছ এভিনিউত নদীৰ মোহনাত অৱস্থিত। ইয়াত স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছ, স্কুল অব ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ফিচাৰিজ, শাৰীৰিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ, ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ আৰু সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ আছে। স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছৰ পুথিভঁৰালখন এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান পুথিভঁৰাল। উপকূলীয় পানীৰ অধ্যয়নৰ বাবে এই বিদ্যালয়খনৰ এখন গৱেষণা জাহাজো আছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতৰ ভিতৰৰ আৰু বাহিৰৰ অন্যান্য বিশ্ববিদ্যালয় তথা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে ইয়াৰ শৈক্ষিক আদান-প্ৰদান আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.newsexperts.in/marine-science-niigata-university-co-operate-cusat/|title=Marine Science: Niigata University to Co-operate with Cusat|date=2 December 2017|website=News Experts|language=en-US|access-date=2019-02-21}}</ref> === পুলিনকুন্নু চৌহদ === আলাপুঝা জিলাৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত পুলিনকুন্নু চৌহদখন মূল চৌহদৰ পৰা ৬৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ (CUCEK) ৰ গৃহভূমি।<ref name=":0" /> == অনুষদসমূহ == CUSAT নটা অনুষদত বিভক্ত:<ref>{{Cite web |title=Cochin University of Science and Technology |url=https://cusat.ac.in |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317193526/https://cusat.ac.in |archive-date=2025-03-17 |access-date=2025-04-26 |website=cusat.ac.in |language=en}}</ref> [[File:Sign Board In University showing different trades.jpg|thumb|right|বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিভিন্ন বিভাগসমূহ দৰ্শাই থকা এখন নিৰ্দেশক বোৰ্ড।]] * [[বিজ্ঞান]] * [[প্ৰযুক্তি]] * [[অভিযান্ত্ৰিকী]] * [[পৰিৱেশ অধ্যয়ন]] * [[মানৱীয় বিজ্ঞান]] * [[আইন]] * [[সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান]] * [[চিকিৎসা বিজ্ঞান]] আৰু প্ৰযুক্তি * [[সমাজ বিজ্ঞান]] === বিজ্ঞান অনুষদ === ==== পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো ১৯৬৩ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এৰ্নাকুলাম কেন্দ্ৰৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ হিচাপে অধ্যাপক কে. ভেংকটেশ্বৰলুৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ই এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। পৰীক্ষামূলক আৰু তত্ত্বীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞান দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে শিক্ষাদান আৰু গৱেষণালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ই ভাৰতৰ লগতে বিদেশতো সুপৰিচিত। ইয়াৰ গৱেষণাৰ মূল ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত নেনোবিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি, অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স সঁজুলি, [[কুৱাণ্টাম কম্পিউটিং]], অৰ্ধপৰিবাহী সঁজুলি, সৌৰ কোষ, হ’ল’গ্ৰাফিক সামগ্ৰী, উচ্চ ঘনত্বৰ সংগ্ৰাহক বেটাৰী, জ্যোতিৰ্জীৱবিজ্ঞান আৰু কুৱাণ্টাম অপ্টিক্স অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], এআইচিটিই, [[আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিঃপদাৰ্থ বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]], [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], চিএছআইআৰ, আইইউএচি, [[পৰমাণু শক্তি বিভাগ]] আৰু [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] আদি সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোত ব্যাপক যান্ত্ৰিক সা-সুবিধা আছে, যিবোৰ নামমাত্ৰ মাচুলৰ বিনিময়ত বাহিৰৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ বাবেও উপলব্ধ কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (পদাৰ্থ বিজ্ঞান), এম.ফিল. (পদাৰ্থ বিজ্ঞান) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগে আইইউচিএএ সমল কেন্দ্ৰ (CUSAT) আৰু এডুমিথ্ৰা ইণ্টেলেকচুৱেল চাৰ্ভিচেছৰ সহযোগত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এক বিজ্ঞান সজাগতা কাৰ্যসূচী<ref>{{cite web|title=Physics - scope and awareness for school students|url=http://in.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104170924/http://in.com|url-status=dead|archive-date=2012-11-04}}</ref><ref>{{cite news|title=Physics: Scope and Awareness|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=6 February 2010}}</ref> আৰু [[ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ অলিম্পিয়াড]]<ref>{{cite news|title=Cusat to host National Space Olympiad|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=18 January 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://newindianexpress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20141221113310/http://newindianexpress.com|url-status=dead|archive-date=21 December 2014|title=National Space Olympiad at CUSAT}}</ref><ref>{{cite web|title=National Space Olympiad 2014|url=http://mathrubhumi.com|access-date=30 October 2014|archive-date=30 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141030115654/http://mathrubhumi.com|url-status=dead}}</ref> পৰিচালনা কৰে। === প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগ ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগটো ১৯৭৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত মাইক্ৰ’ৱেভ ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰ]], পানীৰ তলৰ শব্দবিজ্ঞান, মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’ৱেভ]] প্ৰসাৰণ এণ্টেনা, মাইক্ৰ’ৱেভ চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, সংকেত প্ৰক্ৰিয়াকৰণত মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰৰ প্ৰয়োগ আৰু প্ৰদৰ্শন সঁজুলি অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, [[ইছৰো]], এআইচিটিই, ডিঅ’ই, ডিআৰডিঅ’, এমঅ’ডি আৰু ৰাজ্য চৰকাৰকে ধৰি বিভিন্ন বাহ্যিক সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোৰ ডেলফ্ট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় ([[নেদাৰলেণ্ড]]), প’লাৰিজৱান কৰ্পোৰেচন ([[মালয়েছিয়া]]), কেন্ট বিশ্ববিদ্যালয় ([[যুক্তৰাজ্য]]) আৰু সৰে বিশ্ববিদ্যালয় (যুক্তৰাজ্য)ৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা আছে।<ref name="DOE CUSAT">{{cite news|url=http://cusat.ac.in| title=Department of Electronics| access-date=5 January 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120513215709/http://cusat.ac.in| archive-date=13 May 2012| url-status=dead}}</ref> এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু মাইক্ৰ’ৱেভ এণ্ড ৰাডাৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু ডিজিটেল ইলেক্ট্ৰনিক্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিভাগটোৱে দ্বিবৰ্ষীয় কাৰ্যসূচী হিচাপে দুখনকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ অনুষ্ঠিত কৰে: এণ্টেনা আৰু প্ৰসাৰণ সম্পৰ্কীয় ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ (APSYM),<ref name="APSYM">{{cite news |url=http://cusat.edu | title=APSYM-Antennas and propagation Symposium | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111103174648/http://cusat.edu | archive-date=3 November 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স সম্পৰ্কীয় আলোচনাচক্ৰ (SYMPOL)।<ref name="SYMPOL">{{cite news |url=http://cusat.ac.in | title=SYMPOL – International Symposium on Ocean Electronics | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100103093538/http://cusat.ac.in | archive-date=3 January 2010 | url-status=dead }}</ref> ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগ ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগটো ১৯৯৫ চনত ইউনিভাৰ্চিটি চাইন্স ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেন্টাৰ (USIC) ৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগসমূহৰ লগতে বাহ্যিক সংস্থাসমূহক ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন, গ্লাছ ব্লোয়িং আৰু কাঠমিস্ত্ৰীৰ কামকে ধৰি বিভিন্ন ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন সেৱা আগবঢ়াই আহিছিল। এক শৈক্ষিক বিভাগ হিচাপে এতিয়া ইয়াৰ ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন আৰু ব্যৱহাৰিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণা কাৰ্যসূচী আছে। ইয়াক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, পৰমাণু শক্তি বিভাগ, বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ, সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ, কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ আৰু দ্য ৱৰ্ল্ড একাডেমী অৱ চায়েঞ্চেছ (TWAS) আদি বাহ্যিক পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। ইয়াৰ উপৰি ই শিক্ষাদান, গৱেষণা, কেলিব্ৰেচন আৰু ঔদ্যোগিক প্ৰয়োগৰ বাবে পৰীক্ষামূলক ব্যৱস্থাৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱাও আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Department Of Instrumentation, CUSAT}}</ref> বিভাগটোৱে ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত চাৰিবছৰীয়া বি.টেক (স্নাতক) পাঠ্যক্ৰম, ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত দুবছৰীয়া এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচনত দুবছৰীয়া এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|date= 4 December 2019|title=Academic programs at Department of Instrumentation}}</ref> ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগৰ অধ্যাপক কে এন মধুসূদননক ২০১৯ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল পি সদাশিৱমৰ দ্বাৰা CUSAT ৰ উপাচাৰ্য (VC) হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://newindianexpress.com|date= 25 April 2019|title=K N Madhusoodhanan appointed Cusat VC}}</ref> ==== বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ (P.S. & R.T.) পলিমাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকীৰ শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত এক অগ্ৰগামী বিভাগ। ভাৰতীয় ৰবৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগত ১৯৭২ চনত ইয়াৰ বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াক নিউফিক, [[নেদাৰলেণ্ড]]), ভল্কছৱাগেন ফাউণ্ডেচন (জাৰ্মানী), [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়]], এআইচিটিই, [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]] আৰু [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]] ধৰি বিভিন্ন সংস্থাই পুঁজি যোগান ধৰে। ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগটো ১৯৭৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই ভাৰতত নৌ-স্থাপত্য (নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ) শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী বিভাগ। ইয়াত ১৯৭৫ চনত নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ এণ্ড শ্বিপ বিল্ডিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হয়। এই নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ কাৰ্যসূচীখন জাৰ্মানীৰ ৰষ্টক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহযোগত চলোৱা হয়। ইয়াৰ স্নাতকসকলৰ জাহাজ নিৰ্মাণ উদ্যোগ, জাহাজ শ্ৰেণীবিভাজন সমাজসমূহ, গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন আৰু [[ভাৰতীয় নৌসেনা]]ত যথেষ্ট চাহিদা আছে। ভাৰত চৰকাৰৰ জাহাজ মন্ত্ৰালয়ে এম.অ'.টি. প্ৰমাণপত্ৰ পৰীক্ষাৰ বাবে এই বি.টেক পাঠ্যক্ৰমক অনুমোদন জনাইছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতীয় নৌসেনাই এই বিভাগটোক তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ উচ্চ শিক্ষাৰ এক কেন্দ্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিছে। বিভাগটোৱে ‘ছ’চাইটি অব নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ ষ্টুডেন্টছ’ নামৰ সংগঠনে ‘SHIPSTECHNIC’ নামৰ এখন বাৰ্ষিক কাৰিকৰী আলোচনী প্ৰকাশ কৰে। ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল (ISP) ১৯৯৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ ভিতৰত বিভিন্ন লেজাৰ ব্যৱস্থা আৰু লেজাৰ উপাদানৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন অন্তৰ্ভুক্ত। লগতে ফটোথাৰ্মেল, ফটোএকোষ্টিক আৰু আনুষংগিক কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ অ-ৰৈখিক পৰিঘটনাৰ অনুসন্ধান, লেজাৰ-প্ৰেৰিত প্লাজমাৰ সময় আৰু স্থান-নিৰ্ধাৰিত অধ্যয়ন, ফাইবার-অপ্টিক চেন্সৰৰ ডিজাইন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, পলিমাৰ ফাইবারৰ ফেব্ৰিকেচন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, [[ফটোনিক্স]] সামগ্ৰীৰ প্ৰস্তুতি আৰু অনুসন্ধান আৰু ফটোনিক্স তত্ত্বৰ অধ্যয়ন অন্তৰ্ভুক্ত। এই কাৰ্যসূচীবোৰক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, এআইচিটিই আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ (ভাৰত) আদি পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://photonics.cusat.ac.in/|title=International School of Photonics CUSAT|website=International School of Photonics|language=en-US|access-date=2016-09-29}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগে ২০০২ চনৰ মাৰ্চ মাহত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ক "[[লেজাৰ]] আৰু অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত উৎকৃষ্টতাৰ সম্ভাৱনা থকা বিশ্ববিদ্যালয়" হিচাপে চিহ্নিত কৰে। ইয়াৰ বাবে ৫ কোটি টকাৰ অনুদান প্ৰদান কৰা হয়। এই অনুদান ব্যৱহাৰ কৰি ‘চেণ্টাৰ অব এক্সিলেন্স ইন লেজাৰ্ছ এণ্ড অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স চায়েঞ্চেছ’ (CELOS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটো পিছলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুলৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (অপ্টো ইলেক্ট্ৰনিক্স এণ্ড লেজাৰ টেকন’লজী) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ (DCA) ১৯৯৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি বিভাগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচনৰ স্নাতকোত্তৰ (MCA) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত [[তথ্য সুৰক্ষা]], চিমুলেচন আৰু মডেলিং, ক্ৰিপ্টোগ্ৰাফী আৰু ক’ডিং তত্ত্ব, ভাষা কম্পিউটিং, এলগৰিথম, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, ৱেব মাইনিং, গ্ৰাফ তত্ত্বৰ প্ৰয়োগ, চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, ডাটা মাইনিং, কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্ক আৰু [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{Cite web|title=Department of Computer Application|url=http://dca.cusat.ac.in}}</ref> বিভাগটোৱে ২০১৬ চনৰ পৰা চফ্ট কম্পিউটিং বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়াই আহিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক চফ্ট কম্পিউটিঙৰ তত্ত্বীয় আৰু ব্যৱহাৰিক দুয়োটা ভেটিৰে প্ৰস্তুত কৰা। এই পাঠ্যক্ৰমত মেচিন লাৰ্নিং, নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং, এআই, বিগ ডাটা এনালিটিক্স আদি বৰ্তমানৰ প্ৰযুক্তিসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগে (DCS) ইনফৰ্মেশ্যন চিষ্টেমছৰ শৈক্ষিক কাৰ্যসূচীৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত উচ্চ গতিৰ কম্পিউটিং, মানৱ-কম্পিউটাৰ মিথষ্ক্ৰিয়া, [[তথ্য সুৰক্ষা]], নেটৱৰ্কযুক্ত এম্বেডেড চিষ্টেম, প্ৰাকৃতিক ভাষা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ (নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং), [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] আৰু অতি বৃহৎ পৰিসৰৰ সংহতি ([[VLSI]]) ৰ ওপৰত গৱেষণাও অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই বিভাগটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কম্পিউটাৰ কেন্দ্ৰ আৰু CUSAT ইণ্ট্ৰানেট প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (কম্পিউটাৰ এণ্ড ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স), MTech (Software Engineering) আৰু ডাটা চাইন্স আৰু আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (কম্পিউটাৰ চাইন্স), এম.ছ‌ি কম্পিউটাৰ চাইন্স (আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স আৰু ডাটা চাইন্স) আৰু পিএইচডি (কম্পিউটাৰ চাইন্স / কম্পিউটাৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং বা ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰসমূহৰ ভিতৰত আছে: ১. আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স এণ্ড কম্পিউটাৰ ভিজন লেবৰেটৰী (AICV) ২. বায়’ইনফৰ্মেটিক্স লেবৰেটৰী (BI) ৩. চাইবাৰ ফিজিকেল চিষ্টেমছ লেবৰেটৰী (CPS) ৪. নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং লেবৰেটৰী (NLP) ৫. ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং লেবৰেটৰী (SEL) === অভিযান্ত্ৰিকী অনুষদ === ==== স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, ত্ৰিক্কাকৰা ==== [[কোচি]] আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা কৰ্মৰত অভিযন্তাসকলৰ বাবে অভিযান্ত্ৰিকীৰ প্ৰধান শাখাসমূহত (অসামৰিক, যান্ত্ৰিক, বৈদ্যুতিক আৰু ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী) অংশকালীন এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াবলৈ ১৯৭৯ চনত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৯৫ চনত এই বিদ্যালয়খনে অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী, [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]], [[ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী]], [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী]] আৰু [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে। ১৯৯৬ চনত সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰিকী (ছেফটি এণ্ড ফায়াৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং) আৰু ২০০৩ চনত বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী যোগ কৰা হয়। ১৯৮১ চনত বিদ্যালয়খনত পিএইচডি কাৰ্যসূচী সংযোজন কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, এই বিদ্যালয়খনে ৫৩ গৰাকী পিএইচডি প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াইছে আৰু ২৫০ জনতকৈও অধিক প্ৰাৰ্থীয়ে গৱেষক ছাত্ৰ হিচাপে নাম পঞ্জীয়ন কৰিছে। গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ বাবে বাহ্যিক পুঁজি বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগ, [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় ক’য়ৰ বোৰ্ড আৰু কেৰালা ৰাজ্যিক ক’য়ৰ নিগম আদি সংস্থাই যোগান ধৰে। এই বিদ্যালয়খনে আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ টায়াৰ-১ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) ৰ দ্বাৰা স্বীকৃত।<ref>{{Cite web|url=http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|title=Cochin University of Science and Technology-News|website=cusat.ac.in|access-date=2016-09-28|archive-date=12 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812232930/http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|url-status=dead}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) হ’ল ৱাশ্বিংটন একৰ্ডৰ এক স্থায়ী অংশীদাৰ, যিয়ে বহুকেইখন দেশত অভিযান্ত্ৰিক স্নাতক ডিগ্ৰীৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰে।{{Citation needed|date=May 2021}} '''স্নাতক বি.টেক পাঠ্যক্ৰম''' (বন্ধনীত শিক্ষাৰ্থী গ্ৰহণৰ সংখ্যা দিয়া হৈছে)<ref name=":1">{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406021538/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-date=2025-04-06 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (৯০) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * তথ্য প্ৰযুক্তি (৯০) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) [[File:Software engineering block.jpg|thumb|259x259px|ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং ব্লক]] '''স্নাতকোত্তৰ এম.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ'''<ref>{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401032640/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-date=2025-04-01 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> '''পূৰ্ণকালীন''' * তথ্য প্ৰযুক্তি (ছফ্টৱেৰ চিষ্টেমছ) (১৮) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী (নেটৱৰ্কিং চিষ্টেমছ) (১৮) * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (ভূ-কাৰিকৰী অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (তাপীয় অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু kama যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী (বেতাঁৰ প্ৰযুক্তি) (১৮) '''অংশকালীন''' * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) ওপৰত উল্লেখ কৰা সকলোবোৰ ক্ষেত্ৰতে '''পিএইচডি কাৰ্যসূচী''' উপলব্ধ আছে। ==== কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং ==== [[Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং]] প্ৰতিষ্ঠানে মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এইখন এখন পূৰ্ণকালীন বাধ্যতামূলক আৱাসিক কাৰ্যসূচী। শিক্ষাৰ্থীসকলে ক্লাছৰ বাবে মাৰ্চেণ্ট নেভি কেডেটৰ পোছাক পিন্ধিব লাগে। কেডেটসকলৰ বাবে শাৰীৰিক প্ৰশিক্ষণ বাধ্যতামূলক।{{citation needed|date=November 2017}} মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বি.টেক পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বছৰি আসনৰ সংখ্যা হ'ল ৮০ খন। ২০১৪ চনত মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত এখন পূৰ্ণকালীন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী (৮০ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী) যোগ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=http://kmsme.cusat.ac.in/|title=Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|website=kmsme.cusat.ac.in|access-date=2016-09-28}}</ref> এই বিদ্যালয়খনে [[জাহাজ পৰিবহন সঞ্চালকালয়]]ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই থকা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে ইঞ্জিন ৰুম চিমুলেটৰৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰমৰ সুবিধাও প্ৰদান কৰে। ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ১৯৯৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন। এইখন ত্ৰিক্কাকৰাৰ মূল চৌহদৰ পৰা প্ৰায় ৭৫ কিলোমিটাৰ দূৰত [[কুত্তানাদ]]ৰ [[পুলিনকুন্নু]]ত এক ৪২ একৰৰ চৌহদত অৱস্থিত। এইখন এৰ্নাকুলাম জিলাৰ বাহিৰত থকা CUSAT ৰ একমাত্ৰ চৌহদ। ইয়াত আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ হ'ল:<ref name=":1"/> * [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]] আৰু অভিযান্ত্ৰিকী * বৈদ্যুতিক আৰু [[ইলেক্ট্ৰনিক ইঞ্জিনিয়াৰিং | ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী]] * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী * [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] * [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]] * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী * কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন === পৰিৱেশ অধ্যয়ন অনুষদ === ==== পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুল ==== পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ বাবে উৎসৰ্গিত এক উচ্চ শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ১৯৮৩ চনত ‘স্কুল অব এনভাইৰনমেণ্টেল ষ্টাডিজ’ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিদ্যালয়খনক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ অনুদানৰ দ্বাৰা পুঁজি যোগান ধৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুলৰ সৈতে সংলগ্ন ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) এ এখন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰে। ইয়াক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত মানৱ সম্পদ উন্নয়নৰ নেটৱৰ্ক কাৰ্যসূচীৰ অধীনত ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। পৰিৱেশ প্ৰযুক্তিত এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম দুটা শাখাত আগবঢ়োৱা হয়: * শাখা ১: [[পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী]] * শাখা ২: [[পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা]] ডক্টৰেট কাৰ্যসূচীসমূহ তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত আগবঢ়োৱা হয়: পৰিৱেশ জীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ৰসায়ন বিজ্ঞান, পৰিৱেশ ফটোক্যটালাইছিছ আৰু চন’ফটোক্যটালাইছিছ, পৰিৱেশ অণুজীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ব্যৱস্থাপনা, পৰিৱেশ বিষবিজ্ঞান, পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী আৰু দূৰ সংৱেদন। বিদ্যালয়খনে বিশ্ববিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ৰ শিক্ষকসকলৰ বাবে ইউজিচিৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰিফ্ৰেচাৰ পাঠ্যক্ৰম পৰিচালনা কৰে। লগতে জলবায়ু সহনশীলতা, পৰিৱেশ সমীক্ষা, প্ৰদূষণ নিৰীক্ষণ, পানীৰ গুণাগুণ ব্যৱস্থাপনা, পানীৰ শোধন, একুৱাকলচাৰ ব্যৱস্থাৰ ৰোগ নিৰ্ণয় আৰু ব্যৱস্থাপনা, আৰু পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱা আগবঢ়ায়। এই বিদ্যালয়খনে কোচি চহৰৰ [[কোচি মেট্ৰ’ | মেট্ৰ’ ৰেল প্ৰকল্প]]ৰ পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকন প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। === মানৱীয় বিজ্ঞান অনুষদ === ==== হিন্দী বিভাগ ==== ১৯৬৩ চনত প্ৰতিষ্ঠিত হিন্দী বিভাগটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি বিভাগসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ই প্ৰথমতে কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ আছিল কিন্তু ১৯৭১ চনত কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়লৈ স্থানান্তৰিত হয়। ইউজিচিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত হিন্দী বিষয়ত ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট ৰিচাৰ্চ চাপৰ্ট’ (DRS) আৰু ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট স্পেচিয়েল এচিষ্টেঞ্চ’ (DSA) কাৰ্যসূচী থকা দক্ষিণ ভাৰতৰ ই একমাত্ৰ বিভাগ।{{Citation needed|date=May 2021}} [[File:DEPARTMENT OF HINDI.jpg|thumb|right|হিন্দী বিভাগ]] বিভাগটোৰ গৱেষণাত প্ৰাচীন আৰু আধুনিক কবিতা, কল্পকাহিনী, নাটক আৰু থিয়েটাৰ অধ্যয়ন, সমালোচনা, ব্যাকৰণ, ভাষাবিজ্ঞান, ভাষা আৰু সাহিত্যৰ তুলনামূলক অধ্যয়ন, লোক-সাহিত্য, অনুবাদ আৰু কম্পিউটাৰ ভিত্তিক ভাষা শিক্ষাদান আদি ক্ষেত্ৰসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।{{Citation needed|date=May 2021}} অধ্যয়ন আৰু গৱেষণাৰ কাৰ্যসূচীসমূহ: * এম.এ. হিন্দী ভাষা আৰু সাহিত্য * এম.ফিল. অনুবাদমূলক আৰু কাৰ্যবাহী হিন্দীত পি.জি. ডিপ্লমা * পিএইচডি * হিন্দীত কম্পিউটাৰ ভিত্তিক প্ৰশিক্ষণ আৰু শিক্ষাদানৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰম ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগটো প্ৰথমতে ১৯৭৬ চনত বিদেশী ভাষা বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বিভাগটোৰ মূল গুৰুত্ব হ’ল ইংৰাজী, [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]], [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]], [[ইটালীয় ভাষা|ইটালীয়]], [[জাপানী ভাষা|জাপানী]] আৰু [[ৰাছিয়ান ভাষা|ৰাছিয়ান]]কে ধৰি বিভিন্ন ভাষাৰ শিক্ষাদান। ২০১২ চনত [[ইংৰাজী ভাষা]] শিক্ষাদানৰ বিশেষ গুৰুত্বক সূচিত কৰিবলৈ বিভাগটোক ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ বুলি নামকৰণ কৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} === আইন অনুষদ === ==== আইনী অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ’ প্ৰথমতে ১৯৬২ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতকোত্তৰ আইন বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰ প্ৰথম সভাপতি আছিল প্ৰয়াত ড° এ.টি. মাৰ্কোচ। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিসম্পন্ন এজন আইনবিদ আছিল, যি [[ভাৰতীয় আইন প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰশাসনিক ন্যায়াধিকৰণৰ উপ-ন্যায়াধীশ আছিল। বিদ্যালয়খনে [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়]]ৰ (MHRD) সহায়ত বিৰল কিতাপ আৰু আলোচনীৰে সমৃদ্ধ এক [[বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ]] ভঁৰাল ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এটা অংগ সংস্থা বিশ্ব বৌদ্ধিক সম্পত্তি সংগঠনে (WIPO) ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰকাশনসমূহ এই ভঁৰাললৈ দান কৰিছে। মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে বৌদ্ধিক সম্পত্তি অধ্যয়নৰ বাবে এটা আসন মঞ্জুৰ কৰিছে। মানৱ অধিকাৰৰ ওপৰত আন্তঃশাখা গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ বিদ্যালয়খনত প্ৰয়াত ন্যায়াধীশ ভি. আৰ. কৃষ্ণ আয়াৰৰ নামত এটা মানৱ অধিকাৰ আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে। বিদ্যালয়খনে ৩ বছৰীয়া আইনৰ স্নাতক পাঠ্যক্ৰম, ৫ বছৰীয়া বি.বি.এ. এলএল.বি. (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম, আৰু বি.কম. এলএল.বি (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref name=":1"/> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === ২০০৩ চনত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইনী অধ্যয়ন স্কুলত প্ৰতিষ্ঠা কৰা বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ (IPR) অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটোক ২০০৯ চনত এটা আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিয়া। এইটো কেৰালা চৰকাৰৰ দ্বাৰা CUSAT ত প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক স্বায়ত্তশাসিত কেন্দ্ৰ। কেৰালা আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰ বিভিন্ন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষকসকলৰ মাজত পাৰস্পৰিক আদান-প্ৰদানৰ সুবিধাৰ বাবে ইয়াক এক গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু সমল কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই কেন্দ্ৰটো কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা বিভাগৰ দ্বাৰা পৰিকল্পিত আৰু ৰূপায়িত আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।{{Citation needed|date=May 2021}} বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটো প্ৰথমতে আইন অনুষদৰ ডীন ড° কে.এন. চন্দ্ৰশেখৰন পিল্লাইক সঞ্চালক আৰু ড° এন.এছ. গোপালকৃষ্ণনক সমন্বয়ক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোক ভাৰত চৰকাৰৰ মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়েও সমৰ্থন কৰে, যিয়ে ২০০৩ চনত CUSAT ত বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ওপৰত ইতিমধ্যে এখন আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।{{Citation needed|date=May 2021}} আইন, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি বিজ্ঞান, ইতিহাস, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি আদি বিভিন্ন শাখাৰ গৱেষকসকলক নীতিগত গৱেষণা হাতত ল’বলৈ উদগনি দিবলৈ কেন্দ্ৰটোৱে জলপানীৰ সৈতে বহুমুখী পিএইচডি কাৰ্যসূচী আগবঢ়ায়। ইয়াত বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কেইবাজনো গৱেষক ছাত্ৰই কাম কৰি আছে। ভঁৰালটোত প্ৰাথমিক গৱেষণা সামগ্ৰীৰ উপলব্ধতাই গৱেষকসকলৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহৰ ওপৰত গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰাটো সম্ভৱ কৰি তোলে। এই কেন্দ্ৰটোৱে আইনী অধ্যয়ন স্কুলৰ সহযোগত স্কুলৰ এলএল.এম (LL.M) পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়ায়।{{citation needed|date=November 2017}} IUCIPRS এখন পৰিচালনা পৰিষদৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়, যাৰ অধ্যক্ষ হ'ল কেৰালা চৰকাৰৰ মাননীয় শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী। কেন্দ্ৰৰ প্ৰশাসনিক আৰু শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰিবলৈ CUSAT ৰ উপাচাৰ্যৰ অধ্যক্ষতাত এখন কাৰ্যবাহী সমিতি আৰু এখন অনুষদ সমিতি আছে। ড° এম. ভাষী এই কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালক।{{citation needed|date=November 2017}} === আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ === ১. এলএলএম (IPR) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ২. এলএলএম (IP) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ৩. এলএলএম (IPR, ১ বছৰীয়া) ৪. বিবিএ এলএলবি (৫ বছৰীয়া) ৫. বি.কম এলএলবি (৫ বছৰীয়া) === ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ === ইউজিচিয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত দক্ষতা বিকাশৰ গুৰুত্ব আৰু প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ কৰি ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ (DDUKK) মুকলি কৰিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হ’ল সামূহিক মহাবিদ্যালয় আৰু বি.ভক পাঠ্যক্ৰমৰ ধাৰাবাহিকতা অক্ষুণ্ণ ৰাখি বৃত্তিমূলক শিক্ষাক প্ৰসাৰিত কৰা আৰু বৃহৎ পৰিসৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ যোগ্য মানৱ সম্পদ সৃষ্টি কৰা। এইখন দেশৰ উচ্চ শিক্ষা খণ্ডত বৃত্তিমূলক শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী প্ৰতিষ্ঠান। DDUKK CUSAT ৰ লক্ষ্য হৈছে শ্ৰেণীকোঠা কেন্দ্ৰীক আনুষ্ঠানিক শিক্ষা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ সৈতে অংশীদাৰীসকলৰ অভিজ্ঞতাৰ আদান-প্ৰদান আৰু ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানসমূহত ইণ্টাৰ্নশ্বিপৰ সংমিশ্ৰণ ঘটাই মানসম্পন্ন বৃত্তিমূলক শিক্ষা প্ৰদান কৰা।<ref>{{cite news |title=Deen Dayal Kendra to Start Career-oriented Courses |url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2015/dec/09/deen-dayal-kendra-to-start-career-oriented-courses-853559.html |access-date=10 September 2021 |work=The New Indian Express |date=December 9, 2015}}</ref><ref>{{cite news |last1=Online |first1=Mathrubhumi Education |title=Courses under DDUKK at CUSAT |url=https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210905171424/https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |url-status=dead |archive-date=5 September 2021 |access-date=10 September 2021 |publisher=Mathrubhumu |date=Nov 16, 2015 }}</ref> ইয়াৰ মূল লক্ষ্য হ’ল একত্ৰিত জ্ঞান অৰ্জন আৰু মানৱীয় দক্ষতা বৃদ্ধিৰ জৰিয়তে কৰ্মসংস্থাপন লাভৰ যোগ্য যুৱক-যুৱতীৰ এক নতুন দল সৃষ্টি কৰা।<ref>{{cite news |title=With eye on job market, Cusat's DDUKK enters into tie-ups with Infopark, Kitco |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/with-eye-on-job-market-cusats-ddukk-enters-into-tieups-with-infopark-kitco/article7956859.ece |access-date=10 September 2021 |work=The Hindu |date=March 24, 2016}}</ref> DDUKK ৰ অধীনত আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহৰ শিক্ষাদান আৰু প্ৰশিক্ষণ পদ্ধতি সেই অনুসৰিয়েই প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। DDUKK প্ৰথমতে ২০১৫ চনত ড° জাকাৰিয়া কে.এ (অধ্যাপক, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, CUSAT) ক প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ: ১. প্ৰযুক্তি আৰু ব্যৱস্থাপনা পৰামৰ্শদাতাত এম.ভক (M.Voc) ২. ম’বাইল ফোন এপ্লিকেচন ডেভেলপমেণ্টত এম.ভক (M.Voc) ৩. ব্যৱসায়িক প্ৰক্ৰিয়া আৰু ডাটা এনালিটিক্সত বি.ভক (B.Voc) === সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন স্কুল ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন বিভাগটো ১৯৭৬ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ শৈক্ষিক তথা বৈজ্ঞানিক সাফল্যৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ১৯৯৫ চনত ইয়াক এখন স্কুললৈ উন্নীত কৰা হয়। ইয়াৰ পাঁচটা বিভাগ আছে: * একুৱাকলচাৰ এণ্ড কেপচাৰ ফিশ্বাৰিজ * ফিশ্বিং টেকন’লজী * ফিশ্ব প্ৰচেছিং টেকন’লজী * ফিশ্বাৰিজ ইক’নমিক্স * ফিশ্বাৰিজ মেনেজমেণ্ট। ==== বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ ==== [[File:ACARR CUSAT.jpg|thumb|326x326px|CUSAT ত অৱস্থিত এডভান্সড চেণ্টাৰ ফৰ এটমছফেৰিক ৰাডাৰ ৰিচাৰ্চ]] বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগটো বতৰ বিজ্ঞান/বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ। এইটো কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। এই বিভাগটোক [[বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ]] (CSIR) ৰ দ্বাৰা মৌচুমী সম্পৰ্কীয় পূৰ্বানুমানৰ বাবে মেচ’স্কেল মডেলিং সম্পৰ্কীয় ভাৰত চৰকাৰৰ নিউ মিলেনিয়াম ইণ্ডিয়ান টেকন’লজী লিডাৰশ্বিপ ইনিচিয়েটিভ (NMITLI) ৰ অন্যতম উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ সৈতে অন্য প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহ যেনে ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ‍্যা প্ৰতিষ্ঠান, দিল্লী; ভাৰতীয় গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় বতৰ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, পুনে; [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান | ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, বেংগালুৰু]]; [[টাটা মৌলিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]]; C-MMACS, বেংগালুৰু আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় এৰ’স্পেচ পৰীক্ষাগাৰ, বেংগালুৰু অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (বতৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক (বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগে জলজ ব্যৱস্থাৰ ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। সামুদ্ৰিক বিজ্ঞানৰ বিভিন্ন শাখাত গৱেষণাৰ বাবে এইটো এটা মূল বিষয়। ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগটো দেশৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞানৰ অন্যতম প্ৰধান শৈক্ষিক কেন্দ্ৰ। এইটো ১৯৩৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু লগে লগে এটা গৱেষণা কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰ পৰা ১০০ জনতকৈও অধিক পিএইচডি ছাত্ৰই স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান) আৰু এম.ফিল (জীৱ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এই বিভাগৰ গৱেষকসকলে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে এটা নতুন প্ৰজাতিক ''Victoriopisa cusatensis''<ref name="auto"/> নামকৰণ কৰিছে। ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো পৰিৱেশ আৰু উন্নয়নমূলক বিষয়সমূহত ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ গুৰুত্বক স্বীকৃতি দিয়া দেশৰ প্ৰথমসমূহ বিভাগৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্বত স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম ১৯৭৬ চনত আৰম্ভ হৈছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান আৰু সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ আছিল। ১৯৬৫ চনত সাগৰ বিজ্ঞান বিষয়ত এটা স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল, যিটো পিছলৈ কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান আৰু বতৰ বিজ্ঞান বিভাগলৈ (POMD) স্থানান্তৰ কৰা হয়। ১৯৯৬ চনত ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. (সাগৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক. (মহাসাগৰীয় প্ৰযুক্তি) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগ ==== ১৯৯১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগে অণুজীৱবিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, অণুজীৱ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, স্নায়ু জীৱবিজ্ঞান, কোষীয় আৰু আণৱিক জীৱবিজ্ঞান, চিকিৎসা জৈৱ ৰসায়ন, আনুবংশিক অভিযান্ত্ৰিকী, উদ্ভিদ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, জৈৱ-বিদ্যুৎ-ৰাসায়নিক ব্যৱস্থা আৰু অণুজীৱ জিনীয় বিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. অণুজীৱবিজ্ঞান (২০১৮ চনত আৰম্ভ হোৱা), এম.এছ.চি. (জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা), জৈৱ বিজ্ঞানত সংহত এম.এছ.চি. (২০২১ চনত আৰম্ভ হোৱা) আৰু জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বৰ্তমান অধ্যাপক (ড°) পাৰ্বতী এ.-য়ে বিভাগীয় মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। === সমাজ বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগ ==== ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগে প্ৰযুক্তিৰ অৰ্থনীতি, অৰ্থমিতি (ইকোনমেট্ৰিক্স) আৰু ক্ৰিয়া গৱেষণা (অপাৰেচন ৰিচাৰ্চ) ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। [[কোচি]] চহৰত এখন উদ্যোগিক অঞ্চল আৰু এটা উপকূলীয় অঞ্চল আছে যিয়ে মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। এই অঞ্চলৰ উদ্যোগ আৰু মীনপালনে পৰিৱেশ প্ৰদূষণত যথেষ্ট অৱদান যোগাইছে। গতিকে, বিভাগটোৱে উদ্যোগ আৰু মীন খণ্ডৰ প্ৰযুক্তিগত সমস্যা আৰু পৰিৱেশৰ অৰ্থনীতিৰ ওপৰত বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। বিভাগটোৱে এম.এ. (ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি) ৰ লগতে এম.ফিল. আৰু পিএইচডি কাৰ্যসূচীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ’ (SMS) বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি শৈক্ষিক গোটসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু দেশত প্ৰতিষ্ঠা কৰা প্ৰথম পাঁচখন ব্যৱস্থাপনা শিক্ষানুষ্ঠানৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ১৯৬৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এক অংশ হিচাপে এমিৰেটাছ অধ্যাপক এম. ভি. পাইলীৰ নেতৃত্বত আৰু ‘ফাৰ্টিলাইজাৰ্ছ এণ্ড কেমিকেলছ ট্ৰাভাংকোৰ’ৰ চৌহদত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৭১ চনত ই কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ হৈ পৰে, যিখন পিছলৈ কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় নামেৰে জনাজাত হয়। এই বিদ্যালয়খনে শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপৰ চাৰিটা ক্ষেত্ৰ অনুসৰণ কৰে: শিক্ষাদান, প্ৰশিক্ষণ, গৱেষণা আৰু পৰামৰ্শদাতা সেৱা। SMS-এ তলত উল্লেখ কৰা ডিগ্ৰীসমূহৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়: এমবিএ (MBA), এম.ফিল. (বাণিজ্য) আৰু পিএইচডি। m377g7f3tpgfbnp71gx3k6suxn36bdv 622761 622760 2026-08-02T15:09:05Z AjayDas 12623 /* ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন স্কুল */ 622761 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image = Cochin University of Science and Technology Logo.png | motto = ''tejasvi nāvadhītamastu (Sanskrit)'' | motto_eng = May learning illumine us both<ref name="Motto"/> | established = {{start date and age|10 July 1971}} | type = [[ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] | chancellor = [[কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল]]<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | vice_chancellor = ড° এম. জুনেইদ বুশ্বিৰী ''(ভাৰপ্ৰাপ্ত)''<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | head_label = উপ-আচাৰ্য | head = ৰোজি এম. জন<br />{{Small|(উচ্চ শিক্ষা মন্ত্ৰী)}}<ref>https://cusat.ac.in {{Bare URL inline|date=July 2026}}</ref> | undergrad = | postgrad = | address = ইউনিভাৰ্চিটি ৰোড, দক্ষিণ কালামাছেৰী | city = [[কোচি]] | state = [[কেৰালা]] | country = ভাৰত | coordinates = {{Coord|10.0443|N|76.3282|E|display=inline,title}} | campus = নগৰীয়া, {{cvt|180|acre}} | website = {{URL|www.cusat.ac.in}} | colours = {{color box|#c0ffff}} পাতল সেউজীয়া <br />{{color box|darkgray}} ধোঁৱাবৰণীয়া | affiliations = [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যাপন পৰিষদ]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, কমন্‌ৱেল্থ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড }} [[File:Administrative Block , Cusat.jpg|thumb|প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয় <ref>{{Cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cochin University of Science and Technology-Home Page|website=cusat.ac.in|access-date=25 September 2016}}</ref>|261x261px]] [[File:Cusat.jpg|thumb|কোচি চৌহদৰ (CUSAT) মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ|259x259px]] '''কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়''' {{en| Cochin University of Science and Technology}} চমুকৈ '''CUSAT''' [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[কোচি]]ত অৱস্থিত এখন ৰাজ্য চৰকাৰৰ অধীনস্থ স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়। ইয়াক ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন কোচিত ([[কালামাছেৰী]] আৰু [[এৰ্নাকুলাম]]) আৰু এখন কোচিৰ পৰা প্ৰায় ৬৬ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ [[আলাপুঝা]]ৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত। [[কেৰালা বিধানসভা]]ৰ এক আইনৰ জৰিয়তে ১৯৭১ চনত এই বিশ্ববিদ্যালয়খন 'কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়' হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ৰাজ্যখনত স্নাতকোত্তৰ শিক্ষাৰ বাবে চলোৱা এক আন্দোলনৰ ফলস্বৰূপে এই বিশ্ববিদ্যালয়খন গঠন হৈছিল। ১৯৮৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইয়াক 'কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়' (CUSAT) নামকৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য হ'ল [[ব্যৱহাৰিক বিজ্ঞান]], প্ৰযুক্তি, উদ্যোগ, বাণিজ্য, ব্যৱস্থাপনা আৰু [[সমাজ বিজ্ঞান]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ অধ্যয়ন আৰু উন্নত গৱেষণাৰ প্ৰসাৰ কৰা।<ref name="official">{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cusat -overall|access-date=2008-06-23|archive-date=21 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221031546/http://cusat.ac.in|url-status=dead}}</ref> স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ দুয়োটা পাঠ্যক্ৰমতে নামভৰ্তি 'কমন এডমিছন টেষ্ট' (CAT) ৰ ওপৰত আধাৰিত। কিছুমান স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে 'ডিপাৰ্টমেণ্টেল এডমিছন টেষ্ট' (DAT) অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, বিশ্ববিদ্যালয়খনত ২৯ টা অধ্যয়ন আৰু গৱেষণা বিভাগ আছে। এই বিভাগসমূহে অভিযান্ত্ৰিকী, [[বিজ্ঞান]], [[প্ৰযুক্তি]], [[মানৱীয় বিজ্ঞান]], [[আইন]] আৰু [[ব্যৱস্থাপনা]]ৰ বহুতো শাখাত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিশ্বৰ কেইবাখনো শিক্ষানুষ্ঠানৰ সৈতে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক সংযোগ আৰু বিনিময় কাৰ্যসূচী আছে।<ref>{{Cite news |date=2023-10-20 |title=Cusat to collaborate with global varsities for research and exchange programmes |url=https://thehindu.com |access-date=2025-04-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০১৮ চনত কোচিৰ জলাশয়ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা এটা নতুন এম্ফিপড্ প্ৰজাতিক বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে ''Victoriopisa cusatensis'' নামকৰণ কৰা হৈছিল।<ref name="auto">{{Cite web|url=http://marinespecies.org|title=WoRMS - World Register of Marine Species - Victoriopisa cusatensis Ph. Joseph, Abhishek Sharma, P.R. Jayachandran, 2018|website=marinespecies.org|language=en|access-date=2018-07-25}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আদৰ্শ বাক্যটো হ'ল ''তেজস্বী নাৱধীতমস্তু''। এই বাক্যশাৰী [[বেদ]]ৰ পৰা লোৱা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল "অৰ্জিত জ্ঞানে আমাক— শিক্ষক আৰু শিক্ষাৰ্থী দুয়োকে— মহিমান্বিত কৰক আৰু এই জ্ঞান সমগ্ৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিয়পি পৰক"।<ref name="Motto">{{cite news |url=https://cusat.ac.in| title=Vision and Mission | access-date=7 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cusat.ac.in|title=The University: About CUSAT|access-date=26 September 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619092942/https://cusat.ac.in|archive-date=19 June 2009|url-status=dead}}</ref>[[File:STUDENTS AMENITIES CENTRE FROM OUTSIDE.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰ|259x259px]] == চৌহদসমূহ == বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন [[কোচি]]ত অৱস্থিত। আনখন [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[আলাপুঝা]] জিলাৰ কুত্তানাদৰ পুলিনকুন্নুত অৱস্থিত। এইখন কোচিৰ পৰা প্ৰায় ৬৫ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত।<ref name=":0">{{Cite web |title=Campus Life |url=https://cusat.ac.in/campus-life |access-date=2025-04-26 |website=Cochin University of Science and Technology}}</ref> === মূল (ত্ৰিক্কাকৰা) চৌহদ === [[File:Guest House CUSAT.jpg|thumb|right|কালামাছেৰীৰ অতিথিশালা]] [[File:SEMINAR HALL OF UNIVERSITY.jpg|thumb|right|ছেমিনাৰ হল]] [[File:Students amenities centre from inside.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰৰ ভিতৰৰ দৃশ্য।]] মূল চৌহদখন দক্ষিণ [[কালামাছেৰী]]ৰ ৪৭ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ পৰা ১.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই ১৮০ একৰৰ চৌহদটোত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং (SOE চৌহদ), কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, বিভিন্ন বিজ্ঞান বিভাগ আৰু স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। === লেকচাইড চৌহদ === লেকচাইড চৌহদখন মূল চৌহদৰ পৰা প্ৰায় ১২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন চহৰৰ ফাইন আৰ্টছ এভিনিউত নদীৰ মোহনাত অৱস্থিত। ইয়াত স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছ, স্কুল অব ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ফিচাৰিজ, শাৰীৰিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ, ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ আৰু সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ আছে। স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছৰ পুথিভঁৰালখন এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান পুথিভঁৰাল। উপকূলীয় পানীৰ অধ্যয়নৰ বাবে এই বিদ্যালয়খনৰ এখন গৱেষণা জাহাজো আছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতৰ ভিতৰৰ আৰু বাহিৰৰ অন্যান্য বিশ্ববিদ্যালয় তথা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে ইয়াৰ শৈক্ষিক আদান-প্ৰদান আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.newsexperts.in/marine-science-niigata-university-co-operate-cusat/|title=Marine Science: Niigata University to Co-operate with Cusat|date=2 December 2017|website=News Experts|language=en-US|access-date=2019-02-21}}</ref> === পুলিনকুন্নু চৌহদ === আলাপুঝা জিলাৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত পুলিনকুন্নু চৌহদখন মূল চৌহদৰ পৰা ৬৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ (CUCEK) ৰ গৃহভূমি।<ref name=":0" /> == অনুষদসমূহ == CUSAT নটা অনুষদত বিভক্ত:<ref>{{Cite web |title=Cochin University of Science and Technology |url=https://cusat.ac.in |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317193526/https://cusat.ac.in |archive-date=2025-03-17 |access-date=2025-04-26 |website=cusat.ac.in |language=en}}</ref> [[File:Sign Board In University showing different trades.jpg|thumb|right|বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিভিন্ন বিভাগসমূহ দৰ্শাই থকা এখন নিৰ্দেশক বোৰ্ড।]] * [[বিজ্ঞান]] * [[প্ৰযুক্তি]] * [[অভিযান্ত্ৰিকী]] * [[পৰিৱেশ অধ্যয়ন]] * [[মানৱীয় বিজ্ঞান]] * [[আইন]] * [[সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান]] * [[চিকিৎসা বিজ্ঞান]] আৰু প্ৰযুক্তি * [[সমাজ বিজ্ঞান]] === বিজ্ঞান অনুষদ === ==== পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো ১৯৬৩ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এৰ্নাকুলাম কেন্দ্ৰৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ হিচাপে অধ্যাপক কে. ভেংকটেশ্বৰলুৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ই এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। পৰীক্ষামূলক আৰু তত্ত্বীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞান দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে শিক্ষাদান আৰু গৱেষণালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ই ভাৰতৰ লগতে বিদেশতো সুপৰিচিত। ইয়াৰ গৱেষণাৰ মূল ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত নেনোবিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি, অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স সঁজুলি, [[কুৱাণ্টাম কম্পিউটিং]], অৰ্ধপৰিবাহী সঁজুলি, সৌৰ কোষ, হ’ল’গ্ৰাফিক সামগ্ৰী, উচ্চ ঘনত্বৰ সংগ্ৰাহক বেটাৰী, জ্যোতিৰ্জীৱবিজ্ঞান আৰু কুৱাণ্টাম অপ্টিক্স অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], এআইচিটিই, [[আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিঃপদাৰ্থ বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]], [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], চিএছআইআৰ, আইইউএচি, [[পৰমাণু শক্তি বিভাগ]] আৰু [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] আদি সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোত ব্যাপক যান্ত্ৰিক সা-সুবিধা আছে, যিবোৰ নামমাত্ৰ মাচুলৰ বিনিময়ত বাহিৰৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ বাবেও উপলব্ধ কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (পদাৰ্থ বিজ্ঞান), এম.ফিল. (পদাৰ্থ বিজ্ঞান) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগে আইইউচিএএ সমল কেন্দ্ৰ (CUSAT) আৰু এডুমিথ্ৰা ইণ্টেলেকচুৱেল চাৰ্ভিচেছৰ সহযোগত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এক বিজ্ঞান সজাগতা কাৰ্যসূচী<ref>{{cite web|title=Physics - scope and awareness for school students|url=http://in.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104170924/http://in.com|url-status=dead|archive-date=2012-11-04}}</ref><ref>{{cite news|title=Physics: Scope and Awareness|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=6 February 2010}}</ref> আৰু [[ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ অলিম্পিয়াড]]<ref>{{cite news|title=Cusat to host National Space Olympiad|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=18 January 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://newindianexpress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20141221113310/http://newindianexpress.com|url-status=dead|archive-date=21 December 2014|title=National Space Olympiad at CUSAT}}</ref><ref>{{cite web|title=National Space Olympiad 2014|url=http://mathrubhumi.com|access-date=30 October 2014|archive-date=30 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141030115654/http://mathrubhumi.com|url-status=dead}}</ref> পৰিচালনা কৰে। === প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগ ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগটো ১৯৭৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত মাইক্ৰ’ৱেভ ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰ]], পানীৰ তলৰ শব্দবিজ্ঞান, মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’ৱেভ]] প্ৰসাৰণ এণ্টেনা, মাইক্ৰ’ৱেভ চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, সংকেত প্ৰক্ৰিয়াকৰণত মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰৰ প্ৰয়োগ আৰু প্ৰদৰ্শন সঁজুলি অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, [[ইছৰো]], এআইচিটিই, ডিঅ’ই, ডিআৰডিঅ’, এমঅ’ডি আৰু ৰাজ্য চৰকাৰকে ধৰি বিভিন্ন বাহ্যিক সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোৰ ডেলফ্ট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় ([[নেদাৰলেণ্ড]]), প’লাৰিজৱান কৰ্পোৰেচন ([[মালয়েছিয়া]]), কেন্ট বিশ্ববিদ্যালয় ([[যুক্তৰাজ্য]]) আৰু সৰে বিশ্ববিদ্যালয় (যুক্তৰাজ্য)ৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা আছে।<ref name="DOE CUSAT">{{cite news|url=http://cusat.ac.in| title=Department of Electronics| access-date=5 January 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120513215709/http://cusat.ac.in| archive-date=13 May 2012| url-status=dead}}</ref> এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু মাইক্ৰ’ৱেভ এণ্ড ৰাডাৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু ডিজিটেল ইলেক্ট্ৰনিক্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিভাগটোৱে দ্বিবৰ্ষীয় কাৰ্যসূচী হিচাপে দুখনকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ অনুষ্ঠিত কৰে: এণ্টেনা আৰু প্ৰসাৰণ সম্পৰ্কীয় ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ (APSYM),<ref name="APSYM">{{cite news |url=http://cusat.edu | title=APSYM-Antennas and propagation Symposium | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111103174648/http://cusat.edu | archive-date=3 November 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স সম্পৰ্কীয় আলোচনাচক্ৰ (SYMPOL)।<ref name="SYMPOL">{{cite news |url=http://cusat.ac.in | title=SYMPOL – International Symposium on Ocean Electronics | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100103093538/http://cusat.ac.in | archive-date=3 January 2010 | url-status=dead }}</ref> ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগ ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগটো ১৯৯৫ চনত ইউনিভাৰ্চিটি চাইন্স ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেন্টাৰ (USIC) ৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগসমূহৰ লগতে বাহ্যিক সংস্থাসমূহক ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন, গ্লাছ ব্লোয়িং আৰু কাঠমিস্ত্ৰীৰ কামকে ধৰি বিভিন্ন ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন সেৱা আগবঢ়াই আহিছিল। এক শৈক্ষিক বিভাগ হিচাপে এতিয়া ইয়াৰ ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন আৰু ব্যৱহাৰিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণা কাৰ্যসূচী আছে। ইয়াক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, পৰমাণু শক্তি বিভাগ, বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ, সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ, কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ আৰু দ্য ৱৰ্ল্ড একাডেমী অৱ চায়েঞ্চেছ (TWAS) আদি বাহ্যিক পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। ইয়াৰ উপৰি ই শিক্ষাদান, গৱেষণা, কেলিব্ৰেচন আৰু ঔদ্যোগিক প্ৰয়োগৰ বাবে পৰীক্ষামূলক ব্যৱস্থাৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱাও আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Department Of Instrumentation, CUSAT}}</ref> বিভাগটোৱে ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত চাৰিবছৰীয়া বি.টেক (স্নাতক) পাঠ্যক্ৰম, ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত দুবছৰীয়া এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচনত দুবছৰীয়া এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|date= 4 December 2019|title=Academic programs at Department of Instrumentation}}</ref> ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগৰ অধ্যাপক কে এন মধুসূদননক ২০১৯ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল পি সদাশিৱমৰ দ্বাৰা CUSAT ৰ উপাচাৰ্য (VC) হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://newindianexpress.com|date= 25 April 2019|title=K N Madhusoodhanan appointed Cusat VC}}</ref> ==== বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ (P.S. & R.T.) পলিমাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকীৰ শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত এক অগ্ৰগামী বিভাগ। ভাৰতীয় ৰবৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগত ১৯৭২ চনত ইয়াৰ বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াক নিউফিক, [[নেদাৰলেণ্ড]]), ভল্কছৱাগেন ফাউণ্ডেচন (জাৰ্মানী), [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়]], এআইচিটিই, [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]] আৰু [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]] ধৰি বিভিন্ন সংস্থাই পুঁজি যোগান ধৰে। ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগটো ১৯৭৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই ভাৰতত নৌ-স্থাপত্য (নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ) শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী বিভাগ। ইয়াত ১৯৭৫ চনত নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ এণ্ড শ্বিপ বিল্ডিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হয়। এই নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ কাৰ্যসূচীখন জাৰ্মানীৰ ৰষ্টক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহযোগত চলোৱা হয়। ইয়াৰ স্নাতকসকলৰ জাহাজ নিৰ্মাণ উদ্যোগ, জাহাজ শ্ৰেণীবিভাজন সমাজসমূহ, গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন আৰু [[ভাৰতীয় নৌসেনা]]ত যথেষ্ট চাহিদা আছে। ভাৰত চৰকাৰৰ জাহাজ মন্ত্ৰালয়ে এম.অ'.টি. প্ৰমাণপত্ৰ পৰীক্ষাৰ বাবে এই বি.টেক পাঠ্যক্ৰমক অনুমোদন জনাইছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতীয় নৌসেনাই এই বিভাগটোক তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ উচ্চ শিক্ষাৰ এক কেন্দ্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিছে। বিভাগটোৱে ‘ছ’চাইটি অব নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ ষ্টুডেন্টছ’ নামৰ সংগঠনে ‘SHIPSTECHNIC’ নামৰ এখন বাৰ্ষিক কাৰিকৰী আলোচনী প্ৰকাশ কৰে। ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল (ISP) ১৯৯৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ ভিতৰত বিভিন্ন লেজাৰ ব্যৱস্থা আৰু লেজাৰ উপাদানৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন অন্তৰ্ভুক্ত। লগতে ফটোথাৰ্মেল, ফটোএকোষ্টিক আৰু আনুষংগিক কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ অ-ৰৈখিক পৰিঘটনাৰ অনুসন্ধান, লেজাৰ-প্ৰেৰিত প্লাজমাৰ সময় আৰু স্থান-নিৰ্ধাৰিত অধ্যয়ন, ফাইবার-অপ্টিক চেন্সৰৰ ডিজাইন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, পলিমাৰ ফাইবারৰ ফেব্ৰিকেচন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, [[ফটোনিক্স]] সামগ্ৰীৰ প্ৰস্তুতি আৰু অনুসন্ধান আৰু ফটোনিক্স তত্ত্বৰ অধ্যয়ন অন্তৰ্ভুক্ত। এই কাৰ্যসূচীবোৰক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, এআইচিটিই আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ (ভাৰত) আদি পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://photonics.cusat.ac.in/|title=International School of Photonics CUSAT|website=International School of Photonics|language=en-US|access-date=2016-09-29}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগে ২০০২ চনৰ মাৰ্চ মাহত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ক "[[লেজাৰ]] আৰু অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত উৎকৃষ্টতাৰ সম্ভাৱনা থকা বিশ্ববিদ্যালয়" হিচাপে চিহ্নিত কৰে। ইয়াৰ বাবে ৫ কোটি টকাৰ অনুদান প্ৰদান কৰা হয়। এই অনুদান ব্যৱহাৰ কৰি ‘চেণ্টাৰ অব এক্সিলেন্স ইন লেজাৰ্ছ এণ্ড অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স চায়েঞ্চেছ’ (CELOS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটো পিছলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুলৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (অপ্টো ইলেক্ট্ৰনিক্স এণ্ড লেজাৰ টেকন’লজী) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ (DCA) ১৯৯৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি বিভাগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচনৰ স্নাতকোত্তৰ (MCA) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত [[তথ্য সুৰক্ষা]], চিমুলেচন আৰু মডেলিং, ক্ৰিপ্টোগ্ৰাফী আৰু ক’ডিং তত্ত্ব, ভাষা কম্পিউটিং, এলগৰিথম, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, ৱেব মাইনিং, গ্ৰাফ তত্ত্বৰ প্ৰয়োগ, চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, ডাটা মাইনিং, কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্ক আৰু [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{Cite web|title=Department of Computer Application|url=http://dca.cusat.ac.in}}</ref> বিভাগটোৱে ২০১৬ চনৰ পৰা চফ্ট কম্পিউটিং বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়াই আহিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক চফ্ট কম্পিউটিঙৰ তত্ত্বীয় আৰু ব্যৱহাৰিক দুয়োটা ভেটিৰে প্ৰস্তুত কৰা। এই পাঠ্যক্ৰমত মেচিন লাৰ্নিং, নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং, এআই, বিগ ডাটা এনালিটিক্স আদি বৰ্তমানৰ প্ৰযুক্তিসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগে (DCS) ইনফৰ্মেশ্যন চিষ্টেমছৰ শৈক্ষিক কাৰ্যসূচীৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত উচ্চ গতিৰ কম্পিউটিং, মানৱ-কম্পিউটাৰ মিথষ্ক্ৰিয়া, [[তথ্য সুৰক্ষা]], নেটৱৰ্কযুক্ত এম্বেডেড চিষ্টেম, প্ৰাকৃতিক ভাষা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ (নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং), [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] আৰু অতি বৃহৎ পৰিসৰৰ সংহতি ([[VLSI]]) ৰ ওপৰত গৱেষণাও অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই বিভাগটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কম্পিউটাৰ কেন্দ্ৰ আৰু CUSAT ইণ্ট্ৰানেট প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (কম্পিউটাৰ এণ্ড ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স), MTech (Software Engineering) আৰু ডাটা চাইন্স আৰু আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (কম্পিউটাৰ চাইন্স), এম.ছ‌ি কম্পিউটাৰ চাইন্স (আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স আৰু ডাটা চাইন্স) আৰু পিএইচডি (কম্পিউটাৰ চাইন্স / কম্পিউটাৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং বা ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰসমূহৰ ভিতৰত আছে: ১. আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স এণ্ড কম্পিউটাৰ ভিজন লেবৰেটৰী (AICV) ২. বায়’ইনফৰ্মেটিক্স লেবৰেটৰী (BI) ৩. চাইবাৰ ফিজিকেল চিষ্টেমছ লেবৰেটৰী (CPS) ৪. নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং লেবৰেটৰী (NLP) ৫. ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং লেবৰেটৰী (SEL) === অভিযান্ত্ৰিকী অনুষদ === ==== স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, ত্ৰিক্কাকৰা ==== [[কোচি]] আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা কৰ্মৰত অভিযন্তাসকলৰ বাবে অভিযান্ত্ৰিকীৰ প্ৰধান শাখাসমূহত (অসামৰিক, যান্ত্ৰিক, বৈদ্যুতিক আৰু ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী) অংশকালীন এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াবলৈ ১৯৭৯ চনত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৯৫ চনত এই বিদ্যালয়খনে অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী, [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]], [[ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী]], [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী]] আৰু [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে। ১৯৯৬ চনত সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰিকী (ছেফটি এণ্ড ফায়াৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং) আৰু ২০০৩ চনত বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী যোগ কৰা হয়। ১৯৮১ চনত বিদ্যালয়খনত পিএইচডি কাৰ্যসূচী সংযোজন কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, এই বিদ্যালয়খনে ৫৩ গৰাকী পিএইচডি প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াইছে আৰু ২৫০ জনতকৈও অধিক প্ৰাৰ্থীয়ে গৱেষক ছাত্ৰ হিচাপে নাম পঞ্জীয়ন কৰিছে। গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ বাবে বাহ্যিক পুঁজি বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগ, [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় ক’য়ৰ বোৰ্ড আৰু কেৰালা ৰাজ্যিক ক’য়ৰ নিগম আদি সংস্থাই যোগান ধৰে। এই বিদ্যালয়খনে আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ টায়াৰ-১ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) ৰ দ্বাৰা স্বীকৃত।<ref>{{Cite web|url=http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|title=Cochin University of Science and Technology-News|website=cusat.ac.in|access-date=2016-09-28|archive-date=12 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812232930/http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|url-status=dead}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) হ’ল ৱাশ্বিংটন একৰ্ডৰ এক স্থায়ী অংশীদাৰ, যিয়ে বহুকেইখন দেশত অভিযান্ত্ৰিক স্নাতক ডিগ্ৰীৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰে।{{Citation needed|date=May 2021}} '''স্নাতক বি.টেক পাঠ্যক্ৰম''' (বন্ধনীত শিক্ষাৰ্থী গ্ৰহণৰ সংখ্যা দিয়া হৈছে)<ref name=":1">{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406021538/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-date=2025-04-06 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (৯০) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * তথ্য প্ৰযুক্তি (৯০) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) [[File:Software engineering block.jpg|thumb|259x259px|ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং ব্লক]] '''স্নাতকোত্তৰ এম.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ'''<ref>{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401032640/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-date=2025-04-01 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> '''পূৰ্ণকালীন''' * তথ্য প্ৰযুক্তি (ছফ্টৱেৰ চিষ্টেমছ) (১৮) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী (নেটৱৰ্কিং চিষ্টেমছ) (১৮) * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (ভূ-কাৰিকৰী অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (তাপীয় অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু kama যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী (বেতাঁৰ প্ৰযুক্তি) (১৮) '''অংশকালীন''' * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) ওপৰত উল্লেখ কৰা সকলোবোৰ ক্ষেত্ৰতে '''পিএইচডি কাৰ্যসূচী''' উপলব্ধ আছে। ==== কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং ==== [[Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং]] প্ৰতিষ্ঠানে মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এইখন এখন পূৰ্ণকালীন বাধ্যতামূলক আৱাসিক কাৰ্যসূচী। শিক্ষাৰ্থীসকলে ক্লাছৰ বাবে মাৰ্চেণ্ট নেভি কেডেটৰ পোছাক পিন্ধিব লাগে। কেডেটসকলৰ বাবে শাৰীৰিক প্ৰশিক্ষণ বাধ্যতামূলক।{{citation needed|date=November 2017}} মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বি.টেক পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বছৰি আসনৰ সংখ্যা হ'ল ৮০ খন। ২০১৪ চনত মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত এখন পূৰ্ণকালীন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী (৮০ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী) যোগ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=http://kmsme.cusat.ac.in/|title=Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|website=kmsme.cusat.ac.in|access-date=2016-09-28}}</ref> এই বিদ্যালয়খনে [[জাহাজ পৰিবহন সঞ্চালকালয়]]ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই থকা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে ইঞ্জিন ৰুম চিমুলেটৰৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰমৰ সুবিধাও প্ৰদান কৰে। ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ১৯৯৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন। এইখন ত্ৰিক্কাকৰাৰ মূল চৌহদৰ পৰা প্ৰায় ৭৫ কিলোমিটাৰ দূৰত [[কুত্তানাদ]]ৰ [[পুলিনকুন্নু]]ত এক ৪২ একৰৰ চৌহদত অৱস্থিত। এইখন এৰ্নাকুলাম জিলাৰ বাহিৰত থকা CUSAT ৰ একমাত্ৰ চৌহদ। ইয়াত আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ হ'ল:<ref name=":1"/> * [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]] আৰু অভিযান্ত্ৰিকী * বৈদ্যুতিক আৰু [[ইলেক্ট্ৰনিক ইঞ্জিনিয়াৰিং | ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী]] * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী * [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] * [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]] * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী * কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন === পৰিৱেশ অধ্যয়ন অনুষদ === ==== পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুল ==== পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ বাবে উৎসৰ্গিত এক উচ্চ শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ১৯৮৩ চনত ‘স্কুল অব এনভাইৰনমেণ্টেল ষ্টাডিজ’ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিদ্যালয়খনক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ অনুদানৰ দ্বাৰা পুঁজি যোগান ধৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুলৰ সৈতে সংলগ্ন ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) এ এখন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰে। ইয়াক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত মানৱ সম্পদ উন্নয়নৰ নেটৱৰ্ক কাৰ্যসূচীৰ অধীনত ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। পৰিৱেশ প্ৰযুক্তিত এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম দুটা শাখাত আগবঢ়োৱা হয়: * শাখা ১: [[পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী]] * শাখা ২: [[পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা]] ডক্টৰেট কাৰ্যসূচীসমূহ তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত আগবঢ়োৱা হয়: পৰিৱেশ জীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ৰসায়ন বিজ্ঞান, পৰিৱেশ ফটোক্যটালাইছিছ আৰু চন’ফটোক্যটালাইছিছ, পৰিৱেশ অণুজীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ব্যৱস্থাপনা, পৰিৱেশ বিষবিজ্ঞান, পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী আৰু দূৰ সংৱেদন। বিদ্যালয়খনে বিশ্ববিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ৰ শিক্ষকসকলৰ বাবে ইউজিচিৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰিফ্ৰেচাৰ পাঠ্যক্ৰম পৰিচালনা কৰে। লগতে জলবায়ু সহনশীলতা, পৰিৱেশ সমীক্ষা, প্ৰদূষণ নিৰীক্ষণ, পানীৰ গুণাগুণ ব্যৱস্থাপনা, পানীৰ শোধন, একুৱাকলচাৰ ব্যৱস্থাৰ ৰোগ নিৰ্ণয় আৰু ব্যৱস্থাপনা, আৰু পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱা আগবঢ়ায়। এই বিদ্যালয়খনে কোচি চহৰৰ [[কোচি মেট্ৰ’ | মেট্ৰ’ ৰেল প্ৰকল্প]]ৰ পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকন প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। === মানৱীয় বিজ্ঞান অনুষদ === ==== হিন্দী বিভাগ ==== ১৯৬৩ চনত প্ৰতিষ্ঠিত হিন্দী বিভাগটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি বিভাগসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ই প্ৰথমতে কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ আছিল কিন্তু ১৯৭১ চনত কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়লৈ স্থানান্তৰিত হয়। ইউজিচিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত হিন্দী বিষয়ত ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট ৰিচাৰ্চ চাপৰ্ট’ (DRS) আৰু ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট স্পেচিয়েল এচিষ্টেঞ্চ’ (DSA) কাৰ্যসূচী থকা দক্ষিণ ভাৰতৰ ই একমাত্ৰ বিভাগ।{{Citation needed|date=May 2021}} [[File:DEPARTMENT OF HINDI.jpg|thumb|right|হিন্দী বিভাগ]] বিভাগটোৰ গৱেষণাত প্ৰাচীন আৰু আধুনিক কবিতা, কল্পকাহিনী, নাটক আৰু থিয়েটাৰ অধ্যয়ন, সমালোচনা, ব্যাকৰণ, ভাষাবিজ্ঞান, ভাষা আৰু সাহিত্যৰ তুলনামূলক অধ্যয়ন, লোক-সাহিত্য, অনুবাদ আৰু কম্পিউটাৰ ভিত্তিক ভাষা শিক্ষাদান আদি ক্ষেত্ৰসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।{{Citation needed|date=May 2021}} অধ্যয়ন আৰু গৱেষণাৰ কাৰ্যসূচীসমূহ: * এম.এ. হিন্দী ভাষা আৰু সাহিত্য * এম.ফিল. অনুবাদমূলক আৰু কাৰ্যবাহী হিন্দীত পি.জি. ডিপ্লমা * পিএইচডি * হিন্দীত কম্পিউটাৰ ভিত্তিক প্ৰশিক্ষণ আৰু শিক্ষাদানৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰম ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগটো প্ৰথমতে ১৯৭৬ চনত বিদেশী ভাষা বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বিভাগটোৰ মূল গুৰুত্ব হ’ল ইংৰাজী, [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]], [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]], [[ইটালীয় ভাষা|ইটালীয়]], [[জাপানী ভাষা|জাপানী]] আৰু [[ৰাছিয়ান ভাষা|ৰাছিয়ান]]কে ধৰি বিভিন্ন ভাষাৰ শিক্ষাদান। ২০১২ চনত [[ইংৰাজী ভাষা]] শিক্ষাদানৰ বিশেষ গুৰুত্বক সূচিত কৰিবলৈ বিভাগটোক ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ বুলি নামকৰণ কৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} === আইন অনুষদ === ==== আইনী অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ’ প্ৰথমতে ১৯৬২ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতকোত্তৰ আইন বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰ প্ৰথম সভাপতি আছিল প্ৰয়াত ড° এ.টি. মাৰ্কোচ। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিসম্পন্ন এজন আইনবিদ আছিল, যি [[ভাৰতীয় আইন প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰশাসনিক ন্যায়াধিকৰণৰ উপ-ন্যায়াধীশ আছিল। বিদ্যালয়খনে [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়]]ৰ (MHRD) সহায়ত বিৰল কিতাপ আৰু আলোচনীৰে সমৃদ্ধ এক [[বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ]] ভঁৰাল ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এটা অংগ সংস্থা বিশ্ব বৌদ্ধিক সম্পত্তি সংগঠনে (WIPO) ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰকাশনসমূহ এই ভঁৰাললৈ দান কৰিছে। মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে বৌদ্ধিক সম্পত্তি অধ্যয়নৰ বাবে এটা আসন মঞ্জুৰ কৰিছে। মানৱ অধিকাৰৰ ওপৰত আন্তঃশাখা গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ বিদ্যালয়খনত প্ৰয়াত ন্যায়াধীশ ভি. আৰ. কৃষ্ণ আয়াৰৰ নামত এটা মানৱ অধিকাৰ আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে। বিদ্যালয়খনে ৩ বছৰীয়া আইনৰ স্নাতক পাঠ্যক্ৰম, ৫ বছৰীয়া বি.বি.এ. এলএল.বি. (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম, আৰু বি.কম. এলএল.বি (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref name=":1"/> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === ২০০৩ চনত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইনী অধ্যয়ন স্কুলত প্ৰতিষ্ঠা কৰা বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ (IPR) অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটোক ২০০৯ চনত এটা আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিয়া। এইটো কেৰালা চৰকাৰৰ দ্বাৰা CUSAT ত প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক স্বায়ত্তশাসিত কেন্দ্ৰ। কেৰালা আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰ বিভিন্ন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষকসকলৰ মাজত পাৰস্পৰিক আদান-প্ৰদানৰ সুবিধাৰ বাবে ইয়াক এক গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু সমল কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই কেন্দ্ৰটো কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা বিভাগৰ দ্বাৰা পৰিকল্পিত আৰু ৰূপায়িত আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।{{Citation needed|date=May 2021}} বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটো প্ৰথমতে আইন অনুষদৰ ডীন ড° কে.এন. চন্দ্ৰশেখৰন পিল্লাইক সঞ্চালক আৰু ড° এন.এছ. গোপালকৃষ্ণনক সমন্বয়ক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোক ভাৰত চৰকাৰৰ মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়েও সমৰ্থন কৰে, যিয়ে ২০০৩ চনত CUSAT ত বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ওপৰত ইতিমধ্যে এখন আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।{{Citation needed|date=May 2021}} আইন, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি বিজ্ঞান, ইতিহাস, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি আদি বিভিন্ন শাখাৰ গৱেষকসকলক নীতিগত গৱেষণা হাতত ল’বলৈ উদগনি দিবলৈ কেন্দ্ৰটোৱে জলপানীৰ সৈতে বহুমুখী পিএইচডি কাৰ্যসূচী আগবঢ়ায়। ইয়াত বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কেইবাজনো গৱেষক ছাত্ৰই কাম কৰি আছে। ভঁৰালটোত প্ৰাথমিক গৱেষণা সামগ্ৰীৰ উপলব্ধতাই গৱেষকসকলৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহৰ ওপৰত গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰাটো সম্ভৱ কৰি তোলে। এই কেন্দ্ৰটোৱে আইনী অধ্যয়ন স্কুলৰ সহযোগত স্কুলৰ এলএল.এম (LL.M) পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়ায়।{{citation needed|date=November 2017}} IUCIPRS এখন পৰিচালনা পৰিষদৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়, যাৰ অধ্যক্ষ হ'ল কেৰালা চৰকাৰৰ মাননীয় শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী। কেন্দ্ৰৰ প্ৰশাসনিক আৰু শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰিবলৈ CUSAT ৰ উপাচাৰ্যৰ অধ্যক্ষতাত এখন কাৰ্যবাহী সমিতি আৰু এখন অনুষদ সমিতি আছে। ড° এম. ভাষী এই কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালক।{{citation needed|date=November 2017}} === আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ === ১. এলএলএম (IPR) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ২. এলএলএম (IP) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ৩. এলএলএম (IPR, ১ বছৰীয়া) ৪. বিবিএ এলএলবি (৫ বছৰীয়া) ৫. বি.কম এলএলবি (৫ বছৰীয়া) === ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ === ইউজিচিয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত দক্ষতা বিকাশৰ গুৰুত্ব আৰু প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ কৰি ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ (DDUKK) মুকলি কৰিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হ’ল সামূহিক মহাবিদ্যালয় আৰু বি.ভক পাঠ্যক্ৰমৰ ধাৰাবাহিকতা অক্ষুণ্ণ ৰাখি বৃত্তিমূলক শিক্ষাক প্ৰসাৰিত কৰা আৰু বৃহৎ পৰিসৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ যোগ্য মানৱ সম্পদ সৃষ্টি কৰা। এইখন দেশৰ উচ্চ শিক্ষা খণ্ডত বৃত্তিমূলক শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী প্ৰতিষ্ঠান। DDUKK CUSAT ৰ লক্ষ্য হৈছে শ্ৰেণীকোঠা কেন্দ্ৰীক আনুষ্ঠানিক শিক্ষা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ সৈতে অংশীদাৰীসকলৰ অভিজ্ঞতাৰ আদান-প্ৰদান আৰু ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানসমূহত ইণ্টাৰ্নশ্বিপৰ সংমিশ্ৰণ ঘটাই মানসম্পন্ন বৃত্তিমূলক শিক্ষা প্ৰদান কৰা।<ref>{{cite news |title=Deen Dayal Kendra to Start Career-oriented Courses |url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2015/dec/09/deen-dayal-kendra-to-start-career-oriented-courses-853559.html |access-date=10 September 2021 |work=The New Indian Express |date=December 9, 2015}}</ref><ref>{{cite news |last1=Online |first1=Mathrubhumi Education |title=Courses under DDUKK at CUSAT |url=https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210905171424/https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |url-status=dead |archive-date=5 September 2021 |access-date=10 September 2021 |publisher=Mathrubhumu |date=Nov 16, 2015 }}</ref> ইয়াৰ মূল লক্ষ্য হ’ল একত্ৰিত জ্ঞান অৰ্জন আৰু মানৱীয় দক্ষতা বৃদ্ধিৰ জৰিয়তে কৰ্মসংস্থাপন লাভৰ যোগ্য যুৱক-যুৱতীৰ এক নতুন দল সৃষ্টি কৰা।<ref>{{cite news |title=With eye on job market, Cusat's DDUKK enters into tie-ups with Infopark, Kitco |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/with-eye-on-job-market-cusats-ddukk-enters-into-tieups-with-infopark-kitco/article7956859.ece |access-date=10 September 2021 |work=The Hindu |date=March 24, 2016}}</ref> DDUKK ৰ অধীনত আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহৰ শিক্ষাদান আৰু প্ৰশিক্ষণ পদ্ধতি সেই অনুসৰিয়েই প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। DDUKK প্ৰথমতে ২০১৫ চনত ড° জাকাৰিয়া কে.এ (অধ্যাপক, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, CUSAT) ক প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ: ১. প্ৰযুক্তি আৰু ব্যৱস্থাপনা পৰামৰ্শদাতাত এম.ভক (M.Voc) ২. ম’বাইল ফোন এপ্লিকেচন ডেভেলপমেণ্টত এম.ভক (M.Voc) ৩. ব্যৱসায়িক প্ৰক্ৰিয়া আৰু ডাটা এনালিটিক্সত বি.ভক (B.Voc) === সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন স্কুল ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন বিভাগটো ১৯৭৬ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ শৈক্ষিক তথা বৈজ্ঞানিক সাফল্যৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ১৯৯৫ চনত ইয়াক এখন স্কুললৈ উন্নীত কৰা হয়। ইয়াৰ পাঁচটা বিভাগ আছে: * একুৱাকলচাৰ এণ্ড কেপচাৰ ফিশ্বাৰিজ * ফিশ্বিং টেকন’লজী * ফিশ্ব প্ৰচেছিং টেকন’লজী * ফিশ্বাৰিজ ইক’নমিক্স * ফিশ্বাৰিজ মেনেজমেণ্ট। ==== বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ ==== [[File:ACARR CUSAT.jpg|thumb|326x326px|CUSAT ত অৱস্থিত এডভান্সড চেণ্টাৰ ফৰ এটমছফেৰিক ৰাডাৰ ৰিচাৰ্চ]] বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগটো বতৰ বিজ্ঞান/বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ। এইটো কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। এই বিভাগটোক [[বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ]] (CSIR) ৰ দ্বাৰা মৌচুমী সম্পৰ্কীয় পূৰ্বানুমানৰ বাবে মেচ’স্কেল মডেলিং সম্পৰ্কীয় ভাৰত চৰকাৰৰ নিউ মিলেনিয়াম ইণ্ডিয়ান টেকন’লজী লিডাৰশ্বিপ ইনিচিয়েটিভ (NMITLI) ৰ অন্যতম উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ সৈতে অন্য প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহ যেনে ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ‍্যা প্ৰতিষ্ঠান, দিল্লী; ভাৰতীয় গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় বতৰ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, পুনে; [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান | ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, বেংগালুৰু]]; [[টাটা মৌলিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]]; C-MMACS, বেংগালুৰু আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় এৰ’স্পেচ পৰীক্ষাগাৰ, বেংগালুৰু অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (বতৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক (বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগে জলজ ব্যৱস্থাৰ ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। সামুদ্ৰিক বিজ্ঞানৰ বিভিন্ন শাখাত গৱেষণাৰ বাবে এইটো এটা মূল বিষয়। ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগটো দেশৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞানৰ অন্যতম প্ৰধান শৈক্ষিক কেন্দ্ৰ। এইটো ১৯৩৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু লগে লগে এটা গৱেষণা কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰ পৰা ১০০ জনতকৈও অধিক পিএইচডি ছাত্ৰই স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান) আৰু এম.ফিল (জীৱ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এই বিভাগৰ গৱেষকসকলে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে এটা নতুন প্ৰজাতিক ''Victoriopisa cusatensis''<ref name="auto"/> নামকৰণ কৰিছে। ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো পৰিৱেশ আৰু উন্নয়নমূলক বিষয়সমূহত ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ গুৰুত্বক স্বীকৃতি দিয়া দেশৰ প্ৰথমসমূহ বিভাগৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্বত স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম ১৯৭৬ চনত আৰম্ভ হৈছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান আৰু সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ আছিল। ১৯৬৫ চনত সাগৰ বিজ্ঞান বিষয়ত এটা স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল, যিটো পিছলৈ কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান আৰু বতৰ বিজ্ঞান বিভাগলৈ (POMD) স্থানান্তৰ কৰা হয়। ১৯৯৬ চনত ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. (সাগৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক. (মহাসাগৰীয় প্ৰযুক্তি) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগ ==== ১৯৯১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগে অণুজীৱবিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, অণুজীৱ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, স্নায়ু জীৱবিজ্ঞান, কোষীয় আৰু আণৱিক জীৱবিজ্ঞান, চিকিৎসা জৈৱ ৰসায়ন, আনুবংশিক অভিযান্ত্ৰিকী, উদ্ভিদ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, জৈৱ-বিদ্যুৎ-ৰাসায়নিক ব্যৱস্থা আৰু অণুজীৱ জিনীয় বিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. অণুজীৱবিজ্ঞান (২০১৮ চনত আৰম্ভ হোৱা), এম.এছ.চি. (জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা), জৈৱ বিজ্ঞানত সংহত এম.এছ.চি. (২০২১ চনত আৰম্ভ হোৱা) আৰু জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বৰ্তমান অধ্যাপক (ড°) পাৰ্বতী এ.-য়ে বিভাগীয় মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। === সমাজ বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগ ==== ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগে প্ৰযুক্তিৰ অৰ্থনীতি, অৰ্থমিতি (ইকোনমেট্ৰিক্স) আৰু ক্ৰিয়া গৱেষণা (অপাৰেচন ৰিচাৰ্চ) ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। [[কোচি]] চহৰত এখন উদ্যোগিক অঞ্চল আৰু এটা উপকূলীয় অঞ্চল আছে যিয়ে মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। এই অঞ্চলৰ উদ্যোগ আৰু মীনপালনে পৰিৱেশ প্ৰদূষণত যথেষ্ট অৱদান যোগাইছে। গতিকে, বিভাগটোৱে উদ্যোগ আৰু মীন খণ্ডৰ প্ৰযুক্তিগত সমস্যা আৰু পৰিৱেশৰ অৰ্থনীতিৰ ওপৰত বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। বিভাগটোৱে এম.এ. (ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি) ৰ লগতে এম.ফিল. আৰু পিএইচডি কাৰ্যসূচীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ’ (SMS) বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি শৈক্ষিক গোটসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু দেশত প্ৰতিষ্ঠা কৰা প্ৰথম পাঁচখন ব্যৱস্থাপনা শিক্ষানুষ্ঠানৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ১৯৬৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এক অংশ হিচাপে এমিৰেটাছ অধ্যাপক এম. ভি. পাইলীৰ নেতৃত্বত আৰু ‘ফাৰ্টিলাইজাৰ্ছ এণ্ড কেমিকেলছ ট্ৰাভাংকোৰ’ৰ চৌহদত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৭১ চনত ই কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ হৈ পৰে, যিখন পিছলৈ কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় নামেৰে জনাজাত হয়। এই বিদ্যালয়খনে শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপৰ চাৰিটা ক্ষেত্ৰ অনুসৰণ কৰে: শিক্ষাদান, প্ৰশিক্ষণ, গৱেষণা আৰু পৰামৰ্শদাতা সেৱা। SMS-এ তলত উল্লেখ কৰা ডিগ্ৰীসমূহৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়: এমবিএ (MBA), এম.ফিল. (বাণিজ্য) আৰু পিএইচডি। == ৰেংকিং (স্থানসমূহ) == {{Infobox India university ranking | type = University <!----------International----------> | NIRF_U_2024 = 34 | THE_W_2024 = 1201-1500 | THES_A_2024 = 301-350 | NIRF_O_2024 = 51 }} ২০২৪ চনত ''টাইমছ হায়াৰ এডুকেশ্যন ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্চিটি ৰেংকিঙছ''-এ CUSAT-ক ১২০১-১৫০০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল<ref name="Rankings_THE_W_2024" /> আৰু এছিয়াত ৩০১-৩৫০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল।<ref name="Rankings_THES_A_2024" /> [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানগত ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক]] (NIRF)-এ ২০২৪ চনত ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত ইয়াক ৩৪ তম আৰু সামগ্ৰিকভাৱে ৫১ তম স্থান প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=2024 NIRF Ranking |url=https://www.nirfindia.org/nirfpdfcdn/2024/pdf/Report/IR2024_Report.pdf}}</ref> == কেন্দ্ৰসমূহ == === সমাজত বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ === ১৯৯১ চনত কোচিন ৰিফাইনেৰীজ লিমিটেডৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্যৰে ‘চেণ্টাৰ ফৰ চাইন্স ইন ছ’চাইটি’ (C-SIS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাক শিশুসকলৰ বাবে অধিক সুলভ কৰি তোলা। কেৰালা চৰকাৰে C-SIS-ক "শাস্ত্ৰপোষণ" (Sastraposini) কাৰ্যসূচীৰ অধীনত উচ্চতৰ মাধ্যমিকৰ বিজ্ঞান শিক্ষকসকলৰ এক প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ হিচাপে অনুমোদন জনাইছে। C-SIS-ৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি উদ্যানখনত [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]] (ইছৰো) ৰ দ্বাৰা দান কৰা এটা স্পেচ পেভিলিয়ন (মহাকাশ মণ্ডপ) আছে। ইয়াত তেওঁলোকৰ মহাকাশ ৰকেট আৰু চন্দ্ৰযান [[চন্দ্ৰযান-১]] ৰ আৰ্হিৰ লগতে [[শ্ৰীহৰিকোটা]]ৰ পৰা ৰকেট উৎক্ষেপণৰ ভিডিঅ’ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ প্ৰক্ৰিয়াত গতিপথ নিৰীক্ষণ আৰু ত্ৰুটি সংশোধনৰ প্ৰদৰ্শন চাব পাৰে। এই উদ্যানখনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ভিত্তিক (IEEE) ইনষ্টিটিউট অৱ ইলেক্ট্ৰিকেল এণ্ড ইলেক্ট্ৰনিক্স ইঞ্জিনিয়াৰ্ছৰ এটা ইলেক্ট্ৰনিক্স প্ৰদৰ্শনী ‘ই-চাইণ্টিয়া’ (E–Scientia)-ও অন্তৰ্ভুক্ত আছে।{{citation needed|date=November 2017}} === অত্যাধুনিক পৰীক্ষণ আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন কেন্দ্ৰ === ‘চফিষ্টিকেটেড টেষ্ট এণ্ড ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেণ্টাৰ’ (STIC) হ’ল [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] (KSCSTE) আৰু কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় (CUSAT) ৰ এক যুটীয়া প্ৰচেষ্টা।<ref>{{Cite web|url=http://www.sticindia.com|title=STIC India|website=sticindia.com|access-date=2016-09-30}}</ref> ইয়াৰ লক্ষ্যসমূহ হ’ল উদ্যোগ, শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান আৰু আৰ এণ্ড ডি প্ৰতিষ্ঠানৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলক বিশ্লেষণাত্মক পৰীক্ষণ, জোখ-মাখ আৰু কেলিব্ৰেচনৰ বাবে উন্নত যান্ত্ৰিক সুবিধা প্ৰদান কৰা; ৰাজ্যখনৰ উদ্যোগসমূহৰ বাবে প্ৰাসংগিক ক্ষেত্ৰত নতুন সঁজুলি বিকশিত কৰা; আৰু উদ্যোগ তথা শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহক এই সঁজুলিসমূহ পৰিচালনাৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়া। === ৰাষ্ট্ৰীয় জলজ প্ৰাণী স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ === ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) পূৰ্বতে ‘চেণ্টাৰ ফৰ ফিশ্ব ডিজিজ ডায়াগন’চিছ এণ্ড মেনেজমেণ্ট’ নামেৰে জনাজাত আছিল। এইটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। জলজ কৃষকসকলক মীনপালনৰ স্বাস্থ্য সুৰক্ষাত সহায় কৰিবলৈ ২০০০ চনত এই কেন্দ্ৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াত জীৱাণু বিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, প্ৰাণী কলা কৰ্ষণ, ৰোগ প্ৰতিৰোধ বিজ্ঞান, জিন’মিক্স, প্ৰ’টিঅ’মিক্স, কিণ্বন আৰু জৈৱ বিশ্লেষণ (বায়’এছে) ৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰ আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.ncaah.org/|title=National Centre for Aquatic Animal Health NCAAH Kochi|website=ncaah.org|access-date=2016-09-30}}</ref> এই কেন্দ্ৰটোৱে ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ দ্বাৰা পৃষ্ঠপোষকতা কৰা সামুদ্ৰিক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত এটা এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === সামাজিক বৰ্জন আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক নীতি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === ‘চেণ্টাৰ ফৰ দি ষ্টাডি অব ছ’চিয়েল এক্সক্লুজন এণ্ড ইনক্লুচিভ পলিচি’ (CSSEIP) ২০০৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই সামাজিক বৰ্জনৰ ওপৰত গৱেষণা চলায়, য’ত বিশেষকৈ ডিজিটেল বৰ্জন, বাসস্থান আৰু মৌলিক সা-সুবিধাৰ পৰা বৰ্জন, বৰ্জনৰ আৰ্থ-সাংস্কৃতিক আৰু গাঁথনিগত নিৰ্ধাৰক, স্থানিক বৰ্জন আৰু বৰ্জনৰ জনগাঁথনিগত মাত্ৰাসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। === মহিলা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === মহিলাসকলৰ সবলীকৰণৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে ২০১০ চনত ‘ৱিমেনছ ষ্টাডিজ চেণ্টাৰ’ (WSC) আৰম্ভ কৰা হৈছিল। তেতিয়াৰে পৰা কেন্দ্ৰটোৱে এই লক্ষ্যসমূহ অৰ্জনৰ বাবে অহোপুৰুষাৰ্থ কৰি আহিছে। কেন্দ্ৰটোৱে কেইবাখনো আলোচনাচক্ৰ আৰু সজাগতামূলক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰিছে।<ref>{{cite web |url=http://wsc.cusat.ac.in/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160910225840/http://wsc.cusat.ac.in/ |archive-date=10 September 2016 |title=women's studies centre Cochin University of Science and Technology}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/nuals-invites-applications-for-courses/article32279363.ece|title = NUALS invites applications for courses|newspaper = The Hindu|date = 5 August 2020}}</ref> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ (IUCIPRS) হ’ল কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভিতৰত [[কেৰালা চৰকাৰ]]ৰ উচ্চ শিক্ষা বিভাগৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা এটা স্বায়ত্তশাসিত প্ৰতিষ্ঠান। বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। IUCIPRS-ৰ পৰিচালনা পৰিষদখন ১২ জন সদস্যৰে গঠিত, য’ত কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী অধ্যক্ষ হিচাপে আৰু CUSAT-ৰ উপাচাৰ্য উপাধ্যক্ষ হিচাপে থাকে।<ref>{{Cite web|url=http://ciprs.cusat.ac.in|title=Inter University Centre for Intellectual Property Rights Studies: An Autonomous Centre at CUSAT|website=ciprs.cusat.ac.in|access-date=2016-09-30}}</ref> === অৰ্থনৈতিক নীতি আৰু বিশ্লেষণৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ === ১৯৯০ আৰু ২০০০-ৰ দশকত ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগৰ নেতৃত্বত হোৱা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাৰ ফলস্বৰূপে ‘ইণ্টাৰনেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পলিচি এণ্ড এনালিচিছ’ (ICEPA) গঢ়ি উঠিছিল। অৰ্থনৈতিক বিষয়সমূহৰ বিশ্লেষণ আৰু নীতিগত সিদ্ধান্তৰ বাবে নীতি-নিৰ্দেশনা প্ৰস্তুত কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈ ২০০৪ চনত ICEPA প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটোৱে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বেচৰকাৰী সংগঠনৰ (NGO) লগতে উদ্যোগ আৰু চৰকাৰসমূহৰ সৈতেও সহযোগিতা কৰে।{{citation needed|date=November 2017}} কেন্দ্ৰটোৱে [[বিশ্ব বেংক]], [[ইউৰোপীয় ইউনিয়ন]], ৰয়েল নেদাৰলেণ্ড দূতাবাস, নেদাৰলেণ্ডৰ ডেভেলপমেণ্ট ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউট, তিলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়, ভাৰত চৰকাৰৰ কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰালয় আৰু বৃক্ষৰোপণ মন্ত্ৰালয়, আৰু কেৰালা শ্বিপিং এণ্ড ইনলেণ্ড নেভিগেচন কৰ্পোৰেচন লিমিটেডৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন অধ্যয়ন সম্পন্ন কৰিছে। == ২০২৩ চনৰ টেক ফেষ্টৰ দুৰ্ঘটনা == CUSAT-ৰ হেঁচা-ঠেলাৰ ঘটনাটো ২০২৩ চনৰ ২৫ নৱেম্বৰত কেৰালাৰ কোচিত সংঘটিত হৈছিল। এই শোকাৱহ ঘটনাটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বাৰ্ষিক কাৰিকৰী উৎসৱ 'ধিষ্ণা'ৰ সময়ত হৈছিল। কণ্ঠশিল্পী নিখিতা গান্ধীৰ সংগীতানুষ্ঠান চাবলৈ বহু মানুহে এখন মুকলি প্ৰেক্ষাগৃহত ভিৰ কৰিছিল। সেই সময়ত মানুহৰ মাজত হেঁচা-হেঁচিৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত চাৰিজন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মৃত্যু হয়। এই দুৰ্ঘটনাত আন ৬৪ জন লোক আহত হয়। এই সংগীতানুষ্ঠানটো ৰিয়েলমি (Realme) ব্ৰেণ্ডৰ সহযোগত আয়োজন কৰা হৈছিল। হঠাৎ অহা বৰষুণৰ বাবে মানুহৰ মাজত হাহাকাৰ লাগে। প্ৰেক্ষাগৃহত কেৱল এটা প্ৰৱেশ আৰু প্ৰস্থানৰ দুৱাৰ আছিল। তাত সঠিক ভিৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ অভাৱ আছিল। কেৱল পাছ আৰু 'ধিষ্ণা' টি-চাৰ্ট থকা লোককহে ভিতৰলৈ যাবলৈ দিয়া হৈছিল। এই সকলোবোৰ কাৰণতে এই ভয়ংকৰ দুৰ্ঘটনাটো ঘটিছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-11-25 |title=Cochin University tech fest turns tragic; four students dead, over 60 injured in stampede |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-26 |title=Kerala: Four dead, dozens injured in stampede at Cochin University |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} 2kmhg36ck0dbk97rju7jnn2ia2k4wn6 622762 622761 2026-08-02T15:10:25Z AjayDas 12623 /* ৰেংকিং (স্থানসমূহ) */ 622762 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image = Cochin University of Science and Technology Logo.png | motto = ''tejasvi nāvadhītamastu (Sanskrit)'' | motto_eng = May learning illumine us both<ref name="Motto"/> | established = {{start date and age|10 July 1971}} | type = [[ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] | chancellor = [[কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল]]<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | vice_chancellor = ড° এম. জুনেইদ বুশ্বিৰী ''(ভাৰপ্ৰাপ্ত)''<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | head_label = উপ-আচাৰ্য | head = ৰোজি এম. জন<br />{{Small|(উচ্চ শিক্ষা মন্ত্ৰী)}}<ref>https://cusat.ac.in {{Bare URL inline|date=July 2026}}</ref> | undergrad = | postgrad = | address = ইউনিভাৰ্চিটি ৰোড, দক্ষিণ কালামাছেৰী | city = [[কোচি]] | state = [[কেৰালা]] | country = ভাৰত | coordinates = {{Coord|10.0443|N|76.3282|E|display=inline,title}} | campus = নগৰীয়া, {{cvt|180|acre}} | website = {{URL|www.cusat.ac.in}} | colours = {{color box|#c0ffff}} পাতল সেউজীয়া <br />{{color box|darkgray}} ধোঁৱাবৰণীয়া | affiliations = [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যাপন পৰিষদ]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, কমন্‌ৱেল্থ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড }} [[File:Administrative Block , Cusat.jpg|thumb|প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয় <ref>{{Cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cochin University of Science and Technology-Home Page|website=cusat.ac.in|access-date=25 September 2016}}</ref>|261x261px]] [[File:Cusat.jpg|thumb|কোচি চৌহদৰ (CUSAT) মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ|259x259px]] '''কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়''' {{en| Cochin University of Science and Technology}} চমুকৈ '''CUSAT''' [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[কোচি]]ত অৱস্থিত এখন ৰাজ্য চৰকাৰৰ অধীনস্থ স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়। ইয়াক ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন কোচিত ([[কালামাছেৰী]] আৰু [[এৰ্নাকুলাম]]) আৰু এখন কোচিৰ পৰা প্ৰায় ৬৬ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ [[আলাপুঝা]]ৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত। [[কেৰালা বিধানসভা]]ৰ এক আইনৰ জৰিয়তে ১৯৭১ চনত এই বিশ্ববিদ্যালয়খন 'কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়' হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ৰাজ্যখনত স্নাতকোত্তৰ শিক্ষাৰ বাবে চলোৱা এক আন্দোলনৰ ফলস্বৰূপে এই বিশ্ববিদ্যালয়খন গঠন হৈছিল। ১৯৮৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইয়াক 'কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়' (CUSAT) নামকৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য হ'ল [[ব্যৱহাৰিক বিজ্ঞান]], প্ৰযুক্তি, উদ্যোগ, বাণিজ্য, ব্যৱস্থাপনা আৰু [[সমাজ বিজ্ঞান]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ অধ্যয়ন আৰু উন্নত গৱেষণাৰ প্ৰসাৰ কৰা।<ref name="official">{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cusat -overall|access-date=2008-06-23|archive-date=21 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221031546/http://cusat.ac.in|url-status=dead}}</ref> স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ দুয়োটা পাঠ্যক্ৰমতে নামভৰ্তি 'কমন এডমিছন টেষ্ট' (CAT) ৰ ওপৰত আধাৰিত। কিছুমান স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে 'ডিপাৰ্টমেণ্টেল এডমিছন টেষ্ট' (DAT) অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, বিশ্ববিদ্যালয়খনত ২৯ টা অধ্যয়ন আৰু গৱেষণা বিভাগ আছে। এই বিভাগসমূহে অভিযান্ত্ৰিকী, [[বিজ্ঞান]], [[প্ৰযুক্তি]], [[মানৱীয় বিজ্ঞান]], [[আইন]] আৰু [[ব্যৱস্থাপনা]]ৰ বহুতো শাখাত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিশ্বৰ কেইবাখনো শিক্ষানুষ্ঠানৰ সৈতে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক সংযোগ আৰু বিনিময় কাৰ্যসূচী আছে।<ref>{{Cite news |date=2023-10-20 |title=Cusat to collaborate with global varsities for research and exchange programmes |url=https://thehindu.com |access-date=2025-04-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০১৮ চনত কোচিৰ জলাশয়ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা এটা নতুন এম্ফিপড্ প্ৰজাতিক বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে ''Victoriopisa cusatensis'' নামকৰণ কৰা হৈছিল।<ref name="auto">{{Cite web|url=http://marinespecies.org|title=WoRMS - World Register of Marine Species - Victoriopisa cusatensis Ph. Joseph, Abhishek Sharma, P.R. Jayachandran, 2018|website=marinespecies.org|language=en|access-date=2018-07-25}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আদৰ্শ বাক্যটো হ'ল ''তেজস্বী নাৱধীতমস্তু''। এই বাক্যশাৰী [[বেদ]]ৰ পৰা লোৱা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল "অৰ্জিত জ্ঞানে আমাক— শিক্ষক আৰু শিক্ষাৰ্থী দুয়োকে— মহিমান্বিত কৰক আৰু এই জ্ঞান সমগ্ৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিয়পি পৰক"।<ref name="Motto">{{cite news |url=https://cusat.ac.in| title=Vision and Mission | access-date=7 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cusat.ac.in|title=The University: About CUSAT|access-date=26 September 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619092942/https://cusat.ac.in|archive-date=19 June 2009|url-status=dead}}</ref>[[File:STUDENTS AMENITIES CENTRE FROM OUTSIDE.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰ|259x259px]] == চৌহদসমূহ == বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন [[কোচি]]ত অৱস্থিত। আনখন [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[আলাপুঝা]] জিলাৰ কুত্তানাদৰ পুলিনকুন্নুত অৱস্থিত। এইখন কোচিৰ পৰা প্ৰায় ৬৫ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত।<ref name=":0">{{Cite web |title=Campus Life |url=https://cusat.ac.in/campus-life |access-date=2025-04-26 |website=Cochin University of Science and Technology}}</ref> === মূল (ত্ৰিক্কাকৰা) চৌহদ === [[File:Guest House CUSAT.jpg|thumb|right|কালামাছেৰীৰ অতিথিশালা]] [[File:SEMINAR HALL OF UNIVERSITY.jpg|thumb|right|ছেমিনাৰ হল]] [[File:Students amenities centre from inside.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰৰ ভিতৰৰ দৃশ্য।]] মূল চৌহদখন দক্ষিণ [[কালামাছেৰী]]ৰ ৪৭ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ পৰা ১.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই ১৮০ একৰৰ চৌহদটোত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং (SOE চৌহদ), কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, বিভিন্ন বিজ্ঞান বিভাগ আৰু স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। === লেকচাইড চৌহদ === লেকচাইড চৌহদখন মূল চৌহদৰ পৰা প্ৰায় ১২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন চহৰৰ ফাইন আৰ্টছ এভিনিউত নদীৰ মোহনাত অৱস্থিত। ইয়াত স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছ, স্কুল অব ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ফিচাৰিজ, শাৰীৰিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ, ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ আৰু সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ আছে। স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছৰ পুথিভঁৰালখন এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান পুথিভঁৰাল। উপকূলীয় পানীৰ অধ্যয়নৰ বাবে এই বিদ্যালয়খনৰ এখন গৱেষণা জাহাজো আছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতৰ ভিতৰৰ আৰু বাহিৰৰ অন্যান্য বিশ্ববিদ্যালয় তথা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে ইয়াৰ শৈক্ষিক আদান-প্ৰদান আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.newsexperts.in/marine-science-niigata-university-co-operate-cusat/|title=Marine Science: Niigata University to Co-operate with Cusat|date=2 December 2017|website=News Experts|language=en-US|access-date=2019-02-21}}</ref> === পুলিনকুন্নু চৌহদ === আলাপুঝা জিলাৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত পুলিনকুন্নু চৌহদখন মূল চৌহদৰ পৰা ৬৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ (CUCEK) ৰ গৃহভূমি।<ref name=":0" /> == অনুষদসমূহ == CUSAT নটা অনুষদত বিভক্ত:<ref>{{Cite web |title=Cochin University of Science and Technology |url=https://cusat.ac.in |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317193526/https://cusat.ac.in |archive-date=2025-03-17 |access-date=2025-04-26 |website=cusat.ac.in |language=en}}</ref> [[File:Sign Board In University showing different trades.jpg|thumb|right|বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিভিন্ন বিভাগসমূহ দৰ্শাই থকা এখন নিৰ্দেশক বোৰ্ড।]] * [[বিজ্ঞান]] * [[প্ৰযুক্তি]] * [[অভিযান্ত্ৰিকী]] * [[পৰিৱেশ অধ্যয়ন]] * [[মানৱীয় বিজ্ঞান]] * [[আইন]] * [[সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান]] * [[চিকিৎসা বিজ্ঞান]] আৰু প্ৰযুক্তি * [[সমাজ বিজ্ঞান]] === বিজ্ঞান অনুষদ === ==== পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো ১৯৬৩ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এৰ্নাকুলাম কেন্দ্ৰৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ হিচাপে অধ্যাপক কে. ভেংকটেশ্বৰলুৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ই এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। পৰীক্ষামূলক আৰু তত্ত্বীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞান দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে শিক্ষাদান আৰু গৱেষণালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ই ভাৰতৰ লগতে বিদেশতো সুপৰিচিত। ইয়াৰ গৱেষণাৰ মূল ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত নেনোবিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি, অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স সঁজুলি, [[কুৱাণ্টাম কম্পিউটিং]], অৰ্ধপৰিবাহী সঁজুলি, সৌৰ কোষ, হ’ল’গ্ৰাফিক সামগ্ৰী, উচ্চ ঘনত্বৰ সংগ্ৰাহক বেটাৰী, জ্যোতিৰ্জীৱবিজ্ঞান আৰু কুৱাণ্টাম অপ্টিক্স অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], এআইচিটিই, [[আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিঃপদাৰ্থ বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]], [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], চিএছআইআৰ, আইইউএচি, [[পৰমাণু শক্তি বিভাগ]] আৰু [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] আদি সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোত ব্যাপক যান্ত্ৰিক সা-সুবিধা আছে, যিবোৰ নামমাত্ৰ মাচুলৰ বিনিময়ত বাহিৰৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ বাবেও উপলব্ধ কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (পদাৰ্থ বিজ্ঞান), এম.ফিল. (পদাৰ্থ বিজ্ঞান) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগে আইইউচিএএ সমল কেন্দ্ৰ (CUSAT) আৰু এডুমিথ্ৰা ইণ্টেলেকচুৱেল চাৰ্ভিচেছৰ সহযোগত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এক বিজ্ঞান সজাগতা কাৰ্যসূচী<ref>{{cite web|title=Physics - scope and awareness for school students|url=http://in.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104170924/http://in.com|url-status=dead|archive-date=2012-11-04}}</ref><ref>{{cite news|title=Physics: Scope and Awareness|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=6 February 2010}}</ref> আৰু [[ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ অলিম্পিয়াড]]<ref>{{cite news|title=Cusat to host National Space Olympiad|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=18 January 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://newindianexpress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20141221113310/http://newindianexpress.com|url-status=dead|archive-date=21 December 2014|title=National Space Olympiad at CUSAT}}</ref><ref>{{cite web|title=National Space Olympiad 2014|url=http://mathrubhumi.com|access-date=30 October 2014|archive-date=30 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141030115654/http://mathrubhumi.com|url-status=dead}}</ref> পৰিচালনা কৰে। === প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগ ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগটো ১৯৭৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত মাইক্ৰ’ৱেভ ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰ]], পানীৰ তলৰ শব্দবিজ্ঞান, মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’ৱেভ]] প্ৰসাৰণ এণ্টেনা, মাইক্ৰ’ৱেভ চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, সংকেত প্ৰক্ৰিয়াকৰণত মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰৰ প্ৰয়োগ আৰু প্ৰদৰ্শন সঁজুলি অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, [[ইছৰো]], এআইচিটিই, ডিঅ’ই, ডিআৰডিঅ’, এমঅ’ডি আৰু ৰাজ্য চৰকাৰকে ধৰি বিভিন্ন বাহ্যিক সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোৰ ডেলফ্ট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় ([[নেদাৰলেণ্ড]]), প’লাৰিজৱান কৰ্পোৰেচন ([[মালয়েছিয়া]]), কেন্ট বিশ্ববিদ্যালয় ([[যুক্তৰাজ্য]]) আৰু সৰে বিশ্ববিদ্যালয় (যুক্তৰাজ্য)ৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা আছে।<ref name="DOE CUSAT">{{cite news|url=http://cusat.ac.in| title=Department of Electronics| access-date=5 January 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120513215709/http://cusat.ac.in| archive-date=13 May 2012| url-status=dead}}</ref> এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু মাইক্ৰ’ৱেভ এণ্ড ৰাডাৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু ডিজিটেল ইলেক্ট্ৰনিক্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিভাগটোৱে দ্বিবৰ্ষীয় কাৰ্যসূচী হিচাপে দুখনকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ অনুষ্ঠিত কৰে: এণ্টেনা আৰু প্ৰসাৰণ সম্পৰ্কীয় ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ (APSYM),<ref name="APSYM">{{cite news |url=http://cusat.edu | title=APSYM-Antennas and propagation Symposium | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111103174648/http://cusat.edu | archive-date=3 November 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স সম্পৰ্কীয় আলোচনাচক্ৰ (SYMPOL)।<ref name="SYMPOL">{{cite news |url=http://cusat.ac.in | title=SYMPOL – International Symposium on Ocean Electronics | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100103093538/http://cusat.ac.in | archive-date=3 January 2010 | url-status=dead }}</ref> ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগ ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগটো ১৯৯৫ চনত ইউনিভাৰ্চিটি চাইন্স ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেন্টাৰ (USIC) ৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগসমূহৰ লগতে বাহ্যিক সংস্থাসমূহক ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন, গ্লাছ ব্লোয়িং আৰু কাঠমিস্ত্ৰীৰ কামকে ধৰি বিভিন্ন ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন সেৱা আগবঢ়াই আহিছিল। এক শৈক্ষিক বিভাগ হিচাপে এতিয়া ইয়াৰ ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন আৰু ব্যৱহাৰিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণা কাৰ্যসূচী আছে। ইয়াক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, পৰমাণু শক্তি বিভাগ, বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ, সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ, কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ আৰু দ্য ৱৰ্ল্ড একাডেমী অৱ চায়েঞ্চেছ (TWAS) আদি বাহ্যিক পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। ইয়াৰ উপৰি ই শিক্ষাদান, গৱেষণা, কেলিব্ৰেচন আৰু ঔদ্যোগিক প্ৰয়োগৰ বাবে পৰীক্ষামূলক ব্যৱস্থাৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱাও আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Department Of Instrumentation, CUSAT}}</ref> বিভাগটোৱে ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত চাৰিবছৰীয়া বি.টেক (স্নাতক) পাঠ্যক্ৰম, ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত দুবছৰীয়া এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচনত দুবছৰীয়া এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|date= 4 December 2019|title=Academic programs at Department of Instrumentation}}</ref> ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগৰ অধ্যাপক কে এন মধুসূদননক ২০১৯ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল পি সদাশিৱমৰ দ্বাৰা CUSAT ৰ উপাচাৰ্য (VC) হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://newindianexpress.com|date= 25 April 2019|title=K N Madhusoodhanan appointed Cusat VC}}</ref> ==== বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ (P.S. & R.T.) পলিমাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকীৰ শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত এক অগ্ৰগামী বিভাগ। ভাৰতীয় ৰবৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগত ১৯৭২ চনত ইয়াৰ বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াক নিউফিক, [[নেদাৰলেণ্ড]]), ভল্কছৱাগেন ফাউণ্ডেচন (জাৰ্মানী), [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়]], এআইচিটিই, [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]] আৰু [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]] ধৰি বিভিন্ন সংস্থাই পুঁজি যোগান ধৰে। ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগটো ১৯৭৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই ভাৰতত নৌ-স্থাপত্য (নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ) শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী বিভাগ। ইয়াত ১৯৭৫ চনত নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ এণ্ড শ্বিপ বিল্ডিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হয়। এই নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ কাৰ্যসূচীখন জাৰ্মানীৰ ৰষ্টক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহযোগত চলোৱা হয়। ইয়াৰ স্নাতকসকলৰ জাহাজ নিৰ্মাণ উদ্যোগ, জাহাজ শ্ৰেণীবিভাজন সমাজসমূহ, গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন আৰু [[ভাৰতীয় নৌসেনা]]ত যথেষ্ট চাহিদা আছে। ভাৰত চৰকাৰৰ জাহাজ মন্ত্ৰালয়ে এম.অ'.টি. প্ৰমাণপত্ৰ পৰীক্ষাৰ বাবে এই বি.টেক পাঠ্যক্ৰমক অনুমোদন জনাইছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতীয় নৌসেনাই এই বিভাগটোক তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ উচ্চ শিক্ষাৰ এক কেন্দ্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিছে। বিভাগটোৱে ‘ছ’চাইটি অব নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ ষ্টুডেন্টছ’ নামৰ সংগঠনে ‘SHIPSTECHNIC’ নামৰ এখন বাৰ্ষিক কাৰিকৰী আলোচনী প্ৰকাশ কৰে। ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল (ISP) ১৯৯৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ ভিতৰত বিভিন্ন লেজাৰ ব্যৱস্থা আৰু লেজাৰ উপাদানৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন অন্তৰ্ভুক্ত। লগতে ফটোথাৰ্মেল, ফটোএকোষ্টিক আৰু আনুষংগিক কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ অ-ৰৈখিক পৰিঘটনাৰ অনুসন্ধান, লেজাৰ-প্ৰেৰিত প্লাজমাৰ সময় আৰু স্থান-নিৰ্ধাৰিত অধ্যয়ন, ফাইবার-অপ্টিক চেন্সৰৰ ডিজাইন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, পলিমাৰ ফাইবারৰ ফেব্ৰিকেচন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, [[ফটোনিক্স]] সামগ্ৰীৰ প্ৰস্তুতি আৰু অনুসন্ধান আৰু ফটোনিক্স তত্ত্বৰ অধ্যয়ন অন্তৰ্ভুক্ত। এই কাৰ্যসূচীবোৰক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, এআইচিটিই আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ (ভাৰত) আদি পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://photonics.cusat.ac.in/|title=International School of Photonics CUSAT|website=International School of Photonics|language=en-US|access-date=2016-09-29}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগে ২০০২ চনৰ মাৰ্চ মাহত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ক "[[লেজাৰ]] আৰু অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত উৎকৃষ্টতাৰ সম্ভাৱনা থকা বিশ্ববিদ্যালয়" হিচাপে চিহ্নিত কৰে। ইয়াৰ বাবে ৫ কোটি টকাৰ অনুদান প্ৰদান কৰা হয়। এই অনুদান ব্যৱহাৰ কৰি ‘চেণ্টাৰ অব এক্সিলেন্স ইন লেজাৰ্ছ এণ্ড অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স চায়েঞ্চেছ’ (CELOS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটো পিছলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুলৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (অপ্টো ইলেক্ট্ৰনিক্স এণ্ড লেজাৰ টেকন’লজী) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ (DCA) ১৯৯৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি বিভাগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচনৰ স্নাতকোত্তৰ (MCA) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত [[তথ্য সুৰক্ষা]], চিমুলেচন আৰু মডেলিং, ক্ৰিপ্টোগ্ৰাফী আৰু ক’ডিং তত্ত্ব, ভাষা কম্পিউটিং, এলগৰিথম, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, ৱেব মাইনিং, গ্ৰাফ তত্ত্বৰ প্ৰয়োগ, চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, ডাটা মাইনিং, কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্ক আৰু [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{Cite web|title=Department of Computer Application|url=http://dca.cusat.ac.in}}</ref> বিভাগটোৱে ২০১৬ চনৰ পৰা চফ্ট কম্পিউটিং বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়াই আহিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক চফ্ট কম্পিউটিঙৰ তত্ত্বীয় আৰু ব্যৱহাৰিক দুয়োটা ভেটিৰে প্ৰস্তুত কৰা। এই পাঠ্যক্ৰমত মেচিন লাৰ্নিং, নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং, এআই, বিগ ডাটা এনালিটিক্স আদি বৰ্তমানৰ প্ৰযুক্তিসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগে (DCS) ইনফৰ্মেশ্যন চিষ্টেমছৰ শৈক্ষিক কাৰ্যসূচীৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত উচ্চ গতিৰ কম্পিউটিং, মানৱ-কম্পিউটাৰ মিথষ্ক্ৰিয়া, [[তথ্য সুৰক্ষা]], নেটৱৰ্কযুক্ত এম্বেডেড চিষ্টেম, প্ৰাকৃতিক ভাষা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ (নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং), [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] আৰু অতি বৃহৎ পৰিসৰৰ সংহতি ([[VLSI]]) ৰ ওপৰত গৱেষণাও অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই বিভাগটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কম্পিউটাৰ কেন্দ্ৰ আৰু CUSAT ইণ্ট্ৰানেট প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (কম্পিউটাৰ এণ্ড ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স), MTech (Software Engineering) আৰু ডাটা চাইন্স আৰু আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (কম্পিউটাৰ চাইন্স), এম.ছ‌ি কম্পিউটাৰ চাইন্স (আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স আৰু ডাটা চাইন্স) আৰু পিএইচডি (কম্পিউটাৰ চাইন্স / কম্পিউটাৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং বা ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰসমূহৰ ভিতৰত আছে: ১. আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স এণ্ড কম্পিউটাৰ ভিজন লেবৰেটৰী (AICV) ২. বায়’ইনফৰ্মেটিক্স লেবৰেটৰী (BI) ৩. চাইবাৰ ফিজিকেল চিষ্টেমছ লেবৰেটৰী (CPS) ৪. নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং লেবৰেটৰী (NLP) ৫. ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং লেবৰেটৰী (SEL) === অভিযান্ত্ৰিকী অনুষদ === ==== স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, ত্ৰিক্কাকৰা ==== [[কোচি]] আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা কৰ্মৰত অভিযন্তাসকলৰ বাবে অভিযান্ত্ৰিকীৰ প্ৰধান শাখাসমূহত (অসামৰিক, যান্ত্ৰিক, বৈদ্যুতিক আৰু ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী) অংশকালীন এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াবলৈ ১৯৭৯ চনত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৯৫ চনত এই বিদ্যালয়খনে অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী, [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]], [[ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী]], [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী]] আৰু [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে। ১৯৯৬ চনত সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰিকী (ছেফটি এণ্ড ফায়াৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং) আৰু ২০০৩ চনত বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী যোগ কৰা হয়। ১৯৮১ চনত বিদ্যালয়খনত পিএইচডি কাৰ্যসূচী সংযোজন কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, এই বিদ্যালয়খনে ৫৩ গৰাকী পিএইচডি প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াইছে আৰু ২৫০ জনতকৈও অধিক প্ৰাৰ্থীয়ে গৱেষক ছাত্ৰ হিচাপে নাম পঞ্জীয়ন কৰিছে। গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ বাবে বাহ্যিক পুঁজি বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগ, [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় ক’য়ৰ বোৰ্ড আৰু কেৰালা ৰাজ্যিক ক’য়ৰ নিগম আদি সংস্থাই যোগান ধৰে। এই বিদ্যালয়খনে আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ টায়াৰ-১ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) ৰ দ্বাৰা স্বীকৃত।<ref>{{Cite web|url=http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|title=Cochin University of Science and Technology-News|website=cusat.ac.in|access-date=2016-09-28|archive-date=12 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812232930/http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|url-status=dead}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) হ’ল ৱাশ্বিংটন একৰ্ডৰ এক স্থায়ী অংশীদাৰ, যিয়ে বহুকেইখন দেশত অভিযান্ত্ৰিক স্নাতক ডিগ্ৰীৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰে।{{Citation needed|date=May 2021}} '''স্নাতক বি.টেক পাঠ্যক্ৰম''' (বন্ধনীত শিক্ষাৰ্থী গ্ৰহণৰ সংখ্যা দিয়া হৈছে)<ref name=":1">{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406021538/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-date=2025-04-06 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (৯০) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * তথ্য প্ৰযুক্তি (৯০) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) [[File:Software engineering block.jpg|thumb|259x259px|ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং ব্লক]] '''স্নাতকোত্তৰ এম.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ'''<ref>{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401032640/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-date=2025-04-01 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> '''পূৰ্ণকালীন''' * তথ্য প্ৰযুক্তি (ছফ্টৱেৰ চিষ্টেমছ) (১৮) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী (নেটৱৰ্কিং চিষ্টেমছ) (১৮) * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (ভূ-কাৰিকৰী অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (তাপীয় অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু kama যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী (বেতাঁৰ প্ৰযুক্তি) (১৮) '''অংশকালীন''' * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) ওপৰত উল্লেখ কৰা সকলোবোৰ ক্ষেত্ৰতে '''পিএইচডি কাৰ্যসূচী''' উপলব্ধ আছে। ==== কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং ==== [[Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং]] প্ৰতিষ্ঠানে মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এইখন এখন পূৰ্ণকালীন বাধ্যতামূলক আৱাসিক কাৰ্যসূচী। শিক্ষাৰ্থীসকলে ক্লাছৰ বাবে মাৰ্চেণ্ট নেভি কেডেটৰ পোছাক পিন্ধিব লাগে। কেডেটসকলৰ বাবে শাৰীৰিক প্ৰশিক্ষণ বাধ্যতামূলক।{{citation needed|date=November 2017}} মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বি.টেক পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বছৰি আসনৰ সংখ্যা হ'ল ৮০ খন। ২০১৪ চনত মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত এখন পূৰ্ণকালীন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী (৮০ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী) যোগ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=http://kmsme.cusat.ac.in/|title=Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|website=kmsme.cusat.ac.in|access-date=2016-09-28}}</ref> এই বিদ্যালয়খনে [[জাহাজ পৰিবহন সঞ্চালকালয়]]ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই থকা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে ইঞ্জিন ৰুম চিমুলেটৰৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰমৰ সুবিধাও প্ৰদান কৰে। ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ১৯৯৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন। এইখন ত্ৰিক্কাকৰাৰ মূল চৌহদৰ পৰা প্ৰায় ৭৫ কিলোমিটাৰ দূৰত [[কুত্তানাদ]]ৰ [[পুলিনকুন্নু]]ত এক ৪২ একৰৰ চৌহদত অৱস্থিত। এইখন এৰ্নাকুলাম জিলাৰ বাহিৰত থকা CUSAT ৰ একমাত্ৰ চৌহদ। ইয়াত আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ হ'ল:<ref name=":1"/> * [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]] আৰু অভিযান্ত্ৰিকী * বৈদ্যুতিক আৰু [[ইলেক্ট্ৰনিক ইঞ্জিনিয়াৰিং | ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী]] * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী * [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] * [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]] * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী * কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন === পৰিৱেশ অধ্যয়ন অনুষদ === ==== পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুল ==== পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ বাবে উৎসৰ্গিত এক উচ্চ শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ১৯৮৩ চনত ‘স্কুল অব এনভাইৰনমেণ্টেল ষ্টাডিজ’ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিদ্যালয়খনক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ অনুদানৰ দ্বাৰা পুঁজি যোগান ধৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুলৰ সৈতে সংলগ্ন ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) এ এখন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰে। ইয়াক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত মানৱ সম্পদ উন্নয়নৰ নেটৱৰ্ক কাৰ্যসূচীৰ অধীনত ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। পৰিৱেশ প্ৰযুক্তিত এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম দুটা শাখাত আগবঢ়োৱা হয়: * শাখা ১: [[পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী]] * শাখা ২: [[পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা]] ডক্টৰেট কাৰ্যসূচীসমূহ তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত আগবঢ়োৱা হয়: পৰিৱেশ জীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ৰসায়ন বিজ্ঞান, পৰিৱেশ ফটোক্যটালাইছিছ আৰু চন’ফটোক্যটালাইছিছ, পৰিৱেশ অণুজীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ব্যৱস্থাপনা, পৰিৱেশ বিষবিজ্ঞান, পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী আৰু দূৰ সংৱেদন। বিদ্যালয়খনে বিশ্ববিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ৰ শিক্ষকসকলৰ বাবে ইউজিচিৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰিফ্ৰেচাৰ পাঠ্যক্ৰম পৰিচালনা কৰে। লগতে জলবায়ু সহনশীলতা, পৰিৱেশ সমীক্ষা, প্ৰদূষণ নিৰীক্ষণ, পানীৰ গুণাগুণ ব্যৱস্থাপনা, পানীৰ শোধন, একুৱাকলচাৰ ব্যৱস্থাৰ ৰোগ নিৰ্ণয় আৰু ব্যৱস্থাপনা, আৰু পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱা আগবঢ়ায়। এই বিদ্যালয়খনে কোচি চহৰৰ [[কোচি মেট্ৰ’ | মেট্ৰ’ ৰেল প্ৰকল্প]]ৰ পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকন প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। === মানৱীয় বিজ্ঞান অনুষদ === ==== হিন্দী বিভাগ ==== ১৯৬৩ চনত প্ৰতিষ্ঠিত হিন্দী বিভাগটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি বিভাগসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ই প্ৰথমতে কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ আছিল কিন্তু ১৯৭১ চনত কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়লৈ স্থানান্তৰিত হয়। ইউজিচিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত হিন্দী বিষয়ত ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট ৰিচাৰ্চ চাপৰ্ট’ (DRS) আৰু ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট স্পেচিয়েল এচিষ্টেঞ্চ’ (DSA) কাৰ্যসূচী থকা দক্ষিণ ভাৰতৰ ই একমাত্ৰ বিভাগ।{{Citation needed|date=May 2021}} [[File:DEPARTMENT OF HINDI.jpg|thumb|right|হিন্দী বিভাগ]] বিভাগটোৰ গৱেষণাত প্ৰাচীন আৰু আধুনিক কবিতা, কল্পকাহিনী, নাটক আৰু থিয়েটাৰ অধ্যয়ন, সমালোচনা, ব্যাকৰণ, ভাষাবিজ্ঞান, ভাষা আৰু সাহিত্যৰ তুলনামূলক অধ্যয়ন, লোক-সাহিত্য, অনুবাদ আৰু কম্পিউটাৰ ভিত্তিক ভাষা শিক্ষাদান আদি ক্ষেত্ৰসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।{{Citation needed|date=May 2021}} অধ্যয়ন আৰু গৱেষণাৰ কাৰ্যসূচীসমূহ: * এম.এ. হিন্দী ভাষা আৰু সাহিত্য * এম.ফিল. অনুবাদমূলক আৰু কাৰ্যবাহী হিন্দীত পি.জি. ডিপ্লমা * পিএইচডি * হিন্দীত কম্পিউটাৰ ভিত্তিক প্ৰশিক্ষণ আৰু শিক্ষাদানৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰম ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগটো প্ৰথমতে ১৯৭৬ চনত বিদেশী ভাষা বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বিভাগটোৰ মূল গুৰুত্ব হ’ল ইংৰাজী, [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]], [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]], [[ইটালীয় ভাষা|ইটালীয়]], [[জাপানী ভাষা|জাপানী]] আৰু [[ৰাছিয়ান ভাষা|ৰাছিয়ান]]কে ধৰি বিভিন্ন ভাষাৰ শিক্ষাদান। ২০১২ চনত [[ইংৰাজী ভাষা]] শিক্ষাদানৰ বিশেষ গুৰুত্বক সূচিত কৰিবলৈ বিভাগটোক ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ বুলি নামকৰণ কৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} === আইন অনুষদ === ==== আইনী অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ’ প্ৰথমতে ১৯৬২ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতকোত্তৰ আইন বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰ প্ৰথম সভাপতি আছিল প্ৰয়াত ড° এ.টি. মাৰ্কোচ। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিসম্পন্ন এজন আইনবিদ আছিল, যি [[ভাৰতীয় আইন প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰশাসনিক ন্যায়াধিকৰণৰ উপ-ন্যায়াধীশ আছিল। বিদ্যালয়খনে [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়]]ৰ (MHRD) সহায়ত বিৰল কিতাপ আৰু আলোচনীৰে সমৃদ্ধ এক [[বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ]] ভঁৰাল ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এটা অংগ সংস্থা বিশ্ব বৌদ্ধিক সম্পত্তি সংগঠনে (WIPO) ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰকাশনসমূহ এই ভঁৰাললৈ দান কৰিছে। মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে বৌদ্ধিক সম্পত্তি অধ্যয়নৰ বাবে এটা আসন মঞ্জুৰ কৰিছে। মানৱ অধিকাৰৰ ওপৰত আন্তঃশাখা গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ বিদ্যালয়খনত প্ৰয়াত ন্যায়াধীশ ভি. আৰ. কৃষ্ণ আয়াৰৰ নামত এটা মানৱ অধিকাৰ আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে। বিদ্যালয়খনে ৩ বছৰীয়া আইনৰ স্নাতক পাঠ্যক্ৰম, ৫ বছৰীয়া বি.বি.এ. এলএল.বি. (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম, আৰু বি.কম. এলএল.বি (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref name=":1"/> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === ২০০৩ চনত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইনী অধ্যয়ন স্কুলত প্ৰতিষ্ঠা কৰা বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ (IPR) অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটোক ২০০৯ চনত এটা আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিয়া। এইটো কেৰালা চৰকাৰৰ দ্বাৰা CUSAT ত প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক স্বায়ত্তশাসিত কেন্দ্ৰ। কেৰালা আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰ বিভিন্ন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষকসকলৰ মাজত পাৰস্পৰিক আদান-প্ৰদানৰ সুবিধাৰ বাবে ইয়াক এক গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু সমল কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই কেন্দ্ৰটো কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা বিভাগৰ দ্বাৰা পৰিকল্পিত আৰু ৰূপায়িত আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।{{Citation needed|date=May 2021}} বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটো প্ৰথমতে আইন অনুষদৰ ডীন ড° কে.এন. চন্দ্ৰশেখৰন পিল্লাইক সঞ্চালক আৰু ড° এন.এছ. গোপালকৃষ্ণনক সমন্বয়ক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোক ভাৰত চৰকাৰৰ মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়েও সমৰ্থন কৰে, যিয়ে ২০০৩ চনত CUSAT ত বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ওপৰত ইতিমধ্যে এখন আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।{{Citation needed|date=May 2021}} আইন, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি বিজ্ঞান, ইতিহাস, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি আদি বিভিন্ন শাখাৰ গৱেষকসকলক নীতিগত গৱেষণা হাতত ল’বলৈ উদগনি দিবলৈ কেন্দ্ৰটোৱে জলপানীৰ সৈতে বহুমুখী পিএইচডি কাৰ্যসূচী আগবঢ়ায়। ইয়াত বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কেইবাজনো গৱেষক ছাত্ৰই কাম কৰি আছে। ভঁৰালটোত প্ৰাথমিক গৱেষণা সামগ্ৰীৰ উপলব্ধতাই গৱেষকসকলৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহৰ ওপৰত গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰাটো সম্ভৱ কৰি তোলে। এই কেন্দ্ৰটোৱে আইনী অধ্যয়ন স্কুলৰ সহযোগত স্কুলৰ এলএল.এম (LL.M) পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়ায়।{{citation needed|date=November 2017}} IUCIPRS এখন পৰিচালনা পৰিষদৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়, যাৰ অধ্যক্ষ হ'ল কেৰালা চৰকাৰৰ মাননীয় শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী। কেন্দ্ৰৰ প্ৰশাসনিক আৰু শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰিবলৈ CUSAT ৰ উপাচাৰ্যৰ অধ্যক্ষতাত এখন কাৰ্যবাহী সমিতি আৰু এখন অনুষদ সমিতি আছে। ড° এম. ভাষী এই কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালক।{{citation needed|date=November 2017}} === আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ === ১. এলএলএম (IPR) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ২. এলএলএম (IP) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ৩. এলএলএম (IPR, ১ বছৰীয়া) ৪. বিবিএ এলএলবি (৫ বছৰীয়া) ৫. বি.কম এলএলবি (৫ বছৰীয়া) === ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ === ইউজিচিয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত দক্ষতা বিকাশৰ গুৰুত্ব আৰু প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ কৰি ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ (DDUKK) মুকলি কৰিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হ’ল সামূহিক মহাবিদ্যালয় আৰু বি.ভক পাঠ্যক্ৰমৰ ধাৰাবাহিকতা অক্ষুণ্ণ ৰাখি বৃত্তিমূলক শিক্ষাক প্ৰসাৰিত কৰা আৰু বৃহৎ পৰিসৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ যোগ্য মানৱ সম্পদ সৃষ্টি কৰা। এইখন দেশৰ উচ্চ শিক্ষা খণ্ডত বৃত্তিমূলক শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী প্ৰতিষ্ঠান। DDUKK CUSAT ৰ লক্ষ্য হৈছে শ্ৰেণীকোঠা কেন্দ্ৰীক আনুষ্ঠানিক শিক্ষা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ সৈতে অংশীদাৰীসকলৰ অভিজ্ঞতাৰ আদান-প্ৰদান আৰু ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানসমূহত ইণ্টাৰ্নশ্বিপৰ সংমিশ্ৰণ ঘটাই মানসম্পন্ন বৃত্তিমূলক শিক্ষা প্ৰদান কৰা।<ref>{{cite news |title=Deen Dayal Kendra to Start Career-oriented Courses |url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2015/dec/09/deen-dayal-kendra-to-start-career-oriented-courses-853559.html |access-date=10 September 2021 |work=The New Indian Express |date=December 9, 2015}}</ref><ref>{{cite news |last1=Online |first1=Mathrubhumi Education |title=Courses under DDUKK at CUSAT |url=https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210905171424/https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |url-status=dead |archive-date=5 September 2021 |access-date=10 September 2021 |publisher=Mathrubhumu |date=Nov 16, 2015 }}</ref> ইয়াৰ মূল লক্ষ্য হ’ল একত্ৰিত জ্ঞান অৰ্জন আৰু মানৱীয় দক্ষতা বৃদ্ধিৰ জৰিয়তে কৰ্মসংস্থাপন লাভৰ যোগ্য যুৱক-যুৱতীৰ এক নতুন দল সৃষ্টি কৰা।<ref>{{cite news |title=With eye on job market, Cusat's DDUKK enters into tie-ups with Infopark, Kitco |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/with-eye-on-job-market-cusats-ddukk-enters-into-tieups-with-infopark-kitco/article7956859.ece |access-date=10 September 2021 |work=The Hindu |date=March 24, 2016}}</ref> DDUKK ৰ অধীনত আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহৰ শিক্ষাদান আৰু প্ৰশিক্ষণ পদ্ধতি সেই অনুসৰিয়েই প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। DDUKK প্ৰথমতে ২০১৫ চনত ড° জাকাৰিয়া কে.এ (অধ্যাপক, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, CUSAT) ক প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ: ১. প্ৰযুক্তি আৰু ব্যৱস্থাপনা পৰামৰ্শদাতাত এম.ভক (M.Voc) ২. ম’বাইল ফোন এপ্লিকেচন ডেভেলপমেণ্টত এম.ভক (M.Voc) ৩. ব্যৱসায়িক প্ৰক্ৰিয়া আৰু ডাটা এনালিটিক্সত বি.ভক (B.Voc) === সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন স্কুল ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন বিভাগটো ১৯৭৬ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ শৈক্ষিক তথা বৈজ্ঞানিক সাফল্যৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ১৯৯৫ চনত ইয়াক এখন স্কুললৈ উন্নীত কৰা হয়। ইয়াৰ পাঁচটা বিভাগ আছে: * একুৱাকলচাৰ এণ্ড কেপচাৰ ফিশ্বাৰিজ * ফিশ্বিং টেকন’লজী * ফিশ্ব প্ৰচেছিং টেকন’লজী * ফিশ্বাৰিজ ইক’নমিক্স * ফিশ্বাৰিজ মেনেজমেণ্ট। ==== বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ ==== [[File:ACARR CUSAT.jpg|thumb|326x326px|CUSAT ত অৱস্থিত এডভান্সড চেণ্টাৰ ফৰ এটমছফেৰিক ৰাডাৰ ৰিচাৰ্চ]] বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগটো বতৰ বিজ্ঞান/বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ। এইটো কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। এই বিভাগটোক [[বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ]] (CSIR) ৰ দ্বাৰা মৌচুমী সম্পৰ্কীয় পূৰ্বানুমানৰ বাবে মেচ’স্কেল মডেলিং সম্পৰ্কীয় ভাৰত চৰকাৰৰ নিউ মিলেনিয়াম ইণ্ডিয়ান টেকন’লজী লিডাৰশ্বিপ ইনিচিয়েটিভ (NMITLI) ৰ অন্যতম উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ সৈতে অন্য প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহ যেনে ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ‍্যা প্ৰতিষ্ঠান, দিল্লী; ভাৰতীয় গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় বতৰ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, পুনে; [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান | ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, বেংগালুৰু]]; [[টাটা মৌলিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]]; C-MMACS, বেংগালুৰু আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় এৰ’স্পেচ পৰীক্ষাগাৰ, বেংগালুৰু অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (বতৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক (বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগে জলজ ব্যৱস্থাৰ ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। সামুদ্ৰিক বিজ্ঞানৰ বিভিন্ন শাখাত গৱেষণাৰ বাবে এইটো এটা মূল বিষয়। ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগটো দেশৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞানৰ অন্যতম প্ৰধান শৈক্ষিক কেন্দ্ৰ। এইটো ১৯৩৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু লগে লগে এটা গৱেষণা কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰ পৰা ১০০ জনতকৈও অধিক পিএইচডি ছাত্ৰই স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান) আৰু এম.ফিল (জীৱ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এই বিভাগৰ গৱেষকসকলে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে এটা নতুন প্ৰজাতিক ''Victoriopisa cusatensis''<ref name="auto"/> নামকৰণ কৰিছে। ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো পৰিৱেশ আৰু উন্নয়নমূলক বিষয়সমূহত ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ গুৰুত্বক স্বীকৃতি দিয়া দেশৰ প্ৰথমসমূহ বিভাগৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্বত স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম ১৯৭৬ চনত আৰম্ভ হৈছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান আৰু সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ আছিল। ১৯৬৫ চনত সাগৰ বিজ্ঞান বিষয়ত এটা স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল, যিটো পিছলৈ কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান আৰু বতৰ বিজ্ঞান বিভাগলৈ (POMD) স্থানান্তৰ কৰা হয়। ১৯৯৬ চনত ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. (সাগৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক. (মহাসাগৰীয় প্ৰযুক্তি) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগ ==== ১৯৯১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগে অণুজীৱবিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, অণুজীৱ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, স্নায়ু জীৱবিজ্ঞান, কোষীয় আৰু আণৱিক জীৱবিজ্ঞান, চিকিৎসা জৈৱ ৰসায়ন, আনুবংশিক অভিযান্ত্ৰিকী, উদ্ভিদ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, জৈৱ-বিদ্যুৎ-ৰাসায়নিক ব্যৱস্থা আৰু অণুজীৱ জিনীয় বিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. অণুজীৱবিজ্ঞান (২০১৮ চনত আৰম্ভ হোৱা), এম.এছ.চি. (জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা), জৈৱ বিজ্ঞানত সংহত এম.এছ.চি. (২০২১ চনত আৰম্ভ হোৱা) আৰু জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বৰ্তমান অধ্যাপক (ড°) পাৰ্বতী এ.-য়ে বিভাগীয় মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। === সমাজ বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগ ==== ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগে প্ৰযুক্তিৰ অৰ্থনীতি, অৰ্থমিতি (ইকোনমেট্ৰিক্স) আৰু ক্ৰিয়া গৱেষণা (অপাৰেচন ৰিচাৰ্চ) ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। [[কোচি]] চহৰত এখন উদ্যোগিক অঞ্চল আৰু এটা উপকূলীয় অঞ্চল আছে যিয়ে মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। এই অঞ্চলৰ উদ্যোগ আৰু মীনপালনে পৰিৱেশ প্ৰদূষণত যথেষ্ট অৱদান যোগাইছে। গতিকে, বিভাগটোৱে উদ্যোগ আৰু মীন খণ্ডৰ প্ৰযুক্তিগত সমস্যা আৰু পৰিৱেশৰ অৰ্থনীতিৰ ওপৰত বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। বিভাগটোৱে এম.এ. (ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি) ৰ লগতে এম.ফিল. আৰু পিএইচডি কাৰ্যসূচীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ’ (SMS) বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি শৈক্ষিক গোটসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু দেশত প্ৰতিষ্ঠা কৰা প্ৰথম পাঁচখন ব্যৱস্থাপনা শিক্ষানুষ্ঠানৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ১৯৬৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এক অংশ হিচাপে এমিৰেটাছ অধ্যাপক এম. ভি. পাইলীৰ নেতৃত্বত আৰু ‘ফাৰ্টিলাইজাৰ্ছ এণ্ড কেমিকেলছ ট্ৰাভাংকোৰ’ৰ চৌহদত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৭১ চনত ই কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ হৈ পৰে, যিখন পিছলৈ কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় নামেৰে জনাজাত হয়। এই বিদ্যালয়খনে শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপৰ চাৰিটা ক্ষেত্ৰ অনুসৰণ কৰে: শিক্ষাদান, প্ৰশিক্ষণ, গৱেষণা আৰু পৰামৰ্শদাতা সেৱা। SMS-এ তলত উল্লেখ কৰা ডিগ্ৰীসমূহৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়: এমবিএ (MBA), এম.ফিল. (বাণিজ্য) আৰু পিএইচডি। == ৰেংকিং (স্থানসমূহ) == {{Infobox India university ranking | type = University <!----------International----------> | NIRF_U_2024 = 34 | THE_W_2024 = 1201-1500 | THES_A_2024 = 301-350 | NIRF_O_2024 = 51 }} ২০২৪ চনত ''টাইমছ হায়াৰ এডুকেশ্যন ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্চিটি ৰেংকিঙছ''-এ CUSAT-ক ১২০১-১৫০০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল<ref name="Rankings_THE_W_2024" /> আৰু এছিয়াত ৩০১-৩৫০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল। [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানগত ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক]] (NIRF)-এ ২০২৪ চনত ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত ইয়াক ৩৪ তম আৰু সামগ্ৰিকভাৱে ৫১ তম স্থান প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=2024 NIRF Ranking |url=https://www.nirfindia.org/nirfpdfcdn/2024/pdf/Report/IR2024_Report.pdf}}</ref> == কেন্দ্ৰসমূহ == === সমাজত বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ === ১৯৯১ চনত কোচিন ৰিফাইনেৰীজ লিমিটেডৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্যৰে ‘চেণ্টাৰ ফৰ চাইন্স ইন ছ’চাইটি’ (C-SIS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাক শিশুসকলৰ বাবে অধিক সুলভ কৰি তোলা। কেৰালা চৰকাৰে C-SIS-ক "শাস্ত্ৰপোষণ" (Sastraposini) কাৰ্যসূচীৰ অধীনত উচ্চতৰ মাধ্যমিকৰ বিজ্ঞান শিক্ষকসকলৰ এক প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ হিচাপে অনুমোদন জনাইছে। C-SIS-ৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি উদ্যানখনত [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]] (ইছৰো) ৰ দ্বাৰা দান কৰা এটা স্পেচ পেভিলিয়ন (মহাকাশ মণ্ডপ) আছে। ইয়াত তেওঁলোকৰ মহাকাশ ৰকেট আৰু চন্দ্ৰযান [[চন্দ্ৰযান-১]] ৰ আৰ্হিৰ লগতে [[শ্ৰীহৰিকোটা]]ৰ পৰা ৰকেট উৎক্ষেপণৰ ভিডিঅ’ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ প্ৰক্ৰিয়াত গতিপথ নিৰীক্ষণ আৰু ত্ৰুটি সংশোধনৰ প্ৰদৰ্শন চাব পাৰে। এই উদ্যানখনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ভিত্তিক (IEEE) ইনষ্টিটিউট অৱ ইলেক্ট্ৰিকেল এণ্ড ইলেক্ট্ৰনিক্স ইঞ্জিনিয়াৰ্ছৰ এটা ইলেক্ট্ৰনিক্স প্ৰদৰ্শনী ‘ই-চাইণ্টিয়া’ (E–Scientia)-ও অন্তৰ্ভুক্ত আছে।{{citation needed|date=November 2017}} === অত্যাধুনিক পৰীক্ষণ আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন কেন্দ্ৰ === ‘চফিষ্টিকেটেড টেষ্ট এণ্ড ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেণ্টাৰ’ (STIC) হ’ল [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] (KSCSTE) আৰু কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় (CUSAT) ৰ এক যুটীয়া প্ৰচেষ্টা।<ref>{{Cite web|url=http://www.sticindia.com|title=STIC India|website=sticindia.com|access-date=2016-09-30}}</ref> ইয়াৰ লক্ষ্যসমূহ হ’ল উদ্যোগ, শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান আৰু আৰ এণ্ড ডি প্ৰতিষ্ঠানৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলক বিশ্লেষণাত্মক পৰীক্ষণ, জোখ-মাখ আৰু কেলিব্ৰেচনৰ বাবে উন্নত যান্ত্ৰিক সুবিধা প্ৰদান কৰা; ৰাজ্যখনৰ উদ্যোগসমূহৰ বাবে প্ৰাসংগিক ক্ষেত্ৰত নতুন সঁজুলি বিকশিত কৰা; আৰু উদ্যোগ তথা শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহক এই সঁজুলিসমূহ পৰিচালনাৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়া। === ৰাষ্ট্ৰীয় জলজ প্ৰাণী স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ === ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) পূৰ্বতে ‘চেণ্টাৰ ফৰ ফিশ্ব ডিজিজ ডায়াগন’চিছ এণ্ড মেনেজমেণ্ট’ নামেৰে জনাজাত আছিল। এইটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। জলজ কৃষকসকলক মীনপালনৰ স্বাস্থ্য সুৰক্ষাত সহায় কৰিবলৈ ২০০০ চনত এই কেন্দ্ৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াত জীৱাণু বিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, প্ৰাণী কলা কৰ্ষণ, ৰোগ প্ৰতিৰোধ বিজ্ঞান, জিন’মিক্স, প্ৰ’টিঅ’মিক্স, কিণ্বন আৰু জৈৱ বিশ্লেষণ (বায়’এছে) ৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰ আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.ncaah.org/|title=National Centre for Aquatic Animal Health NCAAH Kochi|website=ncaah.org|access-date=2016-09-30}}</ref> এই কেন্দ্ৰটোৱে ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ দ্বাৰা পৃষ্ঠপোষকতা কৰা সামুদ্ৰিক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত এটা এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === সামাজিক বৰ্জন আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক নীতি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === ‘চেণ্টাৰ ফৰ দি ষ্টাডি অব ছ’চিয়েল এক্সক্লুজন এণ্ড ইনক্লুচিভ পলিচি’ (CSSEIP) ২০০৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই সামাজিক বৰ্জনৰ ওপৰত গৱেষণা চলায়, য’ত বিশেষকৈ ডিজিটেল বৰ্জন, বাসস্থান আৰু মৌলিক সা-সুবিধাৰ পৰা বৰ্জন, বৰ্জনৰ আৰ্থ-সাংস্কৃতিক আৰু গাঁথনিগত নিৰ্ধাৰক, স্থানিক বৰ্জন আৰু বৰ্জনৰ জনগাঁথনিগত মাত্ৰাসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। === মহিলা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === মহিলাসকলৰ সবলীকৰণৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে ২০১০ চনত ‘ৱিমেনছ ষ্টাডিজ চেণ্টাৰ’ (WSC) আৰম্ভ কৰা হৈছিল। তেতিয়াৰে পৰা কেন্দ্ৰটোৱে এই লক্ষ্যসমূহ অৰ্জনৰ বাবে অহোপুৰুষাৰ্থ কৰি আহিছে। কেন্দ্ৰটোৱে কেইবাখনো আলোচনাচক্ৰ আৰু সজাগতামূলক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰিছে।<ref>{{cite web |url=http://wsc.cusat.ac.in/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160910225840/http://wsc.cusat.ac.in/ |archive-date=10 September 2016 |title=women's studies centre Cochin University of Science and Technology}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/nuals-invites-applications-for-courses/article32279363.ece|title = NUALS invites applications for courses|newspaper = The Hindu|date = 5 August 2020}}</ref> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ (IUCIPRS) হ’ল কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভিতৰত [[কেৰালা চৰকাৰ]]ৰ উচ্চ শিক্ষা বিভাগৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা এটা স্বায়ত্তশাসিত প্ৰতিষ্ঠান। বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। IUCIPRS-ৰ পৰিচালনা পৰিষদখন ১২ জন সদস্যৰে গঠিত, য’ত কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী অধ্যক্ষ হিচাপে আৰু CUSAT-ৰ উপাচাৰ্য উপাধ্যক্ষ হিচাপে থাকে।<ref>{{Cite web|url=http://ciprs.cusat.ac.in|title=Inter University Centre for Intellectual Property Rights Studies: An Autonomous Centre at CUSAT|website=ciprs.cusat.ac.in|access-date=2016-09-30}}</ref> === অৰ্থনৈতিক নীতি আৰু বিশ্লেষণৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ === ১৯৯০ আৰু ২০০০-ৰ দশকত ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগৰ নেতৃত্বত হোৱা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাৰ ফলস্বৰূপে ‘ইণ্টাৰনেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পলিচি এণ্ড এনালিচিছ’ (ICEPA) গঢ়ি উঠিছিল। অৰ্থনৈতিক বিষয়সমূহৰ বিশ্লেষণ আৰু নীতিগত সিদ্ধান্তৰ বাবে নীতি-নিৰ্দেশনা প্ৰস্তুত কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈ ২০০৪ চনত ICEPA প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটোৱে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বেচৰকাৰী সংগঠনৰ (NGO) লগতে উদ্যোগ আৰু চৰকাৰসমূহৰ সৈতেও সহযোগিতা কৰে।{{citation needed|date=November 2017}} কেন্দ্ৰটোৱে [[বিশ্ব বেংক]], [[ইউৰোপীয় ইউনিয়ন]], ৰয়েল নেদাৰলেণ্ড দূতাবাস, নেদাৰলেণ্ডৰ ডেভেলপমেণ্ট ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউট, তিলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়, ভাৰত চৰকাৰৰ কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰালয় আৰু বৃক্ষৰোপণ মন্ত্ৰালয়, আৰু কেৰালা শ্বিপিং এণ্ড ইনলেণ্ড নেভিগেচন কৰ্পোৰেচন লিমিটেডৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন অধ্যয়ন সম্পন্ন কৰিছে। == ২০২৩ চনৰ টেক ফেষ্টৰ দুৰ্ঘটনা == CUSAT-ৰ হেঁচা-ঠেলাৰ ঘটনাটো ২০২৩ চনৰ ২৫ নৱেম্বৰত কেৰালাৰ কোচিত সংঘটিত হৈছিল। এই শোকাৱহ ঘটনাটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বাৰ্ষিক কাৰিকৰী উৎসৱ 'ধিষ্ণা'ৰ সময়ত হৈছিল। কণ্ঠশিল্পী নিখিতা গান্ধীৰ সংগীতানুষ্ঠান চাবলৈ বহু মানুহে এখন মুকলি প্ৰেক্ষাগৃহত ভিৰ কৰিছিল। সেই সময়ত মানুহৰ মাজত হেঁচা-হেঁচিৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত চাৰিজন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মৃত্যু হয়। এই দুৰ্ঘটনাত আন ৬৪ জন লোক আহত হয়। এই সংগীতানুষ্ঠানটো ৰিয়েলমি (Realme) ব্ৰেণ্ডৰ সহযোগত আয়োজন কৰা হৈছিল। হঠাৎ অহা বৰষুণৰ বাবে মানুহৰ মাজত হাহাকাৰ লাগে। প্ৰেক্ষাগৃহত কেৱল এটা প্ৰৱেশ আৰু প্ৰস্থানৰ দুৱাৰ আছিল। তাত সঠিক ভিৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ অভাৱ আছিল। কেৱল পাছ আৰু 'ধিষ্ণা' টি-চাৰ্ট থকা লোককহে ভিতৰলৈ যাবলৈ দিয়া হৈছিল। এই সকলোবোৰ কাৰণতে এই ভয়ংকৰ দুৰ্ঘটনাটো ঘটিছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-11-25 |title=Cochin University tech fest turns tragic; four students dead, over 60 injured in stampede |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-26 |title=Kerala: Four dead, dozens injured in stampede at Cochin University |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} j5n9c9b7zlhgdzfh4jb8d8rz4c4ztku 622763 622762 2026-08-02T15:11:00Z AjayDas 12623 /* ৰেংকিং (স্থানসমূহ) */ 622763 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image = Cochin University of Science and Technology Logo.png | motto = ''tejasvi nāvadhītamastu (Sanskrit)'' | motto_eng = May learning illumine us both<ref name="Motto"/> | established = {{start date and age|10 July 1971}} | type = [[ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] | chancellor = [[কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল]]<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | vice_chancellor = ড° এম. জুনেইদ বুশ্বিৰী ''(ভাৰপ্ৰাপ্ত)''<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | head_label = উপ-আচাৰ্য | head = ৰোজি এম. জন<br />{{Small|(উচ্চ শিক্ষা মন্ত্ৰী)}}<ref>https://cusat.ac.in {{Bare URL inline|date=July 2026}}</ref> | undergrad = | postgrad = | address = ইউনিভাৰ্চিটি ৰোড, দক্ষিণ কালামাছেৰী | city = [[কোচি]] | state = [[কেৰালা]] | country = ভাৰত | coordinates = {{Coord|10.0443|N|76.3282|E|display=inline,title}} | campus = নগৰীয়া, {{cvt|180|acre}} | website = {{URL|www.cusat.ac.in}} | colours = {{color box|#c0ffff}} পাতল সেউজীয়া <br />{{color box|darkgray}} ধোঁৱাবৰণীয়া | affiliations = [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যাপন পৰিষদ]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, কমন্‌ৱেল্থ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড }} [[File:Administrative Block , Cusat.jpg|thumb|প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয় <ref>{{Cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cochin University of Science and Technology-Home Page|website=cusat.ac.in|access-date=25 September 2016}}</ref>|261x261px]] [[File:Cusat.jpg|thumb|কোচি চৌহদৰ (CUSAT) মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ|259x259px]] '''কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়''' {{en| Cochin University of Science and Technology}} চমুকৈ '''CUSAT''' [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[কোচি]]ত অৱস্থিত এখন ৰাজ্য চৰকাৰৰ অধীনস্থ স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়। ইয়াক ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন কোচিত ([[কালামাছেৰী]] আৰু [[এৰ্নাকুলাম]]) আৰু এখন কোচিৰ পৰা প্ৰায় ৬৬ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ [[আলাপুঝা]]ৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত। [[কেৰালা বিধানসভা]]ৰ এক আইনৰ জৰিয়তে ১৯৭১ চনত এই বিশ্ববিদ্যালয়খন 'কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়' হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ৰাজ্যখনত স্নাতকোত্তৰ শিক্ষাৰ বাবে চলোৱা এক আন্দোলনৰ ফলস্বৰূপে এই বিশ্ববিদ্যালয়খন গঠন হৈছিল। ১৯৮৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইয়াক 'কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়' (CUSAT) নামকৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য হ'ল [[ব্যৱহাৰিক বিজ্ঞান]], প্ৰযুক্তি, উদ্যোগ, বাণিজ্য, ব্যৱস্থাপনা আৰু [[সমাজ বিজ্ঞান]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ অধ্যয়ন আৰু উন্নত গৱেষণাৰ প্ৰসাৰ কৰা।<ref name="official">{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cusat -overall|access-date=2008-06-23|archive-date=21 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221031546/http://cusat.ac.in|url-status=dead}}</ref> স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ দুয়োটা পাঠ্যক্ৰমতে নামভৰ্তি 'কমন এডমিছন টেষ্ট' (CAT) ৰ ওপৰত আধাৰিত। কিছুমান স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে 'ডিপাৰ্টমেণ্টেল এডমিছন টেষ্ট' (DAT) অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, বিশ্ববিদ্যালয়খনত ২৯ টা অধ্যয়ন আৰু গৱেষণা বিভাগ আছে। এই বিভাগসমূহে অভিযান্ত্ৰিকী, [[বিজ্ঞান]], [[প্ৰযুক্তি]], [[মানৱীয় বিজ্ঞান]], [[আইন]] আৰু [[ব্যৱস্থাপনা]]ৰ বহুতো শাখাত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিশ্বৰ কেইবাখনো শিক্ষানুষ্ঠানৰ সৈতে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক সংযোগ আৰু বিনিময় কাৰ্যসূচী আছে।<ref>{{Cite news |date=2023-10-20 |title=Cusat to collaborate with global varsities for research and exchange programmes |url=https://thehindu.com |access-date=2025-04-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০১৮ চনত কোচিৰ জলাশয়ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা এটা নতুন এম্ফিপড্ প্ৰজাতিক বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে ''Victoriopisa cusatensis'' নামকৰণ কৰা হৈছিল।<ref name="auto">{{Cite web|url=http://marinespecies.org|title=WoRMS - World Register of Marine Species - Victoriopisa cusatensis Ph. Joseph, Abhishek Sharma, P.R. Jayachandran, 2018|website=marinespecies.org|language=en|access-date=2018-07-25}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আদৰ্শ বাক্যটো হ'ল ''তেজস্বী নাৱধীতমস্তু''। এই বাক্যশাৰী [[বেদ]]ৰ পৰা লোৱা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল "অৰ্জিত জ্ঞানে আমাক— শিক্ষক আৰু শিক্ষাৰ্থী দুয়োকে— মহিমান্বিত কৰক আৰু এই জ্ঞান সমগ্ৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিয়পি পৰক"।<ref name="Motto">{{cite news |url=https://cusat.ac.in| title=Vision and Mission | access-date=7 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cusat.ac.in|title=The University: About CUSAT|access-date=26 September 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619092942/https://cusat.ac.in|archive-date=19 June 2009|url-status=dead}}</ref>[[File:STUDENTS AMENITIES CENTRE FROM OUTSIDE.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰ|259x259px]] == চৌহদসমূহ == বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন [[কোচি]]ত অৱস্থিত। আনখন [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[আলাপুঝা]] জিলাৰ কুত্তানাদৰ পুলিনকুন্নুত অৱস্থিত। এইখন কোচিৰ পৰা প্ৰায় ৬৫ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত।<ref name=":0">{{Cite web |title=Campus Life |url=https://cusat.ac.in/campus-life |access-date=2025-04-26 |website=Cochin University of Science and Technology}}</ref> === মূল (ত্ৰিক্কাকৰা) চৌহদ === [[File:Guest House CUSAT.jpg|thumb|right|কালামাছেৰীৰ অতিথিশালা]] [[File:SEMINAR HALL OF UNIVERSITY.jpg|thumb|right|ছেমিনাৰ হল]] [[File:Students amenities centre from inside.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰৰ ভিতৰৰ দৃশ্য।]] মূল চৌহদখন দক্ষিণ [[কালামাছেৰী]]ৰ ৪৭ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ পৰা ১.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই ১৮০ একৰৰ চৌহদটোত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং (SOE চৌহদ), কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, বিভিন্ন বিজ্ঞান বিভাগ আৰু স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। === লেকচাইড চৌহদ === লেকচাইড চৌহদখন মূল চৌহদৰ পৰা প্ৰায় ১২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন চহৰৰ ফাইন আৰ্টছ এভিনিউত নদীৰ মোহনাত অৱস্থিত। ইয়াত স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছ, স্কুল অব ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ফিচাৰিজ, শাৰীৰিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ, ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ আৰু সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ আছে। স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছৰ পুথিভঁৰালখন এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান পুথিভঁৰাল। উপকূলীয় পানীৰ অধ্যয়নৰ বাবে এই বিদ্যালয়খনৰ এখন গৱেষণা জাহাজো আছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতৰ ভিতৰৰ আৰু বাহিৰৰ অন্যান্য বিশ্ববিদ্যালয় তথা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে ইয়াৰ শৈক্ষিক আদান-প্ৰদান আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.newsexperts.in/marine-science-niigata-university-co-operate-cusat/|title=Marine Science: Niigata University to Co-operate with Cusat|date=2 December 2017|website=News Experts|language=en-US|access-date=2019-02-21}}</ref> === পুলিনকুন্নু চৌহদ === আলাপুঝা জিলাৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত পুলিনকুন্নু চৌহদখন মূল চৌহদৰ পৰা ৬৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ (CUCEK) ৰ গৃহভূমি।<ref name=":0" /> == অনুষদসমূহ == CUSAT নটা অনুষদত বিভক্ত:<ref>{{Cite web |title=Cochin University of Science and Technology |url=https://cusat.ac.in |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317193526/https://cusat.ac.in |archive-date=2025-03-17 |access-date=2025-04-26 |website=cusat.ac.in |language=en}}</ref> [[File:Sign Board In University showing different trades.jpg|thumb|right|বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিভিন্ন বিভাগসমূহ দৰ্শাই থকা এখন নিৰ্দেশক বোৰ্ড।]] * [[বিজ্ঞান]] * [[প্ৰযুক্তি]] * [[অভিযান্ত্ৰিকী]] * [[পৰিৱেশ অধ্যয়ন]] * [[মানৱীয় বিজ্ঞান]] * [[আইন]] * [[সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান]] * [[চিকিৎসা বিজ্ঞান]] আৰু প্ৰযুক্তি * [[সমাজ বিজ্ঞান]] === বিজ্ঞান অনুষদ === ==== পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো ১৯৬৩ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এৰ্নাকুলাম কেন্দ্ৰৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ হিচাপে অধ্যাপক কে. ভেংকটেশ্বৰলুৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ই এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। পৰীক্ষামূলক আৰু তত্ত্বীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞান দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে শিক্ষাদান আৰু গৱেষণালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ই ভাৰতৰ লগতে বিদেশতো সুপৰিচিত। ইয়াৰ গৱেষণাৰ মূল ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত নেনোবিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি, অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স সঁজুলি, [[কুৱাণ্টাম কম্পিউটিং]], অৰ্ধপৰিবাহী সঁজুলি, সৌৰ কোষ, হ’ল’গ্ৰাফিক সামগ্ৰী, উচ্চ ঘনত্বৰ সংগ্ৰাহক বেটাৰী, জ্যোতিৰ্জীৱবিজ্ঞান আৰু কুৱাণ্টাম অপ্টিক্স অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], এআইচিটিই, [[আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিঃপদাৰ্থ বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]], [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], চিএছআইআৰ, আইইউএচি, [[পৰমাণু শক্তি বিভাগ]] আৰু [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] আদি সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোত ব্যাপক যান্ত্ৰিক সা-সুবিধা আছে, যিবোৰ নামমাত্ৰ মাচুলৰ বিনিময়ত বাহিৰৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ বাবেও উপলব্ধ কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (পদাৰ্থ বিজ্ঞান), এম.ফিল. (পদাৰ্থ বিজ্ঞান) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগে আইইউচিএএ সমল কেন্দ্ৰ (CUSAT) আৰু এডুমিথ্ৰা ইণ্টেলেকচুৱেল চাৰ্ভিচেছৰ সহযোগত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এক বিজ্ঞান সজাগতা কাৰ্যসূচী<ref>{{cite web|title=Physics - scope and awareness for school students|url=http://in.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104170924/http://in.com|url-status=dead|archive-date=2012-11-04}}</ref><ref>{{cite news|title=Physics: Scope and Awareness|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=6 February 2010}}</ref> আৰু [[ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ অলিম্পিয়াড]]<ref>{{cite news|title=Cusat to host National Space Olympiad|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=18 January 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://newindianexpress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20141221113310/http://newindianexpress.com|url-status=dead|archive-date=21 December 2014|title=National Space Olympiad at CUSAT}}</ref><ref>{{cite web|title=National Space Olympiad 2014|url=http://mathrubhumi.com|access-date=30 October 2014|archive-date=30 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141030115654/http://mathrubhumi.com|url-status=dead}}</ref> পৰিচালনা কৰে। === প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগ ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগটো ১৯৭৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত মাইক্ৰ’ৱেভ ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰ]], পানীৰ তলৰ শব্দবিজ্ঞান, মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’ৱেভ]] প্ৰসাৰণ এণ্টেনা, মাইক্ৰ’ৱেভ চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, সংকেত প্ৰক্ৰিয়াকৰণত মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰৰ প্ৰয়োগ আৰু প্ৰদৰ্শন সঁজুলি অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, [[ইছৰো]], এআইচিটিই, ডিঅ’ই, ডিআৰডিঅ’, এমঅ’ডি আৰু ৰাজ্য চৰকাৰকে ধৰি বিভিন্ন বাহ্যিক সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোৰ ডেলফ্ট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় ([[নেদাৰলেণ্ড]]), প’লাৰিজৱান কৰ্পোৰেচন ([[মালয়েছিয়া]]), কেন্ট বিশ্ববিদ্যালয় ([[যুক্তৰাজ্য]]) আৰু সৰে বিশ্ববিদ্যালয় (যুক্তৰাজ্য)ৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা আছে।<ref name="DOE CUSAT">{{cite news|url=http://cusat.ac.in| title=Department of Electronics| access-date=5 January 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120513215709/http://cusat.ac.in| archive-date=13 May 2012| url-status=dead}}</ref> এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু মাইক্ৰ’ৱেভ এণ্ড ৰাডাৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু ডিজিটেল ইলেক্ট্ৰনিক্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিভাগটোৱে দ্বিবৰ্ষীয় কাৰ্যসূচী হিচাপে দুখনকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ অনুষ্ঠিত কৰে: এণ্টেনা আৰু প্ৰসাৰণ সম্পৰ্কীয় ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ (APSYM),<ref name="APSYM">{{cite news |url=http://cusat.edu | title=APSYM-Antennas and propagation Symposium | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111103174648/http://cusat.edu | archive-date=3 November 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স সম্পৰ্কীয় আলোচনাচক্ৰ (SYMPOL)।<ref name="SYMPOL">{{cite news |url=http://cusat.ac.in | title=SYMPOL – International Symposium on Ocean Electronics | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100103093538/http://cusat.ac.in | archive-date=3 January 2010 | url-status=dead }}</ref> ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগ ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগটো ১৯৯৫ চনত ইউনিভাৰ্চিটি চাইন্স ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেন্টাৰ (USIC) ৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগসমূহৰ লগতে বাহ্যিক সংস্থাসমূহক ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন, গ্লাছ ব্লোয়িং আৰু কাঠমিস্ত্ৰীৰ কামকে ধৰি বিভিন্ন ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন সেৱা আগবঢ়াই আহিছিল। এক শৈক্ষিক বিভাগ হিচাপে এতিয়া ইয়াৰ ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন আৰু ব্যৱহাৰিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণা কাৰ্যসূচী আছে। ইয়াক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, পৰমাণু শক্তি বিভাগ, বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ, সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ, কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ আৰু দ্য ৱৰ্ল্ড একাডেমী অৱ চায়েঞ্চেছ (TWAS) আদি বাহ্যিক পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। ইয়াৰ উপৰি ই শিক্ষাদান, গৱেষণা, কেলিব্ৰেচন আৰু ঔদ্যোগিক প্ৰয়োগৰ বাবে পৰীক্ষামূলক ব্যৱস্থাৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱাও আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Department Of Instrumentation, CUSAT}}</ref> বিভাগটোৱে ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত চাৰিবছৰীয়া বি.টেক (স্নাতক) পাঠ্যক্ৰম, ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত দুবছৰীয়া এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচনত দুবছৰীয়া এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|date= 4 December 2019|title=Academic programs at Department of Instrumentation}}</ref> ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগৰ অধ্যাপক কে এন মধুসূদননক ২০১৯ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল পি সদাশিৱমৰ দ্বাৰা CUSAT ৰ উপাচাৰ্য (VC) হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://newindianexpress.com|date= 25 April 2019|title=K N Madhusoodhanan appointed Cusat VC}}</ref> ==== বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ (P.S. & R.T.) পলিমাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকীৰ শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত এক অগ্ৰগামী বিভাগ। ভাৰতীয় ৰবৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগত ১৯৭২ চনত ইয়াৰ বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াক নিউফিক, [[নেদাৰলেণ্ড]]), ভল্কছৱাগেন ফাউণ্ডেচন (জাৰ্মানী), [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়]], এআইচিটিই, [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]] আৰু [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]] ধৰি বিভিন্ন সংস্থাই পুঁজি যোগান ধৰে। ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগটো ১৯৭৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই ভাৰতত নৌ-স্থাপত্য (নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ) শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী বিভাগ। ইয়াত ১৯৭৫ চনত নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ এণ্ড শ্বিপ বিল্ডিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হয়। এই নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ কাৰ্যসূচীখন জাৰ্মানীৰ ৰষ্টক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহযোগত চলোৱা হয়। ইয়াৰ স্নাতকসকলৰ জাহাজ নিৰ্মাণ উদ্যোগ, জাহাজ শ্ৰেণীবিভাজন সমাজসমূহ, গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন আৰু [[ভাৰতীয় নৌসেনা]]ত যথেষ্ট চাহিদা আছে। ভাৰত চৰকাৰৰ জাহাজ মন্ত্ৰালয়ে এম.অ'.টি. প্ৰমাণপত্ৰ পৰীক্ষাৰ বাবে এই বি.টেক পাঠ্যক্ৰমক অনুমোদন জনাইছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতীয় নৌসেনাই এই বিভাগটোক তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ উচ্চ শিক্ষাৰ এক কেন্দ্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিছে। বিভাগটোৱে ‘ছ’চাইটি অব নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ ষ্টুডেন্টছ’ নামৰ সংগঠনে ‘SHIPSTECHNIC’ নামৰ এখন বাৰ্ষিক কাৰিকৰী আলোচনী প্ৰকাশ কৰে। ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল (ISP) ১৯৯৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ ভিতৰত বিভিন্ন লেজাৰ ব্যৱস্থা আৰু লেজাৰ উপাদানৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন অন্তৰ্ভুক্ত। লগতে ফটোথাৰ্মেল, ফটোএকোষ্টিক আৰু আনুষংগিক কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ অ-ৰৈখিক পৰিঘটনাৰ অনুসন্ধান, লেজাৰ-প্ৰেৰিত প্লাজমাৰ সময় আৰু স্থান-নিৰ্ধাৰিত অধ্যয়ন, ফাইবার-অপ্টিক চেন্সৰৰ ডিজাইন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, পলিমাৰ ফাইবারৰ ফেব্ৰিকেচন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, [[ফটোনিক্স]] সামগ্ৰীৰ প্ৰস্তুতি আৰু অনুসন্ধান আৰু ফটোনিক্স তত্ত্বৰ অধ্যয়ন অন্তৰ্ভুক্ত। এই কাৰ্যসূচীবোৰক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, এআইচিটিই আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ (ভাৰত) আদি পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://photonics.cusat.ac.in/|title=International School of Photonics CUSAT|website=International School of Photonics|language=en-US|access-date=2016-09-29}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগে ২০০২ চনৰ মাৰ্চ মাহত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ক "[[লেজাৰ]] আৰু অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত উৎকৃষ্টতাৰ সম্ভাৱনা থকা বিশ্ববিদ্যালয়" হিচাপে চিহ্নিত কৰে। ইয়াৰ বাবে ৫ কোটি টকাৰ অনুদান প্ৰদান কৰা হয়। এই অনুদান ব্যৱহাৰ কৰি ‘চেণ্টাৰ অব এক্সিলেন্স ইন লেজাৰ্ছ এণ্ড অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স চায়েঞ্চেছ’ (CELOS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটো পিছলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুলৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (অপ্টো ইলেক্ট্ৰনিক্স এণ্ড লেজাৰ টেকন’লজী) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ (DCA) ১৯৯৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি বিভাগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচনৰ স্নাতকোত্তৰ (MCA) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত [[তথ্য সুৰক্ষা]], চিমুলেচন আৰু মডেলিং, ক্ৰিপ্টোগ্ৰাফী আৰু ক’ডিং তত্ত্ব, ভাষা কম্পিউটিং, এলগৰিথম, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, ৱেব মাইনিং, গ্ৰাফ তত্ত্বৰ প্ৰয়োগ, চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, ডাটা মাইনিং, কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্ক আৰু [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{Cite web|title=Department of Computer Application|url=http://dca.cusat.ac.in}}</ref> বিভাগটোৱে ২০১৬ চনৰ পৰা চফ্ট কম্পিউটিং বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়াই আহিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক চফ্ট কম্পিউটিঙৰ তত্ত্বীয় আৰু ব্যৱহাৰিক দুয়োটা ভেটিৰে প্ৰস্তুত কৰা। এই পাঠ্যক্ৰমত মেচিন লাৰ্নিং, নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং, এআই, বিগ ডাটা এনালিটিক্স আদি বৰ্তমানৰ প্ৰযুক্তিসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগে (DCS) ইনফৰ্মেশ্যন চিষ্টেমছৰ শৈক্ষিক কাৰ্যসূচীৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত উচ্চ গতিৰ কম্পিউটিং, মানৱ-কম্পিউটাৰ মিথষ্ক্ৰিয়া, [[তথ্য সুৰক্ষা]], নেটৱৰ্কযুক্ত এম্বেডেড চিষ্টেম, প্ৰাকৃতিক ভাষা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ (নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং), [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] আৰু অতি বৃহৎ পৰিসৰৰ সংহতি ([[VLSI]]) ৰ ওপৰত গৱেষণাও অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই বিভাগটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কম্পিউটাৰ কেন্দ্ৰ আৰু CUSAT ইণ্ট্ৰানেট প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (কম্পিউটাৰ এণ্ড ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স), MTech (Software Engineering) আৰু ডাটা চাইন্স আৰু আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (কম্পিউটাৰ চাইন্স), এম.ছ‌ি কম্পিউটাৰ চাইন্স (আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স আৰু ডাটা চাইন্স) আৰু পিএইচডি (কম্পিউটাৰ চাইন্স / কম্পিউটাৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং বা ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰসমূহৰ ভিতৰত আছে: ১. আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স এণ্ড কম্পিউটাৰ ভিজন লেবৰেটৰী (AICV) ২. বায়’ইনফৰ্মেটিক্স লেবৰেটৰী (BI) ৩. চাইবাৰ ফিজিকেল চিষ্টেমছ লেবৰেটৰী (CPS) ৪. নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং লেবৰেটৰী (NLP) ৫. ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং লেবৰেটৰী (SEL) === অভিযান্ত্ৰিকী অনুষদ === ==== স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, ত্ৰিক্কাকৰা ==== [[কোচি]] আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা কৰ্মৰত অভিযন্তাসকলৰ বাবে অভিযান্ত্ৰিকীৰ প্ৰধান শাখাসমূহত (অসামৰিক, যান্ত্ৰিক, বৈদ্যুতিক আৰু ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী) অংশকালীন এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াবলৈ ১৯৭৯ চনত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৯৫ চনত এই বিদ্যালয়খনে অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী, [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]], [[ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী]], [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী]] আৰু [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে। ১৯৯৬ চনত সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰিকী (ছেফটি এণ্ড ফায়াৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং) আৰু ২০০৩ চনত বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী যোগ কৰা হয়। ১৯৮১ চনত বিদ্যালয়খনত পিএইচডি কাৰ্যসূচী সংযোজন কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, এই বিদ্যালয়খনে ৫৩ গৰাকী পিএইচডি প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াইছে আৰু ২৫০ জনতকৈও অধিক প্ৰাৰ্থীয়ে গৱেষক ছাত্ৰ হিচাপে নাম পঞ্জীয়ন কৰিছে। গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ বাবে বাহ্যিক পুঁজি বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগ, [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় ক’য়ৰ বোৰ্ড আৰু কেৰালা ৰাজ্যিক ক’য়ৰ নিগম আদি সংস্থাই যোগান ধৰে। এই বিদ্যালয়খনে আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ টায়াৰ-১ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) ৰ দ্বাৰা স্বীকৃত।<ref>{{Cite web|url=http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|title=Cochin University of Science and Technology-News|website=cusat.ac.in|access-date=2016-09-28|archive-date=12 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812232930/http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|url-status=dead}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) হ’ল ৱাশ্বিংটন একৰ্ডৰ এক স্থায়ী অংশীদাৰ, যিয়ে বহুকেইখন দেশত অভিযান্ত্ৰিক স্নাতক ডিগ্ৰীৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰে।{{Citation needed|date=May 2021}} '''স্নাতক বি.টেক পাঠ্যক্ৰম''' (বন্ধনীত শিক্ষাৰ্থী গ্ৰহণৰ সংখ্যা দিয়া হৈছে)<ref name=":1">{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406021538/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-date=2025-04-06 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (৯০) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * তথ্য প্ৰযুক্তি (৯০) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) [[File:Software engineering block.jpg|thumb|259x259px|ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং ব্লক]] '''স্নাতকোত্তৰ এম.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ'''<ref>{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401032640/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-date=2025-04-01 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> '''পূৰ্ণকালীন''' * তথ্য প্ৰযুক্তি (ছফ্টৱেৰ চিষ্টেমছ) (১৮) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী (নেটৱৰ্কিং চিষ্টেমছ) (১৮) * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (ভূ-কাৰিকৰী অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (তাপীয় অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু kama যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী (বেতাঁৰ প্ৰযুক্তি) (১৮) '''অংশকালীন''' * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) ওপৰত উল্লেখ কৰা সকলোবোৰ ক্ষেত্ৰতে '''পিএইচডি কাৰ্যসূচী''' উপলব্ধ আছে। ==== কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং ==== [[Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং]] প্ৰতিষ্ঠানে মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এইখন এখন পূৰ্ণকালীন বাধ্যতামূলক আৱাসিক কাৰ্যসূচী। শিক্ষাৰ্থীসকলে ক্লাছৰ বাবে মাৰ্চেণ্ট নেভি কেডেটৰ পোছাক পিন্ধিব লাগে। কেডেটসকলৰ বাবে শাৰীৰিক প্ৰশিক্ষণ বাধ্যতামূলক।{{citation needed|date=November 2017}} মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বি.টেক পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বছৰি আসনৰ সংখ্যা হ'ল ৮০ খন। ২০১৪ চনত মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত এখন পূৰ্ণকালীন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী (৮০ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী) যোগ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=http://kmsme.cusat.ac.in/|title=Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|website=kmsme.cusat.ac.in|access-date=2016-09-28}}</ref> এই বিদ্যালয়খনে [[জাহাজ পৰিবহন সঞ্চালকালয়]]ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই থকা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে ইঞ্জিন ৰুম চিমুলেটৰৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰমৰ সুবিধাও প্ৰদান কৰে। ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ১৯৯৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন। এইখন ত্ৰিক্কাকৰাৰ মূল চৌহদৰ পৰা প্ৰায় ৭৫ কিলোমিটাৰ দূৰত [[কুত্তানাদ]]ৰ [[পুলিনকুন্নু]]ত এক ৪২ একৰৰ চৌহদত অৱস্থিত। এইখন এৰ্নাকুলাম জিলাৰ বাহিৰত থকা CUSAT ৰ একমাত্ৰ চৌহদ। ইয়াত আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ হ'ল:<ref name=":1"/> * [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]] আৰু অভিযান্ত্ৰিকী * বৈদ্যুতিক আৰু [[ইলেক্ট্ৰনিক ইঞ্জিনিয়াৰিং | ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী]] * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী * [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] * [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]] * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী * কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন === পৰিৱেশ অধ্যয়ন অনুষদ === ==== পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুল ==== পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ বাবে উৎসৰ্গিত এক উচ্চ শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ১৯৮৩ চনত ‘স্কুল অব এনভাইৰনমেণ্টেল ষ্টাডিজ’ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিদ্যালয়খনক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ অনুদানৰ দ্বাৰা পুঁজি যোগান ধৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুলৰ সৈতে সংলগ্ন ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) এ এখন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰে। ইয়াক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত মানৱ সম্পদ উন্নয়নৰ নেটৱৰ্ক কাৰ্যসূচীৰ অধীনত ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। পৰিৱেশ প্ৰযুক্তিত এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম দুটা শাখাত আগবঢ়োৱা হয়: * শাখা ১: [[পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী]] * শাখা ২: [[পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা]] ডক্টৰেট কাৰ্যসূচীসমূহ তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত আগবঢ়োৱা হয়: পৰিৱেশ জীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ৰসায়ন বিজ্ঞান, পৰিৱেশ ফটোক্যটালাইছিছ আৰু চন’ফটোক্যটালাইছিছ, পৰিৱেশ অণুজীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ব্যৱস্থাপনা, পৰিৱেশ বিষবিজ্ঞান, পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী আৰু দূৰ সংৱেদন। বিদ্যালয়খনে বিশ্ববিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ৰ শিক্ষকসকলৰ বাবে ইউজিচিৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰিফ্ৰেচাৰ পাঠ্যক্ৰম পৰিচালনা কৰে। লগতে জলবায়ু সহনশীলতা, পৰিৱেশ সমীক্ষা, প্ৰদূষণ নিৰীক্ষণ, পানীৰ গুণাগুণ ব্যৱস্থাপনা, পানীৰ শোধন, একুৱাকলচাৰ ব্যৱস্থাৰ ৰোগ নিৰ্ণয় আৰু ব্যৱস্থাপনা, আৰু পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱা আগবঢ়ায়। এই বিদ্যালয়খনে কোচি চহৰৰ [[কোচি মেট্ৰ’ | মেট্ৰ’ ৰেল প্ৰকল্প]]ৰ পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকন প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। === মানৱীয় বিজ্ঞান অনুষদ === ==== হিন্দী বিভাগ ==== ১৯৬৩ চনত প্ৰতিষ্ঠিত হিন্দী বিভাগটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি বিভাগসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ই প্ৰথমতে কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ আছিল কিন্তু ১৯৭১ চনত কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়লৈ স্থানান্তৰিত হয়। ইউজিচিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত হিন্দী বিষয়ত ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট ৰিচাৰ্চ চাপৰ্ট’ (DRS) আৰু ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট স্পেচিয়েল এচিষ্টেঞ্চ’ (DSA) কাৰ্যসূচী থকা দক্ষিণ ভাৰতৰ ই একমাত্ৰ বিভাগ।{{Citation needed|date=May 2021}} [[File:DEPARTMENT OF HINDI.jpg|thumb|right|হিন্দী বিভাগ]] বিভাগটোৰ গৱেষণাত প্ৰাচীন আৰু আধুনিক কবিতা, কল্পকাহিনী, নাটক আৰু থিয়েটাৰ অধ্যয়ন, সমালোচনা, ব্যাকৰণ, ভাষাবিজ্ঞান, ভাষা আৰু সাহিত্যৰ তুলনামূলক অধ্যয়ন, লোক-সাহিত্য, অনুবাদ আৰু কম্পিউটাৰ ভিত্তিক ভাষা শিক্ষাদান আদি ক্ষেত্ৰসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।{{Citation needed|date=May 2021}} অধ্যয়ন আৰু গৱেষণাৰ কাৰ্যসূচীসমূহ: * এম.এ. হিন্দী ভাষা আৰু সাহিত্য * এম.ফিল. অনুবাদমূলক আৰু কাৰ্যবাহী হিন্দীত পি.জি. ডিপ্লমা * পিএইচডি * হিন্দীত কম্পিউটাৰ ভিত্তিক প্ৰশিক্ষণ আৰু শিক্ষাদানৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰম ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগটো প্ৰথমতে ১৯৭৬ চনত বিদেশী ভাষা বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বিভাগটোৰ মূল গুৰুত্ব হ’ল ইংৰাজী, [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]], [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]], [[ইটালীয় ভাষা|ইটালীয়]], [[জাপানী ভাষা|জাপানী]] আৰু [[ৰাছিয়ান ভাষা|ৰাছিয়ান]]কে ধৰি বিভিন্ন ভাষাৰ শিক্ষাদান। ২০১২ চনত [[ইংৰাজী ভাষা]] শিক্ষাদানৰ বিশেষ গুৰুত্বক সূচিত কৰিবলৈ বিভাগটোক ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ বুলি নামকৰণ কৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} === আইন অনুষদ === ==== আইনী অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ’ প্ৰথমতে ১৯৬২ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতকোত্তৰ আইন বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰ প্ৰথম সভাপতি আছিল প্ৰয়াত ড° এ.টি. মাৰ্কোচ। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিসম্পন্ন এজন আইনবিদ আছিল, যি [[ভাৰতীয় আইন প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰশাসনিক ন্যায়াধিকৰণৰ উপ-ন্যায়াধীশ আছিল। বিদ্যালয়খনে [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়]]ৰ (MHRD) সহায়ত বিৰল কিতাপ আৰু আলোচনীৰে সমৃদ্ধ এক [[বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ]] ভঁৰাল ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এটা অংগ সংস্থা বিশ্ব বৌদ্ধিক সম্পত্তি সংগঠনে (WIPO) ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰকাশনসমূহ এই ভঁৰাললৈ দান কৰিছে। মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে বৌদ্ধিক সম্পত্তি অধ্যয়নৰ বাবে এটা আসন মঞ্জুৰ কৰিছে। মানৱ অধিকাৰৰ ওপৰত আন্তঃশাখা গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ বিদ্যালয়খনত প্ৰয়াত ন্যায়াধীশ ভি. আৰ. কৃষ্ণ আয়াৰৰ নামত এটা মানৱ অধিকাৰ আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে। বিদ্যালয়খনে ৩ বছৰীয়া আইনৰ স্নাতক পাঠ্যক্ৰম, ৫ বছৰীয়া বি.বি.এ. এলএল.বি. (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম, আৰু বি.কম. এলএল.বি (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref name=":1"/> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === ২০০৩ চনত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইনী অধ্যয়ন স্কুলত প্ৰতিষ্ঠা কৰা বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ (IPR) অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটোক ২০০৯ চনত এটা আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিয়া। এইটো কেৰালা চৰকাৰৰ দ্বাৰা CUSAT ত প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক স্বায়ত্তশাসিত কেন্দ্ৰ। কেৰালা আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰ বিভিন্ন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষকসকলৰ মাজত পাৰস্পৰিক আদান-প্ৰদানৰ সুবিধাৰ বাবে ইয়াক এক গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু সমল কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই কেন্দ্ৰটো কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা বিভাগৰ দ্বাৰা পৰিকল্পিত আৰু ৰূপায়িত আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।{{Citation needed|date=May 2021}} বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটো প্ৰথমতে আইন অনুষদৰ ডীন ড° কে.এন. চন্দ্ৰশেখৰন পিল্লাইক সঞ্চালক আৰু ড° এন.এছ. গোপালকৃষ্ণনক সমন্বয়ক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোক ভাৰত চৰকাৰৰ মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়েও সমৰ্থন কৰে, যিয়ে ২০০৩ চনত CUSAT ত বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ওপৰত ইতিমধ্যে এখন আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।{{Citation needed|date=May 2021}} আইন, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি বিজ্ঞান, ইতিহাস, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি আদি বিভিন্ন শাখাৰ গৱেষকসকলক নীতিগত গৱেষণা হাতত ল’বলৈ উদগনি দিবলৈ কেন্দ্ৰটোৱে জলপানীৰ সৈতে বহুমুখী পিএইচডি কাৰ্যসূচী আগবঢ়ায়। ইয়াত বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কেইবাজনো গৱেষক ছাত্ৰই কাম কৰি আছে। ভঁৰালটোত প্ৰাথমিক গৱেষণা সামগ্ৰীৰ উপলব্ধতাই গৱেষকসকলৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহৰ ওপৰত গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰাটো সম্ভৱ কৰি তোলে। এই কেন্দ্ৰটোৱে আইনী অধ্যয়ন স্কুলৰ সহযোগত স্কুলৰ এলএল.এম (LL.M) পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়ায়।{{citation needed|date=November 2017}} IUCIPRS এখন পৰিচালনা পৰিষদৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়, যাৰ অধ্যক্ষ হ'ল কেৰালা চৰকাৰৰ মাননীয় শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী। কেন্দ্ৰৰ প্ৰশাসনিক আৰু শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰিবলৈ CUSAT ৰ উপাচাৰ্যৰ অধ্যক্ষতাত এখন কাৰ্যবাহী সমিতি আৰু এখন অনুষদ সমিতি আছে। ড° এম. ভাষী এই কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালক।{{citation needed|date=November 2017}} === আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ === ১. এলএলএম (IPR) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ২. এলএলএম (IP) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ৩. এলএলএম (IPR, ১ বছৰীয়া) ৪. বিবিএ এলএলবি (৫ বছৰীয়া) ৫. বি.কম এলএলবি (৫ বছৰীয়া) === ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ === ইউজিচিয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত দক্ষতা বিকাশৰ গুৰুত্ব আৰু প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ কৰি ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ (DDUKK) মুকলি কৰিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হ’ল সামূহিক মহাবিদ্যালয় আৰু বি.ভক পাঠ্যক্ৰমৰ ধাৰাবাহিকতা অক্ষুণ্ণ ৰাখি বৃত্তিমূলক শিক্ষাক প্ৰসাৰিত কৰা আৰু বৃহৎ পৰিসৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ যোগ্য মানৱ সম্পদ সৃষ্টি কৰা। এইখন দেশৰ উচ্চ শিক্ষা খণ্ডত বৃত্তিমূলক শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী প্ৰতিষ্ঠান। DDUKK CUSAT ৰ লক্ষ্য হৈছে শ্ৰেণীকোঠা কেন্দ্ৰীক আনুষ্ঠানিক শিক্ষা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ সৈতে অংশীদাৰীসকলৰ অভিজ্ঞতাৰ আদান-প্ৰদান আৰু ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানসমূহত ইণ্টাৰ্নশ্বিপৰ সংমিশ্ৰণ ঘটাই মানসম্পন্ন বৃত্তিমূলক শিক্ষা প্ৰদান কৰা।<ref>{{cite news |title=Deen Dayal Kendra to Start Career-oriented Courses |url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2015/dec/09/deen-dayal-kendra-to-start-career-oriented-courses-853559.html |access-date=10 September 2021 |work=The New Indian Express |date=December 9, 2015}}</ref><ref>{{cite news |last1=Online |first1=Mathrubhumi Education |title=Courses under DDUKK at CUSAT |url=https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210905171424/https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |url-status=dead |archive-date=5 September 2021 |access-date=10 September 2021 |publisher=Mathrubhumu |date=Nov 16, 2015 }}</ref> ইয়াৰ মূল লক্ষ্য হ’ল একত্ৰিত জ্ঞান অৰ্জন আৰু মানৱীয় দক্ষতা বৃদ্ধিৰ জৰিয়তে কৰ্মসংস্থাপন লাভৰ যোগ্য যুৱক-যুৱতীৰ এক নতুন দল সৃষ্টি কৰা।<ref>{{cite news |title=With eye on job market, Cusat's DDUKK enters into tie-ups with Infopark, Kitco |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/with-eye-on-job-market-cusats-ddukk-enters-into-tieups-with-infopark-kitco/article7956859.ece |access-date=10 September 2021 |work=The Hindu |date=March 24, 2016}}</ref> DDUKK ৰ অধীনত আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহৰ শিক্ষাদান আৰু প্ৰশিক্ষণ পদ্ধতি সেই অনুসৰিয়েই প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। DDUKK প্ৰথমতে ২০১৫ চনত ড° জাকাৰিয়া কে.এ (অধ্যাপক, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, CUSAT) ক প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ: ১. প্ৰযুক্তি আৰু ব্যৱস্থাপনা পৰামৰ্শদাতাত এম.ভক (M.Voc) ২. ম’বাইল ফোন এপ্লিকেচন ডেভেলপমেণ্টত এম.ভক (M.Voc) ৩. ব্যৱসায়িক প্ৰক্ৰিয়া আৰু ডাটা এনালিটিক্সত বি.ভক (B.Voc) === সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন স্কুল ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন বিভাগটো ১৯৭৬ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ শৈক্ষিক তথা বৈজ্ঞানিক সাফল্যৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ১৯৯৫ চনত ইয়াক এখন স্কুললৈ উন্নীত কৰা হয়। ইয়াৰ পাঁচটা বিভাগ আছে: * একুৱাকলচাৰ এণ্ড কেপচাৰ ফিশ্বাৰিজ * ফিশ্বিং টেকন’লজী * ফিশ্ব প্ৰচেছিং টেকন’লজী * ফিশ্বাৰিজ ইক’নমিক্স * ফিশ্বাৰিজ মেনেজমেণ্ট। ==== বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ ==== [[File:ACARR CUSAT.jpg|thumb|326x326px|CUSAT ত অৱস্থিত এডভান্সড চেণ্টাৰ ফৰ এটমছফেৰিক ৰাডাৰ ৰিচাৰ্চ]] বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগটো বতৰ বিজ্ঞান/বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ। এইটো কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। এই বিভাগটোক [[বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ]] (CSIR) ৰ দ্বাৰা মৌচুমী সম্পৰ্কীয় পূৰ্বানুমানৰ বাবে মেচ’স্কেল মডেলিং সম্পৰ্কীয় ভাৰত চৰকাৰৰ নিউ মিলেনিয়াম ইণ্ডিয়ান টেকন’লজী লিডাৰশ্বিপ ইনিচিয়েটিভ (NMITLI) ৰ অন্যতম উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ সৈতে অন্য প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহ যেনে ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ‍্যা প্ৰতিষ্ঠান, দিল্লী; ভাৰতীয় গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় বতৰ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, পুনে; [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান | ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, বেংগালুৰু]]; [[টাটা মৌলিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]]; C-MMACS, বেংগালুৰু আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় এৰ’স্পেচ পৰীক্ষাগাৰ, বেংগালুৰু অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (বতৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক (বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগে জলজ ব্যৱস্থাৰ ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। সামুদ্ৰিক বিজ্ঞানৰ বিভিন্ন শাখাত গৱেষণাৰ বাবে এইটো এটা মূল বিষয়। ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগটো দেশৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞানৰ অন্যতম প্ৰধান শৈক্ষিক কেন্দ্ৰ। এইটো ১৯৩৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু লগে লগে এটা গৱেষণা কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰ পৰা ১০০ জনতকৈও অধিক পিএইচডি ছাত্ৰই স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান) আৰু এম.ফিল (জীৱ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এই বিভাগৰ গৱেষকসকলে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে এটা নতুন প্ৰজাতিক ''Victoriopisa cusatensis''<ref name="auto"/> নামকৰণ কৰিছে। ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো পৰিৱেশ আৰু উন্নয়নমূলক বিষয়সমূহত ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ গুৰুত্বক স্বীকৃতি দিয়া দেশৰ প্ৰথমসমূহ বিভাগৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্বত স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম ১৯৭৬ চনত আৰম্ভ হৈছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান আৰু সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ আছিল। ১৯৬৫ চনত সাগৰ বিজ্ঞান বিষয়ত এটা স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল, যিটো পিছলৈ কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান আৰু বতৰ বিজ্ঞান বিভাগলৈ (POMD) স্থানান্তৰ কৰা হয়। ১৯৯৬ চনত ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. (সাগৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক. (মহাসাগৰীয় প্ৰযুক্তি) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগ ==== ১৯৯১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগে অণুজীৱবিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, অণুজীৱ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, স্নায়ু জীৱবিজ্ঞান, কোষীয় আৰু আণৱিক জীৱবিজ্ঞান, চিকিৎসা জৈৱ ৰসায়ন, আনুবংশিক অভিযান্ত্ৰিকী, উদ্ভিদ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, জৈৱ-বিদ্যুৎ-ৰাসায়নিক ব্যৱস্থা আৰু অণুজীৱ জিনীয় বিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. অণুজীৱবিজ্ঞান (২০১৮ চনত আৰম্ভ হোৱা), এম.এছ.চি. (জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা), জৈৱ বিজ্ঞানত সংহত এম.এছ.চি. (২০২১ চনত আৰম্ভ হোৱা) আৰু জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বৰ্তমান অধ্যাপক (ড°) পাৰ্বতী এ.-য়ে বিভাগীয় মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। === সমাজ বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগ ==== ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগে প্ৰযুক্তিৰ অৰ্থনীতি, অৰ্থমিতি (ইকোনমেট্ৰিক্স) আৰু ক্ৰিয়া গৱেষণা (অপাৰেচন ৰিচাৰ্চ) ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। [[কোচি]] চহৰত এখন উদ্যোগিক অঞ্চল আৰু এটা উপকূলীয় অঞ্চল আছে যিয়ে মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। এই অঞ্চলৰ উদ্যোগ আৰু মীনপালনে পৰিৱেশ প্ৰদূষণত যথেষ্ট অৱদান যোগাইছে। গতিকে, বিভাগটোৱে উদ্যোগ আৰু মীন খণ্ডৰ প্ৰযুক্তিগত সমস্যা আৰু পৰিৱেশৰ অৰ্থনীতিৰ ওপৰত বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। বিভাগটোৱে এম.এ. (ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি) ৰ লগতে এম.ফিল. আৰু পিএইচডি কাৰ্যসূচীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ’ (SMS) বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি শৈক্ষিক গোটসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু দেশত প্ৰতিষ্ঠা কৰা প্ৰথম পাঁচখন ব্যৱস্থাপনা শিক্ষানুষ্ঠানৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ১৯৬৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এক অংশ হিচাপে এমিৰেটাছ অধ্যাপক এম. ভি. পাইলীৰ নেতৃত্বত আৰু ‘ফাৰ্টিলাইজাৰ্ছ এণ্ড কেমিকেলছ ট্ৰাভাংকোৰ’ৰ চৌহদত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৭১ চনত ই কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ হৈ পৰে, যিখন পিছলৈ কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় নামেৰে জনাজাত হয়। এই বিদ্যালয়খনে শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপৰ চাৰিটা ক্ষেত্ৰ অনুসৰণ কৰে: শিক্ষাদান, প্ৰশিক্ষণ, গৱেষণা আৰু পৰামৰ্শদাতা সেৱা। SMS-এ তলত উল্লেখ কৰা ডিগ্ৰীসমূহৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়: এমবিএ (MBA), এম.ফিল. (বাণিজ্য) আৰু পিএইচডি। == ৰেংকিং (স্থানসমূহ) == {{Infobox India university ranking | type = University <!----------International----------> | NIRF_U_2024 = 34 | THE_W_2024 = 1201-1500 | THES_A_2024 = 301-350 | NIRF_O_2024 = 51 }} ২০২৪ চনত ''টাইমছ হায়াৰ এডুকেশ্যন ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্চিটি ৰেংকিঙছ''-এ CUSAT-ক ১২০১-১৫০০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল আৰু এছিয়াত ৩০১-৩৫০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল। [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানগত ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক]] (NIRF)-এ ২০২৪ চনত ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত ইয়াক ৩৪ তম আৰু সামগ্ৰিকভাৱে ৫১ তম স্থান প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=2024 NIRF Ranking |url=https://www.nirfindia.org/nirfpdfcdn/2024/pdf/Report/IR2024_Report.pdf}}</ref> == কেন্দ্ৰসমূহ == === সমাজত বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ === ১৯৯১ চনত কোচিন ৰিফাইনেৰীজ লিমিটেডৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্যৰে ‘চেণ্টাৰ ফৰ চাইন্স ইন ছ’চাইটি’ (C-SIS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাক শিশুসকলৰ বাবে অধিক সুলভ কৰি তোলা। কেৰালা চৰকাৰে C-SIS-ক "শাস্ত্ৰপোষণ" (Sastraposini) কাৰ্যসূচীৰ অধীনত উচ্চতৰ মাধ্যমিকৰ বিজ্ঞান শিক্ষকসকলৰ এক প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ হিচাপে অনুমোদন জনাইছে। C-SIS-ৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি উদ্যানখনত [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]] (ইছৰো) ৰ দ্বাৰা দান কৰা এটা স্পেচ পেভিলিয়ন (মহাকাশ মণ্ডপ) আছে। ইয়াত তেওঁলোকৰ মহাকাশ ৰকেট আৰু চন্দ্ৰযান [[চন্দ্ৰযান-১]] ৰ আৰ্হিৰ লগতে [[শ্ৰীহৰিকোটা]]ৰ পৰা ৰকেট উৎক্ষেপণৰ ভিডিঅ’ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ প্ৰক্ৰিয়াত গতিপথ নিৰীক্ষণ আৰু ত্ৰুটি সংশোধনৰ প্ৰদৰ্শন চাব পাৰে। এই উদ্যানখনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ভিত্তিক (IEEE) ইনষ্টিটিউট অৱ ইলেক্ট্ৰিকেল এণ্ড ইলেক্ট্ৰনিক্স ইঞ্জিনিয়াৰ্ছৰ এটা ইলেক্ট্ৰনিক্স প্ৰদৰ্শনী ‘ই-চাইণ্টিয়া’ (E–Scientia)-ও অন্তৰ্ভুক্ত আছে।{{citation needed|date=November 2017}} === অত্যাধুনিক পৰীক্ষণ আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন কেন্দ্ৰ === ‘চফিষ্টিকেটেড টেষ্ট এণ্ড ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেণ্টাৰ’ (STIC) হ’ল [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] (KSCSTE) আৰু কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় (CUSAT) ৰ এক যুটীয়া প্ৰচেষ্টা।<ref>{{Cite web|url=http://www.sticindia.com|title=STIC India|website=sticindia.com|access-date=2016-09-30}}</ref> ইয়াৰ লক্ষ্যসমূহ হ’ল উদ্যোগ, শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান আৰু আৰ এণ্ড ডি প্ৰতিষ্ঠানৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলক বিশ্লেষণাত্মক পৰীক্ষণ, জোখ-মাখ আৰু কেলিব্ৰেচনৰ বাবে উন্নত যান্ত্ৰিক সুবিধা প্ৰদান কৰা; ৰাজ্যখনৰ উদ্যোগসমূহৰ বাবে প্ৰাসংগিক ক্ষেত্ৰত নতুন সঁজুলি বিকশিত কৰা; আৰু উদ্যোগ তথা শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহক এই সঁজুলিসমূহ পৰিচালনাৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়া। === ৰাষ্ট্ৰীয় জলজ প্ৰাণী স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ === ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) পূৰ্বতে ‘চেণ্টাৰ ফৰ ফিশ্ব ডিজিজ ডায়াগন’চিছ এণ্ড মেনেজমেণ্ট’ নামেৰে জনাজাত আছিল। এইটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। জলজ কৃষকসকলক মীনপালনৰ স্বাস্থ্য সুৰক্ষাত সহায় কৰিবলৈ ২০০০ চনত এই কেন্দ্ৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াত জীৱাণু বিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, প্ৰাণী কলা কৰ্ষণ, ৰোগ প্ৰতিৰোধ বিজ্ঞান, জিন’মিক্স, প্ৰ’টিঅ’মিক্স, কিণ্বন আৰু জৈৱ বিশ্লেষণ (বায়’এছে) ৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰ আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.ncaah.org/|title=National Centre for Aquatic Animal Health NCAAH Kochi|website=ncaah.org|access-date=2016-09-30}}</ref> এই কেন্দ্ৰটোৱে ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ দ্বাৰা পৃষ্ঠপোষকতা কৰা সামুদ্ৰিক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত এটা এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === সামাজিক বৰ্জন আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক নীতি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === ‘চেণ্টাৰ ফৰ দি ষ্টাডি অব ছ’চিয়েল এক্সক্লুজন এণ্ড ইনক্লুচিভ পলিচি’ (CSSEIP) ২০০৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই সামাজিক বৰ্জনৰ ওপৰত গৱেষণা চলায়, য’ত বিশেষকৈ ডিজিটেল বৰ্জন, বাসস্থান আৰু মৌলিক সা-সুবিধাৰ পৰা বৰ্জন, বৰ্জনৰ আৰ্থ-সাংস্কৃতিক আৰু গাঁথনিগত নিৰ্ধাৰক, স্থানিক বৰ্জন আৰু বৰ্জনৰ জনগাঁথনিগত মাত্ৰাসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। === মহিলা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === মহিলাসকলৰ সবলীকৰণৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে ২০১০ চনত ‘ৱিমেনছ ষ্টাডিজ চেণ্টাৰ’ (WSC) আৰম্ভ কৰা হৈছিল। তেতিয়াৰে পৰা কেন্দ্ৰটোৱে এই লক্ষ্যসমূহ অৰ্জনৰ বাবে অহোপুৰুষাৰ্থ কৰি আহিছে। কেন্দ্ৰটোৱে কেইবাখনো আলোচনাচক্ৰ আৰু সজাগতামূলক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰিছে।<ref>{{cite web |url=http://wsc.cusat.ac.in/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160910225840/http://wsc.cusat.ac.in/ |archive-date=10 September 2016 |title=women's studies centre Cochin University of Science and Technology}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/nuals-invites-applications-for-courses/article32279363.ece|title = NUALS invites applications for courses|newspaper = The Hindu|date = 5 August 2020}}</ref> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ (IUCIPRS) হ’ল কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভিতৰত [[কেৰালা চৰকাৰ]]ৰ উচ্চ শিক্ষা বিভাগৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা এটা স্বায়ত্তশাসিত প্ৰতিষ্ঠান। বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। IUCIPRS-ৰ পৰিচালনা পৰিষদখন ১২ জন সদস্যৰে গঠিত, য’ত কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী অধ্যক্ষ হিচাপে আৰু CUSAT-ৰ উপাচাৰ্য উপাধ্যক্ষ হিচাপে থাকে।<ref>{{Cite web|url=http://ciprs.cusat.ac.in|title=Inter University Centre for Intellectual Property Rights Studies: An Autonomous Centre at CUSAT|website=ciprs.cusat.ac.in|access-date=2016-09-30}}</ref> === অৰ্থনৈতিক নীতি আৰু বিশ্লেষণৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ === ১৯৯০ আৰু ২০০০-ৰ দশকত ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগৰ নেতৃত্বত হোৱা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাৰ ফলস্বৰূপে ‘ইণ্টাৰনেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পলিচি এণ্ড এনালিচিছ’ (ICEPA) গঢ়ি উঠিছিল। অৰ্থনৈতিক বিষয়সমূহৰ বিশ্লেষণ আৰু নীতিগত সিদ্ধান্তৰ বাবে নীতি-নিৰ্দেশনা প্ৰস্তুত কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈ ২০০৪ চনত ICEPA প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটোৱে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বেচৰকাৰী সংগঠনৰ (NGO) লগতে উদ্যোগ আৰু চৰকাৰসমূহৰ সৈতেও সহযোগিতা কৰে।{{citation needed|date=November 2017}} কেন্দ্ৰটোৱে [[বিশ্ব বেংক]], [[ইউৰোপীয় ইউনিয়ন]], ৰয়েল নেদাৰলেণ্ড দূতাবাস, নেদাৰলেণ্ডৰ ডেভেলপমেণ্ট ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউট, তিলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়, ভাৰত চৰকাৰৰ কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰালয় আৰু বৃক্ষৰোপণ মন্ত্ৰালয়, আৰু কেৰালা শ্বিপিং এণ্ড ইনলেণ্ড নেভিগেচন কৰ্পোৰেচন লিমিটেডৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন অধ্যয়ন সম্পন্ন কৰিছে। == ২০২৩ চনৰ টেক ফেষ্টৰ দুৰ্ঘটনা == CUSAT-ৰ হেঁচা-ঠেলাৰ ঘটনাটো ২০২৩ চনৰ ২৫ নৱেম্বৰত কেৰালাৰ কোচিত সংঘটিত হৈছিল। এই শোকাৱহ ঘটনাটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বাৰ্ষিক কাৰিকৰী উৎসৱ 'ধিষ্ণা'ৰ সময়ত হৈছিল। কণ্ঠশিল্পী নিখিতা গান্ধীৰ সংগীতানুষ্ঠান চাবলৈ বহু মানুহে এখন মুকলি প্ৰেক্ষাগৃহত ভিৰ কৰিছিল। সেই সময়ত মানুহৰ মাজত হেঁচা-হেঁচিৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত চাৰিজন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মৃত্যু হয়। এই দুৰ্ঘটনাত আন ৬৪ জন লোক আহত হয়। এই সংগীতানুষ্ঠানটো ৰিয়েলমি (Realme) ব্ৰেণ্ডৰ সহযোগত আয়োজন কৰা হৈছিল। হঠাৎ অহা বৰষুণৰ বাবে মানুহৰ মাজত হাহাকাৰ লাগে। প্ৰেক্ষাগৃহত কেৱল এটা প্ৰৱেশ আৰু প্ৰস্থানৰ দুৱাৰ আছিল। তাত সঠিক ভিৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ অভাৱ আছিল। কেৱল পাছ আৰু 'ধিষ্ণা' টি-চাৰ্ট থকা লোককহে ভিতৰলৈ যাবলৈ দিয়া হৈছিল। এই সকলোবোৰ কাৰণতে এই ভয়ংকৰ দুৰ্ঘটনাটো ঘটিছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-11-25 |title=Cochin University tech fest turns tragic; four students dead, over 60 injured in stampede |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-26 |title=Kerala: Four dead, dozens injured in stampede at Cochin University |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} rfzgot86masiyig4292zwfxwik88en7 622764 622763 2026-08-02T15:11:34Z AjayDas 12623 added [[Category:কেৰালাৰ বিশ্ববিদ‍্যালয়]] using [[WP:HC|HotCat]] 622764 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image = Cochin University of Science and Technology Logo.png | motto = ''tejasvi nāvadhītamastu (Sanskrit)'' | motto_eng = May learning illumine us both<ref name="Motto"/> | established = {{start date and age|10 July 1971}} | type = [[ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] | chancellor = [[কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল]]<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | vice_chancellor = ড° এম. জুনেইদ বুশ্বিৰী ''(ভাৰপ্ৰাপ্ত)''<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | head_label = উপ-আচাৰ্য | head = ৰোজি এম. জন<br />{{Small|(উচ্চ শিক্ষা মন্ত্ৰী)}}<ref>https://cusat.ac.in {{Bare URL inline|date=July 2026}}</ref> | undergrad = | postgrad = | address = ইউনিভাৰ্চিটি ৰোড, দক্ষিণ কালামাছেৰী | city = [[কোচি]] | state = [[কেৰালা]] | country = ভাৰত | coordinates = {{Coord|10.0443|N|76.3282|E|display=inline,title}} | campus = নগৰীয়া, {{cvt|180|acre}} | website = {{URL|www.cusat.ac.in}} | colours = {{color box|#c0ffff}} পাতল সেউজীয়া <br />{{color box|darkgray}} ধোঁৱাবৰণীয়া | affiliations = [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যাপন পৰিষদ]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, কমন্‌ৱেল্থ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড }} [[File:Administrative Block , Cusat.jpg|thumb|প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয় <ref>{{Cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cochin University of Science and Technology-Home Page|website=cusat.ac.in|access-date=25 September 2016}}</ref>|261x261px]] [[File:Cusat.jpg|thumb|কোচি চৌহদৰ (CUSAT) মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ|259x259px]] '''কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়''' {{en| Cochin University of Science and Technology}} চমুকৈ '''CUSAT''' [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[কোচি]]ত অৱস্থিত এখন ৰাজ্য চৰকাৰৰ অধীনস্থ স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়। ইয়াক ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন কোচিত ([[কালামাছেৰী]] আৰু [[এৰ্নাকুলাম]]) আৰু এখন কোচিৰ পৰা প্ৰায় ৬৬ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ [[আলাপুঝা]]ৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত। [[কেৰালা বিধানসভা]]ৰ এক আইনৰ জৰিয়তে ১৯৭১ চনত এই বিশ্ববিদ্যালয়খন 'কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়' হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ৰাজ্যখনত স্নাতকোত্তৰ শিক্ষাৰ বাবে চলোৱা এক আন্দোলনৰ ফলস্বৰূপে এই বিশ্ববিদ্যালয়খন গঠন হৈছিল। ১৯৮৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইয়াক 'কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়' (CUSAT) নামকৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য হ'ল [[ব্যৱহাৰিক বিজ্ঞান]], প্ৰযুক্তি, উদ্যোগ, বাণিজ্য, ব্যৱস্থাপনা আৰু [[সমাজ বিজ্ঞান]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ অধ্যয়ন আৰু উন্নত গৱেষণাৰ প্ৰসাৰ কৰা।<ref name="official">{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cusat -overall|access-date=2008-06-23|archive-date=21 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221031546/http://cusat.ac.in|url-status=dead}}</ref> স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ দুয়োটা পাঠ্যক্ৰমতে নামভৰ্তি 'কমন এডমিছন টেষ্ট' (CAT) ৰ ওপৰত আধাৰিত। কিছুমান স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে 'ডিপাৰ্টমেণ্টেল এডমিছন টেষ্ট' (DAT) অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, বিশ্ববিদ্যালয়খনত ২৯ টা অধ্যয়ন আৰু গৱেষণা বিভাগ আছে। এই বিভাগসমূহে অভিযান্ত্ৰিকী, [[বিজ্ঞান]], [[প্ৰযুক্তি]], [[মানৱীয় বিজ্ঞান]], [[আইন]] আৰু [[ব্যৱস্থাপনা]]ৰ বহুতো শাখাত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিশ্বৰ কেইবাখনো শিক্ষানুষ্ঠানৰ সৈতে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক সংযোগ আৰু বিনিময় কাৰ্যসূচী আছে।<ref>{{Cite news |date=2023-10-20 |title=Cusat to collaborate with global varsities for research and exchange programmes |url=https://thehindu.com |access-date=2025-04-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০১৮ চনত কোচিৰ জলাশয়ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা এটা নতুন এম্ফিপড্ প্ৰজাতিক বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে ''Victoriopisa cusatensis'' নামকৰণ কৰা হৈছিল।<ref name="auto">{{Cite web|url=http://marinespecies.org|title=WoRMS - World Register of Marine Species - Victoriopisa cusatensis Ph. Joseph, Abhishek Sharma, P.R. Jayachandran, 2018|website=marinespecies.org|language=en|access-date=2018-07-25}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আদৰ্শ বাক্যটো হ'ল ''তেজস্বী নাৱধীতমস্তু''। এই বাক্যশাৰী [[বেদ]]ৰ পৰা লোৱা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল "অৰ্জিত জ্ঞানে আমাক— শিক্ষক আৰু শিক্ষাৰ্থী দুয়োকে— মহিমান্বিত কৰক আৰু এই জ্ঞান সমগ্ৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিয়পি পৰক"।<ref name="Motto">{{cite news |url=https://cusat.ac.in| title=Vision and Mission | access-date=7 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cusat.ac.in|title=The University: About CUSAT|access-date=26 September 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619092942/https://cusat.ac.in|archive-date=19 June 2009|url-status=dead}}</ref>[[File:STUDENTS AMENITIES CENTRE FROM OUTSIDE.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰ|259x259px]] == চৌহদসমূহ == বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন [[কোচি]]ত অৱস্থিত। আনখন [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[আলাপুঝা]] জিলাৰ কুত্তানাদৰ পুলিনকুন্নুত অৱস্থিত। এইখন কোচিৰ পৰা প্ৰায় ৬৫ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত।<ref name=":0">{{Cite web |title=Campus Life |url=https://cusat.ac.in/campus-life |access-date=2025-04-26 |website=Cochin University of Science and Technology}}</ref> === মূল (ত্ৰিক্কাকৰা) চৌহদ === [[File:Guest House CUSAT.jpg|thumb|right|কালামাছেৰীৰ অতিথিশালা]] [[File:SEMINAR HALL OF UNIVERSITY.jpg|thumb|right|ছেমিনাৰ হল]] [[File:Students amenities centre from inside.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰৰ ভিতৰৰ দৃশ্য।]] মূল চৌহদখন দক্ষিণ [[কালামাছেৰী]]ৰ ৪৭ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ পৰা ১.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই ১৮০ একৰৰ চৌহদটোত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং (SOE চৌহদ), কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, বিভিন্ন বিজ্ঞান বিভাগ আৰু স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। === লেকচাইড চৌহদ === লেকচাইড চৌহদখন মূল চৌহদৰ পৰা প্ৰায় ১২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন চহৰৰ ফাইন আৰ্টছ এভিনিউত নদীৰ মোহনাত অৱস্থিত। ইয়াত স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছ, স্কুল অব ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ফিচাৰিজ, শাৰীৰিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ, ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ আৰু সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ আছে। স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছৰ পুথিভঁৰালখন এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান পুথিভঁৰাল। উপকূলীয় পানীৰ অধ্যয়নৰ বাবে এই বিদ্যালয়খনৰ এখন গৱেষণা জাহাজো আছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতৰ ভিতৰৰ আৰু বাহিৰৰ অন্যান্য বিশ্ববিদ্যালয় তথা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে ইয়াৰ শৈক্ষিক আদান-প্ৰদান আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.newsexperts.in/marine-science-niigata-university-co-operate-cusat/|title=Marine Science: Niigata University to Co-operate with Cusat|date=2 December 2017|website=News Experts|language=en-US|access-date=2019-02-21}}</ref> === পুলিনকুন্নু চৌহদ === আলাপুঝা জিলাৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত পুলিনকুন্নু চৌহদখন মূল চৌহদৰ পৰা ৬৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ (CUCEK) ৰ গৃহভূমি।<ref name=":0" /> == অনুষদসমূহ == CUSAT নটা অনুষদত বিভক্ত:<ref>{{Cite web |title=Cochin University of Science and Technology |url=https://cusat.ac.in |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317193526/https://cusat.ac.in |archive-date=2025-03-17 |access-date=2025-04-26 |website=cusat.ac.in |language=en}}</ref> [[File:Sign Board In University showing different trades.jpg|thumb|right|বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিভিন্ন বিভাগসমূহ দৰ্শাই থকা এখন নিৰ্দেশক বোৰ্ড।]] * [[বিজ্ঞান]] * [[প্ৰযুক্তি]] * [[অভিযান্ত্ৰিকী]] * [[পৰিৱেশ অধ্যয়ন]] * [[মানৱীয় বিজ্ঞান]] * [[আইন]] * [[সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান]] * [[চিকিৎসা বিজ্ঞান]] আৰু প্ৰযুক্তি * [[সমাজ বিজ্ঞান]] === বিজ্ঞান অনুষদ === ==== পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো ১৯৬৩ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এৰ্নাকুলাম কেন্দ্ৰৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ হিচাপে অধ্যাপক কে. ভেংকটেশ্বৰলুৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ই এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। পৰীক্ষামূলক আৰু তত্ত্বীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞান দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে শিক্ষাদান আৰু গৱেষণালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ই ভাৰতৰ লগতে বিদেশতো সুপৰিচিত। ইয়াৰ গৱেষণাৰ মূল ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত নেনোবিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি, অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স সঁজুলি, [[কুৱাণ্টাম কম্পিউটিং]], অৰ্ধপৰিবাহী সঁজুলি, সৌৰ কোষ, হ’ল’গ্ৰাফিক সামগ্ৰী, উচ্চ ঘনত্বৰ সংগ্ৰাহক বেটাৰী, জ্যোতিৰ্জীৱবিজ্ঞান আৰু কুৱাণ্টাম অপ্টিক্স অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], এআইচিটিই, [[আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিঃপদাৰ্থ বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]], [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], চিএছআইআৰ, আইইউএচি, [[পৰমাণু শক্তি বিভাগ]] আৰু [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] আদি সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোত ব্যাপক যান্ত্ৰিক সা-সুবিধা আছে, যিবোৰ নামমাত্ৰ মাচুলৰ বিনিময়ত বাহিৰৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ বাবেও উপলব্ধ কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (পদাৰ্থ বিজ্ঞান), এম.ফিল. (পদাৰ্থ বিজ্ঞান) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগে আইইউচিএএ সমল কেন্দ্ৰ (CUSAT) আৰু এডুমিথ্ৰা ইণ্টেলেকচুৱেল চাৰ্ভিচেছৰ সহযোগত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এক বিজ্ঞান সজাগতা কাৰ্যসূচী<ref>{{cite web|title=Physics - scope and awareness for school students|url=http://in.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104170924/http://in.com|url-status=dead|archive-date=2012-11-04}}</ref><ref>{{cite news|title=Physics: Scope and Awareness|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=6 February 2010}}</ref> আৰু [[ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ অলিম্পিয়াড]]<ref>{{cite news|title=Cusat to host National Space Olympiad|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=18 January 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://newindianexpress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20141221113310/http://newindianexpress.com|url-status=dead|archive-date=21 December 2014|title=National Space Olympiad at CUSAT}}</ref><ref>{{cite web|title=National Space Olympiad 2014|url=http://mathrubhumi.com|access-date=30 October 2014|archive-date=30 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141030115654/http://mathrubhumi.com|url-status=dead}}</ref> পৰিচালনা কৰে। === প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগ ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগটো ১৯৭৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত মাইক্ৰ’ৱেভ ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰ]], পানীৰ তলৰ শব্দবিজ্ঞান, মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’ৱেভ]] প্ৰসাৰণ এণ্টেনা, মাইক্ৰ’ৱেভ চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, সংকেত প্ৰক্ৰিয়াকৰণত মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰৰ প্ৰয়োগ আৰু প্ৰদৰ্শন সঁজুলি অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, [[ইছৰো]], এআইচিটিই, ডিঅ’ই, ডিআৰডিঅ’, এমঅ’ডি আৰু ৰাজ্য চৰকাৰকে ধৰি বিভিন্ন বাহ্যিক সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোৰ ডেলফ্ট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় ([[নেদাৰলেণ্ড]]), প’লাৰিজৱান কৰ্পোৰেচন ([[মালয়েছিয়া]]), কেন্ট বিশ্ববিদ্যালয় ([[যুক্তৰাজ্য]]) আৰু সৰে বিশ্ববিদ্যালয় (যুক্তৰাজ্য)ৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা আছে।<ref name="DOE CUSAT">{{cite news|url=http://cusat.ac.in| title=Department of Electronics| access-date=5 January 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120513215709/http://cusat.ac.in| archive-date=13 May 2012| url-status=dead}}</ref> এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু মাইক্ৰ’ৱেভ এণ্ড ৰাডাৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু ডিজিটেল ইলেক্ট্ৰনিক্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিভাগটোৱে দ্বিবৰ্ষীয় কাৰ্যসূচী হিচাপে দুখনকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ অনুষ্ঠিত কৰে: এণ্টেনা আৰু প্ৰসাৰণ সম্পৰ্কীয় ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ (APSYM),<ref name="APSYM">{{cite news |url=http://cusat.edu | title=APSYM-Antennas and propagation Symposium | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111103174648/http://cusat.edu | archive-date=3 November 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স সম্পৰ্কীয় আলোচনাচক্ৰ (SYMPOL)।<ref name="SYMPOL">{{cite news |url=http://cusat.ac.in | title=SYMPOL – International Symposium on Ocean Electronics | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100103093538/http://cusat.ac.in | archive-date=3 January 2010 | url-status=dead }}</ref> ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগ ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগটো ১৯৯৫ চনত ইউনিভাৰ্চিটি চাইন্স ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেন্টাৰ (USIC) ৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগসমূহৰ লগতে বাহ্যিক সংস্থাসমূহক ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন, গ্লাছ ব্লোয়িং আৰু কাঠমিস্ত্ৰীৰ কামকে ধৰি বিভিন্ন ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন সেৱা আগবঢ়াই আহিছিল। এক শৈক্ষিক বিভাগ হিচাপে এতিয়া ইয়াৰ ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন আৰু ব্যৱহাৰিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণা কাৰ্যসূচী আছে। ইয়াক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, পৰমাণু শক্তি বিভাগ, বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ, সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ, কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ আৰু দ্য ৱৰ্ল্ড একাডেমী অৱ চায়েঞ্চেছ (TWAS) আদি বাহ্যিক পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। ইয়াৰ উপৰি ই শিক্ষাদান, গৱেষণা, কেলিব্ৰেচন আৰু ঔদ্যোগিক প্ৰয়োগৰ বাবে পৰীক্ষামূলক ব্যৱস্থাৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱাও আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Department Of Instrumentation, CUSAT}}</ref> বিভাগটোৱে ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত চাৰিবছৰীয়া বি.টেক (স্নাতক) পাঠ্যক্ৰম, ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত দুবছৰীয়া এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচনত দুবছৰীয়া এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|date= 4 December 2019|title=Academic programs at Department of Instrumentation}}</ref> ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগৰ অধ্যাপক কে এন মধুসূদননক ২০১৯ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল পি সদাশিৱমৰ দ্বাৰা CUSAT ৰ উপাচাৰ্য (VC) হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://newindianexpress.com|date= 25 April 2019|title=K N Madhusoodhanan appointed Cusat VC}}</ref> ==== বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ (P.S. & R.T.) পলিমাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকীৰ শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত এক অগ্ৰগামী বিভাগ। ভাৰতীয় ৰবৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগত ১৯৭২ চনত ইয়াৰ বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াক নিউফিক, [[নেদাৰলেণ্ড]]), ভল্কছৱাগেন ফাউণ্ডেচন (জাৰ্মানী), [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়]], এআইচিটিই, [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]] আৰু [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]] ধৰি বিভিন্ন সংস্থাই পুঁজি যোগান ধৰে। ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগটো ১৯৭৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই ভাৰতত নৌ-স্থাপত্য (নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ) শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী বিভাগ। ইয়াত ১৯৭৫ চনত নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ এণ্ড শ্বিপ বিল্ডিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হয়। এই নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ কাৰ্যসূচীখন জাৰ্মানীৰ ৰষ্টক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহযোগত চলোৱা হয়। ইয়াৰ স্নাতকসকলৰ জাহাজ নিৰ্মাণ উদ্যোগ, জাহাজ শ্ৰেণীবিভাজন সমাজসমূহ, গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন আৰু [[ভাৰতীয় নৌসেনা]]ত যথেষ্ট চাহিদা আছে। ভাৰত চৰকাৰৰ জাহাজ মন্ত্ৰালয়ে এম.অ'.টি. প্ৰমাণপত্ৰ পৰীক্ষাৰ বাবে এই বি.টেক পাঠ্যক্ৰমক অনুমোদন জনাইছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতীয় নৌসেনাই এই বিভাগটোক তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ উচ্চ শিক্ষাৰ এক কেন্দ্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিছে। বিভাগটোৱে ‘ছ’চাইটি অব নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ ষ্টুডেন্টছ’ নামৰ সংগঠনে ‘SHIPSTECHNIC’ নামৰ এখন বাৰ্ষিক কাৰিকৰী আলোচনী প্ৰকাশ কৰে। ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল (ISP) ১৯৯৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ ভিতৰত বিভিন্ন লেজাৰ ব্যৱস্থা আৰু লেজাৰ উপাদানৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন অন্তৰ্ভুক্ত। লগতে ফটোথাৰ্মেল, ফটোএকোষ্টিক আৰু আনুষংগিক কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ অ-ৰৈখিক পৰিঘটনাৰ অনুসন্ধান, লেজাৰ-প্ৰেৰিত প্লাজমাৰ সময় আৰু স্থান-নিৰ্ধাৰিত অধ্যয়ন, ফাইবার-অপ্টিক চেন্সৰৰ ডিজাইন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, পলিমাৰ ফাইবারৰ ফেব্ৰিকেচন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, [[ফটোনিক্স]] সামগ্ৰীৰ প্ৰস্তুতি আৰু অনুসন্ধান আৰু ফটোনিক্স তত্ত্বৰ অধ্যয়ন অন্তৰ্ভুক্ত। এই কাৰ্যসূচীবোৰক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, এআইচিটিই আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ (ভাৰত) আদি পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://photonics.cusat.ac.in/|title=International School of Photonics CUSAT|website=International School of Photonics|language=en-US|access-date=2016-09-29}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগে ২০০২ চনৰ মাৰ্চ মাহত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ক "[[লেজাৰ]] আৰু অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত উৎকৃষ্টতাৰ সম্ভাৱনা থকা বিশ্ববিদ্যালয়" হিচাপে চিহ্নিত কৰে। ইয়াৰ বাবে ৫ কোটি টকাৰ অনুদান প্ৰদান কৰা হয়। এই অনুদান ব্যৱহাৰ কৰি ‘চেণ্টাৰ অব এক্সিলেন্স ইন লেজাৰ্ছ এণ্ড অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স চায়েঞ্চেছ’ (CELOS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটো পিছলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুলৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (অপ্টো ইলেক্ট্ৰনিক্স এণ্ড লেজাৰ টেকন’লজী) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ (DCA) ১৯৯৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি বিভাগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচনৰ স্নাতকোত্তৰ (MCA) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত [[তথ্য সুৰক্ষা]], চিমুলেচন আৰু মডেলিং, ক্ৰিপ্টোগ্ৰাফী আৰু ক’ডিং তত্ত্ব, ভাষা কম্পিউটিং, এলগৰিথম, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, ৱেব মাইনিং, গ্ৰাফ তত্ত্বৰ প্ৰয়োগ, চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, ডাটা মাইনিং, কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্ক আৰু [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{Cite web|title=Department of Computer Application|url=http://dca.cusat.ac.in}}</ref> বিভাগটোৱে ২০১৬ চনৰ পৰা চফ্ট কম্পিউটিং বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়াই আহিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক চফ্ট কম্পিউটিঙৰ তত্ত্বীয় আৰু ব্যৱহাৰিক দুয়োটা ভেটিৰে প্ৰস্তুত কৰা। এই পাঠ্যক্ৰমত মেচিন লাৰ্নিং, নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং, এআই, বিগ ডাটা এনালিটিক্স আদি বৰ্তমানৰ প্ৰযুক্তিসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগে (DCS) ইনফৰ্মেশ্যন চিষ্টেমছৰ শৈক্ষিক কাৰ্যসূচীৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত উচ্চ গতিৰ কম্পিউটিং, মানৱ-কম্পিউটাৰ মিথষ্ক্ৰিয়া, [[তথ্য সুৰক্ষা]], নেটৱৰ্কযুক্ত এম্বেডেড চিষ্টেম, প্ৰাকৃতিক ভাষা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ (নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং), [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] আৰু অতি বৃহৎ পৰিসৰৰ সংহতি ([[VLSI]]) ৰ ওপৰত গৱেষণাও অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই বিভাগটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কম্পিউটাৰ কেন্দ্ৰ আৰু CUSAT ইণ্ট্ৰানেট প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (কম্পিউটাৰ এণ্ড ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স), MTech (Software Engineering) আৰু ডাটা চাইন্স আৰু আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (কম্পিউটাৰ চাইন্স), এম.ছ‌ি কম্পিউটাৰ চাইন্স (আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স আৰু ডাটা চাইন্স) আৰু পিএইচডি (কম্পিউটাৰ চাইন্স / কম্পিউটাৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং বা ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰসমূহৰ ভিতৰত আছে: ১. আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স এণ্ড কম্পিউটাৰ ভিজন লেবৰেটৰী (AICV) ২. বায়’ইনফৰ্মেটিক্স লেবৰেটৰী (BI) ৩. চাইবাৰ ফিজিকেল চিষ্টেমছ লেবৰেটৰী (CPS) ৪. নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং লেবৰেটৰী (NLP) ৫. ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং লেবৰেটৰী (SEL) === অভিযান্ত্ৰিকী অনুষদ === ==== স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, ত্ৰিক্কাকৰা ==== [[কোচি]] আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা কৰ্মৰত অভিযন্তাসকলৰ বাবে অভিযান্ত্ৰিকীৰ প্ৰধান শাখাসমূহত (অসামৰিক, যান্ত্ৰিক, বৈদ্যুতিক আৰু ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী) অংশকালীন এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াবলৈ ১৯৭৯ চনত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৯৫ চনত এই বিদ্যালয়খনে অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী, [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]], [[ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী]], [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী]] আৰু [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে। ১৯৯৬ চনত সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰিকী (ছেফটি এণ্ড ফায়াৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং) আৰু ২০০৩ চনত বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী যোগ কৰা হয়। ১৯৮১ চনত বিদ্যালয়খনত পিএইচডি কাৰ্যসূচী সংযোজন কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, এই বিদ্যালয়খনে ৫৩ গৰাকী পিএইচডি প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াইছে আৰু ২৫০ জনতকৈও অধিক প্ৰাৰ্থীয়ে গৱেষক ছাত্ৰ হিচাপে নাম পঞ্জীয়ন কৰিছে। গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ বাবে বাহ্যিক পুঁজি বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগ, [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় ক’য়ৰ বোৰ্ড আৰু কেৰালা ৰাজ্যিক ক’য়ৰ নিগম আদি সংস্থাই যোগান ধৰে। এই বিদ্যালয়খনে আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ টায়াৰ-১ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) ৰ দ্বাৰা স্বীকৃত।<ref>{{Cite web|url=http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|title=Cochin University of Science and Technology-News|website=cusat.ac.in|access-date=2016-09-28|archive-date=12 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812232930/http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|url-status=dead}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) হ’ল ৱাশ্বিংটন একৰ্ডৰ এক স্থায়ী অংশীদাৰ, যিয়ে বহুকেইখন দেশত অভিযান্ত্ৰিক স্নাতক ডিগ্ৰীৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰে।{{Citation needed|date=May 2021}} '''স্নাতক বি.টেক পাঠ্যক্ৰম''' (বন্ধনীত শিক্ষাৰ্থী গ্ৰহণৰ সংখ্যা দিয়া হৈছে)<ref name=":1">{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406021538/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-date=2025-04-06 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (৯০) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * তথ্য প্ৰযুক্তি (৯০) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) [[File:Software engineering block.jpg|thumb|259x259px|ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং ব্লক]] '''স্নাতকোত্তৰ এম.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ'''<ref>{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401032640/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-date=2025-04-01 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> '''পূৰ্ণকালীন''' * তথ্য প্ৰযুক্তি (ছফ্টৱেৰ চিষ্টেমছ) (১৮) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী (নেটৱৰ্কিং চিষ্টেমছ) (১৮) * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (ভূ-কাৰিকৰী অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (তাপীয় অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু kama যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী (বেতাঁৰ প্ৰযুক্তি) (১৮) '''অংশকালীন''' * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) ওপৰত উল্লেখ কৰা সকলোবোৰ ক্ষেত্ৰতে '''পিএইচডি কাৰ্যসূচী''' উপলব্ধ আছে। ==== কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং ==== [[Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং]] প্ৰতিষ্ঠানে মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এইখন এখন পূৰ্ণকালীন বাধ্যতামূলক আৱাসিক কাৰ্যসূচী। শিক্ষাৰ্থীসকলে ক্লাছৰ বাবে মাৰ্চেণ্ট নেভি কেডেটৰ পোছাক পিন্ধিব লাগে। কেডেটসকলৰ বাবে শাৰীৰিক প্ৰশিক্ষণ বাধ্যতামূলক।{{citation needed|date=November 2017}} মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বি.টেক পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বছৰি আসনৰ সংখ্যা হ'ল ৮০ খন। ২০১৪ চনত মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত এখন পূৰ্ণকালীন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী (৮০ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী) যোগ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=http://kmsme.cusat.ac.in/|title=Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|website=kmsme.cusat.ac.in|access-date=2016-09-28}}</ref> এই বিদ্যালয়খনে [[জাহাজ পৰিবহন সঞ্চালকালয়]]ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই থকা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে ইঞ্জিন ৰুম চিমুলেটৰৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰমৰ সুবিধাও প্ৰদান কৰে। ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ১৯৯৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন। এইখন ত্ৰিক্কাকৰাৰ মূল চৌহদৰ পৰা প্ৰায় ৭৫ কিলোমিটাৰ দূৰত [[কুত্তানাদ]]ৰ [[পুলিনকুন্নু]]ত এক ৪২ একৰৰ চৌহদত অৱস্থিত। এইখন এৰ্নাকুলাম জিলাৰ বাহিৰত থকা CUSAT ৰ একমাত্ৰ চৌহদ। ইয়াত আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ হ'ল:<ref name=":1"/> * [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]] আৰু অভিযান্ত্ৰিকী * বৈদ্যুতিক আৰু [[ইলেক্ট্ৰনিক ইঞ্জিনিয়াৰিং | ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী]] * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী * [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] * [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]] * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী * কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন === পৰিৱেশ অধ্যয়ন অনুষদ === ==== পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুল ==== পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ বাবে উৎসৰ্গিত এক উচ্চ শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ১৯৮৩ চনত ‘স্কুল অব এনভাইৰনমেণ্টেল ষ্টাডিজ’ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিদ্যালয়খনক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ অনুদানৰ দ্বাৰা পুঁজি যোগান ধৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুলৰ সৈতে সংলগ্ন ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) এ এখন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰে। ইয়াক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত মানৱ সম্পদ উন্নয়নৰ নেটৱৰ্ক কাৰ্যসূচীৰ অধীনত ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। পৰিৱেশ প্ৰযুক্তিত এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম দুটা শাখাত আগবঢ়োৱা হয়: * শাখা ১: [[পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী]] * শাখা ২: [[পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা]] ডক্টৰেট কাৰ্যসূচীসমূহ তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত আগবঢ়োৱা হয়: পৰিৱেশ জীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ৰসায়ন বিজ্ঞান, পৰিৱেশ ফটোক্যটালাইছিছ আৰু চন’ফটোক্যটালাইছিছ, পৰিৱেশ অণুজীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ব্যৱস্থাপনা, পৰিৱেশ বিষবিজ্ঞান, পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী আৰু দূৰ সংৱেদন। বিদ্যালয়খনে বিশ্ববিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ৰ শিক্ষকসকলৰ বাবে ইউজিচিৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰিফ্ৰেচাৰ পাঠ্যক্ৰম পৰিচালনা কৰে। লগতে জলবায়ু সহনশীলতা, পৰিৱেশ সমীক্ষা, প্ৰদূষণ নিৰীক্ষণ, পানীৰ গুণাগুণ ব্যৱস্থাপনা, পানীৰ শোধন, একুৱাকলচাৰ ব্যৱস্থাৰ ৰোগ নিৰ্ণয় আৰু ব্যৱস্থাপনা, আৰু পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱা আগবঢ়ায়। এই বিদ্যালয়খনে কোচি চহৰৰ [[কোচি মেট্ৰ’ | মেট্ৰ’ ৰেল প্ৰকল্প]]ৰ পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকন প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। === মানৱীয় বিজ্ঞান অনুষদ === ==== হিন্দী বিভাগ ==== ১৯৬৩ চনত প্ৰতিষ্ঠিত হিন্দী বিভাগটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি বিভাগসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ই প্ৰথমতে কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ আছিল কিন্তু ১৯৭১ চনত কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়লৈ স্থানান্তৰিত হয়। ইউজিচিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত হিন্দী বিষয়ত ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট ৰিচাৰ্চ চাপৰ্ট’ (DRS) আৰু ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট স্পেচিয়েল এচিষ্টেঞ্চ’ (DSA) কাৰ্যসূচী থকা দক্ষিণ ভাৰতৰ ই একমাত্ৰ বিভাগ।{{Citation needed|date=May 2021}} [[File:DEPARTMENT OF HINDI.jpg|thumb|right|হিন্দী বিভাগ]] বিভাগটোৰ গৱেষণাত প্ৰাচীন আৰু আধুনিক কবিতা, কল্পকাহিনী, নাটক আৰু থিয়েটাৰ অধ্যয়ন, সমালোচনা, ব্যাকৰণ, ভাষাবিজ্ঞান, ভাষা আৰু সাহিত্যৰ তুলনামূলক অধ্যয়ন, লোক-সাহিত্য, অনুবাদ আৰু কম্পিউটাৰ ভিত্তিক ভাষা শিক্ষাদান আদি ক্ষেত্ৰসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।{{Citation needed|date=May 2021}} অধ্যয়ন আৰু গৱেষণাৰ কাৰ্যসূচীসমূহ: * এম.এ. হিন্দী ভাষা আৰু সাহিত্য * এম.ফিল. অনুবাদমূলক আৰু কাৰ্যবাহী হিন্দীত পি.জি. ডিপ্লমা * পিএইচডি * হিন্দীত কম্পিউটাৰ ভিত্তিক প্ৰশিক্ষণ আৰু শিক্ষাদানৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰম ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগটো প্ৰথমতে ১৯৭৬ চনত বিদেশী ভাষা বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বিভাগটোৰ মূল গুৰুত্ব হ’ল ইংৰাজী, [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]], [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]], [[ইটালীয় ভাষা|ইটালীয়]], [[জাপানী ভাষা|জাপানী]] আৰু [[ৰাছিয়ান ভাষা|ৰাছিয়ান]]কে ধৰি বিভিন্ন ভাষাৰ শিক্ষাদান। ২০১২ চনত [[ইংৰাজী ভাষা]] শিক্ষাদানৰ বিশেষ গুৰুত্বক সূচিত কৰিবলৈ বিভাগটোক ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ বুলি নামকৰণ কৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} === আইন অনুষদ === ==== আইনী অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ’ প্ৰথমতে ১৯৬২ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতকোত্তৰ আইন বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰ প্ৰথম সভাপতি আছিল প্ৰয়াত ড° এ.টি. মাৰ্কোচ। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিসম্পন্ন এজন আইনবিদ আছিল, যি [[ভাৰতীয় আইন প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰশাসনিক ন্যায়াধিকৰণৰ উপ-ন্যায়াধীশ আছিল। বিদ্যালয়খনে [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়]]ৰ (MHRD) সহায়ত বিৰল কিতাপ আৰু আলোচনীৰে সমৃদ্ধ এক [[বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ]] ভঁৰাল ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এটা অংগ সংস্থা বিশ্ব বৌদ্ধিক সম্পত্তি সংগঠনে (WIPO) ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰকাশনসমূহ এই ভঁৰাললৈ দান কৰিছে। মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে বৌদ্ধিক সম্পত্তি অধ্যয়নৰ বাবে এটা আসন মঞ্জুৰ কৰিছে। মানৱ অধিকাৰৰ ওপৰত আন্তঃশাখা গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ বিদ্যালয়খনত প্ৰয়াত ন্যায়াধীশ ভি. আৰ. কৃষ্ণ আয়াৰৰ নামত এটা মানৱ অধিকাৰ আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে। বিদ্যালয়খনে ৩ বছৰীয়া আইনৰ স্নাতক পাঠ্যক্ৰম, ৫ বছৰীয়া বি.বি.এ. এলএল.বি. (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম, আৰু বি.কম. এলএল.বি (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref name=":1"/> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === ২০০৩ চনত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইনী অধ্যয়ন স্কুলত প্ৰতিষ্ঠা কৰা বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ (IPR) অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটোক ২০০৯ চনত এটা আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিয়া। এইটো কেৰালা চৰকাৰৰ দ্বাৰা CUSAT ত প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক স্বায়ত্তশাসিত কেন্দ্ৰ। কেৰালা আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰ বিভিন্ন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষকসকলৰ মাজত পাৰস্পৰিক আদান-প্ৰদানৰ সুবিধাৰ বাবে ইয়াক এক গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু সমল কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই কেন্দ্ৰটো কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা বিভাগৰ দ্বাৰা পৰিকল্পিত আৰু ৰূপায়িত আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।{{Citation needed|date=May 2021}} বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটো প্ৰথমতে আইন অনুষদৰ ডীন ড° কে.এন. চন্দ্ৰশেখৰন পিল্লাইক সঞ্চালক আৰু ড° এন.এছ. গোপালকৃষ্ণনক সমন্বয়ক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোক ভাৰত চৰকাৰৰ মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়েও সমৰ্থন কৰে, যিয়ে ২০০৩ চনত CUSAT ত বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ওপৰত ইতিমধ্যে এখন আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।{{Citation needed|date=May 2021}} আইন, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি বিজ্ঞান, ইতিহাস, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি আদি বিভিন্ন শাখাৰ গৱেষকসকলক নীতিগত গৱেষণা হাতত ল’বলৈ উদগনি দিবলৈ কেন্দ্ৰটোৱে জলপানীৰ সৈতে বহুমুখী পিএইচডি কাৰ্যসূচী আগবঢ়ায়। ইয়াত বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কেইবাজনো গৱেষক ছাত্ৰই কাম কৰি আছে। ভঁৰালটোত প্ৰাথমিক গৱেষণা সামগ্ৰীৰ উপলব্ধতাই গৱেষকসকলৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহৰ ওপৰত গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰাটো সম্ভৱ কৰি তোলে। এই কেন্দ্ৰটোৱে আইনী অধ্যয়ন স্কুলৰ সহযোগত স্কুলৰ এলএল.এম (LL.M) পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়ায়।{{citation needed|date=November 2017}} IUCIPRS এখন পৰিচালনা পৰিষদৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়, যাৰ অধ্যক্ষ হ'ল কেৰালা চৰকাৰৰ মাননীয় শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী। কেন্দ্ৰৰ প্ৰশাসনিক আৰু শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰিবলৈ CUSAT ৰ উপাচাৰ্যৰ অধ্যক্ষতাত এখন কাৰ্যবাহী সমিতি আৰু এখন অনুষদ সমিতি আছে। ড° এম. ভাষী এই কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালক।{{citation needed|date=November 2017}} === আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ === ১. এলএলএম (IPR) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ২. এলএলএম (IP) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ৩. এলএলএম (IPR, ১ বছৰীয়া) ৪. বিবিএ এলএলবি (৫ বছৰীয়া) ৫. বি.কম এলএলবি (৫ বছৰীয়া) === ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ === ইউজিচিয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত দক্ষতা বিকাশৰ গুৰুত্ব আৰু প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ কৰি ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ (DDUKK) মুকলি কৰিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হ’ল সামূহিক মহাবিদ্যালয় আৰু বি.ভক পাঠ্যক্ৰমৰ ধাৰাবাহিকতা অক্ষুণ্ণ ৰাখি বৃত্তিমূলক শিক্ষাক প্ৰসাৰিত কৰা আৰু বৃহৎ পৰিসৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ যোগ্য মানৱ সম্পদ সৃষ্টি কৰা। এইখন দেশৰ উচ্চ শিক্ষা খণ্ডত বৃত্তিমূলক শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী প্ৰতিষ্ঠান। DDUKK CUSAT ৰ লক্ষ্য হৈছে শ্ৰেণীকোঠা কেন্দ্ৰীক আনুষ্ঠানিক শিক্ষা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ সৈতে অংশীদাৰীসকলৰ অভিজ্ঞতাৰ আদান-প্ৰদান আৰু ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানসমূহত ইণ্টাৰ্নশ্বিপৰ সংমিশ্ৰণ ঘটাই মানসম্পন্ন বৃত্তিমূলক শিক্ষা প্ৰদান কৰা।<ref>{{cite news |title=Deen Dayal Kendra to Start Career-oriented Courses |url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2015/dec/09/deen-dayal-kendra-to-start-career-oriented-courses-853559.html |access-date=10 September 2021 |work=The New Indian Express |date=December 9, 2015}}</ref><ref>{{cite news |last1=Online |first1=Mathrubhumi Education |title=Courses under DDUKK at CUSAT |url=https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210905171424/https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |url-status=dead |archive-date=5 September 2021 |access-date=10 September 2021 |publisher=Mathrubhumu |date=Nov 16, 2015 }}</ref> ইয়াৰ মূল লক্ষ্য হ’ল একত্ৰিত জ্ঞান অৰ্জন আৰু মানৱীয় দক্ষতা বৃদ্ধিৰ জৰিয়তে কৰ্মসংস্থাপন লাভৰ যোগ্য যুৱক-যুৱতীৰ এক নতুন দল সৃষ্টি কৰা।<ref>{{cite news |title=With eye on job market, Cusat's DDUKK enters into tie-ups with Infopark, Kitco |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/with-eye-on-job-market-cusats-ddukk-enters-into-tieups-with-infopark-kitco/article7956859.ece |access-date=10 September 2021 |work=The Hindu |date=March 24, 2016}}</ref> DDUKK ৰ অধীনত আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহৰ শিক্ষাদান আৰু প্ৰশিক্ষণ পদ্ধতি সেই অনুসৰিয়েই প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। DDUKK প্ৰথমতে ২০১৫ চনত ড° জাকাৰিয়া কে.এ (অধ্যাপক, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, CUSAT) ক প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ: ১. প্ৰযুক্তি আৰু ব্যৱস্থাপনা পৰামৰ্শদাতাত এম.ভক (M.Voc) ২. ম’বাইল ফোন এপ্লিকেচন ডেভেলপমেণ্টত এম.ভক (M.Voc) ৩. ব্যৱসায়িক প্ৰক্ৰিয়া আৰু ডাটা এনালিটিক্সত বি.ভক (B.Voc) === সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন স্কুল ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন বিভাগটো ১৯৭৬ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ শৈক্ষিক তথা বৈজ্ঞানিক সাফল্যৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ১৯৯৫ চনত ইয়াক এখন স্কুললৈ উন্নীত কৰা হয়। ইয়াৰ পাঁচটা বিভাগ আছে: * একুৱাকলচাৰ এণ্ড কেপচাৰ ফিশ্বাৰিজ * ফিশ্বিং টেকন’লজী * ফিশ্ব প্ৰচেছিং টেকন’লজী * ফিশ্বাৰিজ ইক’নমিক্স * ফিশ্বাৰিজ মেনেজমেণ্ট। ==== বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ ==== [[File:ACARR CUSAT.jpg|thumb|326x326px|CUSAT ত অৱস্থিত এডভান্সড চেণ্টাৰ ফৰ এটমছফেৰিক ৰাডাৰ ৰিচাৰ্চ]] বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগটো বতৰ বিজ্ঞান/বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ। এইটো কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। এই বিভাগটোক [[বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ]] (CSIR) ৰ দ্বাৰা মৌচুমী সম্পৰ্কীয় পূৰ্বানুমানৰ বাবে মেচ’স্কেল মডেলিং সম্পৰ্কীয় ভাৰত চৰকাৰৰ নিউ মিলেনিয়াম ইণ্ডিয়ান টেকন’লজী লিডাৰশ্বিপ ইনিচিয়েটিভ (NMITLI) ৰ অন্যতম উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ সৈতে অন্য প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহ যেনে ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ‍্যা প্ৰতিষ্ঠান, দিল্লী; ভাৰতীয় গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় বতৰ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, পুনে; [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান | ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, বেংগালুৰু]]; [[টাটা মৌলিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]]; C-MMACS, বেংগালুৰু আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় এৰ’স্পেচ পৰীক্ষাগাৰ, বেংগালুৰু অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (বতৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক (বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগে জলজ ব্যৱস্থাৰ ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। সামুদ্ৰিক বিজ্ঞানৰ বিভিন্ন শাখাত গৱেষণাৰ বাবে এইটো এটা মূল বিষয়। ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগটো দেশৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞানৰ অন্যতম প্ৰধান শৈক্ষিক কেন্দ্ৰ। এইটো ১৯৩৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু লগে লগে এটা গৱেষণা কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰ পৰা ১০০ জনতকৈও অধিক পিএইচডি ছাত্ৰই স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান) আৰু এম.ফিল (জীৱ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এই বিভাগৰ গৱেষকসকলে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে এটা নতুন প্ৰজাতিক ''Victoriopisa cusatensis''<ref name="auto"/> নামকৰণ কৰিছে। ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো পৰিৱেশ আৰু উন্নয়নমূলক বিষয়সমূহত ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ গুৰুত্বক স্বীকৃতি দিয়া দেশৰ প্ৰথমসমূহ বিভাগৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্বত স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম ১৯৭৬ চনত আৰম্ভ হৈছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান আৰু সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ আছিল। ১৯৬৫ চনত সাগৰ বিজ্ঞান বিষয়ত এটা স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল, যিটো পিছলৈ কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান আৰু বতৰ বিজ্ঞান বিভাগলৈ (POMD) স্থানান্তৰ কৰা হয়। ১৯৯৬ চনত ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. (সাগৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক. (মহাসাগৰীয় প্ৰযুক্তি) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগ ==== ১৯৯১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগে অণুজীৱবিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, অণুজীৱ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, স্নায়ু জীৱবিজ্ঞান, কোষীয় আৰু আণৱিক জীৱবিজ্ঞান, চিকিৎসা জৈৱ ৰসায়ন, আনুবংশিক অভিযান্ত্ৰিকী, উদ্ভিদ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, জৈৱ-বিদ্যুৎ-ৰাসায়নিক ব্যৱস্থা আৰু অণুজীৱ জিনীয় বিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. অণুজীৱবিজ্ঞান (২০১৮ চনত আৰম্ভ হোৱা), এম.এছ.চি. (জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা), জৈৱ বিজ্ঞানত সংহত এম.এছ.চি. (২০২১ চনত আৰম্ভ হোৱা) আৰু জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বৰ্তমান অধ্যাপক (ড°) পাৰ্বতী এ.-য়ে বিভাগীয় মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। === সমাজ বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগ ==== ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগে প্ৰযুক্তিৰ অৰ্থনীতি, অৰ্থমিতি (ইকোনমেট্ৰিক্স) আৰু ক্ৰিয়া গৱেষণা (অপাৰেচন ৰিচাৰ্চ) ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। [[কোচি]] চহৰত এখন উদ্যোগিক অঞ্চল আৰু এটা উপকূলীয় অঞ্চল আছে যিয়ে মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। এই অঞ্চলৰ উদ্যোগ আৰু মীনপালনে পৰিৱেশ প্ৰদূষণত যথেষ্ট অৱদান যোগাইছে। গতিকে, বিভাগটোৱে উদ্যোগ আৰু মীন খণ্ডৰ প্ৰযুক্তিগত সমস্যা আৰু পৰিৱেশৰ অৰ্থনীতিৰ ওপৰত বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। বিভাগটোৱে এম.এ. (ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি) ৰ লগতে এম.ফিল. আৰু পিএইচডি কাৰ্যসূচীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ’ (SMS) বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি শৈক্ষিক গোটসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু দেশত প্ৰতিষ্ঠা কৰা প্ৰথম পাঁচখন ব্যৱস্থাপনা শিক্ষানুষ্ঠানৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ১৯৬৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এক অংশ হিচাপে এমিৰেটাছ অধ্যাপক এম. ভি. পাইলীৰ নেতৃত্বত আৰু ‘ফাৰ্টিলাইজাৰ্ছ এণ্ড কেমিকেলছ ট্ৰাভাংকোৰ’ৰ চৌহদত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৭১ চনত ই কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ হৈ পৰে, যিখন পিছলৈ কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় নামেৰে জনাজাত হয়। এই বিদ্যালয়খনে শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপৰ চাৰিটা ক্ষেত্ৰ অনুসৰণ কৰে: শিক্ষাদান, প্ৰশিক্ষণ, গৱেষণা আৰু পৰামৰ্শদাতা সেৱা। SMS-এ তলত উল্লেখ কৰা ডিগ্ৰীসমূহৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়: এমবিএ (MBA), এম.ফিল. (বাণিজ্য) আৰু পিএইচডি। == ৰেংকিং (স্থানসমূহ) == {{Infobox India university ranking | type = University <!----------International----------> | NIRF_U_2024 = 34 | THE_W_2024 = 1201-1500 | THES_A_2024 = 301-350 | NIRF_O_2024 = 51 }} ২০২৪ চনত ''টাইমছ হায়াৰ এডুকেশ্যন ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্চিটি ৰেংকিঙছ''-এ CUSAT-ক ১২০১-১৫০০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল আৰু এছিয়াত ৩০১-৩৫০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল। [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানগত ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক]] (NIRF)-এ ২০২৪ চনত ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত ইয়াক ৩৪ তম আৰু সামগ্ৰিকভাৱে ৫১ তম স্থান প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=2024 NIRF Ranking |url=https://www.nirfindia.org/nirfpdfcdn/2024/pdf/Report/IR2024_Report.pdf}}</ref> == কেন্দ্ৰসমূহ == === সমাজত বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ === ১৯৯১ চনত কোচিন ৰিফাইনেৰীজ লিমিটেডৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্যৰে ‘চেণ্টাৰ ফৰ চাইন্স ইন ছ’চাইটি’ (C-SIS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাক শিশুসকলৰ বাবে অধিক সুলভ কৰি তোলা। কেৰালা চৰকাৰে C-SIS-ক "শাস্ত্ৰপোষণ" (Sastraposini) কাৰ্যসূচীৰ অধীনত উচ্চতৰ মাধ্যমিকৰ বিজ্ঞান শিক্ষকসকলৰ এক প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ হিচাপে অনুমোদন জনাইছে। C-SIS-ৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি উদ্যানখনত [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]] (ইছৰো) ৰ দ্বাৰা দান কৰা এটা স্পেচ পেভিলিয়ন (মহাকাশ মণ্ডপ) আছে। ইয়াত তেওঁলোকৰ মহাকাশ ৰকেট আৰু চন্দ্ৰযান [[চন্দ্ৰযান-১]] ৰ আৰ্হিৰ লগতে [[শ্ৰীহৰিকোটা]]ৰ পৰা ৰকেট উৎক্ষেপণৰ ভিডিঅ’ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ প্ৰক্ৰিয়াত গতিপথ নিৰীক্ষণ আৰু ত্ৰুটি সংশোধনৰ প্ৰদৰ্শন চাব পাৰে। এই উদ্যানখনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ভিত্তিক (IEEE) ইনষ্টিটিউট অৱ ইলেক্ট্ৰিকেল এণ্ড ইলেক্ট্ৰনিক্স ইঞ্জিনিয়াৰ্ছৰ এটা ইলেক্ট্ৰনিক্স প্ৰদৰ্শনী ‘ই-চাইণ্টিয়া’ (E–Scientia)-ও অন্তৰ্ভুক্ত আছে।{{citation needed|date=November 2017}} === অত্যাধুনিক পৰীক্ষণ আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন কেন্দ্ৰ === ‘চফিষ্টিকেটেড টেষ্ট এণ্ড ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেণ্টাৰ’ (STIC) হ’ল [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] (KSCSTE) আৰু কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় (CUSAT) ৰ এক যুটীয়া প্ৰচেষ্টা।<ref>{{Cite web|url=http://www.sticindia.com|title=STIC India|website=sticindia.com|access-date=2016-09-30}}</ref> ইয়াৰ লক্ষ্যসমূহ হ’ল উদ্যোগ, শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান আৰু আৰ এণ্ড ডি প্ৰতিষ্ঠানৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলক বিশ্লেষণাত্মক পৰীক্ষণ, জোখ-মাখ আৰু কেলিব্ৰেচনৰ বাবে উন্নত যান্ত্ৰিক সুবিধা প্ৰদান কৰা; ৰাজ্যখনৰ উদ্যোগসমূহৰ বাবে প্ৰাসংগিক ক্ষেত্ৰত নতুন সঁজুলি বিকশিত কৰা; আৰু উদ্যোগ তথা শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহক এই সঁজুলিসমূহ পৰিচালনাৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়া। === ৰাষ্ট্ৰীয় জলজ প্ৰাণী স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ === ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) পূৰ্বতে ‘চেণ্টাৰ ফৰ ফিশ্ব ডিজিজ ডায়াগন’চিছ এণ্ড মেনেজমেণ্ট’ নামেৰে জনাজাত আছিল। এইটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। জলজ কৃষকসকলক মীনপালনৰ স্বাস্থ্য সুৰক্ষাত সহায় কৰিবলৈ ২০০০ চনত এই কেন্দ্ৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াত জীৱাণু বিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, প্ৰাণী কলা কৰ্ষণ, ৰোগ প্ৰতিৰোধ বিজ্ঞান, জিন’মিক্স, প্ৰ’টিঅ’মিক্স, কিণ্বন আৰু জৈৱ বিশ্লেষণ (বায়’এছে) ৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰ আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.ncaah.org/|title=National Centre for Aquatic Animal Health NCAAH Kochi|website=ncaah.org|access-date=2016-09-30}}</ref> এই কেন্দ্ৰটোৱে ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ দ্বাৰা পৃষ্ঠপোষকতা কৰা সামুদ্ৰিক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত এটা এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === সামাজিক বৰ্জন আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক নীতি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === ‘চেণ্টাৰ ফৰ দি ষ্টাডি অব ছ’চিয়েল এক্সক্লুজন এণ্ড ইনক্লুচিভ পলিচি’ (CSSEIP) ২০০৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই সামাজিক বৰ্জনৰ ওপৰত গৱেষণা চলায়, য’ত বিশেষকৈ ডিজিটেল বৰ্জন, বাসস্থান আৰু মৌলিক সা-সুবিধাৰ পৰা বৰ্জন, বৰ্জনৰ আৰ্থ-সাংস্কৃতিক আৰু গাঁথনিগত নিৰ্ধাৰক, স্থানিক বৰ্জন আৰু বৰ্জনৰ জনগাঁথনিগত মাত্ৰাসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। === মহিলা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === মহিলাসকলৰ সবলীকৰণৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে ২০১০ চনত ‘ৱিমেনছ ষ্টাডিজ চেণ্টাৰ’ (WSC) আৰম্ভ কৰা হৈছিল। তেতিয়াৰে পৰা কেন্দ্ৰটোৱে এই লক্ষ্যসমূহ অৰ্জনৰ বাবে অহোপুৰুষাৰ্থ কৰি আহিছে। কেন্দ্ৰটোৱে কেইবাখনো আলোচনাচক্ৰ আৰু সজাগতামূলক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰিছে।<ref>{{cite web |url=http://wsc.cusat.ac.in/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160910225840/http://wsc.cusat.ac.in/ |archive-date=10 September 2016 |title=women's studies centre Cochin University of Science and Technology}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/nuals-invites-applications-for-courses/article32279363.ece|title = NUALS invites applications for courses|newspaper = The Hindu|date = 5 August 2020}}</ref> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ (IUCIPRS) হ’ল কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভিতৰত [[কেৰালা চৰকাৰ]]ৰ উচ্চ শিক্ষা বিভাগৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা এটা স্বায়ত্তশাসিত প্ৰতিষ্ঠান। বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। IUCIPRS-ৰ পৰিচালনা পৰিষদখন ১২ জন সদস্যৰে গঠিত, য’ত কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী অধ্যক্ষ হিচাপে আৰু CUSAT-ৰ উপাচাৰ্য উপাধ্যক্ষ হিচাপে থাকে।<ref>{{Cite web|url=http://ciprs.cusat.ac.in|title=Inter University Centre for Intellectual Property Rights Studies: An Autonomous Centre at CUSAT|website=ciprs.cusat.ac.in|access-date=2016-09-30}}</ref> === অৰ্থনৈতিক নীতি আৰু বিশ্লেষণৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ === ১৯৯০ আৰু ২০০০-ৰ দশকত ব্যৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগৰ নেতৃত্বত হোৱা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাৰ ফলস্বৰূপে ‘ইণ্টাৰনেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পলিচি এণ্ড এনালিচিছ’ (ICEPA) গঢ়ি উঠিছিল। অৰ্থনৈতিক বিষয়সমূহৰ বিশ্লেষণ আৰু নীতিগত সিদ্ধান্তৰ বাবে নীতি-নিৰ্দেশনা প্ৰস্তুত কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈ ২০০৪ চনত ICEPA প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটোৱে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বেচৰকাৰী সংগঠনৰ (NGO) লগতে উদ্যোগ আৰু চৰকাৰসমূহৰ সৈতেও সহযোগিতা কৰে।{{citation needed|date=November 2017}} কেন্দ্ৰটোৱে [[বিশ্ব বেংক]], [[ইউৰোপীয় ইউনিয়ন]], ৰয়েল নেদাৰলেণ্ড দূতাবাস, নেদাৰলেণ্ডৰ ডেভেলপমেণ্ট ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউট, তিলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়, ভাৰত চৰকাৰৰ কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰালয় আৰু বৃক্ষৰোপণ মন্ত্ৰালয়, আৰু কেৰালা শ্বিপিং এণ্ড ইনলেণ্ড নেভিগেচন কৰ্পোৰেচন লিমিটেডৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন অধ্যয়ন সম্পন্ন কৰিছে। == ২০২৩ চনৰ টেক ফেষ্টৰ দুৰ্ঘটনা == CUSAT-ৰ হেঁচা-ঠেলাৰ ঘটনাটো ২০২৩ চনৰ ২৫ নৱেম্বৰত কেৰালাৰ কোচিত সংঘটিত হৈছিল। এই শোকাৱহ ঘটনাটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বাৰ্ষিক কাৰিকৰী উৎসৱ 'ধিষ্ণা'ৰ সময়ত হৈছিল। কণ্ঠশিল্পী নিখিতা গান্ধীৰ সংগীতানুষ্ঠান চাবলৈ বহু মানুহে এখন মুকলি প্ৰেক্ষাগৃহত ভিৰ কৰিছিল। সেই সময়ত মানুহৰ মাজত হেঁচা-হেঁচিৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত চাৰিজন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মৃত্যু হয়। এই দুৰ্ঘটনাত আন ৬৪ জন লোক আহত হয়। এই সংগীতানুষ্ঠানটো ৰিয়েলমি (Realme) ব্ৰেণ্ডৰ সহযোগত আয়োজন কৰা হৈছিল। হঠাৎ অহা বৰষুণৰ বাবে মানুহৰ মাজত হাহাকাৰ লাগে। প্ৰেক্ষাগৃহত কেৱল এটা প্ৰৱেশ আৰু প্ৰস্থানৰ দুৱাৰ আছিল। তাত সঠিক ভিৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ অভাৱ আছিল। কেৱল পাছ আৰু 'ধিষ্ণা' টি-চাৰ্ট থকা লোককহে ভিতৰলৈ যাবলৈ দিয়া হৈছিল। এই সকলোবোৰ কাৰণতে এই ভয়ংকৰ দুৰ্ঘটনাটো ঘটিছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-11-25 |title=Cochin University tech fest turns tragic; four students dead, over 60 injured in stampede |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-26 |title=Kerala: Four dead, dozens injured in stampede at Cochin University |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ বিশ্ববিদ‍্যালয়]] 27swywned26webtsr0d5x3sxge2t6ug 622765 622764 2026-08-02T15:12:17Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622765 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image = Cochin University of Science and Technology Logo.png | motto = ''tejasvi nāvadhītamastu (Sanskrit)'' | motto_eng = May learning illumine us both<ref name="Motto"/> | established = {{start date and age|10 July 1971}} | type = [[ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] | chancellor = [[কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল]]<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | vice_chancellor = ড° এম. জুনেইদ বুশ্বিৰী ''(ভাৰপ্ৰাপ্ত)''<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | head_label = উপ-আচাৰ্য | head = ৰোজি এম. জন<br />{{Small|(উচ্চ শিক্ষা মন্ত্ৰী)}}<ref>https://cusat.ac.in {{Bare URL inline|date=July 2026}}</ref> | undergrad = | postgrad = | address = ইউনিভাৰ্চিটি ৰোড, দক্ষিণ কালামাছেৰী | city = [[কোচি]] | state = [[কেৰালা]] | country = ভাৰত | coordinates = {{Coord|10.0443|N|76.3282|E|display=inline,title}} | campus = নগৰীয়া, {{cvt|180|acre}} | website = {{URL|www.cusat.ac.in}} | colours = {{color box|#c0ffff}} পাতল সেউজীয়া <br />{{color box|darkgray}} ধোঁৱাবৰণীয়া | affiliations = [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যাপন পৰিষদ]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, কমন্‌ৱেল্থ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড }} [[File:Administrative Block, Cusat.jpg|thumb|প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয় <ref>{{Cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cochin University of Science and Technology-Home Page|website=cusat.ac.in|access-date=25 September 2016}}</ref>|261x261px]] [[File:Cusat.jpg|thumb|কোচি চৌহদৰ (CUSAT) মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ|259x259px]] '''কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়''' {{en| Cochin University of Science and Technology}} চমুকৈ '''CUSAT''' [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[কোচি]]ত অৱস্থিত এখন ৰাজ্য চৰকাৰৰ অধীনস্থ স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়। ইয়াক ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন কোচিত ([[কালামাছেৰী]] আৰু [[এৰ্নাকুলাম]]) আৰু এখন কোচিৰপৰা প্ৰায় ৬৬ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ [[আলাপুঝা]]ৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত। [[কেৰালা বিধানসভা]]ৰ এক আইনৰ জৰিয়তে ১৯৭১ চনত এই বিশ্ববিদ্যালয়খন 'কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়' হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ৰাজ্যখনত স্নাতকোত্তৰ শিক্ষাৰ বাবে চলোৱা এক আন্দোলনৰ ফলস্বৰূপে এই বিশ্ববিদ্যালয়খন গঠন হৈছিল। ১৯৮৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইয়াক 'কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়' (CUSAT) নামকৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য হ'ল [[ব্যাৱহাৰিক বিজ্ঞান]], প্ৰযুক্তি, উদ্যোগ, বাণিজ্য, ব্যৱস্থাপনা আৰু [[সমাজ বিজ্ঞান]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ অধ্যয়ন আৰু উন্নত গৱেষণাৰ প্ৰসাৰ কৰা।<ref name="official">{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cusat -overall|access-date=2008-06-23|archive-date=21 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221031546/http://cusat.ac.in|url-status=dead}}</ref> স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ দুয়োটা পাঠ্যক্ৰমতে নামভৰ্তি 'কমন এডমিছন টেষ্ট' (CAT) ৰ ওপৰত আধাৰিত। কিছুমান স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে 'ডিপাৰ্টমেণ্টেল এডমিছন টেষ্ট' (DAT) অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, বিশ্ববিদ্যালয়খনত ২৯টা অধ্যয়ন আৰু গৱেষণা বিভাগ আছে। এই বিভাগসমূহে অভিযান্ত্ৰিকী, [[বিজ্ঞান]], [[প্ৰযুক্তি]], [[মানৱীয় বিজ্ঞান]], [[আইন]] আৰু [[ব্যৱস্থাপনা]]ৰ বহুতো শাখাত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিশ্বৰ কেইবাখনো শিক্ষানুষ্ঠানৰ সৈতে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক সংযোগ আৰু বিনিময় কাৰ্যসূচী আছে।<ref>{{Cite news |date=2023-10-20 |title=Cusat to collaborate with global varsities for research and exchange programmes |url=https://thehindu.com |access-date=2025-04-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০১৮ চনত কোচিৰ জলাশয়ৰপৰা সংগ্ৰহ কৰা এটা নতুন এম্ফিপড্ প্ৰজাতিক বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে ''Victoriopisa cusatensis'' নামকৰণ কৰা হৈছিল।<ref name="auto">{{Cite web|url=http://marinespecies.org|title=WoRMS - World Register of Marine Species - Victoriopisa cusatensis Ph. Joseph, Abhishek Sharma, P.R. Jayachandran, 2018|website=marinespecies.org|language=en|access-date=2018-07-25}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আদৰ্শ বাক্যটো হ'ল ''তেজস্বী নাৱধীতমস্তু''। এই বাক্যশাৰী [[বেদ]]ৰপৰা লোৱা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল "অৰ্জিত জ্ঞানে আমাক— শিক্ষক আৰু শিক্ষাৰ্থী দুয়োকে— মহিমান্বিত কৰক আৰু এই জ্ঞান সমগ্ৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিয়পি পৰক।" <ref name="Motto">{{cite news |url=https://cusat.ac.in| title=Vision and Mission | access-date=7 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cusat.ac.in|title=The University: About CUSAT|access-date=26 September 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619092942/https://cusat.ac.in|archive-date=19 June 2009|url-status=dead}}</ref>[[File:STUDENTS AMENITIES CENTRE FROM OUTSIDE.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰ|259x259px]] == চৌহদসমূহ == বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন [[কোচি]]ত অৱস্থিত। আনখন [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[আলাপুঝা]] জিলাৰ কুত্তানাদৰ পুলিনকুন্নুত অৱস্থিত। এইখন কোচিৰপৰা প্ৰায় ৬৫ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত।<ref name=":0">{{Cite web |title=Campus Life |url=https://cusat.ac.in/campus-life |access-date=2025-04-26 |website=Cochin University of Science and Technology}}</ref> === মূল (ত্ৰিক্কাকৰা) চৌহদ === [[File:Guest House CUSAT.jpg|thumb|right|কালামাছেৰীৰ অতিথিশালা]] [[File:SEMINAR HALL OF UNIVERSITY.jpg|thumb|right|ছেমিনাৰ হল]] [[File:Students amenities centre from inside.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰৰ ভিতৰৰ দৃশ্য। ]] মূল চৌহদখন দক্ষিণ [[কালামাছেৰী]]ৰ ৪৭ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰপৰা ১.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই ১৮০ একৰৰ চৌহদটোত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং (SOE চৌহদ), কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, বিভিন্ন বিজ্ঞান বিভাগ আৰু স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। === লেকচাইড চৌহদ === লেকচাইড চৌহদখন মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ১২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন চহৰৰ ফাইন আৰ্টছ এভিনিউত নদীৰ মোহনাত অৱস্থিত। ইয়াত স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছ, স্কুল অব ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ফিচাৰিজ, শাৰীৰিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ, ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ আৰু সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ আছে। স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছৰ পুথিভঁৰালখন এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান পুথিভঁৰাল। উপকূলীয় পানীৰ অধ্যয়নৰ বাবে এই বিদ্যালয়খনৰ এখন গৱেষণা জাহাজো আছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতৰ ভিতৰৰ আৰু বাহিৰৰ অন্যান্য বিশ্ববিদ্যালয় তথা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে ইয়াৰ শৈক্ষিক আদান-প্ৰদান আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.newsexperts.in/marine-science-niigata-university-co-operate-cusat/|title=Marine Science: Niigata University to Co-operate with Cusat|date=2 December 2017|website=News Experts|language=en-US|access-date=2019-02-21}}</ref> === পুলিনকুন্নু চৌহদ === আলাপুঝা জিলাৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত পুলিনকুন্নু চৌহদখন মূল চৌহদৰপৰা ৬৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ (CUCEK) ৰ গৃহভূমি।<ref name=":0" /> == অনুষদসমূহ == CUSAT নটা অনুষদত বিভক্ত:<ref>{{Cite web |title=Cochin University of Science and Technology |url=https://cusat.ac.in |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317193526/https://cusat.ac.in |archive-date=2025-03-17 |access-date=2025-04-26 |website=cusat.ac.in |language=en}}</ref> [[File:Sign Board In University showing different trades.jpg|thumb|right|বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিভিন্ন বিভাগসমূহ দৰ্শাই থকা এখন নিৰ্দেশক বোৰ্ড। ]] * [[বিজ্ঞান]] * [[প্ৰযুক্তি]] * [[অভিযান্ত্ৰিকী]] * [[পৰিৱেশ অধ্যয়ন]] * [[মানৱীয় বিজ্ঞান]] * [[আইন]] * [[সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান]] * [[চিকিৎসা বিজ্ঞান]] আৰু প্ৰযুক্তি * [[সমাজ বিজ্ঞান]] === বিজ্ঞান অনুষদ === ==== পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো ১৯৬৩ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এৰ্নাকুলাম কেন্দ্ৰৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ হিচাপে অধ্যাপক কে. ভেংকটেশ্বৰলুৰদ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ই এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। পৰীক্ষামূলক আৰু তত্ত্বীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞান দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে শিক্ষাদান আৰু গৱেষণালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ই ভাৰতৰ লগতে বিদেশতো সুপৰিচিত। ইয়াৰ গৱেষণাৰ মূল ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত নেনোবিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি, অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স সঁজুলি, [[কুৱাণ্টাম কম্পিউটিং]], অৰ্ধপৰিবাহী সঁজুলি, সৌৰ কোষ, হ’ল’গ্ৰাফিক সামগ্ৰী, উচ্চ ঘনত্বৰ সংগ্ৰাহক বেটাৰী, জ্যোতিৰ্জীৱবিজ্ঞান আৰু কুৱাণ্টাম অপ্টিক্স অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], এআইচিটিই, [[আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিঃপদাৰ্থ বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]], [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], চিএছআইআৰ, আইইউএচি, [[পৰমাণু শক্তি বিভাগ]] আৰু [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] আদি সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোত ব্যাপক যান্ত্ৰিক সা-সুবিধা আছে, যিবোৰ নামমাত্ৰ মাচুলৰ বিনিময়ত বাহিৰৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ বাবেও উপলব্ধ কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (পদাৰ্থ বিজ্ঞান), এম.ফিল. (পদাৰ্থ বিজ্ঞান) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগে আইইউচিএএ সমল কেন্দ্ৰ (CUSAT) আৰু এডুমিথ্ৰা ইণ্টেলেকচুৱেল চাৰ্ভিচেছৰ সহযোগত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এক বিজ্ঞান সজাগতা কাৰ্যসূচী<ref>{{cite web|title=Physics - scope and awareness for school students|url=http://in.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104170924/http://in.com|url-status=dead|archive-date=2012-11-04}}</ref><ref>{{cite news|title=Physics: Scope and Awareness|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=6 February 2010}}</ref> আৰু [[ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ অলিম্পিয়াড]]<ref>{{cite news|title=Cusat to host National Space Olympiad|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=18 January 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://newindianexpress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20141221113310/http://newindianexpress.com|url-status=dead|archive-date=21 December 2014|title=National Space Olympiad at CUSAT}}</ref><ref>{{cite web|title=National Space Olympiad 2014|url=http://mathrubhumi.com|access-date=30 October 2014|archive-date=30 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141030115654/http://mathrubhumi.com|url-status=dead}}</ref> পৰিচালনা কৰে। === প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগ ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগটো ১৯৭৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত মাইক্ৰ’ৱেভ ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰ]], পানীৰ তলৰ শব্দবিজ্ঞান, মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’ৱেভ]] প্ৰসাৰণ এণ্টেনা, মাইক্ৰ’ৱেভ চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, সংকেত প্ৰক্ৰিয়াকৰণত মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰৰ প্ৰয়োগ আৰু প্ৰদৰ্শন সঁজুলি অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, [[ইছৰো]], এআইচিটিই, ডিঅ’ই, ডিআৰডিঅ’, এমঅ’ডি আৰু ৰাজ্য চৰকাৰকে ধৰি বিভিন্ন বাহ্যিক সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোৰ ডেলফ্ট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় ([[নেদাৰলেণ্ড]]), প’লাৰিজৱান কৰ্পোৰেচন ([[মালয়েছিয়া]]), কেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয় ([[যুক্তৰাজ্য]]) আৰু সৰে বিশ্ববিদ্যালয় (যুক্তৰাজ্য)ৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা আছে।<ref name="DOE CUSAT">{{cite news|url=http://cusat.ac.in| title=Department of Electronics| access-date=5 January 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120513215709/http://cusat.ac.in| archive-date=13 May 2012| url-status=dead}}</ref> এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু মাইক্ৰ’ৱেভ এণ্ড ৰাডাৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু ডিজিটেল ইলেক্ট্ৰনিক্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিভাগটোৱে দ্বিবৰ্ষীয় কাৰ্যসূচী হিচাপে দুখনকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ অনুষ্ঠিত কৰে: এণ্টেনা আৰু প্ৰসাৰণ সম্পৰ্কীয় ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ (APSYM),<ref name="APSYM">{{cite news |url=http://cusat.edu | title=APSYM-Antennas and propagation Symposium | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111103174648/http://cusat.edu | archive-date=3 November 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স সম্পৰ্কীয় আলোচনাচক্ৰ (SYMPOL)।<ref name="SYMPOL">{{cite news |url=http://cusat.ac.in | title=SYMPOL – International Symposium on Ocean Electronics | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100103093538/http://cusat.ac.in | archive-date=3 January 2010 | url-status=dead }}</ref> ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগ ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগটো ১৯৯৫ চনত ইউনিভাৰ্চিটি চাইন্স ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেণ্টাৰ (USIC) ৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগসমূহৰ লগতে বাহ্যিক সংস্থাসমূহক ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন, গ্লাছ ব্লোয়িং আৰু কাঠমিস্ত্ৰীৰ কামকে ধৰি বিভিন্ন ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন সেৱা আগবঢ়াই আহিছিল। এক শৈক্ষিক বিভাগ হিচাপে এতিয়া ইয়াৰ ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন আৰু ব্যাৱহাৰিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণা কাৰ্যসূচী আছে। ইয়াক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, পৰমাণু শক্তি বিভাগ, বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ, সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ, কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ আৰু দ্য ৱৰ্ল্ড একাডেমী অৱ চায়েঞ্চেছ (TWAS) আদি বাহ্যিক পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। ইয়াৰ উপৰি ই শিক্ষাদান, গৱেষণা, কেলিব্ৰেচন আৰু ঔদ্যোগিক প্ৰয়োগৰ বাবে পৰীক্ষামূলক ব্যৱস্থাৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱাও আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Department Of Instrumentation, CUSAT}}</ref> বিভাগটোৱে ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত চাৰিবছৰীয়া বি.টেক (স্নাতক) পাঠ্যক্ৰম, ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত দুবছৰীয়া এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচনত দুবছৰীয়া এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|date= 4 December 2019|title=Academic programs at Department of Instrumentation}}</ref> ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগৰ অধ্যাপক কে এন মধুসূদননক ২০১৯ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল পি সদাশিৱমৰদ্বাৰা CUSAT ৰ উপাচাৰ্য (VC) হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://newindianexpress.com|date= 25 April 2019|title=K N Madhusoodhanan appointed Cusat VC}}</ref> ==== বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ (P.S. & R.T.) পলিমাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকীৰ শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত এক অগ্ৰগামী বিভাগ। ভাৰতীয় ৰবৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগত ১৯৭২ চনত ইয়াৰ বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াক নিউফিক, [[নেদাৰলেণ্ড]]), ভল্কছৱাগেন ফাউণ্ডেচন (জাৰ্মানী), [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়]], এআইচিটিই, [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]] আৰু [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]] ধৰি বিভিন্ন সংস্থাই পুঁজি যোগান ধৰে। ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগটো ১৯৭৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই ভাৰতত নৌ-স্থাপত্য (নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ) শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী বিভাগ। ইয়াত ১৯৭৫ চনত নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ এণ্ড শ্বিপ বিল্ডিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হয়। এই নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ কাৰ্যসূচীখন জাৰ্মানীৰ ৰষ্টক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহযোগত চলোৱা হয়। ইয়াৰ স্নাতকসকলৰ জাহাজ নিৰ্মাণ উদ্যোগ, জাহাজ শ্ৰেণীবিভাজন সমাজসমূহ, গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন আৰু [[ভাৰতীয় নৌসেনা]]ত যথেষ্ট চাহিদা আছে। ভাৰত চৰকাৰৰ জাহাজ মন্ত্ৰ্যালয়ে এম.অ'.টি. প্ৰমাণ-পত্ৰ পৰীক্ষাৰ বাবে এই বি.টেক পাঠ্যক্ৰমক অনুমোদন জনাইছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতীয় নৌসেনাই এই বিভাগটোক তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ উচ্চ শিক্ষাৰ এক কেন্দ্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিছে। বিভাগটোৱে ‘ছ’চাইটি অব নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ ষ্টুডেণ্টছ’ নামৰ সংগঠনে ‘SHIPSTECHNIC’ নামৰ এখন বাৰ্ষিক কাৰিকৰী আলোচনী প্ৰকাশ কৰে। ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল (ISP) ১৯৯৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ ভিতৰত বিভিন্ন লেজাৰ ব্যৱস্থা আৰু লেজাৰ উপাদানৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন অন্তৰ্ভুক্ত। লগতে ফটোথাৰ্মেল, ফটোএকোষ্টিক আৰু আনুষংগিক কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ অ-ৰৈখিক পৰিঘটনাৰ অনুসন্ধান, লেজাৰ-প্ৰেৰিত প্লাজমাৰ সময় আৰু স্থান-নিৰ্ধাৰিত অধ্যয়ন, ফাইবাৰ-অপ্টিক চেন্সৰৰ ডিজাইন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, পলিমাৰ ফাইবাৰৰ ফেব্ৰিকেচন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, [[ফটোনিক্স]] সামগ্ৰীৰ প্ৰস্তুতি আৰু অনুসন্ধান আৰু ফটোনিক্স তত্ত্বৰ অধ্যয়ন অন্তৰ্ভুক্ত। এই কাৰ্যসূচীবোৰক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, এআইচিটিই আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ (ভাৰত) আদি পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://photonics.cusat.ac.in/|title=International School of Photonics CUSAT|website=International School of Photonics|language=en-US|access-date=2016-09-29}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগে ২০০২ চনৰ মাৰ্চ মাহত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ক "[[লেজাৰ]] আৰু অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত উৎকৃষ্টতাৰ সম্ভাৱনা থকা বিশ্ববিদ্যালয়" হিচাপে চিহ্নিত কৰে। ইয়াৰ বাবে ৫ কোটি টকাৰ অনুদান প্ৰদান কৰা হয়। এই অনুদান ব্যৱহাৰ কৰি ‘চেণ্টাৰ অব এক্সিলেন্স ইন লেজাৰ্ছ এণ্ড অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স চায়েঞ্চেছ’ (CELOS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটো পিছলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুলৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (অপ্টো ইলেক্ট্ৰনিক্স এণ্ড লেজাৰ টেকন’লজী) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ (DCA) ১৯৯৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি বিভাগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচনৰ স্নাতকোত্তৰ (MCA) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত [[তথ্য সুৰক্ষা]], চিমুলেচন আৰু মডেলিং, ক্ৰিপ্টোগ্ৰাফী আৰু ক’ডিং তত্ত্ব, ভাষা কম্পিউটিং, এলগৰিথম, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, ৱেব মাইনিং, গ্ৰাফ তত্ত্বৰ প্ৰয়োগ, চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, ডাটা মাইনিং, কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্ক আৰু [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{Cite web|title=Department of Computer Application|url=http://dca.cusat.ac.in}}</ref> বিভাগটোৱে ২০১৬ চনৰপৰা চফ্ট কম্পিউটিং বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়াই আহিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক চফ্ট কম্পিউটিঙৰ তত্ত্বীয় আৰু ব্যাৱহাৰিক দুয়োটা ভেটিৰে প্ৰস্তুত কৰা। এই পাঠ্যক্ৰমত মেচিন লাৰ্নিং, নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং, এআই, বিগ ডাটা এনালিটিক্স আদি বৰ্তমানৰ প্ৰযুক্তিসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগে (DCS) ইনফৰ্মেশ্যন চিষ্টেমছৰ শৈক্ষিক কাৰ্যসূচীৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত উচ্চ গতিৰ কম্পিউটিং, মানৱ-কম্পিউটাৰ মিথষ্ক্ৰিয়া, [[তথ্য সুৰক্ষা]], নেটৱৰ্কযুক্ত এম্বেডেড চিষ্টেম, প্ৰাকৃতিক ভাষা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ (নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং), [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] আৰু অতি বৃহৎ পৰিসৰৰ সংহতি ([[VLSI]]) ৰ ওপৰত গৱেষণাও অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই বিভাগটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কম্পিউটাৰ কেন্দ্ৰ আৰু CUSAT ইণ্ট্ৰানেট প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (কম্পিউটাৰ এণ্ড ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স), MTech (Software Engineering) আৰু ডাটা চাইন্স আৰু আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (কম্পিউটাৰ চাইন্স), এম.ছ‌ি কম্পিউটাৰ চাইন্স (আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স আৰু ডাটা চাইন্স) আৰু পিএইচডি (কম্পিউটাৰ চাইন্স / কম্পিউটাৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং বা ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰসমূহৰ ভিতৰত আছে: ১. আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স এণ্ড কম্পিউটাৰ ভিজন লেবৰেটৰী (AICV) ২. বায়’ইনফৰ্মেটিক্স লেবৰেটৰী (BI) ৩. চাইবাৰ ফিজিকেল চিষ্টেমছ লেবৰেটৰী (CPS) ৪. নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং লেবৰেটৰী (NLP) ৫. ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং লেবৰেটৰী (SEL) === অভিযান্ত্ৰিকী অনুষদ === ==== স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, ত্ৰিক্কাকৰা ==== [[কোচি]] আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা কৰ্মৰত অভিযন্তাসকলৰ বাবে অভিযান্ত্ৰিকীৰ প্ৰধান শাখাসমূহত (অসামৰিক, যান্ত্ৰিক, বৈদ্যুতিক আৰু ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী) অংশকালীন এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াবলৈ ১৯৭৯ চনত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৯৫ চনত এই বিদ্যালয়খনে অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী, [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]], [[ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী]], [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী]] আৰু [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে। ১৯৯৬ চনত সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰিকী (ছেফটি এণ্ড ফায়াৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং) আৰু ২০০৩ চনত বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী যোগ কৰা হয়। ১৯৮১ চনত বিদ্যালয়খনত পিএইচডি কাৰ্যসূচী সংযোজন কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, এই বিদ্যালয়খনে ৫৩ গৰাকী পিএইচডি প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াইছে আৰু ২৫০ জনতকৈও অধিক প্ৰাৰ্থীয়ে গৱেষক ছাত্ৰ হিচাপে নাম পঞ্জীয়ন কৰিছে। গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ বাবে বাহ্যিক পুঁজি বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগ, [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় ক’য়ৰবোৰ্ড আৰু কেৰালা ৰাজ্যিক ক’য়ৰ নিগম আদি সংস্থাই যোগান ধৰে। এই বিদ্যালয়খনে আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ টায়াৰ-১ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) ৰদ্বাৰা স্বীকৃত।<ref>{{Cite web|url=http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|title=Cochin University of Science and Technology-News|website=cusat.ac.in|access-date=2016-09-28|archive-date=12 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812232930/http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|url-status=dead}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) হ’ল ৱাশ্বিংটন একৰ্ডৰ এক স্থায়ী অংশীদাৰ, যিয়ে বহুকেইখন দেশত অভিযান্ত্ৰিক স্নাতক ডিগ্ৰীৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰে।{{Citation needed|date=May 2021}} '''স্নাতক বি.টেক পাঠ্যক্ৰম''' (বন্ধনীত শিক্ষাৰ্থী গ্ৰহণৰ সংখ্যা দিয়া হৈছে)<ref name=":1">{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406021538/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-date=2025-04-06 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (৯০) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * তথ্য প্ৰযুক্তি (৯০) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) [[File:Software engineering block.jpg|thumb|259x259px|ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং ব্লক]] '''স্নাতকোত্তৰ এম.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ'''<ref>{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401032640/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-date=2025-04-01 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> '''পূৰ্ণকালীন''' * তথ্য প্ৰযুক্তি (ছফ্টৱেৰ চিষ্টেমছ) (১৮) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী (নেটৱৰ্কিং চিষ্টেমছ) (১৮) * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (ভূ-কাৰিকৰী অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (তাপীয় অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু kama যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী (বেতাঁৰ প্ৰযুক্তি) (১৮) '''অংশকালীন''' * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) ওপৰত উল্লেখ কৰা সকলোবোৰ ক্ষেত্ৰতে '''পিএইচডি কাৰ্যসূচী''' উপলব্ধ আছে। ==== কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং ==== [[Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং]] প্ৰতিষ্ঠানে মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এইখন এখন পূৰ্ণকালীন বাধ্যতামূলক আৱাসিক কাৰ্যসূচী। শিক্ষাৰ্থীসকলে ক্লাছৰ বাবে মাৰ্চেণ্ট নেভি কেডেটৰ পোছাক পিন্ধিব লাগে। কেডেটসকলৰ বাবে শাৰীৰিক প্ৰশিক্ষণ বাধ্যতামূলক।{{citation needed|date=November 2017}} মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বি.টেক পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বছৰি আসনৰ সংখ্যা হ'ল ৮০ খন। ২০১৪ চনত মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত এখন পূৰ্ণকালীন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী (৮০ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী) যোগ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=http://kmsme.cusat.ac.in/|title=Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|website=kmsme.cusat.ac.in|access-date=2016-09-28}}</ref> এই বিদ্যালয়খনে [[জাহাজ পৰিবহণ সঞ্চালকালয়]]ৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই থকা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে ইঞ্জিন ৰুম চিমুলেটৰৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰমৰ সুবিধাও প্ৰদান কৰে। ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ১৯৯৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন। এইখন ত্ৰিক্কাকৰাৰ মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ৭৫ কিলোমিটাৰ দূৰত [[কুত্তানাদ]]ৰ [[পুলিনকুন্নু]]ত এক ৪২ একৰৰ চৌহদত অৱস্থিত। এইখন এৰ্নাকুলাম জিলাৰ বাহিৰত থকা CUSAT ৰ একমাত্ৰ চৌহদ। ইয়াত আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ হ'ল:<ref name=":1"/> * [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]] আৰু অভিযান্ত্ৰিকী * বৈদ্যুতিক আৰু [[ইলেক্ট্ৰনিক ইঞ্জিনিয়াৰিং | ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী]] * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী * [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] * [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]] * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী * কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন === পৰিৱেশ অধ্যয়ন অনুষদ === ==== পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুল ==== পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ বাবে উৎসৰ্গিত এক উচ্চ শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ১৯৮৩ চনত ‘স্কুল অব এনভাইৰনমেণ্টেল ষ্টাডিজ’ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিদ্যালয়খনক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ অনুদানৰদ্বাৰা পুঁজি যোগান ধৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুলৰ সৈতে সংলগ্ন ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) এ এখন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰে। ইয়াক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত মানৱ সম্পদ উন্নয়নৰ নেটৱৰ্ক কাৰ্যসূচীৰ অধীনত ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। পৰিৱেশ প্ৰযুক্তিত এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম দুটা শাখাত আগবঢ়োৱা হয়: * শাখা ১: [[পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী]] * শাখা ২: [[পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা]] ডক্টৰেট কাৰ্যসূচীসমূহ তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত আগবঢ়োৱা হয়: পৰিৱেশ জীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ৰসায়ন বিজ্ঞান, পৰিৱেশ ফটোক্যটালাইছিছ আৰু চন’ফটোক্যটালাইছিছ, পৰিৱেশ অণুজীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ব্যৱস্থাপনা, পৰিৱেশ বিষবিজ্ঞান, পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী আৰু দূৰ সংৱেদন। বিদ্যালয়খনে বিশ্ববিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ৰ শিক্ষকসকলৰ বাবে ইউজিচিৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰিফ্ৰেচাৰ পাঠ্যক্ৰম পৰিচালনা কৰে। লগতে জলবায়ু সহনশীলতা, পৰিৱেশ সমীক্ষা, প্ৰদূষণ নিৰীক্ষণ, পানীৰ গুণাগুণ ব্যৱস্থাপনা, পানীৰ শোধন, একুৱাকলচাৰ ব্যৱস্থাৰ ৰোগ নিৰ্ণয় আৰু ব্যৱস্থাপনা, আৰু পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱা আগবঢ়ায়। এই বিদ্যালয়খনে কোচি চহৰৰ [[কোচি মেট্ৰ’ | মেট্ৰ’ ৰেল প্ৰকল্প]]ৰ পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকন প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। === মানৱীয় বিজ্ঞান অনুষদ === ==== হিন্দী বিভাগ ==== ১৯৬৩ চনত প্ৰতিষ্ঠিত হিন্দী বিভাগটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি বিভাগসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ই প্ৰথমতে কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ আছিল কিন্তু ১৯৭১ চনত কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়লৈ স্থানান্তৰিত হয়। ইউজিচিৰদ্বাৰা সমৰ্থিত হিন্দী বিষয়ত ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট ৰিচাৰ্চ চাপৰ্ট’ (DRS) আৰু ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট স্পেচিয়েল এচিষ্টেঞ্চ’ (DSA) কাৰ্যসূচী থকা দক্ষিণ ভাৰতৰ ই একমাত্ৰ বিভাগ।{{Citation needed|date=May 2021}} [[File:DEPARTMENT OF HINDI.jpg|thumb|right|হিন্দী বিভাগ]] বিভাগটোৰ গৱেষণাত প্ৰাচীন আৰু আধুনিক কবিতা, কল্পকাহিনী, নাটক আৰু থিয়েটাৰ অধ্যয়ন, সমালোচনা, ব্যাকৰণ, ভাষাবিজ্ঞান, ভাষা আৰু সাহিত্যৰ তুলনামূলক অধ্যয়ন, লোক-সাহিত্য, অনুবাদ আৰু কম্পিউটাৰ ভিত্তিক ভাষা শিক্ষাদান আদি ক্ষেত্ৰসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।{{Citation needed|date=May 2021}} অধ্যয়ন আৰু গৱেষণাৰ কাৰ্যসূচীসমূহ: * এম.এ. হিন্দী ভাষা আৰু সাহিত্য * এম.ফিল. অনুবাদমূলক আৰু কাৰ্যবাহী হিন্দীত পি.জি. ডিপ্লমা * পিএইচডি * হিন্দীত কম্পিউটাৰ ভিত্তিক প্ৰশিক্ষণ আৰু শিক্ষাদানৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰম ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগটো প্ৰথমতে ১৯৭৬ চনত বিদেশী ভাষা বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বিভাগটোৰ মূল গুৰুত্ব হ’ল ইংৰাজী, [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]], [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]], [[ইটালীয় ভাষা|ইটালীয়]], [[জাপানী ভাষা|জাপানী]] আৰু [[ৰাছিয়ান ভাষা|ৰাছিয়ান]]কে ধৰি বিভিন্ন ভাষাৰ শিক্ষাদান। ২০১২ চনত [[ইংৰাজী ভাষা]] শিক্ষাদানৰ বিশেষ গুৰুত্বক সূচিত কৰিবলৈ বিভাগটোক ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ বুলি নামকৰণ কৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} === আইন অনুষদ === ==== আইনী অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ’ প্ৰথমতে ১৯৬২ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতকোত্তৰ আইন বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰ প্ৰথম সভাপতি আছিল প্ৰয়াত ড° এ.টি. মাৰ্কোচ। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিসম্পন্ন এজন আইনবিদ আছিল, যি [[ভাৰতীয় আইন প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰশাসনিক ন্যায়াধিকৰণৰ উপ-ন্যায়াধীশ আছিল। বিদ্যালয়খনে [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়]]ৰ (MHRD) সহায়ত বিৰল কিতাপ আৰু আলোচনীৰে সমৃদ্ধ এক [[বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ]] ভঁৰাল ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এটা অংগ সংস্থা বিশ্ব বৌদ্ধিক সম্পত্তি সংগঠনে (WIPO) ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰকাশনসমূহ এই ভঁৰাললৈ দান কৰিছে। মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়ে বৌদ্ধিক সম্পত্তি অধ্যয়নৰ বাবে এটা আসন মঞ্জুৰ কৰিছে। মানৱ অধিকাৰৰ ওপৰত আন্তঃশাখা গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ বিদ্যালয়খনত প্ৰয়াত ন্যায়াধীশ ভি. আৰ. কৃষ্ণ আয়াৰৰ নামত এটা মানৱ অধিকাৰ আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে। বিদ্যালয়খনে ৩বছৰীয়া আইনৰ স্নাতক পাঠ্যক্ৰম, ৫বছৰীয়া বি.বি.এ. এলএল.বি. (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম, আৰু বি.কম. এলএল.বি (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref name=":1"/> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === ২০০৩ চনত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইনী অধ্যয়ন স্কুলত প্ৰতিষ্ঠা কৰা বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ (IPR) অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটোক ২০০৯ চনত এটা আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিয়া। এইটো কেৰালা চৰকাৰৰদ্বাৰা CUSAT ত প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক স্বায়ত্তশাসিত কেন্দ্ৰ। কেৰালা আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰ বিভিন্ন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষকসকলৰ মাজত পাৰস্পৰিক আদান-প্ৰদানৰ সুবিধাৰ বাবে ইয়াক এক গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু সমল কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই কেন্দ্ৰটো কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা বিভাগৰদ্বাৰা পৰিকল্পিত আৰু ৰূপায়িত আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।{{Citation needed|date=May 2021}} বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটো প্ৰথমতে আইন অনুষদৰ ডীন ড° কে.এন. চন্দ্ৰশেখৰন পিল্লাইক সঞ্চালক আৰু ড° এন.এছ. গোপালকৃষ্ণনক সমন্বয়ক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোক ভাৰত চৰকাৰৰ মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়েও সমৰ্থন কৰে, যিয়ে ২০০৩ চনত CUSAT ত বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ওপৰত ইতিমধ্যে এখন আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।{{Citation needed|date=May 2021}} আইন, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি বিজ্ঞান, ইতিহাস, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি আদি বিভিন্ন শাখাৰ গৱেষকসকলক নীতিগত গৱেষণা হাতত ল’বলৈ উদগনি দিবলৈ কেন্দ্ৰটোৱে জলপানীৰ সৈতে বহুমুখী পিএইচডি কাৰ্যসূচী আগবঢ়ায়। ইয়াত বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কেইবাজনো গৱেষক ছাত্ৰই কাম কৰি আছে। ভঁৰালটোত প্ৰাথমিক গৱেষণা সামগ্ৰীৰ উপলব্ধতাই গৱেষকসকলৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহৰ ওপৰত গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰাটো সম্ভৱ কৰি তোলে। এই কেন্দ্ৰটোৱে আইনী অধ্যয়ন স্কুলৰ সহযোগত স্কুলৰ এলএল.এম (LL.M) পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়ায়।{{citation needed|date=November 2017}} IUCIPRS এখন পৰিচালনা পৰিষদৰদ্বাৰা পৰিচালিত হয়, যাৰ অধ্যক্ষ হ'ল কেৰালা চৰকাৰৰ মাননীয় শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী। কেন্দ্ৰৰ প্ৰশাসনিক আৰু শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰিবলৈ CUSAT ৰ উপাচাৰ্যৰ অধ্যক্ষতাত এখন কাৰ্যবাহী সমিতি আৰু এখন অনুষদ সমিতি আছে। ড° এম. ভাষী এই কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালক।{{citation needed|date=November 2017}} === আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ === ১. এলএলএম (IPR) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ২. এলএলএম (IP) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ৩. এলএলএম (IPR, ১ বছৰীয়া) ৪. বিবিএ এলএলবি (৫ বছৰীয়া) ৫. বি.কম এলএলবি (৫ বছৰীয়া) === ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ === ইউজিচিয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত দক্ষতা বিকাশৰ গুৰুত্ব আৰু প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ কৰি ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ (DDUKK) মুকলি কৰিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হ’ল সামূহিক মহাবিদ্যালয় আৰু বি.ভক পাঠ্যক্ৰমৰ ধাৰাবাহিকতা অক্ষুণ্ণ ৰাখি বৃত্তিমূলক শিক্ষাক প্ৰসাৰিত কৰা আৰু বৃহৎ পৰিসৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ যোগ্য মানৱ সম্পদ সৃষ্টি কৰা। এইখন দেশৰ উচ্চ শিক্ষা খণ্ডত বৃত্তিমূলক শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী প্ৰতিষ্ঠান। DDUKK CUSAT ৰ লক্ষ্য হৈছে শ্ৰেণীকোঠা কেন্দ্ৰিক আনুষ্ঠানিক শিক্ষা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ সৈতে অংশীদাৰীসকলৰ অভিজ্ঞতাৰ আদান-প্ৰদান আৰু ব্যাৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানসমূহত ইণ্টাৰ্নশ্বিপৰ সংমিশ্ৰণ ঘটাই মানসম্পন্ন বৃত্তিমূলক শিক্ষা প্ৰদান কৰা।<ref>{{cite news |title=Deen Dayal Kendra to Start Career-oriented Courses |url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2015/dec/09/deen-dayal-kendra-to-start-career-oriented-courses-853559.html |access-date=10 September 2021 |work=The New Indian Express |date=December 9, 2015}}</ref><ref>{{cite news |last1=Online |first1=Mathrubhumi Education |title=Courses under DDUKK at CUSAT |url=https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210905171424/https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |url-status=dead |archive-date=5 September 2021 |access-date=10 September 2021 |publisher=Mathrubhumu |date=Nov 16, 2015 }}</ref> ইয়াৰ মূল লক্ষ্য হ’ল একত্ৰিত জ্ঞান অৰ্জন আৰু মানৱীয় দক্ষতা বৃদ্ধিৰ জৰিয়তে কৰ্মসংস্থাপন লাভৰ যোগ্য যুৱক-যুৱতীৰ এক নতুন দল সৃষ্টি কৰা।<ref>{{cite news |title=With eye on job market, Cusat's DDUKK enters into tie-ups with Infopark, Kitco |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/with-eye-on-job-market-cusats-ddukk-enters-into-tieups-with-infopark-kitco/article7956859.ece |access-date=10 September 2021 |work=The Hindu |date=March 24, 2016}}</ref> DDUKK ৰ অধীনত আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহৰ শিক্ষাদান আৰু প্ৰশিক্ষণ পদ্ধতি সেই অনুসৰিয়েই প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। DDUKK প্ৰথমতে ২০১৫ চনত ড° জাকাৰিয়া কে.এ (অধ্যাপক, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, CUSAT) ক প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ: ১. প্ৰযুক্তি আৰু ব্যৱস্থাপনা পৰামৰ্শদাতাত এম.ভক (M.Voc) ২. ম’বাইল ফোন এপ্লিকেচন ডেভেলপমেণ্টত এম.ভক (M.Voc) ৩. ব্যাৱসায়িক প্ৰক্ৰিয়া আৰু ডাটা এনালিটিক্সত বি.ভক (B.Voc) === সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন স্কুল ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন বিভাগটো ১৯৭৬ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ শৈক্ষিক তথা বৈজ্ঞানিক সাফল্যৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ১৯৯৫ চনত ইয়াক এখন স্কুললৈ উন্নীত কৰা হয়। ইয়াৰ পাঁচটা বিভাগ আছে: * একুৱাকলচাৰ এণ্ড কেপচাৰ ফিশ্বাৰিজ * ফিশ্বিং টেকন’লজী * ফিশ্ব প্ৰচেছিং টেকন’লজী * ফিশ্বাৰিজ ইক’নমিক্স * ফিশ্বাৰিজ মেনেজমেণ্ট। ==== বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ ==== [[File:ACARR CUSAT.jpg|thumb|326x326px|CUSAT ত অৱস্থিত এডভান্সড চেণ্টাৰ ফৰ এটমছফেৰিক ৰাডাৰ ৰিচাৰ্চ]] বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগটো বতৰ বিজ্ঞান/বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ। এইটো কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। এই বিভাগটোক [[বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ]] (CSIR) ৰদ্বাৰা মৌচুমী সম্পৰ্কীয় পূৰ্বানুমানৰ বাবে মেচ’স্কেল মডেলিং সম্পৰ্কীয় ভাৰত চৰকাৰৰ নিউ মিলেনিয়াম ইণ্ডিয়ান টেকন’লজী লিডাৰশ্বিপ ইনিচিয়েটিভ (NMITLI) ৰ অন্যতম উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ সৈতে অন্য প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহ যেনে ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ‍্যা প্ৰতিষ্ঠান, দিল্লী; ভাৰতীয় গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় বতৰ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, পুনে; [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান | ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, বেংগালুৰু]]; [[টাটা মৌলিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]]; C-MMACS, বেংগালুৰু আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় এৰ’স্পেচ পৰীক্ষাগাৰ, বেংগালুৰু অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (বতৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক (বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগে জলজ ব্যৱস্থাৰ ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। সামুদ্ৰিক বিজ্ঞানৰ বিভিন্ন শাখাত গৱেষণাৰ বাবে এইটো এটা মূল বিষয়। ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগটো দেশৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞানৰ অন্যতম প্ৰধান শৈক্ষিক কেন্দ্ৰ। এইটো ১৯৩৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু লগে লগে এটা গৱেষণা কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰপৰা ১০০ জনতকৈও অধিক পিএইচডি ছাত্ৰই স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান) আৰু এম.ফিল (জীৱ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এই বিভাগৰ গৱেষকসকলে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে এটা নতুন প্ৰজাতিক ''Victoriopisa cusatensis''<ref name="auto"/> নামকৰণ কৰিছে। ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো পৰিৱেশ আৰু উন্নয়নমূলক বিষয়সমূহত ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ গুৰুত্বক স্বীকৃতি দিয়া দেশৰ প্ৰথমসমূহ বিভাগৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্বত স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম ১৯৭৬ চনত আৰম্ভ হৈছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান আৰু সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ আছিল। ১৯৬৫ চনত সাগৰ বিজ্ঞান বিষয়ত এটা স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল, যিটো পিছলৈ কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান আৰু বতৰ বিজ্ঞান বিভাগলৈ (POMD) স্থানান্তৰ কৰা হয়। ১৯৯৬ চনত ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. (সাগৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক. (মহাসাগৰীয় প্ৰযুক্তি) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগ ==== ১৯৯১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগে অণুজীৱবিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, অণুজীৱ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, স্নায়ু জীৱবিজ্ঞান, কোষীয় আৰু আণৱিক জীৱবিজ্ঞান, চিকিৎসা জৈৱ ৰসায়ন, আনুবংশিক অভিযান্ত্ৰিকী, উদ্ভিদ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, জৈৱ-বিদ্যুৎ-ৰাসায়নিক ব্যৱস্থা আৰু অণুজীৱ জিনীয় বিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. অণুজীৱবিজ্ঞান (২০১৮ চনত আৰম্ভ হোৱা), এম.এছ.চি. (জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা), জৈৱ বিজ্ঞানত সংহত এম.এছ.চি. (২০২১ চনত আৰম্ভ হোৱা) আৰু জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বৰ্তমান অধ্যাপক (ড°) পাৰ্বতী এ.-য়ে বিভাগীয় মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। === সমাজ বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগ ==== ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগে প্ৰযুক্তিৰ অৰ্থনীতি, অৰ্থমিতি (ইকোনমেট্ৰিক্স) আৰু ক্ৰিয়া গৱেষণা (অপাৰেচন ৰিচাৰ্চ) ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। [[কোচি]] চহৰত এখন উদ্যোগিক অঞ্চল আৰু এটা উপকূলীয় অঞ্চল আছে যিয়ে মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। এই অঞ্চলৰ উদ্যোগ আৰু মীনপালনে পৰিৱেশ প্ৰদূষণত যথেষ্ট অৱদান যোগাইছে। গতিকে, বিভাগটোৱে উদ্যোগ আৰু মীন খণ্ডৰ প্ৰযুক্তিগত সমস্যা আৰু পৰিৱেশৰ অৰ্থনীতিৰ ওপৰত বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। বিভাগটোৱে এম.এ. (ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি) ৰ লগতে এম.ফিল. আৰু পিএইচডি কাৰ্যসূচীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ’ (SMS) বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি শৈক্ষিক গোটসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু দেশত প্ৰতিষ্ঠা কৰা প্ৰথম পাঁচখন ব্যৱস্থাপনা শিক্ষানুষ্ঠানৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ১৯৬৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এক অংশ হিচাপে এমিৰেটাছ অধ্যাপক এম. ভি. পাইলীৰ নেতৃত্বত আৰু ‘ফাৰ্টিলাইজাৰ্ছ এণ্ড কেমিকেলছ ট্ৰাভাংকোৰ’ৰ চৌহদত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৭১ চনত ই কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ হৈ পৰে, যিখন পিছলৈ কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় নামেৰে জনাজাত হয়। এই বিদ্যালয়খনে শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপৰ চাৰিটা ক্ষেত্ৰ অনুসৰণ কৰে: শিক্ষাদান, প্ৰশিক্ষণ, গৱেষণা আৰু পৰামৰ্শদাতা সেৱা। SMS-এ তলত উল্লেখ কৰা ডিগ্ৰীসমূহৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়: এমবিএ (MBA), এম.ফিল. (বাণিজ্য) আৰু পিএইচডি। == ৰেংকিং (স্থানসমূহ) == {{Infobox India university ranking | type = University <!----------International----------> | NIRF_U_2024 = 34 | THE_W_2024 = 1201-1500 | THES_A_2024 = 301-350 | NIRF_O_2024 = 51 }} ২০২৪ চনত ''টাইমছ হায়াৰ এডুকেশ্যন ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্চিটি ৰেংকিঙছ''-এ CUSAT-ক ১২০১-১৫০০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল আৰু এছিয়াত ৩০১-৩৫০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল। [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানগত ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক]] (NIRF)-এ ২০২৪ চনত ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত ইয়াক ৩৪ তম আৰু সামগ্ৰিকভাৱে ৫১ তম স্থান প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=2024 NIRF Ranking |url=https://www.nirfindia.org/nirfpdfcdn/2024/pdf/Report/IR2024_Report.pdf}}</ref> == কেন্দ্ৰসমূহ == === সমাজত বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ === ১৯৯১ চনত কোচিন ৰিফাইনেৰীজ লিমিটেডৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্যৰে ‘চেণ্টাৰ ফৰ চাইন্স ইন ছ’চাইটি’ (C-SIS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাক শিশুসকলৰ বাবে অধিক সুলভ কৰি তোলা। কেৰালা চৰকাৰে C-SIS-ক "শাস্ত্ৰপোষণ" (Sastraposini) কাৰ্যসূচীৰ অধীনত উচ্চতৰ মাধ্যমিকৰ বিজ্ঞান শিক্ষকসকলৰ এক প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ হিচাপে অনুমোদন জনাইছে। C-SIS-ৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি উদ্যানখনত [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]] (ইছৰো) ৰদ্বাৰা দান কৰা এটা স্পেচ পেভিলিয়ন (মহাকাশ মণ্ডপ) আছে। ইয়াত তেওঁলোকৰ মহাকাশ ৰকেট আৰু চন্দ্ৰযান [[চন্দ্ৰযান-১]] ৰ আৰ্হিৰ লগতে [[শ্ৰীহৰিকোটা]]ৰপৰা ৰকেট উৎক্ষেপণৰ ভিডিঅ’ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ প্ৰক্ৰিয়াত গতিপথ নিৰীক্ষণ আৰু ত্ৰুটি সংশোধনৰ প্ৰদৰ্শন চাব পাৰে। এই উদ্যানখনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ভিত্তিক (IEEE) ইনষ্টিটিউট অৱ ইলেক্ট্ৰিকেল এণ্ড ইলেক্ট্ৰনিক্স ইঞ্জিনিয়াৰ্ছৰ এটা ইলেক্ট্ৰনিক্স প্ৰদৰ্শনী ‘ই-চাইণ্টিয়া’ (E–Scientia)-ও অন্তৰ্ভুক্ত আছে।{{citation needed|date=November 2017}} === অত্যাধুনিক পৰীক্ষণ আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন কেন্দ্ৰ === ‘চফিষ্টিকেটেড টেষ্ট এণ্ড ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেণ্টাৰ’ (STIC) হ’ল [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] (KSCSTE) আৰু কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় (CUSAT) ৰ এক যুটীয়া প্ৰচেষ্টা।<ref>{{Cite web|url=http://www.sticindia.com|title=STIC India|website=sticindia.com|access-date=2016-09-30}}</ref> ইয়াৰ লক্ষ্যসমূহ হ’ল উদ্যোগ, শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান আৰু আৰ এণ্ড ডি প্ৰতিষ্ঠানৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলক বিশ্লেষণাত্মক পৰীক্ষণ, জোখ-মাখ আৰু কেলিব্ৰেচনৰ বাবে উন্নত যান্ত্ৰিক সুবিধা প্ৰদান কৰা; ৰাজ্যখনৰ উদ্যোগসমূহৰ বাবে প্ৰাসংগিক ক্ষেত্ৰত নতুন সঁজুলি বিকশিত কৰা; আৰু উদ্যোগ তথা শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহক এই সঁজুলিসমূহ পৰিচালনাৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়া। === ৰাষ্ট্ৰীয় জলজ প্ৰাণী স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ === ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) পূৰ্বতে ‘চেণ্টাৰ ফৰ ফিশ্ব ডিজিজ ডায়াগন’চিছ এণ্ড মেনেজমেণ্ট’ নামেৰে জনাজাত আছিল। এইটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। জলজ কৃষকসকলক মীনপালনৰ স্বাস্থ্য সুৰক্ষাত সহায় কৰিবলৈ ২০০০ চনত এই কেন্দ্ৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াত জীৱাণু বিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, প্ৰাণী কলা কৰ্ষণ, ৰোগ প্ৰতিৰোধ বিজ্ঞান, জিন’মিক্স, প্ৰ’টিঅ’মিক্স, কিণ্বন আৰু জৈৱ বিশ্লেষণ (বায়’এছে) ৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰ আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.ncaah.org/|title=National Centre for Aquatic Animal Health NCAAH Kochi|website=ncaah.org|access-date=2016-09-30}}</ref> এই কেন্দ্ৰটোৱে ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগৰদ্বাৰা পৃষ্ঠপোষকতা কৰা সামুদ্ৰিক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত এটা এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === সামাজিক বৰ্জন আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক নীতি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === ‘চেণ্টাৰ ফৰ দি ষ্টাডি অব ছ’চিয়েল এক্সক্লুজন এণ্ড ইনক্লুচিভ পলিচি’ (CSSEIP) ২০০৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই সামাজিক বৰ্জনৰ ওপৰত গৱেষণা চলায়, য’ত বিশেষকৈ ডিজিটেল বৰ্জন, বাসস্থান আৰু মৌলিক সা-সুবিধাৰপৰা বৰ্জন, বৰ্জনৰ আৰ্থ-সাংস্কৃতিক আৰু গাঁথনিগত নিৰ্ধাৰক, স্থানিক বৰ্জন আৰু বৰ্জনৰ জনগাঁথনিগত মাত্ৰাসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। === মহিলা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === মহিলাসকলৰ সবলীকৰণৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে ২০১০ চনত ‘ৱিমেনছ ষ্টাডিজ চেণ্টাৰ’ (WSC) আৰম্ভ কৰা হৈছিল। তেতিয়াৰেপৰা কেন্দ্ৰটোৱে এই লক্ষ্যসমূহ অৰ্জনৰ বাবে অহোপুৰুষাৰ্থ কৰি আহিছে। কেন্দ্ৰটোৱে কেইবাখনো আলোচনাচক্ৰ আৰু সজাগতামূলক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰিছে।<ref>{{cite web |url=http://wsc.cusat.ac.in/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160910225840/http://wsc.cusat.ac.in/ |archive-date=10 September 2016 |title=women's studies centre Cochin University of Science and Technology}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/nuals-invites-applications-for-courses/article32279363.ece|title = NUALS invites applications for courses|newspaper = The Hindu|date = 5 August 2020}}</ref> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ (IUCIPRS) হ’ল কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভিতৰত [[কেৰালা চৰকাৰ]]ৰ উচ্চ শিক্ষা বিভাগৰদ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা এটা স্বায়ত্তশাসিত প্ৰতিষ্ঠান। বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। IUCIPRS-ৰ পৰিচালনা পৰিষদখন ১২ জন সদস্যৰে গঠিত, য’ত কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী অধ্যক্ষ হিচাপে আৰু CUSAT-ৰ উপাচাৰ্য উপাধ্যক্ষ হিচাপে থাকে।<ref>{{Cite web|url=http://ciprs.cusat.ac.in|title=Inter University Centre for Intellectual Property Rights Studies: An Autonomous Centre at CUSAT|website=ciprs.cusat.ac.in|access-date=2016-09-30}}</ref> === অৰ্থনৈতিক নীতি আৰু বিশ্লেষণৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ === ১৯৯০ আৰু ২০০০-ৰ দশকত ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগৰ নেতৃত্বত হোৱা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাৰ ফলস্বৰূপে ‘ইণ্টাৰনেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পলিচি এণ্ড এনালিচিছ’ (ICEPA) গঢ়ি উঠিছিল। অৰ্থনৈতিক বিষয়সমূহৰ বিশ্লেষণ আৰু নীতিগত সিদ্ধান্তৰ বাবে নীতি-নিৰ্দেশনা প্ৰস্তুত কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈ ২০০৪ চনত ICEPA প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটোৱে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বেচৰকাৰী সংগঠনৰ (NGO) লগতে উদ্যোগ আৰু চৰকাৰসমূহৰ সৈতেও সহযোগিতা কৰে।{{citation needed|date=November 2017}} কেন্দ্ৰটোৱে [[বিশ্ব বেংক]], [[ইউৰোপীয় ইউনিয়ন]], ৰয়েল নেদাৰলেণ্ড দূতাবাস, নেদাৰলেণ্ডৰ ডেভেলপমেণ্ট ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউট, তিলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়, ভাৰত চৰকাৰৰ কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰ্যালয় আৰু বৃক্ষৰোপণ মন্ত্ৰ্যালয়, আৰু কেৰালা শ্বিপিং এণ্ড ইনলেণ্ড নেভিগেচন কৰ্পোৰেচন লিমিটেডৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন অধ্যয়ন সম্পন্ন কৰিছে। == ২০২৩ চনৰ টেক ফেষ্টৰ দুৰ্ঘটনা == CUSAT-ৰ হেঁচা-ঠেলাৰ ঘটনাটো ২০২৩ চনৰ ২৫ নৱেম্বৰত কেৰালাৰ কোচিত সংঘটিত হৈছিল। এই শোকাৱহ ঘটনাটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বাৰ্ষিক কাৰিকৰী উৎসৱ 'ধিষ্ণা'ৰ সময়ত হৈছিল। কণ্ঠশিল্পী নিখিতা গান্ধীৰ সংগীতানুষ্ঠান চাবলৈ বহু মানুহে এখন মুকলি প্ৰেক্ষাগৃহত ভিৰ কৰিছিল। সেই সময়ত মানুহৰ মাজত হেঁচা-হেঁচিৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত চাৰিজন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মৃত্যু হয়। এই দুৰ্ঘটনাত আন ৬৪ জন লোক আহত হয়। এই সংগীতানুষ্ঠানটো ৰিয়েলমি (Realme) ব্ৰেণ্ডৰ সহযোগত আয়োজন কৰা হৈছিল। হঠাৎ অহা বৰষুণৰ বাবে মানুহৰ মাজত হাহাকাৰ লাগে। প্ৰেক্ষাগৃহত কেৱল এটা প্ৰৱেশ আৰু প্ৰস্থানৰ দুৱাৰ আছিল। তাত সঠিক ভিৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ অভাৱ আছিল। কেৱল পাছ আৰু 'ধিষ্ণা' টি-চাৰ্ট থকা লোককহে ভিতৰলৈ যাবলৈ দিয়া হৈছিল। এই সকলোবোৰ কাৰণতে এই ভয়ংকৰ দুৰ্ঘটনাটো ঘটিছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-11-25 |title=Cochin University tech fest turns tragic; four students dead, over 60 injured in stampede |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-26 |title=Kerala: Four dead, dozens injured in stampede at Cochin University |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ বিশ্ববিদ‍্যালয়]] 8rh5igo1549l1lmbqw71pnvukdk1ajk 622769 622765 2026-08-02T15:19:15Z AjayDas 12623 /* */ 622769 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image = Cochin University of Science and Technology Logo.png | motto = ''tejasvi nāvadhītamastu (Sanskrit)'' | motto_eng = May learning illumine us both<ref name="Motto"/> | established = {{start date and age|10 July 1971}} | type = [[ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] | chancellor = [[কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল]]<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | vice_chancellor = ড° এম. জুনেইদ বুশ্বিৰী ''(ভাৰপ্ৰাপ্ত)''<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | head_label = উপ-আচাৰ্য | head = ৰোজি এম. জন<br />{{Small|(উচ্চ শিক্ষা মন্ত্ৰী)}}<ref>https://cusat.ac.in {{Bare URL inline|date=July 2026}}</ref> | undergrad = | postgrad = | address = ইউনিভাৰ্চিটি ৰোড, দক্ষিণ কালামাছেৰী | city = [[কোচি]] | state = [[কেৰালা]] | country = ভাৰত | coordinates = {{Coord|10.0443|N|76.3282|E|display=inline,title}} | campus = নগৰীয়া, {{cvt|180|acre}} | website = {{URL|www.cusat.ac.in}} | colours = {{color box|#c0ffff}} পাতল সেউজীয়া <br />{{color box|darkgray}} ধোঁৱাবৰণীয়া | affiliations = [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যাপন পৰিষদ]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, কমন্‌ৱেল্থ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড }} [[File:Administrative Block , Cusat.jpg|thumb|প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয় <ref>{{Cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cochin University of Science and Technology-Home Page|website=cusat.ac.in|access-date=25 September 2016}}</ref>|261x261px]] [[File:Cusat.jpg|thumb|কোচি চৌহদৰ (CUSAT) মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ|259x259px]] '''কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়''' {{en| Cochin University of Science and Technology}} চমুকৈ '''CUSAT''' [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[কোচি]]ত অৱস্থিত এখন ৰাজ্য চৰকাৰৰ অধীনস্থ স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়। ইয়াক ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন কোচিত ([[কালামাছেৰী]] আৰু [[এৰ্নাকুলাম]]) আৰু এখন কোচিৰপৰা প্ৰায় ৬৬ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ [[আলাপুঝা]]ৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত। [[কেৰালা বিধানসভা]]ৰ এক আইনৰ জৰিয়তে ১৯৭১ চনত এই বিশ্ববিদ্যালয়খন 'কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়' হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ৰাজ্যখনত স্নাতকোত্তৰ শিক্ষাৰ বাবে চলোৱা এক আন্দোলনৰ ফলস্বৰূপে এই বিশ্ববিদ্যালয়খন গঠন হৈছিল। ১৯৮৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইয়াক 'কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়' (CUSAT) নামকৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য হ'ল [[ব্যাৱহাৰিক বিজ্ঞান]], প্ৰযুক্তি, উদ্যোগ, বাণিজ্য, ব্যৱস্থাপনা আৰু [[সমাজ বিজ্ঞান]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ অধ্যয়ন আৰু উন্নত গৱেষণাৰ প্ৰসাৰ কৰা।<ref name="official">{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cusat -overall|access-date=2008-06-23|archive-date=21 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221031546/http://cusat.ac.in|url-status=dead}}</ref> স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ দুয়োটা পাঠ্যক্ৰমতে নামভৰ্তি 'কমন এডমিছন টেষ্ট' (CAT) ৰ ওপৰত আধাৰিত। কিছুমান স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে 'ডিপাৰ্টমেণ্টেল এডমিছন টেষ্ট' (DAT) অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, বিশ্ববিদ্যালয়খনত ২৯টা অধ্যয়ন আৰু গৱেষণা বিভাগ আছে। এই বিভাগসমূহে অভিযান্ত্ৰিকী, [[বিজ্ঞান]], [[প্ৰযুক্তি]], [[মানৱীয় বিজ্ঞান]], [[আইন]] আৰু [[ব্যৱস্থাপনা]]ৰ বহুতো শাখাত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিশ্বৰ কেইবাখনো শিক্ষানুষ্ঠানৰ সৈতে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক সংযোগ আৰু বিনিময় কাৰ্যসূচী আছে।<ref>{{Cite news |date=2023-10-20 |title=Cusat to collaborate with global varsities for research and exchange programmes |url=https://thehindu.com |access-date=2025-04-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০১৮ চনত কোচিৰ জলাশয়ৰপৰা সংগ্ৰহ কৰা এটা নতুন এম্ফিপড্ প্ৰজাতিক বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে ''Victoriopisa cusatensis'' নামকৰণ কৰা হৈছিল।<ref name="auto">{{Cite web|url=http://marinespecies.org|title=WoRMS - World Register of Marine Species - Victoriopisa cusatensis Ph. Joseph, Abhishek Sharma, P.R. Jayachandran, 2018|website=marinespecies.org|language=en|access-date=2018-07-25}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আদৰ্শ বাক্যটো হ'ল ''তেজস্বী নাৱধীতমস্তু''। এই বাক্যশাৰী [[বেদ]]ৰপৰা লোৱা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল "অৰ্জিত জ্ঞানে আমাক— শিক্ষক আৰু শিক্ষাৰ্থী দুয়োকে— মহিমান্বিত কৰক আৰু এই জ্ঞান সমগ্ৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিয়পি পৰক।" <ref name="Motto">{{cite news |url=https://cusat.ac.in| title=Vision and Mission | access-date=7 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cusat.ac.in|title=The University: About CUSAT|access-date=26 September 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619092942/https://cusat.ac.in|archive-date=19 June 2009|url-status=dead}}</ref>[[File:STUDENTS AMENITIES CENTRE FROM OUTSIDE.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰ|259x259px]] == চৌহদসমূহ == বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন [[কোচি]]ত অৱস্থিত। আনখন [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[আলাপুঝা]] জিলাৰ কুত্তানাদৰ পুলিনকুন্নুত অৱস্থিত। এইখন কোচিৰপৰা প্ৰায় ৬৫ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত।<ref name=":0">{{Cite web |title=Campus Life |url=https://cusat.ac.in/campus-life |access-date=2025-04-26 |website=Cochin University of Science and Technology}}</ref> === মূল (ত্ৰিক্কাকৰা) চৌহদ === [[File:Guest House CUSAT.jpg|thumb|right|কালামাছেৰীৰ অতিথিশালা]] [[File:SEMINAR HALL OF UNIVERSITY.jpg|thumb|right|ছেমিনাৰ হল]] [[File:Students amenities centre from inside.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰৰ ভিতৰৰ দৃশ্য। ]] মূল চৌহদখন দক্ষিণ [[কালামাছেৰী]]ৰ ৪৭ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰপৰা ১.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই ১৮০ একৰৰ চৌহদটোত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং (SOE চৌহদ), কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, বিভিন্ন বিজ্ঞান বিভাগ আৰু স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। === লেকচাইড চৌহদ === লেকচাইড চৌহদখন মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ১২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন চহৰৰ ফাইন আৰ্টছ এভিনিউত নদীৰ মোহনাত অৱস্থিত। ইয়াত স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছ, স্কুল অব ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ফিচাৰিজ, শাৰীৰিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ, ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ আৰু সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ আছে। স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছৰ পুথিভঁৰালখন এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান পুথিভঁৰাল। উপকূলীয় পানীৰ অধ্যয়নৰ বাবে এই বিদ্যালয়খনৰ এখন গৱেষণা জাহাজো আছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতৰ ভিতৰৰ আৰু বাহিৰৰ অন্যান্য বিশ্ববিদ্যালয় তথা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে ইয়াৰ শৈক্ষিক আদান-প্ৰদান আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.newsexperts.in/marine-science-niigata-university-co-operate-cusat/|title=Marine Science: Niigata University to Co-operate with Cusat|date=2 December 2017|website=News Experts|language=en-US|access-date=2019-02-21}}</ref> === পুলিনকুন্নু চৌহদ === আলাপুঝা জিলাৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত পুলিনকুন্নু চৌহদখন মূল চৌহদৰপৰা ৬৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ (CUCEK) ৰ গৃহভূমি।<ref name=":0" /> == অনুষদসমূহ == CUSAT নটা অনুষদত বিভক্ত:<ref>{{Cite web |title=Cochin University of Science and Technology |url=https://cusat.ac.in |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317193526/https://cusat.ac.in |archive-date=2025-03-17 |access-date=2025-04-26 |website=cusat.ac.in |language=en}}</ref> [[File:Sign Board In University showing different trades.jpg|thumb|right|বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিভিন্ন বিভাগসমূহ দৰ্শাই থকা এখন নিৰ্দেশক বোৰ্ড। ]] * [[বিজ্ঞান]] * [[প্ৰযুক্তি]] * [[অভিযান্ত্ৰিকী]] * [[পৰিৱেশ অধ্যয়ন]] * [[মানৱীয় বিজ্ঞান]] * [[আইন]] * [[সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান]] * [[চিকিৎসা বিজ্ঞান]] আৰু প্ৰযুক্তি * [[সমাজ বিজ্ঞান]] === বিজ্ঞান অনুষদ === ==== পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো ১৯৬৩ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এৰ্নাকুলাম কেন্দ্ৰৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ হিচাপে অধ্যাপক কে. ভেংকটেশ্বৰলুৰদ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ই এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। পৰীক্ষামূলক আৰু তত্ত্বীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞান দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে শিক্ষাদান আৰু গৱেষণালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ই ভাৰতৰ লগতে বিদেশতো সুপৰিচিত। ইয়াৰ গৱেষণাৰ মূল ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত নেনোবিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি, অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স সঁজুলি, [[কুৱাণ্টাম কম্পিউটিং]], অৰ্ধপৰিবাহী সঁজুলি, সৌৰ কোষ, হ’ল’গ্ৰাফিক সামগ্ৰী, উচ্চ ঘনত্বৰ সংগ্ৰাহক বেটাৰী, জ্যোতিৰ্জীৱবিজ্ঞান আৰু কুৱাণ্টাম অপ্টিক্স অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], এআইচিটিই, [[আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিঃপদাৰ্থ বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]], [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], চিএছআইআৰ, আইইউএচি, [[পৰমাণু শক্তি বিভাগ]] আৰু [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] আদি সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোত ব্যাপক যান্ত্ৰিক সা-সুবিধা আছে, যিবোৰ নামমাত্ৰ মাচুলৰ বিনিময়ত বাহিৰৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ বাবেও উপলব্ধ কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (পদাৰ্থ বিজ্ঞান), এম.ফিল. (পদাৰ্থ বিজ্ঞান) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগে আইইউচিএএ সমল কেন্দ্ৰ (CUSAT) আৰু এডুমিথ্ৰা ইণ্টেলেকচুৱেল চাৰ্ভিচেছৰ সহযোগত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এক বিজ্ঞান সজাগতা কাৰ্যসূচী<ref>{{cite web|title=Physics - scope and awareness for school students|url=http://in.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104170924/http://in.com|url-status=dead|archive-date=2012-11-04}}</ref><ref>{{cite news|title=Physics: Scope and Awareness|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=6 February 2010}}</ref> আৰু [[ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ অলিম্পিয়াড]]<ref>{{cite news|title=Cusat to host National Space Olympiad|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=18 January 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://newindianexpress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20141221113310/http://newindianexpress.com|url-status=dead|archive-date=21 December 2014|title=National Space Olympiad at CUSAT}}</ref><ref>{{cite web|title=National Space Olympiad 2014|url=http://mathrubhumi.com|access-date=30 October 2014|archive-date=30 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141030115654/http://mathrubhumi.com|url-status=dead}}</ref> পৰিচালনা কৰে। === প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগ ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগটো ১৯৭৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত মাইক্ৰ’ৱেভ ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰ]], পানীৰ তলৰ শব্দবিজ্ঞান, মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’ৱেভ]] প্ৰসাৰণ এণ্টেনা, মাইক্ৰ’ৱেভ চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, সংকেত প্ৰক্ৰিয়াকৰণত মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰৰ প্ৰয়োগ আৰু প্ৰদৰ্শন সঁজুলি অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, [[ইছৰো]], এআইচিটিই, ডিঅ’ই, ডিআৰডিঅ’, এমঅ’ডি আৰু ৰাজ্য চৰকাৰকে ধৰি বিভিন্ন বাহ্যিক সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোৰ ডেলফ্ট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় ([[নেদাৰলেণ্ড]]), প’লাৰিজৱান কৰ্পোৰেচন ([[মালয়েছিয়া]]), কেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয় ([[যুক্তৰাজ্য]]) আৰু সৰে বিশ্ববিদ্যালয় (যুক্তৰাজ্য)ৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা আছে।<ref name="DOE CUSAT">{{cite news|url=http://cusat.ac.in| title=Department of Electronics| access-date=5 January 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120513215709/http://cusat.ac.in| archive-date=13 May 2012| url-status=dead}}</ref> এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু মাইক্ৰ’ৱেভ এণ্ড ৰাডাৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু ডিজিটেল ইলেক্ট্ৰনিক্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিভাগটোৱে দ্বিবৰ্ষীয় কাৰ্যসূচী হিচাপে দুখনকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ অনুষ্ঠিত কৰে: এণ্টেনা আৰু প্ৰসাৰণ সম্পৰ্কীয় ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ (APSYM),<ref name="APSYM">{{cite news |url=http://cusat.edu | title=APSYM-Antennas and propagation Symposium | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111103174648/http://cusat.edu | archive-date=3 November 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স সম্পৰ্কীয় আলোচনাচক্ৰ (SYMPOL)।<ref name="SYMPOL">{{cite news |url=http://cusat.ac.in | title=SYMPOL – International Symposium on Ocean Electronics | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100103093538/http://cusat.ac.in | archive-date=3 January 2010 | url-status=dead }}</ref> ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগ ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগটো ১৯৯৫ চনত ইউনিভাৰ্চিটি চাইন্স ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেণ্টাৰ (USIC) ৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগসমূহৰ লগতে বাহ্যিক সংস্থাসমূহক ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন, গ্লাছ ব্লোয়িং আৰু কাঠমিস্ত্ৰীৰ কামকে ধৰি বিভিন্ন ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন সেৱা আগবঢ়াই আহিছিল। এক শৈক্ষিক বিভাগ হিচাপে এতিয়া ইয়াৰ ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন আৰু ব্যাৱহাৰিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণা কাৰ্যসূচী আছে। ইয়াক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, পৰমাণু শক্তি বিভাগ, বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ, সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ, কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ আৰু দ্য ৱৰ্ল্ড একাডেমী অৱ চায়েঞ্চেছ (TWAS) আদি বাহ্যিক পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। ইয়াৰ উপৰি ই শিক্ষাদান, গৱেষণা, কেলিব্ৰেচন আৰু ঔদ্যোগিক প্ৰয়োগৰ বাবে পৰীক্ষামূলক ব্যৱস্থাৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱাও আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Department Of Instrumentation, CUSAT}}</ref> বিভাগটোৱে ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত চাৰিবছৰীয়া বি.টেক (স্নাতক) পাঠ্যক্ৰম, ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত দুবছৰীয়া এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচনত দুবছৰীয়া এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|date= 4 December 2019|title=Academic programs at Department of Instrumentation}}</ref> ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগৰ অধ্যাপক কে এন মধুসূদননক ২০১৯ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল পি সদাশিৱমৰদ্বাৰা CUSAT ৰ উপাচাৰ্য (VC) হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://newindianexpress.com|date= 25 April 2019|title=K N Madhusoodhanan appointed Cusat VC}}</ref> ==== বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ (P.S. & R.T.) পলিমাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকীৰ শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত এক অগ্ৰগামী বিভাগ। ভাৰতীয় ৰবৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগত ১৯৭২ চনত ইয়াৰ বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াক নিউফিক, [[নেদাৰলেণ্ড]]), ভল্কছৱাগেন ফাউণ্ডেচন (জাৰ্মানী), [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়]], এআইচিটিই, [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]] আৰু [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]] ধৰি বিভিন্ন সংস্থাই পুঁজি যোগান ধৰে। ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগটো ১৯৭৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই ভাৰতত নৌ-স্থাপত্য (নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ) শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী বিভাগ। ইয়াত ১৯৭৫ চনত নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ এণ্ড শ্বিপ বিল্ডিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হয়। এই নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ কাৰ্যসূচীখন জাৰ্মানীৰ ৰষ্টক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহযোগত চলোৱা হয়। ইয়াৰ স্নাতকসকলৰ জাহাজ নিৰ্মাণ উদ্যোগ, জাহাজ শ্ৰেণীবিভাজন সমাজসমূহ, গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন আৰু [[ভাৰতীয় নৌসেনা]]ত যথেষ্ট চাহিদা আছে। ভাৰত চৰকাৰৰ জাহাজ মন্ত্ৰ্যালয়ে এম.অ'.টি. প্ৰমাণ-পত্ৰ পৰীক্ষাৰ বাবে এই বি.টেক পাঠ্যক্ৰমক অনুমোদন জনাইছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতীয় নৌসেনাই এই বিভাগটোক তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ উচ্চ শিক্ষাৰ এক কেন্দ্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিছে। বিভাগটোৱে ‘ছ’চাইটি অব নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ ষ্টুডেণ্টছ’ নামৰ সংগঠনে ‘SHIPSTECHNIC’ নামৰ এখন বাৰ্ষিক কাৰিকৰী আলোচনী প্ৰকাশ কৰে। ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল (ISP) ১৯৯৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ ভিতৰত বিভিন্ন লেজাৰ ব্যৱস্থা আৰু লেজাৰ উপাদানৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন অন্তৰ্ভুক্ত। লগতে ফটোথাৰ্মেল, ফটোএকোষ্টিক আৰু আনুষংগিক কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ অ-ৰৈখিক পৰিঘটনাৰ অনুসন্ধান, লেজাৰ-প্ৰেৰিত প্লাজমাৰ সময় আৰু স্থান-নিৰ্ধাৰিত অধ্যয়ন, ফাইবাৰ-অপ্টিক চেন্সৰৰ ডিজাইন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, পলিমাৰ ফাইবাৰৰ ফেব্ৰিকেচন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, [[ফটোনিক্স]] সামগ্ৰীৰ প্ৰস্তুতি আৰু অনুসন্ধান আৰু ফটোনিক্স তত্ত্বৰ অধ্যয়ন অন্তৰ্ভুক্ত। এই কাৰ্যসূচীবোৰক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, এআইচিটিই আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ (ভাৰত) আদি পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://photonics.cusat.ac.in/|title=International School of Photonics CUSAT|website=International School of Photonics|language=en-US|access-date=2016-09-29}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগে ২০০২ চনৰ মাৰ্চ মাহত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ক "[[লেজাৰ]] আৰু অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত উৎকৃষ্টতাৰ সম্ভাৱনা থকা বিশ্ববিদ্যালয়" হিচাপে চিহ্নিত কৰে। ইয়াৰ বাবে ৫ কোটি টকাৰ অনুদান প্ৰদান কৰা হয়। এই অনুদান ব্যৱহাৰ কৰি ‘চেণ্টাৰ অব এক্সিলেন্স ইন লেজাৰ্ছ এণ্ড অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স চায়েঞ্চেছ’ (CELOS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটো পিছলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুলৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (অপ্টো ইলেক্ট্ৰনিক্স এণ্ড লেজাৰ টেকন’লজী) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ (DCA) ১৯৯৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি বিভাগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচনৰ স্নাতকোত্তৰ (MCA) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত [[তথ্য সুৰক্ষা]], চিমুলেচন আৰু মডেলিং, ক্ৰিপ্টোগ্ৰাফী আৰু ক’ডিং তত্ত্ব, ভাষা কম্পিউটিং, এলগৰিথম, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, ৱেব মাইনিং, গ্ৰাফ তত্ত্বৰ প্ৰয়োগ, চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, ডাটা মাইনিং, কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্ক আৰু [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{Cite web|title=Department of Computer Application|url=http://dca.cusat.ac.in}}</ref> বিভাগটোৱে ২০১৬ চনৰপৰা চফ্ট কম্পিউটিং বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়াই আহিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক চফ্ট কম্পিউটিঙৰ তত্ত্বীয় আৰু ব্যাৱহাৰিক দুয়োটা ভেটিৰে প্ৰস্তুত কৰা। এই পাঠ্যক্ৰমত মেচিন লাৰ্নিং, নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং, এআই, বিগ ডাটা এনালিটিক্স আদি বৰ্তমানৰ প্ৰযুক্তিসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগে (DCS) ইনফৰ্মেশ্যন চিষ্টেমছৰ শৈক্ষিক কাৰ্যসূচীৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত উচ্চ গতিৰ কম্পিউটিং, মানৱ-কম্পিউটাৰ মিথষ্ক্ৰিয়া, [[তথ্য সুৰক্ষা]], নেটৱৰ্কযুক্ত এম্বেডেড চিষ্টেম, প্ৰাকৃতিক ভাষা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ (নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং), [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] আৰু অতি বৃহৎ পৰিসৰৰ সংহতি ([[VLSI]]) ৰ ওপৰত গৱেষণাও অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই বিভাগটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কম্পিউটাৰ কেন্দ্ৰ আৰু CUSAT ইণ্ট্ৰানেট প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (কম্পিউটাৰ এণ্ড ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স), MTech (Software Engineering) আৰু ডাটা চাইন্স আৰু আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (কম্পিউটাৰ চাইন্স), এম.ছ‌ি কম্পিউটাৰ চাইন্স (আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স আৰু ডাটা চাইন্স) আৰু পিএইচডি (কম্পিউটাৰ চাইন্স / কম্পিউটাৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং বা ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰসমূহৰ ভিতৰত আছে: ১. আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স এণ্ড কম্পিউটাৰ ভিজন লেবৰেটৰী (AICV) ২. বায়’ইনফৰ্মেটিক্স লেবৰেটৰী (BI) ৩. চাইবাৰ ফিজিকেল চিষ্টেমছ লেবৰেটৰী (CPS) ৪. নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং লেবৰেটৰী (NLP) ৫. ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং লেবৰেটৰী (SEL) === অভিযান্ত্ৰিকী অনুষদ === ==== স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, ত্ৰিক্কাকৰা ==== [[কোচি]] আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা কৰ্মৰত অভিযন্তাসকলৰ বাবে অভিযান্ত্ৰিকীৰ প্ৰধান শাখাসমূহত (অসামৰিক, যান্ত্ৰিক, বৈদ্যুতিক আৰু ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী) অংশকালীন এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াবলৈ ১৯৭৯ চনত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৯৫ চনত এই বিদ্যালয়খনে অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী, [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]], [[ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী]], [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী]] আৰু [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে। ১৯৯৬ চনত সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰিকী (ছেফটি এণ্ড ফায়াৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং) আৰু ২০০৩ চনত বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী যোগ কৰা হয়। ১৯৮১ চনত বিদ্যালয়খনত পিএইচডি কাৰ্যসূচী সংযোজন কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, এই বিদ্যালয়খনে ৫৩ গৰাকী পিএইচডি প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াইছে আৰু ২৫০ জনতকৈও অধিক প্ৰাৰ্থীয়ে গৱেষক ছাত্ৰ হিচাপে নাম পঞ্জীয়ন কৰিছে। গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ বাবে বাহ্যিক পুঁজি বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগ, [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় ক’য়ৰবোৰ্ড আৰু কেৰালা ৰাজ্যিক ক’য়ৰ নিগম আদি সংস্থাই যোগান ধৰে। এই বিদ্যালয়খনে আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ টায়াৰ-১ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) ৰদ্বাৰা স্বীকৃত।<ref>{{Cite web|url=http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|title=Cochin University of Science and Technology-News|website=cusat.ac.in|access-date=2016-09-28|archive-date=12 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812232930/http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|url-status=dead}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) হ’ল ৱাশ্বিংটন একৰ্ডৰ এক স্থায়ী অংশীদাৰ, যিয়ে বহুকেইখন দেশত অভিযান্ত্ৰিক স্নাতক ডিগ্ৰীৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰে।{{Citation needed|date=May 2021}} '''স্নাতক বি.টেক পাঠ্যক্ৰম''' (বন্ধনীত শিক্ষাৰ্থী গ্ৰহণৰ সংখ্যা দিয়া হৈছে)<ref name=":1">{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406021538/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-date=2025-04-06 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (৯০) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * তথ্য প্ৰযুক্তি (৯০) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) [[File:Software engineering block.jpg|thumb|259x259px|ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং ব্লক]] '''স্নাতকোত্তৰ এম.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ'''<ref>{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401032640/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-date=2025-04-01 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> '''পূৰ্ণকালীন''' * তথ্য প্ৰযুক্তি (ছফ্টৱেৰ চিষ্টেমছ) (১৮) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী (নেটৱৰ্কিং চিষ্টেমছ) (১৮) * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (ভূ-কাৰিকৰী অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (তাপীয় অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু kama যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী (বেতাঁৰ প্ৰযুক্তি) (১৮) '''অংশকালীন''' * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) ওপৰত উল্লেখ কৰা সকলোবোৰ ক্ষেত্ৰতে '''পিএইচডি কাৰ্যসূচী''' উপলব্ধ আছে। ==== কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং ==== [[Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং]] প্ৰতিষ্ঠানে মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এইখন এখন পূৰ্ণকালীন বাধ্যতামূলক আৱাসিক কাৰ্যসূচী। শিক্ষাৰ্থীসকলে ক্লাছৰ বাবে মাৰ্চেণ্ট নেভি কেডেটৰ পোছাক পিন্ধিব লাগে। কেডেটসকলৰ বাবে শাৰীৰিক প্ৰশিক্ষণ বাধ্যতামূলক।{{citation needed|date=November 2017}} মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বি.টেক পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বছৰি আসনৰ সংখ্যা হ'ল ৮০ খন। ২০১৪ চনত মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত এখন পূৰ্ণকালীন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী (৮০ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী) যোগ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=http://kmsme.cusat.ac.in/|title=Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|website=kmsme.cusat.ac.in|access-date=2016-09-28}}</ref> এই বিদ্যালয়খনে [[জাহাজ পৰিবহণ সঞ্চালকালয়]]ৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই থকা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে ইঞ্জিন ৰুম চিমুলেটৰৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰমৰ সুবিধাও প্ৰদান কৰে। ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ১৯৯৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন। এইখন ত্ৰিক্কাকৰাৰ মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ৭৫ কিলোমিটাৰ দূৰত [[কুত্তানাদ]]ৰ [[পুলিনকুন্নু]]ত এক ৪২ একৰৰ চৌহদত অৱস্থিত। এইখন এৰ্নাকুলাম জিলাৰ বাহিৰত থকা CUSAT ৰ একমাত্ৰ চৌহদ। ইয়াত আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ হ'ল:<ref name=":1"/> * [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]] আৰু অভিযান্ত্ৰিকী * বৈদ্যুতিক আৰু [[ইলেক্ট্ৰনিক ইঞ্জিনিয়াৰিং | ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী]] * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী * [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] * [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]] * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী * কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন === পৰিৱেশ অধ্যয়ন অনুষদ === ==== পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুল ==== পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ বাবে উৎসৰ্গিত এক উচ্চ শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ১৯৮৩ চনত ‘স্কুল অব এনভাইৰনমেণ্টেল ষ্টাডিজ’ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিদ্যালয়খনক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ অনুদানৰদ্বাৰা পুঁজি যোগান ধৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুলৰ সৈতে সংলগ্ন ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) এ এখন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰে। ইয়াক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত মানৱ সম্পদ উন্নয়নৰ নেটৱৰ্ক কাৰ্যসূচীৰ অধীনত ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। পৰিৱেশ প্ৰযুক্তিত এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম দুটা শাখাত আগবঢ়োৱা হয়: * শাখা ১: [[পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী]] * শাখা ২: [[পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা]] ডক্টৰেট কাৰ্যসূচীসমূহ তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত আগবঢ়োৱা হয়: পৰিৱেশ জীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ৰসায়ন বিজ্ঞান, পৰিৱেশ ফটোক্যটালাইছিছ আৰু চন’ফটোক্যটালাইছিছ, পৰিৱেশ অণুজীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ব্যৱস্থাপনা, পৰিৱেশ বিষবিজ্ঞান, পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী আৰু দূৰ সংৱেদন। বিদ্যালয়খনে বিশ্ববিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ৰ শিক্ষকসকলৰ বাবে ইউজিচিৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰিফ্ৰেচাৰ পাঠ্যক্ৰম পৰিচালনা কৰে। লগতে জলবায়ু সহনশীলতা, পৰিৱেশ সমীক্ষা, প্ৰদূষণ নিৰীক্ষণ, পানীৰ গুণাগুণ ব্যৱস্থাপনা, পানীৰ শোধন, একুৱাকলচাৰ ব্যৱস্থাৰ ৰোগ নিৰ্ণয় আৰু ব্যৱস্থাপনা, আৰু পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱা আগবঢ়ায়। এই বিদ্যালয়খনে কোচি চহৰৰ [[কোচি মেট্ৰ’ | মেট্ৰ’ ৰেল প্ৰকল্প]]ৰ পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকন প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। === মানৱীয় বিজ্ঞান অনুষদ === ==== হিন্দী বিভাগ ==== ১৯৬৩ চনত প্ৰতিষ্ঠিত হিন্দী বিভাগটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি বিভাগসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ই প্ৰথমতে কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ আছিল কিন্তু ১৯৭১ চনত কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়লৈ স্থানান্তৰিত হয়। ইউজিচিৰদ্বাৰা সমৰ্থিত হিন্দী বিষয়ত ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট ৰিচাৰ্চ চাপৰ্ট’ (DRS) আৰু ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট স্পেচিয়েল এচিষ্টেঞ্চ’ (DSA) কাৰ্যসূচী থকা দক্ষিণ ভাৰতৰ ই একমাত্ৰ বিভাগ।{{Citation needed|date=May 2021}} [[File:DEPARTMENT OF HINDI.jpg|thumb|right|হিন্দী বিভাগ]] বিভাগটোৰ গৱেষণাত প্ৰাচীন আৰু আধুনিক কবিতা, কল্পকাহিনী, নাটক আৰু থিয়েটাৰ অধ্যয়ন, সমালোচনা, ব্যাকৰণ, ভাষাবিজ্ঞান, ভাষা আৰু সাহিত্যৰ তুলনামূলক অধ্যয়ন, লোক-সাহিত্য, অনুবাদ আৰু কম্পিউটাৰ ভিত্তিক ভাষা শিক্ষাদান আদি ক্ষেত্ৰসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।{{Citation needed|date=May 2021}} অধ্যয়ন আৰু গৱেষণাৰ কাৰ্যসূচীসমূহ: * এম.এ. হিন্দী ভাষা আৰু সাহিত্য * এম.ফিল. অনুবাদমূলক আৰু কাৰ্যবাহী হিন্দীত পি.জি. ডিপ্লমা * পিএইচডি * হিন্দীত কম্পিউটাৰ ভিত্তিক প্ৰশিক্ষণ আৰু শিক্ষাদানৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰম ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগটো প্ৰথমতে ১৯৭৬ চনত বিদেশী ভাষা বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বিভাগটোৰ মূল গুৰুত্ব হ’ল ইংৰাজী, [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]], [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]], [[ইটালীয় ভাষা|ইটালীয়]], [[জাপানী ভাষা|জাপানী]] আৰু [[ৰাছিয়ান ভাষা|ৰাছিয়ান]]কে ধৰি বিভিন্ন ভাষাৰ শিক্ষাদান। ২০১২ চনত [[ইংৰাজী ভাষা]] শিক্ষাদানৰ বিশেষ গুৰুত্বক সূচিত কৰিবলৈ বিভাগটোক ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ বুলি নামকৰণ কৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} === আইন অনুষদ === ==== আইনী অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ’ প্ৰথমতে ১৯৬২ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতকোত্তৰ আইন বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰ প্ৰথম সভাপতি আছিল প্ৰয়াত ড° এ.টি. মাৰ্কোচ। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিসম্পন্ন এজন আইনবিদ আছিল, যি [[ভাৰতীয় আইন প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰশাসনিক ন্যায়াধিকৰণৰ উপ-ন্যায়াধীশ আছিল। বিদ্যালয়খনে [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়]]ৰ (MHRD) সহায়ত বিৰল কিতাপ আৰু আলোচনীৰে সমৃদ্ধ এক [[বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ]] ভঁৰাল ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এটা অংগ সংস্থা বিশ্ব বৌদ্ধিক সম্পত্তি সংগঠনে (WIPO) ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰকাশনসমূহ এই ভঁৰাললৈ দান কৰিছে। মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়ে বৌদ্ধিক সম্পত্তি অধ্যয়নৰ বাবে এটা আসন মঞ্জুৰ কৰিছে। মানৱ অধিকাৰৰ ওপৰত আন্তঃশাখা গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ বিদ্যালয়খনত প্ৰয়াত ন্যায়াধীশ ভি. আৰ. কৃষ্ণ আয়াৰৰ নামত এটা মানৱ অধিকাৰ আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে। বিদ্যালয়খনে ৩বছৰীয়া আইনৰ স্নাতক পাঠ্যক্ৰম, ৫বছৰীয়া বি.বি.এ. এলএল.বি. (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম, আৰু বি.কম. এলএল.বি (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref name=":1"/> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === ২০০৩ চনত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইনী অধ্যয়ন স্কুলত প্ৰতিষ্ঠা কৰা বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ (IPR) অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটোক ২০০৯ চনত এটা আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিয়া। এইটো কেৰালা চৰকাৰৰদ্বাৰা CUSAT ত প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক স্বায়ত্তশাসিত কেন্দ্ৰ। কেৰালা আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰ বিভিন্ন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষকসকলৰ মাজত পাৰস্পৰিক আদান-প্ৰদানৰ সুবিধাৰ বাবে ইয়াক এক গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু সমল কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই কেন্দ্ৰটো কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা বিভাগৰদ্বাৰা পৰিকল্পিত আৰু ৰূপায়িত আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।{{Citation needed|date=May 2021}} বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটো প্ৰথমতে আইন অনুষদৰ ডীন ড° কে.এন. চন্দ্ৰশেখৰন পিল্লাইক সঞ্চালক আৰু ড° এন.এছ. গোপালকৃষ্ণনক সমন্বয়ক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোক ভাৰত চৰকাৰৰ মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়েও সমৰ্থন কৰে, যিয়ে ২০০৩ চনত CUSAT ত বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ওপৰত ইতিমধ্যে এখন আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।{{Citation needed|date=May 2021}} আইন, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি বিজ্ঞান, ইতিহাস, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি আদি বিভিন্ন শাখাৰ গৱেষকসকলক নীতিগত গৱেষণা হাতত ল’বলৈ উদগনি দিবলৈ কেন্দ্ৰটোৱে জলপানীৰ সৈতে বহুমুখী পিএইচডি কাৰ্যসূচী আগবঢ়ায়। ইয়াত বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কেইবাজনো গৱেষক ছাত্ৰই কাম কৰি আছে। ভঁৰালটোত প্ৰাথমিক গৱেষণা সামগ্ৰীৰ উপলব্ধতাই গৱেষকসকলৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহৰ ওপৰত গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰাটো সম্ভৱ কৰি তোলে। এই কেন্দ্ৰটোৱে আইনী অধ্যয়ন স্কুলৰ সহযোগত স্কুলৰ এলএল.এম (LL.M) পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়ায়।{{citation needed|date=November 2017}} IUCIPRS এখন পৰিচালনা পৰিষদৰদ্বাৰা পৰিচালিত হয়, যাৰ অধ্যক্ষ হ'ল কেৰালা চৰকাৰৰ মাননীয় শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী। কেন্দ্ৰৰ প্ৰশাসনিক আৰু শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰিবলৈ CUSAT ৰ উপাচাৰ্যৰ অধ্যক্ষতাত এখন কাৰ্যবাহী সমিতি আৰু এখন অনুষদ সমিতি আছে। ড° এম. ভাষী এই কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালক।{{citation needed|date=November 2017}} === আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ === ১. এলএলএম (IPR) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ২. এলএলএম (IP) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ৩. এলএলএম (IPR, ১ বছৰীয়া) ৪. বিবিএ এলএলবি (৫ বছৰীয়া) ৫. বি.কম এলএলবি (৫ বছৰীয়া) === ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ === ইউজিচিয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত দক্ষতা বিকাশৰ গুৰুত্ব আৰু প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ কৰি ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ (DDUKK) মুকলি কৰিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হ’ল সামূহিক মহাবিদ্যালয় আৰু বি.ভক পাঠ্যক্ৰমৰ ধাৰাবাহিকতা অক্ষুণ্ণ ৰাখি বৃত্তিমূলক শিক্ষাক প্ৰসাৰিত কৰা আৰু বৃহৎ পৰিসৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ যোগ্য মানৱ সম্পদ সৃষ্টি কৰা। এইখন দেশৰ উচ্চ শিক্ষা খণ্ডত বৃত্তিমূলক শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী প্ৰতিষ্ঠান। DDUKK CUSAT ৰ লক্ষ্য হৈছে শ্ৰেণীকোঠা কেন্দ্ৰিক আনুষ্ঠানিক শিক্ষা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ সৈতে অংশীদাৰীসকলৰ অভিজ্ঞতাৰ আদান-প্ৰদান আৰু ব্যাৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানসমূহত ইণ্টাৰ্নশ্বিপৰ সংমিশ্ৰণ ঘটাই মানসম্পন্ন বৃত্তিমূলক শিক্ষা প্ৰদান কৰা।<ref>{{cite news |title=Deen Dayal Kendra to Start Career-oriented Courses |url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2015/dec/09/deen-dayal-kendra-to-start-career-oriented-courses-853559.html |access-date=10 September 2021 |work=The New Indian Express |date=December 9, 2015}}</ref><ref>{{cite news |last1=Online |first1=Mathrubhumi Education |title=Courses under DDUKK at CUSAT |url=https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210905171424/https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |url-status=dead |archive-date=5 September 2021 |access-date=10 September 2021 |publisher=Mathrubhumu |date=Nov 16, 2015 }}</ref> ইয়াৰ মূল লক্ষ্য হ’ল একত্ৰিত জ্ঞান অৰ্জন আৰু মানৱীয় দক্ষতা বৃদ্ধিৰ জৰিয়তে কৰ্মসংস্থাপন লাভৰ যোগ্য যুৱক-যুৱতীৰ এক নতুন দল সৃষ্টি কৰা।<ref>{{cite news |title=With eye on job market, Cusat's DDUKK enters into tie-ups with Infopark, Kitco |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/with-eye-on-job-market-cusats-ddukk-enters-into-tieups-with-infopark-kitco/article7956859.ece |access-date=10 September 2021 |work=The Hindu |date=March 24, 2016}}</ref> DDUKK ৰ অধীনত আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহৰ শিক্ষাদান আৰু প্ৰশিক্ষণ পদ্ধতি সেই অনুসৰিয়েই প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। DDUKK প্ৰথমতে ২০১৫ চনত ড° জাকাৰিয়া কে.এ (অধ্যাপক, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, CUSAT) ক প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ: ১. প্ৰযুক্তি আৰু ব্যৱস্থাপনা পৰামৰ্শদাতাত এম.ভক (M.Voc) ২. ম’বাইল ফোন এপ্লিকেচন ডেভেলপমেণ্টত এম.ভক (M.Voc) ৩. ব্যাৱসায়িক প্ৰক্ৰিয়া আৰু ডাটা এনালিটিক্সত বি.ভক (B.Voc) === সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন স্কুল ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন বিভাগটো ১৯৭৬ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ শৈক্ষিক তথা বৈজ্ঞানিক সাফল্যৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ১৯৯৫ চনত ইয়াক এখন স্কুললৈ উন্নীত কৰা হয়। ইয়াৰ পাঁচটা বিভাগ আছে: * একুৱাকলচাৰ এণ্ড কেপচাৰ ফিশ্বাৰিজ * ফিশ্বিং টেকন’লজী * ফিশ্ব প্ৰচেছিং টেকন’লজী * ফিশ্বাৰিজ ইক’নমিক্স * ফিশ্বাৰিজ মেনেজমেণ্ট। ==== বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ ==== [[File:ACARR CUSAT.jpg|thumb|326x326px|CUSAT ত অৱস্থিত এডভান্সড চেণ্টাৰ ফৰ এটমছফেৰিক ৰাডাৰ ৰিচাৰ্চ]] বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগটো বতৰ বিজ্ঞান/বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ। এইটো কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। এই বিভাগটোক [[বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ]] (CSIR) ৰদ্বাৰা মৌচুমী সম্পৰ্কীয় পূৰ্বানুমানৰ বাবে মেচ’স্কেল মডেলিং সম্পৰ্কীয় ভাৰত চৰকাৰৰ নিউ মিলেনিয়াম ইণ্ডিয়ান টেকন’লজী লিডাৰশ্বিপ ইনিচিয়েটিভ (NMITLI) ৰ অন্যতম উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ সৈতে অন্য প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহ যেনে ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ‍্যা প্ৰতিষ্ঠান, দিল্লী; ভাৰতীয় গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় বতৰ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, পুনে; [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান | ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, বেংগালুৰু]]; [[টাটা মৌলিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]]; C-MMACS, বেংগালুৰু আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় এৰ’স্পেচ পৰীক্ষাগাৰ, বেংগালুৰু অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (বতৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক (বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগে জলজ ব্যৱস্থাৰ ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। সামুদ্ৰিক বিজ্ঞানৰ বিভিন্ন শাখাত গৱেষণাৰ বাবে এইটো এটা মূল বিষয়। ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগটো দেশৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞানৰ অন্যতম প্ৰধান শৈক্ষিক কেন্দ্ৰ। এইটো ১৯৩৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু লগে লগে এটা গৱেষণা কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰপৰা ১০০ জনতকৈও অধিক পিএইচডি ছাত্ৰই স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান) আৰু এম.ফিল (জীৱ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এই বিভাগৰ গৱেষকসকলে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে এটা নতুন প্ৰজাতিক ''Victoriopisa cusatensis''<ref name="auto"/> নামকৰণ কৰিছে। ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো পৰিৱেশ আৰু উন্নয়নমূলক বিষয়সমূহত ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ গুৰুত্বক স্বীকৃতি দিয়া দেশৰ প্ৰথমসমূহ বিভাগৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্বত স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম ১৯৭৬ চনত আৰম্ভ হৈছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান আৰু সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ আছিল। ১৯৬৫ চনত সাগৰ বিজ্ঞান বিষয়ত এটা স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল, যিটো পিছলৈ কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান আৰু বতৰ বিজ্ঞান বিভাগলৈ (POMD) স্থানান্তৰ কৰা হয়। ১৯৯৬ চনত ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. (সাগৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক. (মহাসাগৰীয় প্ৰযুক্তি) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগ ==== ১৯৯১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগে অণুজীৱবিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, অণুজীৱ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, স্নায়ু জীৱবিজ্ঞান, কোষীয় আৰু আণৱিক জীৱবিজ্ঞান, চিকিৎসা জৈৱ ৰসায়ন, আনুবংশিক অভিযান্ত্ৰিকী, উদ্ভিদ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, জৈৱ-বিদ্যুৎ-ৰাসায়নিক ব্যৱস্থা আৰু অণুজীৱ জিনীয় বিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. অণুজীৱবিজ্ঞান (২০১৮ চনত আৰম্ভ হোৱা), এম.এছ.চি. (জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা), জৈৱ বিজ্ঞানত সংহত এম.এছ.চি. (২০২১ চনত আৰম্ভ হোৱা) আৰু জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বৰ্তমান অধ্যাপক (ড°) পাৰ্বতী এ.-য়ে বিভাগীয় মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। === সমাজ বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগ ==== ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগে প্ৰযুক্তিৰ অৰ্থনীতি, অৰ্থমিতি (ইকোনমেট্ৰিক্স) আৰু ক্ৰিয়া গৱেষণা (অপাৰেচন ৰিচাৰ্চ) ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। [[কোচি]] চহৰত এখন উদ্যোগিক অঞ্চল আৰু এটা উপকূলীয় অঞ্চল আছে যিয়ে মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। এই অঞ্চলৰ উদ্যোগ আৰু মীনপালনে পৰিৱেশ প্ৰদূষণত যথেষ্ট অৱদান যোগাইছে। গতিকে, বিভাগটোৱে উদ্যোগ আৰু মীন খণ্ডৰ প্ৰযুক্তিগত সমস্যা আৰু পৰিৱেশৰ অৰ্থনীতিৰ ওপৰত বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। বিভাগটোৱে এম.এ. (ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি) ৰ লগতে এম.ফিল. আৰু পিএইচডি কাৰ্যসূচীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ’ (SMS) বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি শৈক্ষিক গোটসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু দেশত প্ৰতিষ্ঠা কৰা প্ৰথম পাঁচখন ব্যৱস্থাপনা শিক্ষানুষ্ঠানৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ১৯৬৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এক অংশ হিচাপে এমিৰেটাছ অধ্যাপক এম. ভি. পাইলীৰ নেতৃত্বত আৰু ‘ফাৰ্টিলাইজাৰ্ছ এণ্ড কেমিকেলছ ট্ৰাভাংকোৰ’ৰ চৌহদত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৭১ চনত ই কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ হৈ পৰে, যিখন পিছলৈ কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় নামেৰে জনাজাত হয়। এই বিদ্যালয়খনে শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপৰ চাৰিটা ক্ষেত্ৰ অনুসৰণ কৰে: শিক্ষাদান, প্ৰশিক্ষণ, গৱেষণা আৰু পৰামৰ্শদাতা সেৱা। SMS-এ তলত উল্লেখ কৰা ডিগ্ৰীসমূহৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়: এমবিএ (MBA), এম.ফিল. (বাণিজ্য) আৰু পিএইচডি। == ৰেংকিং (স্থানসমূহ) == {{Infobox India university ranking | type = University <!----------International----------> | NIRF_U_2024 = 34 | THE_W_2024 = 1201-1500 | THES_A_2024 = 301-350 | NIRF_O_2024 = 51 }} ২০২৪ চনত ''টাইমছ হায়াৰ এডুকেশ্যন ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্চিটি ৰেংকিঙছ''-এ CUSAT-ক ১২০১-১৫০০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল আৰু এছিয়াত ৩০১-৩৫০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল। [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানগত ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক]] (NIRF)-এ ২০২৪ চনত ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত ইয়াক ৩৪ তম আৰু সামগ্ৰিকভাৱে ৫১ তম স্থান প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=2024 NIRF Ranking |url=https://www.nirfindia.org/nirfpdfcdn/2024/pdf/Report/IR2024_Report.pdf}}</ref> == কেন্দ্ৰসমূহ == === সমাজত বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ === ১৯৯১ চনত কোচিন ৰিফাইনেৰীজ লিমিটেডৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্যৰে ‘চেণ্টাৰ ফৰ চাইন্স ইন ছ’চাইটি’ (C-SIS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাক শিশুসকলৰ বাবে অধিক সুলভ কৰি তোলা। কেৰালা চৰকাৰে C-SIS-ক "শাস্ত্ৰপোষণ" (Sastraposini) কাৰ্যসূচীৰ অধীনত উচ্চতৰ মাধ্যমিকৰ বিজ্ঞান শিক্ষকসকলৰ এক প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ হিচাপে অনুমোদন জনাইছে। C-SIS-ৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি উদ্যানখনত [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]] (ইছৰো) ৰদ্বাৰা দান কৰা এটা স্পেচ পেভিলিয়ন (মহাকাশ মণ্ডপ) আছে। ইয়াত তেওঁলোকৰ মহাকাশ ৰকেট আৰু চন্দ্ৰযান [[চন্দ্ৰযান-১]] ৰ আৰ্হিৰ লগতে [[শ্ৰীহৰিকোটা]]ৰপৰা ৰকেট উৎক্ষেপণৰ ভিডিঅ’ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ প্ৰক্ৰিয়াত গতিপথ নিৰীক্ষণ আৰু ত্ৰুটি সংশোধনৰ প্ৰদৰ্শন চাব পাৰে। এই উদ্যানখনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ভিত্তিক (IEEE) ইনষ্টিটিউট অৱ ইলেক্ট্ৰিকেল এণ্ড ইলেক্ট্ৰনিক্স ইঞ্জিনিয়াৰ্ছৰ এটা ইলেক্ট্ৰনিক্স প্ৰদৰ্শনী ‘ই-চাইণ্টিয়া’ (E–Scientia)-ও অন্তৰ্ভুক্ত আছে।{{citation needed|date=November 2017}} === অত্যাধুনিক পৰীক্ষণ আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন কেন্দ্ৰ === ‘চফিষ্টিকেটেড টেষ্ট এণ্ড ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেণ্টাৰ’ (STIC) হ’ল [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] (KSCSTE) আৰু কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় (CUSAT) ৰ এক যুটীয়া প্ৰচেষ্টা।<ref>{{Cite web|url=http://www.sticindia.com|title=STIC India|website=sticindia.com|access-date=2016-09-30}}</ref> ইয়াৰ লক্ষ্যসমূহ হ’ল উদ্যোগ, শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান আৰু আৰ এণ্ড ডি প্ৰতিষ্ঠানৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলক বিশ্লেষণাত্মক পৰীক্ষণ, জোখ-মাখ আৰু কেলিব্ৰেচনৰ বাবে উন্নত যান্ত্ৰিক সুবিধা প্ৰদান কৰা; ৰাজ্যখনৰ উদ্যোগসমূহৰ বাবে প্ৰাসংগিক ক্ষেত্ৰত নতুন সঁজুলি বিকশিত কৰা; আৰু উদ্যোগ তথা শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহক এই সঁজুলিসমূহ পৰিচালনাৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়া। === ৰাষ্ট্ৰীয় জলজ প্ৰাণী স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ === ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) পূৰ্বতে ‘চেণ্টাৰ ফৰ ফিশ্ব ডিজিজ ডায়াগন’চিছ এণ্ড মেনেজমেণ্ট’ নামেৰে জনাজাত আছিল। এইটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। জলজ কৃষকসকলক মীনপালনৰ স্বাস্থ্য সুৰক্ষাত সহায় কৰিবলৈ ২০০০ চনত এই কেন্দ্ৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াত জীৱাণু বিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, প্ৰাণী কলা কৰ্ষণ, ৰোগ প্ৰতিৰোধ বিজ্ঞান, জিন’মিক্স, প্ৰ’টিঅ’মিক্স, কিণ্বন আৰু জৈৱ বিশ্লেষণ (বায়’এছে) ৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰ আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.ncaah.org/|title=National Centre for Aquatic Animal Health NCAAH Kochi|website=ncaah.org|access-date=2016-09-30}}</ref> এই কেন্দ্ৰটোৱে ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগৰদ্বাৰা পৃষ্ঠপোষকতা কৰা সামুদ্ৰিক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত এটা এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === সামাজিক বৰ্জন আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক নীতি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === ‘চেণ্টাৰ ফৰ দি ষ্টাডি অব ছ’চিয়েল এক্সক্লুজন এণ্ড ইনক্লুচিভ পলিচি’ (CSSEIP) ২০০৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই সামাজিক বৰ্জনৰ ওপৰত গৱেষণা চলায়, য’ত বিশেষকৈ ডিজিটেল বৰ্জন, বাসস্থান আৰু মৌলিক সা-সুবিধাৰপৰা বৰ্জন, বৰ্জনৰ আৰ্থ-সাংস্কৃতিক আৰু গাঁথনিগত নিৰ্ধাৰক, স্থানিক বৰ্জন আৰু বৰ্জনৰ জনগাঁথনিগত মাত্ৰাসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। === মহিলা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === মহিলাসকলৰ সবলীকৰণৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে ২০১০ চনত ‘ৱিমেনছ ষ্টাডিজ চেণ্টাৰ’ (WSC) আৰম্ভ কৰা হৈছিল। তেতিয়াৰেপৰা কেন্দ্ৰটোৱে এই লক্ষ্যসমূহ অৰ্জনৰ বাবে অহোপুৰুষাৰ্থ কৰি আহিছে। কেন্দ্ৰটোৱে কেইবাখনো আলোচনাচক্ৰ আৰু সজাগতামূলক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰিছে।<ref>{{cite web |url=http://wsc.cusat.ac.in/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160910225840/http://wsc.cusat.ac.in/ |archive-date=10 September 2016 |title=women's studies centre Cochin University of Science and Technology}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/nuals-invites-applications-for-courses/article32279363.ece|title = NUALS invites applications for courses|newspaper = The Hindu|date = 5 August 2020}}</ref> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ (IUCIPRS) হ’ল কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভিতৰত [[কেৰালা চৰকাৰ]]ৰ উচ্চ শিক্ষা বিভাগৰদ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা এটা স্বায়ত্তশাসিত প্ৰতিষ্ঠান। বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। IUCIPRS-ৰ পৰিচালনা পৰিষদখন ১২ জন সদস্যৰে গঠিত, য’ত কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী অধ্যক্ষ হিচাপে আৰু CUSAT-ৰ উপাচাৰ্য উপাধ্যক্ষ হিচাপে থাকে।<ref>{{Cite web|url=http://ciprs.cusat.ac.in|title=Inter University Centre for Intellectual Property Rights Studies: An Autonomous Centre at CUSAT|website=ciprs.cusat.ac.in|access-date=2016-09-30}}</ref> === অৰ্থনৈতিক নীতি আৰু বিশ্লেষণৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ === ১৯৯০ আৰু ২০০০-ৰ দশকত ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগৰ নেতৃত্বত হোৱা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাৰ ফলস্বৰূপে ‘ইণ্টাৰনেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পলিচি এণ্ড এনালিচিছ’ (ICEPA) গঢ়ি উঠিছিল। অৰ্থনৈতিক বিষয়সমূহৰ বিশ্লেষণ আৰু নীতিগত সিদ্ধান্তৰ বাবে নীতি-নিৰ্দেশনা প্ৰস্তুত কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈ ২০০৪ চনত ICEPA প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটোৱে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বেচৰকাৰী সংগঠনৰ (NGO) লগতে উদ্যোগ আৰু চৰকাৰসমূহৰ সৈতেও সহযোগিতা কৰে।{{citation needed|date=November 2017}} কেন্দ্ৰটোৱে [[বিশ্ব বেংক]], [[ইউৰোপীয় ইউনিয়ন]], ৰয়েল নেদাৰলেণ্ড দূতাবাস, নেদাৰলেণ্ডৰ ডেভেলপমেণ্ট ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউট, তিলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়, ভাৰত চৰকাৰৰ কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰ্যালয় আৰু বৃক্ষৰোপণ মন্ত্ৰ্যালয়, আৰু কেৰালা শ্বিপিং এণ্ড ইনলেণ্ড নেভিগেচন কৰ্পোৰেচন লিমিটেডৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন অধ্যয়ন সম্পন্ন কৰিছে। == ২০২৩ চনৰ টেক ফেষ্টৰ দুৰ্ঘটনা == CUSAT-ৰ হেঁচা-ঠেলাৰ ঘটনাটো ২০২৩ চনৰ ২৫ নৱেম্বৰত কেৰালাৰ কোচিত সংঘটিত হৈছিল। এই শোকাৱহ ঘটনাটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বাৰ্ষিক কাৰিকৰী উৎসৱ 'ধিষ্ণা'ৰ সময়ত হৈছিল। কণ্ঠশিল্পী নিখিতা গান্ধীৰ সংগীতানুষ্ঠান চাবলৈ বহু মানুহে এখন মুকলি প্ৰেক্ষাগৃহত ভিৰ কৰিছিল। সেই সময়ত মানুহৰ মাজত হেঁচা-হেঁচিৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত চাৰিজন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মৃত্যু হয়। এই দুৰ্ঘটনাত আন ৬৪ জন লোক আহত হয়। এই সংগীতানুষ্ঠানটো ৰিয়েলমি (Realme) ব্ৰেণ্ডৰ সহযোগত আয়োজন কৰা হৈছিল। হঠাৎ অহা বৰষুণৰ বাবে মানুহৰ মাজত হাহাকাৰ লাগে। প্ৰেক্ষাগৃহত কেৱল এটা প্ৰৱেশ আৰু প্ৰস্থানৰ দুৱাৰ আছিল। তাত সঠিক ভিৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ অভাৱ আছিল। কেৱল পাছ আৰু 'ধিষ্ণা' টি-চাৰ্ট থকা লোককহে ভিতৰলৈ যাবলৈ দিয়া হৈছিল। এই সকলোবোৰ কাৰণতে এই ভয়ংকৰ দুৰ্ঘটনাটো ঘটিছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-11-25 |title=Cochin University tech fest turns tragic; four students dead, over 60 injured in stampede |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-26 |title=Kerala: Four dead, dozens injured in stampede at Cochin University |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ বিশ্ববিদ‍্যালয়]] 3nwnyusjo5kk6cm5tkh99fz7j4rn8fq 622774 622769 2026-08-02T15:25:30Z AjayDas 12623 /* */ 622774 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image = [[চিত্ৰ:Cochin University of Science and Technology Logo.png|100px]] | motto = ''tejasvi nāvadhītamastu (Sanskrit)'' | motto_eng = May learning illumine us both<ref name="Motto"/> | established = {{start date and age|10 July 1971}} | type = [[ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] | chancellor = [[কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল]]<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | vice_chancellor = ড° এম. জুনেইদ বুশ্বিৰী ''(ভাৰপ্ৰাপ্ত)''<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | head_label = উপ-আচাৰ্য | head = ৰোজি এম. জন<br />{{Small|(উচ্চ শিক্ষা মন্ত্ৰী)}}<ref>https://cusat.ac.in {{Bare URL inline|date=July 2026}}</ref> | undergrad = | postgrad = | address = ইউনিভাৰ্চিটি ৰোড, দক্ষিণ কালামাছেৰী | city = [[কোচি]] | state = [[কেৰালা]] | country = ভাৰত | coordinates = {{Coord|10.0443|N|76.3282|E|display=inline,title}} | campus = নগৰীয়া, {{cvt|180|acre}} | website = {{URL|www.cusat.ac.in}} | colours = {{color box|#c0ffff}} পাতল সেউজীয়া <br />{{color box|darkgray}} ধোঁৱাবৰণীয়া | affiliations = [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যাপন পৰিষদ]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, কমন্‌ৱেল্থ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড }} [[File:Administrative Block , Cusat.jpg|thumb|প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয় <ref>{{Cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cochin University of Science and Technology-Home Page|website=cusat.ac.in|access-date=25 September 2016}}</ref>|261x261px]] [[File:Cusat.jpg|thumb|কোচি চৌহদৰ (CUSAT) মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ|259x259px]] '''কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়''' {{en| Cochin University of Science and Technology}} চমুকৈ '''CUSAT''' [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[কোচি]]ত অৱস্থিত এখন ৰাজ্য চৰকাৰৰ অধীনস্থ স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়। ইয়াক ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন কোচিত ([[কালামাছেৰী]] আৰু [[এৰ্নাকুলাম]]) আৰু এখন কোচিৰপৰা প্ৰায় ৬৬ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ [[আলাপুঝা]]ৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত। [[কেৰালা বিধানসভা]]ৰ এক আইনৰ জৰিয়তে ১৯৭১ চনত এই বিশ্ববিদ্যালয়খন 'কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়' হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ৰাজ্যখনত স্নাতকোত্তৰ শিক্ষাৰ বাবে চলোৱা এক আন্দোলনৰ ফলস্বৰূপে এই বিশ্ববিদ্যালয়খন গঠন হৈছিল। ১৯৮৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইয়াক 'কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়' (CUSAT) নামকৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য হ'ল [[ব্যাৱহাৰিক বিজ্ঞান]], প্ৰযুক্তি, উদ্যোগ, বাণিজ্য, ব্যৱস্থাপনা আৰু [[সমাজ বিজ্ঞান]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ অধ্যয়ন আৰু উন্নত গৱেষণাৰ প্ৰসাৰ কৰা।<ref name="official">{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cusat -overall|access-date=2008-06-23|archive-date=21 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221031546/http://cusat.ac.in|url-status=dead}}</ref> স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ দুয়োটা পাঠ্যক্ৰমতে নামভৰ্তি 'কমন এডমিছন টেষ্ট' (CAT) ৰ ওপৰত আধাৰিত। কিছুমান স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে 'ডিপাৰ্টমেণ্টেল এডমিছন টেষ্ট' (DAT) অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, বিশ্ববিদ্যালয়খনত ২৯টা অধ্যয়ন আৰু গৱেষণা বিভাগ আছে। এই বিভাগসমূহে অভিযান্ত্ৰিকী, [[বিজ্ঞান]], [[প্ৰযুক্তি]], [[মানৱীয় বিজ্ঞান]], [[আইন]] আৰু [[ব্যৱস্থাপনা]]ৰ বহুতো শাখাত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিশ্বৰ কেইবাখনো শিক্ষানুষ্ঠানৰ সৈতে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক সংযোগ আৰু বিনিময় কাৰ্যসূচী আছে।<ref>{{Cite news |date=2023-10-20 |title=Cusat to collaborate with global varsities for research and exchange programmes |url=https://thehindu.com |access-date=2025-04-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০১৮ চনত কোচিৰ জলাশয়ৰপৰা সংগ্ৰহ কৰা এটা নতুন এম্ফিপড্ প্ৰজাতিক বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে ''Victoriopisa cusatensis'' নামকৰণ কৰা হৈছিল।<ref name="auto">{{Cite web|url=http://marinespecies.org|title=WoRMS - World Register of Marine Species - Victoriopisa cusatensis Ph. Joseph, Abhishek Sharma, P.R. Jayachandran, 2018|website=marinespecies.org|language=en|access-date=2018-07-25}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আদৰ্শ বাক্যটো হ'ল ''তেজস্বী নাৱধীতমস্তু''। এই বাক্যশাৰী [[বেদ]]ৰপৰা লোৱা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল "অৰ্জিত জ্ঞানে আমাক— শিক্ষক আৰু শিক্ষাৰ্থী দুয়োকে— মহিমান্বিত কৰক আৰু এই জ্ঞান সমগ্ৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিয়পি পৰক।" <ref name="Motto">{{cite news |url=https://cusat.ac.in| title=Vision and Mission | access-date=7 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cusat.ac.in|title=The University: About CUSAT|access-date=26 September 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619092942/https://cusat.ac.in|archive-date=19 June 2009|url-status=dead}}</ref>[[File:STUDENTS AMENITIES CENTRE FROM OUTSIDE.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰ|259x259px]] == চৌহদসমূহ == বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন [[কোচি]]ত অৱস্থিত। আনখন [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[আলাপুঝা]] জিলাৰ কুত্তানাদৰ পুলিনকুন্নুত অৱস্থিত। এইখন কোচিৰপৰা প্ৰায় ৬৫ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত।<ref name=":0">{{Cite web |title=Campus Life |url=https://cusat.ac.in/campus-life |access-date=2025-04-26 |website=Cochin University of Science and Technology}}</ref> === মূল (ত্ৰিক্কাকৰা) চৌহদ === [[File:Guest House CUSAT.jpg|thumb|right|কালামাছেৰীৰ অতিথিশালা]] [[File:SEMINAR HALL OF UNIVERSITY.jpg|thumb|right|ছেমিনাৰ হল]] [[File:Students amenities centre from inside.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰৰ ভিতৰৰ দৃশ্য। ]] মূল চৌহদখন দক্ষিণ [[কালামাছেৰী]]ৰ ৪৭ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰপৰা ১.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই ১৮০ একৰৰ চৌহদটোত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং (SOE চৌহদ), কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, বিভিন্ন বিজ্ঞান বিভাগ আৰু স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। === লেকচাইড চৌহদ === লেকচাইড চৌহদখন মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ১২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন চহৰৰ ফাইন আৰ্টছ এভিনিউত নদীৰ মোহনাত অৱস্থিত। ইয়াত স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছ, স্কুল অব ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ফিচাৰিজ, শাৰীৰিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ, ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ আৰু সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ আছে। স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছৰ পুথিভঁৰালখন এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান পুথিভঁৰাল। উপকূলীয় পানীৰ অধ্যয়নৰ বাবে এই বিদ্যালয়খনৰ এখন গৱেষণা জাহাজো আছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতৰ ভিতৰৰ আৰু বাহিৰৰ অন্যান্য বিশ্ববিদ্যালয় তথা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে ইয়াৰ শৈক্ষিক আদান-প্ৰদান আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.newsexperts.in/marine-science-niigata-university-co-operate-cusat/|title=Marine Science: Niigata University to Co-operate with Cusat|date=2 December 2017|website=News Experts|language=en-US|access-date=2019-02-21}}</ref> === পুলিনকুন্নু চৌহদ === আলাপুঝা জিলাৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত পুলিনকুন্নু চৌহদখন মূল চৌহদৰপৰা ৬৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ (CUCEK) ৰ গৃহভূমি।<ref name=":0" /> == অনুষদসমূহ == CUSAT নটা অনুষদত বিভক্ত:<ref>{{Cite web |title=Cochin University of Science and Technology |url=https://cusat.ac.in |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317193526/https://cusat.ac.in |archive-date=2025-03-17 |access-date=2025-04-26 |website=cusat.ac.in |language=en}}</ref> [[File:Sign Board In University showing different trades.jpg|thumb|right|বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিভিন্ন বিভাগসমূহ দৰ্শাই থকা এখন নিৰ্দেশক বোৰ্ড। ]] * [[বিজ্ঞান]] * [[প্ৰযুক্তি]] * [[অভিযান্ত্ৰিকী]] * [[পৰিৱেশ অধ্যয়ন]] * [[মানৱীয় বিজ্ঞান]] * [[আইন]] * [[সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান]] * [[চিকিৎসা বিজ্ঞান]] আৰু প্ৰযুক্তি * [[সমাজ বিজ্ঞান]] === বিজ্ঞান অনুষদ === ==== পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো ১৯৬৩ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এৰ্নাকুলাম কেন্দ্ৰৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ হিচাপে অধ্যাপক কে. ভেংকটেশ্বৰলুৰদ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ই এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। পৰীক্ষামূলক আৰু তত্ত্বীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞান দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে শিক্ষাদান আৰু গৱেষণালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ই ভাৰতৰ লগতে বিদেশতো সুপৰিচিত। ইয়াৰ গৱেষণাৰ মূল ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত নেনোবিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি, অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স সঁজুলি, [[কুৱাণ্টাম কম্পিউটিং]], অৰ্ধপৰিবাহী সঁজুলি, সৌৰ কোষ, হ’ল’গ্ৰাফিক সামগ্ৰী, উচ্চ ঘনত্বৰ সংগ্ৰাহক বেটাৰী, জ্যোতিৰ্জীৱবিজ্ঞান আৰু কুৱাণ্টাম অপ্টিক্স অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], এআইচিটিই, [[আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিঃপদাৰ্থ বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]], [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], চিএছআইআৰ, আইইউএচি, [[পৰমাণু শক্তি বিভাগ]] আৰু [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] আদি সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোত ব্যাপক যান্ত্ৰিক সা-সুবিধা আছে, যিবোৰ নামমাত্ৰ মাচুলৰ বিনিময়ত বাহিৰৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ বাবেও উপলব্ধ কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (পদাৰ্থ বিজ্ঞান), এম.ফিল. (পদাৰ্থ বিজ্ঞান) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগে আইইউচিএএ সমল কেন্দ্ৰ (CUSAT) আৰু এডুমিথ্ৰা ইণ্টেলেকচুৱেল চাৰ্ভিচেছৰ সহযোগত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এক বিজ্ঞান সজাগতা কাৰ্যসূচী<ref>{{cite web|title=Physics - scope and awareness for school students|url=http://in.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104170924/http://in.com|url-status=dead|archive-date=2012-11-04}}</ref><ref>{{cite news|title=Physics: Scope and Awareness|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=6 February 2010}}</ref> আৰু [[ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ অলিম্পিয়াড]]<ref>{{cite news|title=Cusat to host National Space Olympiad|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=18 January 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://newindianexpress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20141221113310/http://newindianexpress.com|url-status=dead|archive-date=21 December 2014|title=National Space Olympiad at CUSAT}}</ref><ref>{{cite web|title=National Space Olympiad 2014|url=http://mathrubhumi.com|access-date=30 October 2014|archive-date=30 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141030115654/http://mathrubhumi.com|url-status=dead}}</ref> পৰিচালনা কৰে। === প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগ ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগটো ১৯৭৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত মাইক্ৰ’ৱেভ ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰ]], পানীৰ তলৰ শব্দবিজ্ঞান, মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’ৱেভ]] প্ৰসাৰণ এণ্টেনা, মাইক্ৰ’ৱেভ চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, সংকেত প্ৰক্ৰিয়াকৰণত মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰৰ প্ৰয়োগ আৰু প্ৰদৰ্শন সঁজুলি অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, [[ইছৰো]], এআইচিটিই, ডিঅ’ই, ডিআৰডিঅ’, এমঅ’ডি আৰু ৰাজ্য চৰকাৰকে ধৰি বিভিন্ন বাহ্যিক সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোৰ ডেলফ্ট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় ([[নেদাৰলেণ্ড]]), প’লাৰিজৱান কৰ্পোৰেচন ([[মালয়েছিয়া]]), কেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয় ([[যুক্তৰাজ্য]]) আৰু সৰে বিশ্ববিদ্যালয় (যুক্তৰাজ্য)ৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা আছে।<ref name="DOE CUSAT">{{cite news|url=http://cusat.ac.in| title=Department of Electronics| access-date=5 January 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120513215709/http://cusat.ac.in| archive-date=13 May 2012| url-status=dead}}</ref> এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু মাইক্ৰ’ৱেভ এণ্ড ৰাডাৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু ডিজিটেল ইলেক্ট্ৰনিক্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিভাগটোৱে দ্বিবৰ্ষীয় কাৰ্যসূচী হিচাপে দুখনকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ অনুষ্ঠিত কৰে: এণ্টেনা আৰু প্ৰসাৰণ সম্পৰ্কীয় ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ (APSYM),<ref name="APSYM">{{cite news |url=http://cusat.edu | title=APSYM-Antennas and propagation Symposium | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111103174648/http://cusat.edu | archive-date=3 November 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স সম্পৰ্কীয় আলোচনাচক্ৰ (SYMPOL)।<ref name="SYMPOL">{{cite news |url=http://cusat.ac.in | title=SYMPOL – International Symposium on Ocean Electronics | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100103093538/http://cusat.ac.in | archive-date=3 January 2010 | url-status=dead }}</ref> ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগ ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগটো ১৯৯৫ চনত ইউনিভাৰ্চিটি চাইন্স ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেণ্টাৰ (USIC) ৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগসমূহৰ লগতে বাহ্যিক সংস্থাসমূহক ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন, গ্লাছ ব্লোয়িং আৰু কাঠমিস্ত্ৰীৰ কামকে ধৰি বিভিন্ন ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন সেৱা আগবঢ়াই আহিছিল। এক শৈক্ষিক বিভাগ হিচাপে এতিয়া ইয়াৰ ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন আৰু ব্যাৱহাৰিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণা কাৰ্যসূচী আছে। ইয়াক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, পৰমাণু শক্তি বিভাগ, বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ, সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ, কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ আৰু দ্য ৱৰ্ল্ড একাডেমী অৱ চায়েঞ্চেছ (TWAS) আদি বাহ্যিক পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। ইয়াৰ উপৰি ই শিক্ষাদান, গৱেষণা, কেলিব্ৰেচন আৰু ঔদ্যোগিক প্ৰয়োগৰ বাবে পৰীক্ষামূলক ব্যৱস্থাৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱাও আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Department Of Instrumentation, CUSAT}}</ref> বিভাগটোৱে ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত চাৰিবছৰীয়া বি.টেক (স্নাতক) পাঠ্যক্ৰম, ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত দুবছৰীয়া এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচনত দুবছৰীয়া এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|date= 4 December 2019|title=Academic programs at Department of Instrumentation}}</ref> ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগৰ অধ্যাপক কে এন মধুসূদননক ২০১৯ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল পি সদাশিৱমৰদ্বাৰা CUSAT ৰ উপাচাৰ্য (VC) হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://newindianexpress.com|date= 25 April 2019|title=K N Madhusoodhanan appointed Cusat VC}}</ref> ==== বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ (P.S. & R.T.) পলিমাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকীৰ শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত এক অগ্ৰগামী বিভাগ। ভাৰতীয় ৰবৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগত ১৯৭২ চনত ইয়াৰ বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াক নিউফিক, [[নেদাৰলেণ্ড]]), ভল্কছৱাগেন ফাউণ্ডেচন (জাৰ্মানী), [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়]], এআইচিটিই, [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]] আৰু [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]] ধৰি বিভিন্ন সংস্থাই পুঁজি যোগান ধৰে। ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগটো ১৯৭৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই ভাৰতত নৌ-স্থাপত্য (নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ) শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী বিভাগ। ইয়াত ১৯৭৫ চনত নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ এণ্ড শ্বিপ বিল্ডিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হয়। এই নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ কাৰ্যসূচীখন জাৰ্মানীৰ ৰষ্টক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহযোগত চলোৱা হয়। ইয়াৰ স্নাতকসকলৰ জাহাজ নিৰ্মাণ উদ্যোগ, জাহাজ শ্ৰেণীবিভাজন সমাজসমূহ, গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন আৰু [[ভাৰতীয় নৌসেনা]]ত যথেষ্ট চাহিদা আছে। ভাৰত চৰকাৰৰ জাহাজ মন্ত্ৰ্যালয়ে এম.অ'.টি. প্ৰমাণ-পত্ৰ পৰীক্ষাৰ বাবে এই বি.টেক পাঠ্যক্ৰমক অনুমোদন জনাইছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতীয় নৌসেনাই এই বিভাগটোক তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ উচ্চ শিক্ষাৰ এক কেন্দ্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিছে। বিভাগটোৱে ‘ছ’চাইটি অব নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ ষ্টুডেণ্টছ’ নামৰ সংগঠনে ‘SHIPSTECHNIC’ নামৰ এখন বাৰ্ষিক কাৰিকৰী আলোচনী প্ৰকাশ কৰে। ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল (ISP) ১৯৯৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ ভিতৰত বিভিন্ন লেজাৰ ব্যৱস্থা আৰু লেজাৰ উপাদানৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন অন্তৰ্ভুক্ত। লগতে ফটোথাৰ্মেল, ফটোএকোষ্টিক আৰু আনুষংগিক কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ অ-ৰৈখিক পৰিঘটনাৰ অনুসন্ধান, লেজাৰ-প্ৰেৰিত প্লাজমাৰ সময় আৰু স্থান-নিৰ্ধাৰিত অধ্যয়ন, ফাইবাৰ-অপ্টিক চেন্সৰৰ ডিজাইন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, পলিমাৰ ফাইবাৰৰ ফেব্ৰিকেচন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, [[ফটোনিক্স]] সামগ্ৰীৰ প্ৰস্তুতি আৰু অনুসন্ধান আৰু ফটোনিক্স তত্ত্বৰ অধ্যয়ন অন্তৰ্ভুক্ত। এই কাৰ্যসূচীবোৰক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, এআইচিটিই আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ (ভাৰত) আদি পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://photonics.cusat.ac.in/|title=International School of Photonics CUSAT|website=International School of Photonics|language=en-US|access-date=2016-09-29}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগে ২০০২ চনৰ মাৰ্চ মাহত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ক "[[লেজাৰ]] আৰু অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত উৎকৃষ্টতাৰ সম্ভাৱনা থকা বিশ্ববিদ্যালয়" হিচাপে চিহ্নিত কৰে। ইয়াৰ বাবে ৫ কোটি টকাৰ অনুদান প্ৰদান কৰা হয়। এই অনুদান ব্যৱহাৰ কৰি ‘চেণ্টাৰ অব এক্সিলেন্স ইন লেজাৰ্ছ এণ্ড অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স চায়েঞ্চেছ’ (CELOS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটো পিছলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুলৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (অপ্টো ইলেক্ট্ৰনিক্স এণ্ড লেজাৰ টেকন’লজী) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ (DCA) ১৯৯৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি বিভাগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচনৰ স্নাতকোত্তৰ (MCA) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত [[তথ্য সুৰক্ষা]], চিমুলেচন আৰু মডেলিং, ক্ৰিপ্টোগ্ৰাফী আৰু ক’ডিং তত্ত্ব, ভাষা কম্পিউটিং, এলগৰিথম, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, ৱেব মাইনিং, গ্ৰাফ তত্ত্বৰ প্ৰয়োগ, চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, ডাটা মাইনিং, কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্ক আৰু [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{Cite web|title=Department of Computer Application|url=http://dca.cusat.ac.in}}</ref> বিভাগটোৱে ২০১৬ চনৰপৰা চফ্ট কম্পিউটিং বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়াই আহিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক চফ্ট কম্পিউটিঙৰ তত্ত্বীয় আৰু ব্যাৱহাৰিক দুয়োটা ভেটিৰে প্ৰস্তুত কৰা। এই পাঠ্যক্ৰমত মেচিন লাৰ্নিং, নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং, এআই, বিগ ডাটা এনালিটিক্স আদি বৰ্তমানৰ প্ৰযুক্তিসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগে (DCS) ইনফৰ্মেশ্যন চিষ্টেমছৰ শৈক্ষিক কাৰ্যসূচীৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত উচ্চ গতিৰ কম্পিউটিং, মানৱ-কম্পিউটাৰ মিথষ্ক্ৰিয়া, [[তথ্য সুৰক্ষা]], নেটৱৰ্কযুক্ত এম্বেডেড চিষ্টেম, প্ৰাকৃতিক ভাষা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ (নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং), [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] আৰু অতি বৃহৎ পৰিসৰৰ সংহতি ([[VLSI]]) ৰ ওপৰত গৱেষণাও অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই বিভাগটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কম্পিউটাৰ কেন্দ্ৰ আৰু CUSAT ইণ্ট্ৰানেট প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (কম্পিউটাৰ এণ্ড ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স), MTech (Software Engineering) আৰু ডাটা চাইন্স আৰু আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (কম্পিউটাৰ চাইন্স), এম.ছ‌ি কম্পিউটাৰ চাইন্স (আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স আৰু ডাটা চাইন্স) আৰু পিএইচডি (কম্পিউটাৰ চাইন্স / কম্পিউটাৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং বা ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰসমূহৰ ভিতৰত আছে: ১. আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স এণ্ড কম্পিউটাৰ ভিজন লেবৰেটৰী (AICV) ২. বায়’ইনফৰ্মেটিক্স লেবৰেটৰী (BI) ৩. চাইবাৰ ফিজিকেল চিষ্টেমছ লেবৰেটৰী (CPS) ৪. নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং লেবৰেটৰী (NLP) ৫. ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং লেবৰেটৰী (SEL) === অভিযান্ত্ৰিকী অনুষদ === ==== স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, ত্ৰিক্কাকৰা ==== [[কোচি]] আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা কৰ্মৰত অভিযন্তাসকলৰ বাবে অভিযান্ত্ৰিকীৰ প্ৰধান শাখাসমূহত (অসামৰিক, যান্ত্ৰিক, বৈদ্যুতিক আৰু ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী) অংশকালীন এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াবলৈ ১৯৭৯ চনত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৯৫ চনত এই বিদ্যালয়খনে অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী, [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]], [[ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী]], [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী]] আৰু [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে। ১৯৯৬ চনত সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰিকী (ছেফটি এণ্ড ফায়াৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং) আৰু ২০০৩ চনত বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী যোগ কৰা হয়। ১৯৮১ চনত বিদ্যালয়খনত পিএইচডি কাৰ্যসূচী সংযোজন কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, এই বিদ্যালয়খনে ৫৩ গৰাকী পিএইচডি প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াইছে আৰু ২৫০ জনতকৈও অধিক প্ৰাৰ্থীয়ে গৱেষক ছাত্ৰ হিচাপে নাম পঞ্জীয়ন কৰিছে। গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ বাবে বাহ্যিক পুঁজি বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগ, [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় ক’য়ৰবোৰ্ড আৰু কেৰালা ৰাজ্যিক ক’য়ৰ নিগম আদি সংস্থাই যোগান ধৰে। এই বিদ্যালয়খনে আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ টায়াৰ-১ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) ৰদ্বাৰা স্বীকৃত।<ref>{{Cite web|url=http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|title=Cochin University of Science and Technology-News|website=cusat.ac.in|access-date=2016-09-28|archive-date=12 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812232930/http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|url-status=dead}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) হ’ল ৱাশ্বিংটন একৰ্ডৰ এক স্থায়ী অংশীদাৰ, যিয়ে বহুকেইখন দেশত অভিযান্ত্ৰিক স্নাতক ডিগ্ৰীৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰে।{{Citation needed|date=May 2021}} '''স্নাতক বি.টেক পাঠ্যক্ৰম''' (বন্ধনীত শিক্ষাৰ্থী গ্ৰহণৰ সংখ্যা দিয়া হৈছে)<ref name=":1">{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406021538/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-date=2025-04-06 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (৯০) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * তথ্য প্ৰযুক্তি (৯০) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) [[File:Software engineering block.jpg|thumb|259x259px|ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং ব্লক]] '''স্নাতকোত্তৰ এম.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ'''<ref>{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401032640/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-date=2025-04-01 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> '''পূৰ্ণকালীন''' * তথ্য প্ৰযুক্তি (ছফ্টৱেৰ চিষ্টেমছ) (১৮) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী (নেটৱৰ্কিং চিষ্টেমছ) (১৮) * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (ভূ-কাৰিকৰী অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (তাপীয় অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু kama যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী (বেতাঁৰ প্ৰযুক্তি) (১৮) '''অংশকালীন''' * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) ওপৰত উল্লেখ কৰা সকলোবোৰ ক্ষেত্ৰতে '''পিএইচডি কাৰ্যসূচী''' উপলব্ধ আছে। ==== কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং ==== [[Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং]] প্ৰতিষ্ঠানে মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এইখন এখন পূৰ্ণকালীন বাধ্যতামূলক আৱাসিক কাৰ্যসূচী। শিক্ষাৰ্থীসকলে ক্লাছৰ বাবে মাৰ্চেণ্ট নেভি কেডেটৰ পোছাক পিন্ধিব লাগে। কেডেটসকলৰ বাবে শাৰীৰিক প্ৰশিক্ষণ বাধ্যতামূলক।{{citation needed|date=November 2017}} মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বি.টেক পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বছৰি আসনৰ সংখ্যা হ'ল ৮০ খন। ২০১৪ চনত মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত এখন পূৰ্ণকালীন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী (৮০ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী) যোগ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=http://kmsme.cusat.ac.in/|title=Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|website=kmsme.cusat.ac.in|access-date=2016-09-28}}</ref> এই বিদ্যালয়খনে [[জাহাজ পৰিবহণ সঞ্চালকালয়]]ৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই থকা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে ইঞ্জিন ৰুম চিমুলেটৰৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰমৰ সুবিধাও প্ৰদান কৰে। ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ১৯৯৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন। এইখন ত্ৰিক্কাকৰাৰ মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ৭৫ কিলোমিটাৰ দূৰত [[কুত্তানাদ]]ৰ [[পুলিনকুন্নু]]ত এক ৪২ একৰৰ চৌহদত অৱস্থিত। এইখন এৰ্নাকুলাম জিলাৰ বাহিৰত থকা CUSAT ৰ একমাত্ৰ চৌহদ। ইয়াত আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ হ'ল:<ref name=":1"/> * [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]] আৰু অভিযান্ত্ৰিকী * বৈদ্যুতিক আৰু [[ইলেক্ট্ৰনিক ইঞ্জিনিয়াৰিং | ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী]] * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী * [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] * [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]] * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী * কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন === পৰিৱেশ অধ্যয়ন অনুষদ === ==== পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুল ==== পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ বাবে উৎসৰ্গিত এক উচ্চ শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ১৯৮৩ চনত ‘স্কুল অব এনভাইৰনমেণ্টেল ষ্টাডিজ’ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিদ্যালয়খনক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ অনুদানৰদ্বাৰা পুঁজি যোগান ধৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুলৰ সৈতে সংলগ্ন ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) এ এখন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰে। ইয়াক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত মানৱ সম্পদ উন্নয়নৰ নেটৱৰ্ক কাৰ্যসূচীৰ অধীনত ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। পৰিৱেশ প্ৰযুক্তিত এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম দুটা শাখাত আগবঢ়োৱা হয়: * শাখা ১: [[পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী]] * শাখা ২: [[পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা]] ডক্টৰেট কাৰ্যসূচীসমূহ তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত আগবঢ়োৱা হয়: পৰিৱেশ জীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ৰসায়ন বিজ্ঞান, পৰিৱেশ ফটোক্যটালাইছিছ আৰু চন’ফটোক্যটালাইছিছ, পৰিৱেশ অণুজীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ব্যৱস্থাপনা, পৰিৱেশ বিষবিজ্ঞান, পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী আৰু দূৰ সংৱেদন। বিদ্যালয়খনে বিশ্ববিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ৰ শিক্ষকসকলৰ বাবে ইউজিচিৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰিফ্ৰেচাৰ পাঠ্যক্ৰম পৰিচালনা কৰে। লগতে জলবায়ু সহনশীলতা, পৰিৱেশ সমীক্ষা, প্ৰদূষণ নিৰীক্ষণ, পানীৰ গুণাগুণ ব্যৱস্থাপনা, পানীৰ শোধন, একুৱাকলচাৰ ব্যৱস্থাৰ ৰোগ নিৰ্ণয় আৰু ব্যৱস্থাপনা, আৰু পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱা আগবঢ়ায়। এই বিদ্যালয়খনে কোচি চহৰৰ [[কোচি মেট্ৰ’ | মেট্ৰ’ ৰেল প্ৰকল্প]]ৰ পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকন প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। === মানৱীয় বিজ্ঞান অনুষদ === ==== হিন্দী বিভাগ ==== ১৯৬৩ চনত প্ৰতিষ্ঠিত হিন্দী বিভাগটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি বিভাগসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ই প্ৰথমতে কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ আছিল কিন্তু ১৯৭১ চনত কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়লৈ স্থানান্তৰিত হয়। ইউজিচিৰদ্বাৰা সমৰ্থিত হিন্দী বিষয়ত ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট ৰিচাৰ্চ চাপৰ্ট’ (DRS) আৰু ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট স্পেচিয়েল এচিষ্টেঞ্চ’ (DSA) কাৰ্যসূচী থকা দক্ষিণ ভাৰতৰ ই একমাত্ৰ বিভাগ।{{Citation needed|date=May 2021}} [[File:DEPARTMENT OF HINDI.jpg|thumb|right|হিন্দী বিভাগ]] বিভাগটোৰ গৱেষণাত প্ৰাচীন আৰু আধুনিক কবিতা, কল্পকাহিনী, নাটক আৰু থিয়েটাৰ অধ্যয়ন, সমালোচনা, ব্যাকৰণ, ভাষাবিজ্ঞান, ভাষা আৰু সাহিত্যৰ তুলনামূলক অধ্যয়ন, লোক-সাহিত্য, অনুবাদ আৰু কম্পিউটাৰ ভিত্তিক ভাষা শিক্ষাদান আদি ক্ষেত্ৰসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।{{Citation needed|date=May 2021}} অধ্যয়ন আৰু গৱেষণাৰ কাৰ্যসূচীসমূহ: * এম.এ. হিন্দী ভাষা আৰু সাহিত্য * এম.ফিল. অনুবাদমূলক আৰু কাৰ্যবাহী হিন্দীত পি.জি. ডিপ্লমা * পিএইচডি * হিন্দীত কম্পিউটাৰ ভিত্তিক প্ৰশিক্ষণ আৰু শিক্ষাদানৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰম ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগটো প্ৰথমতে ১৯৭৬ চনত বিদেশী ভাষা বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বিভাগটোৰ মূল গুৰুত্ব হ’ল ইংৰাজী, [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]], [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]], [[ইটালীয় ভাষা|ইটালীয়]], [[জাপানী ভাষা|জাপানী]] আৰু [[ৰাছিয়ান ভাষা|ৰাছিয়ান]]কে ধৰি বিভিন্ন ভাষাৰ শিক্ষাদান। ২০১২ চনত [[ইংৰাজী ভাষা]] শিক্ষাদানৰ বিশেষ গুৰুত্বক সূচিত কৰিবলৈ বিভাগটোক ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ বুলি নামকৰণ কৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} === আইন অনুষদ === ==== আইনী অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ’ প্ৰথমতে ১৯৬২ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতকোত্তৰ আইন বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰ প্ৰথম সভাপতি আছিল প্ৰয়াত ড° এ.টি. মাৰ্কোচ। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিসম্পন্ন এজন আইনবিদ আছিল, যি [[ভাৰতীয় আইন প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰশাসনিক ন্যায়াধিকৰণৰ উপ-ন্যায়াধীশ আছিল। বিদ্যালয়খনে [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়]]ৰ (MHRD) সহায়ত বিৰল কিতাপ আৰু আলোচনীৰে সমৃদ্ধ এক [[বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ]] ভঁৰাল ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এটা অংগ সংস্থা বিশ্ব বৌদ্ধিক সম্পত্তি সংগঠনে (WIPO) ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰকাশনসমূহ এই ভঁৰাললৈ দান কৰিছে। মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়ে বৌদ্ধিক সম্পত্তি অধ্যয়নৰ বাবে এটা আসন মঞ্জুৰ কৰিছে। মানৱ অধিকাৰৰ ওপৰত আন্তঃশাখা গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ বিদ্যালয়খনত প্ৰয়াত ন্যায়াধীশ ভি. আৰ. কৃষ্ণ আয়াৰৰ নামত এটা মানৱ অধিকাৰ আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে। বিদ্যালয়খনে ৩বছৰীয়া আইনৰ স্নাতক পাঠ্যক্ৰম, ৫বছৰীয়া বি.বি.এ. এলএল.বি. (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম, আৰু বি.কম. এলএল.বি (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref name=":1"/> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === ২০০৩ চনত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইনী অধ্যয়ন স্কুলত প্ৰতিষ্ঠা কৰা বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ (IPR) অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটোক ২০০৯ চনত এটা আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিয়া। এইটো কেৰালা চৰকাৰৰদ্বাৰা CUSAT ত প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক স্বায়ত্তশাসিত কেন্দ্ৰ। কেৰালা আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰ বিভিন্ন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষকসকলৰ মাজত পাৰস্পৰিক আদান-প্ৰদানৰ সুবিধাৰ বাবে ইয়াক এক গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু সমল কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই কেন্দ্ৰটো কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা বিভাগৰদ্বাৰা পৰিকল্পিত আৰু ৰূপায়িত আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।{{Citation needed|date=May 2021}} বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটো প্ৰথমতে আইন অনুষদৰ ডীন ড° কে.এন. চন্দ্ৰশেখৰন পিল্লাইক সঞ্চালক আৰু ড° এন.এছ. গোপালকৃষ্ণনক সমন্বয়ক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোক ভাৰত চৰকাৰৰ মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়েও সমৰ্থন কৰে, যিয়ে ২০০৩ চনত CUSAT ত বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ওপৰত ইতিমধ্যে এখন আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।{{Citation needed|date=May 2021}} আইন, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি বিজ্ঞান, ইতিহাস, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি আদি বিভিন্ন শাখাৰ গৱেষকসকলক নীতিগত গৱেষণা হাতত ল’বলৈ উদগনি দিবলৈ কেন্দ্ৰটোৱে জলপানীৰ সৈতে বহুমুখী পিএইচডি কাৰ্যসূচী আগবঢ়ায়। ইয়াত বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কেইবাজনো গৱেষক ছাত্ৰই কাম কৰি আছে। ভঁৰালটোত প্ৰাথমিক গৱেষণা সামগ্ৰীৰ উপলব্ধতাই গৱেষকসকলৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহৰ ওপৰত গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰাটো সম্ভৱ কৰি তোলে। এই কেন্দ্ৰটোৱে আইনী অধ্যয়ন স্কুলৰ সহযোগত স্কুলৰ এলএল.এম (LL.M) পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়ায়।{{citation needed|date=November 2017}} IUCIPRS এখন পৰিচালনা পৰিষদৰদ্বাৰা পৰিচালিত হয়, যাৰ অধ্যক্ষ হ'ল কেৰালা চৰকাৰৰ মাননীয় শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী। কেন্দ্ৰৰ প্ৰশাসনিক আৰু শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰিবলৈ CUSAT ৰ উপাচাৰ্যৰ অধ্যক্ষতাত এখন কাৰ্যবাহী সমিতি আৰু এখন অনুষদ সমিতি আছে। ড° এম. ভাষী এই কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালক।{{citation needed|date=November 2017}} === আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ === ১. এলএলএম (IPR) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ২. এলএলএম (IP) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ৩. এলএলএম (IPR, ১ বছৰীয়া) ৪. বিবিএ এলএলবি (৫ বছৰীয়া) ৫. বি.কম এলএলবি (৫ বছৰীয়া) === ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ === ইউজিচিয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত দক্ষতা বিকাশৰ গুৰুত্ব আৰু প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ কৰি ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ (DDUKK) মুকলি কৰিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হ’ল সামূহিক মহাবিদ্যালয় আৰু বি.ভক পাঠ্যক্ৰমৰ ধাৰাবাহিকতা অক্ষুণ্ণ ৰাখি বৃত্তিমূলক শিক্ষাক প্ৰসাৰিত কৰা আৰু বৃহৎ পৰিসৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ যোগ্য মানৱ সম্পদ সৃষ্টি কৰা। এইখন দেশৰ উচ্চ শিক্ষা খণ্ডত বৃত্তিমূলক শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী প্ৰতিষ্ঠান। DDUKK CUSAT ৰ লক্ষ্য হৈছে শ্ৰেণীকোঠা কেন্দ্ৰিক আনুষ্ঠানিক শিক্ষা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ সৈতে অংশীদাৰীসকলৰ অভিজ্ঞতাৰ আদান-প্ৰদান আৰু ব্যাৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানসমূহত ইণ্টাৰ্নশ্বিপৰ সংমিশ্ৰণ ঘটাই মানসম্পন্ন বৃত্তিমূলক শিক্ষা প্ৰদান কৰা।<ref>{{cite news |title=Deen Dayal Kendra to Start Career-oriented Courses |url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2015/dec/09/deen-dayal-kendra-to-start-career-oriented-courses-853559.html |access-date=10 September 2021 |work=The New Indian Express |date=December 9, 2015}}</ref><ref>{{cite news |last1=Online |first1=Mathrubhumi Education |title=Courses under DDUKK at CUSAT |url=https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210905171424/https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |url-status=dead |archive-date=5 September 2021 |access-date=10 September 2021 |publisher=Mathrubhumu |date=Nov 16, 2015 }}</ref> ইয়াৰ মূল লক্ষ্য হ’ল একত্ৰিত জ্ঞান অৰ্জন আৰু মানৱীয় দক্ষতা বৃদ্ধিৰ জৰিয়তে কৰ্মসংস্থাপন লাভৰ যোগ্য যুৱক-যুৱতীৰ এক নতুন দল সৃষ্টি কৰা।<ref>{{cite news |title=With eye on job market, Cusat's DDUKK enters into tie-ups with Infopark, Kitco |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/with-eye-on-job-market-cusats-ddukk-enters-into-tieups-with-infopark-kitco/article7956859.ece |access-date=10 September 2021 |work=The Hindu |date=March 24, 2016}}</ref> DDUKK ৰ অধীনত আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহৰ শিক্ষাদান আৰু প্ৰশিক্ষণ পদ্ধতি সেই অনুসৰিয়েই প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। DDUKK প্ৰথমতে ২০১৫ চনত ড° জাকাৰিয়া কে.এ (অধ্যাপক, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, CUSAT) ক প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ: ১. প্ৰযুক্তি আৰু ব্যৱস্থাপনা পৰামৰ্শদাতাত এম.ভক (M.Voc) ২. ম’বাইল ফোন এপ্লিকেচন ডেভেলপমেণ্টত এম.ভক (M.Voc) ৩. ব্যাৱসায়িক প্ৰক্ৰিয়া আৰু ডাটা এনালিটিক্সত বি.ভক (B.Voc) === সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন স্কুল ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন বিভাগটো ১৯৭৬ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ শৈক্ষিক তথা বৈজ্ঞানিক সাফল্যৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ১৯৯৫ চনত ইয়াক এখন স্কুললৈ উন্নীত কৰা হয়। ইয়াৰ পাঁচটা বিভাগ আছে: * একুৱাকলচাৰ এণ্ড কেপচাৰ ফিশ্বাৰিজ * ফিশ্বিং টেকন’লজী * ফিশ্ব প্ৰচেছিং টেকন’লজী * ফিশ্বাৰিজ ইক’নমিক্স * ফিশ্বাৰিজ মেনেজমেণ্ট। ==== বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ ==== [[File:ACARR CUSAT.jpg|thumb|326x326px|CUSAT ত অৱস্থিত এডভান্সড চেণ্টাৰ ফৰ এটমছফেৰিক ৰাডাৰ ৰিচাৰ্চ]] বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগটো বতৰ বিজ্ঞান/বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ। এইটো কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। এই বিভাগটোক [[বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ]] (CSIR) ৰদ্বাৰা মৌচুমী সম্পৰ্কীয় পূৰ্বানুমানৰ বাবে মেচ’স্কেল মডেলিং সম্পৰ্কীয় ভাৰত চৰকাৰৰ নিউ মিলেনিয়াম ইণ্ডিয়ান টেকন’লজী লিডাৰশ্বিপ ইনিচিয়েটিভ (NMITLI) ৰ অন্যতম উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ সৈতে অন্য প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহ যেনে ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ‍্যা প্ৰতিষ্ঠান, দিল্লী; ভাৰতীয় গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় বতৰ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, পুনে; [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান | ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, বেংগালুৰু]]; [[টাটা মৌলিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]]; C-MMACS, বেংগালুৰু আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় এৰ’স্পেচ পৰীক্ষাগাৰ, বেংগালুৰু অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (বতৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক (বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগে জলজ ব্যৱস্থাৰ ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। সামুদ্ৰিক বিজ্ঞানৰ বিভিন্ন শাখাত গৱেষণাৰ বাবে এইটো এটা মূল বিষয়। ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগটো দেশৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞানৰ অন্যতম প্ৰধান শৈক্ষিক কেন্দ্ৰ। এইটো ১৯৩৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু লগে লগে এটা গৱেষণা কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰপৰা ১০০ জনতকৈও অধিক পিএইচডি ছাত্ৰই স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান) আৰু এম.ফিল (জীৱ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এই বিভাগৰ গৱেষকসকলে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে এটা নতুন প্ৰজাতিক ''Victoriopisa cusatensis''<ref name="auto"/> নামকৰণ কৰিছে। ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো পৰিৱেশ আৰু উন্নয়নমূলক বিষয়সমূহত ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ গুৰুত্বক স্বীকৃতি দিয়া দেশৰ প্ৰথমসমূহ বিভাগৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্বত স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম ১৯৭৬ চনত আৰম্ভ হৈছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান আৰু সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ আছিল। ১৯৬৫ চনত সাগৰ বিজ্ঞান বিষয়ত এটা স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল, যিটো পিছলৈ কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান আৰু বতৰ বিজ্ঞান বিভাগলৈ (POMD) স্থানান্তৰ কৰা হয়। ১৯৯৬ চনত ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. (সাগৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক. (মহাসাগৰীয় প্ৰযুক্তি) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগ ==== ১৯৯১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগে অণুজীৱবিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, অণুজীৱ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, স্নায়ু জীৱবিজ্ঞান, কোষীয় আৰু আণৱিক জীৱবিজ্ঞান, চিকিৎসা জৈৱ ৰসায়ন, আনুবংশিক অভিযান্ত্ৰিকী, উদ্ভিদ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, জৈৱ-বিদ্যুৎ-ৰাসায়নিক ব্যৱস্থা আৰু অণুজীৱ জিনীয় বিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. অণুজীৱবিজ্ঞান (২০১৮ চনত আৰম্ভ হোৱা), এম.এছ.চি. (জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা), জৈৱ বিজ্ঞানত সংহত এম.এছ.চি. (২০২১ চনত আৰম্ভ হোৱা) আৰু জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বৰ্তমান অধ্যাপক (ড°) পাৰ্বতী এ.-য়ে বিভাগীয় মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। === সমাজ বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগ ==== ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগে প্ৰযুক্তিৰ অৰ্থনীতি, অৰ্থমিতি (ইকোনমেট্ৰিক্স) আৰু ক্ৰিয়া গৱেষণা (অপাৰেচন ৰিচাৰ্চ) ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। [[কোচি]] চহৰত এখন উদ্যোগিক অঞ্চল আৰু এটা উপকূলীয় অঞ্চল আছে যিয়ে মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। এই অঞ্চলৰ উদ্যোগ আৰু মীনপালনে পৰিৱেশ প্ৰদূষণত যথেষ্ট অৱদান যোগাইছে। গতিকে, বিভাগটোৱে উদ্যোগ আৰু মীন খণ্ডৰ প্ৰযুক্তিগত সমস্যা আৰু পৰিৱেশৰ অৰ্থনীতিৰ ওপৰত বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। বিভাগটোৱে এম.এ. (ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি) ৰ লগতে এম.ফিল. আৰু পিএইচডি কাৰ্যসূচীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ’ (SMS) বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি শৈক্ষিক গোটসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু দেশত প্ৰতিষ্ঠা কৰা প্ৰথম পাঁচখন ব্যৱস্থাপনা শিক্ষানুষ্ঠানৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ১৯৬৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এক অংশ হিচাপে এমিৰেটাছ অধ্যাপক এম. ভি. পাইলীৰ নেতৃত্বত আৰু ‘ফাৰ্টিলাইজাৰ্ছ এণ্ড কেমিকেলছ ট্ৰাভাংকোৰ’ৰ চৌহদত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৭১ চনত ই কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ হৈ পৰে, যিখন পিছলৈ কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় নামেৰে জনাজাত হয়। এই বিদ্যালয়খনে শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপৰ চাৰিটা ক্ষেত্ৰ অনুসৰণ কৰে: শিক্ষাদান, প্ৰশিক্ষণ, গৱেষণা আৰু পৰামৰ্শদাতা সেৱা। SMS-এ তলত উল্লেখ কৰা ডিগ্ৰীসমূহৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়: এমবিএ (MBA), এম.ফিল. (বাণিজ্য) আৰু পিএইচডি। == ৰেংকিং (স্থানসমূহ) == {{Infobox India university ranking | type = University <!----------International----------> | NIRF_U_2024 = 34 | THE_W_2024 = 1201-1500 | THES_A_2024 = 301-350 | NIRF_O_2024 = 51 }} ২০২৪ চনত ''টাইমছ হায়াৰ এডুকেশ্যন ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্চিটি ৰেংকিঙছ''-এ CUSAT-ক ১২০১-১৫০০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল আৰু এছিয়াত ৩০১-৩৫০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল। [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানগত ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক]] (NIRF)-এ ২০২৪ চনত ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত ইয়াক ৩৪ তম আৰু সামগ্ৰিকভাৱে ৫১ তম স্থান প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=2024 NIRF Ranking |url=https://www.nirfindia.org/nirfpdfcdn/2024/pdf/Report/IR2024_Report.pdf}}</ref> == কেন্দ্ৰসমূহ == === সমাজত বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ === ১৯৯১ চনত কোচিন ৰিফাইনেৰীজ লিমিটেডৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্যৰে ‘চেণ্টাৰ ফৰ চাইন্স ইন ছ’চাইটি’ (C-SIS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাক শিশুসকলৰ বাবে অধিক সুলভ কৰি তোলা। কেৰালা চৰকাৰে C-SIS-ক "শাস্ত্ৰপোষণ" (Sastraposini) কাৰ্যসূচীৰ অধীনত উচ্চতৰ মাধ্যমিকৰ বিজ্ঞান শিক্ষকসকলৰ এক প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ হিচাপে অনুমোদন জনাইছে। C-SIS-ৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি উদ্যানখনত [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]] (ইছৰো) ৰদ্বাৰা দান কৰা এটা স্পেচ পেভিলিয়ন (মহাকাশ মণ্ডপ) আছে। ইয়াত তেওঁলোকৰ মহাকাশ ৰকেট আৰু চন্দ্ৰযান [[চন্দ্ৰযান-১]] ৰ আৰ্হিৰ লগতে [[শ্ৰীহৰিকোটা]]ৰপৰা ৰকেট উৎক্ষেপণৰ ভিডিঅ’ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ প্ৰক্ৰিয়াত গতিপথ নিৰীক্ষণ আৰু ত্ৰুটি সংশোধনৰ প্ৰদৰ্শন চাব পাৰে। এই উদ্যানখনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ভিত্তিক (IEEE) ইনষ্টিটিউট অৱ ইলেক্ট্ৰিকেল এণ্ড ইলেক্ট্ৰনিক্স ইঞ্জিনিয়াৰ্ছৰ এটা ইলেক্ট্ৰনিক্স প্ৰদৰ্শনী ‘ই-চাইণ্টিয়া’ (E–Scientia)-ও অন্তৰ্ভুক্ত আছে।{{citation needed|date=November 2017}} === অত্যাধুনিক পৰীক্ষণ আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন কেন্দ্ৰ === ‘চফিষ্টিকেটেড টেষ্ট এণ্ড ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেণ্টাৰ’ (STIC) হ’ল [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] (KSCSTE) আৰু কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় (CUSAT) ৰ এক যুটীয়া প্ৰচেষ্টা।<ref>{{Cite web|url=http://www.sticindia.com|title=STIC India|website=sticindia.com|access-date=2016-09-30}}</ref> ইয়াৰ লক্ষ্যসমূহ হ’ল উদ্যোগ, শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান আৰু আৰ এণ্ড ডি প্ৰতিষ্ঠানৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলক বিশ্লেষণাত্মক পৰীক্ষণ, জোখ-মাখ আৰু কেলিব্ৰেচনৰ বাবে উন্নত যান্ত্ৰিক সুবিধা প্ৰদান কৰা; ৰাজ্যখনৰ উদ্যোগসমূহৰ বাবে প্ৰাসংগিক ক্ষেত্ৰত নতুন সঁজুলি বিকশিত কৰা; আৰু উদ্যোগ তথা শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহক এই সঁজুলিসমূহ পৰিচালনাৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়া। === ৰাষ্ট্ৰীয় জলজ প্ৰাণী স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ === ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) পূৰ্বতে ‘চেণ্টাৰ ফৰ ফিশ্ব ডিজিজ ডায়াগন’চিছ এণ্ড মেনেজমেণ্ট’ নামেৰে জনাজাত আছিল। এইটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। জলজ কৃষকসকলক মীনপালনৰ স্বাস্থ্য সুৰক্ষাত সহায় কৰিবলৈ ২০০০ চনত এই কেন্দ্ৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াত জীৱাণু বিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, প্ৰাণী কলা কৰ্ষণ, ৰোগ প্ৰতিৰোধ বিজ্ঞান, জিন’মিক্স, প্ৰ’টিঅ’মিক্স, কিণ্বন আৰু জৈৱ বিশ্লেষণ (বায়’এছে) ৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰ আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.ncaah.org/|title=National Centre for Aquatic Animal Health NCAAH Kochi|website=ncaah.org|access-date=2016-09-30}}</ref> এই কেন্দ্ৰটোৱে ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগৰদ্বাৰা পৃষ্ঠপোষকতা কৰা সামুদ্ৰিক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত এটা এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === সামাজিক বৰ্জন আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক নীতি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === ‘চেণ্টাৰ ফৰ দি ষ্টাডি অব ছ’চিয়েল এক্সক্লুজন এণ্ড ইনক্লুচিভ পলিচি’ (CSSEIP) ২০০৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই সামাজিক বৰ্জনৰ ওপৰত গৱেষণা চলায়, য’ত বিশেষকৈ ডিজিটেল বৰ্জন, বাসস্থান আৰু মৌলিক সা-সুবিধাৰপৰা বৰ্জন, বৰ্জনৰ আৰ্থ-সাংস্কৃতিক আৰু গাঁথনিগত নিৰ্ধাৰক, স্থানিক বৰ্জন আৰু বৰ্জনৰ জনগাঁথনিগত মাত্ৰাসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। === মহিলা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === মহিলাসকলৰ সবলীকৰণৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে ২০১০ চনত ‘ৱিমেনছ ষ্টাডিজ চেণ্টাৰ’ (WSC) আৰম্ভ কৰা হৈছিল। তেতিয়াৰেপৰা কেন্দ্ৰটোৱে এই লক্ষ্যসমূহ অৰ্জনৰ বাবে অহোপুৰুষাৰ্থ কৰি আহিছে। কেন্দ্ৰটোৱে কেইবাখনো আলোচনাচক্ৰ আৰু সজাগতামূলক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰিছে।<ref>{{cite web |url=http://wsc.cusat.ac.in/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160910225840/http://wsc.cusat.ac.in/ |archive-date=10 September 2016 |title=women's studies centre Cochin University of Science and Technology}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/nuals-invites-applications-for-courses/article32279363.ece|title = NUALS invites applications for courses|newspaper = The Hindu|date = 5 August 2020}}</ref> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ (IUCIPRS) হ’ল কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভিতৰত [[কেৰালা চৰকাৰ]]ৰ উচ্চ শিক্ষা বিভাগৰদ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা এটা স্বায়ত্তশাসিত প্ৰতিষ্ঠান। বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। IUCIPRS-ৰ পৰিচালনা পৰিষদখন ১২ জন সদস্যৰে গঠিত, য’ত কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী অধ্যক্ষ হিচাপে আৰু CUSAT-ৰ উপাচাৰ্য উপাধ্যক্ষ হিচাপে থাকে।<ref>{{Cite web|url=http://ciprs.cusat.ac.in|title=Inter University Centre for Intellectual Property Rights Studies: An Autonomous Centre at CUSAT|website=ciprs.cusat.ac.in|access-date=2016-09-30}}</ref> === অৰ্থনৈতিক নীতি আৰু বিশ্লেষণৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ === ১৯৯০ আৰু ২০০০-ৰ দশকত ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগৰ নেতৃত্বত হোৱা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাৰ ফলস্বৰূপে ‘ইণ্টাৰনেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পলিচি এণ্ড এনালিচিছ’ (ICEPA) গঢ়ি উঠিছিল। অৰ্থনৈতিক বিষয়সমূহৰ বিশ্লেষণ আৰু নীতিগত সিদ্ধান্তৰ বাবে নীতি-নিৰ্দেশনা প্ৰস্তুত কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈ ২০০৪ চনত ICEPA প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটোৱে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বেচৰকাৰী সংগঠনৰ (NGO) লগতে উদ্যোগ আৰু চৰকাৰসমূহৰ সৈতেও সহযোগিতা কৰে।{{citation needed|date=November 2017}} কেন্দ্ৰটোৱে [[বিশ্ব বেংক]], [[ইউৰোপীয় ইউনিয়ন]], ৰয়েল নেদাৰলেণ্ড দূতাবাস, নেদাৰলেণ্ডৰ ডেভেলপমেণ্ট ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউট, তিলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়, ভাৰত চৰকাৰৰ কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰ্যালয় আৰু বৃক্ষৰোপণ মন্ত্ৰ্যালয়, আৰু কেৰালা শ্বিপিং এণ্ড ইনলেণ্ড নেভিগেচন কৰ্পোৰেচন লিমিটেডৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন অধ্যয়ন সম্পন্ন কৰিছে। == ২০২৩ চনৰ টেক ফেষ্টৰ দুৰ্ঘটনা == CUSAT-ৰ হেঁচা-ঠেলাৰ ঘটনাটো ২০২৩ চনৰ ২৫ নৱেম্বৰত কেৰালাৰ কোচিত সংঘটিত হৈছিল। এই শোকাৱহ ঘটনাটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বাৰ্ষিক কাৰিকৰী উৎসৱ 'ধিষ্ণা'ৰ সময়ত হৈছিল। কণ্ঠশিল্পী নিখিতা গান্ধীৰ সংগীতানুষ্ঠান চাবলৈ বহু মানুহে এখন মুকলি প্ৰেক্ষাগৃহত ভিৰ কৰিছিল। সেই সময়ত মানুহৰ মাজত হেঁচা-হেঁচিৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত চাৰিজন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মৃত্যু হয়। এই দুৰ্ঘটনাত আন ৬৪ জন লোক আহত হয়। এই সংগীতানুষ্ঠানটো ৰিয়েলমি (Realme) ব্ৰেণ্ডৰ সহযোগত আয়োজন কৰা হৈছিল। হঠাৎ অহা বৰষুণৰ বাবে মানুহৰ মাজত হাহাকাৰ লাগে। প্ৰেক্ষাগৃহত কেৱল এটা প্ৰৱেশ আৰু প্ৰস্থানৰ দুৱাৰ আছিল। তাত সঠিক ভিৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ অভাৱ আছিল। কেৱল পাছ আৰু 'ধিষ্ণা' টি-চাৰ্ট থকা লোককহে ভিতৰলৈ যাবলৈ দিয়া হৈছিল। এই সকলোবোৰ কাৰণতে এই ভয়ংকৰ দুৰ্ঘটনাটো ঘটিছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-11-25 |title=Cochin University tech fest turns tragic; four students dead, over 60 injured in stampede |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-26 |title=Kerala: Four dead, dozens injured in stampede at Cochin University |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ বিশ্ববিদ‍্যালয়]] 3obfwbets5gjh4nuhj89ojtseau23qi 622775 622774 2026-08-02T15:25:55Z AjayDas 12623 /* ৰেংকিং */ 622775 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image = [[চিত্ৰ:Cochin University of Science and Technology Logo.png|100px]] | motto = ''tejasvi nāvadhītamastu (Sanskrit)'' | motto_eng = May learning illumine us both<ref name="Motto"/> | established = {{start date and age|10 July 1971}} | type = [[ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] | chancellor = [[কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল]]<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | vice_chancellor = ড° এম. জুনেইদ বুশ্বিৰী ''(ভাৰপ্ৰাপ্ত)''<ref>{{cite web | url=https://cusat.ac.in | title=Cochin University of Science and Technology }}</ref> | head_label = উপ-আচাৰ্য | head = ৰোজি এম. জন<br />{{Small|(উচ্চ শিক্ষা মন্ত্ৰী)}}<ref>https://cusat.ac.in {{Bare URL inline|date=July 2026}}</ref> | undergrad = | postgrad = | address = ইউনিভাৰ্চিটি ৰোড, দক্ষিণ কালামাছেৰী | city = [[কোচি]] | state = [[কেৰালা]] | country = ভাৰত | coordinates = {{Coord|10.0443|N|76.3282|E|display=inline,title}} | campus = নগৰীয়া, {{cvt|180|acre}} | website = {{URL|www.cusat.ac.in}} | colours = {{color box|#c0ffff}} পাতল সেউজীয়া <br />{{color box|darkgray}} ধোঁৱাবৰণীয়া | affiliations = [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যাপন পৰিষদ]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, কমন্‌ৱেল্থ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ সংস্থা, ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড }} [[File:Administrative Block , Cusat.jpg|thumb|প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয় <ref>{{Cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cochin University of Science and Technology-Home Page|website=cusat.ac.in|access-date=25 September 2016}}</ref>|261x261px]] [[File:Cusat.jpg|thumb|কোচি চৌহদৰ (CUSAT) মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ|259x259px]] '''কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়''' {{en| Cochin University of Science and Technology}} চমুকৈ '''CUSAT''' [[ভাৰত]]ৰ [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[কোচি]]ত অৱস্থিত এখন ৰাজ্য চৰকাৰৰ অধীনস্থ স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়। ইয়াক ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন কোচিত ([[কালামাছেৰী]] আৰু [[এৰ্নাকুলাম]]) আৰু এখন কোচিৰপৰা প্ৰায় ৬৬ কিলোমিটাৰ দূৰত্বৰ [[আলাপুঝা]]ৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত। [[কেৰালা বিধানসভা]]ৰ এক আইনৰ জৰিয়তে ১৯৭১ চনত এই বিশ্ববিদ্যালয়খন 'কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়' হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ৰাজ্যখনত স্নাতকোত্তৰ শিক্ষাৰ বাবে চলোৱা এক আন্দোলনৰ ফলস্বৰূপে এই বিশ্ববিদ্যালয়খন গঠন হৈছিল। ১৯৮৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইয়াক 'কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়' (CUSAT) নামকৰণ কৰা হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য হ'ল [[ব্যাৱহাৰিক বিজ্ঞান]], প্ৰযুক্তি, উদ্যোগ, বাণিজ্য, ব্যৱস্থাপনা আৰু [[সমাজ বিজ্ঞান]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ অধ্যয়ন আৰু উন্নত গৱেষণাৰ প্ৰসাৰ কৰা।<ref name="official">{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Cusat -overall|access-date=2008-06-23|archive-date=21 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081221031546/http://cusat.ac.in|url-status=dead}}</ref> স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ দুয়োটা পাঠ্যক্ৰমতে নামভৰ্তি 'কমন এডমিছন টেষ্ট' (CAT) ৰ ওপৰত আধাৰিত। কিছুমান স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে 'ডিপাৰ্টমেণ্টেল এডমিছন টেষ্ট' (DAT) অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, বিশ্ববিদ্যালয়খনত ২৯টা অধ্যয়ন আৰু গৱেষণা বিভাগ আছে। এই বিভাগসমূহে অভিযান্ত্ৰিকী, [[বিজ্ঞান]], [[প্ৰযুক্তি]], [[মানৱীয় বিজ্ঞান]], [[আইন]] আৰু [[ব্যৱস্থাপনা]]ৰ বহুতো শাখাত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিশ্বৰ কেইবাখনো শিক্ষানুষ্ঠানৰ সৈতে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক সংযোগ আৰু বিনিময় কাৰ্যসূচী আছে।<ref>{{Cite news |date=2023-10-20 |title=Cusat to collaborate with global varsities for research and exchange programmes |url=https://thehindu.com |access-date=2025-04-26 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০১৮ চনত কোচিৰ জলাশয়ৰপৰা সংগ্ৰহ কৰা এটা নতুন এম্ফিপড্ প্ৰজাতিক বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে ''Victoriopisa cusatensis'' নামকৰণ কৰা হৈছিল।<ref name="auto">{{Cite web|url=http://marinespecies.org|title=WoRMS - World Register of Marine Species - Victoriopisa cusatensis Ph. Joseph, Abhishek Sharma, P.R. Jayachandran, 2018|website=marinespecies.org|language=en|access-date=2018-07-25}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আদৰ্শ বাক্যটো হ'ল ''তেজস্বী নাৱধীতমস্তু''। এই বাক্যশাৰী [[বেদ]]ৰপৰা লোৱা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল "অৰ্জিত জ্ঞানে আমাক— শিক্ষক আৰু শিক্ষাৰ্থী দুয়োকে— মহিমান্বিত কৰক আৰু এই জ্ঞান সমগ্ৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত বিয়পি পৰক।" <ref name="Motto">{{cite news |url=https://cusat.ac.in| title=Vision and Mission | access-date=7 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cusat.ac.in|title=The University: About CUSAT|access-date=26 September 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619092942/https://cusat.ac.in|archive-date=19 June 2009|url-status=dead}}</ref>[[File:STUDENTS AMENITIES CENTRE FROM OUTSIDE.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰ|259x259px]] == চৌহদসমূহ == বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ তিনিখন চৌহদ আছে। ইয়াৰে দুখন [[কোচি]]ত অৱস্থিত। আনখন [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ [[আলাপুঝা]] জিলাৰ কুত্তানাদৰ পুলিনকুন্নুত অৱস্থিত। এইখন কোচিৰপৰা প্ৰায় ৬৫ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত।<ref name=":0">{{Cite web |title=Campus Life |url=https://cusat.ac.in/campus-life |access-date=2025-04-26 |website=Cochin University of Science and Technology}}</ref> === মূল (ত্ৰিক্কাকৰা) চৌহদ === [[File:Guest House CUSAT.jpg|thumb|right|কালামাছেৰীৰ অতিথিশালা]] [[File:SEMINAR HALL OF UNIVERSITY.jpg|thumb|right|ছেমিনাৰ হল]] [[File:Students amenities centre from inside.jpg|thumb|right|ছাত্ৰ সুবিধা কেন্দ্ৰৰ ভিতৰৰ দৃশ্য। ]] মূল চৌহদখন দক্ষিণ [[কালামাছেৰী]]ৰ ৪৭ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰপৰা ১.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই ১৮০ একৰৰ চৌহদটোত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং (SOE চৌহদ), কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, বিভিন্ন বিজ্ঞান বিভাগ আৰু স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। === লেকচাইড চৌহদ === লেকচাইড চৌহদখন মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ১২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন চহৰৰ ফাইন আৰ্টছ এভিনিউত নদীৰ মোহনাত অৱস্থিত। ইয়াত স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছ, স্কুল অব ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ফিচাৰিজ, শাৰীৰিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ, ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ, সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ আৰু সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ আছে। স্কুল অব মেৰিন চায়েঞ্চেছৰ পুথিভঁৰালখন এছিয়াৰ অন্যতম বৃহৎ সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান পুথিভঁৰাল। উপকূলীয় পানীৰ অধ্যয়নৰ বাবে এই বিদ্যালয়খনৰ এখন গৱেষণা জাহাজো আছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতৰ ভিতৰৰ আৰু বাহিৰৰ অন্যান্য বিশ্ববিদ্যালয় তথা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে ইয়াৰ শৈক্ষিক আদান-প্ৰদান আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.newsexperts.in/marine-science-niigata-university-co-operate-cusat/|title=Marine Science: Niigata University to Co-operate with Cusat|date=2 December 2017|website=News Experts|language=en-US|access-date=2019-02-21}}</ref> === পুলিনকুন্নু চৌহদ === আলাপুঝা জিলাৰ কুত্তানাদত অৱস্থিত পুলিনকুন্নু চৌহদখন মূল চৌহদৰপৰা ৬৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এইখন কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ (CUCEK) ৰ গৃহভূমি।<ref name=":0" /> == অনুষদসমূহ == CUSAT নটা অনুষদত বিভক্ত:<ref>{{Cite web |title=Cochin University of Science and Technology |url=https://cusat.ac.in |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317193526/https://cusat.ac.in |archive-date=2025-03-17 |access-date=2025-04-26 |website=cusat.ac.in |language=en}}</ref> [[File:Sign Board In University showing different trades.jpg|thumb|right|বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিভিন্ন বিভাগসমূহ দৰ্শাই থকা এখন নিৰ্দেশক বোৰ্ড। ]] * [[বিজ্ঞান]] * [[প্ৰযুক্তি]] * [[অভিযান্ত্ৰিকী]] * [[পৰিৱেশ অধ্যয়ন]] * [[মানৱীয় বিজ্ঞান]] * [[আইন]] * [[সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান]] * [[চিকিৎসা বিজ্ঞান]] আৰু প্ৰযুক্তি * [[সমাজ বিজ্ঞান]] === বিজ্ঞান অনুষদ === ==== পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো ১৯৬৩ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এৰ্নাকুলাম কেন্দ্ৰৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ হিচাপে অধ্যাপক কে. ভেংকটেশ্বৰলুৰদ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ই এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। পৰীক্ষামূলক আৰু তত্ত্বীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞান দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে শিক্ষাদান আৰু গৱেষণালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ই ভাৰতৰ লগতে বিদেশতো সুপৰিচিত। ইয়াৰ গৱেষণাৰ মূল ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত নেনোবিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি, অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স সঁজুলি, [[কুৱাণ্টাম কম্পিউটিং]], অৰ্ধপৰিবাহী সঁজুলি, সৌৰ কোষ, হ’ল’গ্ৰাফিক সামগ্ৰী, উচ্চ ঘনত্বৰ সংগ্ৰাহক বেটাৰী, জ্যোতিৰ্জীৱবিজ্ঞান আৰু কুৱাণ্টাম অপ্টিক্স অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]], এআইচিটিই, [[আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিঃপদাৰ্থ বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]], [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], চিএছআইআৰ, আইইউএচি, [[পৰমাণু শক্তি বিভাগ]] আৰু [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] আদি সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোত ব্যাপক যান্ত্ৰিক সা-সুবিধা আছে, যিবোৰ নামমাত্ৰ মাচুলৰ বিনিময়ত বাহিৰৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ বাবেও উপলব্ধ কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (পদাৰ্থ বিজ্ঞান), এম.ফিল. (পদাৰ্থ বিজ্ঞান) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগে আইইউচিএএ সমল কেন্দ্ৰ (CUSAT) আৰু এডুমিথ্ৰা ইণ্টেলেকচুৱেল চাৰ্ভিচেছৰ সহযোগত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এক বিজ্ঞান সজাগতা কাৰ্যসূচী<ref>{{cite web|title=Physics - scope and awareness for school students|url=http://in.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104170924/http://in.com|url-status=dead|archive-date=2012-11-04}}</ref><ref>{{cite news|title=Physics: Scope and Awareness|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=6 February 2010}}</ref> আৰু [[ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ অলিম্পিয়াড]]<ref>{{cite news|title=Cusat to host National Space Olympiad|url=http://thehindu.com|newspaper=The Hindu|date=18 January 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://newindianexpress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20141221113310/http://newindianexpress.com|url-status=dead|archive-date=21 December 2014|title=National Space Olympiad at CUSAT}}</ref><ref>{{cite web|title=National Space Olympiad 2014|url=http://mathrubhumi.com|access-date=30 October 2014|archive-date=30 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141030115654/http://mathrubhumi.com|url-status=dead}}</ref> পৰিচালনা কৰে। === প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগ ==== ইলেক্ট্ৰনিক্স বিভাগটো ১৯৭৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত মাইক্ৰ’ৱেভ ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰ]], পানীৰ তলৰ শব্দবিজ্ঞান, মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স, [[মাইক্ৰ’ৱেভ]] প্ৰসাৰণ এণ্টেনা, মাইক্ৰ’ৱেভ চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, সংকেত প্ৰক্ৰিয়াকৰণত মাইক্ৰ’প্ৰচেছৰৰ প্ৰয়োগ আৰু প্ৰদৰ্শন সঁজুলি অন্তৰ্ভুক্ত। এই গৱেষণাসমূহক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, [[ইছৰো]], এআইচিটিই, ডিঅ’ই, ডিআৰডিঅ’, এমঅ’ডি আৰু ৰাজ্য চৰকাৰকে ধৰি বিভিন্ন বাহ্যিক সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। বিভাগটোৰ ডেলফ্ট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় ([[নেদাৰলেণ্ড]]), প’লাৰিজৱান কৰ্পোৰেচন ([[মালয়েছিয়া]]), কেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয় ([[যুক্তৰাজ্য]]) আৰু সৰে বিশ্ববিদ্যালয় (যুক্তৰাজ্য)ৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা আছে।<ref name="DOE CUSAT">{{cite news|url=http://cusat.ac.in| title=Department of Electronics| access-date=5 January 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120513215709/http://cusat.ac.in| archive-date=13 May 2012| url-status=dead}}</ref> এই বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু মাইক্ৰ’ৱেভ এণ্ড ৰাডাৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু ডিজিটেল ইলেক্ট্ৰনিক্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (ইলেক্ট্ৰনিক্স) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বিভাগটোৱে দ্বিবৰ্ষীয় কাৰ্যসূচী হিচাপে দুখনকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ অনুষ্ঠিত কৰে: এণ্টেনা আৰু প্ৰসাৰণ সম্পৰ্কীয় ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাচক্ৰ (APSYM),<ref name="APSYM">{{cite news |url=http://cusat.edu | title=APSYM-Antennas and propagation Symposium | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111103174648/http://cusat.edu | archive-date=3 November 2011 | url-status=dead }}</ref> আৰু মহাসাগৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক্স সম্পৰ্কীয় আলোচনাচক্ৰ (SYMPOL)।<ref name="SYMPOL">{{cite news |url=http://cusat.ac.in | title=SYMPOL – International Symposium on Ocean Electronics | access-date=5 January 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100103093538/http://cusat.ac.in | archive-date=3 January 2010 | url-status=dead }}</ref> ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগ ==== ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগটো ১৯৯৫ চনত ইউনিভাৰ্চিটি চাইন্স ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেণ্টাৰ (USIC) ৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগসমূহৰ লগতে বাহ্যিক সংস্থাসমূহক ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন, গ্লাছ ব্লোয়িং আৰু কাঠমিস্ত্ৰীৰ কামকে ধৰি বিভিন্ন ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন সেৱা আগবঢ়াই আহিছিল। এক শৈক্ষিক বিভাগ হিচাপে এতিয়া ইয়াৰ ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন আৰু ব্যাৱহাৰিক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণা কাৰ্যসূচী আছে। ইয়াক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, পৰমাণু শক্তি বিভাগ, বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ, সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ, কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ আৰু দ্য ৱৰ্ল্ড একাডেমী অৱ চায়েঞ্চেছ (TWAS) আদি বাহ্যিক পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাসমূহে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। ইয়াৰ উপৰি ই শিক্ষাদান, গৱেষণা, কেলিব্ৰেচন আৰু ঔদ্যোগিক প্ৰয়োগৰ বাবে পৰীক্ষামূলক ব্যৱস্থাৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱাও আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|title=Department Of Instrumentation, CUSAT}}</ref> বিভাগটোৱে ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত চাৰিবছৰীয়া বি.টেক (স্নাতক) পাঠ্যক্ৰম, ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন টেকন’লজীত দুবছৰীয়া এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচনত দুবছৰীয়া এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://cusat.ac.in|date= 4 December 2019|title=Academic programs at Department of Instrumentation}}</ref> ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন বিভাগৰ অধ্যাপক কে এন মধুসূদননক ২০১৯ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত কেৰালাৰ ৰাজ্যপাল পি সদাশিৱমৰদ্বাৰা CUSAT ৰ উপাচাৰ্য (VC) হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://newindianexpress.com|date= 25 April 2019|title=K N Madhusoodhanan appointed Cusat VC}}</ref> ==== বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত বহুযোগী বিজ্ঞান আৰু ৰবৰ প্ৰযুক্তি বিভাগ (P.S. & R.T.) পলিমাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকীৰ শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত এক অগ্ৰগামী বিভাগ। ভাৰতীয় ৰবৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগত ১৯৭২ চনত ইয়াৰ বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াক নিউফিক, [[নেদাৰলেণ্ড]]), ভল্কছৱাগেন ফাউণ্ডেচন (জাৰ্মানী), [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়]], এআইচিটিই, [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন]], [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ]] আৰু [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]] ধৰি বিভিন্ন সংস্থাই পুঁজি যোগান ধৰে। ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগ ==== জাহাজ প্ৰযুক্তি বিভাগটো ১৯৭৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই ভাৰতত নৌ-স্থাপত্য (নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ) শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী বিভাগ। ইয়াত ১৯৭৫ চনত নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ এণ্ড শ্বিপ বিল্ডিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হয়। এই নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ কাৰ্যসূচীখন জাৰ্মানীৰ ৰষ্টক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহযোগত চলোৱা হয়। ইয়াৰ স্নাতকসকলৰ জাহাজ নিৰ্মাণ উদ্যোগ, জাহাজ শ্ৰেণীবিভাজন সমাজসমূহ, গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংগঠন আৰু [[ভাৰতীয় নৌসেনা]]ত যথেষ্ট চাহিদা আছে। ভাৰত চৰকাৰৰ জাহাজ মন্ত্ৰ্যালয়ে এম.অ'.টি. প্ৰমাণ-পত্ৰ পৰীক্ষাৰ বাবে এই বি.টেক পাঠ্যক্ৰমক অনুমোদন জনাইছে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতীয় নৌসেনাই এই বিভাগটোক তেওঁলোকৰ বিষয়াসকলৰ উচ্চ শিক্ষাৰ এক কেন্দ্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিছে। বিভাগটোৱে ‘ছ’চাইটি অব নেভেল আৰ্কিটেকচাৰ ষ্টুডেণ্টছ’ নামৰ সংগঠনে ‘SHIPSTECHNIC’ নামৰ এখন বাৰ্ষিক কাৰিকৰী আলোচনী প্ৰকাশ কৰে। ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল ==== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুল (ISP) ১৯৯৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ ভিতৰত বিভিন্ন লেজাৰ ব্যৱস্থা আৰু লেজাৰ উপাদানৰ ডিজাইন আৰু ফেব্ৰিকেচন অন্তৰ্ভুক্ত। লগতে ফটোথাৰ্মেল, ফটোএকোষ্টিক আৰু আনুষংগিক কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ অ-ৰৈখিক পৰিঘটনাৰ অনুসন্ধান, লেজাৰ-প্ৰেৰিত প্লাজমাৰ সময় আৰু স্থান-নিৰ্ধাৰিত অধ্যয়ন, ফাইবাৰ-অপ্টিক চেন্সৰৰ ডিজাইন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, পলিমাৰ ফাইবাৰৰ ফেব্ৰিকেচন আৰু বৈশিষ্ট্য নিৰূপণ, [[ফটোনিক্স]] সামগ্ৰীৰ প্ৰস্তুতি আৰু অনুসন্ধান আৰু ফটোনিক্স তত্ত্বৰ অধ্যয়ন অন্তৰ্ভুক্ত। এই কাৰ্যসূচীবোৰক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, এআইচিটিই আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ (ভাৰত) আদি পুঁজি যোগান ধৰা সংস্থাই পৃষ্ঠপোষকতা কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://photonics.cusat.ac.in/|title=International School of Photonics CUSAT|website=International School of Photonics|language=en-US|access-date=2016-09-29}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগে ২০০২ চনৰ মাৰ্চ মাহত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ক "[[লেজাৰ]] আৰু অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত উৎকৃষ্টতাৰ সম্ভাৱনা থকা বিশ্ববিদ্যালয়" হিচাপে চিহ্নিত কৰে। ইয়াৰ বাবে ৫ কোটি টকাৰ অনুদান প্ৰদান কৰা হয়। এই অনুদান ব্যৱহাৰ কৰি ‘চেণ্টাৰ অব এক্সিলেন্স ইন লেজাৰ্ছ এণ্ড অপ্টোইলেক্ট্ৰনিক্স চায়েঞ্চেছ’ (CELOS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটো পিছলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটোনিক্স স্কুলৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (অপ্টো ইলেক্ট্ৰনিক্স এণ্ড লেজাৰ টেকন’লজী) আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন বিভাগ (DCA) ১৯৯৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি বিভাগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচনৰ স্নাতকোত্তৰ (MCA) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত [[তথ্য সুৰক্ষা]], চিমুলেচন আৰু মডেলিং, ক্ৰিপ্টোগ্ৰাফী আৰু ক’ডিং তত্ত্ব, ভাষা কম্পিউটিং, এলগৰিথম, আৰ্হি চিনাক্তকৰণ, ৱেব মাইনিং, গ্ৰাফ তত্ত্বৰ প্ৰয়োগ, চিত্ৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, ডাটা মাইনিং, কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্ক আৰু [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{Cite web|title=Department of Computer Application|url=http://dca.cusat.ac.in}}</ref> বিভাগটোৱে ২০১৬ চনৰপৰা চফ্ট কম্পিউটিং বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়াই আহিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক চফ্ট কম্পিউটিঙৰ তত্ত্বীয় আৰু ব্যাৱহাৰিক দুয়োটা ভেটিৰে প্ৰস্তুত কৰা। এই পাঠ্যক্ৰমত মেচিন লাৰ্নিং, নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং, এআই, বিগ ডাটা এনালিটিক্স আদি বৰ্তমানৰ প্ৰযুক্তিসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগে (DCS) ইনফৰ্মেশ্যন চিষ্টেমছৰ শৈক্ষিক কাৰ্যসূচীৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত উচ্চ গতিৰ কম্পিউটিং, মানৱ-কম্পিউটাৰ মিথষ্ক্ৰিয়া, [[তথ্য সুৰক্ষা]], নেটৱৰ্কযুক্ত এম্বেডেড চিষ্টেম, প্ৰাকৃতিক ভাষা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ (নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং), [[ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং]] আৰু অতি বৃহৎ পৰিসৰৰ সংহতি ([[VLSI]]) ৰ ওপৰত গৱেষণাও অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই বিভাগটোৱে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কম্পিউটাৰ কেন্দ্ৰ আৰু CUSAT ইণ্ট্ৰানেট প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই বিভাগটোৱে এম.টেক (কম্পিউটাৰ এণ্ড ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স), MTech (Software Engineering) আৰু ডাটা চাইন্স আৰু আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স বিষয়ত বিশেষীকৰণসহ এম.টেক (কম্পিউটাৰ চাইন্স), এম.ছ‌ি কম্পিউটাৰ চাইন্স (আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স আৰু ডাটা চাইন্স) আৰু পিএইচডি (কম্পিউটাৰ চাইন্স / কম্পিউটাৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং বা ইনফৰ্মেশ্যন চাইন্স) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ইয়াৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰসমূহৰ ভিতৰত আছে: ১. আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স এণ্ড কম্পিউটাৰ ভিজন লেবৰেটৰী (AICV) ২. বায়’ইনফৰ্মেটিক্স লেবৰেটৰী (BI) ৩. চাইবাৰ ফিজিকেল চিষ্টেমছ লেবৰেটৰী (CPS) ৪. নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং লেবৰেটৰী (NLP) ৫. ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং লেবৰেটৰী (SEL) === অভিযান্ত্ৰিকী অনুষদ === ==== স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, ত্ৰিক্কাকৰা ==== [[কোচি]] আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা কৰ্মৰত অভিযন্তাসকলৰ বাবে অভিযান্ত্ৰিকীৰ প্ৰধান শাখাসমূহত (অসামৰিক, যান্ত্ৰিক, বৈদ্যুতিক আৰু ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী) অংশকালীন এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াবলৈ ১৯৭৯ চনত স্কুল অব ইঞ্জিনিয়াৰিং প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৯৫ চনত এই বিদ্যালয়খনে অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী, [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]], [[ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী]], [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী]] আৰু [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰে। ১৯৯৬ চনত সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰিকী (ছেফটি এণ্ড ফায়াৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং) আৰু ২০০৩ চনত বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী যোগ কৰা হয়। ১৯৮১ চনত বিদ্যালয়খনত পিএইচডি কাৰ্যসূচী সংযোজন কৰা হয়। ২০১৯ চনৰ তথ্য অনুসৰি, এই বিদ্যালয়খনে ৫৩ গৰাকী পিএইচডি প্ৰস্তুত কৰি উলিয়াইছে আৰু ২৫০ জনতকৈও অধিক প্ৰাৰ্থীয়ে গৱেষক ছাত্ৰ হিচাপে নাম পঞ্জীয়ন কৰিছে। গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ বাবে বাহ্যিক পুঁজি বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ, কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগ, [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]], [[সৰ্বভাৰতীয় প্ৰযুক্তি শিক্ষা পৰিষদ]], ভাৰতীয় ক’য়ৰবোৰ্ড আৰু কেৰালা ৰাজ্যিক ক’য়ৰ নিগম আদি সংস্থাই যোগান ধৰে। এই বিদ্যালয়খনে আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ টায়াৰ-১ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) ৰদ্বাৰা স্বীকৃত।<ref>{{Cite web|url=http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|title=Cochin University of Science and Technology-News|website=cusat.ac.in|access-date=2016-09-28|archive-date=12 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812232930/http://www.cusat.ac.in/view_news.php?id=1294|url-status=dead}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাপন বোৰ্ড (NBA) হ’ল ৱাশ্বিংটন একৰ্ডৰ এক স্থায়ী অংশীদাৰ, যিয়ে বহুকেইখন দেশত অভিযান্ত্ৰিক স্নাতক ডিগ্ৰীৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰে।{{Citation needed|date=May 2021}} '''স্নাতক বি.টেক পাঠ্যক্ৰম''' (বন্ধনীত শিক্ষাৰ্থী গ্ৰহণৰ সংখ্যা দিয়া হৈছে)<ref name=":1">{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406021538/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=ug_course |archive-date=2025-04-06 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (৯০) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * তথ্য প্ৰযুক্তি (৯০) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰীকী (৯০) * সুৰক্ষা আৰু অগ্নি অভিযান্ত্ৰীকী (৬০) [[File:Software engineering block.jpg|thumb|259x259px|ছফ্টৱৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং ব্লক]] '''স্নাতকোত্তৰ এম.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ'''<ref>{{Cite web |title=Academic Admission CUSAT |url=https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401032640/https://admissions.cusat.ac.in/?tag=pgeng_course |archive-date=2025-04-01 |access-date=2025-04-26 |website=admissions.cusat.ac.in |language=en}}</ref> '''পূৰ্ণকালীন''' * তথ্য প্ৰযুক্তি (ছফ্টৱেৰ চিষ্টেমছ) (১৮) * কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকী (নেটৱৰ্কিং চিষ্টেমছ) (১৮) * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (ভূ-কাৰিকৰী অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (তাপীয় অভিযান্ত্ৰিকী) (১৮) * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু kama যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী (বেতাঁৰ প্ৰযুক্তি) (১৮) '''অংশকালীন''' * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) * বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিকী (১৮) ওপৰত উল্লেখ কৰা সকলোবোৰ ক্ষেত্ৰতে '''পিএইচডি কাৰ্যসূচী''' উপলব্ধ আছে। ==== কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং ==== [[Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|কুঞ্জলী মৰাক্কাৰ স্কুল অব মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং]] প্ৰতিষ্ঠানে মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত বি.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এইখন এখন পূৰ্ণকালীন বাধ্যতামূলক আৱাসিক কাৰ্যসূচী। শিক্ষাৰ্থীসকলে ক্লাছৰ বাবে মাৰ্চেণ্ট নেভি কেডেটৰ পোছাক পিন্ধিব লাগে। কেডেটসকলৰ বাবে শাৰীৰিক প্ৰশিক্ষণ বাধ্যতামূলক।{{citation needed|date=November 2017}} মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বি.টেক পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বছৰি আসনৰ সংখ্যা হ'ল ৮০ খন। ২০১৪ চনত মেৰিন ইঞ্জিনিয়াৰিং বিষয়ত এখন পূৰ্ণকালীন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী (৮০ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী) যোগ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=http://kmsme.cusat.ac.in/|title=Kunjali Marakkar School of Marine Engineering|website=kmsme.cusat.ac.in|access-date=2016-09-28}}</ref> এই বিদ্যালয়খনে [[জাহাজ পৰিবহণ সঞ্চালকালয়]]ৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই থকা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে ইঞ্জিন ৰুম চিমুলেটৰৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰমৰ সুবিধাও প্ৰদান কৰে। ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ==== কোচিন ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং, কুত্তানাদ ১৯৯৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন। এইখন ত্ৰিক্কাকৰাৰ মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ৭৫ কিলোমিটাৰ দূৰত [[কুত্তানাদ]]ৰ [[পুলিনকুন্নু]]ত এক ৪২ একৰৰ চৌহদত অৱস্থিত। এইখন এৰ্নাকুলাম জিলাৰ বাহিৰত থকা CUSAT ৰ একমাত্ৰ চৌহদ। ইয়াত আগবঢ়োৱা বি.টেক পাঠ্যক্ৰমসমূহ হ'ল:<ref name=":1"/> * [[কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]] আৰু অভিযান্ত্ৰিকী * বৈদ্যুতিক আৰু [[ইলেক্ট্ৰনিক ইঞ্জিনিয়াৰিং | ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযান্ত্ৰিকী]] * ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ অভিযান্ত্ৰিকী * [[তথ্য প্ৰযুক্তি]] * [[যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিকী]] * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিকী * কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচন === পৰিৱেশ অধ্যয়ন অনুষদ === ==== পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুল ==== পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ বাবে উৎসৰ্গিত এক উচ্চ শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ১৯৮৩ চনত ‘স্কুল অব এনভাইৰনমেণ্টেল ষ্টাডিজ’ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিদ্যালয়খনক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ আৰু বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ অনুদানৰদ্বাৰা পুঁজি যোগান ধৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} পৰিৱেশ অধ্যয়ন স্কুলৰ সৈতে সংলগ্ন ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) এ এখন দুবছৰীয়া এম.টেক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰে। ইয়াক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত মানৱ সম্পদ উন্নয়নৰ নেটৱৰ্ক কাৰ্যসূচীৰ অধীনত ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগে পৃষ্ঠপোষকতা কৰে। পৰিৱেশ প্ৰযুক্তিত এম.এছ.চি পাঠ্যক্ৰম দুটা শাখাত আগবঢ়োৱা হয়: * শাখা ১: [[পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী]] * শাখা ২: [[পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা]] ডক্টৰেট কাৰ্যসূচীসমূহ তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত আগবঢ়োৱা হয়: পৰিৱেশ জীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ৰসায়ন বিজ্ঞান, পৰিৱেশ ফটোক্যটালাইছিছ আৰু চন’ফটোক্যটালাইছিছ, পৰিৱেশ অণুজীৱবিজ্ঞান, পৰিৱেশ ব্যৱস্থাপনা, পৰিৱেশ বিষবিজ্ঞান, পৰিৱেশ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকী আৰু দূৰ সংৱেদন। বিদ্যালয়খনে বিশ্ববিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ৰ শিক্ষকসকলৰ বাবে ইউজিচিৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰিফ্ৰেচাৰ পাঠ্যক্ৰম পৰিচালনা কৰে। লগতে জলবায়ু সহনশীলতা, পৰিৱেশ সমীক্ষা, প্ৰদূষণ নিৰীক্ষণ, পানীৰ গুণাগুণ ব্যৱস্থাপনা, পানীৰ শোধন, একুৱাকলচাৰ ব্যৱস্থাৰ ৰোগ নিৰ্ণয় আৰু ব্যৱস্থাপনা, আৰু পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকনৰ বাবে পৰামৰ্শদাতা সেৱা আগবঢ়ায়। এই বিদ্যালয়খনে কোচি চহৰৰ [[কোচি মেট্ৰ’ | মেট্ৰ’ ৰেল প্ৰকল্প]]ৰ পৰিৱেশ প্ৰভাৱ মূল্যাংকন প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। === মানৱীয় বিজ্ঞান অনুষদ === ==== হিন্দী বিভাগ ==== ১৯৬৩ চনত প্ৰতিষ্ঠিত হিন্দী বিভাগটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি বিভাগসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ই প্ৰথমতে কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ আছিল কিন্তু ১৯৭১ চনত কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়লৈ স্থানান্তৰিত হয়। ইউজিচিৰদ্বাৰা সমৰ্থিত হিন্দী বিষয়ত ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট ৰিচাৰ্চ চাপৰ্ট’ (DRS) আৰু ‘ডিপাৰ্টমেণ্ট স্পেচিয়েল এচিষ্টেঞ্চ’ (DSA) কাৰ্যসূচী থকা দক্ষিণ ভাৰতৰ ই একমাত্ৰ বিভাগ।{{Citation needed|date=May 2021}} [[File:DEPARTMENT OF HINDI.jpg|thumb|right|হিন্দী বিভাগ]] বিভাগটোৰ গৱেষণাত প্ৰাচীন আৰু আধুনিক কবিতা, কল্পকাহিনী, নাটক আৰু থিয়েটাৰ অধ্যয়ন, সমালোচনা, ব্যাকৰণ, ভাষাবিজ্ঞান, ভাষা আৰু সাহিত্যৰ তুলনামূলক অধ্যয়ন, লোক-সাহিত্য, অনুবাদ আৰু কম্পিউটাৰ ভিত্তিক ভাষা শিক্ষাদান আদি ক্ষেত্ৰসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে।{{Citation needed|date=May 2021}} অধ্যয়ন আৰু গৱেষণাৰ কাৰ্যসূচীসমূহ: * এম.এ. হিন্দী ভাষা আৰু সাহিত্য * এম.ফিল. অনুবাদমূলক আৰু কাৰ্যবাহী হিন্দীত পি.জি. ডিপ্লমা * পিএইচডি * হিন্দীত কম্পিউটাৰ ভিত্তিক প্ৰশিক্ষণ আৰু শিক্ষাদানৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰম ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ ==== ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগটো প্ৰথমতে ১৯৭৬ চনত বিদেশী ভাষা বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। বিভাগটোৰ মূল গুৰুত্ব হ’ল ইংৰাজী, [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]], [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]], [[ইটালীয় ভাষা|ইটালীয়]], [[জাপানী ভাষা|জাপানী]] আৰু [[ৰাছিয়ান ভাষা|ৰাছিয়ান]]কে ধৰি বিভিন্ন ভাষাৰ শিক্ষাদান। ২০১২ চনত [[ইংৰাজী ভাষা]] শিক্ষাদানৰ বিশেষ গুৰুত্বক সূচিত কৰিবলৈ বিভাগটোক ইংৰাজী আৰু বিদেশী ভাষা বিভাগ বুলি নামকৰণ কৰা হয়।{{Citation needed|date=May 2021}} === আইন অনুষদ === ==== আইনী অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব লিগেল ষ্টাডিজ’ প্ৰথমতে ১৯৬২ চনত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতকোত্তৰ আইন বিভাগ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰ প্ৰথম সভাপতি আছিল প্ৰয়াত ড° এ.টি. মাৰ্কোচ। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিসম্পন্ন এজন আইনবিদ আছিল, যি [[ভাৰতীয় আইন প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰশাসনিক ন্যায়াধিকৰণৰ উপ-ন্যায়াধীশ আছিল। বিদ্যালয়খনে [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়]]ৰ (MHRD) সহায়ত বিৰল কিতাপ আৰু আলোচনীৰে সমৃদ্ধ এক [[বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ]] ভঁৰাল ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এটা অংগ সংস্থা বিশ্ব বৌদ্ধিক সম্পত্তি সংগঠনে (WIPO) ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰকাশনসমূহ এই ভঁৰাললৈ দান কৰিছে। মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়ে বৌদ্ধিক সম্পত্তি অধ্যয়নৰ বাবে এটা আসন মঞ্জুৰ কৰিছে। মানৱ অধিকাৰৰ ওপৰত আন্তঃশাখা গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ বিদ্যালয়খনত প্ৰয়াত ন্যায়াধীশ ভি. আৰ. কৃষ্ণ আয়াৰৰ নামত এটা মানৱ অধিকাৰ আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে। বিদ্যালয়খনে ৩বছৰীয়া আইনৰ স্নাতক পাঠ্যক্ৰম, ৫বছৰীয়া বি.বি.এ. এলএল.বি. (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম, আৰু বি.কম. এলএল.বি (অনাৰ্ছ) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref name=":1"/> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === ২০০৩ চনত কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইনী অধ্যয়ন স্কুলত প্ৰতিষ্ঠা কৰা বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ (IPR) অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটোক ২০০৯ চনত এটা আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিয়া। এইটো কেৰালা চৰকাৰৰদ্বাৰা CUSAT ত প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক স্বায়ত্তশাসিত কেন্দ্ৰ। কেৰালা আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰ বিভিন্ন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষকসকলৰ মাজত পাৰস্পৰিক আদান-প্ৰদানৰ সুবিধাৰ বাবে ইয়াক এক গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু সমল কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই কেন্দ্ৰটো কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা বিভাগৰদ্বাৰা পৰিকল্পিত আৰু ৰূপায়িত আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।{{Citation needed|date=May 2021}} বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰটো প্ৰথমতে আইন অনুষদৰ ডীন ড° কে.এন. চন্দ্ৰশেখৰন পিল্লাইক সঞ্চালক আৰু ড° এন.এছ. গোপালকৃষ্ণনক সমন্বয়ক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোক ভাৰত চৰকাৰৰ মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়েও সমৰ্থন কৰে, যিয়ে ২০০৩ চনত CUSAT ত বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ওপৰত ইতিমধ্যে এখন আসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।{{Citation needed|date=May 2021}} আইন, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি বিজ্ঞান, ইতিহাস, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি আদি বিভিন্ন শাখাৰ গৱেষকসকলক নীতিগত গৱেষণা হাতত ল’বলৈ উদগনি দিবলৈ কেন্দ্ৰটোৱে জলপানীৰ সৈতে বহুমুখী পিএইচডি কাৰ্যসূচী আগবঢ়ায়। ইয়াত বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কেইবাজনো গৱেষক ছাত্ৰই কাম কৰি আছে। ভঁৰালটোত প্ৰাথমিক গৱেষণা সামগ্ৰীৰ উপলব্ধতাই গৱেষকসকলৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহৰ ওপৰত গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰাটো সম্ভৱ কৰি তোলে। এই কেন্দ্ৰটোৱে আইনী অধ্যয়ন স্কুলৰ সহযোগত স্কুলৰ এলএল.এম (LL.M) পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্যক্ৰমো আগবঢ়ায়।{{citation needed|date=November 2017}} IUCIPRS এখন পৰিচালনা পৰিষদৰদ্বাৰা পৰিচালিত হয়, যাৰ অধ্যক্ষ হ'ল কেৰালা চৰকাৰৰ মাননীয় শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী। কেন্দ্ৰৰ প্ৰশাসনিক আৰু শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰিবলৈ CUSAT ৰ উপাচাৰ্যৰ অধ্যক্ষতাত এখন কাৰ্যবাহী সমিতি আৰু এখন অনুষদ সমিতি আছে। ড° এম. ভাষী এই কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালক।{{citation needed|date=November 2017}} === আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ === ১. এলএলএম (IPR) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ২. এলএলএম (IP) পিএইচডি সংহত (৫ বছৰীয়া) ৩. এলএলএম (IPR, ১ বছৰীয়া) ৪. বিবিএ এলএলবি (৫ বছৰীয়া) ৫. বি.কম এলএলবি (৫ বছৰীয়া) === ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ === ইউজিচিয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত দক্ষতা বিকাশৰ গুৰুত্ব আৰু প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ কৰি ডিডিইউ কৌশল কেন্দ্ৰ (DDUKK) মুকলি কৰিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হ’ল সামূহিক মহাবিদ্যালয় আৰু বি.ভক পাঠ্যক্ৰমৰ ধাৰাবাহিকতা অক্ষুণ্ণ ৰাখি বৃত্তিমূলক শিক্ষাক প্ৰসাৰিত কৰা আৰু বৃহৎ পৰিসৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ যোগ্য মানৱ সম্পদ সৃষ্টি কৰা। এইখন দেশৰ উচ্চ শিক্ষা খণ্ডত বৃত্তিমূলক শিক্ষাৰ অন্যতম অগ্ৰগামী প্ৰতিষ্ঠান। DDUKK CUSAT ৰ লক্ষ্য হৈছে শ্ৰেণীকোঠা কেন্দ্ৰিক আনুষ্ঠানিক শিক্ষা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ সৈতে অংশীদাৰীসকলৰ অভিজ্ঞতাৰ আদান-প্ৰদান আৰু ব্যাৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানসমূহত ইণ্টাৰ্নশ্বিপৰ সংমিশ্ৰণ ঘটাই মানসম্পন্ন বৃত্তিমূলক শিক্ষা প্ৰদান কৰা।<ref>{{cite news |title=Deen Dayal Kendra to Start Career-oriented Courses |url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2015/dec/09/deen-dayal-kendra-to-start-career-oriented-courses-853559.html |access-date=10 September 2021 |work=The New Indian Express |date=December 9, 2015}}</ref><ref>{{cite news |last1=Online |first1=Mathrubhumi Education |title=Courses under DDUKK at CUSAT |url=https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210905171424/https://english.mathrubhumi.com/education/news/news-updates/courses-under-ddukk-at-cusat-english-news-1.673796 |url-status=dead |archive-date=5 September 2021 |access-date=10 September 2021 |publisher=Mathrubhumu |date=Nov 16, 2015 }}</ref> ইয়াৰ মূল লক্ষ্য হ’ল একত্ৰিত জ্ঞান অৰ্জন আৰু মানৱীয় দক্ষতা বৃদ্ধিৰ জৰিয়তে কৰ্মসংস্থাপন লাভৰ যোগ্য যুৱক-যুৱতীৰ এক নতুন দল সৃষ্টি কৰা।<ref>{{cite news |title=With eye on job market, Cusat's DDUKK enters into tie-ups with Infopark, Kitco |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/with-eye-on-job-market-cusats-ddukk-enters-into-tieups-with-infopark-kitco/article7956859.ece |access-date=10 September 2021 |work=The Hindu |date=March 24, 2016}}</ref> DDUKK ৰ অধীনত আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহৰ শিক্ষাদান আৰু প্ৰশিক্ষণ পদ্ধতি সেই অনুসৰিয়েই প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। DDUKK প্ৰথমতে ২০১৫ চনত ড° জাকাৰিয়া কে.এ (অধ্যাপক, স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, CUSAT) ক প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক হিচাপে লৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। আগবঢ়োৱা পাঠ্যক্ৰমসমূহ: ১. প্ৰযুক্তি আৰু ব্যৱস্থাপনা পৰামৰ্শদাতাত এম.ভক (M.Voc) ২. ম’বাইল ফোন এপ্লিকেচন ডেভেলপমেণ্টত এম.ভক (M.Voc) ৩. ব্যাৱসায়িক প্ৰক্ৰিয়া আৰু ডাটা এনালিটিক্সত বি.ভক (B.Voc) === সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন স্কুল ==== ঔদ্যোগিক মীনপালন বিভাগটো ১৯৭৬ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ শৈক্ষিক তথা বৈজ্ঞানিক সাফল্যৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ১৯৯৫ চনত ইয়াক এখন স্কুললৈ উন্নীত কৰা হয়। ইয়াৰ পাঁচটা বিভাগ আছে: * একুৱাকলচাৰ এণ্ড কেপচাৰ ফিশ্বাৰিজ * ফিশ্বিং টেকন’লজী * ফিশ্ব প্ৰচেছিং টেকন’লজী * ফিশ্বাৰিজ ইক’নমিক্স * ফিশ্বাৰিজ মেনেজমেণ্ট। ==== বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগ ==== [[File:ACARR CUSAT.jpg|thumb|326x326px|CUSAT ত অৱস্থিত এডভান্সড চেণ্টাৰ ফৰ এটমছফেৰিক ৰাডাৰ ৰিচাৰ্চ]] বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান বিভাগটো বতৰ বিজ্ঞান/বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ এক উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ। এইটো কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। এই বিভাগটোক [[বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ]] (CSIR) ৰদ্বাৰা মৌচুমী সম্পৰ্কীয় পূৰ্বানুমানৰ বাবে মেচ’স্কেল মডেলিং সম্পৰ্কীয় ভাৰত চৰকাৰৰ নিউ মিলেনিয়াম ইণ্ডিয়ান টেকন’লজী লিডাৰশ্বিপ ইনিচিয়েটিভ (NMITLI) ৰ অন্যতম উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ সৈতে অন্য প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহ যেনে ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ‍্যা প্ৰতিষ্ঠান, দিল্লী; ভাৰতীয় গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় বতৰ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, পুনে; [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান | ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান, বেংগালুৰু]]; [[টাটা মৌলিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]]; C-MMACS, বেংগালুৰু আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় এৰ’স্পেচ পৰীক্ষাগাৰ, বেংগালুৰু অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (বতৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক (বায়ুমণ্ডলীয় বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ৰাসায়নিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগে জলজ ব্যৱস্থাৰ ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। সামুদ্ৰিক বিজ্ঞানৰ বিভিন্ন শাখাত গৱেষণাৰ বাবে এইটো এটা মূল বিষয়। ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান, অণুজীৱবিজ্ঞান আৰু জৈৱ ৰসায়ন বিভাগটো দেশৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞানৰ অন্যতম প্ৰধান শৈক্ষিক কেন্দ্ৰ। এইটো ১৯৩৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু লগে লগে এটা গৱেষণা কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হৈছিল। এই বিভাগৰপৰা ১০০ জনতকৈও অধিক পিএইচডি ছাত্ৰই স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান) আৰু এম.ফিল (জীৱ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। এই বিভাগৰ গৱেষকসকলে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নামেৰে এটা নতুন প্ৰজাতিক ''Victoriopisa cusatensis''<ref name="auto"/> নামকৰণ কৰিছে। ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==== সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগটো পৰিৱেশ আৰু উন্নয়নমূলক বিষয়সমূহত ভূতত্ত্ব আৰু ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ গুৰুত্বক স্বীকৃতি দিয়া দেশৰ প্ৰথমসমূহ বিভাগৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। সামুদ্ৰিক ভূতত্ত্বত স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম ১৯৭৬ চনত আৰম্ভ হৈছিল। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি (সামুদ্ৰিক ভূ-পদাৰ্থ বিজ্ঞান) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগ ==== ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞান আৰু সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ এক সম্প্ৰসাৰিত ৰূপ আছিল। ১৯৬৫ চনত সাগৰ বিজ্ঞান বিষয়ত এটা স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আৰম্ভ হৈছিল, যিটো পিছলৈ কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান আৰু বতৰ বিজ্ঞান বিভাগলৈ (POMD) স্থানান্তৰ কৰা হয়। ১৯৯৬ চনত ভৌতিক সাগৰ বিজ্ঞান বিভাগটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. (সাগৰ বিজ্ঞান) আৰু এম.টেক. (মহাসাগৰীয় প্ৰযুক্তি) ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি অনুষদ === ==== জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগ ==== ১৯৯১ চনত প্ৰতিষ্ঠিত জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগে অণুজীৱবিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, অণুজীৱ পৰিৱেশ বিজ্ঞান, স্নায়ু জীৱবিজ্ঞান, কোষীয় আৰু আণৱিক জীৱবিজ্ঞান, চিকিৎসা জৈৱ ৰসায়ন, আনুবংশিক অভিযান্ত্ৰিকী, উদ্ভিদ জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা, জৈৱ-বিদ্যুৎ-ৰাসায়নিক ব্যৱস্থা আৰু অণুজীৱ জিনীয় বিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। বিভাগটোৱে এম.এছ.চি. অণুজীৱবিজ্ঞান (২০১৮ চনত আৰম্ভ হোৱা), এম.এছ.চি. (জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যা), জৈৱ বিজ্ঞানত সংহত এম.এছ.চি. (২০২১ চনত আৰম্ভ হোৱা) আৰু জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত পিএইচডি ডিগ্ৰীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। বৰ্তমান অধ্যাপক (ড°) পাৰ্বতী এ.-য়ে বিভাগীয় মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। === সমাজ বিজ্ঞান অনুষদ === ==== ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগ ==== ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগে প্ৰযুক্তিৰ অৰ্থনীতি, অৰ্থমিতি (ইকোনমেট্ৰিক্স) আৰু ক্ৰিয়া গৱেষণা (অপাৰেচন ৰিচাৰ্চ) ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। [[কোচি]] চহৰত এখন উদ্যোগিক অঞ্চল আৰু এটা উপকূলীয় অঞ্চল আছে যিয়ে মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। এই অঞ্চলৰ উদ্যোগ আৰু মীনপালনে পৰিৱেশ প্ৰদূষণত যথেষ্ট অৱদান যোগাইছে। গতিকে, বিভাগটোৱে উদ্যোগ আৰু মীন খণ্ডৰ প্ৰযুক্তিগত সমস্যা আৰু পৰিৱেশৰ অৰ্থনীতিৰ ওপৰত বিশেষ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। বিভাগটোৱে এম.এ. (ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি) ৰ লগতে এম.ফিল. আৰু পিএইচডি কাৰ্যসূচীৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। ==== ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন স্কুল ==== ‘স্কুল অব মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ’ (SMS) বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আটাইতকৈ পুৰণি শৈক্ষিক গোটসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু দেশত প্ৰতিষ্ঠা কৰা প্ৰথম পাঁচখন ব্যৱস্থাপনা শিক্ষানুষ্ঠানৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ১৯৬৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কেৰালা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এক অংশ হিচাপে এমিৰেটাছ অধ্যাপক এম. ভি. পাইলীৰ নেতৃত্বত আৰু ‘ফাৰ্টিলাইজাৰ্ছ এণ্ড কেমিকেলছ ট্ৰাভাংকোৰ’ৰ চৌহদত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৭১ চনত ই কোচিন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অংশ হৈ পৰে, যিখন পিছলৈ কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় নামেৰে জনাজাত হয়। এই বিদ্যালয়খনে শৈক্ষিক কাৰ্যকলাপৰ চাৰিটা ক্ষেত্ৰ অনুসৰণ কৰে: শিক্ষাদান, প্ৰশিক্ষণ, গৱেষণা আৰু পৰামৰ্শদাতা সেৱা। SMS-এ তলত উল্লেখ কৰা ডিগ্ৰীসমূহৰ বাবে স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়: এমবিএ (MBA), এম.ফিল. (বাণিজ্য) আৰু পিএইচডি। == ৰেংকিং== {{Infobox India university ranking | type = University <!----------International----------> | NIRF_U_2024 = 34 | THE_W_2024 = 1201-1500 | THES_A_2024 = 301-350 | NIRF_O_2024 = 51 }} ২০২৪ চনত ''টাইমছ হায়াৰ এডুকেশ্যন ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্চিটি ৰেংকিঙছ''-এ CUSAT-ক ১২০১-১৫০০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল আৰু এছিয়াত ৩০১-৩৫০ ৰ বেণ্ডত স্থান দিছিল। [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানগত ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক]] (NIRF)-এ ২০২৪ চনত ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত ইয়াক ৩৪ তম আৰু সামগ্ৰিকভাৱে ৫১ তম স্থান প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=2024 NIRF Ranking |url=https://www.nirfindia.org/nirfpdfcdn/2024/pdf/Report/IR2024_Report.pdf}}</ref> == কেন্দ্ৰসমূহ == === সমাজত বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ === ১৯৯১ চনত কোচিন ৰিফাইনেৰীজ লিমিটেডৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্যৰে ‘চেণ্টাৰ ফৰ চাইন্স ইন ছ’চাইটি’ (C-SIS) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই কেন্দ্ৰটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাক শিশুসকলৰ বাবে অধিক সুলভ কৰি তোলা। কেৰালা চৰকাৰে C-SIS-ক "শাস্ত্ৰপোষণ" (Sastraposini) কাৰ্যসূচীৰ অধীনত উচ্চতৰ মাধ্যমিকৰ বিজ্ঞান শিক্ষকসকলৰ এক প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ হিচাপে অনুমোদন জনাইছে। C-SIS-ৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি উদ্যানখনত [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংগঠন]] (ইছৰো) ৰদ্বাৰা দান কৰা এটা স্পেচ পেভিলিয়ন (মহাকাশ মণ্ডপ) আছে। ইয়াত তেওঁলোকৰ মহাকাশ ৰকেট আৰু চন্দ্ৰযান [[চন্দ্ৰযান-১]] ৰ আৰ্হিৰ লগতে [[শ্ৰীহৰিকোটা]]ৰপৰা ৰকেট উৎক্ষেপণৰ ভিডিঅ’ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ প্ৰক্ৰিয়াত গতিপথ নিৰীক্ষণ আৰু ত্ৰুটি সংশোধনৰ প্ৰদৰ্শন চাব পাৰে। এই উদ্যানখনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ভিত্তিক (IEEE) ইনষ্টিটিউট অৱ ইলেক্ট্ৰিকেল এণ্ড ইলেক্ট্ৰনিক্স ইঞ্জিনিয়াৰ্ছৰ এটা ইলেক্ট্ৰনিক্স প্ৰদৰ্শনী ‘ই-চাইণ্টিয়া’ (E–Scientia)-ও অন্তৰ্ভুক্ত আছে।{{citation needed|date=November 2017}} === অত্যাধুনিক পৰীক্ষণ আৰু ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন কেন্দ্ৰ === ‘চফিষ্টিকেটেড টেষ্ট এণ্ড ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন চেণ্টাৰ’ (STIC) হ’ল [[কেৰালা ৰাজ্যিক বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু পৰিৱেশ পৰিষদ]] (KSCSTE) আৰু কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় (CUSAT) ৰ এক যুটীয়া প্ৰচেষ্টা।<ref>{{Cite web|url=http://www.sticindia.com|title=STIC India|website=sticindia.com|access-date=2016-09-30}}</ref> ইয়াৰ লক্ষ্যসমূহ হ’ল উদ্যোগ, শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান আৰু আৰ এণ্ড ডি প্ৰতিষ্ঠানৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলক বিশ্লেষণাত্মক পৰীক্ষণ, জোখ-মাখ আৰু কেলিব্ৰেচনৰ বাবে উন্নত যান্ত্ৰিক সুবিধা প্ৰদান কৰা; ৰাজ্যখনৰ উদ্যোগসমূহৰ বাবে প্ৰাসংগিক ক্ষেত্ৰত নতুন সঁজুলি বিকশিত কৰা; আৰু উদ্যোগ তথা শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহক এই সঁজুলিসমূহ পৰিচালনাৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়া। === ৰাষ্ট্ৰীয় জলজ প্ৰাণী স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ === ‘নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ একুৱাটিক এনিমেল হেল্থ’ (NCAAH) পূৰ্বতে ‘চেণ্টাৰ ফৰ ফিশ্ব ডিজিজ ডায়াগন’চিছ এণ্ড মেনেজমেণ্ট’ নামেৰে জনাজাত আছিল। এইটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেকচাইড চৌহদত অৱস্থিত। জলজ কৃষকসকলক মীনপালনৰ স্বাস্থ্য সুৰক্ষাত সহায় কৰিবলৈ ২০০০ চনত এই কেন্দ্ৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াত জীৱাণু বিজ্ঞান, ভাইৰাছ বিজ্ঞান, প্ৰাণী কলা কৰ্ষণ, ৰোগ প্ৰতিৰোধ বিজ্ঞান, জিন’মিক্স, প্ৰ’টিঅ’মিক্স, কিণ্বন আৰু জৈৱ বিশ্লেষণ (বায়’এছে) ৰ গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰ আছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.ncaah.org/|title=National Centre for Aquatic Animal Health NCAAH Kochi|website=ncaah.org|access-date=2016-09-30}}</ref> এই কেন্দ্ৰটোৱে ভাৰত চৰকাৰৰ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগৰদ্বাৰা পৃষ্ঠপোষকতা কৰা সামুদ্ৰিক জৈৱ প্ৰযুক্তিবিদ্যাত এটা এম.টেক পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। === সামাজিক বৰ্জন আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক নীতি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === ‘চেণ্টাৰ ফৰ দি ষ্টাডি অব ছ’চিয়েল এক্সক্লুজন এণ্ড ইনক্লুচিভ পলিচি’ (CSSEIP) ২০০৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ই সামাজিক বৰ্জনৰ ওপৰত গৱেষণা চলায়, য’ত বিশেষকৈ ডিজিটেল বৰ্জন, বাসস্থান আৰু মৌলিক সা-সুবিধাৰপৰা বৰ্জন, বৰ্জনৰ আৰ্থ-সাংস্কৃতিক আৰু গাঁথনিগত নিৰ্ধাৰক, স্থানিক বৰ্জন আৰু বৰ্জনৰ জনগাঁথনিগত মাত্ৰাসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। === মহিলা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ === মহিলাসকলৰ সবলীকৰণৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ বিত্তীয় সাহায্যৰে ২০১০ চনত ‘ৱিমেনছ ষ্টাডিজ চেণ্টাৰ’ (WSC) আৰম্ভ কৰা হৈছিল। তেতিয়াৰেপৰা কেন্দ্ৰটোৱে এই লক্ষ্যসমূহ অৰ্জনৰ বাবে অহোপুৰুষাৰ্থ কৰি আহিছে। কেন্দ্ৰটোৱে কেইবাখনো আলোচনাচক্ৰ আৰু সজাগতামূলক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰিছে।<ref>{{cite web |url=http://wsc.cusat.ac.in/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160910225840/http://wsc.cusat.ac.in/ |archive-date=10 September 2016 |title=women's studies centre Cochin University of Science and Technology}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/nuals-invites-applications-for-courses/article32279363.ece|title = NUALS invites applications for courses|newspaper = The Hindu|date = 5 August 2020}}</ref> === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ === বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অধ্যয়নৰ আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় কেন্দ্ৰ (IUCIPRS) হ’ল কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভিতৰত [[কেৰালা চৰকাৰ]]ৰ উচ্চ শিক্ষা বিভাগৰদ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা এটা স্বায়ত্তশাসিত প্ৰতিষ্ঠান। বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বহুমুখী শিক্ষাদান আৰু গৱেষণাক উদগনি দিবলৈ ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। IUCIPRS-ৰ পৰিচালনা পৰিষদখন ১২ জন সদস্যৰে গঠিত, য’ত কেৰালা চৰকাৰৰ শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি মন্ত্ৰী অধ্যক্ষ হিচাপে আৰু CUSAT-ৰ উপাচাৰ্য উপাধ্যক্ষ হিচাপে থাকে।<ref>{{Cite web|url=http://ciprs.cusat.ac.in|title=Inter University Centre for Intellectual Property Rights Studies: An Autonomous Centre at CUSAT|website=ciprs.cusat.ac.in|access-date=2016-09-30}}</ref> === অৰ্থনৈতিক নীতি আৰু বিশ্লেষণৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ === ১৯৯০ আৰু ২০০০-ৰ দশকত ব্যাৱহাৰিক অৰ্থনীতি বিভাগৰ নেতৃত্বত হোৱা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাৰ ফলস্বৰূপে ‘ইণ্টাৰনেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পলিচি এণ্ড এনালিচিছ’ (ICEPA) গঢ়ি উঠিছিল। অৰ্থনৈতিক বিষয়সমূহৰ বিশ্লেষণ আৰু নীতিগত সিদ্ধান্তৰ বাবে নীতি-নিৰ্দেশনা প্ৰস্তুত কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈ ২০০৪ চনত ICEPA প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। এই কেন্দ্ৰটোৱে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বেচৰকাৰী সংগঠনৰ (NGO) লগতে উদ্যোগ আৰু চৰকাৰসমূহৰ সৈতেও সহযোগিতা কৰে।{{citation needed|date=November 2017}} কেন্দ্ৰটোৱে [[বিশ্ব বেংক]], [[ইউৰোপীয় ইউনিয়ন]], ৰয়েল নেদাৰলেণ্ড দূতাবাস, নেদাৰলেণ্ডৰ ডেভেলপমেণ্ট ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউট, তিলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়, ভাৰত চৰকাৰৰ কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰ্যালয় আৰু বৃক্ষৰোপণ মন্ত্ৰ্যালয়, আৰু কেৰালা শ্বিপিং এণ্ড ইনলেণ্ড নেভিগেচন কৰ্পোৰেচন লিমিটেডৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন অধ্যয়ন সম্পন্ন কৰিছে। == ২০২৩ চনৰ টেক ফেষ্টৰ দুৰ্ঘটনা == CUSAT-ৰ হেঁচা-ঠেলাৰ ঘটনাটো ২০২৩ চনৰ ২৫ নৱেম্বৰত কেৰালাৰ কোচিত সংঘটিত হৈছিল। এই শোকাৱহ ঘটনাটো বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বাৰ্ষিক কাৰিকৰী উৎসৱ 'ধিষ্ণা'ৰ সময়ত হৈছিল। কণ্ঠশিল্পী নিখিতা গান্ধীৰ সংগীতানুষ্ঠান চাবলৈ বহু মানুহে এখন মুকলি প্ৰেক্ষাগৃহত ভিৰ কৰিছিল। সেই সময়ত মানুহৰ মাজত হেঁচা-হেঁচিৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত চাৰিজন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মৃত্যু হয়। এই দুৰ্ঘটনাত আন ৬৪ জন লোক আহত হয়। এই সংগীতানুষ্ঠানটো ৰিয়েলমি (Realme) ব্ৰেণ্ডৰ সহযোগত আয়োজন কৰা হৈছিল। হঠাৎ অহা বৰষুণৰ বাবে মানুহৰ মাজত হাহাকাৰ লাগে। প্ৰেক্ষাগৃহত কেৱল এটা প্ৰৱেশ আৰু প্ৰস্থানৰ দুৱাৰ আছিল। তাত সঠিক ভিৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ অভাৱ আছিল। কেৱল পাছ আৰু 'ধিষ্ণা' টি-চাৰ্ট থকা লোককহে ভিতৰলৈ যাবলৈ দিয়া হৈছিল। এই সকলোবোৰ কাৰণতে এই ভয়ংকৰ দুৰ্ঘটনাটো ঘটিছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-11-25 |title=Cochin University tech fest turns tragic; four students dead, over 60 injured in stampede |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-11-26 |title=Kerala: Four dead, dozens injured in stampede at Cochin University |url=https://indiatimes.com |access-date=2024-03-09 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ বিশ্ববিদ‍্যালয়]] m7mgl18stfcj5lzwmemfc6vhtxfr5p5 14 138299 622766 2026-08-02T15:14:38Z AjayDas 12623 Created blank page 622766 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 622767 622766 2026-08-02T15:15:36Z AjayDas 12623 added [[Category:ভাৰতৰ শিক্ষা]] using [[WP:HC|HotCat]] 622767 wikitext text/x-wiki [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ শিক্ষা]] nuu36g7q5cugoknu4r48hrn4gkt8kkc 622768 622767 2026-08-02T15:16:15Z AjayDas 12623 removed [[Category:ভাৰতৰ শিক্ষা]]; added [[Category:ভাৰতৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান]] using [[WP:HC|HotCat]] 622768 wikitext text/x-wiki [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান]] awhnlplahgxzd3ayclhh3phxx8acpji 622770 622768 2026-08-02T15:19:49Z AjayDas 12623 added [[Category:কেৰালা]] using [[WP:HC|HotCat]] 622770 wikitext text/x-wiki [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান]] [[শ্ৰেণী:কেৰালা]] r1gvx7samgwjo3oknmxd7fn8qlb3j3h 6 138300 622771 2026-08-02T15:22:35Z AjayDas 12623 {{logo fur |Source = http://apsym.cusat.ac.in/images/cusatlogo.png |Article = Cochin University of Science and Technology |Use = Infobox }} 622771 wikitext text/x-wiki == সাৰাংশ == {{logo fur |Source = http://apsym.cusat.ac.in/images/cusatlogo.png |Article = Cochin University of Science and Technology |Use = Infobox }} == অনুজ্ঞাপত্ৰ == {{Non-free logo}} lzx29eeq8c1bdmjzvlqjw1r5dwkszx6 0 138301 622772 2026-08-02T15:23:46Z AjayDas 12623 [[কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 622772 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়]] om5r78a55u9ffv0tfdo2aukybt5jidb 4 138302 622781 2026-08-02T16:22:37Z Nayan j Nath 15159 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622781 wikitext text/x-wiki [[File:Rice cultivation in Jamugurihat Sonitpur Assam India 02.jpg|center|400px]] <center>অসমৰ [[জামুগুৰিহাট|জামুগুৰিহাটৰ]] এখন পথাৰত ৰোৱনীয়ে কঠীয়া ৰুই থকাৰ দৃশ্য।<br/>চিত্ৰ শিল্পী: [[User:Nayan j Nath|নয়ন জ্যোতি নাথ]]'''</center> kpuml616mfc6kjxkw5ipwiscyka1vlr 4 138303 622783 2026-08-02T16:45:02Z Nayan j Nath 15159 নতুন পৃষ্ঠা: {{Multiple image| perrow | align = left | direction = horizontal |total_width= 350 | image3 = সেউজী পাতৰ কাহিনী.pdf | caption3 = ''[[:s:সেউজী পাতৰ কাহিনী|সেউজী পাতৰ কাহিনী]]'' আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ঔপন্যাসিক, বিশিষ্ট পণ্ডিত আৰু ল... 622783 wikitext text/x-wiki {{Multiple image| perrow | align = left | direction = horizontal |total_width= 350 | image3 = সেউজী পাতৰ কাহিনী.pdf | caption3 = ''[[:s:সেউজী পাতৰ কাহিনী|সেউজী পাতৰ কাহিনী]]'' আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ঔপন্যাসিক, বিশিষ্ট পণ্ডিত আৰু লোক-সংস্কৃতিৰ সাধক [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা|ড০ বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন যুগান্তকাৰী সামাজিক উপন্যাস। লেখকে এই উপন্যাসখন ‘ৰাস্না বৰুৱা’ ছদ্মনামেৰে ৰচনা কৰিছিল আৰু ই ১৯৫৯ চনত প্ৰথম প্ৰকাশ পাইছিল।   | image9 = | caption9 = }} m5onbjczluoyjloatyh6dcts1kd0fwg 622885 622783 2026-08-02T21:51:38Z দিব্য দত্ত 9244 622885 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="width:150px;" | {| style="width:150px; height:250px; background: yellow;" |{{center|'''সেউজী পাতৰ কাহিনী'''}} |} |- |''[[:s:সেউজী পাতৰ কাহিনী|সেউজী পাতৰ কাহিনী]]'' আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ঔপন্যাসিক, বিশিষ্ট পণ্ডিত আৰু লোক-সংস্কৃতিৰ সাধক [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা|ড০ বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন যুগান্তকাৰী সামাজিক উপন্যাস। লেখকে এই উপন্যাসখন ‘ৰাস্না বৰুৱা’ ছদ্মনামেৰে ৰচনা কৰিছিল আৰু ই ১৯৫৯ চনত প্ৰথম প্ৰকাশ পাইছিল। |} <!-- {{Multiple image| perrow | align = left | direction = horizontal |total_width= 350 | image3 = সেউজী পাতৰ কাহিনী.pdf | caption3 = ''[[:s:সেউজী পাতৰ কাহিনী|সেউজী পাতৰ কাহিনী]]'' আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ঔপন্যাসিক, বিশিষ্ট পণ্ডিত আৰু লোক-সংস্কৃতিৰ সাধক [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা|ড০ বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন যুগান্তকাৰী সামাজিক উপন্যাস। লেখকে এই উপন্যাসখন ‘ৰাস্না বৰুৱা’ ছদ্মনামেৰে ৰচনা কৰিছিল আৰু ই ১৯৫৯ চনত প্ৰথম প্ৰকাশ পাইছিল।   | image9 = | caption9 = }}--> oi1q49pqsee8lwm9rv2jxfol3nm315g 622886 622885 2026-08-02T21:52:45Z দিব্য দত্ত 9244 622886 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="width:100%;" | {| style="width:100%; height:250px; background: yellow;" |{{center|'''সেউজী পাতৰ কাহিনী'''}} |} |- |''[[:s:সেউজী পাতৰ কাহিনী|সেউজী পাতৰ কাহিনী]]'' আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ঔপন্যাসিক, বিশিষ্ট পণ্ডিত আৰু লোক-সংস্কৃতিৰ সাধক [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা|ড০ বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন যুগান্তকাৰী সামাজিক উপন্যাস। লেখকে এই উপন্যাসখন ‘ৰাস্না বৰুৱা’ ছদ্মনামেৰে ৰচনা কৰিছিল আৰু ই ১৯৫৯ চনত প্ৰথম প্ৰকাশ পাইছিল। |} <!-- {{Multiple image| perrow | align = left | direction = horizontal |total_width= 350 | image3 = সেউজী পাতৰ কাহিনী.pdf | caption3 = ''[[:s:সেউজী পাতৰ কাহিনী|সেউজী পাতৰ কাহিনী]]'' আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ঔপন্যাসিক, বিশিষ্ট পণ্ডিত আৰু লোক-সংস্কৃতিৰ সাধক [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা|ড০ বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন যুগান্তকাৰী সামাজিক উপন্যাস। লেখকে এই উপন্যাসখন ‘ৰাস্না বৰুৱা’ ছদ্মনামেৰে ৰচনা কৰিছিল আৰু ই ১৯৫৯ চনত প্ৰথম প্ৰকাশ পাইছিল।   | image9 = | caption9 = }}--> 1er91w4af8s1i51ahllu2vbalnbr40c 622887 622886 2026-08-02T21:53:35Z দিব্য দত্ত 9244 622887 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="width:100%;" | {| style="width:100%; height:500px; background: yellow;" |{{center|'''সেউজী পাতৰ কাহিনী'''}} |} |- |''[[:s:সেউজী পাতৰ কাহিনী|সেউজী পাতৰ কাহিনী]]'' আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ঔপন্যাসিক, বিশিষ্ট পণ্ডিত আৰু লোক-সংস্কৃতিৰ সাধক [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা|ড০ বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন যুগান্তকাৰী সামাজিক উপন্যাস। লেখকে এই উপন্যাসখন ‘ৰাস্না বৰুৱা’ ছদ্মনামেৰে ৰচনা কৰিছিল আৰু ই ১৯৫৯ চনত প্ৰথম প্ৰকাশ পাইছিল। |} <!-- {{Multiple image| perrow | align = left | direction = horizontal |total_width= 350 | image3 = সেউজী পাতৰ কাহিনী.pdf | caption3 = ''[[:s:সেউজী পাতৰ কাহিনী|সেউজী পাতৰ কাহিনী]]'' আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ঔপন্যাসিক, বিশিষ্ট পণ্ডিত আৰু লোক-সংস্কৃতিৰ সাধক [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা|ড০ বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন যুগান্তকাৰী সামাজিক উপন্যাস। লেখকে এই উপন্যাসখন ‘ৰাস্না বৰুৱা’ ছদ্মনামেৰে ৰচনা কৰিছিল আৰু ই ১৯৫৯ চনত প্ৰথম প্ৰকাশ পাইছিল।   | image9 = | caption9 = }}--> e3oasss3bptnukoqmnq9qxf2iji9or4 622910 622887 2026-08-03T04:33:20Z দিব্য দত্ত 9244 622910 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="width:100%;" | {| style="width:100%; height:500px; background: yellow;" | {{center|'''সেউজী পাতৰ কাহিনী'''}}<br><br><br> {{center|—'''ৰাস্না বৰুৱা'''}}<br><br><br> {{center|<nowiki>=</nowiki>'''চপলা সাহিত্য সদন''' <nowiki>=</nowiki>}} {{center|'''পুস্তক প্ৰকাশ আৰু প্ৰচাৰ প্ৰতিষ্ঠান'''}} {{center|'''পোষ্টবক্স নং ১, শ্বিলং'''}} |} |- |''[[:s:সেউজী পাতৰ কাহিনী|সেউজী পাতৰ কাহিনী]]'' আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ঔপন্যাসিক, বিশিষ্ট পণ্ডিত আৰু লোক-সংস্কৃতিৰ সাধক [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা|ড০ বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন যুগান্তকাৰী সামাজিক উপন্যাস। লেখকে এই উপন্যাসখন ‘ৰাস্না বৰুৱা’ ছদ্মনামেৰে ৰচনা কৰিছিল আৰু ই ১৯৫৯ চনত প্ৰথম প্ৰকাশ পাইছিল। |} <!-- {{Multiple image| perrow | align = left | direction = horizontal |total_width= 350 | image3 = সেউজী পাতৰ কাহিনী.pdf | caption3 = ''[[:s:সেউজী পাতৰ কাহিনী|সেউজী পাতৰ কাহিনী]]'' আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ঔপন্যাসিক, বিশিষ্ট পণ্ডিত আৰু লোক-সংস্কৃতিৰ সাধক [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা|ড০ বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন যুগান্তকাৰী সামাজিক উপন্যাস। লেখকে এই উপন্যাসখন ‘ৰাস্না বৰুৱা’ ছদ্মনামেৰে ৰচনা কৰিছিল আৰু ই ১৯৫৯ চনত প্ৰথম প্ৰকাশ পাইছিল।   | image9 = | caption9 = }}--> 2tubyjfiz99bglbwqq6k8d43fesnogn 0 138304 622784 2026-08-02T16:53:33Z কুমুদ ঘোষ 42738 নতুন পৃষ্ঠা: {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। 622784 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। 2hnq6cpt7sje1i7x8k8hdlu3770glwe 622785 622784 2026-08-02T16:55:04Z কুমুদ ঘোষ 42738 622785 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। qy33f42kuomrs4b2j33y61tg65mn4oc 622786 622785 2026-08-02T16:57:12Z কুমুদ ঘোষ 42738 622786 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বর্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।[1] 8jnejoe3pxcqtj2t9anbkhbetbdm0mf 622787 622786 2026-08-02T16:57:31Z কুমুদ ঘোষ 42738 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622787 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।[1] gnxjl1h0eyglmybfaejyys5b5kfirrg 622788 622787 2026-08-02T16:57:41Z কুমুদ ঘোষ 42738 622788 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।[1] ==তথ্যসূত্ৰ== pe2nkzu4q5s0u8nqs2ibld16hyeqq1i 622789 622788 2026-08-02T16:58:09Z কুমুদ ঘোষ 42738 622789 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> ==তথ্যসূত্ৰ== sg90xe7dlu9a0z35ti39pd715y9rl3w 622790 622789 2026-08-02T16:58:43Z কুমুদ ঘোষ 42738 622790 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> ==তথ্যসূত্ৰ== 3khz12xkvnm96ovsz00i6z4k7r7ckno 622791 622790 2026-08-02T16:59:37Z কুমুদ ঘোষ 42738 622791 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ==তথ্যসূত্ৰ== siekfthvfwqwkbvob2gd4gxsc3gwtxk 622792 622791 2026-08-02T17:00:19Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* শ্ৰেণীবিভাজন */ 622792 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; ==তথ্যসূত্ৰ== q1wrknca2q7hw5qpa1mobc1f8ukacon 622793 622792 2026-08-02T17:01:19Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* শ্ৰেণীবিভাজন */ 622793 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।[3] ==তথ্যসূত্ৰ== j6ix19z76w3y85hsmeykx8oqlllx4vb 622794 622793 2026-08-02T17:01:42Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* শ্ৰেণীবিভাজন */ 622794 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== bsgonhl5qlky9vg6g61duj7mdjkhm2o 622795 622794 2026-08-02T17:02:13Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* শ্ৰেণীবিভাজন */ 622795 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == ==তথ্যসূত্ৰ== 8dd6a23ovof7wrelr5axvfypav0sird 622797 622795 2026-08-02T17:03:36Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বৈশিষ্ট্য */ 622797 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, ==তথ্যসূত্ৰ== 8exaz5ugihdz9t8f5bt1ml1x2s0g94l 622798 622797 2026-08-02T17:04:10Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বৈশিষ্ট্য */ 622798 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, আগফালৰ অংশ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ==তথ্যসূত্ৰ== r1gtwmj1i7a0o6sx6zpqj4e7gqushh2 622799 622798 2026-08-02T17:05:28Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বৈশিষ্ট্য */ 622799 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, আগফালৰ অংশ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ==তথ্যসূত্ৰ== n4g8phoc48v18hr2vzwt9vvbezo0h3w 622800 622799 2026-08-02T17:07:49Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বৈশিষ্ট্য */ 622800 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ==তথ্যসূত্ৰ== jwahu0muc0mglf8ellbmumz33fsljho 622801 622800 2026-08-02T17:09:32Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বৈশিষ্ট্য */ 622801 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।[4] ==তথ্যসূত্ৰ== jkw5vlhjtizfmftsf76syjlopfdr3oj 622802 622801 2026-08-02T17:10:49Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বৈশিষ্ট্য */ 622802 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।[4] ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, ==তথ্যসূত্ৰ== rs1kojqoqfp3wqtw2m94wjlhy60stb5 622803 622802 2026-08-02T17:11:30Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বৈশিষ্ট্য */ 622803 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।[4] ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== gly1gepseovvjjrn7qadrz5q142h8zh 622804 622803 2026-08-02T17:11:56Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বৈশিষ্ট্য */ 622804 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।[4] ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।[5]: ৬ ==তথ্যসূত্ৰ== s4l4nmpwrff4qj1gg0plpbi8lt0qm23 622805 622804 2026-08-02T17:12:29Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বৈশিষ্ট্য */ 622805 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।[5]: ৬ ==তথ্যসূত্ৰ== 4ehur22jomhp048qbhbc04cdilu3meg 622806 622805 2026-08-02T17:13:01Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বৈশিষ্ট্য */ 622806 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==তথ্যসূত্ৰ== b5rlp8d05grbj6ykegx8sn1ubuqip2p 622808 622806 2026-08-02T17:13:54Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তথ্যসূত্ৰ */ 622808 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== ==তথ্যসূত্ৰ== 8r9yvpjavid3bs0a3h1caqxd54aj9va 622809 622808 2026-08-02T17:14:51Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বিতৰণ আৰু বাসস্থান */ 622809 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, ==তথ্যসূত্ৰ== ld5b3zbfl9golvkhfk48m03w0tv8g8o 622810 622809 2026-08-02T17:15:23Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বিতৰণ আৰু বাসস্থান */ 622810 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য ==তথ্যসূত্ৰ== 5g0igp8iauc31onq9nn4savms5h2gw6 622811 622810 2026-08-02T17:15:50Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বিতৰণ আৰু বাসস্থান */ 622811 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচা, ==তথ্যসূত্ৰ== ahealcn83vlqzvucx7zd6wn49x0je6l 622812 622811 2026-08-02T17:17:25Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বিতৰণ আৰু বাসস্থান */ 622812 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ ==তথ্যসূত্ৰ== 13eaf6dzm2xjbbwr09uwqtqn1u7nhk1 622814 622812 2026-08-02T17:18:18Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বিতৰণ আৰু বাসস্থান */ 622814 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।[6][7][8][9][10][11] ==তথ্যসূত্ৰ== bxwf4fcpih8doq5vomar96k1ezhvrd9 622815 622814 2026-08-02T17:18:52Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বিতৰণ আৰু বাসস্থান */ 622815 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== lwhoebia70zgsz1dc8f4baix785xgho 622816 622815 2026-08-02T17:19:31Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তথ্যসূত্ৰ */ 622816 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == ==তথ্যসূত্ৰ== s59rht3altsdnwrnygss19l2oxm618k 622817 622816 2026-08-02T17:20:17Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান */ 622817 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ৷ ==তথ্যসূত্ৰ== r2q9y3tsvgvoo5vv9fqr486fnx7wzrr 622818 622817 2026-08-02T17:20:53Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান */ 622818 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ৷ ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ==তথ্যসূত্ৰ== k99drrbajcxcm80l97qbbei9pj4qgs4 622820 622818 2026-08-02T17:23:33Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান */ 622820 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ৷ ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কের্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== s92fgrmh2avwdribr4mw9yshx1wxh0f 622821 622820 2026-08-02T17:23:45Z কুমুদ ঘোষ 42738 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622821 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ। ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কেৰ্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== h9fc1u7hor1vxgpjkzcriu30psvgwqi 622822 622821 2026-08-02T17:24:21Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান */ 622822 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ। ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কেৰ্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Hutton |first=A. F. |year=1948 |title=Feeding habits of the Nilgiri marten [''Charronia gwatkinsii'' (Horsfield) |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=48 |issue=2 |pages=355–356 |url=https://archive.org/details/journalofbo4819481949bomb/page/354}}</ref><ref name=Prater/> ==তথ্যসূত্ৰ== 6tkkigyh2r8s9jiev7diidhx2e0no4k 622823 622822 2026-08-02T17:25:06Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান */ 622823 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ। ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কেৰ্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Hutton |first=A. F. |year=1948 |title=Feeding habits of the Nilgiri marten [''Charronia gwatkinsii'' (Horsfield) |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=48 |issue=2 |pages=355–356 |url=https://archive.org/details/journalofbo4819481949bomb/page/354}}</ref><ref name=Prater/> ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-মূল আৰু বীজ খোৱাও দেখা গৈছে।[13] ==তথ্যসূত্ৰ== du7yfu1hc47gjs5lvliz83luydwajy0 622825 622823 2026-08-02T17:25:30Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান */ 622825 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' (Martes gwatkinsii) হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ। ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কেৰ্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Hutton |first=A. F. |year=1948 |title=Feeding habits of the Nilgiri marten [''Charronia gwatkinsii'' (Horsfield) |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=48 |issue=2 |pages=355–356 |url=https://archive.org/details/journalofbo4819481949bomb/page/354}}</ref><ref name=Prater/> ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-মূল আৰু বীজ খোৱাও দেখা গৈছে।<ref>{{cite journal |author1=Anil, G. |author2=Kishor, N. |author3=Gafoor, N. |author4=Ommer, N. |author5=Nameer, P. O. |name-list-style=amp |date=2018 |title=Observations on the Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=10 |issue=1 |pages=11226–11230 |doi=10.11609/jott.3446.10.1.11226-11230 |doi-access=free}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== hdiglpon949hf074s4pld2r5lx1pv5q 622826 622825 2026-08-02T17:26:34Z কুমুদ ঘোষ 42738 622826 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' ({{lang-en|Nilgiri marten}}; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Martes gwatkinsii'') হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ। ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কেৰ্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Hutton |first=A. F. |year=1948 |title=Feeding habits of the Nilgiri marten [''Charronia gwatkinsii'' (Horsfield) |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=48 |issue=2 |pages=355–356 |url=https://archive.org/details/journalofbo4819481949bomb/page/354}}</ref><ref name=Prater/> ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-মূল আৰু বীজ খোৱাও দেখা গৈছে।<ref>{{cite journal |author1=Anil, G. |author2=Kishor, N. |author3=Gafoor, N. |author4=Ommer, N. |author5=Nameer, P. O. |name-list-style=amp |date=2018 |title=Observations on the Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=10 |issue=1 |pages=11226–11230 |doi=10.11609/jott.3446.10.1.11226-11230 |doi-access=free}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== fz66t498w3aj8m8pgt14xb8c3elybvb 622827 622826 2026-08-02T17:27:20Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* তথ্যসূত্ৰ */ 622827 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' ({{lang-en|Nilgiri marten}}; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Martes gwatkinsii'') হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ। ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কেৰ্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Hutton |first=A. F. |year=1948 |title=Feeding habits of the Nilgiri marten [''Charronia gwatkinsii'' (Horsfield) |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=48 |issue=2 |pages=355–356 |url=https://archive.org/details/journalofbo4819481949bomb/page/354}}</ref><ref name=Prater/> ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-মূল আৰু বীজ খোৱাও দেখা গৈছে।<ref>{{cite journal |author1=Anil, G. |author2=Kishor, N. |author3=Gafoor, N. |author4=Ommer, N. |author5=Nameer, P. O. |name-list-style=amp |date=2018 |title=Observations on the Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=10 |issue=1 |pages=11226–11230 |doi=10.11609/jott.3446.10.1.11226-11230 |doi-access=free}}</ref> ==আলোকচিত্ৰ== ==তথ্যসূত্ৰ== 49wkjntu6znpk7s8kczht50dfablma3 622830 622827 2026-08-02T17:33:32Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* আলোকচিত্ৰ */ 622830 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' ({{lang-en|Nilgiri marten}}; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Martes gwatkinsii'') হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ। ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কেৰ্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Hutton |first=A. F. |year=1948 |title=Feeding habits of the Nilgiri marten [''Charronia gwatkinsii'' (Horsfield) |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=48 |issue=2 |pages=355–356 |url=https://archive.org/details/journalofbo4819481949bomb/page/354}}</ref><ref name=Prater/> ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-মূল আৰু বীজ খোৱাও দেখা গৈছে।<ref>{{cite journal |author1=Anil, G. |author2=Kishor, N. |author3=Gafoor, N. |author4=Ommer, N. |author5=Nameer, P. O. |name-list-style=amp |date=2018 |title=Observations on the Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=10 |issue=1 |pages=11226–11230 |doi=10.11609/jott.3446.10.1.11226-11230 |doi-access=free}}</ref> ==আলোকচিত্ৰ== <gallery widths="200px" heights="150px"> File:Martes gwatkinsii 76843573.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten (Martes gwatkinsii) (cropped).jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten IMG 2390.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Naseef Gafoor.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Valparai IMG 1675.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== qr9wyb92829k5t0tty9rwdm56dezi5a 622833 622830 2026-08-02T17:37:04Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বৈশিষ্ট্য */ 622833 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' ({{lang-en|Nilgiri marten}}; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Martes gwatkinsii'') হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ভৰি চুটি আৰু আংশিকভাৱে পিছুৱাই যাব পৰা নখ থাকে।<ref name="ক">{{cite web | url=https://roundglasssustain.com/infographics/nilgiri-marten-facts | title=InfographicsNilgiri marten: Facts, Distribution and Diet | accessdate=2 August 2026}}</ref> ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ। ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কেৰ্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Hutton |first=A. F. |year=1948 |title=Feeding habits of the Nilgiri marten [''Charronia gwatkinsii'' (Horsfield) |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=48 |issue=2 |pages=355–356 |url=https://archive.org/details/journalofbo4819481949bomb/page/354}}</ref><ref name=Prater/> ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-মূল আৰু বীজ খোৱাও দেখা গৈছে।<ref>{{cite journal |author1=Anil, G. |author2=Kishor, N. |author3=Gafoor, N. |author4=Ommer, N. |author5=Nameer, P. O. |name-list-style=amp |date=2018 |title=Observations on the Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=10 |issue=1 |pages=11226–11230 |doi=10.11609/jott.3446.10.1.11226-11230 |doi-access=free}}</ref> ==আলোকচিত্ৰ== <gallery widths="200px" heights="150px"> File:Martes gwatkinsii 76843573.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten (Martes gwatkinsii) (cropped).jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten IMG 2390.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Naseef Gafoor.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Valparai IMG 1675.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== 907rxxgwyn61n9sjdqtv4xkhsqft37c 622834 622833 2026-08-02T17:47:10Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* আলোকচিত্ৰ */ 622834 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' ({{lang-en|Nilgiri marten}}; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Martes gwatkinsii'') হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ভৰি চুটি আৰু আংশিকভাৱে পিছুৱাই যাব পৰা নখ থাকে।<ref name="ক">{{cite web | url=https://roundglasssustain.com/infographics/nilgiri-marten-facts | title=InfographicsNilgiri marten: Facts, Distribution and Diet | accessdate=2 August 2026}}</ref> ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ। ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কেৰ্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Hutton |first=A. F. |year=1948 |title=Feeding habits of the Nilgiri marten [''Charronia gwatkinsii'' (Horsfield) |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=48 |issue=2 |pages=355–356 |url=https://archive.org/details/journalofbo4819481949bomb/page/354}}</ref><ref name=Prater/> ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-মূল আৰু বীজ খোৱাও দেখা গৈছে।<ref>{{cite journal |author1=Anil, G. |author2=Kishor, N. |author3=Gafoor, N. |author4=Ommer, N. |author5=Nameer, P. O. |name-list-style=amp |date=2018 |title=Observations on the Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=10 |issue=1 |pages=11226–11230 |doi=10.11609/jott.3446.10.1.11226-11230 |doi-access=free}}</ref> ==সংৰক্ষণৰ সমস্যা== ==আলোকচিত্ৰ== <gallery widths="200px" heights="150px"> File:Martes gwatkinsii 76843573.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten (Martes gwatkinsii) (cropped).jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten IMG 2390.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Naseef Gafoor.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Valparai IMG 1675.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== qpah3yoaopt0xx6if2dzefxmjvqc6ro 622839 622834 2026-08-02T17:49:51Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* সংৰক্ষণৰ সমস্যা */ 622839 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' ({{lang-en|Nilgiri marten}}; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Martes gwatkinsii'') হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ভৰি চুটি আৰু আংশিকভাৱে পিছুৱাই যাব পৰা নখ থাকে।<ref name="ক">{{cite web | url=https://roundglasssustain.com/infographics/nilgiri-marten-facts | title=InfographicsNilgiri marten: Facts, Distribution and Diet | accessdate=2 August 2026}}</ref> ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ। ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কেৰ্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Hutton |first=A. F. |year=1948 |title=Feeding habits of the Nilgiri marten [''Charronia gwatkinsii'' (Horsfield) |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=48 |issue=2 |pages=355–356 |url=https://archive.org/details/journalofbo4819481949bomb/page/354}}</ref><ref name=Prater/> ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-মূল আৰু বীজ খোৱাও দেখা গৈছে।<ref>{{cite journal |author1=Anil, G. |author2=Kishor, N. |author3=Gafoor, N. |author4=Ommer, N. |author5=Nameer, P. O. |name-list-style=amp |date=2018 |title=Observations on the Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=10 |issue=1 |pages=11226–11230 |doi=10.11609/jott.3446.10.1.11226-11230 |doi-access=free}}</ref> ==সংৰক্ষণৰ সমস্যা== ব্লেক ৱাটল ''একেচিয়া মেয়াৰ্নচি'' ৰোপণে ইয়াৰ বাসস্থানৰ গুণাগুণত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে৷<ref name="গ">{{cite web | url=https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/3446/4310 | title=Observations on the Nilgiri Marten Martes gwatkinsii (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India | accessdate=2 August 2026}}</ref> ==আলোকচিত্ৰ== <gallery widths="200px" heights="150px"> File:Martes gwatkinsii 76843573.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten (Martes gwatkinsii) (cropped).jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten IMG 2390.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Naseef Gafoor.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Valparai IMG 1675.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== l9epnll73o13ls2njfjxz1l3y5zyaoj 622841 622839 2026-08-02T17:52:03Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* সংৰক্ষণৰ সমস্যা */ 622841 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' ({{lang-en|Nilgiri marten}}; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Martes gwatkinsii'') হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ভৰি চুটি আৰু আংশিকভাৱে পিছুৱাই যাব পৰা নখ থাকে।<ref name="ক">{{cite web | url=https://roundglasssustain.com/infographics/nilgiri-marten-facts | title=InfographicsNilgiri marten: Facts, Distribution and Diet | accessdate=2 August 2026}}</ref> ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ। ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কেৰ্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Hutton |first=A. F. |year=1948 |title=Feeding habits of the Nilgiri marten [''Charronia gwatkinsii'' (Horsfield) |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=48 |issue=2 |pages=355–356 |url=https://archive.org/details/journalofbo4819481949bomb/page/354}}</ref><ref name=Prater/> ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-মূল আৰু বীজ খোৱাও দেখা গৈছে।<ref>{{cite journal |author1=Anil, G. |author2=Kishor, N. |author3=Gafoor, N. |author4=Ommer, N. |author5=Nameer, P. O. |name-list-style=amp |date=2018 |title=Observations on the Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=10 |issue=1 |pages=11226–11230 |doi=10.11609/jott.3446.10.1.11226-11230 |doi-access=free}}</ref> ==সংৰক্ষণৰ সমস্যা== ব্লেক ৱাটল ''একেচিয়া মেয়াৰ্নচি'' ৰোপণে ইয়াৰ বাসস্থানৰ গুণাগুণত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে৷<ref name="গ">{{cite web | url=https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/3446/4310 | title=Observations on the Nilgiri Marten Martes gwatkinsii (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India | accessdate=2 August 2026}}</ref> পথ, ক্ৰমৱর্ধমান পর্যটন আদিয়েও নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ লগতে আন আন জীৱকুলৰ বাবে বিপদ আনিব পাৰে৷ ==আলোকচিত্ৰ== <gallery widths="200px" heights="150px"> File:Martes gwatkinsii 76843573.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten (Martes gwatkinsii) (cropped).jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten IMG 2390.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Naseef Gafoor.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Valparai IMG 1675.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== r4qgo12w0oppx5v8z59e5chggxi021o 622842 622841 2026-08-02T17:52:14Z কুমুদ ঘোষ 42738 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622842 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' ({{lang-en|Nilgiri marten}}; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Martes gwatkinsii'') হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ভৰি চুটি আৰু আংশিকভাৱে পিছুৱাই যাব পৰা নখ থাকে।<ref name="ক">{{cite web | url=https://roundglasssustain.com/infographics/nilgiri-marten-facts | title=InfographicsNilgiri marten: Facts, Distribution and Diet | accessdate=2 August 2026}}</ref> ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ। ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কেৰ্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Hutton |first=A. F. |year=1948 |title=Feeding habits of the Nilgiri marten [''Charronia gwatkinsii'' (Horsfield) |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=48 |issue=2 |pages=355–356 |url=https://archive.org/details/journalofbo4819481949bomb/page/354}}</ref><ref name=Prater/> ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-মূল আৰু বীজ খোৱাও দেখা গৈছে।<ref>{{cite journal |author1=Anil, G. |author2=Kishor, N. |author3=Gafoor, N. |author4=Ommer, N. |author5=Nameer, P. O. |name-list-style=amp |date=2018 |title=Observations on the Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=10 |issue=1 |pages=11226–11230 |doi=10.11609/jott.3446.10.1.11226-11230 |doi-access=free}}</ref> ==সংৰক্ষণৰ সমস্যা== ব্লেক ৱাটল ''একেচিয়া মেয়াৰ্নচি'' ৰোপণে ইয়াৰ বাসস্থানৰ গুণাগুণত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে।<ref name="গ">{{cite web | url=https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/3446/4310 | title=Observations on the Nilgiri Marten Martes gwatkinsii (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India | accessdate=2 August 2026}}</ref> পথ, ক্ৰমৱৰ্ধমান পৰ্যটন আদিয়েও নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ লগতে আন আন জীৱকুলৰ বাবে বিপদ আনিব পাৰে। ==আলোকচিত্ৰ== <gallery widths="200px" heights="150px"> File:Martes gwatkinsii 76843573.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten (Martes gwatkinsii) (cropped).jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten IMG 2390.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Naseef Gafoor.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Valparai IMG 1675.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== elu01psapjadj4g3ugtxgubcpt2pq4o 622843 622842 2026-08-02T17:53:45Z কুমুদ ঘোষ 42738 622843 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' ({{lang-en|Nilgiri marten}}; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Martes gwatkinsii'') হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ভৰি চুটি আৰু আংশিকভাৱে পিছুৱাই যাব পৰা নখ থাকে।<ref name="ক">{{cite web | url=https://roundglasssustain.com/infographics/nilgiri-marten-facts | title=InfographicsNilgiri marten: Facts, Distribution and Diet | accessdate=2 August 2026}}</ref> ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ। ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কেৰ্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Hutton |first=A. F. |year=1948 |title=Feeding habits of the Nilgiri marten [''Charronia gwatkinsii'' (Horsfield) |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=48 |issue=2 |pages=355–356 |url=https://archive.org/details/journalofbo4819481949bomb/page/354}}</ref><ref name=Prater/> ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-মূল আৰু বীজ খোৱাও দেখা গৈছে।<ref>{{cite journal |author1=Anil, G. |author2=Kishor, N. |author3=Gafoor, N. |author4=Ommer, N. |author5=Nameer, P. O. |name-list-style=amp |date=2018 |title=Observations on the Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=10 |issue=1 |pages=11226–11230 |doi=10.11609/jott.3446.10.1.11226-11230 |doi-access=free}}</ref> ==সংৰক্ষণৰ সমস্যা== ব্লেক ৱাটল ''একেচিয়া মেয়াৰ্নচি'' ৰোপণে ইয়াৰ বাসস্থানৰ গুণাগুণত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে।<ref name="গ">{{cite web | url=https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/3446/4310 | title=Observations on the Nilgiri Marten Martes gwatkinsii (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India | accessdate=2 August 2026}}</ref> পথ, ক্ৰমৱৰ্ধমান পৰ্যটন আদিয়েও নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ লগতে আন আন জীৱকুলৰ বাবে বিপদ আনিব পাৰে। ==আলোকচিত্ৰ== <gallery widths="200px" heights="150px"> File:Martes gwatkinsii 76843573.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten (Martes gwatkinsii) (cropped).jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten IMG 2390.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Naseef Gafoor.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Valparai IMG 1675.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== r3ss5rabz5uvx5m7nlldzp7udz7ssn0 622844 622843 2026-08-02T17:54:00Z কুমুদ ঘোষ 42738 added [[Category:স্তন্যপায়ী প্ৰাণী]] using [[WP:HC|HotCat]] 622844 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' ({{lang-en|Nilgiri marten}}; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Martes gwatkinsii'') হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত দুৰ্বল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ভৰি চুটি আৰু আংশিকভাৱে পিছুৱাই যাব পৰা নখ থাকে।<ref name="ক">{{cite web | url=https://roundglasssustain.com/infographics/nilgiri-marten-facts | title=InfographicsNilgiri marten: Facts, Distribution and Diet | accessdate=2 August 2026}}</ref> ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ। ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কেৰ্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Hutton |first=A. F. |year=1948 |title=Feeding habits of the Nilgiri marten [''Charronia gwatkinsii'' (Horsfield) |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=48 |issue=2 |pages=355–356 |url=https://archive.org/details/journalofbo4819481949bomb/page/354}}</ref><ref name=Prater/> ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-মূল আৰু বীজ খোৱাও দেখা গৈছে।<ref>{{cite journal |author1=Anil, G. |author2=Kishor, N. |author3=Gafoor, N. |author4=Ommer, N. |author5=Nameer, P. O. |name-list-style=amp |date=2018 |title=Observations on the Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=10 |issue=1 |pages=11226–11230 |doi=10.11609/jott.3446.10.1.11226-11230 |doi-access=free}}</ref> ==সংৰক্ষণৰ সমস্যা== ব্লেক ৱাটল ''একেচিয়া মেয়াৰ্নচি'' ৰোপণে ইয়াৰ বাসস্থানৰ গুণাগুণত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে।<ref name="গ">{{cite web | url=https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/3446/4310 | title=Observations on the Nilgiri Marten Martes gwatkinsii (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India | accessdate=2 August 2026}}</ref> পথ, ক্ৰমৱৰ্ধমান পৰ্যটন আদিয়েও নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ লগতে আন আন জীৱকুলৰ বাবে বিপদ আনিব পাৰে। ==আলোকচিত্ৰ== <gallery widths="200px" heights="150px"> File:Martes gwatkinsii 76843573.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten (Martes gwatkinsii) (cropped).jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten IMG 2390.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Naseef Gafoor.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Valparai IMG 1675.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:স্তন্যপায়ী প্ৰাণী]] 04198gbtmbx3e0gp8d8lqxn8memm5h8 622845 622844 2026-08-02T17:54:52Z কুমুদ ঘোষ 42738 622845 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of carnivoran}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{speciesbox | name = নীলগিৰি মাৰ্টেন Nilgiri marten | image = Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg | image_caption = | status = VU | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Martes gwatkinsii'' |last1=Mudappa |first1=D. |last2=Jathana |first2=D. |last3=Raman |first3=T. R. S. |name-list-style=amp |date=2015 |errata=2016 |article-number=e.T12847A86161239 |doi=10.2305/IUCN.UK.2015-4.RLTS.T12847A45199025.en |access-date=9 March 2022}}</ref> | status2 = CITES_A3 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{cite Species+ |id=7173 |title=''Martes gwatkinsii'' Horsfield, 1851 |access-date=25 November 2025}}</ref> | genus = Martes | species = gwatkinsii | authority = ([[Thomas Horsfield|Horsfield]], 1851) | range_map = Nilgiri Marten area.png | range_map_caption = Nilgiri marten range | synonyms = ''Charronia gwatkinsii'' }} '''নীলগিৰি মাৰ্টেন''' ({{lang-en|Nilgiri marten}}; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Martes gwatkinsii'') হৈছে দক্ষিণ ভাৰতৰ স্থানীয় একমাত্ৰ মাৰ্টেন প্ৰজাতি। ই নীলগিৰিৰ পাহাৰ আৰু পশ্চিম ঘাটৰ কিছু অংশত বাস কৰে। সংখ্যাত ই মাত্ৰ প্ৰায় এক হাজাৰমান বৰ্তি‍ থকাৰ বাবে ইয়াক আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত অসুৰ‍ক্ষিত প্ৰজাতি‍ হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=iucn/> == শ্ৰেণীবিভাজন == ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সংগ্ৰহালয়ত থকা এটা ছালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি থমাছ হৰ্চফিল্ডে নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ বৰ্ণনা কৰিছিল; সংগ্ৰাহক ৰেইনল্ডছ গ্ৱাটকিন্স (Reynolds Gwatkins)ৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last1=Horsfield |first1=Thomas |title=Catalogue of the Mammalia in the Museum of the Hon. East-India Company |year=1851 |location=London |publisher=Printed by J. & H. Cox |pages=99–101 |doi=10.5962/bhl.title.32671 |doi-access=free |oclc=1109424 |ol=243736W |ol-access=free}}</ref> == বৈশিষ্ট্য == নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ৰং মূৰৰ পৰা তপিনালৈকে গাঢ় মুগা, সমুখৰ দুভৰি আৰু কান্ধ প্ৰায় ৰঙা ৰঙৰ, ডিঙি উজ্জ্বল হালধীয়াৰ পৰা কমলা ৰঙৰ৷ ইয়াৰ সন্মুখৰ অৱতল অংশ বিশিষ্ট আৰু ই হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনতকৈ ডাঙৰ।<ref name=Prater>{{cite book |last=Prater |first=S. H. |author-link=Stanley Henry Prater |title=The Book of Indian Animals |publisher=Bombay Natural History Society, Oxford University Press |location=Mumbai |year=2005 |orig-date=1971 |edition=3rd}}</ref> ই মূৰৰ পৰা পায়ুলৈকে প্ৰায় ৫৫–৬৫ চে.মি.(২২–২৬ ইঞ্চি) দীঘল, আৰু নেজডাল ৪০–৪৫ চে.মি. (১৬–১৮ ইঞ্চি) হয়। ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ২.১ কিলোগ্ৰাম (৪.৬ পাউণ্ড)।<ref name="Hussain1999">{{cite journal |last=Hussain |first=S. A. |author-link=S. A. Hussain |year=1999 |title=Mustelids, Viverrids and Herpestids of India: Species Profile and Conservation Status |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n6 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |volume=2 |issue=2 |pages=1–38}}</ref>{{rp|6}} নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ ভৰি চুটি আৰু আংশিকভাৱে পিছুৱাই যাব পৰা নখ থাকে।<ref name="ক">{{cite web | url=https://roundglasssustain.com/infographics/nilgiri-marten-facts | title=InfographicsNilgiri marten: Facts, Distribution and Diet | accessdate=2 August 2026}}</ref> ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== নীলগিৰি মাৰ্টেন মূলতঃ শ্বোলা ঘাঁহনি আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ পাহাৰীয়া বৰ্ষাৰণ্যত বাস কৰে, আৰু মাজে মাজে কাষৰীয়া দক্ষিণ-পশ্চিম ঘাটৰ আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য আৰু বাণিজ্যিক বাগিচাত পোৱা যায় যি দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটক, কেৰালা আৰু তামিলনাডু ৰাজ্যৰ পশ্চিম ঘাটসমূহক সামৰি লৈছে৷ নীলগিৰি পাহাৰ ইয়াৰ পৰিসৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিন্তু চৰমাদি ঘাট আৰু নেয়াৰ আৰু পেপ্পাৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্যতো দেখা পোৱাৰ তথ্য পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal |last1=Christopher |first1=G. |last2=Jayson |first2=E. A. |name-list-style=amp |year=1996 |title=Sightings of Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) at Peppara Wildlife Sanctuary and Silent Valley National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=15 |pages=3–4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232855/http://nebula.wsimg.com/64d3896788bb835fc33faca74f75641f?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last=Madhusudan |first=M. D. |author-link=Mysore Doreswamy Madhusudan |year=1995 |title=Sighting of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'') at Eravikulam National Park, Kerala, India |url=http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=13 |pages=6–7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419231854/http://nebula.wsimg.com/4a5cc4f2fa3c0b46304f59b6fe74ad45?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Gokula |first1=V. |last2=Ramachandran |first2=N. K. |name-list-style=amp |year=1996 |title=A record of the Nilgiri marten (''Martes gwatkinsii'' Horsfield) in Upper Bhavani |url=https://archive.org/details/journalofbombay931996bomb/page/82/mode/1up |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=93 |issue=1 |page=82}}</ref><ref name=Mudappa1999>{{cite journal |last=Mudappa |first=D. |year=1999 |title=Lesser Known Carnivores of the Western Ghats |url=https://archive.org/details/MustelidsViverridsIndia/page/n85 |journal=ENVIS Bulletin: Wildlife and Protected Areas |publisher=[[Wildlife Institute of India]] |place=Dehradun |volume=2 |issue=2 |pages=65–70}}</ref><ref>{{cite journal |last=Balakrishnan |first=P. |year=2005 |title=Recent sightings and habitat characteristics of the endemic Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' in Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=33 |pages=14–16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419232550/http://nebula.wsimg.com/8e6155184fe900bd8dd47aada16e4b88?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krishna |first1=K. |last2=Karnad |first2=D. |name-list-style=amp |year=2010 |title=New records of the Nilgiri marten ''Martes gwatkinsii'' in the Western Ghats, India |url=http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |journal=Small Carnivore Conservation |volume=43 |pages=23–27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419233345/http://nebula.wsimg.com/29fcac2ce03b2ae724f045e27b3d66bf?AccessKeyId=35E369A09ED705622D78&disposition=0&alloworigin=1 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live}}</ref> == আচৰণ আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞান == নীলগিৰি মাৰ্টেন দিবাচৰ। ই প্ৰধানকৈ বৃক্ষবাসী, কিন্তু মাজে মাজে মাটিলৈ নামি যায়। ই সৰ্বভোজী আৰু চৰাই, সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণী (মালাবাৰ বৰ কেৰ্কেটুৱাকে‍ ধৰি) আৰু জিলীৰ দৰে পতঙ্গ চিকাৰ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Hutton |first=A. F. |year=1948 |title=Feeding habits of the Nilgiri marten [''Charronia gwatkinsii'' (Horsfield) |journal=Journal of the Bombay Natural History Society |volume=48 |issue=2 |pages=355–356 |url=https://archive.org/details/journalofbo4819481949bomb/page/354}}</ref><ref name=Prater/> ইয়াৰ উপৰিও ইয়াক বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-মূল আৰু বীজ খোৱাও দেখা গৈছে।<ref>{{cite journal |author1=Anil, G. |author2=Kishor, N. |author3=Gafoor, N. |author4=Ommer, N. |author5=Nameer, P. O. |name-list-style=amp |date=2018 |title=Observations on the Nilgiri Marten ''Martes gwatkinsii'' (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=10 |issue=1 |pages=11226–11230 |doi=10.11609/jott.3446.10.1.11226-11230 |doi-access=free}}</ref> ==সংৰক্ষণৰ সমস্যা== ব্লেক ৱাটল ''একেচিয়া মেয়াৰ্নচি'' ৰোপণে ইয়াৰ বাসস্থানৰ গুণাগুণত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে।<ref name="গ">{{cite web | url=https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/3446/4310 | title=Observations on the Nilgiri Marten Martes gwatkinsii (Mammalia: Carnivora: Mustelidae) from Pampadum Shola National Park, the southern Western Ghats, India | accessdate=2 August 2026}}</ref> পথ, ক্ৰমৱৰ্ধমান পৰ্যটন আদিয়েও নীলগিৰি মাৰ্টেনৰ লগতে আন আন জীৱকুলৰ বাবে বিপদ আনিব পাৰে। ==আলোকচিত্ৰ== <gallery widths="200px" heights="150px"> File:Martes gwatkinsii 76843573.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten (Martes gwatkinsii) (cropped).jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten IMG 2390.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Naseef Gafoor.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri Marten Valparai IMG 1675.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন File:Nilgiri marten by N A Nazeer.jpg|নীলগিৰি মাৰ্টেন </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:স্তন্যপায়ী প্ৰাণী]] mtafccxt7x2lbsrqtl5b6cno59af7am 0 138305 622813 2026-08-02T17:17:57Z যদুমণি 32127 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox food | name = চাটনি | image = Chutneykarnataka.jpg | caption = চাটনি, [[বেংগালুৰু|বাংগালুৰু]], ভাৰত | alternate_name = ''ব্লাটজাং'', ''চাতনি'', ''পাচাদি'', ''সতনি'', ''থাম্বুলি''। | region = [[দক্ষিণ এছিয়া]], ব্ৰিটেইন, পশ্চিমীয়া বিশ্ব | main_ingredien... 622813 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = চাটনি | image = Chutneykarnataka.jpg | caption = চাটনি, [[বেংগালুৰু|বাংগালুৰু]], ভাৰত | alternate_name = ''ব্লাটজাং'', ''চাতনি'', ''পাচাদি'', ''সতনি'', ''থাম্বুলি''। | region = [[দক্ষিণ এছিয়া]], ব্ৰিটেইন, পশ্চিমীয়া বিশ্ব | main_ingredient = শাক-পাচলি, ফল-মূল, নিমখ, মচলা। | associated_cuisine = [[Bangladeshi cuisine|Bangladesh]], [[Indian cuisine|India]], [[Guyana cuisine|Guyana]], [[Nepali cuisine|Nepal]], [[Pakistani cuisine|Pakistan]], [[South African cuisine|South Africa]], [[Sri Lankan cuisine|Sri Lanka]], [[Trinidad and Tobago cuisine|Trinidad and Tobago]], [[British cuisine|United Kingdom]] }} চাটনি (উচ্চাৰণ [ˈʧəʈɳiː]) ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ খাদ্যৰ সৈতে জড়িত মচলা। চাটনি বিভিন্ন ৰূপত তৈয়াৰ কৰা হয়, কিছুমান কেঁচা যেনে ধনীয়াৰ লগত, আন কিছুমান চেনিৰে সিজোৱা, যেনে আমৰ চাটনি। ব্ৰিটিছ ৰাজৰ সময়ত এংলো-ভাৰতীয় খাদ্যই ভাৰতীয় চাটনীক খাপ খুৱাই ব্ৰিটেইনলৈ ঘূৰাই আনিছিল, য’ত বিশেষকৈ সেউজীয়া আমৰ চাটনি জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। পশ্চিমীয়া বিশ্বত স্থানীয় ফল-মূল আৰু শাক-পাচলিৰে চাটনি তৈয়াৰ কৰিব পাৰি, বা ক্ৰয় কৰিব পাৰি। == ব্যুৎপত্তি আৰু নামকৰণ == চাটনি শব্দটো হিন্দী চাটনীৰপৰা উৎপত্তি হৈছে, উৰ্দু চٹنی চাটনি,<ref>{{cite OED|chutney|access-date=17 January 2020}}</ref><ref>{{cite Merriam-Webster|chutney|access-date=17 January 2020}}</ref>{{sfn|Davidson|2014|p=190}} চেলেকি চটনা ‘চেলেকি, সোৱাদ’ৰপৰা দক্ষিণ ভাৰতত চাটনীক পাচাদি (তেলেগু: పచ్చడి, কানাড়া: ಪಚಡಿ, তামিল: பச்சடி, মালয়ালম: പച്ടി, মাৰাঠী: pachdi) অৰ্থাৎ পৰম্পৰাগত দক্ষিণ ভাৰতীয় চচ বা চাটনি পাৰ্শ্ব খাদ্য হিচাপে পৰিৱেশন কৰা হয়। মোটামুটিভাৱে অনুবাদ কৰিলে পাচাদি হৈছে গুড়ি কৰা বা থেতেলিয়াই পেলোৱা উদ্ভিদ।<ref>{{cite dictionary |year=2016 |title=The American Heritage Dictionary of the English Language |entry=chutney |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=chutney |edition=5th}}, see also [https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=chaat entry for chaat].</ref><ref name="Indianexpress2">{{cite web|date=2016-09-13|title=Onam special: Here's what a traditional Onam sadhya consists of|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/food-wine/onam-special-heres-what-a-traditional-onam-sadhya-consists-of-3028642/|access-date=2016-09-13|newspaper=[[The Indian Express]]}}</ref> == বিৱৰণ == ভাৰতীয় খাদ্যত{{sfn|Raghavan|2006|p=255}} বিভিন্ন ধৰণৰ চাটনি টেঙা ৰিলেচ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, কম পৰিমাণে খোৱা হয়, চাউলৰ দৰে সাধাৰণ খাদ্যৰ লগত।{{sfn|Davidson|2014|p=190}}<ref name="Pillai 2019">{{cite web|last=Pillai|first=Pooja|title=Finger-lickin' good: The story of chutney in India|url=https://indianexpress.com/article/express-sunday-eye/finger-lickin-good-chutney-recipes-5967892/|publisher=[[The Indian Express]]|date=8 September 2019}}</ref>ভাৰতীয় খাদ্যত সাধাৰণতে মাংসৰ খাদ্য, দালি, চাউল বা ৰুটিৰ খাদ্য, দৈৰ সোৱাদ (ৰাইতা বা ডাহি) আৰু ঘৰতে বনোৱা চাটনি থাকে।{{sfn|Jaffrey|1982|p=32}} চাটনীক বহলভাৱে দুটা ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি: সৰল সতেজ প্ৰস্তুতি যিবোৰ তৎক্ষণাত খাব লাগিব; আৰু সংৰক্ষিত দ্ৰব্য, যিবোৰ বটলত ভৰাই প্ৰয়োজন নোহোৱালৈকে ৰখা হয়।{{sfn|Jaffrey|1982|p=166}} সতেজ ধনীয়াৰ চাটনি কেৱল সতেজ সেউজীয়া পাত সোৱাদযুক্ত বস্তুৰে পিহি লোৱা হয়, যেনে সতেজ সেউজীয়া মৰিচা, নেমুৰ ৰস, নিমখ, জিৰা আৰু ক'লা [[জলকীয়া]]। সংৰক্ষিত চাটনিত চেনি আৰু ভিনেগাৰেৰে ৰন্ধা ফল থাকে আৰু [[হালধি]], কেয়ন জলকীয়া আৰু আদাৰ দৰে মচলাৰ সোৱাদ দিয়া হয়।{{sfn|Jaffrey|1982|p=169}} সতেজ চাটনিৰ সোৱাদ প্ৰতিদিনে সতেজভাৱে পিহি লোৱা হয়, আৰু ইয়াত চিলি আৰু [[আদা]]ৰ দৰে মচলাৰ লগতে [[ধনিয়া|ধনীয়া]] আৰু [[পদিনা]] আদি বনৌষধিও থাকে। চাটনিৰ শৰীৰত ফল বা শাক-পাচলি থাকিব পাৰে, আঞ্চলিক তাৰতম্যৰ সৈতে। দক্ষিণ ভাৰতত নাৰিকলৰ চাটনি আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহাৰ কৰা হয়; পশ্চিম ভাৰতত বনৌষধি আৰু নাৰিকল ভাল পোৱা যায়,{{sfn|Davidson|2014|p=190}} হালধিৰ চাটনিও ভাল; <ref>{{cite news|title=4 Indian chutneys that you can whip up within minutes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/4-indian-chutneys-that-you-can-whip-up-within-minutes/photostory/93405275.cms?picid=93405379|access-date=15 November 2025|work=[[The Times of India]]|date=7 August 2022}}</ref>আনহাতে উত্তৰ ভাৰতত অপকিত আমৰ চাটনি পছন্দ কৰা হয়। কেৱল বনৌষধিৰে তৈয়াৰী চাটনি পশ্চিম আৰু উত্তৰ ভাৰত দুয়োখন দেশতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ভাৰতৰ সকলো ঠাইতে টমেটো চাটনি খোৱা হয়। কাশ্মীৰত চাটনিত বিভিন্ন ধৰণে টেঙা চেৰী, কুমলীয়া ডালিম, মূলা বা আখৰোট ব্যৱহাৰ কৰা হয়।{{sfn|Davidson|2014|p=190}} [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশত]] চাটনি মিঠা বা টেঙা-গৰম হ’ব পাৰে, আৰু ইয়াত বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-মূল আৰু শাক-পাচলি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চাটনি সংৰক্ষণৰ বাবে প্ৰায়ে নেমুৰ ৰস, অমিতা বা ভিনেগাৰৰ দৰে এচিডযুক্ত খাদ্য যোগ কৰা হয়। এইবোৰৰ সোৱাদ আছাফ'ইটিডা, ধনীয়া, জিৰা, আৰু মেথিকে ধৰি মচলা আৰু সেউজীয়া ধনীয়া আৰু পদিনা আদি বনৌষধিৰে সোৱাদ দিয়া হয়।<ref>{{cite book|last1=Hossain|first1=Mahmud|last2=Kabir|first2=Yearul|title=Ethnic Fermented Foods and Alcoholic Beverages of Asia|chapter=Ethnic Fermented Foods and Beverages of Bangladesh|publisher=Springer India|publication-place=New Delhi|date=2016|isbn=978-81-322-2798-4|doi=10.1007/978-81-322-2800-4_3|page=73–89}}</ref> <gallery class=center mode=nolines widths=180 heights=180> File:DakshinChutneys.jpg|[[দক্ষিণ ভাৰতীয় খাদ্য|দক্ষিণ ভাৰতীয়-শৈলী]] চাটনি, [[বাংগালুৰু]]<!--, ২০০৭--> File:Chutneys.jpg|কানাডাৰ এখন ভাৰতীয় ৰেষ্টুৰেণ্টত মূল খাদ্যৰ সৈতে চাটনি পৰিৱেশন কৰা হয়<!--, ২০০৬--> File:MangoChutney.jpg|[[আম]] চাটনি, আমেৰিকা<!--, ২০০৬--> File:Pesarattu and Ginger chutney.jpg|''[[পেছাৰাট্টু]]'' [[আদা]] চাটনিৰ সৈতে ৰুটি, পাকিস্তান<!--, ২০০৭--> File:Fresh coconut chutney.jpg|সতেজ [[নাৰিকলৰ চাটনি]], [[বেংগালুৰু]]<!--, ২০০৮--> File:Pudina_Chutney.jpg|[[মেন্থা|মিণ্ট]] চাটনি, ভাৰত<!--, ২০১১--> File:TomatoChutney.jpg|ঘৰতে বনোৱা [[বিলাহী চাটনি]], আমেৰিকা<!--, ২০০৬--> </gallery> == ইতিহাস == খাদ্যৰ ইতিহাসবিদ পুছপেশ পাণ্টে কৈছে যে মৌলিক চাটনি চিকাৰী-সংগ্ৰাহকসকলে প্ৰস্তুত কৰা প্ৰথম খাদ্য হ'ব পাৰে, কিয়নো তেওঁলোকে বীজ, ফল-মূল আৰু জামু থেতেলিয়াই পেষ্ট কৰি কেঁচা বা ৰন্ধা খাদ্যৰ সৈতে খাইছিল, যাৰ ফলত ই অধিক ৰুচিকৰ হৈ পৰে।<ref name="Pillai 20192">{{cite web|last=Pillai|first=Pooja|title=Finger-lickin' good: The story of chutney in India|url=https://indianexpress.com/article/express-sunday-eye/finger-lickin-good-chutney-recipes-5967892/|publisher=[[The Indian Express]]|date=8 September 2019}}</ref><ref name="Barua 2021">{{cite web|last=Barua|first=Ananya|title=How Did India Get Its Yummy Chutneys? Here's The Story & a Map That'll Leave You Hungry|url=https://thebetterindia.com/256876/indian-food-recipes-history-chutney-map-origin-mughal-cuisine-shah-jahan-zero-waste-cooking-ana79/|website=The Better India|access-date=28 December 2025|date=15 June 2021}}</ref> === ভাৰতীয় খাদ্য === ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ কেইবাটাও বিৱৰণীত চাটনি খোৱাৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ১৫১৬ চনৰ আশে-পাশে লিখা ডুয়াৰ্টে বাৰ্বোছাৰ বুক অৱ ডুয়াৰ্টে বাৰ্বোছাত ভাৰতৰ সুদূৰ দক্ষিণ অংশত তৰকাৰী আৰু চচৰ কাষে কাষে ৰূপৰ খাদ্যত ৰজাক চাটনি পৰিৱেশন কৰা দৃশ্যৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। <ref>{{cite book|last=Achaya|first=K. T.|author-link=K. T. Achaya|title=A Historical Dictionary of Indian Food|publisher=[[Oxford University Press]]|year=1998|isbn=0-19-564254-6|location=Delhi|page=210}}</ref>কৃষ্ণদাস কবিৰাজৰ নামত প্ৰকাশিত আৰু প্ৰায় এদশক পিছত প্ৰকাশিত কৃষ্ণমংগলত বংগত প্ৰস্তুত কৰা চাটনিৰ বিষয়ে পূজাৰ প্ৰসংগত বৰ্ণনা কৰা হৈছে, সেউজীয়া আৰু চূপকে ধৰি খাদ্যৰ লগত।<ref>{{cite book|last=Achaya|first=K. T.|author-link=K. T. Achaya|title=Indian Food: A Historical Companion|publisher=[[Oxford University Press]]|year=1998|isbn=0-19-564416-6|location=Delhi|page=[https://archive.org/details/indianfoodhistor0000acha/page/128/ 129]|orig-year=1994}}</ref> মোগল দৰবাৰৰ পাকঘৰত বহুতো খাদ্যৰ ভোজ প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, য'ত শুকান ফল, গোলাপৰ পাহি আৰু কেশৰৰ দৰে বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ উপাদান থকা অসংখ্য চাটনিও আছিল।<ref name="Times of India 2024">{{cite news|title=How did Chutneys came to the world? History and 5 most popular chutneys|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/how-did-chutneys-came-to-the-world-history-and-5-most-popular-chutneys/photostory/98609603.cms?picid=98609620|work=[[The Times of India]]|date=13 March 2023}}</ref> এটা কাহিনী অনুসৰি সম্ৰাট শ্বাহজাহানৰ (ৰাজ্য ১৬২৮–১৬৫৮) চিকিৎসকে তেওঁক হজমৰ বাবে বনৌষধি আৰু মচলাৰ সৈতে চাটনি খাবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল।<ref name="Barua 20212">{{cite web|last=Barua|first=Ananya|title=How Did India Get Its Yummy Chutneys? Here's The Story & a Map That'll Leave You Hungry|url=https://thebetterindia.com/256876/indian-food-recipes-history-chutney-map-origin-mughal-cuisine-shah-jahan-zero-waste-cooking-ana79/|website=The Better India|access-date=28 December 2025|date=15 June 2021}}</ref> সমগ্ৰ ভাৰততে চাটনিৰ বিকশিত হৈ বহুতো আঞ্চলিক জাতলৈ পৰিণত হৈছে, যেনে কৰ্ণাটকৰ তামোলৰ চাটনি।<ref name="Wahhab Singh 2016">{{cite book|last=Wahhab|first=I.|last2=Singh|first2=V.|title=The Cinnamon Club Cookbook|publisher=[[Bloomsbury Publishing]]|year=2016|isbn=978-1-4729-3307-2|url=https://books.google.com/books?id=JXv_CwAAQBAJ&pg=PA160|access-date=October 26, 2017|page=160}}</ref>২০২৪ চনত ভৌগোলিক সূচক টেগৰে স্বীকৃতি পোৱা ওড়িশাৰ চাপ্ৰা চাটনি ৰঙা পিঁপৰাৰ লগতে মৰিচা, হালধি, আদা আদিৰে তৈয়াৰ কৰা হয়; পিঁপৰাবোৰে নিজৰ ফৰ্মিক এচিডৰদ্বাৰা চাটনিক পোনপটীয়াকৈ টেঙা কৰি তোলে।<ref>{{cite news|last=Das|first=Chayanika|title=Odisha's red ant chutney gets GI tag, all you need to know about this superfood|url=https://www.hindustantimes.com/lifestyle/travel/odishas-red-ant-chutney-gets-gi-tag-all-you-need-to-know-about-this-superfood-101704803577094.html|publisher=[[Hindustan Times]]|date=January 9, 2024}}</ref><ref>{{cite news|last=Chawla|first=Medha|title=How the world eats ants|url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/food/story/how-the-world-eats-ants-red-ant-chutney-2487694-2024-01-12|publisher=[[India Today]]|date=January 12, 2024}}</ref><ref>{{cite journal|last=Chanda|first=A.|title=On the use of red ant ''Oecophylla smaragdina'' by the indigenous people of Binpur, Jhargram, West Bengal|journal=International Research Journal of Basic and Applied Sciences|year=2020|volume=5|pages=67–71|url=https://www.researchgate.net/publication/346928091_On_the_use_of_red_ant_Oecophylla_smaragdina_by_the_indigenouspeople_of_Binpur_Jhargram_West_Bengal}}</ref> শুকান মাছৰে তৈয়াৰী চাটনিৰ শান্তিদায়ক গুণ আছে বুলি ভবা হৈছে, যেনে যেতিয়া কোনো ব্যক্তি মেলেৰিয়াত আক্ৰান্ত হয়।<ref name="Marak 2014">{{cite book|last=Marak|first=Queenbala|title=Food Politics|publisher=[[Cambridge Scholars Publishing]]|year=2014|isbn=978-1-4438-5924-0|pages=79, 113}}</ref> [[চিত্ৰ:Major Grey’s Sun Brand Chutney from 1904 World’s Fair.jpg|thumb|মেজৰ গ্ৰেৰ চাটনি, ১৯০৪]] === এংলো-ইণ্ডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ === ১৭ শতিকাত, ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সময়ত, ভাৰতলৈ অহা ব্ৰিটিছ ভ্ৰমণকাৰীসকলে বহুতো আচাৰ আৰু চাটনি প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। নাৱিকসকলে দেখিছিল যে তেওঁলোকৰ নিমখীয়া মাংস আৰু শুকান ৰুটিৰ সামুদ্ৰিক আহাৰৰ সৈতে এই সংৰক্ষিত আচাৰ-চাটনিবোৰ সুস্বাদু সংগী আছিল। স্বকীয় ভ্ৰমণকাৰী বা ব্যৱসায়ীসকলে ইয়াৰ বৃহৎ পৰিমাণ ব্ৰিটেইনলৈ লৈ গৈছিল, যিবোৰ পিছলৈ তাত ৰান্ধনীসকলে অনুকৰণ কৰিবলৈ ধৰিছিল।{{sfn|Collingham|2006|pp=147–148}} ব্ৰিটিছ ৰাজৰ সময়ছোৱাত, ভাৰতত থকা ব্ৰিটিছসকলে তেওঁলোকৰ এংলো-ইণ্ডিয়ান ব্যঞ্জনত বহুপ্ৰকাৰৰ চাটনি প্ৰস্তুত কৰিছিল। মিঠা চাটনিৰ বাবে আমৰ দৰে ফলসমূহ চেনি, ভিনেগাৰ আৰু মচলাৰ সৈতে সিজাই লোৱা হৈছিল। ৰান্ধি নোলোৱা কাঁচা চাটনিত কেঁচা ধনিয়া পাত আৰু নাৰিকলৰ দৰে উপাদান ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, যিবোৰ জলকীয়া, তেতেলী আৰু চেনিৰে সুস্বাদু কৰা হৈছিল; এইবোৰ প্ৰতিদিনে সতেজভাৱে প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। 'মেজৰ গ্ৰেইজ চাটনি' নামৰ এবিধ মিঠা আৰু জালযুক্ত চাটনি ব্ৰিটিছ ৰাজৰ ১৯ শতিকাৰ এজন ব্ৰিটিছ সেনা বিষয়াই ভাৰতীয় খাদ্যশৈলীক এংলো-ইণ্ডিয়ান স্বাদলৈ ৰূপান্তৰ কৰি সৃষ্টি কৰিছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। ইয়াৰ মূল উপাদানসমূহ আছিল আম, কিশমিশ, ভিনেগাৰ, কাঘজী টেঙাৰ ৰস, পিঁয়াজ, তেতেলীৰ ৰস, মিঠা কৰা উপাদান আৰু মচলা। ভাৰত, যুক্তৰাজ্য আৰু আমেৰিকাত কেইবাটাও প্ৰতিষ্ঠানে মেজৰ গ্ৰেইজ চাটনি উৎপাদন কৰে। সম্ভৱতঃ ১৮০০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই বিশেষ প্ৰণালীটো ব্ৰিটেইনৰ এক মুখ্য খাদ্য প্ৰস্তুতকাৰী প্ৰতিষ্ঠান ক্ৰছ এণ্ড ব্লেকৱেলক বিক্ৰী কৰা হৈছিল।{{sfn|Helstosky|2014|p=330}}<ref name="Sheraton 1982">{{cite news|last=Sheraton|first=Mimi|title=De Gustibus; Tea and Chutney: 2 Different Greys|newspaper=[[The New York Times]]|date=July 10, 1982|url=https://www.nytimes.com/1982/07/10/style/de-gustibus-tea-and-chutney-2-different-greys.html|access-date=October 27, 2017|archive-date=October 27, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171027125753/http://www.nytimes.com/1982/07/10/style/de-gustibus-tea-and-chutney-2-different-greys.html|url-status=live}}</ref> ১৮৯৬ চনত এডৱাৰ্ড পালমাৰে লণ্ডনত 'বীৰাস্বামী এণ্ড কোম্পানী' প্ৰতিষ্ঠা কৰে, যিয়ে ভাৰতৰপৰা চাটনি, মচলা আৰু কাৰী পেষ্ট আমদানি কৰিছিল।{{sfn|Collingham|2006|pp=153–154}}<ref>{{cite web|url=http://www.bl.uk/learning/timeline/item124203.html|title=Indian restaurant 1926|website=British Library English Learning Timeline|publisher=[[British Library]]|access-date=28 December 2025|archive-date=14 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160914215339/http://www.bl.uk/learning/timeline/item124203.html|url-status=dead}}</ref>ভাৰতীয় কাঘজী টেঙা, আম আৰু তেতেলীৰ পৰিৱৰ্তে ব্ৰিটিছ ৰান্ধনীসকলে কিশমিশৰ লগতে আপেল, কোমোৰা আৰু পিঁয়াজৰ{{sfn|Collingham|2006|pp=147–148}}<ref name="Bateman 2017">{{cite news|last=Bateman|first=Michael|date=18 August 1996|title=Chutneys for relishing|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/chutneys-for-relishing-1310363.html|access-date=27 October 2017|work=[[The Independent]]}}</ref> দৰে সতেজ ফল-মূল আৰু শাক-পাচলি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। জলকীয়াৰ পৰিৱৰ্তে সৰিয়হৰ গুড়ি আৰু হৰ্চৰেডিছৰ দৰে তীব্ৰ ব্ৰিটিছ মচলা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।{{sfn|Collingham|2006|pp=147–148}} এংলো-ইণ্ডিয়ান ব্যঞ্জনৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈ চাটনি প্ৰায়ে টান পনীৰ বা ঠাণ্ডা মাংসৰ সৈতে খোৱা হয়।{{sfn|Collingham|2006|p=235 and note 58 to that page}} পাশ্চাত্য শৈলীৰ চাটনিত নিমখ, নহৰু, তেতেলী, পিঁয়াজ বা আদাৰ দৰে মচলা আৰু সোৱাদযুক্ত উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত থাকিব পাৰে। ১৯৯৮ চনৰ ইউৰোপীয় এথনিক ফুড মাৰ্কেটৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ব্ৰিটেইনত কেৱল আমৰ চাটনিৰ বাবে পূৰ্বৱৰ্তী বছৰটোত ৭৭ লাখ পাউণ্ড খৰচ কৰা হৈছিল।{{sfn|Collingham|2006|p=235 and note 58 to that page}} [[চিত্ৰ:Tiger Chutney label (8734620030).jpg|thumb|টাইগাৰ চাটনি, অষ্ট্ৰেলিয়া, ১৯৫০ চন<ref name="Denmark Post">{{cite news|title=Fresh Choice Groceries|url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/258877689|work=The Denmark Post|location=[[Albany, Western Australia]]|page=4|date=3 June 1954|quote=Tiger Chutney. Pawpaw and Mango, made by the Indian Condiment Co. "A treat to eat with any meat". 3/3 for 15 oz. jar}}</ref>]] === আন দেশলৈ === ১৮ শতিকাত ব্ৰিটেইনৰপৰা আমেৰিকাৰ উপনিৱেশসমূহলৈ আৰু তাৰ পিছত সমগ্ৰ ইউৰোপত চাটনি বিয়পি পৰে আৰু শেষত ই বিশ্বব্যাপী খাদ্যত পৰিণত হয়।<ref name="Minnaar 20242">{{cite news|last=Minnaar|first=Michelle|title=Chutney Magic: Americans are finally embracing the legendary sweet and spicy Indian dip|url=https://www.washingtontimes.com/news/2024/sep/4/chutney-magic-why-americans-are-finally-embracing-/|work=[[The Washington Times]]|date=4 September 2024}}</ref> ১৯ শতিকাত ব্ৰিটিছ ব্যৱসায়ীসকলে ভাৰতীয় চেনিৰ শ্ৰমিকক ইনডেনচাৰ কৰি কেৰিবিয়ানলৈ আনিছিল; কিছুমানে পিছলৈ তাত বসতি স্থাপন কৰিছিল, নিজৰ খাদ্যৰ লগত লৈ আহিছিল।{{sfn|Davidson|2014|p=240}} ট্ৰিনিদাদ আৰু ট'বাগোত চাটনি বেছিভাগেই সেউজীয়া আম, নাৰিকল বা অমিতাৰপৰা তৈয়াৰ কৰা হয়।{{sfn|Winer|2009|p=214}} ভাৰতীয় আচাৰ (আচাৰ) আৰু আমৰ চাটনিৰ দৰে চাটনি মালয়েছিয়াৰ খাদ্যত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite book|last=Hutton|first=Wendy|title=Authentic Recipes from Malaysia|publisher=[[Tuttle Publishing]]|publication-place=New York|date=2012|isbn=978-1-4629-0539-3|page=32<!--and other pickles (achar) in the following pages-->}}</ref> দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ কেপ মালয় চাটনীক ব্লাটজাং বুলি কোৱা হয়, আৰু ই অন্ততঃ কিছু পৰিমাণে টেঙা। ভিনেগাৰ, ব্ৰাউন চুগাৰ, পিঁয়াজ, হালধি আৰু মচলাৰ সৈতে ৰন্ধা ফল যেনে এপ্ৰিকোট, আম বা পীচ ব্যৱহাৰ কৰি তৈয়াৰ কৰিব পাৰি।<ref>{{cite news|last1=Pasiya|first1=Lutho|title=What is blatjang? The South African chutney named among 50 best dips in the world|url=https://thestar.co.za/sunday-tribune/lifestyle/2024-06-11-what-is-blatjang-the-south-african-chutney-named-among-50-best-dips-in-the-world/|work=[[The Star (South Africa)|The Star]]|date=11 June 2024|quote=As mentioned, blatjang is a South African chutney. There are many different varieties of this chutney, from slightly spicy to very spicy.}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bbcgoodfood.com/recipes/5111/apricot-blatjang|title=Apricot blatjang|first=Sara|last=Buenfeld|date=1 February 2008|publisher=[[BBC Good Food]]}}</ref>অষ্ট্ৰেলিয়াত "টাইগাৰ চাটনি। পাউপ' এণ্ড মেংগো, ইণ্ডিয়ান কণ্ডিমেণ্ট কোম্পানীয়ে নিৰ্মিত।" ১৯৫০ চনত বিজ্ঞাপন দিয়া হৈছিল।<ref name="Denmark Post2">{{cite news|title=Fresh Choice Groceries|url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/258877689|work=The Denmark Post|location=[[Albany, Western Australia]]|page=4|date=3 June 1954|quote=Tiger Chutney. Pawpaw and Mango, made by the Indian Condiment Co. "A treat to eat with any meat". 3/3 for 15 oz. jar}}</ref> ২০২৪ চনত টেষ্ট এটলাছ ১০০ বেষ্ট ডিপছ ইন দ্য ৱৰ্ল্ডত চাটনি (এটা শ্ৰেণী হিচাপে) ৪১ নম্বৰ স্থান লাভ কৰাৰ বিপৰীতে ধনীয়াৰ চাটনিয়ে ৪৭ নম্বৰ, সেউজীয়া চাটনি ৪৮ নম্বৰ আৰু আমৰ চাটনি ৪৯ নম্বৰ স্থান লাভ কৰে।[1] একবিংশ শতিকাত প্ৰতি বছৰে ২৪ ছেপ্টেম্বৰত বিশ্ব চাটনি দিৱস পালন কৰা হয়।<ref name="Minnaar 2024">{{cite news|last=Minnaar|first=Michelle|title=Chutney Magic: Americans are finally embracing the legendary sweet and spicy Indian dip|url=https://www.washingtontimes.com/news/2024/sep/4/chutney-magic-why-americans-are-finally-embracing-/|work=[[The Washington Times]]|date=4 September 2024}}</ref> == সংস্কৃতিত == ২০১৬ চনৰ হিন্দী চুটি ছবি চুটনী<ref>{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/291116/watch-tisca-chopra-shines-phenomenally-in-brand-new-short-film-chutney.html|title=Watch: Tisca Chopra shines phenomenally in brand new short film Chutney|date=29 November 2016|access-date=15 July 2026|website=Deccan Chronicle}}</ref> ত "এটা ব্যতিক্ৰমীভাৱে ভয়ংকৰ কাহিনী কোৱাৰ টুকুৰা"ৰ সমান্তৰালভাৱে এটা উৎকৃষ্ট চাটনী জড়িত হৈ আছে কাৰণ এগৰাকী ভীৰু পত্নীয়ে স্বামীৰ মিষ্ট্ৰেছৰ সৈতে স্পাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.filmcompanion.in/article/chutney-short-film-review-rahul-desai|archive-url=https://web.archive.org/web/20170123150422/http://www.filmcompanion.in/article/chutney-short-film-review-rahul-desai|url-status=dead|archive-date=23 January 2017|title=Chutney Short Film Review: Tales On A Scandal|work=filmcompanion.in|date=28 November 2016|accessdate=22 April 2017|last=Desai|first=Rahul}}</ref> ২০২৪ চনৰ তামিল ভাষাৰ কমেডী নাটক টেলিভিছন ধাৰাবাহিক চুটনী সম্বৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে দুটা বিপৰীতমুখী মচলাৰ বাবে যিয়ে একেলগে খাদ্য সোৱাদযুক্ত কৰি তোলে, দ্য হিন্দুৱে দুটা ভিন্ন খাদ্যৰ বিপণী চলোৱা বিপৰীতমুখী চৰিত্ৰসমূহৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ বাবে "এটা সুস্বাদু ঘড়ী" বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{cite web|date=29 July 2024|title='Chutney Sambar' web series review: Yogi Babu and Radha Mohan cook up a delectable hodgepodge|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/chutney-sambar-web-series-review-yogi-babu-and-radha-mohan-cook-up-a-delectable-hodgepodge/article68460100.ece|website=[[The Hindu]]|access-date=1 August 2024|archive-date=1 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240801133334/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/chutney-sambar-web-series-review-yogi-babu-and-radha-mohan-cook-up-a-delectable-hodgepodge/article68460100.ece|url-status=live|last=Rajendran|first=Gopinath}}</ref> গায়ানা, চুৰিনাম, আৰু ট্ৰিনিদাদৰ দৰে দেশত, য'ত ভাৰতীয় প্ৰব্ৰজনকাৰী জনসংখ্যাৰ উল্লেখযোগ্য সংখ্যা আছে, য'ত চাটনি খাই থাকে, "চাটনি"ই উত্তৰ ভাৰতীয় স্থাই-আন্তৰ ৰেফ্ৰেইন-পদ্য সংগীত গঠনৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা সংগীত আৰু নৃত্য পৰম্পৰাৰ নাম উল্লেখ কৰে, দ্ৰুত টেম্পোৰ সৈতে; ই প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰতীক।<ref>{{cite journal|last1=Manuel|first1=Peter|title=Chutney and Indo-Trinidadian cultural identity|journal=Popular Music|date=1998|volume=17|issue=1|pages=21-43|url=https://academicworks.cuny.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1310&context=jj_pubs}}</ref> == লগতে চাওক == * [[:en:Branston_(brand)|ব্ৰেনষ্টন আচাৰ]] – আচাৰযুক্ত চাটনিৰ বাবে পৰিচিত ব্ৰিটিছ খাদ্য ব্ৰেণ্ড * [[:en:Furikake|ফুৰিকাকে]] – জাপানীজ চেনিং * [[দক্ষিণ এছিয়ান আচাৰ|ভাৰতীয় আচাৰ]] – আচাৰযুক্ত জাতৰ শাক-পাচলি আৰু ফল-মূল * [[:en:Sooth_(chutney)|ছুথ (চাটনি)]] – মিঠা চাটনি * [[:en:Ketchup|কেচাপ]] – মচলা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা চাটনি == তথ্যসূত্ৰ == <references /> == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category}} * [http://www.foodreference.com/html/artchutney.html চাটনি উৎপত্তি]] Foodreference.com ত। fd455k761ytmis7r0mn5jcnl1uaj0ko 0 138306 622824 2026-08-02T17:25:15Z AjayDas 12623 /* */ 622824 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = [[উপনগৰ]] আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাওঁফালৰ পৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], [[আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল]], [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], [[Roman Catholic Diocese of Alleppey|মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল]], [[Jain temple, Alappuzha|জৈন মন্দিৰ]], [[মুল্লাক্কাল মন্দিৰ]], [[ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা)]] | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters , Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুৱাৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰে পৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহনৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰ ফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু cultura-ৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> ga0exs7dhqvzoq8ms2b9q4g3ii04fg1 622904 622824 2026-08-03T04:12:01Z AjayDas 12623 /* */ 622904 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাওঁফালৰ পৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters , Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰে পৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহনৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰ ফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু cultura-ৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামাকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদুৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰে পৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰে পৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইন্ট থমাছৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰ পৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰ পৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰে পৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰে পৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেন্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ) সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰ দ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰ পৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰ পৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> 9p1nd20urxsfd4lluvscd8ykyia25s4 622905 622904 2026-08-03T04:13:04Z AjayDas 12623 /* */ 622905 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাওঁফালৰ পৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters , Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰে পৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহনৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰ ফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামাকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদুৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰে পৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰে পৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইন্ট থমাছৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰ পৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰ পৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰে পৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰে পৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেন্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ) সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰ দ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰ পৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰ পৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> nksayge7u6cub0rsedlmgk26i9em2ed 622929 622905 2026-08-03T05:00:06Z AjayDas 12623 /* ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া */ 622929 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাওঁফালৰ পৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters , Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰে পৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহনৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰ ফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামাকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদুৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰে পৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰে পৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইন্ট থমাছৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰ পৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰ পৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰে পৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰে পৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেন্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ) সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰ দ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰ পৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰ পৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> == ভূগোল == {{wide image|File:VembanadAlleppey.jpg|800px|[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]}} আলাপ্পুয়া {{Coord|9.54|N|76.40|E|}} ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://fallingrain.com |title=Maps, Weather, Videos, and Airports for Alappuzha, India |publisher=Fallingrain.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ইয়াৰ গড় উচ্চতা হ'ল ১ মিটাৰ (৩ ফুট)।<ref>[http://mongabay.com elevation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111116031902/http://mongabay.com |date=16 November 2011 }}</ref> আলাপ্পুয়া জিলাখনে ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালি আৱৰি আছে। ইয়াৰ কাষতে ২১৯৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জুৰি [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]] অৱস্থিত। জিলাখনৰ ৮০ কিলোমিটাৰ জোৰা উপকূলীয় অঞ্চলত লগ হোৱাৰ আগতে ছয়খন প্ৰধান নদী এই হ্ৰদটোত বিলীন হৈছে। আলাপ্পুয়া চহৰখনৰ মাজেৰে কেইবাটাও খাল পাৰ হৈ গৈছে, যিবোৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ (ভাৰত)|৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ]]ৰ এক অংশ।<ref>{{cite web|url=https://thehouseboatkerala.com|title=Alleppey|website=thehouseboatkerala.com}}</ref> এই জিলাখন মূলত কেইবাটাও হ্ৰদ, নদী আৰু খালেৰে পৰিবেষ্টিত এক বালিচহীয়া অঞ্চল। জিলাখনৰ পূব অংশত থকা [[ভৰণীক্কাভু]] আৰু [[চেংগানুৰ]] ব্লকৰ মাজত সিঁচৰিত হৈ থকা কিছুমান সৰু পাহাৰৰ বাহিৰে ইয়াত কোনো ডাঙৰ পাহাৰ বা পৰ্বত নাই। এই জিলাত কোনো বনাঞ্চল নাই। আলাপ্পুয়াৰ পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত। চহৰখনত হ্ৰদ, সৰু সাগৰ (লগুন) আৰু [[মিঠা পানী]]ৰ নদীৰ এক নেটৱৰ্ক আছে। আলাপ্পুয়াৰ উপকূলীয় পানীৰ প্ৰাচুৰ্যৰ প্ৰমাণস্বৰূপ প্ৰতি বছৰে বৰ্ষাকালৰ পিছত উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাছ আৰু [[চিংৰী মাছ | মিছামাছ]] জমা হয়। এই পৰিঘটনাটোক স্থানীয়ভাৱে ‘চাকৰা’ (Chakara) বুলি কোৱা হয়। বালিৰ ক্ষয়-বৃদ্ধিৰ এই বাৰ্ষিক প্ৰক্ৰিয়াটোৱে স্থানীয় অৰ্থনীতিলৈ বিশেষ অৱদান যোগায়। কেৰালাৰ ৰাইজৰ বাবে এই সময়ছোৱা এক উৎসৱৰ বতৰ। বাৰ্ষিক বানপানীয়ে এই অঞ্চলৰ মাটি আৰু পানী পুনৰ সজীৱ তথা পৰিষ্কাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত সাগৰত মিছামাছ, [[লবষ্টাৰ]], কাছ আৰু অন্যান্য সামুদ্ৰিক উদ্ভিদৰ প্ৰচুৰ বৃদ্ধি ঘটে। ইয়াৰ জলাশয় আৰু [[আৰ্দ্ৰভূমি]]সমূহে প্ৰতি বছৰে সুদূৰ অঞ্চলৰ পৰা অহা হাজাৰ হাজাৰ পৰিভ্ৰমী হাঁহ, [[পানী কাউৰী]] আৰু অন্যান্য পক্ষীক আশ্ৰয় দিয়ে। এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ‘কেৰালাৰ ভঁৰাল’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চল। [[কুত্তানাদ]]ক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলিও জনা যায় আৰু পৃথিৱীৰ যি কেইটা কম সংখ্যক ঠাইত সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত কুত্তানাদ অন্যতম।<ref name="keralatourism.org">{{Cite web |title=Kuttanad - the Rice Bowl of Kerala in Alappuzha |url=https://keralatourism.org |access-date=2025-03-11 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ইয়াৰ ধাননি পথাৰসমূহ গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ প্ৰায় ০.৬ ৰ পৰা ২ মিটাৰ তলত অৱস্থিত।<ref name="alappuzha"/> === জলবায়ু === সাগৰৰ নিকটৱৰ্তী হোৱাৰ বাবে আলাপ্পুয়াৰ জলবায়ু [[গ্ৰীষ্মকাল]]ত গৰম আৰু আদ্ৰ হয়। অৱশ্যে অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত জলবায়ু বেশ আৰামদায়ক আৰু শান্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ গড় বাৰ্ষিক উষ্ণতা ২৭ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ। ৰাজ্যৰ অন্যান্য অংশৰ দৰেই এই জিলাখনেও দুটা ঋতুভিত্তিক [[মৌচুমী বায়ু]]ৰ সুফল লাভ কৰে। [[দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু]] আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ু দুয়োটাৰে প্ৰভাৱ আলাপ্পুয়াাত পৰে বাবে ইয়াত দীঘলীয়া বৰ্ষাকাল দেখা যায়। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৱে জুনৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে জলবায়ুত প্ৰভাৱ পেলায়। আনহাতে উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৱে অক্টোবৰৰ পৰা নৱেম্বৰ মাহলৈ বৰ্ষণ আনি দিয়ে। এই অঞ্চলৰ গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ ২৭৬৩ মিলিমিটাৰ।<ref>{{cite web|url=https://mapsofindia.com|title=Annual Rainfall Map of India, Rainfall in India|website=Maps of India}}</ref> {{Weather box | location = আলাপ্পুয়া (১৯৯১–২০২০, চৰম সীমা ১৯৪৪–২০১২) | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 36.7 | Feb record high C = 37.4 | Mar record high C = 37.9 | Apr record high C = 38.2 | May record high C = 36.7 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 34.0 | Aug record high C = 34.2 | Sep record high C = 34.8 | Oct record high C = 35.6 | Nov record high C = 35.4 | Dec record high C = 36.6 | year record high C = 38.2 | Jan record low C = 17.3 | Feb record low C = 18.7 | Mar record low C = 18.8 | Apr record low C = 19.2 | May record low C = 20.0 | Jun record low C = 19.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.4 | Sep record low C = 20.4 | Oct record low C = 19.3 | Nov record low C = 20.0 | Dec record low C = 17.8 | year record low C = 17.3 |Jan high C = 32.7 |Feb high C = 33.0 |Mar high C = 33.6 |Apr high C = 33.7 |May high C = 32.8 |Jun high C = 30.4 |Jul high C = 29.4 |Aug high C = 29.6 |Sep high C = 30.5 |Oct high C = 31.3 |Nov high C = 32.0 |Dec high C = 32.5 | year high C = 31.8 |Jan low C = 22.5 |Feb low C = 23.6 |Mar low C = 25.0 |Apr low C = 25.4 |May low C = 25.3 |Jun low C = 23.9 |Jul low C = 23.2 |Aug low C = 23.5 |Sep low C = 23.8 |Oct low C = 23.8 |Nov low C = 23.8 |Dec low C = 22.9 | year low C = 23.9 | rain colour = green | Jan rain mm = 16.3 | Feb rain mm = 42.1 | Mar rain mm = 62.7 | Apr rain mm = 131.7 | May rain mm = 274.1 | Jun rain mm = 592.0 | Jul rain mm = 485.9 | Aug rain mm = 349.8 | Sep rain mm = 296.5 | Oct rain mm = 357.4 | Nov rain mm = 175.8 | Dec rain mm = 48.2 | year rain mm = 2832.4 | Jan rain days = 1.0 | Feb rain days = 1.9 | Mar rain days = 3.3 | Apr rain days = 6.7 | May rain days = 11.6 | Jun rain days = 21.3 | Jul rain days = 21.4 | Aug rain days = 16.6 | Sep rain days = 13.8 | Oct rain days = 15.0 | Nov rain days = 8.5 | Dec rain days = 2.9 | year rain days = 123.9 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | Jan humidity = 68 | Feb humidity = 70 | Mar humidity = 73 | Apr humidity = 74 | May humidity = 78 | Jun humidity = 86 | Jul humidity = 88 | Aug humidity = 87 | Sep humidity = 84 | Oct humidity = 81 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 71 |year humidity = 86 |source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]]<ref name=IMDnormals> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 8 April 2024 | url = https://imdpune.gov.in | title = Station: Alappuzha Climatological Table 1991–2020 | work = Climatological Normals 1991–2020 | publisher = India Meteorological Department | access-date = 7 July 2024}}</ref><ref> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 5 February 2020 | url = https://imdpune.gov.in | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M105 | access-date = 19 February 2020}}</ref> }} crqeus8klb6y9c84an1etzxwn7dkcyn 622930 622929 2026-08-03T05:00:36Z AjayDas 12623 /* ভূগোল */ 622930 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাওঁফালৰ পৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters , Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰে পৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহনৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰ ফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামাকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদুৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰে পৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰে পৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইন্ট থমাছৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰ পৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰ পৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰে পৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰে পৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেন্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ) সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰ দ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰ পৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰ পৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> == ভূগোল == {{wide image|VembanadAlleppey.jpg|800px|[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]}} আলাপ্পুয়া {{Coord|9.54|N|76.40|E|}} ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://fallingrain.com |title=Maps, Weather, Videos, and Airports for Alappuzha, India |publisher=Fallingrain.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ইয়াৰ গড় উচ্চতা হ'ল ১ মিটাৰ (৩ ফুট)।<ref>[http://mongabay.com elevation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111116031902/http://mongabay.com |date=16 November 2011 }}</ref> আলাপ্পুয়া জিলাখনে ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালি আৱৰি আছে। ইয়াৰ কাষতে ২১৯৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জুৰি [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]] অৱস্থিত। জিলাখনৰ ৮০ কিলোমিটাৰ জোৰা উপকূলীয় অঞ্চলত লগ হোৱাৰ আগতে ছয়খন প্ৰধান নদী এই হ্ৰদটোত বিলীন হৈছে। আলাপ্পুয়া চহৰখনৰ মাজেৰে কেইবাটাও খাল পাৰ হৈ গৈছে, যিবোৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ (ভাৰত)|৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ]]ৰ এক অংশ।<ref>{{cite web|url=https://thehouseboatkerala.com|title=Alleppey|website=thehouseboatkerala.com}}</ref> এই জিলাখন মূলত কেইবাটাও হ্ৰদ, নদী আৰু খালেৰে পৰিবেষ্টিত এক বালিচহীয়া অঞ্চল। জিলাখনৰ পূব অংশত থকা [[ভৰণীক্কাভু]] আৰু [[চেংগানুৰ]] ব্লকৰ মাজত সিঁচৰিত হৈ থকা কিছুমান সৰু পাহাৰৰ বাহিৰে ইয়াত কোনো ডাঙৰ পাহাৰ বা পৰ্বত নাই। এই জিলাত কোনো বনাঞ্চল নাই। আলাপ্পুয়াৰ পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত। চহৰখনত হ্ৰদ, সৰু সাগৰ (লগুন) আৰু [[মিঠা পানী]]ৰ নদীৰ এক নেটৱৰ্ক আছে। আলাপ্পুয়াৰ উপকূলীয় পানীৰ প্ৰাচুৰ্যৰ প্ৰমাণস্বৰূপ প্ৰতি বছৰে বৰ্ষাকালৰ পিছত উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাছ আৰু [[চিংৰী মাছ | মিছামাছ]] জমা হয়। এই পৰিঘটনাটোক স্থানীয়ভাৱে ‘চাকৰা’ (Chakara) বুলি কোৱা হয়। বালিৰ ক্ষয়-বৃদ্ধিৰ এই বাৰ্ষিক প্ৰক্ৰিয়াটোৱে স্থানীয় অৰ্থনীতিলৈ বিশেষ অৱদান যোগায়। কেৰালাৰ ৰাইজৰ বাবে এই সময়ছোৱা এক উৎসৱৰ বতৰ। বাৰ্ষিক বানপানীয়ে এই অঞ্চলৰ মাটি আৰু পানী পুনৰ সজীৱ তথা পৰিষ্কাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত সাগৰত মিছামাছ, [[লবষ্টাৰ]], কাছ আৰু অন্যান্য সামুদ্ৰিক উদ্ভিদৰ প্ৰচুৰ বৃদ্ধি ঘটে। ইয়াৰ জলাশয় আৰু [[আৰ্দ্ৰভূমি]]সমূহে প্ৰতি বছৰে সুদূৰ অঞ্চলৰ পৰা অহা হাজাৰ হাজাৰ পৰিভ্ৰমী হাঁহ, [[পানী কাউৰী]] আৰু অন্যান্য পক্ষীক আশ্ৰয় দিয়ে। এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ‘কেৰালাৰ ভঁৰাল’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চল। [[কুত্তানাদ]]ক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলিও জনা যায় আৰু পৃথিৱীৰ যি কেইটা কম সংখ্যক ঠাইত সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত কুত্তানাদ অন্যতম।<ref name="keralatourism.org">{{Cite web |title=Kuttanad - the Rice Bowl of Kerala in Alappuzha |url=https://keralatourism.org |access-date=2025-03-11 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ইয়াৰ ধাননি পথাৰসমূহ গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ প্ৰায় ০.৬ ৰ পৰা ২ মিটাৰ তলত অৱস্থিত।<ref name="alappuzha"/> === জলবায়ু === সাগৰৰ নিকটৱৰ্তী হোৱাৰ বাবে আলাপ্পুয়াৰ জলবায়ু [[গ্ৰীষ্মকাল]]ত গৰম আৰু আদ্ৰ হয়। অৱশ্যে অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত জলবায়ু বেশ আৰামদায়ক আৰু শান্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ গড় বাৰ্ষিক উষ্ণতা ২৭ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ। ৰাজ্যৰ অন্যান্য অংশৰ দৰেই এই জিলাখনেও দুটা ঋতুভিত্তিক [[মৌচুমী বায়ু]]ৰ সুফল লাভ কৰে। [[দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু]] আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ু দুয়োটাৰে প্ৰভাৱ আলাপ্পুয়াাত পৰে বাবে ইয়াত দীঘলীয়া বৰ্ষাকাল দেখা যায়। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৱে জুনৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে জলবায়ুত প্ৰভাৱ পেলায়। আনহাতে উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৱে অক্টোবৰৰ পৰা নৱেম্বৰ মাহলৈ বৰ্ষণ আনি দিয়ে। এই অঞ্চলৰ গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ ২৭৬৩ মিলিমিটাৰ।<ref>{{cite web|url=https://mapsofindia.com|title=Annual Rainfall Map of India, Rainfall in India|website=Maps of India}}</ref> {{Weather box | location = আলাপ্পুয়া (১৯৯১–২০২০, চৰম সীমা ১৯৪৪–২০১২) | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 36.7 | Feb record high C = 37.4 | Mar record high C = 37.9 | Apr record high C = 38.2 | May record high C = 36.7 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 34.0 | Aug record high C = 34.2 | Sep record high C = 34.8 | Oct record high C = 35.6 | Nov record high C = 35.4 | Dec record high C = 36.6 | year record high C = 38.2 | Jan record low C = 17.3 | Feb record low C = 18.7 | Mar record low C = 18.8 | Apr record low C = 19.2 | May record low C = 20.0 | Jun record low C = 19.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.4 | Sep record low C = 20.4 | Oct record low C = 19.3 | Nov record low C = 20.0 | Dec record low C = 17.8 | year record low C = 17.3 |Jan high C = 32.7 |Feb high C = 33.0 |Mar high C = 33.6 |Apr high C = 33.7 |May high C = 32.8 |Jun high C = 30.4 |Jul high C = 29.4 |Aug high C = 29.6 |Sep high C = 30.5 |Oct high C = 31.3 |Nov high C = 32.0 |Dec high C = 32.5 | year high C = 31.8 |Jan low C = 22.5 |Feb low C = 23.6 |Mar low C = 25.0 |Apr low C = 25.4 |May low C = 25.3 |Jun low C = 23.9 |Jul low C = 23.2 |Aug low C = 23.5 |Sep low C = 23.8 |Oct low C = 23.8 |Nov low C = 23.8 |Dec low C = 22.9 | year low C = 23.9 | rain colour = green | Jan rain mm = 16.3 | Feb rain mm = 42.1 | Mar rain mm = 62.7 | Apr rain mm = 131.7 | May rain mm = 274.1 | Jun rain mm = 592.0 | Jul rain mm = 485.9 | Aug rain mm = 349.8 | Sep rain mm = 296.5 | Oct rain mm = 357.4 | Nov rain mm = 175.8 | Dec rain mm = 48.2 | year rain mm = 2832.4 | Jan rain days = 1.0 | Feb rain days = 1.9 | Mar rain days = 3.3 | Apr rain days = 6.7 | May rain days = 11.6 | Jun rain days = 21.3 | Jul rain days = 21.4 | Aug rain days = 16.6 | Sep rain days = 13.8 | Oct rain days = 15.0 | Nov rain days = 8.5 | Dec rain days = 2.9 | year rain days = 123.9 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | Jan humidity = 68 | Feb humidity = 70 | Mar humidity = 73 | Apr humidity = 74 | May humidity = 78 | Jun humidity = 86 | Jul humidity = 88 | Aug humidity = 87 | Sep humidity = 84 | Oct humidity = 81 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 71 |year humidity = 86 |source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]]<ref name=IMDnormals> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 8 April 2024 | url = https://imdpune.gov.in | title = Station: Alappuzha Climatological Table 1991–2020 | work = Climatological Normals 1991–2020 | publisher = India Meteorological Department | access-date = 7 July 2024}}</ref><ref> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 5 February 2020 | url = https://imdpune.gov.in | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M105 | access-date = 19 February 2020}}</ref> }} ci7i2gq8n0m163k1kqk78j6bsmz0n4q 622931 622930 2026-08-03T05:03:45Z AjayDas 12623 /* জলবায়ু */ 622931 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাওঁফালৰ পৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters , Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰে পৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহনৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰ ফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামাকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদুৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰে পৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰে পৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইন্ট থমাছৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰ পৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰ পৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰে পৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰে পৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেন্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ) সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰ দ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰ পৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰ পৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> == ভূগোল == {{wide image|VembanadAlleppey.jpg|800px|[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]}} আলাপ্পুয়া {{Coord|9.54|N|76.40|E|}} ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://fallingrain.com |title=Maps, Weather, Videos, and Airports for Alappuzha, India |publisher=Fallingrain.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ইয়াৰ গড় উচ্চতা হ'ল ১ মিটাৰ (৩ ফুট)।<ref>[http://mongabay.com elevation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111116031902/http://mongabay.com |date=16 November 2011 }}</ref> আলাপ্পুয়া জিলাখনে ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালি আৱৰি আছে। ইয়াৰ কাষতে ২১৯৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জুৰি [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]] অৱস্থিত। জিলাখনৰ ৮০ কিলোমিটাৰ জোৰা উপকূলীয় অঞ্চলত লগ হোৱাৰ আগতে ছয়খন প্ৰধান নদী এই হ্ৰদটোত বিলীন হৈছে। আলাপ্পুয়া চহৰখনৰ মাজেৰে কেইবাটাও খাল পাৰ হৈ গৈছে, যিবোৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ (ভাৰত)|৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ]]ৰ এক অংশ।<ref>{{cite web|url=https://thehouseboatkerala.com|title=Alleppey|website=thehouseboatkerala.com}}</ref> এই জিলাখন মূলত কেইবাটাও হ্ৰদ, নদী আৰু খালেৰে পৰিবেষ্টিত এক বালিচহীয়া অঞ্চল। জিলাখনৰ পূব অংশত থকা [[ভৰণীক্কাভু]] আৰু [[চেংগানুৰ]] ব্লকৰ মাজত সিঁচৰিত হৈ থকা কিছুমান সৰু পাহাৰৰ বাহিৰে ইয়াত কোনো ডাঙৰ পাহাৰ বা পৰ্বত নাই। এই জিলাত কোনো বনাঞ্চল নাই। আলাপ্পুয়াৰ পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত। চহৰখনত হ্ৰদ, সৰু সাগৰ (লগুন) আৰু [[মিঠা পানী]]ৰ নদীৰ এক নেটৱৰ্ক আছে। আলাপ্পুয়াৰ উপকূলীয় পানীৰ প্ৰাচুৰ্যৰ প্ৰমাণস্বৰূপ প্ৰতি বছৰে বৰ্ষাকালৰ পিছত উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাছ আৰু [[চিংৰী মাছ | মিছামাছ]] জমা হয়। এই পৰিঘটনাটোক স্থানীয়ভাৱে ‘চাকৰা’ (Chakara) বুলি কোৱা হয়। বালিৰ ক্ষয়-বৃদ্ধিৰ এই বাৰ্ষিক প্ৰক্ৰিয়াটোৱে স্থানীয় অৰ্থনীতিলৈ বিশেষ অৱদান যোগায়। কেৰালাৰ ৰাইজৰ বাবে এই সময়ছোৱা এক উৎসৱৰ বতৰ। বাৰ্ষিক বানপানীয়ে এই অঞ্চলৰ মাটি আৰু পানী পুনৰ সজীৱ তথা পৰিষ্কাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত সাগৰত মিছামাছ, [[লবষ্টাৰ]], কাছ আৰু অন্যান্য সামুদ্ৰিক উদ্ভিদৰ প্ৰচুৰ বৃদ্ধি ঘটে। ইয়াৰ জলাশয় আৰু [[আৰ্দ্ৰভূমি]]সমূহে প্ৰতি বছৰে সুদূৰ অঞ্চলৰ পৰা অহা হাজাৰ হাজাৰ পৰিভ্ৰমী হাঁহ, [[পানী কাউৰী]] আৰু অন্যান্য পক্ষীক আশ্ৰয় দিয়ে। এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ‘কেৰালাৰ ভঁৰাল’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চল। [[কুত্তানাদ]]ক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলিও জনা যায় আৰু পৃথিৱীৰ যি কেইটা কম সংখ্যক ঠাইত সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত কুত্তানাদ অন্যতম।<ref name="keralatourism.org">{{Cite web |title=Kuttanad - the Rice Bowl of Kerala in Alappuzha |url=https://keralatourism.org |access-date=2025-03-11 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ইয়াৰ ধাননি পথাৰসমূহ গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ প্ৰায় ০.৬ ৰ পৰা ২ মিটাৰ তলত অৱস্থিত।<ref name="alappuzha"/> === জলবায়ু === সাগৰৰ নিকটৱৰ্তী হোৱাৰ বাবে আলাপ্পুয়াৰ জলবায়ু [[গ্ৰীষ্মকাল]]ত গৰম আৰু আদ্ৰ হয়। অৱশ্যে অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত জলবায়ু বেশ আৰামদায়ক আৰু শান্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ গড় বাৰ্ষিক উষ্ণতা ২৭ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ। ৰাজ্যৰ অন্যান্য অংশৰ দৰেই এই জিলাখনেও দুটা ঋতুভিত্তিক [[মৌচুমী বায়ু]]ৰ সুফল লাভ কৰে। [[দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু]] আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ু দুয়োটাৰে প্ৰভাৱ আলাপ্পুয়াাত পৰে বাবে ইয়াত দীঘলীয়া বৰ্ষাকাল দেখা যায়। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৱে জুনৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে জলবায়ুত প্ৰভাৱ পেলায়। আনহাতে উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৱে অক্টোবৰৰ পৰা নৱেম্বৰ মাহলৈ বৰ্ষণ আনি দিয়ে। এই অঞ্চলৰ গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ ২৭৬৩ মিলিমিটাৰ।<ref>{{cite web|url=https://mapsofindia.com|title=Annual Rainfall Map of India, Rainfall in India|website=Maps of India}}</ref> {{Weather box | location = আলাপ্পুয়া (১৯৯১–২০২০, চৰম সীমা ১৯৪৪–২০১২) | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 36.7 | Feb record high C = 37.4 | Mar record high C = 37.9 | Apr record high C = 38.2 | May record high C = 36.7 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 34.0 | Aug record high C = 34.2 | Sep record high C = 34.8 | Oct record high C = 35.6 | Nov record high C = 35.4 | Dec record high C = 36.6 | year record high C = 38.2 | Jan record low C = 17.3 | Feb record low C = 18.7 | Mar record low C = 18.8 | Apr record low C = 19.2 | May record low C = 20.0 | Jun record low C = 19.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.4 | Sep record low C = 20.4 | Oct record low C = 19.3 | Nov record low C = 20.0 | Dec record low C = 17.8 | year record low C = 17.3 |Jan high C = 32.7 |Feb high C = 33.0 |Mar high C = 33.6 |Apr high C = 33.7 |May high C = 32.8 |Jun high C = 30.4 |Jul high C = 29.4 |Aug high C = 29.6 |Sep high C = 30.5 |Oct high C = 31.3 |Nov high C = 32.0 |Dec high C = 32.5 | year high C = 31.8 |Jan low C = 22.5 |Feb low C = 23.6 |Mar low C = 25.0 |Apr low C = 25.4 |May low C = 25.3 |Jun low C = 23.9 |Jul low C = 23.2 |Aug low C = 23.5 |Sep low C = 23.8 |Oct low C = 23.8 |Nov low C = 23.8 |Dec low C = 22.9 | year low C = 23.9 | rain colour = green | Jan rain mm = 16.3 | Feb rain mm = 42.1 | Mar rain mm = 62.7 | Apr rain mm = 131.7 | May rain mm = 274.1 | Jun rain mm = 592.0 | Jul rain mm = 485.9 | Aug rain mm = 349.8 | Sep rain mm = 296.5 | Oct rain mm = 357.4 | Nov rain mm = 175.8 | Dec rain mm = 48.2 | year rain mm = 2832.4 | Jan rain days = 1.0 | Feb rain days = 1.9 | Mar rain days = 3.3 | Apr rain days = 6.7 | May rain days = 11.6 | Jun rain days = 21.3 | Jul rain days = 21.4 | Aug rain days = 16.6 | Sep rain days = 13.8 | Oct rain days = 15.0 | Nov rain days = 8.5 | Dec rain days = 2.9 | year rain days = 123.9 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | Jan humidity = 68 | Feb humidity = 70 | Mar humidity = 73 | Apr humidity = 74 | May humidity = 78 | Jun humidity = 86 | Jul humidity = 88 | Aug humidity = 87 | Sep humidity = 84 | Oct humidity = 81 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 71 |year humidity = 86 |source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]]<ref name=IMDnormals> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 8 April 2024 | url = https://imdpune.gov.in | title = Station: Alappuzha Climatological Table 1991–2020 | work = Climatological Normals 1991–2020 | publisher = India Meteorological Department | access-date = 7 July 2024}}</ref><ref> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 5 February 2020 | url = https://imdpune.gov.in | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M105 | access-date = 19 February 2020}}</ref> }} == জনগাঁথনি == {{bar box |width=250px |barwidth=100px | title = আলাপ্পুয়া চহৰৰ ধৰ্ম (২০১১) | left1 = | right1 = শতাংশ | float = right | bars = {{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|49.85}} {{bar percent|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]|blue|26.23}} {{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|23.62}} {{bar percent|অন্যান্য|black|0.30}} }} [[File:JainTempleAlappuzhaFrontPrd.jpg|thumb|250px|জৈন মন্দিৰ, আলাপ্পুয়া]] {{Historical populations |state=collapsed |align=right |1991 | 174,666 |2001 | 239,384 |2011 | 240,991 |footnote = উৎসসমূহ: * 1991-2011<ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/|title=Cities and towns in Alappuzha district|website=citypopulation.de}}</ref> }} ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু ইয়াৰ বহিৰ্ভাগৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰে ১১৬,৪৩৯ জন পুৰুষ আৰু ১২৪,৫৫২ গৰাকী মহিলা আছিল। এই চহৰখন আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু পুন্নপ্ৰা তথা কালাৰকোড গাঁৱৰ বহিৰ্ভাগলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ মুঠ মাটিকালি ৬৫.৫৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। চহৰখনত ছয় বছৰৰ অনুৰ্ধৰ শিশুৰ সংখ্যা আছিল ২২,৩৬১ জন। আলাপ্পুয়া চহৰৰ [[সাক্ষৰতাৰ হাৰ]] হ’ল ৯৫.৮১%। চহৰখনত মুঠ সাক্ষৰ লোকৰ সংখ্যা ২০৯,২০১ জন, যাৰ ভিতৰত ১০১,৯২৭ জন পুৰুষ (৯৭.৩%) আৰু ১০৭,২৭৪ গৰাকী মহিলা (৯৪.ND%)। আলাপ্পুয়াত লিংগ অনুপাত আছিল ১০৭০।<ref>[https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS Census India 2011]</ref> চহৰখনৰ জনসংখ্যাৰ বেছিভাগেই [[হিন্দু]], ইয়াৰ লগতে উল্লেখনীয় সংখ্যক [[খ্ৰীষ্টান]] আৰু [[মুছলমান]] লোকো আছে। আটাইতকৈ বেছিকৈ ব্যৱহৃত ভাষাটো হ’ল [[মালয়ালম ভাষা | মালয়ালম]]। অৱশ্যে বহু লোকে [[কোংকণী ভাষা | কোংকণী]] ভাষাও কয়। আলাপ্পুয়া চহৰৰ মালংকাৰা অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টানসকল মালংকাৰা অৰ্থডক্স চিৰিয়ান চাৰ্চৰ নিৰনম ধৰ্মপ্ৰান্তৰ অন্তৰ্ভুক্ত। বৰ্তমান চহৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাখন হ’ল চেন্ট থমাছ অৰ্থডক্স গীৰ্জা, আলাপ্পুয়া। এই গীৰ্জাখনে আলাপ্পুয়াত মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কাৰুণ্য তীৰম নিৰ্দেশনা কেন্দ্ৰও পৰিচালনা কৰে।<ref>{{cite web |title=St. Thomas Church, Parish |url=https://alappuzhaorthodoxchurch.org/parish.html |website=Alappuzha Orthodox Church |access-date=31 January 2025}}</ref> ইয়াত ব্যৱহৃত মালয়ালম ভাষাৰ মানক উপভাষাটো হ’ল চেণ্ট্ৰেল ট্ৰাভাংকোৰ উপভাষা।<ref>{{cite web|url=http://www.jaimalayalam.com/maladialect.htm |title=dialect |publisher=Jaimalayalam.com |date= |access-date=2021-02-14}}</ref> কোংকণী হ’ল [[কোংকণ]] অঞ্চলত কোৱা এটা ভাষা। ১৬ শতিকা আৰু ১৮ শতিকাৰ পৰ্তুগীজ আৰু ওলন্দাজ আক্ৰমণৰ সময়ত বহুতো কোংকণী লোকে দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। তেওঁলোকে [[ট্ৰাভাংকোৰ]] ৰাজ্যৰ তুৰাভুৰ, চেৰ্থালা আৰু আলাপ্পুয়াৰ লগতে কেৰালাৰ অন্যান্য স্থান যেনে কোচি, কোডুংগালুৰ আৰু কোল্লামত আশ্ৰয় লৈছিল। এই লোকসকলৰ এক বুজন সংখ্যক আলাপ্পুয়াত নিগাজীকৈ থাকিবলৈ লয়।<ref>{{cite web|url=http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gosripuram.org.in |access-date=2013-09-25 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927053619/http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |archive-date=27 September 2013 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://gsbkonkani.net/OurHistory.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gsbkonkani.net |access-date=2013-09-25 |archive-date=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919072443/http://www.gsbkonkani.net/OurHistory.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[[Goud Saraswat Brahmin|"migration of konkanis]]</ref> ll7avr3rz7gv74b14cg7arcq1etyf7u 622933 622931 2026-08-03T05:09:17Z AjayDas 12623 /* জনগাঁথনি */ 622933 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাওঁফালৰ পৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters , Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰে পৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহনৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰ ফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামাকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদুৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰে পৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰে পৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইন্ট থমাছৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰ পৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰ পৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰে পৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰে পৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেন্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ) সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰ দ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰ পৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰ পৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> == ভূগোল == {{wide image|VembanadAlleppey.jpg|800px|[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]}} আলাপ্পুয়া {{Coord|9.54|N|76.40|E|}} ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://fallingrain.com |title=Maps, Weather, Videos, and Airports for Alappuzha, India |publisher=Fallingrain.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ইয়াৰ গড় উচ্চতা হ'ল ১ মিটাৰ (৩ ফুট)।<ref>[http://mongabay.com elevation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111116031902/http://mongabay.com |date=16 November 2011 }}</ref> আলাপ্পুয়া জিলাখনে ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালি আৱৰি আছে। ইয়াৰ কাষতে ২১৯৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জুৰি [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]] অৱস্থিত। জিলাখনৰ ৮০ কিলোমিটাৰ জোৰা উপকূলীয় অঞ্চলত লগ হোৱাৰ আগতে ছয়খন প্ৰধান নদী এই হ্ৰদটোত বিলীন হৈছে। আলাপ্পুয়া চহৰখনৰ মাজেৰে কেইবাটাও খাল পাৰ হৈ গৈছে, যিবোৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ (ভাৰত)|৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ]]ৰ এক অংশ।<ref>{{cite web|url=https://thehouseboatkerala.com|title=Alleppey|website=thehouseboatkerala.com}}</ref> এই জিলাখন মূলত কেইবাটাও হ্ৰদ, নদী আৰু খালেৰে পৰিবেষ্টিত এক বালিচহীয়া অঞ্চল। জিলাখনৰ পূব অংশত থকা [[ভৰণীক্কাভু]] আৰু [[চেংগানুৰ]] ব্লকৰ মাজত সিঁচৰিত হৈ থকা কিছুমান সৰু পাহাৰৰ বাহিৰে ইয়াত কোনো ডাঙৰ পাহাৰ বা পৰ্বত নাই। এই জিলাত কোনো বনাঞ্চল নাই। আলাপ্পুয়াৰ পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত। চহৰখনত হ্ৰদ, সৰু সাগৰ (লগুন) আৰু [[মিঠা পানী]]ৰ নদীৰ এক নেটৱৰ্ক আছে। আলাপ্পুয়াৰ উপকূলীয় পানীৰ প্ৰাচুৰ্যৰ প্ৰমাণস্বৰূপ প্ৰতি বছৰে বৰ্ষাকালৰ পিছত উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাছ আৰু [[চিংৰী মাছ | মিছামাছ]] জমা হয়। এই পৰিঘটনাটোক স্থানীয়ভাৱে ‘চাকৰা’ (Chakara) বুলি কোৱা হয়। বালিৰ ক্ষয়-বৃদ্ধিৰ এই বাৰ্ষিক প্ৰক্ৰিয়াটোৱে স্থানীয় অৰ্থনীতিলৈ বিশেষ অৱদান যোগায়। কেৰালাৰ ৰাইজৰ বাবে এই সময়ছোৱা এক উৎসৱৰ বতৰ। বাৰ্ষিক বানপানীয়ে এই অঞ্চলৰ মাটি আৰু পানী পুনৰ সজীৱ তথা পৰিষ্কাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত সাগৰত মিছামাছ, [[লবষ্টাৰ]], কাছ আৰু অন্যান্য সামুদ্ৰিক উদ্ভিদৰ প্ৰচুৰ বৃদ্ধি ঘটে। ইয়াৰ জলাশয় আৰু [[আৰ্দ্ৰভূমি]]সমূহে প্ৰতি বছৰে সুদূৰ অঞ্চলৰ পৰা অহা হাজাৰ হাজাৰ পৰিভ্ৰমী হাঁহ, [[পানী কাউৰী]] আৰু অন্যান্য পক্ষীক আশ্ৰয় দিয়ে। এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ‘কেৰালাৰ ভঁৰাল’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চল। [[কুত্তানাদ]]ক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলিও জনা যায় আৰু পৃথিৱীৰ যি কেইটা কম সংখ্যক ঠাইত সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত কুত্তানাদ অন্যতম।<ref name="keralatourism.org">{{Cite web |title=Kuttanad - the Rice Bowl of Kerala in Alappuzha |url=https://keralatourism.org |access-date=2025-03-11 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ইয়াৰ ধাননি পথাৰসমূহ গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ প্ৰায় ০.৬ ৰ পৰা ২ মিটাৰ তলত অৱস্থিত।<ref name="alappuzha"/> === জলবায়ু === সাগৰৰ নিকটৱৰ্তী হোৱাৰ বাবে আলাপ্পুয়াৰ জলবায়ু [[গ্ৰীষ্মকাল]]ত গৰম আৰু আদ্ৰ হয়। অৱশ্যে অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত জলবায়ু বেশ আৰামদায়ক আৰু শান্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ গড় বাৰ্ষিক উষ্ণতা ২৭ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ। ৰাজ্যৰ অন্যান্য অংশৰ দৰেই এই জিলাখনেও দুটা ঋতুভিত্তিক [[মৌচুমী বায়ু]]ৰ সুফল লাভ কৰে। [[দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু]] আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ু দুয়োটাৰে প্ৰভাৱ আলাপ্পুয়াাত পৰে বাবে ইয়াত দীঘলীয়া বৰ্ষাকাল দেখা যায়। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৱে জুনৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে জলবায়ুত প্ৰভাৱ পেলায়। আনহাতে উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৱে অক্টোবৰৰ পৰা নৱেম্বৰ মাহলৈ বৰ্ষণ আনি দিয়ে। এই অঞ্চলৰ গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ ২৭৬৩ মিলিমিটাৰ।<ref>{{cite web|url=https://mapsofindia.com|title=Annual Rainfall Map of India, Rainfall in India|website=Maps of India}}</ref> {{Weather box | location = আলাপ্পুয়া (১৯৯১–২০২০, চৰম সীমা ১৯৪৪–২০১২) | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 36.7 | Feb record high C = 37.4 | Mar record high C = 37.9 | Apr record high C = 38.2 | May record high C = 36.7 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 34.0 | Aug record high C = 34.2 | Sep record high C = 34.8 | Oct record high C = 35.6 | Nov record high C = 35.4 | Dec record high C = 36.6 | year record high C = 38.2 | Jan record low C = 17.3 | Feb record low C = 18.7 | Mar record low C = 18.8 | Apr record low C = 19.2 | May record low C = 20.0 | Jun record low C = 19.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.4 | Sep record low C = 20.4 | Oct record low C = 19.3 | Nov record low C = 20.0 | Dec record low C = 17.8 | year record low C = 17.3 |Jan high C = 32.7 |Feb high C = 33.0 |Mar high C = 33.6 |Apr high C = 33.7 |May high C = 32.8 |Jun high C = 30.4 |Jul high C = 29.4 |Aug high C = 29.6 |Sep high C = 30.5 |Oct high C = 31.3 |Nov high C = 32.0 |Dec high C = 32.5 | year high C = 31.8 |Jan low C = 22.5 |Feb low C = 23.6 |Mar low C = 25.0 |Apr low C = 25.4 |May low C = 25.3 |Jun low C = 23.9 |Jul low C = 23.2 |Aug low C = 23.5 |Sep low C = 23.8 |Oct low C = 23.8 |Nov low C = 23.8 |Dec low C = 22.9 | year low C = 23.9 | rain colour = green | Jan rain mm = 16.3 | Feb rain mm = 42.1 | Mar rain mm = 62.7 | Apr rain mm = 131.7 | May rain mm = 274.1 | Jun rain mm = 592.0 | Jul rain mm = 485.9 | Aug rain mm = 349.8 | Sep rain mm = 296.5 | Oct rain mm = 357.4 | Nov rain mm = 175.8 | Dec rain mm = 48.2 | year rain mm = 2832.4 | Jan rain days = 1.0 | Feb rain days = 1.9 | Mar rain days = 3.3 | Apr rain days = 6.7 | May rain days = 11.6 | Jun rain days = 21.3 | Jul rain days = 21.4 | Aug rain days = 16.6 | Sep rain days = 13.8 | Oct rain days = 15.0 | Nov rain days = 8.5 | Dec rain days = 2.9 | year rain days = 123.9 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | Jan humidity = 68 | Feb humidity = 70 | Mar humidity = 73 | Apr humidity = 74 | May humidity = 78 | Jun humidity = 86 | Jul humidity = 88 | Aug humidity = 87 | Sep humidity = 84 | Oct humidity = 81 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 71 |year humidity = 86 |source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]]<ref name=IMDnormals> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 8 April 2024 | url = https://imdpune.gov.in | title = Station: Alappuzha Climatological Table 1991–2020 | work = Climatological Normals 1991–2020 | publisher = India Meteorological Department | access-date = 7 July 2024}}</ref><ref> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 5 February 2020 | url = https://imdpune.gov.in | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M105 | access-date = 19 February 2020}}</ref> }} == জনগাঁথনি == {{bar box |width=250px |barwidth=100px | title = আলাপ্পুয়া চহৰৰ ধৰ্ম (২০১১) | left1 = | right1 = শতাংশ | float = right | bars = {{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|49.85}} {{bar percent|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]|blue|26.23}} {{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|23.62}} {{bar percent|অন্যান্য|black|0.30}} }} [[File:JainTempleAlappuzhaFrontPrd.jpg|thumb|250px|জৈন মন্দিৰ, আলাপ্পুয়া]] {{Historical populations |state=collapsed |align=right |1991 | 174666 |2001 | 239384 |2011 | 240991 |footnote = উৎস: * 1991-2011<ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/|title=Cities and towns in Alappuzha district|website=citypopulation.de}}</ref> }} ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু ইয়াৰ বহিৰ্ভাগৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰে ১১৬,৪৩৯ জন পুৰুষ আৰু ১২৪,৫৫২ গৰাকী মহিলা আছিল। এই চহৰখন আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু পুন্নপ্ৰা তথা কালাৰকোড গাঁৱৰ বহিৰ্ভাগলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ মুঠ মাটিকালি ৬৫.৫৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। চহৰখনত ছয় বছৰৰ অনুৰ্ধৰ শিশুৰ সংখ্যা আছিল ২২,৩৬১ জন। আলাপ্পুয়া চহৰৰ [[সাক্ষৰতাৰ হাৰ]] হ’ল ৯৫.৮১%। চহৰখনত মুঠ সাক্ষৰ লোকৰ সংখ্যা ২০৯,২০১ জন, যাৰ ভিতৰত ১০১,৯২৭ জন পুৰুষ (৯৭.৩%) আৰু ১০৭,২৭৪ গৰাকী মহিলা (৯৪.ND%)। আলাপ্পুয়াত লিংগ অনুপাত আছিল ১০৭০।<ref>[https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS Census India 2011]</ref> চহৰখনৰ জনসংখ্যাৰ বেছিভাগেই [[হিন্দু]], ইয়াৰ লগতে উল্লেখনীয় সংখ্যক [[খ্ৰীষ্টান]] আৰু [[মুছলমান]] লোকো আছে। আটাইতকৈ বেছিকৈ ব্যৱহৃত ভাষাটো হ’ল [[মালয়ালম ভাষা | মালয়ালম]]। অৱশ্যে বহু লোকে [[কোংকণী ভাষা | কোংকণী]] ভাষাও কয়। আলাপ্পুয়া চহৰৰ মালংকাৰা অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টানসকল মালংকাৰা অৰ্থডক্স চিৰিয়ান চাৰ্চৰ নিৰনম ধৰ্মপ্ৰান্তৰ অন্তৰ্ভুক্ত। বৰ্তমান চহৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাখন হ’ল চেন্ট থমাছ অৰ্থডক্স গীৰ্জা, আলাপ্পুয়া। এই গীৰ্জাখনে আলাপ্পুয়াত মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কাৰুণ্য তীৰম নিৰ্দেশনা কেন্দ্ৰও পৰিচালনা কৰে।<ref>{{cite web |title=St. Thomas Church, Parish |url=https://alappuzhaorthodoxchurch.org/parish.html |website=Alappuzha Orthodox Church |access-date=31 January 2025}}</ref> ইয়াত ব্যৱহৃত মালয়ালম ভাষাৰ মানক উপভাষাটো হ’ল চেণ্ট্ৰেল ট্ৰাভাংকোৰ উপভাষা।<ref>{{cite web|url=http://www.jaimalayalam.com/maladialect.htm |title=dialect |publisher=Jaimalayalam.com |date= |access-date=2021-02-14}}</ref> কোংকণী হ’ল [[কোংকণ]] অঞ্চলত কোৱা এটা ভাষা। ১৬ শতিকা আৰু ১৮ শতিকাৰ পৰ্তুগীজ আৰু ওলন্দাজ আক্ৰমণৰ সময়ত বহুতো কোংকণী লোকে দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। তেওঁলোকে [[ট্ৰাভাংকোৰ]] ৰাজ্যৰ তুৰাভুৰ, চেৰ্থালা আৰু আলাপ্পুয়াৰ লগতে কেৰালাৰ অন্যান্য স্থান যেনে কোচি, কোডুংগালুৰ আৰু কোল্লামত আশ্ৰয় লৈছিল। এই লোকসকলৰ এক বুজন সংখ্যক আলাপ্পুয়াত নিগাজীকৈ থাকিবলৈ লয়।<ref>{{cite web|url=http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gosripuram.org.in |access-date=2013-09-25 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927053619/http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |archive-date=27 September 2013 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://gsbkonkani.net/OurHistory.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gsbkonkani.net |access-date=2013-09-25 |archive-date=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919072443/http://www.gsbkonkani.net/OurHistory.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[[Goud Saraswat Brahmin|"migration of konkanis]]</ref> mvyf16mczt1skj1y1q98sex8sqja9ch 622935 622933 2026-08-03T05:14:02Z AjayDas 12623 /* জনগাঁথনি */ 622935 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাওঁফালৰ পৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters , Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰে পৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহনৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰ ফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামাকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদুৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰে পৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰে পৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইন্ট থমাছৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰ পৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰ পৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰে পৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰে পৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেন্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ) সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰ দ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰ পৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰ পৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> == ভূগোল == {{wide image|VembanadAlleppey.jpg|800px|[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]}} আলাপ্পুয়া {{Coord|9.54|N|76.40|E|}} ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://fallingrain.com |title=Maps, Weather, Videos, and Airports for Alappuzha, India |publisher=Fallingrain.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ইয়াৰ গড় উচ্চতা হ'ল ১ মিটাৰ (৩ ফুট)।<ref>[http://mongabay.com elevation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111116031902/http://mongabay.com |date=16 November 2011 }}</ref> আলাপ্পুয়া জিলাখনে ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালি আৱৰি আছে। ইয়াৰ কাষতে ২১৯৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জুৰি [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]] অৱস্থিত। জিলাখনৰ ৮০ কিলোমিটাৰ জোৰা উপকূলীয় অঞ্চলত লগ হোৱাৰ আগতে ছয়খন প্ৰধান নদী এই হ্ৰদটোত বিলীন হৈছে। আলাপ্পুয়া চহৰখনৰ মাজেৰে কেইবাটাও খাল পাৰ হৈ গৈছে, যিবোৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ (ভাৰত)|৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ]]ৰ এক অংশ।<ref>{{cite web|url=https://thehouseboatkerala.com|title=Alleppey|website=thehouseboatkerala.com}}</ref> এই জিলাখন মূলত কেইবাটাও হ্ৰদ, নদী আৰু খালেৰে পৰিবেষ্টিত এক বালিচহীয়া অঞ্চল। জিলাখনৰ পূব অংশত থকা [[ভৰণীক্কাভু]] আৰু [[চেংগানুৰ]] ব্লকৰ মাজত সিঁচৰিত হৈ থকা কিছুমান সৰু পাহাৰৰ বাহিৰে ইয়াত কোনো ডাঙৰ পাহাৰ বা পৰ্বত নাই। এই জিলাত কোনো বনাঞ্চল নাই। আলাপ্পুয়াৰ পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত। চহৰখনত হ্ৰদ, সৰু সাগৰ (লগুন) আৰু [[মিঠা পানী]]ৰ নদীৰ এক নেটৱৰ্ক আছে। আলাপ্পুয়াৰ উপকূলীয় পানীৰ প্ৰাচুৰ্যৰ প্ৰমাণস্বৰূপ প্ৰতি বছৰে বৰ্ষাকালৰ পিছত উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাছ আৰু [[চিংৰী মাছ | মিছামাছ]] জমা হয়। এই পৰিঘটনাটোক স্থানীয়ভাৱে ‘চাকৰা’ (Chakara) বুলি কোৱা হয়। বালিৰ ক্ষয়-বৃদ্ধিৰ এই বাৰ্ষিক প্ৰক্ৰিয়াটোৱে স্থানীয় অৰ্থনীতিলৈ বিশেষ অৱদান যোগায়। কেৰালাৰ ৰাইজৰ বাবে এই সময়ছোৱা এক উৎসৱৰ বতৰ। বাৰ্ষিক বানপানীয়ে এই অঞ্চলৰ মাটি আৰু পানী পুনৰ সজীৱ তথা পৰিষ্কাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত সাগৰত মিছামাছ, [[লবষ্টাৰ]], কাছ আৰু অন্যান্য সামুদ্ৰিক উদ্ভিদৰ প্ৰচুৰ বৃদ্ধি ঘটে। ইয়াৰ জলাশয় আৰু [[আৰ্দ্ৰভূমি]]সমূহে প্ৰতি বছৰে সুদূৰ অঞ্চলৰ পৰা অহা হাজাৰ হাজাৰ পৰিভ্ৰমী হাঁহ, [[পানী কাউৰী]] আৰু অন্যান্য পক্ষীক আশ্ৰয় দিয়ে। এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ‘কেৰালাৰ ভঁৰাল’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চল। [[কুত্তানাদ]]ক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলিও জনা যায় আৰু পৃথিৱীৰ যি কেইটা কম সংখ্যক ঠাইত সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত কুত্তানাদ অন্যতম।<ref name="keralatourism.org">{{Cite web |title=Kuttanad - the Rice Bowl of Kerala in Alappuzha |url=https://keralatourism.org |access-date=2025-03-11 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ইয়াৰ ধাননি পথাৰসমূহ গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ প্ৰায় ০.৬ ৰ পৰা ২ মিটাৰ তলত অৱস্থিত।<ref name="alappuzha"/> === জলবায়ু === সাগৰৰ নিকটৱৰ্তী হোৱাৰ বাবে আলাপ্পুয়াৰ জলবায়ু [[গ্ৰীষ্মকাল]]ত গৰম আৰু আদ্ৰ হয়। অৱশ্যে অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত জলবায়ু বেশ আৰামদায়ক আৰু শান্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ গড় বাৰ্ষিক উষ্ণতা ২৭ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ। ৰাজ্যৰ অন্যান্য অংশৰ দৰেই এই জিলাখনেও দুটা ঋতুভিত্তিক [[মৌচুমী বায়ু]]ৰ সুফল লাভ কৰে। [[দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু]] আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ু দুয়োটাৰে প্ৰভাৱ আলাপ্পুয়াাত পৰে বাবে ইয়াত দীঘলীয়া বৰ্ষাকাল দেখা যায়। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৱে জুনৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে জলবায়ুত প্ৰভাৱ পেলায়। আনহাতে উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৱে অক্টোবৰৰ পৰা নৱেম্বৰ মাহলৈ বৰ্ষণ আনি দিয়ে। এই অঞ্চলৰ গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ ২৭৬৩ মিলিমিটাৰ।<ref>{{cite web|url=https://mapsofindia.com|title=Annual Rainfall Map of India, Rainfall in India|website=Maps of India}}</ref> {{Weather box | location = আলাপ্পুয়া (১৯৯১–২০২০, চৰম সীমা ১৯৪৪–২০১২) | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 36.7 | Feb record high C = 37.4 | Mar record high C = 37.9 | Apr record high C = 38.2 | May record high C = 36.7 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 34.0 | Aug record high C = 34.2 | Sep record high C = 34.8 | Oct record high C = 35.6 | Nov record high C = 35.4 | Dec record high C = 36.6 | year record high C = 38.2 | Jan record low C = 17.3 | Feb record low C = 18.7 | Mar record low C = 18.8 | Apr record low C = 19.2 | May record low C = 20.0 | Jun record low C = 19.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.4 | Sep record low C = 20.4 | Oct record low C = 19.3 | Nov record low C = 20.0 | Dec record low C = 17.8 | year record low C = 17.3 |Jan high C = 32.7 |Feb high C = 33.0 |Mar high C = 33.6 |Apr high C = 33.7 |May high C = 32.8 |Jun high C = 30.4 |Jul high C = 29.4 |Aug high C = 29.6 |Sep high C = 30.5 |Oct high C = 31.3 |Nov high C = 32.0 |Dec high C = 32.5 | year high C = 31.8 |Jan low C = 22.5 |Feb low C = 23.6 |Mar low C = 25.0 |Apr low C = 25.4 |May low C = 25.3 |Jun low C = 23.9 |Jul low C = 23.2 |Aug low C = 23.5 |Sep low C = 23.8 |Oct low C = 23.8 |Nov low C = 23.8 |Dec low C = 22.9 | year low C = 23.9 | rain colour = green | Jan rain mm = 16.3 | Feb rain mm = 42.1 | Mar rain mm = 62.7 | Apr rain mm = 131.7 | May rain mm = 274.1 | Jun rain mm = 592.0 | Jul rain mm = 485.9 | Aug rain mm = 349.8 | Sep rain mm = 296.5 | Oct rain mm = 357.4 | Nov rain mm = 175.8 | Dec rain mm = 48.2 | year rain mm = 2832.4 | Jan rain days = 1.0 | Feb rain days = 1.9 | Mar rain days = 3.3 | Apr rain days = 6.7 | May rain days = 11.6 | Jun rain days = 21.3 | Jul rain days = 21.4 | Aug rain days = 16.6 | Sep rain days = 13.8 | Oct rain days = 15.0 | Nov rain days = 8.5 | Dec rain days = 2.9 | year rain days = 123.9 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | Jan humidity = 68 | Feb humidity = 70 | Mar humidity = 73 | Apr humidity = 74 | May humidity = 78 | Jun humidity = 86 | Jul humidity = 88 | Aug humidity = 87 | Sep humidity = 84 | Oct humidity = 81 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 71 |year humidity = 86 |source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]]<ref name=IMDnormals> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 8 April 2024 | url = https://imdpune.gov.in | title = Station: Alappuzha Climatological Table 1991–2020 | work = Climatological Normals 1991–2020 | publisher = India Meteorological Department | access-date = 7 July 2024}}</ref><ref> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 5 February 2020 | url = https://imdpune.gov.in | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M105 | access-date = 19 February 2020}}</ref> }} == জনগাঁথনি == {{bar box |width=250px |barwidth=100px | title = আলাপ্পুয়া চহৰৰ ধৰ্ম (২০১১) | left1 = | right1 = শতাংশ | float = right | bars = {{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|49.85}} {{bar percent|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]|blue|26.23}} {{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|23.62}} {{bar percent|অন্যান্য|black|0.30}} }} [[File:JainTempleAlappuzhaFrontPrd.jpg|thumb|250px|জৈন মন্দিৰ, আলাপ্পুয়া]] {{Historical populations |state=collapsed |align=right |1991 | 174666 |2001 | 239384 |2011 | 240991 |footnote = উৎস: * 1991-2011<ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/|title=Cities and towns in Alappuzha district|website=citypopulation.de}}</ref> }} ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু ইয়াৰ বহিৰ্ভাগৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰে ১১৬,৪৩৯ জন পুৰুষ আৰু ১২৪,৫৫২ গৰাকী মহিলা আছিল। এই চহৰখন আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু পুন্নপ্ৰা তথা কালাৰকোড গাঁৱৰ বহিৰ্ভাগলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ মুঠ মাটিকালি ৬৫.৫৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। চহৰখনত ছয় বছৰৰ অনুৰ্ধৰ শিশুৰ সংখ্যা আছিল ২২,৩৬১ জন। আলাপ্পুয়া চহৰৰ [[সাক্ষৰতাৰ হাৰ]] হ’ল ৯৫.৮১%। চহৰখনত মুঠ সাক্ষৰ লোকৰ সংখ্যা ২০৯,২০১ জন, যাৰ ভিতৰত ১০১,৯২৭ জন পুৰুষ (৯৭.৩%) আৰু ১০৭,২৭৪ গৰাকী মহিলা (৯৪.ND%)। আলাপ্পুয়াত লিংগ অনুপাত আছিল ১০৭০।<ref>[https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS Census India 2011]</ref> চহৰখনৰ জনসংখ্যাৰ বেছিভাগেই [[হিন্দু]], ইয়াৰ লগতে উল্লেখনীয় সংখ্যক [[খ্ৰীষ্টান]] আৰু [[মুছলমান]] লোকো আছে। আটাইতকৈ বেছিকৈ ব্যৱহৃত ভাষাটো হ’ল [[মালয়ালম ভাষা | মালয়ালম]]। অৱশ্যে বহু লোকে [[কোংকণী ভাষা | কোংকণী]] ভাষাও কয়। আলাপ্পুয়া চহৰৰ মালংকাৰা অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টানসকল মালংকাৰা অৰ্থডক্স চিৰিয়ান চাৰ্চৰ নিৰনম ধৰ্মপ্ৰান্তৰ অন্তৰ্ভুক্ত। বৰ্তমান চহৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাখন হ’ল চেন্ট থমাছ অৰ্থডক্স গীৰ্জা, আলাপ্পুয়া। এই গীৰ্জাখনে আলাপ্পুয়াত মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কাৰুণ্য তীৰম নিৰ্দেশনা কেন্দ্ৰও পৰিচালনা কৰে।<ref>{{cite web |title=St. Thomas Church, Parish |url=https://alappuzhaorthodoxchurch.org/parish.html |website=Alappuzha Orthodox Church |access-date=31 January 2025}}</ref> ইয়াত ব্যৱহৃত মালয়ালম ভাষাৰ মানক উপভাষাটো হ’ল চেণ্ট্ৰেল ট্ৰাভাংকোৰ উপভাষা।<ref>{{cite web|url=http://www.jaimalayalam.com/maladialect.htm |title=dialect |publisher=Jaimalayalam.com |date= |access-date=2021-02-14}}</ref> কোংকণী হ’ল [[কোংকণ]] অঞ্চলত কোৱা এটা ভাষা। ১৬ শতিকা আৰু ১৮ শতিকাৰ পৰ্তুগীজ আৰু ওলন্দাজ আক্ৰমণৰ সময়ত বহুতো কোংকণী লোকে দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। তেওঁলোকে [[ট্ৰাভাংকোৰ]] ৰাজ্যৰ তুৰাভুৰ, চেৰ্থালা আৰু আলাপ্পুয়াৰ লগতে কেৰালাৰ অন্যান্য স্থান যেনে কোচি, কোডুংগালুৰ আৰু কোল্লামত আশ্ৰয় লৈছিল। এই লোকসকলৰ এক বুজন সংখ্যক আলাপ্পুয়াত নিগাজীকৈ থাকিবলৈ লয়।<ref>{{cite web|url=http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gosripuram.org.in |access-date=2013-09-25 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927053619/http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |archive-date=27 September 2013 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://gsbkonkani.net/OurHistory.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gsbkonkani.net |access-date=2013-09-25 |archive-date=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919072443/http://www.gsbkonkani.net/OurHistory.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[[Goud Saraswat Brahmin|"migration of konkanis]]</ref> == অৰ্থনীতি == [[File:Alleppey Boat houses.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াত থকা নাওঘৰসমূহ]] এই জিলাখনৰ অৰ্থনীতি কৃষি আৰু সামুদ্ৰিক সামগ্ৰীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ইয়াৰ কৃষি কাৰ্যসমূহ মূলত ‘কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চলক কেন্দ্ৰ কৰি আৱৰ্তিত হয়। যদিও এই জিলাখন উদ্যোগিকভাৱে পিছপৰা, তথাপিও প্ৰাচীন কালৰে পৰাই ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) আৰু ক’য়ৰজাত সামগ্ৰী, সামুদ্ৰিক সামগ্ৰী, হস্ততাঁত, বিভিন্ন ধৰণৰ হস্তশিল্প আৰু তড়ী নিষ্কাশন (toddy tapping) আদি পৰম্পৰাগত উদ্যোগসমূহ ইয়াত সক্ৰিয় হৈ আছে। এই জিলাখনক কেৰালাৰ ক’য়ৰ উদ্যোগৰ পৰম্পৰাগত গৃহভূমি বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/document/56052689/Final-Body|title=Final Body|website=Scribd}}</ref> [[File:Coco Boat Allapphy Kerala.JPG|thumb|আলাপ্পুয়াত ব্যাপক পৰিমাণৰ জলাশয় আছে, এয়া পৰিবহন আৰু পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] কেঁচা সামগ্ৰীৰ সহজ উপলব্ধতা, নাৰিকলৰ কেঁচা বাকলি পচাবলৈ উপযুক্ত জলাশয় তথা খালৰ উপস্থিতি আৰু উন্নত পৰিবহন ব্যৱস্থাই এই উদ্যোগৰ বিকাশৰ মূল কাৰণ। প্ৰাচীন কালৰে পৰাই আৰৱসকলে ক’য়ৰ সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায় চলাই আহিছিল। ১৮৫৯ চনত জেমছ ডাৰাঘে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইয়াত দলিচা আৰু মেট তৈয়াৰ কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>"mats {{cite web|url=http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |title=Archived copy |access-date=2011-06-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110409171842/http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |archive-date=9 April 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৫৫ চনত ক’য়ৰ উদ্যোগ আইনৰ অধীনত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ‘ক’য়ৰ বোৰ্ড’ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|title=coir board|access-date=8 September 2017|archive-date=19 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101119115131/http://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|url-status=dead}}</ref> কালাভুৰত এটা ক’য়ৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান কাৰ্যক্ষম হৈ আছে।<ref>"coir research {{cite web|url=http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |title=Central Coir Research Institute |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110912002921/http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |archive-date=12 September 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৬৫ চনত আলাপ্পুয়াত ৰাষ্ট্ৰীয় ক’য়ৰ প্ৰশিক্ষণ আৰু আৰ্হি প্ৰস্তুতকৰণ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হয়। আলাপ্পুয়া, কায়ামকুলাম, কোক্কোথামংগলাম, কোমালাপুৰম, মান্নানচেৰী, মুহম্মা আৰু ৱায়লাৰত উৎপাদিত সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত নাৰিকলৰ আঁহ বা ক’য়ৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/56052689/8/INDUSTRY-PROFILE |title=coir |publisher=Scribd.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ক’য়ৰজাত সামগ্ৰীসমূহ চেৰ্থালা আৰু মান্নানচেৰী অঞ্চলত পোৱা যায়। আনহাতে আৰুকু্ট্টী আৰু কোডামথুৰুথত চূণৰ খোলা, চেংগানুৰত প্লাইউড, আৰুৰত কেলট্ৰন কণ্ট্ৰ’ল, মাভেলিক্কাৰাত পটাচিয়াম ক্ল’ৰাইড আৰু থানেৰমুক্তমত নাৰিকল তথা নাৰিকল তেল পোৱা যায়। এই চহৰসমূহত উৎপাদিত অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ সামগ্ৰীসমূহ হ’ল— শুকান নাৰিকল (কোপ্ৰা), কাচ, দলিচা আৰু দিয়াচলাই।<ref>"coir mat {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |title=Resources|access-date=7 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201755/http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> বৰ্তমান সময়ত পৰ্যটন খণ্ডই ৰাজহ সংগ্ৰহৰ এক অন্যতম প্ৰধান উৎস হিচাপে গা কৰি উঠিছে। এইটো মূলত ইয়াৰ নাওঘৰসমূহৰ বাবে সম্ভৱ হৈছে, যিয়ে পৰ্যটকসকলক চহৰখনৰ সুন্দৰ জলাশয়সমূহৰ দৃশ্য উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়ে। ইয়াৰ আন এটা কাৰণ হ’ল [[Munnar|মুন্নাৰ]], [[Varkala|ভাৰকলা]] আৰু [[Wayanad|ৱায়নাড]]ৰ দৰে অন্যান্য পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ কাষতে এই ঠাইখন অৱস্থিত। কেৰালা পৰ্যটন বিভাগৰ পৰিসংখ্যা অনুসৰি ২০২০ আৰু ২০২১ চনৰ ভিতৰত আল্লেপ্পীত পৰ্যটকৰ আগমন ৭৪.৫৫% বৃদ্ধি পাইছিল। একে সময়তে সমগ্ৰ ৰাজ্যখনৰ গড় বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ৫১.০৯%।<ref>{{Cite web |last=Tourism |first=Kerala |title=Kerala Statistics – 2021 - Highlights |url=https://www.keralatourism.org/tourismstatistics/tourist_statistics_202120220530122636.pdf |access-date=12 January 2023 |website=Kerala Tourism: Official Website |language=English}}</ref> oezo1e56fwmvnbt3s6oodka0nnwxova 622936 622935 2026-08-03T05:19:14Z AjayDas 12623 /* অৰ্থনীতি */ 622936 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাওঁফালৰ পৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters , Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰে পৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহনৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰ ফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামাকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদুৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰে পৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰে পৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইন্ট থমাছৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰ পৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰ পৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰে পৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰে পৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেন্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ) সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰ দ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰ পৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰ পৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> == ভূগোল == {{wide image|VembanadAlleppey.jpg|800px|[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]}} আলাপ্পুয়া {{Coord|9.54|N|76.40|E|}} ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://fallingrain.com |title=Maps, Weather, Videos, and Airports for Alappuzha, India |publisher=Fallingrain.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ইয়াৰ গড় উচ্চতা হ'ল ১ মিটাৰ (৩ ফুট)।<ref>[http://mongabay.com elevation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111116031902/http://mongabay.com |date=16 November 2011 }}</ref> আলাপ্পুয়া জিলাখনে ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালি আৱৰি আছে। ইয়াৰ কাষতে ২১৯৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জুৰি [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]] অৱস্থিত। জিলাখনৰ ৮০ কিলোমিটাৰ জোৰা উপকূলীয় অঞ্চলত লগ হোৱাৰ আগতে ছয়খন প্ৰধান নদী এই হ্ৰদটোত বিলীন হৈছে। আলাপ্পুয়া চহৰখনৰ মাজেৰে কেইবাটাও খাল পাৰ হৈ গৈছে, যিবোৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ (ভাৰত)|৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ]]ৰ এক অংশ।<ref>{{cite web|url=https://thehouseboatkerala.com|title=Alleppey|website=thehouseboatkerala.com}}</ref> এই জিলাখন মূলত কেইবাটাও হ্ৰদ, নদী আৰু খালেৰে পৰিবেষ্টিত এক বালিচহীয়া অঞ্চল। জিলাখনৰ পূব অংশত থকা [[ভৰণীক্কাভু]] আৰু [[চেংগানুৰ]] ব্লকৰ মাজত সিঁচৰিত হৈ থকা কিছুমান সৰু পাহাৰৰ বাহিৰে ইয়াত কোনো ডাঙৰ পাহাৰ বা পৰ্বত নাই। এই জিলাত কোনো বনাঞ্চল নাই। আলাপ্পুয়াৰ পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত। চহৰখনত হ্ৰদ, সৰু সাগৰ (লগুন) আৰু [[মিঠা পানী]]ৰ নদীৰ এক নেটৱৰ্ক আছে। আলাপ্পুয়াৰ উপকূলীয় পানীৰ প্ৰাচুৰ্যৰ প্ৰমাণস্বৰূপ প্ৰতি বছৰে বৰ্ষাকালৰ পিছত উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাছ আৰু [[চিংৰী মাছ | মিছামাছ]] জমা হয়। এই পৰিঘটনাটোক স্থানীয়ভাৱে ‘চাকৰা’ (Chakara) বুলি কোৱা হয়। বালিৰ ক্ষয়-বৃদ্ধিৰ এই বাৰ্ষিক প্ৰক্ৰিয়াটোৱে স্থানীয় অৰ্থনীতিলৈ বিশেষ অৱদান যোগায়। কেৰালাৰ ৰাইজৰ বাবে এই সময়ছোৱা এক উৎসৱৰ বতৰ। বাৰ্ষিক বানপানীয়ে এই অঞ্চলৰ মাটি আৰু পানী পুনৰ সজীৱ তথা পৰিষ্কাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত সাগৰত মিছামাছ, [[লবষ্টাৰ]], কাছ আৰু অন্যান্য সামুদ্ৰিক উদ্ভিদৰ প্ৰচুৰ বৃদ্ধি ঘটে। ইয়াৰ জলাশয় আৰু [[আৰ্দ্ৰভূমি]]সমূহে প্ৰতি বছৰে সুদূৰ অঞ্চলৰ পৰা অহা হাজাৰ হাজাৰ পৰিভ্ৰমী হাঁহ, [[পানী কাউৰী]] আৰু অন্যান্য পক্ষীক আশ্ৰয় দিয়ে। এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ‘কেৰালাৰ ভঁৰাল’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চল। [[কুত্তানাদ]]ক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলিও জনা যায় আৰু পৃথিৱীৰ যি কেইটা কম সংখ্যক ঠাইত সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত কুত্তানাদ অন্যতম।<ref name="keralatourism.org">{{Cite web |title=Kuttanad - the Rice Bowl of Kerala in Alappuzha |url=https://keralatourism.org |access-date=2025-03-11 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ইয়াৰ ধাননি পথাৰসমূহ গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ প্ৰায় ০.৬ ৰ পৰা ২ মিটাৰ তলত অৱস্থিত।<ref name="alappuzha"/> === জলবায়ু === সাগৰৰ নিকটৱৰ্তী হোৱাৰ বাবে আলাপ্পুয়াৰ জলবায়ু [[গ্ৰীষ্মকাল]]ত গৰম আৰু আদ্ৰ হয়। অৱশ্যে অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত জলবায়ু বেশ আৰামদায়ক আৰু শান্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ গড় বাৰ্ষিক উষ্ণতা ২৭ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ। ৰাজ্যৰ অন্যান্য অংশৰ দৰেই এই জিলাখনেও দুটা ঋতুভিত্তিক [[মৌচুমী বায়ু]]ৰ সুফল লাভ কৰে। [[দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু]] আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ু দুয়োটাৰে প্ৰভাৱ আলাপ্পুয়াাত পৰে বাবে ইয়াত দীঘলীয়া বৰ্ষাকাল দেখা যায়। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৱে জুনৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে জলবায়ুত প্ৰভাৱ পেলায়। আনহাতে উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৱে অক্টোবৰৰ পৰা নৱেম্বৰ মাহলৈ বৰ্ষণ আনি দিয়ে। এই অঞ্চলৰ গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ ২৭৬৩ মিলিমিটাৰ।<ref>{{cite web|url=https://mapsofindia.com|title=Annual Rainfall Map of India, Rainfall in India|website=Maps of India}}</ref> {{Weather box | location = আলাপ্পুয়া (১৯৯১–২০২০, চৰম সীমা ১৯৪৪–২০১২) | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 36.7 | Feb record high C = 37.4 | Mar record high C = 37.9 | Apr record high C = 38.2 | May record high C = 36.7 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 34.0 | Aug record high C = 34.2 | Sep record high C = 34.8 | Oct record high C = 35.6 | Nov record high C = 35.4 | Dec record high C = 36.6 | year record high C = 38.2 | Jan record low C = 17.3 | Feb record low C = 18.7 | Mar record low C = 18.8 | Apr record low C = 19.2 | May record low C = 20.0 | Jun record low C = 19.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.4 | Sep record low C = 20.4 | Oct record low C = 19.3 | Nov record low C = 20.0 | Dec record low C = 17.8 | year record low C = 17.3 |Jan high C = 32.7 |Feb high C = 33.0 |Mar high C = 33.6 |Apr high C = 33.7 |May high C = 32.8 |Jun high C = 30.4 |Jul high C = 29.4 |Aug high C = 29.6 |Sep high C = 30.5 |Oct high C = 31.3 |Nov high C = 32.0 |Dec high C = 32.5 | year high C = 31.8 |Jan low C = 22.5 |Feb low C = 23.6 |Mar low C = 25.0 |Apr low C = 25.4 |May low C = 25.3 |Jun low C = 23.9 |Jul low C = 23.2 |Aug low C = 23.5 |Sep low C = 23.8 |Oct low C = 23.8 |Nov low C = 23.8 |Dec low C = 22.9 | year low C = 23.9 | rain colour = green | Jan rain mm = 16.3 | Feb rain mm = 42.1 | Mar rain mm = 62.7 | Apr rain mm = 131.7 | May rain mm = 274.1 | Jun rain mm = 592.0 | Jul rain mm = 485.9 | Aug rain mm = 349.8 | Sep rain mm = 296.5 | Oct rain mm = 357.4 | Nov rain mm = 175.8 | Dec rain mm = 48.2 | year rain mm = 2832.4 | Jan rain days = 1.0 | Feb rain days = 1.9 | Mar rain days = 3.3 | Apr rain days = 6.7 | May rain days = 11.6 | Jun rain days = 21.3 | Jul rain days = 21.4 | Aug rain days = 16.6 | Sep rain days = 13.8 | Oct rain days = 15.0 | Nov rain days = 8.5 | Dec rain days = 2.9 | year rain days = 123.9 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | Jan humidity = 68 | Feb humidity = 70 | Mar humidity = 73 | Apr humidity = 74 | May humidity = 78 | Jun humidity = 86 | Jul humidity = 88 | Aug humidity = 87 | Sep humidity = 84 | Oct humidity = 81 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 71 |year humidity = 86 |source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]]<ref name=IMDnormals> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 8 April 2024 | url = https://imdpune.gov.in | title = Station: Alappuzha Climatological Table 1991–2020 | work = Climatological Normals 1991–2020 | publisher = India Meteorological Department | access-date = 7 July 2024}}</ref><ref> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 5 February 2020 | url = https://imdpune.gov.in | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M105 | access-date = 19 February 2020}}</ref> }} == জনগাঁথনি == {{bar box |width=250px |barwidth=100px | title = আলাপ্পুয়া চহৰৰ ধৰ্ম (২০১১) | left1 = | right1 = শতাংশ | float = right | bars = {{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|49.85}} {{bar percent|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]|blue|26.23}} {{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|23.62}} {{bar percent|অন্যান্য|black|0.30}} }} [[File:JainTempleAlappuzhaFrontPrd.jpg|thumb|250px|জৈন মন্দিৰ, আলাপ্পুয়া]] {{Historical populations |state=collapsed |align=right |1991 | 174666 |2001 | 239384 |2011 | 240991 |footnote = উৎস: * 1991-2011<ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/|title=Cities and towns in Alappuzha district|website=citypopulation.de}}</ref> }} ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু ইয়াৰ বহিৰ্ভাগৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰে ১১৬,৪৩৯ জন পুৰুষ আৰু ১২৪,৫৫২ গৰাকী মহিলা আছিল। এই চহৰখন আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু পুন্নপ্ৰা তথা কালাৰকোড গাঁৱৰ বহিৰ্ভাগলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ মুঠ মাটিকালি ৬৫.৫৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। চহৰখনত ছয় বছৰৰ অনুৰ্ধৰ শিশুৰ সংখ্যা আছিল ২২,৩৬১ জন। আলাপ্পুয়া চহৰৰ [[সাক্ষৰতাৰ হাৰ]] হ’ল ৯৫.৮১%। চহৰখনত মুঠ সাক্ষৰ লোকৰ সংখ্যা ২০৯,২০১ জন, যাৰ ভিতৰত ১০১,৯২৭ জন পুৰুষ (৯৭.৩%) আৰু ১০৭,২৭৪ গৰাকী মহিলা (৯৪.ND%)। আলাপ্পুয়াত লিংগ অনুপাত আছিল ১০৭০।<ref>[https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS Census India 2011]</ref> চহৰখনৰ জনসংখ্যাৰ বেছিভাগেই [[হিন্দু]], ইয়াৰ লগতে উল্লেখনীয় সংখ্যক [[খ্ৰীষ্টান]] আৰু [[মুছলমান]] লোকো আছে। আটাইতকৈ বেছিকৈ ব্যৱহৃত ভাষাটো হ’ল [[মালয়ালম ভাষা | মালয়ালম]]। অৱশ্যে বহু লোকে [[কোংকণী ভাষা | কোংকণী]] ভাষাও কয়। আলাপ্পুয়া চহৰৰ মালংকাৰা অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টানসকল মালংকাৰা অৰ্থডক্স চিৰিয়ান চাৰ্চৰ নিৰনম ধৰ্মপ্ৰান্তৰ অন্তৰ্ভুক্ত। বৰ্তমান চহৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাখন হ’ল চেন্ট থমাছ অৰ্থডক্স গীৰ্জা, আলাপ্পুয়া। এই গীৰ্জাখনে আলাপ্পুয়াত মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কাৰুণ্য তীৰম নিৰ্দেশনা কেন্দ্ৰও পৰিচালনা কৰে।<ref>{{cite web |title=St. Thomas Church, Parish |url=https://alappuzhaorthodoxchurch.org/parish.html |website=Alappuzha Orthodox Church |access-date=31 January 2025}}</ref> ইয়াত ব্যৱহৃত মালয়ালম ভাষাৰ মানক উপভাষাটো হ’ল চেণ্ট্ৰেল ট্ৰাভাংকোৰ উপভাষা।<ref>{{cite web|url=http://www.jaimalayalam.com/maladialect.htm |title=dialect |publisher=Jaimalayalam.com |date= |access-date=2021-02-14}}</ref> কোংকণী হ’ল [[কোংকণ]] অঞ্চলত কোৱা এটা ভাষা। ১৬ শতিকা আৰু ১৮ শতিকাৰ পৰ্তুগীজ আৰু ওলন্দাজ আক্ৰমণৰ সময়ত বহুতো কোংকণী লোকে দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। তেওঁলোকে [[ট্ৰাভাংকোৰ]] ৰাজ্যৰ তুৰাভুৰ, চেৰ্থালা আৰু আলাপ্পুয়াৰ লগতে কেৰালাৰ অন্যান্য স্থান যেনে কোচি, কোডুংগালুৰ আৰু কোল্লামত আশ্ৰয় লৈছিল। এই লোকসকলৰ এক বুজন সংখ্যক আলাপ্পুয়াত নিগাজীকৈ থাকিবলৈ লয়।<ref>{{cite web|url=http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gosripuram.org.in |access-date=2013-09-25 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927053619/http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |archive-date=27 September 2013 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://gsbkonkani.net/OurHistory.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gsbkonkani.net |access-date=2013-09-25 |archive-date=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919072443/http://www.gsbkonkani.net/OurHistory.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[[Goud Saraswat Brahmin|"migration of konkanis]]</ref> == অৰ্থনীতি == [[File:Alleppey Boat houses.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াত থকা নাওঘৰসমূহ]] এই জিলাখনৰ অৰ্থনীতি কৃষি আৰু সামুদ্ৰিক সামগ্ৰীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ইয়াৰ কৃষি কাৰ্যসমূহ মূলত ‘কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চলক কেন্দ্ৰ কৰি আৱৰ্তিত হয়। যদিও এই জিলাখন উদ্যোগিকভাৱে পিছপৰা, তথাপিও প্ৰাচীন কালৰে পৰাই ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) আৰু ক’য়ৰজাত সামগ্ৰী, সামুদ্ৰিক সামগ্ৰী, হস্ততাঁত, বিভিন্ন ধৰণৰ হস্তশিল্প আৰু তড়ী নিষ্কাশন (toddy tapping) আদি পৰম্পৰাগত উদ্যোগসমূহ ইয়াত সক্ৰিয় হৈ আছে। এই জিলাখনক কেৰালাৰ ক’য়ৰ উদ্যোগৰ পৰম্পৰাগত গৃহভূমি বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/document/56052689/Final-Body|title=Final Body|website=Scribd}}</ref> [[File:Coco Boat Allapphy Kerala.JPG|thumb|আলাপ্পুয়াত ব্যাপক পৰিমাণৰ জলাশয় আছে, এয়া পৰিবহন আৰু পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] কেঁচা সামগ্ৰীৰ সহজ উপলব্ধতা, নাৰিকলৰ কেঁচা বাকলি পচাবলৈ উপযুক্ত জলাশয় তথা খালৰ উপস্থিতি আৰু উন্নত পৰিবহন ব্যৱস্থাই এই উদ্যোগৰ বিকাশৰ মূল কাৰণ। প্ৰাচীন কালৰে পৰাই আৰৱসকলে ক’য়ৰ সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায় চলাই আহিছিল। ১৮৫৯ চনত জেমছ ডাৰাঘে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইয়াত দলিচা আৰু মেট তৈয়াৰ কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>"mats {{cite web|url=http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |title=Archived copy |access-date=2011-06-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110409171842/http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |archive-date=9 April 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৫৫ চনত ক’য়ৰ উদ্যোগ আইনৰ অধীনত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ‘ক’য়ৰ বোৰ্ড’ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|title=coir board|access-date=8 September 2017|archive-date=19 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101119115131/http://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|url-status=dead}}</ref> কালাভুৰত এটা ক’য়ৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান কাৰ্যক্ষম হৈ আছে।<ref>"coir research {{cite web|url=http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |title=Central Coir Research Institute |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110912002921/http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |archive-date=12 September 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৬৫ চনত আলাপ্পুয়াত ৰাষ্ট্ৰীয় ক’য়ৰ প্ৰশিক্ষণ আৰু আৰ্হি প্ৰস্তুতকৰণ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হয়। আলাপ্পুয়া, কায়ামকুলাম, কোক্কোথামংগলাম, কোমালাপুৰম, মান্নানচেৰী, মুহম্মা আৰু ৱায়লাৰত উৎপাদিত সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত নাৰিকলৰ আঁহ বা ক’য়ৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/56052689/8/INDUSTRY-PROFILE |title=coir |publisher=Scribd.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ক’য়ৰজাত সামগ্ৰীসমূহ চেৰ্থালা আৰু মান্নানচেৰী অঞ্চলত পোৱা যায়। আনহাতে আৰুকু্ট্টী আৰু কোডামথুৰুথত চূণৰ খোলা, চেংগানুৰত প্লাইউড, আৰুৰত কেলট্ৰন কণ্ট্ৰ’ল, মাভেলিক্কাৰাত পটাচিয়াম ক্ল’ৰাইড আৰু থানেৰমুক্তমত নাৰিকল তথা নাৰিকল তেল পোৱা যায়। এই চহৰসমূহত উৎপাদিত অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ সামগ্ৰীসমূহ হ’ল— শুকান নাৰিকল (কোপ্ৰা), কাচ, দলিচা আৰু দিয়াচলাই।<ref>"coir mat {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |title=Resources|access-date=7 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201755/http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> বৰ্তমান সময়ত পৰ্যটন খণ্ডই ৰাজহ সংগ্ৰহৰ এক অন্যতম প্ৰধান উৎস হিচাপে গা কৰি উঠিছে। এইটো মূলত ইয়াৰ নাওঘৰসমূহৰ বাবে সম্ভৱ হৈছে, যিয়ে পৰ্যটকসকলক চহৰখনৰ সুন্দৰ জলাশয়সমূহৰ দৃশ্য উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়ে। ইয়াৰ আন এটা কাৰণ হ’ল [[Munnar|মুন্নাৰ]], [[Varkala|ভাৰকলা]] আৰু [[Wayanad|ৱায়নাড]]ৰ দৰে অন্যান্য পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ কাষতে এই ঠাইখন অৱস্থিত। কেৰালা পৰ্যটন বিভাগৰ পৰিসংখ্যা অনুসৰি ২০২০ আৰু ২০২১ চনৰ ভিতৰত আল্লেপ্পীত পৰ্যটকৰ আগমন ৭৪.৫৫% বৃদ্ধি পাইছিল। একে সময়তে সমগ্ৰ ৰাজ্যখনৰ গড় বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ৫১.০৯%।<ref>{{Cite web |last=Tourism |first=Kerala |title=Kerala Statistics – 2021 - Highlights |url=https://www.keralatourism.org/tourismstatistics/tourist_statistics_202120220530122636.pdf |access-date=12 January 2023 |website=Kerala Tourism: Official Website |language=English}}</ref> == জলাশয়ৰ ধান খেতি == [[Image:Kerala Kuttanad2.jpg|thumb|কুত্তানাদৰ ধাননি পথাৰ]] আলাপ্পুয়াৰ প্ৰধান জীৱিকা হ’ল কৃষি কাৰ্য। কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলি জনাজাত কুত্তানাদ অঞ্চলটো আলাপ্পুয়াত অৱস্থিত।<ref name="keralatourism.org"/> ভেম্বনাড হ্ৰদৰ পৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো তিনিটা পৰ্যায়ত সম্পন্ন হৈছিল। প্ৰথম পৰ্যায়ত চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা কোনো বিত্তীয় সাহায্য অবিহনে ব্যক্তিগত উদ্যোগীসকলে এই কাম হাতত লৈছিল। ১৮৬৫ চনত ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ দ্বাৰা জাৰি কৰা ‘পট্টম ঘোষণা’ই ১৮৬৫ ৰ পৰা ১৮৯০ চনৰ ভিতৰত মাটি উদ্ধাৰৰ কাৰ্যসূচীক যথেষ্ট গতি প্ৰদান কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত পথাৰৰ পৰা পানী ওলাই পঠোৱাৰ কাম জলচক্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি মানুহে নিজে কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বৃহৎ পৰিমাণৰ মাটি উদ্ধাৰ কৰাত বাধা আহি পৰিছিল। এই সময়ছোৱাত মাত্ৰ প্ৰায় ২৫০ হেক্টৰ মাটিহে উদ্ধাৰ কৰা সম্ভৱ হৈছিল। এই সময়ছোৱাত উদ্ধাৰ কৰা ভেনাদু হ্ৰদ আৰু মাদাতিল হ্ৰদক ভেম্বনাড হ্ৰদৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা প্ৰথমটো ‘কায়াল নিলম’ (হ্ৰদৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা ভূমি) বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=M.S. Swaminathan, FRS |title=The Kuttanadu Below Sea Level Farming System, India |newspaper=FAO Website |date=May 2013 |page=8 |url=http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150611175117/http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |archive-date=11 June 2015 }}</ref> হ্ৰদৰ পৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰা আৰু তাত খেতি কৰাৰ এই অগ্ৰগামী কাৰ্যসূচীখন পাল্লিথানম লুকা মাথাইয়ে আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |author=G S Unnikrishanan Nair |title=Kuttanad; Our Heritage Our wealth |newspaper=KERALA CALLING |date=September 2013 |pages=16–20 |url=http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |access-date=26 Sep 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927092458/http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |archive-date=27 September 2013 }}</ref> দ্বিতীয় পৰ্যায়টো ১৮৯০ চনৰ পৰা ১৯০৩ চনলৈকে আছিল। ১৯২০ ৰ পৰা ১৯৪০ চনৰ ভিতৰত ধানৰ মূল্য আশ্বাতীতভাৱে হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম মন্থৰ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে এই কামে পুনৰ গতি লাভ কৰে। এই সময়ছোৱাত কৃষি উৎপাদন বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে চৰকাৰে ‘অধিক খাদ্য উৎপাদন কৰক’ নামৰ এক অভিযান আৰম্ভ কৰে। চৰকাৰে নতুন মাটি উদ্ধাৰ কাৰ্যসূচীক উদগনি দিবলৈ বিভিন্ন সাহায্যও আগবঢ়াইছিল। ইলেকট্ৰিক মটৰৰ আৱিষ্কাৰে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম পূৰ্বৰ তুলনাত বহু সহজ, সুলভ আৰু কম বিপদাশঙ্কা যুক্ত কৰি তুলিছিল। মাটি উদ্ধাৰৰ শেষৰ অংশ অৰ্থাৎ কিউ (Q), এছ (S) আৰু টি (T) ব্লক এই সময়ছোৱাতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|last=Studies Society|first=Thiruvananthapuram Economic|date=August 2017|title=Agricultural Development of Kerala From 1800 AD to 1980 AD: A Survey of Studies|url=http://keralaeconomy.com/admin/pdfs/A%20Survey%20of%20Studies.pdf|website=keralaeconomy.com}}</ref> === মুপ্পালম দলঙৰ পুনৰ নিৰ্মাণ === আলাপ্পুয়া চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰত অৱস্থিত ঐতিহাসিক মুপ্পালম বা ত্ৰিমুখী দলংখন এসময়ত পৰ্যটক আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকলৰ বাবে এক প্ৰধান আকৰ্ষণ আছিল।<ref>{{Cite news |last=Viswam |first=Vishak |date=March 13, 2025 |title=Can Nalpalam fill the big shoes of Alappuzha's iconic Muppalam? |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Mar/13/can-nalpalam-fill-the-big-shoes-of-alappuzhas-iconic-muppalam |work=The New Indian Express |pages=1}}</ref> বৰ্তমান এখন নতুন চাৰিলেনযুক্ত দলং নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰা হৈছে, যাক স্থানীয়ভাৱে ‘নালপালম’ বুলি কোৱা হয়। এই দলংখনে চহৰখনৰ দুটা প্ৰধান খাল ক্ৰমে ভাদা খাল আৰু বাণিজ্যিক খালক সংযোগ কৰে। ই আলাপ্পুয়াৰ পথ নেটৱৰ্ক আৰু পৰিচয়ৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ আহিছে। এই দলংখন বিভিন্ন ভাৰতীয় ভাষা যেনে মালয়ালম, হিন্দী, তামিল, তেলুগু আৰু কানাড়া ভাষাৰ ১০০ তকৈও অধিক চলচ্চিত্ৰত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, যিয়ে ইয়াৰ চিনেমাটিক আকৰ্ষণক প্ৰমাণ কৰে। পূৰ্বৰ মুপ্পালম দলংখন ভাঙি তাৰ ঠাইত নতুন আৰু আধুনিক চাৰিলেনযুক্ত নালপালম দলংখন নিৰ্মাণৰ কাম কৰা হৈছে। কেৰালাৰ গড়কপ্তানী বিভাগৰ (PWD) নেতৃত্বত চলি থকা এই প্ৰকল্পটোৱে এই স্থানৰ সাংস্কৃতিক আৰু দৃশ্যগত গুৰুত্বক অক্ষুণ্ণ ৰখাৰ চেষ্টা কৰিছে। ljkh114ouqznqbn52bcxqjmhljz1sw6 622937 622936 2026-08-03T05:24:11Z AjayDas 12623 /* মুপ্পালম দলঙৰ পুনৰ নিৰ্মাণ */ 622937 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাওঁফালৰ পৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters , Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰে পৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহনৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰ ফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামাকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদুৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰে পৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰে পৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইন্ট থমাছৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰ পৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰ পৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰে পৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰে পৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেন্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ) সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰ দ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰ পৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰ পৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> == ভূগোল == {{wide image|VembanadAlleppey.jpg|800px|[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]}} আলাপ্পুয়া {{Coord|9.54|N|76.40|E|}} ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://fallingrain.com |title=Maps, Weather, Videos, and Airports for Alappuzha, India |publisher=Fallingrain.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ইয়াৰ গড় উচ্চতা হ'ল ১ মিটাৰ (৩ ফুট)।<ref>[http://mongabay.com elevation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111116031902/http://mongabay.com |date=16 November 2011 }}</ref> আলাপ্পুয়া জিলাখনে ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালি আৱৰি আছে। ইয়াৰ কাষতে ২১৯৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জুৰি [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]] অৱস্থিত। জিলাখনৰ ৮০ কিলোমিটাৰ জোৰা উপকূলীয় অঞ্চলত লগ হোৱাৰ আগতে ছয়খন প্ৰধান নদী এই হ্ৰদটোত বিলীন হৈছে। আলাপ্পুয়া চহৰখনৰ মাজেৰে কেইবাটাও খাল পাৰ হৈ গৈছে, যিবোৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ (ভাৰত)|৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ]]ৰ এক অংশ।<ref>{{cite web|url=https://thehouseboatkerala.com|title=Alleppey|website=thehouseboatkerala.com}}</ref> এই জিলাখন মূলত কেইবাটাও হ্ৰদ, নদী আৰু খালেৰে পৰিবেষ্টিত এক বালিচহীয়া অঞ্চল। জিলাখনৰ পূব অংশত থকা [[ভৰণীক্কাভু]] আৰু [[চেংগানুৰ]] ব্লকৰ মাজত সিঁচৰিত হৈ থকা কিছুমান সৰু পাহাৰৰ বাহিৰে ইয়াত কোনো ডাঙৰ পাহাৰ বা পৰ্বত নাই। এই জিলাত কোনো বনাঞ্চল নাই। আলাপ্পুয়াৰ পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত। চহৰখনত হ্ৰদ, সৰু সাগৰ (লগুন) আৰু [[মিঠা পানী]]ৰ নদীৰ এক নেটৱৰ্ক আছে। আলাপ্পুয়াৰ উপকূলীয় পানীৰ প্ৰাচুৰ্যৰ প্ৰমাণস্বৰূপ প্ৰতি বছৰে বৰ্ষাকালৰ পিছত উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাছ আৰু [[চিংৰী মাছ | মিছামাছ]] জমা হয়। এই পৰিঘটনাটোক স্থানীয়ভাৱে ‘চাকৰা’ (Chakara) বুলি কোৱা হয়। বালিৰ ক্ষয়-বৃদ্ধিৰ এই বাৰ্ষিক প্ৰক্ৰিয়াটোৱে স্থানীয় অৰ্থনীতিলৈ বিশেষ অৱদান যোগায়। কেৰালাৰ ৰাইজৰ বাবে এই সময়ছোৱা এক উৎসৱৰ বতৰ। বাৰ্ষিক বানপানীয়ে এই অঞ্চলৰ মাটি আৰু পানী পুনৰ সজীৱ তথা পৰিষ্কাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত সাগৰত মিছামাছ, [[লবষ্টাৰ]], কাছ আৰু অন্যান্য সামুদ্ৰিক উদ্ভিদৰ প্ৰচুৰ বৃদ্ধি ঘটে। ইয়াৰ জলাশয় আৰু [[আৰ্দ্ৰভূমি]]সমূহে প্ৰতি বছৰে সুদূৰ অঞ্চলৰ পৰা অহা হাজাৰ হাজাৰ পৰিভ্ৰমী হাঁহ, [[পানী কাউৰী]] আৰু অন্যান্য পক্ষীক আশ্ৰয় দিয়ে। এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ‘কেৰালাৰ ভঁৰাল’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চল। [[কুত্তানাদ]]ক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলিও জনা যায় আৰু পৃথিৱীৰ যি কেইটা কম সংখ্যক ঠাইত সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত কুত্তানাদ অন্যতম।<ref name="keralatourism.org">{{Cite web |title=Kuttanad - the Rice Bowl of Kerala in Alappuzha |url=https://keralatourism.org |access-date=2025-03-11 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ইয়াৰ ধাননি পথাৰসমূহ গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ প্ৰায় ০.৬ ৰ পৰা ২ মিটাৰ তলত অৱস্থিত।<ref name="alappuzha"/> === জলবায়ু === সাগৰৰ নিকটৱৰ্তী হোৱাৰ বাবে আলাপ্পুয়াৰ জলবায়ু [[গ্ৰীষ্মকাল]]ত গৰম আৰু আদ্ৰ হয়। অৱশ্যে অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত জলবায়ু বেশ আৰামদায়ক আৰু শান্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ গড় বাৰ্ষিক উষ্ণতা ২৭ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ। ৰাজ্যৰ অন্যান্য অংশৰ দৰেই এই জিলাখনেও দুটা ঋতুভিত্তিক [[মৌচুমী বায়ু]]ৰ সুফল লাভ কৰে। [[দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু]] আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ু দুয়োটাৰে প্ৰভাৱ আলাপ্পুয়াাত পৰে বাবে ইয়াত দীঘলীয়া বৰ্ষাকাল দেখা যায়। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৱে জুনৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে জলবায়ুত প্ৰভাৱ পেলায়। আনহাতে উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৱে অক্টোবৰৰ পৰা নৱেম্বৰ মাহলৈ বৰ্ষণ আনি দিয়ে। এই অঞ্চলৰ গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ ২৭৬৩ মিলিমিটাৰ।<ref>{{cite web|url=https://mapsofindia.com|title=Annual Rainfall Map of India, Rainfall in India|website=Maps of India}}</ref> {{Weather box | location = আলাপ্পুয়া (১৯৯১–২০২০, চৰম সীমা ১৯৪৪–২০১২) | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 36.7 | Feb record high C = 37.4 | Mar record high C = 37.9 | Apr record high C = 38.2 | May record high C = 36.7 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 34.0 | Aug record high C = 34.2 | Sep record high C = 34.8 | Oct record high C = 35.6 | Nov record high C = 35.4 | Dec record high C = 36.6 | year record high C = 38.2 | Jan record low C = 17.3 | Feb record low C = 18.7 | Mar record low C = 18.8 | Apr record low C = 19.2 | May record low C = 20.0 | Jun record low C = 19.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.4 | Sep record low C = 20.4 | Oct record low C = 19.3 | Nov record low C = 20.0 | Dec record low C = 17.8 | year record low C = 17.3 |Jan high C = 32.7 |Feb high C = 33.0 |Mar high C = 33.6 |Apr high C = 33.7 |May high C = 32.8 |Jun high C = 30.4 |Jul high C = 29.4 |Aug high C = 29.6 |Sep high C = 30.5 |Oct high C = 31.3 |Nov high C = 32.0 |Dec high C = 32.5 | year high C = 31.8 |Jan low C = 22.5 |Feb low C = 23.6 |Mar low C = 25.0 |Apr low C = 25.4 |May low C = 25.3 |Jun low C = 23.9 |Jul low C = 23.2 |Aug low C = 23.5 |Sep low C = 23.8 |Oct low C = 23.8 |Nov low C = 23.8 |Dec low C = 22.9 | year low C = 23.9 | rain colour = green | Jan rain mm = 16.3 | Feb rain mm = 42.1 | Mar rain mm = 62.7 | Apr rain mm = 131.7 | May rain mm = 274.1 | Jun rain mm = 592.0 | Jul rain mm = 485.9 | Aug rain mm = 349.8 | Sep rain mm = 296.5 | Oct rain mm = 357.4 | Nov rain mm = 175.8 | Dec rain mm = 48.2 | year rain mm = 2832.4 | Jan rain days = 1.0 | Feb rain days = 1.9 | Mar rain days = 3.3 | Apr rain days = 6.7 | May rain days = 11.6 | Jun rain days = 21.3 | Jul rain days = 21.4 | Aug rain days = 16.6 | Sep rain days = 13.8 | Oct rain days = 15.0 | Nov rain days = 8.5 | Dec rain days = 2.9 | year rain days = 123.9 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | Jan humidity = 68 | Feb humidity = 70 | Mar humidity = 73 | Apr humidity = 74 | May humidity = 78 | Jun humidity = 86 | Jul humidity = 88 | Aug humidity = 87 | Sep humidity = 84 | Oct humidity = 81 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 71 |year humidity = 86 |source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]]<ref name=IMDnormals> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 8 April 2024 | url = https://imdpune.gov.in | title = Station: Alappuzha Climatological Table 1991–2020 | work = Climatological Normals 1991–2020 | publisher = India Meteorological Department | access-date = 7 July 2024}}</ref><ref> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 5 February 2020 | url = https://imdpune.gov.in | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M105 | access-date = 19 February 2020}}</ref> }} == জনগাঁথনি == {{bar box |width=250px |barwidth=100px | title = আলাপ্পুয়া চহৰৰ ধৰ্ম (২০১১) | left1 = | right1 = শতাংশ | float = right | bars = {{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|49.85}} {{bar percent|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]|blue|26.23}} {{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|23.62}} {{bar percent|অন্যান্য|black|0.30}} }} [[File:JainTempleAlappuzhaFrontPrd.jpg|thumb|250px|জৈন মন্দিৰ, আলাপ্পুয়া]] {{Historical populations |state=collapsed |align=right |1991 | 174666 |2001 | 239384 |2011 | 240991 |footnote = উৎস: * 1991-2011<ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/|title=Cities and towns in Alappuzha district|website=citypopulation.de}}</ref> }} ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু ইয়াৰ বহিৰ্ভাগৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰে ১১৬,৪৩৯ জন পুৰুষ আৰু ১২৪,৫৫২ গৰাকী মহিলা আছিল। এই চহৰখন আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু পুন্নপ্ৰা তথা কালাৰকোড গাঁৱৰ বহিৰ্ভাগলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ মুঠ মাটিকালি ৬৫.৫৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। চহৰখনত ছয় বছৰৰ অনুৰ্ধৰ শিশুৰ সংখ্যা আছিল ২২,৩৬১ জন। আলাপ্পুয়া চহৰৰ [[সাক্ষৰতাৰ হাৰ]] হ’ল ৯৫.৮১%। চহৰখনত মুঠ সাক্ষৰ লোকৰ সংখ্যা ২০৯,২০১ জন, যাৰ ভিতৰত ১০১,৯২৭ জন পুৰুষ (৯৭.৩%) আৰু ১০৭,২৭৪ গৰাকী মহিলা (৯৪.ND%)। আলাপ্পুয়াত লিংগ অনুপাত আছিল ১০৭০।<ref>[https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS Census India 2011]</ref> চহৰখনৰ জনসংখ্যাৰ বেছিভাগেই [[হিন্দু]], ইয়াৰ লগতে উল্লেখনীয় সংখ্যক [[খ্ৰীষ্টান]] আৰু [[মুছলমান]] লোকো আছে। আটাইতকৈ বেছিকৈ ব্যৱহৃত ভাষাটো হ’ল [[মালয়ালম ভাষা | মালয়ালম]]। অৱশ্যে বহু লোকে [[কোংকণী ভাষা | কোংকণী]] ভাষাও কয়। আলাপ্পুয়া চহৰৰ মালংকাৰা অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টানসকল মালংকাৰা অৰ্থডক্স চিৰিয়ান চাৰ্চৰ নিৰনম ধৰ্মপ্ৰান্তৰ অন্তৰ্ভুক্ত। বৰ্তমান চহৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাখন হ’ল চেন্ট থমাছ অৰ্থডক্স গীৰ্জা, আলাপ্পুয়া। এই গীৰ্জাখনে আলাপ্পুয়াত মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কাৰুণ্য তীৰম নিৰ্দেশনা কেন্দ্ৰও পৰিচালনা কৰে।<ref>{{cite web |title=St. Thomas Church, Parish |url=https://alappuzhaorthodoxchurch.org/parish.html |website=Alappuzha Orthodox Church |access-date=31 January 2025}}</ref> ইয়াত ব্যৱহৃত মালয়ালম ভাষাৰ মানক উপভাষাটো হ’ল চেণ্ট্ৰেল ট্ৰাভাংকোৰ উপভাষা।<ref>{{cite web|url=http://www.jaimalayalam.com/maladialect.htm |title=dialect |publisher=Jaimalayalam.com |date= |access-date=2021-02-14}}</ref> কোংকণী হ’ল [[কোংকণ]] অঞ্চলত কোৱা এটা ভাষা। ১৬ শতিকা আৰু ১৮ শতিকাৰ পৰ্তুগীজ আৰু ওলন্দাজ আক্ৰমণৰ সময়ত বহুতো কোংকণী লোকে দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। তেওঁলোকে [[ট্ৰাভাংকোৰ]] ৰাজ্যৰ তুৰাভুৰ, চেৰ্থালা আৰু আলাপ্পুয়াৰ লগতে কেৰালাৰ অন্যান্য স্থান যেনে কোচি, কোডুংগালুৰ আৰু কোল্লামত আশ্ৰয় লৈছিল। এই লোকসকলৰ এক বুজন সংখ্যক আলাপ্পুয়াত নিগাজীকৈ থাকিবলৈ লয়।<ref>{{cite web|url=http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gosripuram.org.in |access-date=2013-09-25 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927053619/http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |archive-date=27 September 2013 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://gsbkonkani.net/OurHistory.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gsbkonkani.net |access-date=2013-09-25 |archive-date=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919072443/http://www.gsbkonkani.net/OurHistory.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[[Goud Saraswat Brahmin|"migration of konkanis]]</ref> == অৰ্থনীতি == [[File:Alleppey Boat houses.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াত থকা নাওঘৰসমূহ]] এই জিলাখনৰ অৰ্থনীতি কৃষি আৰু সামুদ্ৰিক সামগ্ৰীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ইয়াৰ কৃষি কাৰ্যসমূহ মূলত ‘কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চলক কেন্দ্ৰ কৰি আৱৰ্তিত হয়। যদিও এই জিলাখন উদ্যোগিকভাৱে পিছপৰা, তথাপিও প্ৰাচীন কালৰে পৰাই ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) আৰু ক’য়ৰজাত সামগ্ৰী, সামুদ্ৰিক সামগ্ৰী, হস্ততাঁত, বিভিন্ন ধৰণৰ হস্তশিল্প আৰু তড়ী নিষ্কাশন (toddy tapping) আদি পৰম্পৰাগত উদ্যোগসমূহ ইয়াত সক্ৰিয় হৈ আছে। এই জিলাখনক কেৰালাৰ ক’য়ৰ উদ্যোগৰ পৰম্পৰাগত গৃহভূমি বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/document/56052689/Final-Body|title=Final Body|website=Scribd}}</ref> [[File:Coco Boat Allapphy Kerala.JPG|thumb|আলাপ্পুয়াত ব্যাপক পৰিমাণৰ জলাশয় আছে, এয়া পৰিবহন আৰু পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] কেঁচা সামগ্ৰীৰ সহজ উপলব্ধতা, নাৰিকলৰ কেঁচা বাকলি পচাবলৈ উপযুক্ত জলাশয় তথা খালৰ উপস্থিতি আৰু উন্নত পৰিবহন ব্যৱস্থাই এই উদ্যোগৰ বিকাশৰ মূল কাৰণ। প্ৰাচীন কালৰে পৰাই আৰৱসকলে ক’য়ৰ সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায় চলাই আহিছিল। ১৮৫৯ চনত জেমছ ডাৰাঘে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইয়াত দলিচা আৰু মেট তৈয়াৰ কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>"mats {{cite web|url=http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |title=Archived copy |access-date=2011-06-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110409171842/http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |archive-date=9 April 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৫৫ চনত ক’য়ৰ উদ্যোগ আইনৰ অধীনত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ‘ক’য়ৰ বোৰ্ড’ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|title=coir board|access-date=8 September 2017|archive-date=19 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101119115131/http://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|url-status=dead}}</ref> কালাভুৰত এটা ক’য়ৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান কাৰ্যক্ষম হৈ আছে।<ref>"coir research {{cite web|url=http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |title=Central Coir Research Institute |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110912002921/http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |archive-date=12 September 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৬৫ চনত আলাপ্পুয়াত ৰাষ্ট্ৰীয় ক’য়ৰ প্ৰশিক্ষণ আৰু আৰ্হি প্ৰস্তুতকৰণ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হয়। আলাপ্পুয়া, কায়ামকুলাম, কোক্কোথামংগলাম, কোমালাপুৰম, মান্নানচেৰী, মুহম্মা আৰু ৱায়লাৰত উৎপাদিত সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত নাৰিকলৰ আঁহ বা ক’য়ৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/56052689/8/INDUSTRY-PROFILE |title=coir |publisher=Scribd.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ক’য়ৰজাত সামগ্ৰীসমূহ চেৰ্থালা আৰু মান্নানচেৰী অঞ্চলত পোৱা যায়। আনহাতে আৰুকু্ট্টী আৰু কোডামথুৰুথত চূণৰ খোলা, চেংগানুৰত প্লাইউড, আৰুৰত কেলট্ৰন কণ্ট্ৰ’ল, মাভেলিক্কাৰাত পটাচিয়াম ক্ল’ৰাইড আৰু থানেৰমুক্তমত নাৰিকল তথা নাৰিকল তেল পোৱা যায়। এই চহৰসমূহত উৎপাদিত অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ সামগ্ৰীসমূহ হ’ল— শুকান নাৰিকল (কোপ্ৰা), কাচ, দলিচা আৰু দিয়াচলাই।<ref>"coir mat {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |title=Resources|access-date=7 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201755/http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> বৰ্তমান সময়ত পৰ্যটন খণ্ডই ৰাজহ সংগ্ৰহৰ এক অন্যতম প্ৰধান উৎস হিচাপে গা কৰি উঠিছে। এইটো মূলত ইয়াৰ নাওঘৰসমূহৰ বাবে সম্ভৱ হৈছে, যিয়ে পৰ্যটকসকলক চহৰখনৰ সুন্দৰ জলাশয়সমূহৰ দৃশ্য উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়ে। ইয়াৰ আন এটা কাৰণ হ’ল [[Munnar|মুন্নাৰ]], [[Varkala|ভাৰকলা]] আৰু [[Wayanad|ৱায়নাড]]ৰ দৰে অন্যান্য পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ কাষতে এই ঠাইখন অৱস্থিত। কেৰালা পৰ্যটন বিভাগৰ পৰিসংখ্যা অনুসৰি ২০২০ আৰু ২০২১ চনৰ ভিতৰত আল্লেপ্পীত পৰ্যটকৰ আগমন ৭৪.৫৫% বৃদ্ধি পাইছিল। একে সময়তে সমগ্ৰ ৰাজ্যখনৰ গড় বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ৫১.০৯%।<ref>{{Cite web |last=Tourism |first=Kerala |title=Kerala Statistics – 2021 - Highlights |url=https://www.keralatourism.org/tourismstatistics/tourist_statistics_202120220530122636.pdf |access-date=12 January 2023 |website=Kerala Tourism: Official Website |language=English}}</ref> == জলাশয়ৰ ধান খেতি == [[Image:Kerala Kuttanad2.jpg|thumb|কুত্তানাদৰ ধাননি পথাৰ]] আলাপ্পুয়াৰ প্ৰধান জীৱিকা হ’ল কৃষি কাৰ্য। কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলি জনাজাত কুত্তানাদ অঞ্চলটো আলাপ্পুয়াত অৱস্থিত।<ref name="keralatourism.org"/> ভেম্বনাড হ্ৰদৰ পৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো তিনিটা পৰ্যায়ত সম্পন্ন হৈছিল। প্ৰথম পৰ্যায়ত চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা কোনো বিত্তীয় সাহায্য অবিহনে ব্যক্তিগত উদ্যোগীসকলে এই কাম হাতত লৈছিল। ১৮৬৫ চনত ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ দ্বাৰা জাৰি কৰা ‘পট্টম ঘোষণা’ই ১৮৬৫ ৰ পৰা ১৮৯০ চনৰ ভিতৰত মাটি উদ্ধাৰৰ কাৰ্যসূচীক যথেষ্ট গতি প্ৰদান কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত পথাৰৰ পৰা পানী ওলাই পঠোৱাৰ কাম জলচক্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি মানুহে নিজে কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বৃহৎ পৰিমাণৰ মাটি উদ্ধাৰ কৰাত বাধা আহি পৰিছিল। এই সময়ছোৱাত মাত্ৰ প্ৰায় ২৫০ হেক্টৰ মাটিহে উদ্ধাৰ কৰা সম্ভৱ হৈছিল। এই সময়ছোৱাত উদ্ধাৰ কৰা ভেনাদু হ্ৰদ আৰু মাদাতিল হ্ৰদক ভেম্বনাড হ্ৰদৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা প্ৰথমটো ‘কায়াল নিলম’ (হ্ৰদৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা ভূমি) বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=M.S. Swaminathan, FRS |title=The Kuttanadu Below Sea Level Farming System, India |newspaper=FAO Website |date=May 2013 |page=8 |url=http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150611175117/http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |archive-date=11 June 2015 }}</ref> হ্ৰদৰ পৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰা আৰু তাত খেতি কৰাৰ এই অগ্ৰগামী কাৰ্যসূচীখন পাল্লিথানম লুকা মাথাইয়ে আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |author=G S Unnikrishanan Nair |title=Kuttanad; Our Heritage Our wealth |newspaper=KERALA CALLING |date=September 2013 |pages=16–20 |url=http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |access-date=26 Sep 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927092458/http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |archive-date=27 September 2013 }}</ref> দ্বিতীয় পৰ্যায়টো ১৮৯০ চনৰ পৰা ১৯০৩ চনলৈকে আছিল। ১৯২০ ৰ পৰা ১৯৪০ চনৰ ভিতৰত ধানৰ মূল্য আশ্বাতীতভাৱে হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম মন্থৰ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে এই কামে পুনৰ গতি লাভ কৰে। এই সময়ছোৱাত কৃষি উৎপাদন বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে চৰকাৰে ‘অধিক খাদ্য উৎপাদন কৰক’ নামৰ এক অভিযান আৰম্ভ কৰে। চৰকাৰে নতুন মাটি উদ্ধাৰ কাৰ্যসূচীক উদগনি দিবলৈ বিভিন্ন সাহায্যও আগবঢ়াইছিল। ইলেকট্ৰিক মটৰৰ আৱিষ্কাৰে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম পূৰ্বৰ তুলনাত বহু সহজ, সুলভ আৰু কম বিপদাশঙ্কা যুক্ত কৰি তুলিছিল। মাটি উদ্ধাৰৰ শেষৰ অংশ অৰ্থাৎ কিউ (Q), এছ (S) আৰু টি (T) ব্লক এই সময়ছোৱাতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|last=Studies Society|first=Thiruvananthapuram Economic|date=August 2017|title=Agricultural Development of Kerala From 1800 AD to 1980 AD: A Survey of Studies|url=http://keralaeconomy.com/admin/pdfs/A%20Survey%20of%20Studies.pdf|website=keralaeconomy.com}}</ref> === মুপ্পালম দলঙৰ পুনৰ নিৰ্মাণ === আলাপ্পুয়া চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰত অৱস্থিত ঐতিহাসিক মুপ্পালম বা ত্ৰিমুখী দলংখন এসময়ত পৰ্যটক আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকলৰ বাবে এক প্ৰধান আকৰ্ষণ আছিল।<ref>{{Cite news |last=Viswam |first=Vishak |date=March 13, 2025 |title=Can Nalpalam fill the big shoes of Alappuzha's iconic Muppalam? |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Mar/13/can-nalpalam-fill-the-big-shoes-of-alappuzhas-iconic-muppalam |work=The New Indian Express |pages=1}}</ref> বৰ্তমান এখন নতুন চাৰিলেনযুক্ত দলং নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰা হৈছে, যাক স্থানীয়ভাৱে ‘নালপালম’ বুলি কোৱা হয়। এই দলংখনে চহৰখনৰ দুটা প্ৰধান খাল ক্ৰমে ভাদা খাল আৰু বাণিজ্যিক খালক সংযোগ কৰে। ই আলাপ্পুয়াৰ পথ নেটৱৰ্ক আৰু পৰিচয়ৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ আহিছে। এই দলংখন বিভিন্ন ভাৰতীয় ভাষা যেনে মালয়ালম, হিন্দী, তামিল, তেলুগু আৰু কানাড়া ভাষাৰ ১০০ তকৈও অধিক চলচ্চিত্ৰত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, যিয়ে ইয়াৰ চিনেমাটিক আকৰ্ষণক প্ৰমাণ কৰে। পূৰ্বৰ মুপ্পালম দলংখন ভাঙি তাৰ ঠাইত নতুন আৰু আধুনিক চাৰিলেনযুক্ত নালপালম দলংখন নিৰ্মাণৰ কাম কৰা হৈছে। কেৰালাৰ গড়কপ্তানী বিভাগৰ (PWD) নেতৃত্বত চলি থকা এই প্ৰকল্পটোৱে এই স্থানৰ সাংস্কৃতিক আৰু দৃশ্যগত গুৰুত্বক অক্ষুণ্ণ ৰখাৰ চেষ্টা কৰিছে। == পৰিবহন == {{wide image|Pallathuruthi bridge pano small.jpg|1200px|align-cap=center| পাল্লাথুৰুথী দলং}} === পথ পৰিবহন === ==== ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ==== পানভেল]]ক কন্যা কুমাৰীৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ এই চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। কম্মডী আৰু কালাৰকোডৰ মাজত চহৰৰ যান-জঁট হ্ৰাস কৰিবলৈ আলাপ্পুয়া বাইপাছ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথে আলাপ্পুয়া চহৰক মুম্বাই, উডুপি, মাংগালোৰ, কান্নুৰ, কোঝিকোড়, এৰ্নাকুলাম, কোল্লাম আৰু তিৰুৱনন্তপুৰম আদি প্ৰধান চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। উপকূলীয়-পাহাৰীয়া পৰ্যটন প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে আলাপ্পুয়াক কোদাইকানালৰ সৈতে সংযোগ কৰাত সহায় কৰিবলৈ কেৰালাৰ ১১ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথক ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথলৈ উন্নীত কৰাৰ এক পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150809/nation-current-affairs/article/jawahar-thayankari-lifts-nehru-trophy|title=Jawahar Thayankari lifts Nehru trophy|newspaper=[[Deccan Chronicle]]|date=9 August 2015}}</ref> ==== ৰাজ্যিক ঘাইপথ ==== [[File:KSRTC Bus stand Alappuzha.jpg|thumb|250px|আলাপ্পুয়া কেএছআৰটিচি বাছ আস্থান]] [[File:AC Road SH-11.JPG|250px|thumb|১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ]] আলাপ্পুয়া জিলাত আঠটা ৰাজ্যিক ঘাইপথ আছে। ইয়াৰে তিনিটা আলাপ্পুয়া চহৰৰ পৰা আৰম্ভ হৈছে। ১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ কালাৰকোডৰ পৰা আৰম্ভ হৈ পেৰুন্নাত শেষ হয়। এই ঘাইপথটোক স্থানীয়ভাৱে এচি ৰোড (আলাপ্পুয়া-চাংগানাচেৰী পথ) বুলি জনা যায় আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২৪.২ কিলোমিটাৰ। এইটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পথ যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক কোট্টায়ম জিলাৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ৪০ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ হ’ল আলাপ্পুয়া জিলাৰ এক আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ, যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক তামিলনাডুৰ [[মাদুৰাই]] চহৰৰ সৈতে সংযোগ কৰে। আলাপ্পুয়া জিলাৰ এইটোৱেই একমাত্ৰ আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ। ৬৬ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ আলাপ্পুয়া চহৰৰ পৰা আৰম্ভ হৈ থোপ্পুম্পডীত শেষ হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|title=PWD Public Site|access-date=7 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20101201055331/http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|archive-date=1 December 2010|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> আলাপ্পুয়াত দুটা প্ৰধান বাছ টাৰ্মিনেল আছে। কেৰালা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহন নিগমৰ (KSRTC) বাছ আস্থানটো (ৰাজ্যিক জল পৰিবহন নিগমৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ ওচৰত অৱস্থিত) চৰকাৰী বাছসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আনহাতে বাঝিচেৰীৰ ওচৰত অৱস্থিত ভি কে সোমন মেম’ৰিয়েল পৌৰসভা বাছ আস্থানটো ব্যক্তিগত বাছ আৰু অন্যান্য ৰাজ্যলৈ চলি থকা চুক্তিভিত্তিক বাছ সেৱাসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। KSRTC বাছে আলাপ্পুয়াক বেংগালুৰু, মহীশূৰ, কোল্লুৰ, মাংগালোৰ, চেন্নাই, কইম্বাটুৰ, তিৰুৱনন্তপুৰম আৰু তিৰুভাল্লা আদি স্থানৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ইয়াৰ উপৰি SETC আৰু TNSTCয়ে চহৰখনলৈ দৈনিক কেইবাটাও বাছ সেৱা পৰিচালনা কৰে। কৰ্ণাটক ৰাজ্যিক পথ পৰিবহন নিগমেও আলাপ্পুয়াৰ পৰা দৈনিক দুখন বাছ চলায় বুলি জানিব পৰা গৈছে। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ কাষৰ ৱালাভানাড়ুত এটা নতুন কেএছআৰটিচি (KSRTC) ডিপো আৰু বাছ আস্থান নিৰ্মাণৰ কাম চলি আছে। এই প্ৰকল্পটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে এই অঞ্চলৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা উন্নত কৰা আৰু পৰিবহন আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰা। === জল পৰিবহন === জিলাখনত ব্যাপক পৰিমাণে থকা জলাশয় আৰু খালসমূহৰ বাবে জল পৰিবহন ইয়াত অত্যন্ত জনপ্ৰিয়। ৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ আলাপ্পুয়াৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। চহৰখনত এটা ৰাজ্যিক জল পৰিবহন বিভাগৰ ফেৰী ঘাট বা বোট জেটী KSRTC বাছ আস্থানৰ বিপৰীত দিশত অৱস্থিত। ইয়াৰ পৰা কোট্টায়ম চহৰ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু চহৰ তথা ঘাটসমূহলৈ ফেৰী সেৱা উপলব্ধ আছে। ফুৰিবলৈ অহা পৰ্যটকসকলৰ বাবে হাউচবোটৰ তুলনাত SWTD ফেৰী সেৱা এক সুলভ বিকল্প। [[File:The Public Transport Through Waters in Kerala.jpg|thumb|কেৰালাৰ জলাশয়সমূহত দীৰ্ঘ দূৰত্বৰ পৰিবহনৰ বাবে কেৰালা ৰাজ্যিক পৰিবহন সংস্থাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ৰাজহুৱা জল পৰিবহন ব্যৱস্থা]] === ৰেল পৰিবহন === আলাপ্পুয়া চহৰখন এৰ্নাকুলাম–কায়ামকুলাম উপকূলীয় ৰেলপথৰ দ্বাৰা সংযোগ হৈ আছে। ই তিৰুৱনন্তপুৰম, কোল্লাম, কোচি, কইম্বাটুৰ, চেন্নাই, দিল্লী, বোকাৰো আৰু মুম্বাইৰ দৰে চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰে। আলাপ্পুয়া ৰেল ষ্টেচন চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰ পৰা প্ৰায় ৪ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।<ref>Trains from Alappuzha {{cite web|url=http://www.indiantrains.org/station-details/?code%3DALLP%26name%3DALLEPPEY |title=Indian Trains: Alleppey (ALLP) Railway Station Details |access-date=2011-06-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906084048/http://www.indiantrains.org/station-details/?code=ALLP&name=ALLEPPEY |archive-date=6 September 2011 |df=dmy }}</ref> আলাপ্পুয়াৰ পৰা কান্নুৰ, চেন্নাই, ধানবাদ আৰু টাটানগৰ আদি চহৰসমূহলৈ মুঠ চাৰিখন ৰেল যাত্ৰা কৰে। চহৰখনত দিনটোৰ মাজে মাজে বহুতো লোকেল ৰেল চলাচল কৰে, যিবোৰে আলাপ্পুয়াক ওচৰ-পাজৰৰ চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। যিহেতু আলাপ্পুয়া এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী, সেয়েহে দিল্লী, চণ্ডীগড়, বেংগালুৰু, মাংগালোৰ, কোঝিকোড় আৰু অমৃতসৰৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰসমূহৰ পৰা অহা ৰেলসমূহ এই ষ্টেচনৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।<ref>[https://www.atdcalleppey.com/ ATDC – Alleppey Tourism Development Co-operative Society Ltd.], is the premier body in the district of Alleppey, Kerala for the promotion of tourism.</ref> === বিমান পৰিবহন === চহৰখনৰ পৰা উত্তৰ দিশে প্ৰায় ৭৮ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[Cochin International Airport|কোচিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল আটাইতকৈ ওচৰৰ বিমান বন্দৰ। আনহাতে দক্ষিণ দিশে ১৫৯ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল জিলাখনক অন্যান্য দেশৰ সৈতে সংযোগ কৰা আন এটা বিমান বন্দৰ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটকসকলে আলাপ্পুয়াত উপস্থিত হ’বলৈ এই বিমান বন্দৰসমূহ ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ ওচৰৰ আন দুটা বিমান বন্দৰ হ'ল কালিকট (২৩৬ কিলোমিটাৰ) আৰু কইম্বাটুৰ (২৫৪ কিলোমিটাৰ) বিমান বন্দৰ। চহৰখনত চৰকাৰী কাম-কাজৰ বাবে এটা হেলিপেড সংৰক্ষিত কৰি ৰখা হৈছে। ktmktqpnwr1tp3ar6qjq7b2f0mzhnpv 622944 622937 2026-08-03T06:04:40Z AjayDas 12623 /* বিমান পৰিবহন */ 622944 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাওঁফালৰ পৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters , Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰে পৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহনৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰ ফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামাকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদুৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰে পৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰে পৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইন্ট থমাছৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰ পৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰ পৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰে পৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰে পৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেন্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ) সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰ দ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰ পৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰ পৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> == ভূগোল == {{wide image|VembanadAlleppey.jpg|800px|[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]}} আলাপ্পুয়া {{Coord|9.54|N|76.40|E|}} ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://fallingrain.com |title=Maps, Weather, Videos, and Airports for Alappuzha, India |publisher=Fallingrain.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ইয়াৰ গড় উচ্চতা হ'ল ১ মিটাৰ (৩ ফুট)।<ref>[http://mongabay.com elevation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111116031902/http://mongabay.com |date=16 November 2011 }}</ref> আলাপ্পুয়া জিলাখনে ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালি আৱৰি আছে। ইয়াৰ কাষতে ২১৯৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জুৰি [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]] অৱস্থিত। জিলাখনৰ ৮০ কিলোমিটাৰ জোৰা উপকূলীয় অঞ্চলত লগ হোৱাৰ আগতে ছয়খন প্ৰধান নদী এই হ্ৰদটোত বিলীন হৈছে। আলাপ্পুয়া চহৰখনৰ মাজেৰে কেইবাটাও খাল পাৰ হৈ গৈছে, যিবোৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ (ভাৰত)|৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ]]ৰ এক অংশ।<ref>{{cite web|url=https://thehouseboatkerala.com|title=Alleppey|website=thehouseboatkerala.com}}</ref> এই জিলাখন মূলত কেইবাটাও হ্ৰদ, নদী আৰু খালেৰে পৰিবেষ্টিত এক বালিচহীয়া অঞ্চল। জিলাখনৰ পূব অংশত থকা [[ভৰণীক্কাভু]] আৰু [[চেংগানুৰ]] ব্লকৰ মাজত সিঁচৰিত হৈ থকা কিছুমান সৰু পাহাৰৰ বাহিৰে ইয়াত কোনো ডাঙৰ পাহাৰ বা পৰ্বত নাই। এই জিলাত কোনো বনাঞ্চল নাই। আলাপ্পুয়াৰ পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত। চহৰখনত হ্ৰদ, সৰু সাগৰ (লগুন) আৰু [[মিঠা পানী]]ৰ নদীৰ এক নেটৱৰ্ক আছে। আলাপ্পুয়াৰ উপকূলীয় পানীৰ প্ৰাচুৰ্যৰ প্ৰমাণস্বৰূপ প্ৰতি বছৰে বৰ্ষাকালৰ পিছত উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাছ আৰু [[চিংৰী মাছ | মিছামাছ]] জমা হয়। এই পৰিঘটনাটোক স্থানীয়ভাৱে ‘চাকৰা’ (Chakara) বুলি কোৱা হয়। বালিৰ ক্ষয়-বৃদ্ধিৰ এই বাৰ্ষিক প্ৰক্ৰিয়াটোৱে স্থানীয় অৰ্থনীতিলৈ বিশেষ অৱদান যোগায়। কেৰালাৰ ৰাইজৰ বাবে এই সময়ছোৱা এক উৎসৱৰ বতৰ। বাৰ্ষিক বানপানীয়ে এই অঞ্চলৰ মাটি আৰু পানী পুনৰ সজীৱ তথা পৰিষ্কাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত সাগৰত মিছামাছ, [[লবষ্টাৰ]], কাছ আৰু অন্যান্য সামুদ্ৰিক উদ্ভিদৰ প্ৰচুৰ বৃদ্ধি ঘটে। ইয়াৰ জলাশয় আৰু [[আৰ্দ্ৰভূমি]]সমূহে প্ৰতি বছৰে সুদূৰ অঞ্চলৰ পৰা অহা হাজাৰ হাজাৰ পৰিভ্ৰমী হাঁহ, [[পানী কাউৰী]] আৰু অন্যান্য পক্ষীক আশ্ৰয় দিয়ে। এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ‘কেৰালাৰ ভঁৰাল’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চল। [[কুত্তানাদ]]ক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলিও জনা যায় আৰু পৃথিৱীৰ যি কেইটা কম সংখ্যক ঠাইত সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত কুত্তানাদ অন্যতম।<ref name="keralatourism.org">{{Cite web |title=Kuttanad - the Rice Bowl of Kerala in Alappuzha |url=https://keralatourism.org |access-date=2025-03-11 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ইয়াৰ ধাননি পথাৰসমূহ গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ প্ৰায় ০.৬ ৰ পৰা ২ মিটাৰ তলত অৱস্থিত।<ref name="alappuzha"/> === জলবায়ু === সাগৰৰ নিকটৱৰ্তী হোৱাৰ বাবে আলাপ্পুয়াৰ জলবায়ু [[গ্ৰীষ্মকাল]]ত গৰম আৰু আদ্ৰ হয়। অৱশ্যে অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত জলবায়ু বেশ আৰামদায়ক আৰু শান্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ গড় বাৰ্ষিক উষ্ণতা ২৭ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ। ৰাজ্যৰ অন্যান্য অংশৰ দৰেই এই জিলাখনেও দুটা ঋতুভিত্তিক [[মৌচুমী বায়ু]]ৰ সুফল লাভ কৰে। [[দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু]] আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ু দুয়োটাৰে প্ৰভাৱ আলাপ্পুয়াাত পৰে বাবে ইয়াত দীঘলীয়া বৰ্ষাকাল দেখা যায়। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৱে জুনৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে জলবায়ুত প্ৰভাৱ পেলায়। আনহাতে উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৱে অক্টোবৰৰ পৰা নৱেম্বৰ মাহলৈ বৰ্ষণ আনি দিয়ে। এই অঞ্চলৰ গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ ২৭৬৩ মিলিমিটাৰ।<ref>{{cite web|url=https://mapsofindia.com|title=Annual Rainfall Map of India, Rainfall in India|website=Maps of India}}</ref> {{Weather box | location = আলাপ্পুয়া (১৯৯১–২০২০, চৰম সীমা ১৯৪৪–২০১২) | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 36.7 | Feb record high C = 37.4 | Mar record high C = 37.9 | Apr record high C = 38.2 | May record high C = 36.7 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 34.0 | Aug record high C = 34.2 | Sep record high C = 34.8 | Oct record high C = 35.6 | Nov record high C = 35.4 | Dec record high C = 36.6 | year record high C = 38.2 | Jan record low C = 17.3 | Feb record low C = 18.7 | Mar record low C = 18.8 | Apr record low C = 19.2 | May record low C = 20.0 | Jun record low C = 19.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.4 | Sep record low C = 20.4 | Oct record low C = 19.3 | Nov record low C = 20.0 | Dec record low C = 17.8 | year record low C = 17.3 |Jan high C = 32.7 |Feb high C = 33.0 |Mar high C = 33.6 |Apr high C = 33.7 |May high C = 32.8 |Jun high C = 30.4 |Jul high C = 29.4 |Aug high C = 29.6 |Sep high C = 30.5 |Oct high C = 31.3 |Nov high C = 32.0 |Dec high C = 32.5 | year high C = 31.8 |Jan low C = 22.5 |Feb low C = 23.6 |Mar low C = 25.0 |Apr low C = 25.4 |May low C = 25.3 |Jun low C = 23.9 |Jul low C = 23.2 |Aug low C = 23.5 |Sep low C = 23.8 |Oct low C = 23.8 |Nov low C = 23.8 |Dec low C = 22.9 | year low C = 23.9 | rain colour = green | Jan rain mm = 16.3 | Feb rain mm = 42.1 | Mar rain mm = 62.7 | Apr rain mm = 131.7 | May rain mm = 274.1 | Jun rain mm = 592.0 | Jul rain mm = 485.9 | Aug rain mm = 349.8 | Sep rain mm = 296.5 | Oct rain mm = 357.4 | Nov rain mm = 175.8 | Dec rain mm = 48.2 | year rain mm = 2832.4 | Jan rain days = 1.0 | Feb rain days = 1.9 | Mar rain days = 3.3 | Apr rain days = 6.7 | May rain days = 11.6 | Jun rain days = 21.3 | Jul rain days = 21.4 | Aug rain days = 16.6 | Sep rain days = 13.8 | Oct rain days = 15.0 | Nov rain days = 8.5 | Dec rain days = 2.9 | year rain days = 123.9 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | Jan humidity = 68 | Feb humidity = 70 | Mar humidity = 73 | Apr humidity = 74 | May humidity = 78 | Jun humidity = 86 | Jul humidity = 88 | Aug humidity = 87 | Sep humidity = 84 | Oct humidity = 81 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 71 |year humidity = 86 |source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]]<ref name=IMDnormals> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 8 April 2024 | url = https://imdpune.gov.in | title = Station: Alappuzha Climatological Table 1991–2020 | work = Climatological Normals 1991–2020 | publisher = India Meteorological Department | access-date = 7 July 2024}}</ref><ref> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 5 February 2020 | url = https://imdpune.gov.in | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M105 | access-date = 19 February 2020}}</ref> }} == জনগাঁথনি == {{bar box |width=250px |barwidth=100px | title = আলাপ্পুয়া চহৰৰ ধৰ্ম (২০১১) | left1 = | right1 = শতাংশ | float = right | bars = {{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|49.85}} {{bar percent|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]|blue|26.23}} {{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|23.62}} {{bar percent|অন্যান্য|black|0.30}} }} [[File:JainTempleAlappuzhaFrontPrd.jpg|thumb|250px|জৈন মন্দিৰ, আলাপ্পুয়া]] {{Historical populations |state=collapsed |align=right |1991 | 174666 |2001 | 239384 |2011 | 240991 |footnote = উৎস: * 1991-2011<ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/|title=Cities and towns in Alappuzha district|website=citypopulation.de}}</ref> }} ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু ইয়াৰ বহিৰ্ভাগৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰে ১১৬,৪৩৯ জন পুৰুষ আৰু ১২৪,৫৫২ গৰাকী মহিলা আছিল। এই চহৰখন আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু পুন্নপ্ৰা তথা কালাৰকোড গাঁৱৰ বহিৰ্ভাগলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ মুঠ মাটিকালি ৬৫.৫৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। চহৰখনত ছয় বছৰৰ অনুৰ্ধৰ শিশুৰ সংখ্যা আছিল ২২,৩৬১ জন। আলাপ্পুয়া চহৰৰ [[সাক্ষৰতাৰ হাৰ]] হ’ল ৯৫.৮১%। চহৰখনত মুঠ সাক্ষৰ লোকৰ সংখ্যা ২০৯,২০১ জন, যাৰ ভিতৰত ১০১,৯২৭ জন পুৰুষ (৯৭.৩%) আৰু ১০৭,২৭৪ গৰাকী মহিলা (৯৪.ND%)। আলাপ্পুয়াত লিংগ অনুপাত আছিল ১০৭০।<ref>[https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS Census India 2011]</ref> চহৰখনৰ জনসংখ্যাৰ বেছিভাগেই [[হিন্দু]], ইয়াৰ লগতে উল্লেখনীয় সংখ্যক [[খ্ৰীষ্টান]] আৰু [[মুছলমান]] লোকো আছে। আটাইতকৈ বেছিকৈ ব্যৱহৃত ভাষাটো হ’ল [[মালয়ালম ভাষা | মালয়ালম]]। অৱশ্যে বহু লোকে [[কোংকণী ভাষা | কোংকণী]] ভাষাও কয়। আলাপ্পুয়া চহৰৰ মালংকাৰা অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টানসকল মালংকাৰা অৰ্থডক্স চিৰিয়ান চাৰ্চৰ নিৰনম ধৰ্মপ্ৰান্তৰ অন্তৰ্ভুক্ত। বৰ্তমান চহৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাখন হ’ল চেন্ট থমাছ অৰ্থডক্স গীৰ্জা, আলাপ্পুয়া। এই গীৰ্জাখনে আলাপ্পুয়াত মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কাৰুণ্য তীৰম নিৰ্দেশনা কেন্দ্ৰও পৰিচালনা কৰে।<ref>{{cite web |title=St. Thomas Church, Parish |url=https://alappuzhaorthodoxchurch.org/parish.html |website=Alappuzha Orthodox Church |access-date=31 January 2025}}</ref> ইয়াত ব্যৱহৃত মালয়ালম ভাষাৰ মানক উপভাষাটো হ’ল চেণ্ট্ৰেল ট্ৰাভাংকোৰ উপভাষা।<ref>{{cite web|url=http://www.jaimalayalam.com/maladialect.htm |title=dialect |publisher=Jaimalayalam.com |date= |access-date=2021-02-14}}</ref> কোংকণী হ’ল [[কোংকণ]] অঞ্চলত কোৱা এটা ভাষা। ১৬ শতিকা আৰু ১৮ শতিকাৰ পৰ্তুগীজ আৰু ওলন্দাজ আক্ৰমণৰ সময়ত বহুতো কোংকণী লোকে দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। তেওঁলোকে [[ট্ৰাভাংকোৰ]] ৰাজ্যৰ তুৰাভুৰ, চেৰ্থালা আৰু আলাপ্পুয়াৰ লগতে কেৰালাৰ অন্যান্য স্থান যেনে কোচি, কোডুংগালুৰ আৰু কোল্লামত আশ্ৰয় লৈছিল। এই লোকসকলৰ এক বুজন সংখ্যক আলাপ্পুয়াত নিগাজীকৈ থাকিবলৈ লয়।<ref>{{cite web|url=http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gosripuram.org.in |access-date=2013-09-25 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927053619/http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |archive-date=27 September 2013 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://gsbkonkani.net/OurHistory.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gsbkonkani.net |access-date=2013-09-25 |archive-date=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919072443/http://www.gsbkonkani.net/OurHistory.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[[Goud Saraswat Brahmin|"migration of konkanis]]</ref> == অৰ্থনীতি == [[File:Alleppey Boat houses.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াত থকা নাওঘৰসমূহ]] এই জিলাখনৰ অৰ্থনীতি কৃষি আৰু সামুদ্ৰিক সামগ্ৰীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ইয়াৰ কৃষি কাৰ্যসমূহ মূলত ‘কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চলক কেন্দ্ৰ কৰি আৱৰ্তিত হয়। যদিও এই জিলাখন উদ্যোগিকভাৱে পিছপৰা, তথাপিও প্ৰাচীন কালৰে পৰাই ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) আৰু ক’য়ৰজাত সামগ্ৰী, সামুদ্ৰিক সামগ্ৰী, হস্ততাঁত, বিভিন্ন ধৰণৰ হস্তশিল্প আৰু তড়ী নিষ্কাশন (toddy tapping) আদি পৰম্পৰাগত উদ্যোগসমূহ ইয়াত সক্ৰিয় হৈ আছে। এই জিলাখনক কেৰালাৰ ক’য়ৰ উদ্যোগৰ পৰম্পৰাগত গৃহভূমি বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/document/56052689/Final-Body|title=Final Body|website=Scribd}}</ref> [[File:Coco Boat Allapphy Kerala.JPG|thumb|আলাপ্পুয়াত ব্যাপক পৰিমাণৰ জলাশয় আছে, এয়া পৰিবহন আৰু পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] কেঁচা সামগ্ৰীৰ সহজ উপলব্ধতা, নাৰিকলৰ কেঁচা বাকলি পচাবলৈ উপযুক্ত জলাশয় তথা খালৰ উপস্থিতি আৰু উন্নত পৰিবহন ব্যৱস্থাই এই উদ্যোগৰ বিকাশৰ মূল কাৰণ। প্ৰাচীন কালৰে পৰাই আৰৱসকলে ক’য়ৰ সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায় চলাই আহিছিল। ১৮৫৯ চনত জেমছ ডাৰাঘে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইয়াত দলিচা আৰু মেট তৈয়াৰ কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>"mats {{cite web|url=http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |title=Archived copy |access-date=2011-06-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110409171842/http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |archive-date=9 April 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৫৫ চনত ক’য়ৰ উদ্যোগ আইনৰ অধীনত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ‘ক’য়ৰ বোৰ্ড’ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|title=coir board|access-date=8 September 2017|archive-date=19 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101119115131/http://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|url-status=dead}}</ref> কালাভুৰত এটা ক’য়ৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান কাৰ্যক্ষম হৈ আছে।<ref>"coir research {{cite web|url=http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |title=Central Coir Research Institute |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110912002921/http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |archive-date=12 September 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৬৫ চনত আলাপ্পুয়াত ৰাষ্ট্ৰীয় ক’য়ৰ প্ৰশিক্ষণ আৰু আৰ্হি প্ৰস্তুতকৰণ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হয়। আলাপ্পুয়া, কায়ামকুলাম, কোক্কোথামংগলাম, কোমালাপুৰম, মান্নানচেৰী, মুহম্মা আৰু ৱায়লাৰত উৎপাদিত সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত নাৰিকলৰ আঁহ বা ক’য়ৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/56052689/8/INDUSTRY-PROFILE |title=coir |publisher=Scribd.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ক’য়ৰজাত সামগ্ৰীসমূহ চেৰ্থালা আৰু মান্নানচেৰী অঞ্চলত পোৱা যায়। আনহাতে আৰুকু্ট্টী আৰু কোডামথুৰুথত চূণৰ খোলা, চেংগানুৰত প্লাইউড, আৰুৰত কেলট্ৰন কণ্ট্ৰ’ল, মাভেলিক্কাৰাত পটাচিয়াম ক্ল’ৰাইড আৰু থানেৰমুক্তমত নাৰিকল তথা নাৰিকল তেল পোৱা যায়। এই চহৰসমূহত উৎপাদিত অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ সামগ্ৰীসমূহ হ’ল— শুকান নাৰিকল (কোপ্ৰা), কাচ, দলিচা আৰু দিয়াচলাই।<ref>"coir mat {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |title=Resources|access-date=7 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201755/http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> বৰ্তমান সময়ত পৰ্যটন খণ্ডই ৰাজহ সংগ্ৰহৰ এক অন্যতম প্ৰধান উৎস হিচাপে গা কৰি উঠিছে। এইটো মূলত ইয়াৰ নাওঘৰসমূহৰ বাবে সম্ভৱ হৈছে, যিয়ে পৰ্যটকসকলক চহৰখনৰ সুন্দৰ জলাশয়সমূহৰ দৃশ্য উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়ে। ইয়াৰ আন এটা কাৰণ হ’ল [[Munnar|মুন্নাৰ]], [[Varkala|ভাৰকলা]] আৰু [[Wayanad|ৱায়নাড]]ৰ দৰে অন্যান্য পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ কাষতে এই ঠাইখন অৱস্থিত। কেৰালা পৰ্যটন বিভাগৰ পৰিসংখ্যা অনুসৰি ২০২০ আৰু ২০২১ চনৰ ভিতৰত আল্লেপ্পীত পৰ্যটকৰ আগমন ৭৪.৫৫% বৃদ্ধি পাইছিল। একে সময়তে সমগ্ৰ ৰাজ্যখনৰ গড় বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ৫১.০৯%।<ref>{{Cite web |last=Tourism |first=Kerala |title=Kerala Statistics – 2021 - Highlights |url=https://www.keralatourism.org/tourismstatistics/tourist_statistics_202120220530122636.pdf |access-date=12 January 2023 |website=Kerala Tourism: Official Website |language=English}}</ref> == জলাশয়ৰ ধান খেতি == [[Image:Kerala Kuttanad2.jpg|thumb|কুত্তানাদৰ ধাননি পথাৰ]] আলাপ্পুয়াৰ প্ৰধান জীৱিকা হ’ল কৃষি কাৰ্য। কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলি জনাজাত কুত্তানাদ অঞ্চলটো আলাপ্পুয়াত অৱস্থিত।<ref name="keralatourism.org"/> ভেম্বনাড হ্ৰদৰ পৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো তিনিটা পৰ্যায়ত সম্পন্ন হৈছিল। প্ৰথম পৰ্যায়ত চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা কোনো বিত্তীয় সাহায্য অবিহনে ব্যক্তিগত উদ্যোগীসকলে এই কাম হাতত লৈছিল। ১৮৬৫ চনত ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ দ্বাৰা জাৰি কৰা ‘পট্টম ঘোষণা’ই ১৮৬৫ ৰ পৰা ১৮৯০ চনৰ ভিতৰত মাটি উদ্ধাৰৰ কাৰ্যসূচীক যথেষ্ট গতি প্ৰদান কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত পথাৰৰ পৰা পানী ওলাই পঠোৱাৰ কাম জলচক্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি মানুহে নিজে কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বৃহৎ পৰিমাণৰ মাটি উদ্ধাৰ কৰাত বাধা আহি পৰিছিল। এই সময়ছোৱাত মাত্ৰ প্ৰায় ২৫০ হেক্টৰ মাটিহে উদ্ধাৰ কৰা সম্ভৱ হৈছিল। এই সময়ছোৱাত উদ্ধাৰ কৰা ভেনাদু হ্ৰদ আৰু মাদাতিল হ্ৰদক ভেম্বনাড হ্ৰদৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা প্ৰথমটো ‘কায়াল নিলম’ (হ্ৰদৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা ভূমি) বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=M.S. Swaminathan, FRS |title=The Kuttanadu Below Sea Level Farming System, India |newspaper=FAO Website |date=May 2013 |page=8 |url=http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150611175117/http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |archive-date=11 June 2015 }}</ref> হ্ৰদৰ পৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰা আৰু তাত খেতি কৰাৰ এই অগ্ৰগামী কাৰ্যসূচীখন পাল্লিথানম লুকা মাথাইয়ে আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |author=G S Unnikrishanan Nair |title=Kuttanad; Our Heritage Our wealth |newspaper=KERALA CALLING |date=September 2013 |pages=16–20 |url=http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |access-date=26 Sep 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927092458/http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |archive-date=27 September 2013 }}</ref> দ্বিতীয় পৰ্যায়টো ১৮৯০ চনৰ পৰা ১৯০৩ চনলৈকে আছিল। ১৯২০ ৰ পৰা ১৯৪০ চনৰ ভিতৰত ধানৰ মূল্য আশ্বাতীতভাৱে হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম মন্থৰ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে এই কামে পুনৰ গতি লাভ কৰে। এই সময়ছোৱাত কৃষি উৎপাদন বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে চৰকাৰে ‘অধিক খাদ্য উৎপাদন কৰক’ নামৰ এক অভিযান আৰম্ভ কৰে। চৰকাৰে নতুন মাটি উদ্ধাৰ কাৰ্যসূচীক উদগনি দিবলৈ বিভিন্ন সাহায্যও আগবঢ়াইছিল। ইলেকট্ৰিক মটৰৰ আৱিষ্কাৰে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম পূৰ্বৰ তুলনাত বহু সহজ, সুলভ আৰু কম বিপদাশঙ্কা যুক্ত কৰি তুলিছিল। মাটি উদ্ধাৰৰ শেষৰ অংশ অৰ্থাৎ কিউ (Q), এছ (S) আৰু টি (T) ব্লক এই সময়ছোৱাতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|last=Studies Society|first=Thiruvananthapuram Economic|date=August 2017|title=Agricultural Development of Kerala From 1800 AD to 1980 AD: A Survey of Studies|url=http://keralaeconomy.com/admin/pdfs/A%20Survey%20of%20Studies.pdf|website=keralaeconomy.com}}</ref> === মুপ্পালম দলঙৰ পুনৰ নিৰ্মাণ === আলাপ্পুয়া চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰত অৱস্থিত ঐতিহাসিক মুপ্পালম বা ত্ৰিমুখী দলংখন এসময়ত পৰ্যটক আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকলৰ বাবে এক প্ৰধান আকৰ্ষণ আছিল।<ref>{{Cite news |last=Viswam |first=Vishak |date=March 13, 2025 |title=Can Nalpalam fill the big shoes of Alappuzha's iconic Muppalam? |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Mar/13/can-nalpalam-fill-the-big-shoes-of-alappuzhas-iconic-muppalam |work=The New Indian Express |pages=1}}</ref> বৰ্তমান এখন নতুন চাৰিলেনযুক্ত দলং নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰা হৈছে, যাক স্থানীয়ভাৱে ‘নালপালম’ বুলি কোৱা হয়। এই দলংখনে চহৰখনৰ দুটা প্ৰধান খাল ক্ৰমে ভাদা খাল আৰু বাণিজ্যিক খালক সংযোগ কৰে। ই আলাপ্পুয়াৰ পথ নেটৱৰ্ক আৰু পৰিচয়ৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ আহিছে। এই দলংখন বিভিন্ন ভাৰতীয় ভাষা যেনে মালয়ালম, হিন্দী, তামিল, তেলুগু আৰু কানাড়া ভাষাৰ ১০০ তকৈও অধিক চলচ্চিত্ৰত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, যিয়ে ইয়াৰ চিনেমাটিক আকৰ্ষণক প্ৰমাণ কৰে। পূৰ্বৰ মুপ্পালম দলংখন ভাঙি তাৰ ঠাইত নতুন আৰু আধুনিক চাৰিলেনযুক্ত নালপালম দলংখন নিৰ্মাণৰ কাম কৰা হৈছে। কেৰালাৰ গড়কপ্তানী বিভাগৰ (PWD) নেতৃত্বত চলি থকা এই প্ৰকল্পটোৱে এই স্থানৰ সাংস্কৃতিক আৰু দৃশ্যগত গুৰুত্বক অক্ষুণ্ণ ৰখাৰ চেষ্টা কৰিছে। == পৰিবহন == {{wide image|Pallathuruthi bridge pano small.jpg|1200px|align-cap=center| পাল্লাথুৰুথী দলং}} === পথ পৰিবহন === ==== ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ==== পানভেল]]ক কন্যা কুমাৰীৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ এই চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। কম্মডী আৰু কালাৰকোডৰ মাজত চহৰৰ যান-জঁট হ্ৰাস কৰিবলৈ আলাপ্পুয়া বাইপাছ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথে আলাপ্পুয়া চহৰক মুম্বাই, উডুপি, মাংগালোৰ, কান্নুৰ, কোঝিকোড়, এৰ্নাকুলাম, কোল্লাম আৰু তিৰুৱনন্তপুৰম আদি প্ৰধান চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। উপকূলীয়-পাহাৰীয়া পৰ্যটন প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে আলাপ্পুয়াক কোদাইকানালৰ সৈতে সংযোগ কৰাত সহায় কৰিবলৈ কেৰালাৰ ১১ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথক ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথলৈ উন্নীত কৰাৰ এক পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150809/nation-current-affairs/article/jawahar-thayankari-lifts-nehru-trophy|title=Jawahar Thayankari lifts Nehru trophy|newspaper=[[Deccan Chronicle]]|date=9 August 2015}}</ref> ==== ৰাজ্যিক ঘাইপথ ==== [[File:KSRTC Bus stand Alappuzha.jpg|thumb|250px|আলাপ্পুয়া কেএছআৰটিচি বাছ আস্থান]] [[File:AC Road SH-11.JPG|250px|thumb|১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ]] আলাপ্পুয়া জিলাত আঠটা ৰাজ্যিক ঘাইপথ আছে। ইয়াৰে তিনিটা আলাপ্পুয়া চহৰৰ পৰা আৰম্ভ হৈছে। ১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ কালাৰকোডৰ পৰা আৰম্ভ হৈ পেৰুন্নাত শেষ হয়। এই ঘাইপথটোক স্থানীয়ভাৱে এচি ৰোড (আলাপ্পুয়া-চাংগানাচেৰী পথ) বুলি জনা যায় আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২৪.২ কিলোমিটাৰ। এইটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পথ যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক কোট্টায়ম জিলাৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ৪০ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ হ’ল আলাপ্পুয়া জিলাৰ এক আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ, যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক তামিলনাডুৰ [[মাদুৰাই]] চহৰৰ সৈতে সংযোগ কৰে। আলাপ্পুয়া জিলাৰ এইটোৱেই একমাত্ৰ আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ। ৬৬ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ আলাপ্পুয়া চহৰৰ পৰা আৰম্ভ হৈ থোপ্পুম্পডীত শেষ হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|title=PWD Public Site|access-date=7 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20101201055331/http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|archive-date=1 December 2010|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> আলাপ্পুয়াত দুটা প্ৰধান বাছ টাৰ্মিনেল আছে। কেৰালা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহন নিগমৰ (KSRTC) বাছ আস্থানটো (ৰাজ্যিক জল পৰিবহন নিগমৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ ওচৰত অৱস্থিত) চৰকাৰী বাছসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আনহাতে বাঝিচেৰীৰ ওচৰত অৱস্থিত ভি কে সোমন মেম’ৰিয়েল পৌৰসভা বাছ আস্থানটো ব্যক্তিগত বাছ আৰু অন্যান্য ৰাজ্যলৈ চলি থকা চুক্তিভিত্তিক বাছ সেৱাসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। KSRTC বাছে আলাপ্পুয়াক বেংগালুৰু, মহীশূৰ, কোল্লুৰ, মাংগালোৰ, চেন্নাই, কইম্বাটুৰ, তিৰুৱনন্তপুৰম আৰু তিৰুভাল্লা আদি স্থানৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ইয়াৰ উপৰি SETC আৰু TNSTCয়ে চহৰখনলৈ দৈনিক কেইবাটাও বাছ সেৱা পৰিচালনা কৰে। কৰ্ণাটক ৰাজ্যিক পথ পৰিবহন নিগমেও আলাপ্পুয়াৰ পৰা দৈনিক দুখন বাছ চলায় বুলি জানিব পৰা গৈছে। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ কাষৰ ৱালাভানাড়ুত এটা নতুন কেএছআৰটিচি (KSRTC) ডিপো আৰু বাছ আস্থান নিৰ্মাণৰ কাম চলি আছে। এই প্ৰকল্পটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে এই অঞ্চলৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা উন্নত কৰা আৰু পৰিবহন আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰা। === জল পৰিবহন === জিলাখনত ব্যাপক পৰিমাণে থকা জলাশয় আৰু খালসমূহৰ বাবে জল পৰিবহন ইয়াত অত্যন্ত জনপ্ৰিয়। ৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ আলাপ্পুয়াৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। চহৰখনত এটা ৰাজ্যিক জল পৰিবহন বিভাগৰ ফেৰী ঘাট বা বোট জেটী KSRTC বাছ আস্থানৰ বিপৰীত দিশত অৱস্থিত। ইয়াৰ পৰা কোট্টায়ম চহৰ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু চহৰ তথা ঘাটসমূহলৈ ফেৰী সেৱা উপলব্ধ আছে। ফুৰিবলৈ অহা পৰ্যটকসকলৰ বাবে হাউচবোটৰ তুলনাত SWTD ফেৰী সেৱা এক সুলভ বিকল্প। [[File:The Public Transport Through Waters in Kerala.jpg|thumb|কেৰালাৰ জলাশয়সমূহত দীৰ্ঘ দূৰত্বৰ পৰিবহনৰ বাবে কেৰালা ৰাজ্যিক পৰিবহন সংস্থাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ৰাজহুৱা জল পৰিবহন ব্যৱস্থা]] === ৰেল পৰিবহন === আলাপ্পুয়া চহৰখন এৰ্নাকুলাম–কায়ামকুলাম উপকূলীয় ৰেলপথৰ দ্বাৰা সংযোগ হৈ আছে। ই তিৰুৱনন্তপুৰম, কোল্লাম, কোচি, কইম্বাটুৰ, চেন্নাই, দিল্লী, বোকাৰো আৰু মুম্বাইৰ দৰে চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰে। আলাপ্পুয়া ৰেল ষ্টেচন চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰ পৰা প্ৰায় ৪ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।<ref>Trains from Alappuzha {{cite web|url=http://www.indiantrains.org/station-details/?code%3DALLP%26name%3DALLEPPEY |title=Indian Trains: Alleppey (ALLP) Railway Station Details |access-date=2011-06-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906084048/http://www.indiantrains.org/station-details/?code=ALLP&name=ALLEPPEY |archive-date=6 September 2011 |df=dmy }}</ref> আলাপ্পুয়াৰ পৰা কান্নুৰ, চেন্নাই, ধানবাদ আৰু টাটানগৰ আদি চহৰসমূহলৈ মুঠ চাৰিখন ৰেল যাত্ৰা কৰে। চহৰখনত দিনটোৰ মাজে মাজে বহুতো লোকেল ৰেল চলাচল কৰে, যিবোৰে আলাপ্পুয়াক ওচৰ-পাজৰৰ চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। যিহেতু আলাপ্পুয়া এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী, সেয়েহে দিল্লী, চণ্ডীগড়, বেংগালুৰু, মাংগালোৰ, কোঝিকোড় আৰু অমৃতসৰৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰসমূহৰ পৰা অহা ৰেলসমূহ এই ষ্টেচনৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।<ref>[https://www.atdcalleppey.com/ ATDC – Alleppey Tourism Development Co-operative Society Ltd.], is the premier body in the district of Alleppey, Kerala for the promotion of tourism.</ref> === বিমান পৰিবহন === চহৰখনৰ পৰা উত্তৰ দিশে প্ৰায় ৭৮ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[Cochin International Airport|কোচিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল আটাইতকৈ ওচৰৰ বিমান বন্দৰ। আনহাতে দক্ষিণ দিশে ১৫৯ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল জিলাখনক অন্যান্য দেশৰ সৈতে সংযোগ কৰা আন এটা বিমান বন্দৰ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটকসকলে আলাপ্পুয়াত উপস্থিত হ’বলৈ এই বিমান বন্দৰসমূহ ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ ওচৰৰ আন দুটা বিমান বন্দৰ হ'ল কালিকট (২৩৬ কিলোমিটাৰ) আৰু কইম্বাটুৰ (২৫৪ কিলোমিটাৰ) বিমান বন্দৰ। চহৰখনত চৰকাৰী কাম-কাজৰ বাবে এটা হেলিপেড সংৰক্ষিত কৰি ৰখা হৈছে। == প্ৰশাসন আৰু ৰাজনীতি == {| class="wikitable" style="float:right; margin: 0 1em 0 0;" |- !colspan="2"| আলাপ্পুয়া চহৰৰ বিষয়াসকল |- | জিলা উপায়ুক্ত | আলেকচ ভাৰ্গীছ IAS |- | পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | মলী জেকব |- | আৰক্ষী অধীক্ষক (ভাৰত) আৰু জিলা আৰক্ষী প্ৰধান | এম পি মোহনচন্দ্ৰন IPS<ref>{{cite web|url=http://alappuzha.nic.in |title=Election 2009 - Alappuzha District, Kerala State, India - Observers |access-date=2012-04-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061530/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011}}</ref> |} [[File:Alappuzha loves Wikimedia IMG 7599.JPG|thumb|250px|আল্লেপ্পী বাৰ এছ’চিয়েশ্যন]] জিলাখনত দুটা প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা প্ৰচলিত আছে। সেই দুটা হ’ল— ৰাজহ আৰু স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন। ৰাজহ ব্যৱস্থাৰ অধীনত জিলাখনক দুটা ৰাজহ বিভাগ, ছটা তালুক আৰু ৯১ খন গাঁৱত বিভক্ত কৰা হৈছে। এই দুটা ৰাজহ বিভাগ হ’ল— ৪৭ খন গাঁৱেৰে গঠিত চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা আৰু কুত্তানাদ তালুকক সামৰি লোৱা আলাপ্পুয়া বিভাগ, আৰু ৪৪ খন গাঁৱেৰে গঠিত কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা তালুকক সামৰি লোৱা চেংগানুৰ বিভাগ। লোকপিয়লের উদ্দেশ্যে চেৰ্থালা পৌৰসভাৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ বাহিৰে আৰুৰ, আৰুকু্ট্টী, কোডামথুৰুথ, থানেৰমুক্তম উত্তৰ, থানেৰমুক্তম দক্ষিণ, ৱায়লাৰ পূব আৰু কোক্কোথামংগলাম গাঁৱক ১৯৮১ চনৰ লোকপিয়লত লোকপিয়ল চহৰ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="citeneeded" /> স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন ব্যৱস্থাৰ অধীনত জিলাখনক পাঁচখন বিধিবদ্ধ চহৰ আৰু ৭১ খন পঞ্চায়তৰে গঠিত উন্নয়ন ব্লকত বিভক্ত কৰা হৈছে। এটা উন্নয়ন ব্লকৰ এক্তিয়াৰৰ ভিতৰত লোকপিয়ল চহৰৰ অন্তৰ্গত এলেকাসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত হয়।<ref>{{cite web|url=http://alappuzha.nic.in |title=Official Web Site of Alappuzha, Kerala, India |access-date=2011-06-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721162712/http://alappuzha.nic.in |archive-date=21 July 2011 |df=dmy }}</ref> ২০১১ চনৰ কেৰালা ৰাজ্যিক বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ সময়ত আলাপ্পুয়া জিলাত নটা বিধানসভা সমষ্টি আছিল। সেইবোৰ হ’ল— অৰুৰ, চেৰ্থালা, আলাপ্পুয়া, কুত্তানাদ, হৰিপাদ, কায়ামকুলাম, মাভেলিক্কাৰা আৰু চেংগানুৰ।<ref>{{cite web|author=Kerala Legislature |url=http://niyamasabha.org |title=Niyamsabha official site |publisher=Niyamasabha.org |date= |access-date=14 February 2021}}</ref> আলাপ্পুয়া বিধানসভা সমষ্টিটো আলাপ্পুয়া লোকসভা সমষ্টিৰ এক অংশ। জিলাখনৰ আনটো লোকসভা সমষ্টি হ’ল মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{Cite web |url=http://eci.nic.in |title=constituency |access-date=9 June 2011 |archive-date=18 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718054105/http://eci.nic.in |url-status=dead }}</ref> {| border="2" |- ! colspan="4" | '''সংসদ প্ৰতিনিধিসকল''' |- ! নাম ! লোকসভা সমষ্টি ! বৰ্ষ ! ৰাজনৈতিক দল |- | পি. কে. বাসুদেৱন নায়াৰ | আলাপ্পুয়া | ১৯৬২–১৯৭৭ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (আম্বালাপ্পুয়া আসন হিচাপে) |- | আৰ. অচ্যুতন | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৬২–১৯৬৭ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | জি. পি. মংগলাথুমডম | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৬৭–১৯৭১ | সংযুক্ত ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী |- | আৰ. বালকৃষ্ণ পিল্লাই | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৭১–১৯৭৭ | কেৰালা কংগ্ৰেছ |- | বি. কে. নায়াৰ | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৭৭–১৯৮০ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | সুশীলা গোপালন | আলাপ্পুয়া | ১৯৮০–১৯৮৪ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | অধ্যাপক পি. জে. কুৰিয়েন | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৮০–১৯৮৪, ১৯৮৯-১৯৯৮ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৱাক্কম পুৰুষোত্তম | আলাপ্পুয়া | ১৯৮৪–১৯৯১ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | থাম্পান থমাছ | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৮৪–১৯৮৯ | জনতা পাৰ্টী |- | টি. জে. আঞ্জলোচ | আলাপ্পুয়া | ১৯৯১–১৯৯৬ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | ৰমেশ চেন্নিথালা | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৯৯–২০০৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | চি. এছ. সুজাতা | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৪–২০০৯ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | ভি. এম. সুধীৰন | আলাপ্পুয়া | ১৯৭৭–১৯৮০, ১৯৯৬–২০০৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ড° কে. এছ. মনোজ | আলাপ্পুয়া | ২০০৪–২০০৯ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০০৯- ২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৯–২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০০৯- ২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৯–২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পুয়া | ২০১৪- ২০১৯ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০১৪–২০Ip | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | এ. এম. আৰিফ | আলাপ্পuয়া | ২০১৯–২০২৪ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০১৯–২০২৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০২৪- | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০২৪- | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |} 0xakyfbn1vtdrnmawwoquibw7ycwrm3 622957 622944 2026-08-03T07:07:10Z AjayDas 12623 /* প্ৰশাসন আৰু ৰাজনীতি */ 622957 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাওঁফালৰ পৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters , Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰে পৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহনৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰ ফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামাকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদুৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰে পৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰে পৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইন্ট থমাছৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰ পৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰ পৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰে পৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰে পৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেন্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ) সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰ দ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰ পৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰ পৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> == ভূগোল == {{wide image|VembanadAlleppey.jpg|800px|[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]}} আলাপ্পুয়া {{Coord|9.54|N|76.40|E|}} ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://fallingrain.com |title=Maps, Weather, Videos, and Airports for Alappuzha, India |publisher=Fallingrain.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ইয়াৰ গড় উচ্চতা হ'ল ১ মিটাৰ (৩ ফুট)।<ref>[http://mongabay.com elevation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111116031902/http://mongabay.com |date=16 November 2011 }}</ref> আলাপ্পুয়া জিলাখনে ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালি আৱৰি আছে। ইয়াৰ কাষতে ২১৯৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জুৰি [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]] অৱস্থিত। জিলাখনৰ ৮০ কিলোমিটাৰ জোৰা উপকূলীয় অঞ্চলত লগ হোৱাৰ আগতে ছয়খন প্ৰধান নদী এই হ্ৰদটোত বিলীন হৈছে। আলাপ্পুয়া চহৰখনৰ মাজেৰে কেইবাটাও খাল পাৰ হৈ গৈছে, যিবোৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ (ভাৰত)|৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ]]ৰ এক অংশ।<ref>{{cite web|url=https://thehouseboatkerala.com|title=Alleppey|website=thehouseboatkerala.com}}</ref> এই জিলাখন মূলত কেইবাটাও হ্ৰদ, নদী আৰু খালেৰে পৰিবেষ্টিত এক বালিচহীয়া অঞ্চল। জিলাখনৰ পূব অংশত থকা [[ভৰণীক্কাভু]] আৰু [[চেংগানুৰ]] ব্লকৰ মাজত সিঁচৰিত হৈ থকা কিছুমান সৰু পাহাৰৰ বাহিৰে ইয়াত কোনো ডাঙৰ পাহাৰ বা পৰ্বত নাই। এই জিলাত কোনো বনাঞ্চল নাই। আলাপ্পুয়াৰ পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত। চহৰখনত হ্ৰদ, সৰু সাগৰ (লগুন) আৰু [[মিঠা পানী]]ৰ নদীৰ এক নেটৱৰ্ক আছে। আলাপ্পুয়াৰ উপকূলীয় পানীৰ প্ৰাচুৰ্যৰ প্ৰমাণস্বৰূপ প্ৰতি বছৰে বৰ্ষাকালৰ পিছত উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাছ আৰু [[চিংৰী মাছ | মিছামাছ]] জমা হয়। এই পৰিঘটনাটোক স্থানীয়ভাৱে ‘চাকৰা’ (Chakara) বুলি কোৱা হয়। বালিৰ ক্ষয়-বৃদ্ধিৰ এই বাৰ্ষিক প্ৰক্ৰিয়াটোৱে স্থানীয় অৰ্থনীতিলৈ বিশেষ অৱদান যোগায়। কেৰালাৰ ৰাইজৰ বাবে এই সময়ছোৱা এক উৎসৱৰ বতৰ। বাৰ্ষিক বানপানীয়ে এই অঞ্চলৰ মাটি আৰু পানী পুনৰ সজীৱ তথা পৰিষ্কাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত সাগৰত মিছামাছ, [[লবষ্টাৰ]], কাছ আৰু অন্যান্য সামুদ্ৰিক উদ্ভিদৰ প্ৰচুৰ বৃদ্ধি ঘটে। ইয়াৰ জলাশয় আৰু [[আৰ্দ্ৰভূমি]]সমূহে প্ৰতি বছৰে সুদূৰ অঞ্চলৰ পৰা অহা হাজাৰ হাজাৰ পৰিভ্ৰমী হাঁহ, [[পানী কাউৰী]] আৰু অন্যান্য পক্ষীক আশ্ৰয় দিয়ে। এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ‘কেৰালাৰ ভঁৰাল’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চল। [[কুত্তানাদ]]ক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলিও জনা যায় আৰু পৃথিৱীৰ যি কেইটা কম সংখ্যক ঠাইত সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত কুত্তানাদ অন্যতম।<ref name="keralatourism.org">{{Cite web |title=Kuttanad - the Rice Bowl of Kerala in Alappuzha |url=https://keralatourism.org |access-date=2025-03-11 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ইয়াৰ ধাননি পথাৰসমূহ গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ প্ৰায় ০.৬ ৰ পৰা ২ মিটাৰ তলত অৱস্থিত।<ref name="alappuzha"/> === জলবায়ু === সাগৰৰ নিকটৱৰ্তী হোৱাৰ বাবে আলাপ্পুয়াৰ জলবায়ু [[গ্ৰীষ্মকাল]]ত গৰম আৰু আদ্ৰ হয়। অৱশ্যে অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত জলবায়ু বেশ আৰামদায়ক আৰু শান্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ গড় বাৰ্ষিক উষ্ণতা ২৭ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ। ৰাজ্যৰ অন্যান্য অংশৰ দৰেই এই জিলাখনেও দুটা ঋতুভিত্তিক [[মৌচুমী বায়ু]]ৰ সুফল লাভ কৰে। [[দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু]] আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ু দুয়োটাৰে প্ৰভাৱ আলাপ্পুয়াাত পৰে বাবে ইয়াত দীঘলীয়া বৰ্ষাকাল দেখা যায়। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৱে জুনৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে জলবায়ুত প্ৰভাৱ পেলায়। আনহাতে উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৱে অক্টোবৰৰ পৰা নৱেম্বৰ মাহলৈ বৰ্ষণ আনি দিয়ে। এই অঞ্চলৰ গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ ২৭৬৩ মিলিমিটাৰ।<ref>{{cite web|url=https://mapsofindia.com|title=Annual Rainfall Map of India, Rainfall in India|website=Maps of India}}</ref> {{Weather box | location = আলাপ্পুয়া (১৯৯১–২০২০, চৰম সীমা ১৯৪৪–২০১২) | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 36.7 | Feb record high C = 37.4 | Mar record high C = 37.9 | Apr record high C = 38.2 | May record high C = 36.7 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 34.0 | Aug record high C = 34.2 | Sep record high C = 34.8 | Oct record high C = 35.6 | Nov record high C = 35.4 | Dec record high C = 36.6 | year record high C = 38.2 | Jan record low C = 17.3 | Feb record low C = 18.7 | Mar record low C = 18.8 | Apr record low C = 19.2 | May record low C = 20.0 | Jun record low C = 19.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.4 | Sep record low C = 20.4 | Oct record low C = 19.3 | Nov record low C = 20.0 | Dec record low C = 17.8 | year record low C = 17.3 |Jan high C = 32.7 |Feb high C = 33.0 |Mar high C = 33.6 |Apr high C = 33.7 |May high C = 32.8 |Jun high C = 30.4 |Jul high C = 29.4 |Aug high C = 29.6 |Sep high C = 30.5 |Oct high C = 31.3 |Nov high C = 32.0 |Dec high C = 32.5 | year high C = 31.8 |Jan low C = 22.5 |Feb low C = 23.6 |Mar low C = 25.0 |Apr low C = 25.4 |May low C = 25.3 |Jun low C = 23.9 |Jul low C = 23.2 |Aug low C = 23.5 |Sep low C = 23.8 |Oct low C = 23.8 |Nov low C = 23.8 |Dec low C = 22.9 | year low C = 23.9 | rain colour = green | Jan rain mm = 16.3 | Feb rain mm = 42.1 | Mar rain mm = 62.7 | Apr rain mm = 131.7 | May rain mm = 274.1 | Jun rain mm = 592.0 | Jul rain mm = 485.9 | Aug rain mm = 349.8 | Sep rain mm = 296.5 | Oct rain mm = 357.4 | Nov rain mm = 175.8 | Dec rain mm = 48.2 | year rain mm = 2832.4 | Jan rain days = 1.0 | Feb rain days = 1.9 | Mar rain days = 3.3 | Apr rain days = 6.7 | May rain days = 11.6 | Jun rain days = 21.3 | Jul rain days = 21.4 | Aug rain days = 16.6 | Sep rain days = 13.8 | Oct rain days = 15.0 | Nov rain days = 8.5 | Dec rain days = 2.9 | year rain days = 123.9 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | Jan humidity = 68 | Feb humidity = 70 | Mar humidity = 73 | Apr humidity = 74 | May humidity = 78 | Jun humidity = 86 | Jul humidity = 88 | Aug humidity = 87 | Sep humidity = 84 | Oct humidity = 81 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 71 |year humidity = 86 |source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]]<ref name=IMDnormals> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 8 April 2024 | url = https://imdpune.gov.in | title = Station: Alappuzha Climatological Table 1991–2020 | work = Climatological Normals 1991–2020 | publisher = India Meteorological Department | access-date = 7 July 2024}}</ref><ref> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 5 February 2020 | url = https://imdpune.gov.in | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M105 | access-date = 19 February 2020}}</ref> }} == জনগাঁথনি == {{bar box |width=250px |barwidth=100px | title = আলাপ্পুয়া চহৰৰ ধৰ্ম (২০১১) | left1 = | right1 = শতাংশ | float = right | bars = {{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|49.85}} {{bar percent|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]|blue|26.23}} {{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|23.62}} {{bar percent|অন্যান্য|black|0.30}} }} [[File:JainTempleAlappuzhaFrontPrd.jpg|thumb|250px|জৈন মন্দিৰ, আলাপ্পুয়া]] {{Historical populations |state=collapsed |align=right |1991 | 174666 |2001 | 239384 |2011 | 240991 |footnote = উৎস: * 1991-2011<ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/|title=Cities and towns in Alappuzha district|website=citypopulation.de}}</ref> }} ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু ইয়াৰ বহিৰ্ভাগৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰে ১১৬,৪৩৯ জন পুৰুষ আৰু ১২৪,৫৫২ গৰাকী মহিলা আছিল। এই চহৰখন আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু পুন্নপ্ৰা তথা কালাৰকোড গাঁৱৰ বহিৰ্ভাগলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ মুঠ মাটিকালি ৬৫.৫৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। চহৰখনত ছয় বছৰৰ অনুৰ্ধৰ শিশুৰ সংখ্যা আছিল ২২,৩৬১ জন। আলাপ্পুয়া চহৰৰ [[সাক্ষৰতাৰ হাৰ]] হ’ল ৯৫.৮১%। চহৰখনত মুঠ সাক্ষৰ লোকৰ সংখ্যা ২০৯,২০১ জন, যাৰ ভিতৰত ১০১,৯২৭ জন পুৰুষ (৯৭.৩%) আৰু ১০৭,২৭৪ গৰাকী মহিলা (৯৪.ND%)। আলাপ্পুয়াত লিংগ অনুপাত আছিল ১০৭০।<ref>[https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS Census India 2011]</ref> চহৰখনৰ জনসংখ্যাৰ বেছিভাগেই [[হিন্দু]], ইয়াৰ লগতে উল্লেখনীয় সংখ্যক [[খ্ৰীষ্টান]] আৰু [[মুছলমান]] লোকো আছে। আটাইতকৈ বেছিকৈ ব্যৱহৃত ভাষাটো হ’ল [[মালয়ালম ভাষা | মালয়ালম]]। অৱশ্যে বহু লোকে [[কোংকণী ভাষা | কোংকণী]] ভাষাও কয়। আলাপ্পুয়া চহৰৰ মালংকাৰা অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টানসকল মালংকাৰা অৰ্থডক্স চিৰিয়ান চাৰ্চৰ নিৰনম ধৰ্মপ্ৰান্তৰ অন্তৰ্ভুক্ত। বৰ্তমান চহৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাখন হ’ল চেন্ট থমাছ অৰ্থডক্স গীৰ্জা, আলাপ্পুয়া। এই গীৰ্জাখনে আলাপ্পুয়াত মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কাৰুণ্য তীৰম নিৰ্দেশনা কেন্দ্ৰও পৰিচালনা কৰে।<ref>{{cite web |title=St. Thomas Church, Parish |url=https://alappuzhaorthodoxchurch.org/parish.html |website=Alappuzha Orthodox Church |access-date=31 January 2025}}</ref> ইয়াত ব্যৱহৃত মালয়ালম ভাষাৰ মানক উপভাষাটো হ’ল চেণ্ট্ৰেল ট্ৰাভাংকোৰ উপভাষা।<ref>{{cite web|url=http://www.jaimalayalam.com/maladialect.htm |title=dialect |publisher=Jaimalayalam.com |date= |access-date=2021-02-14}}</ref> কোংকণী হ’ল [[কোংকণ]] অঞ্চলত কোৱা এটা ভাষা। ১৬ শতিকা আৰু ১৮ শতিকাৰ পৰ্তুগীজ আৰু ওলন্দাজ আক্ৰমণৰ সময়ত বহুতো কোংকণী লোকে দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। তেওঁলোকে [[ট্ৰাভাংকোৰ]] ৰাজ্যৰ তুৰাভুৰ, চেৰ্থালা আৰু আলাপ্পুয়াৰ লগতে কেৰালাৰ অন্যান্য স্থান যেনে কোচি, কোডুংগালুৰ আৰু কোল্লামত আশ্ৰয় লৈছিল। এই লোকসকলৰ এক বুজন সংখ্যক আলাপ্পুয়াত নিগাজীকৈ থাকিবলৈ লয়।<ref>{{cite web|url=http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gosripuram.org.in |access-date=2013-09-25 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927053619/http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |archive-date=27 September 2013 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://gsbkonkani.net/OurHistory.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gsbkonkani.net |access-date=2013-09-25 |archive-date=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919072443/http://www.gsbkonkani.net/OurHistory.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[[Goud Saraswat Brahmin|"migration of konkanis]]</ref> == অৰ্থনীতি == [[File:Alleppey Boat houses.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াত থকা নাওঘৰসমূহ]] এই জিলাখনৰ অৰ্থনীতি কৃষি আৰু সামুদ্ৰিক সামগ্ৰীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ইয়াৰ কৃষি কাৰ্যসমূহ মূলত ‘কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চলক কেন্দ্ৰ কৰি আৱৰ্তিত হয়। যদিও এই জিলাখন উদ্যোগিকভাৱে পিছপৰা, তথাপিও প্ৰাচীন কালৰে পৰাই ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) আৰু ক’য়ৰজাত সামগ্ৰী, সামুদ্ৰিক সামগ্ৰী, হস্ততাঁত, বিভিন্ন ধৰণৰ হস্তশিল্প আৰু তড়ী নিষ্কাশন (toddy tapping) আদি পৰম্পৰাগত উদ্যোগসমূহ ইয়াত সক্ৰিয় হৈ আছে। এই জিলাখনক কেৰালাৰ ক’য়ৰ উদ্যোগৰ পৰম্পৰাগত গৃহভূমি বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/document/56052689/Final-Body|title=Final Body|website=Scribd}}</ref> [[File:Coco Boat Allapphy Kerala.JPG|thumb|আলাপ্পুয়াত ব্যাপক পৰিমাণৰ জলাশয় আছে, এয়া পৰিবহন আৰু পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] কেঁচা সামগ্ৰীৰ সহজ উপলব্ধতা, নাৰিকলৰ কেঁচা বাকলি পচাবলৈ উপযুক্ত জলাশয় তথা খালৰ উপস্থিতি আৰু উন্নত পৰিবহন ব্যৱস্থাই এই উদ্যোগৰ বিকাশৰ মূল কাৰণ। প্ৰাচীন কালৰে পৰাই আৰৱসকলে ক’য়ৰ সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায় চলাই আহিছিল। ১৮৫৯ চনত জেমছ ডাৰাঘে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইয়াত দলিচা আৰু মেট তৈয়াৰ কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>"mats {{cite web|url=http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |title=Archived copy |access-date=2011-06-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110409171842/http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |archive-date=9 April 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৫৫ চনত ক’য়ৰ উদ্যোগ আইনৰ অধীনত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ‘ক’য়ৰ বোৰ্ড’ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|title=coir board|access-date=8 September 2017|archive-date=19 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101119115131/http://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|url-status=dead}}</ref> কালাভুৰত এটা ক’য়ৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান কাৰ্যক্ষম হৈ আছে।<ref>"coir research {{cite web|url=http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |title=Central Coir Research Institute |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110912002921/http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |archive-date=12 September 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৬৫ চনত আলাপ্পুয়াত ৰাষ্ট্ৰীয় ক’য়ৰ প্ৰশিক্ষণ আৰু আৰ্হি প্ৰস্তুতকৰণ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হয়। আলাপ্পুয়া, কায়ামকুলাম, কোক্কোথামংগলাম, কোমালাপুৰম, মান্নানচেৰী, মুহম্মা আৰু ৱায়লাৰত উৎপাদিত সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত নাৰিকলৰ আঁহ বা ক’য়ৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/56052689/8/INDUSTRY-PROFILE |title=coir |publisher=Scribd.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ক’য়ৰজাত সামগ্ৰীসমূহ চেৰ্থালা আৰু মান্নানচেৰী অঞ্চলত পোৱা যায়। আনহাতে আৰুকু্ট্টী আৰু কোডামথুৰুথত চূণৰ খোলা, চেংগানুৰত প্লাইউড, আৰুৰত কেলট্ৰন কণ্ট্ৰ’ল, মাভেলিক্কাৰাত পটাচিয়াম ক্ল’ৰাইড আৰু থানেৰমুক্তমত নাৰিকল তথা নাৰিকল তেল পোৱা যায়। এই চহৰসমূহত উৎপাদিত অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ সামগ্ৰীসমূহ হ’ল— শুকান নাৰিকল (কোপ্ৰা), কাচ, দলিচা আৰু দিয়াচলাই।<ref>"coir mat {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |title=Resources|access-date=7 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201755/http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> বৰ্তমান সময়ত পৰ্যটন খণ্ডই ৰাজহ সংগ্ৰহৰ এক অন্যতম প্ৰধান উৎস হিচাপে গা কৰি উঠিছে। এইটো মূলত ইয়াৰ নাওঘৰসমূহৰ বাবে সম্ভৱ হৈছে, যিয়ে পৰ্যটকসকলক চহৰখনৰ সুন্দৰ জলাশয়সমূহৰ দৃশ্য উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়ে। ইয়াৰ আন এটা কাৰণ হ’ল [[Munnar|মুন্নাৰ]], [[Varkala|ভাৰকলা]] আৰু [[Wayanad|ৱায়নাড]]ৰ দৰে অন্যান্য পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ কাষতে এই ঠাইখন অৱস্থিত। কেৰালা পৰ্যটন বিভাগৰ পৰিসংখ্যা অনুসৰি ২০২০ আৰু ২০২১ চনৰ ভিতৰত আল্লেপ্পীত পৰ্যটকৰ আগমন ৭৪.৫৫% বৃদ্ধি পাইছিল। একে সময়তে সমগ্ৰ ৰাজ্যখনৰ গড় বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ৫১.০৯%।<ref>{{Cite web |last=Tourism |first=Kerala |title=Kerala Statistics – 2021 - Highlights |url=https://www.keralatourism.org/tourismstatistics/tourist_statistics_202120220530122636.pdf |access-date=12 January 2023 |website=Kerala Tourism: Official Website |language=English}}</ref> == জলাশয়ৰ ধান খেতি == [[Image:Kerala Kuttanad2.jpg|thumb|কুত্তানাদৰ ধাননি পথাৰ]] আলাপ্পুয়াৰ প্ৰধান জীৱিকা হ’ল কৃষি কাৰ্য। কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলি জনাজাত কুত্তানাদ অঞ্চলটো আলাপ্পুয়াত অৱস্থিত।<ref name="keralatourism.org"/> ভেম্বনাড হ্ৰদৰ পৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো তিনিটা পৰ্যায়ত সম্পন্ন হৈছিল। প্ৰথম পৰ্যায়ত চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা কোনো বিত্তীয় সাহায্য অবিহনে ব্যক্তিগত উদ্যোগীসকলে এই কাম হাতত লৈছিল। ১৮৬৫ চনত ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ দ্বাৰা জাৰি কৰা ‘পট্টম ঘোষণা’ই ১৮৬৫ ৰ পৰা ১৮৯০ চনৰ ভিতৰত মাটি উদ্ধাৰৰ কাৰ্যসূচীক যথেষ্ট গতি প্ৰদান কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত পথাৰৰ পৰা পানী ওলাই পঠোৱাৰ কাম জলচক্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি মানুহে নিজে কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বৃহৎ পৰিমাণৰ মাটি উদ্ধাৰ কৰাত বাধা আহি পৰিছিল। এই সময়ছোৱাত মাত্ৰ প্ৰায় ২৫০ হেক্টৰ মাটিহে উদ্ধাৰ কৰা সম্ভৱ হৈছিল। এই সময়ছোৱাত উদ্ধাৰ কৰা ভেনাদু হ্ৰদ আৰু মাদাতিল হ্ৰদক ভেম্বনাড হ্ৰদৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা প্ৰথমটো ‘কায়াল নিলম’ (হ্ৰদৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা ভূমি) বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=M.S. Swaminathan, FRS |title=The Kuttanadu Below Sea Level Farming System, India |newspaper=FAO Website |date=May 2013 |page=8 |url=http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150611175117/http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |archive-date=11 June 2015 }}</ref> হ্ৰদৰ পৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰা আৰু তাত খেতি কৰাৰ এই অগ্ৰগামী কাৰ্যসূচীখন পাল্লিথানম লুকা মাথাইয়ে আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |author=G S Unnikrishanan Nair |title=Kuttanad; Our Heritage Our wealth |newspaper=KERALA CALLING |date=September 2013 |pages=16–20 |url=http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |access-date=26 Sep 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927092458/http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |archive-date=27 September 2013 }}</ref> দ্বিতীয় পৰ্যায়টো ১৮৯০ চনৰ পৰা ১৯০৩ চনলৈকে আছিল। ১৯২০ ৰ পৰা ১৯৪০ চনৰ ভিতৰত ধানৰ মূল্য আশ্বাতীতভাৱে হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম মন্থৰ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে এই কামে পুনৰ গতি লাভ কৰে। এই সময়ছোৱাত কৃষি উৎপাদন বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে চৰকাৰে ‘অধিক খাদ্য উৎপাদন কৰক’ নামৰ এক অভিযান আৰম্ভ কৰে। চৰকাৰে নতুন মাটি উদ্ধাৰ কাৰ্যসূচীক উদগনি দিবলৈ বিভিন্ন সাহায্যও আগবঢ়াইছিল। ইলেকট্ৰিক মটৰৰ আৱিষ্কাৰে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম পূৰ্বৰ তুলনাত বহু সহজ, সুলভ আৰু কম বিপদাশঙ্কা যুক্ত কৰি তুলিছিল। মাটি উদ্ধাৰৰ শেষৰ অংশ অৰ্থাৎ কিউ (Q), এছ (S) আৰু টি (T) ব্লক এই সময়ছোৱাতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|last=Studies Society|first=Thiruvananthapuram Economic|date=August 2017|title=Agricultural Development of Kerala From 1800 AD to 1980 AD: A Survey of Studies|url=http://keralaeconomy.com/admin/pdfs/A%20Survey%20of%20Studies.pdf|website=keralaeconomy.com}}</ref> === মুপ্পালম দলঙৰ পুনৰ নিৰ্মাণ === আলাপ্পুয়া চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰত অৱস্থিত ঐতিহাসিক মুপ্পালম বা ত্ৰিমুখী দলংখন এসময়ত পৰ্যটক আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকলৰ বাবে এক প্ৰধান আকৰ্ষণ আছিল।<ref>{{Cite news |last=Viswam |first=Vishak |date=March 13, 2025 |title=Can Nalpalam fill the big shoes of Alappuzha's iconic Muppalam? |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Mar/13/can-nalpalam-fill-the-big-shoes-of-alappuzhas-iconic-muppalam |work=The New Indian Express |pages=1}}</ref> বৰ্তমান এখন নতুন চাৰিলেনযুক্ত দলং নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰা হৈছে, যাক স্থানীয়ভাৱে ‘নালপালম’ বুলি কোৱা হয়। এই দলংখনে চহৰখনৰ দুটা প্ৰধান খাল ক্ৰমে ভাদা খাল আৰু বাণিজ্যিক খালক সংযোগ কৰে। ই আলাপ্পুয়াৰ পথ নেটৱৰ্ক আৰু পৰিচয়ৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ আহিছে। এই দলংখন বিভিন্ন ভাৰতীয় ভাষা যেনে মালয়ালম, হিন্দী, তামিল, তেলুগু আৰু কানাড়া ভাষাৰ ১০০ তকৈও অধিক চলচ্চিত্ৰত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, যিয়ে ইয়াৰ চিনেমাটিক আকৰ্ষণক প্ৰমাণ কৰে। পূৰ্বৰ মুপ্পালম দলংখন ভাঙি তাৰ ঠাইত নতুন আৰু আধুনিক চাৰিলেনযুক্ত নালপালম দলংখন নিৰ্মাণৰ কাম কৰা হৈছে। কেৰালাৰ গড়কপ্তানী বিভাগৰ (PWD) নেতৃত্বত চলি থকা এই প্ৰকল্পটোৱে এই স্থানৰ সাংস্কৃতিক আৰু দৃশ্যগত গুৰুত্বক অক্ষুণ্ণ ৰখাৰ চেষ্টা কৰিছে। == পৰিবহন == {{wide image|Pallathuruthi bridge pano small.jpg|1200px|align-cap=center| পাল্লাথুৰুথী দলং}} === পথ পৰিবহন === ==== ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ==== পানভেল]]ক কন্যা কুমাৰীৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ এই চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। কম্মডী আৰু কালাৰকোডৰ মাজত চহৰৰ যান-জঁট হ্ৰাস কৰিবলৈ আলাপ্পুয়া বাইপাছ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথে আলাপ্পুয়া চহৰক মুম্বাই, উডুপি, মাংগালোৰ, কান্নুৰ, কোঝিকোড়, এৰ্নাকুলাম, কোল্লাম আৰু তিৰুৱনন্তপুৰম আদি প্ৰধান চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। উপকূলীয়-পাহাৰীয়া পৰ্যটন প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে আলাপ্পুয়াক কোদাইকানালৰ সৈতে সংযোগ কৰাত সহায় কৰিবলৈ কেৰালাৰ ১১ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথক ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথলৈ উন্নীত কৰাৰ এক পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150809/nation-current-affairs/article/jawahar-thayankari-lifts-nehru-trophy|title=Jawahar Thayankari lifts Nehru trophy|newspaper=[[Deccan Chronicle]]|date=9 August 2015}}</ref> ==== ৰাজ্যিক ঘাইপথ ==== [[File:KSRTC Bus stand Alappuzha.jpg|thumb|250px|আলাপ্পুয়া কেএছআৰটিচি বাছ আস্থান]] [[File:AC Road SH-11.JPG|250px|thumb|১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ]] আলাপ্পুয়া জিলাত আঠটা ৰাজ্যিক ঘাইপথ আছে। ইয়াৰে তিনিটা আলাপ্পুয়া চহৰৰ পৰা আৰম্ভ হৈছে। ১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ কালাৰকোডৰ পৰা আৰম্ভ হৈ পেৰুন্নাত শেষ হয়। এই ঘাইপথটোক স্থানীয়ভাৱে এচি ৰোড (আলাপ্পুয়া-চাংগানাচেৰী পথ) বুলি জনা যায় আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২৪.২ কিলোমিটাৰ। এইটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পথ যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক কোট্টায়ম জিলাৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ৪০ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ হ’ল আলাপ্পুয়া জিলাৰ এক আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ, যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক তামিলনাডুৰ [[মাদুৰাই]] চহৰৰ সৈতে সংযোগ কৰে। আলাপ্পুয়া জিলাৰ এইটোৱেই একমাত্ৰ আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ। ৬৬ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ আলাপ্পুয়া চহৰৰ পৰা আৰম্ভ হৈ থোপ্পুম্পডীত শেষ হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|title=PWD Public Site|access-date=7 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20101201055331/http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|archive-date=1 December 2010|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> আলাপ্পুয়াত দুটা প্ৰধান বাছ টাৰ্মিনেল আছে। কেৰালা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহন নিগমৰ (KSRTC) বাছ আস্থানটো (ৰাজ্যিক জল পৰিবহন নিগমৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ ওচৰত অৱস্থিত) চৰকাৰী বাছসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আনহাতে বাঝিচেৰীৰ ওচৰত অৱস্থিত ভি কে সোমন মেম’ৰিয়েল পৌৰসভা বাছ আস্থানটো ব্যক্তিগত বাছ আৰু অন্যান্য ৰাজ্যলৈ চলি থকা চুক্তিভিত্তিক বাছ সেৱাসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। KSRTC বাছে আলাপ্পুয়াক বেংগালুৰু, মহীশূৰ, কোল্লুৰ, মাংগালোৰ, চেন্নাই, কইম্বাটুৰ, তিৰুৱনন্তপুৰম আৰু তিৰুভাল্লা আদি স্থানৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ইয়াৰ উপৰি SETC আৰু TNSTCয়ে চহৰখনলৈ দৈনিক কেইবাটাও বাছ সেৱা পৰিচালনা কৰে। কৰ্ণাটক ৰাজ্যিক পথ পৰিবহন নিগমেও আলাপ্পুয়াৰ পৰা দৈনিক দুখন বাছ চলায় বুলি জানিব পৰা গৈছে। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ কাষৰ ৱালাভানাড়ুত এটা নতুন কেএছআৰটিচি (KSRTC) ডিপো আৰু বাছ আস্থান নিৰ্মাণৰ কাম চলি আছে। এই প্ৰকল্পটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে এই অঞ্চলৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা উন্নত কৰা আৰু পৰিবহন আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰা। === জল পৰিবহন === জিলাখনত ব্যাপক পৰিমাণে থকা জলাশয় আৰু খালসমূহৰ বাবে জল পৰিবহন ইয়াত অত্যন্ত জনপ্ৰিয়। ৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ আলাপ্পুয়াৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। চহৰখনত এটা ৰাজ্যিক জল পৰিবহন বিভাগৰ ফেৰী ঘাট বা বোট জেটী KSRTC বাছ আস্থানৰ বিপৰীত দিশত অৱস্থিত। ইয়াৰ পৰা কোট্টায়ম চহৰ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু চহৰ তথা ঘাটসমূহলৈ ফেৰী সেৱা উপলব্ধ আছে। ফুৰিবলৈ অহা পৰ্যটকসকলৰ বাবে হাউচবোটৰ তুলনাত SWTD ফেৰী সেৱা এক সুলভ বিকল্প। [[File:The Public Transport Through Waters in Kerala.jpg|thumb|কেৰালাৰ জলাশয়সমূহত দীৰ্ঘ দূৰত্বৰ পৰিবহনৰ বাবে কেৰালা ৰাজ্যিক পৰিবহন সংস্থাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ৰাজহুৱা জল পৰিবহন ব্যৱস্থা]] === ৰেল পৰিবহন === আলাপ্পুয়া চহৰখন এৰ্নাকুলাম–কায়ামকুলাম উপকূলীয় ৰেলপথৰ দ্বাৰা সংযোগ হৈ আছে। ই তিৰুৱনন্তপুৰম, কোল্লাম, কোচি, কইম্বাটুৰ, চেন্নাই, দিল্লী, বোকাৰো আৰু মুম্বাইৰ দৰে চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰে। আলাপ্পুয়া ৰেল ষ্টেচন চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰ পৰা প্ৰায় ৪ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।<ref>Trains from Alappuzha {{cite web|url=http://www.indiantrains.org/station-details/?code%3DALLP%26name%3DALLEPPEY |title=Indian Trains: Alleppey (ALLP) Railway Station Details |access-date=2011-06-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906084048/http://www.indiantrains.org/station-details/?code=ALLP&name=ALLEPPEY |archive-date=6 September 2011 |df=dmy }}</ref> আলাপ্পুয়াৰ পৰা কান্নুৰ, চেন্নাই, ধানবাদ আৰু টাটানগৰ আদি চহৰসমূহলৈ মুঠ চাৰিখন ৰেল যাত্ৰা কৰে। চহৰখনত দিনটোৰ মাজে মাজে বহুতো লোকেল ৰেল চলাচল কৰে, যিবোৰে আলাপ্পুয়াক ওচৰ-পাজৰৰ চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। যিহেতু আলাপ্পুয়া এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী, সেয়েহে দিল্লী, চণ্ডীগড়, বেংগালুৰু, মাংগালোৰ, কোঝিকোড় আৰু অমৃতসৰৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰসমূহৰ পৰা অহা ৰেলসমূহ এই ষ্টেচনৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।<ref>[https://www.atdcalleppey.com/ ATDC – Alleppey Tourism Development Co-operative Society Ltd.], is the premier body in the district of Alleppey, Kerala for the promotion of tourism.</ref> === বিমান পৰিবহন === চহৰখনৰ পৰা উত্তৰ দিশে প্ৰায় ৭৮ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[Cochin International Airport|কোচিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল আটাইতকৈ ওচৰৰ বিমান বন্দৰ। আনহাতে দক্ষিণ দিশে ১৫৯ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল জিলাখনক অন্যান্য দেশৰ সৈতে সংযোগ কৰা আন এটা বিমান বন্দৰ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটকসকলে আলাপ্পুয়াত উপস্থিত হ’বলৈ এই বিমান বন্দৰসমূহ ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ ওচৰৰ আন দুটা বিমান বন্দৰ হ'ল কালিকট (২৩৬ কিলোমিটাৰ) আৰু কইম্বাটুৰ (২৫৪ কিলোমিটাৰ) বিমান বন্দৰ। চহৰখনত চৰকাৰী কাম-কাজৰ বাবে এটা হেলিপেড সংৰক্ষিত কৰি ৰখা হৈছে। == প্ৰশাসন আৰু ৰাজনীতি == {| class="wikitable" style="float:right; margin: 0 1em 0 0;" |- !colspan="2"| আলাপ্পুয়া চহৰৰ বিষয়াসকল |- | জিলা উপায়ুক্ত | আলেকচ ভাৰ্গীছ IAS |- | পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | মলী জেকব |- | আৰক্ষী অধীক্ষক (ভাৰত) আৰু জিলা আৰক্ষী প্ৰধান | এম পি মোহনচন্দ্ৰন IPS<ref>{{cite web|url=http://alappuzha.nic.in |title=Election 2009 - Alappuzha District, Kerala State, India - Observers |access-date=2012-04-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061530/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011}}</ref> |} [[File:Alappuzha loves Wikimedia IMG 7599.JPG|thumb|250px|আল্লেপ্পী বাৰ এছ’চিয়েশ্যন]] জিলাখনত দুটা প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা প্ৰচলিত আছে। সেই দুটা হ’ল— ৰাজহ আৰু স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন। ৰাজহ ব্যৱস্থাৰ অধীনত জিলাখনক দুটা ৰাজহ বিভাগ, ছটা তালুক আৰু ৯১ খন গাঁৱত বিভক্ত কৰা হৈছে। এই দুটা ৰাজহ বিভাগ হ’ল— ৪৭ খন গাঁৱেৰে গঠিত চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা আৰু কুত্তানাদ তালুকক সামৰি লোৱা আলাপ্পুয়া বিভাগ, আৰু ৪৪ খন গাঁৱেৰে গঠিত কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা তালুকক সামৰি লোৱা চেংগানুৰ বিভাগ। লোকপিয়লের উদ্দেশ্যে চেৰ্থালা পৌৰসভাৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ বাহিৰে আৰুৰ, আৰুকু্ট্টী, কোডামথুৰুথ, থানেৰমুক্তম উত্তৰ, থানেৰমুক্তম দক্ষিণ, ৱায়লাৰ পূব আৰু কোক্কোথামংগলাম গাঁৱক ১৯৮১ চনৰ লোকপিয়লত লোকপিয়ল চহৰ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="citeneeded" /> স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন ব্যৱস্থাৰ অধীনত জিলাখনক পাঁচখন বিধিবদ্ধ চহৰ আৰু ৭১ খন পঞ্চায়তৰে গঠিত উন্নয়ন ব্লকত বিভক্ত কৰা হৈছে। এটা উন্নয়ন ব্লকৰ এক্তিয়াৰৰ ভিতৰত লোকপিয়ল চহৰৰ অন্তৰ্গত এলেকাসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত হয়।<ref>{{cite web|url=http://alappuzha.nic.in |title=Official Web Site of Alappuzha, Kerala, India |access-date=2011-06-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721162712/http://alappuzha.nic.in |archive-date=21 July 2011 |df=dmy }}</ref> ২০১১ চনৰ কেৰালা ৰাজ্যিক বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ সময়ত আলাপ্পুয়া জিলাত নটা বিধানসভা সমষ্টি আছিল। সেইবোৰ হ’ল— অৰুৰ, চেৰ্থালা, আলাপ্পুয়া, কুত্তানাদ, হৰিপাদ, কায়ামকুলাম, মাভেলিক্কাৰা আৰু চেংগানুৰ।<ref>{{cite web|author=Kerala Legislature |url=http://niyamasabha.org |title=Niyamsabha official site |publisher=Niyamasabha.org |date= |access-date=14 February 2021}}</ref> আলাপ্পুয়া বিধানসভা সমষ্টিটো আলাপ্পুয়া লোকসভা সমষ্টিৰ এক অংশ। জিলাখনৰ আনটো লোকসভা সমষ্টি হ’ল মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{Cite web |url=http://eci.nic.in |title=constituency |access-date=9 June 2011 |archive-date=18 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718054105/http://eci.nic.in |url-status=dead }}</ref> {| border="1" |- ! colspan="4" | '''সংসদ প্ৰতিনিধিসকল''' |- ! নাম ! লোকসভা সমষ্টি ! বৰ্ষ ! ৰাজনৈতিক দল |- | পি. কে. বাসুদেৱন নায়াৰ | আলাপ্পুয়া | ১৯৬২–১৯৭৭ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (আম্বালাপ্পুয়া আসন হিচাপে) |- | আৰ. অচ্যুতন | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৬২–১৯৬৭ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | জি. পি. মংগলাথুমডম | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৬৭–১৯৭১ | সংযুক্ত ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী |- | আৰ. বালকৃষ্ণ পিল্লাই | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৭১–১৯৭৭ | কেৰালা কংগ্ৰেছ |- | বি. কে. নায়াৰ | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৭৭–১৯৮০ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | সুশীলা গোপালন | আলাপ্পুয়া | ১৯৮০–১৯৮৪ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | অধ্যাপক পি. জে. কুৰিয়েন | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৮০–১৯৮৪, ১৯৮৯-১৯৯৮ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৱাক্কম পুৰুষোত্তম | আলাপ্পুয়া | ১৯৮৪–১৯৯১ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | থাম্পান থমাছ | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৮৪–১৯৮৯ | জনতা পাৰ্টী |- | টি. জে. আঞ্জলোচ | আলাপ্পুয়া | ১৯৯১–১৯৯৬ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | ৰমেশ চেন্নিথালা | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৯৯–২০০৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | চি. এছ. সুজাতা | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৪–২০০৯ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | ভি. এম. সুধীৰন | আলাপ্পুয়া | ১৯৭৭–১৯৮০, ১৯৯৬–২০০৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ড° কে. এছ. মনোজ | আলাপ্পুয়া | ২০০৪–২০০৯ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০০৯- ২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৯–২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০০৯- ২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৯–২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পুয়া | ২০১৪- ২০১৯ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০১৪–২০Ip | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | এ. এম. আৰিফ | আলাপ্পuয়া | ২০১৯–২০২৪ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০১৯–২০২৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০২৪- | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০২৪- | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |} == শিক্ষা == [[File:St. Joseph's College for Women Alappuzha.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ চেন্ট জোচেফছ মহিলা মহাবিদ্যালয়]] [[File:Alappuzha Medical College.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ চৰকাৰী টি. ডি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] [[File:Leo XIII HSS, Alappuzha.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ ত্ৰয়োদশ লিঅ’ হায়াৰ চেকেণ্ডাৰী স্কুল]] সমগ্ৰ জিলাখনতে বিভিন্ন স্কুল, কম্পিউটাৰ প্ৰতিষ্ঠান আৰু কলেজ আছে। ইয়াত ৯খন প্ৰশিক্ষণ স্কুল আছে। লগতে ৪০৫খন নিম্ন প্ৰাথমিক স্কুল আছে। ইয়াত ১০৫খন হাইস্কুল আৰু ৮৭খন উচ্চতৰ মাধ্যমিক স্কুল আছে।<ref>"education in Alappuzha {{cite web |title=Official WEBSITE of Alappuzha, Kerala, India - Education Department |url=http://alappuzha.nic.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061328/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011 |access-date=2011-06-10 |df=dmy}}"</ref> ১৮১৬ চনত আলাপ্পুয়াত প্ৰথমখন স্কুল স্থাপন কৰা হৈছিল। এইখন আছিল চাৰ্চ মিছনেৰী ছ’চাইটি (CMS) স্কুল। ভাৰতৰ প্ৰথম চিএমএছ মিছনেৰী ৰেভাৰেণ্ড থমাছ নৰ্টনে এই স্কুলখন পাতিছিল। আলাপ্পুয়াৰ চিএছআই ক্ৰাইষ্ট চাৰ্চে এই স্কুলখন চলায়। ১৮৮৯ চনৰ ১ জুনত আলাপ্পুয়াত প্ৰথমখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক স্কুল খোলা হৈছিল। এইখন আছিল ত্ৰয়োদশ লিঅ’ হায়াৰ চেকেণ্ডাৰী স্কুল। কোচিৰ পৰ্তুগীজ বিচপ জন গোমেচ পেৰীৰাই এইখন মুকলি কৰিছিল। আলাপ্পুয়াৰ প্ৰথম পলিটেকনিক কলেজখন আছিল কাৰ্মেল পলিটেকনিক কলেজ। ফাদাৰ গিলবাৰ্ট পালাকুনেলে এইখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। চিএমআই ক্ৰমে ইয়াৰ পৰিচালনা কৰে। কাৰ্মেল এতিয়াও ৰাজ্যখনৰ শীৰ্ষ স্থানৰ পলিটেকনিক প্ৰতিষ্ঠান।<ref>"Leo 13 school {{cite web|url=http://alleppeydiocesanschools.org |title=Higher Secondary Schools |access-date=2011-06-10 |url-status=dead |archive-url=https://archive.org |archive-date=26 April 2012 |df=dmy }}"</ref> [[File:Cemp2.jpg|thumb|পুন্নপ্ৰাৰ কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং এণ্ড মেনেজমেণ্ট]] আলাপ্পুয়াৰ কলেজসমূহে শিক্ষাৰ্থীসকলক স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>"colleges in Alappuzha {{cite web |title=Official WEBSITE of Alappuzia, Kerala, India - Colleges of Alappuzha |url=http://alappuzha.nic.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061232/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011 |access-date=2011-06-10 |df=dmy}}"</ref> === প্ৰধান মহাবিদ্যালয় আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহ === * ইউনিভাৰ্চিটি ইনষ্টিটিউট অব টেকন’লজী (UIT), আলাপ্পুয়া<ref>{{cite web|url=https://uitalleppey.org |title=University Institute of Technology (UIT), Alappuzha}}</ref> * চেৰ্থালা অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://cectl.ac.in |title=College of Engineering, Cherthala |publisher=Cectl.ac.in |access-date=25 September 2013}}</ref> * সনাতন ধৰ্ম কলেজ<ref>{{cite web|url=http://sdcollege.in|title=Welcome - Sanatana Dharma College|accessdate=26 February 2023}}</ref> * এছ. ডি. ৱি. কলা আৰু ব্যৱহাৰিক বিজ্ঞান কলেজ<ref>{{cite web|url=http://sdvcollege.in|title=Welcome: S. D. V. College of Arts and Applied Science|accessdate=26 February 2023}}</ref> * শ্ৰী নাৰায়ণ কলেজ, চেৰ্থালা<ref>{{cite web|url=http://sncollegecherthala.in|title=SN COLLEGE CHERTHALA|accessdate=26 February 2023|archive-date=22 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160222082800/http://sncollegecherthala.in|url-status=dead}}</ref> * এন.শে‌ছ.এছ. কলেজ, চেৰ্থালা<ref>{{cite web|url=http://grotal.com |title=NSS Alappuzha |publisher=Grotal.com |access-date=25 September 2013}}</ref> * চৰকাৰী কলেজ, আম্বালাপ্পুৱা<ref>{{cite web|url=http://ambalapuzhagc.org|title=Government College, Ambalapuzha|accessdate=26 February 2023}}</ref> * পুন্নপ্ৰা অভিযান্ত্ৰিক আৰু ব্যৱস্থাপনা মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://cempunnapra.org|title=CEM Punnapra|accessdate=26 February 2023}}</ref> * মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কলেজ, পুন্নপ্ৰা<ref>{{cite web|url=http://margregoriospunnapra.org|title=Mar Gregorios College|access-date=7 October 2018|archive-url=https://archive.org|archive-date=19 October 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> * চেংগানুৰ অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://ceconline.edu |title=College of Engineering (Chengannur) |publisher=Ceconline.edu |access-date=25 September 2013}}</ref> * ব্যৱহাৰিক বিজ্ঞান কলেজ, মাভেলিক্কাৰা<ref>{{cite web|url=http://kerala.gov.in|title=Profile of the College - College of Applied Sciences, Mavelikkara|accessdate=26 February 2023}}</ref> * কাৰ্মেল অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তি মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web|url=https://carmelcet.in|title=Carmel College of Engineering and Technology|website=www.carmelcet.in}}</ref> * চৰকাৰী টি. ডি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web|url=https://tdmcalappuzha.org|title=TD Medical College – Alappuzha}}</ref> * চেন্ট জোচেফছ মহিলা মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web |url=http://stjosephcollegeforwomen.com |title=SJCW |access-date=10 June 2011 |archive-date=9 January 2016 |archive-url=https://archive.org |url-status=dead }}</ref> * চেন্ট মাইকেলছ কলেজ, চেৰ্থালা<ref>SMC {{cite web|url=http://keralauniversity.edu |title=St. Michael's College, Cherthala |access-date=18 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527094214/http://keralauniversity.edu |archive-date=27 May 2010 }}</ref> * টি. কে. মাধৱ মেম’ৰিয়েল কলেজ<ref>{{cite web|url=http://keralauniversity.edu |title=T.K. Madhava Memorial College, Nangiarkulangara |access-date=18 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110926212337/http://keralauniversity.edu |archive-date=26 September 2011 |df=dmy }}</ref> * চেন্ট অ্যালোইচিয়াছ কলেজ, এদাথুয়া<ref>{{cite web |url=http://aloysiuscollege.org |title=St Aloysius |publisher=Aloysiuscollege.org |access-date=25 September 2013 |archive-date=29 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130829023214/http://aloysiuscollege.org |url-status=dead }}</ref> * বিচপ মূৰ কলেজ, মাভেলিক্কাৰা * মিলাদ-ই-শ্বেৰিফ মেম’ৰিয়েল কলেজ, কায়ামকুলাম (MSM) * খ্ৰীষ্টান কলেজ, চেংগানুৰ == ধৰ্মীয় উপাসনাগাৰসমূহ == [[File:Ambalappuzha Temple.JPG|thumb|আম্বালাপ্পুৱা শ্ৰীকৃষ্ণ স্বামী মন্দিৰ]] [[File:Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল]] [[File:St. Andrew's Forane Church of Arthunkal.jpg|thumb|আৰ্থুংকালৰ চেন্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা]] === আলাপ্পুয়াৰ হিন্দু মন্দিৰসমূহ === * আম্বালাপ্পুৱা শ্ৰীকৃষ্ণ স্বামী মন্দিৰ * আনন্দেশ্বৰম মহাদেৱ মন্দিৰ * চাক্কুলাথুকাভু মন্দিৰ (ভাগৱতী মন্দিৰ) * চেট্টিকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ * চেংগানুৰ মহাদেৱ মন্দিৰ * হৰিপাদ শ্ৰী সুব্ৰহ্মণ্য স্বামী মন্দিৰ * কানিচুকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ * কান্দিয়ুৰ শ্ৰী মহাদেৱ মন্দিৰ, মাভেলিক্কাৰা * মন্নাৰাছালা মন্দিৰ * মুল্লাক্কাল ৰাজৰাজেশ্বৰী মন্দিৰ * পদনিলম পৰব্ৰহ্ম মন্দিৰ, নুৰানাদ * ত্ৰিপুলিয়ুৰ মহাৱিষ্ণু মন্দিৰ * থ্ৰিচিট্টাত মহাৱিষ্ণু মন্দিৰ * বলিয়াকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ, কাৰ্তিকাপল্লী === আলাপ্পুয়াৰ খ্ৰীষ্টান গীৰ্জাসমূহ === * আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, আলাপ্পুয়া * চেন্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা, আৰ্থুংকাল * চেন্ট জৰ্জ ফ’ৰেন গীৰ্জা, এদাথুয়া * চেন্ট মেৰী বেচিলিকা, চম্পাকুলাম (চম্পাকুলাম কাল্লুৰকাডু বেচিলিকা) * চেন্ট থমাছ গীৰ্জা, থুম্পোলী (থুম্পোলী পল্লী) * চেন্ট মেৰী ফ’ৰেন গীৰ্জা, পুলিনকুন্নু === আলাপ্পuয়াৰ ইছলামীয় মছজিদসমূহ === * মকাম মছজিদ, চিভিল ষ্টেচন ৱাৰ্ড, আলাপ্পুয়া।<ref name="sunni">{{Cite web |last=SUNNIVOICE |date=2021-12-31 |title=ആലപ്പുഴ: കനാൽ കരകളിലെ പൈതൃകക്കാഴ്ചകൾ |url=https://sunnivoice.net/%e0%b4%86%e0%b4%b2%e0%b4%aa%e0%b5%8d%e0%b4%aa%e0%b5%81%e0%b4%b4-%e0%b4%95%e0%b4%a8%e0%b4%be%e0%b5%bd-%e0%b4%95%e0%b4%b0%e0%b4%95%e0%b4%b3%e0%b4%bf%e0%b4%b2%e0%b5%86-%e0%b4%aa%e0%b5%88%e0%b4%a4/ |access-date=2024-06-27 |language=ml}}</ref> * সৌকাৰ মছজিদ, ১৮৫০ চনত নিৰ্মিত এটা মছজিদ।<ref name="News18">{{cite news |title=ആലപ്പുഴ പൈതൃകപദ്ധതിയിൽ മുഖംമിനുക്കി ' സൗക്കാർ മസ്ജിദ് ' |url=https://malayalam.news18.com/news/alappuzha/sawker-masjid-timeless-beacon-of-spiritual-heritage-in-alappuzha-local18-649587.html |work=News18 മലയാളം |date=14 January 2024 |language=ml}}</ref> == ক্ৰীড়া == [[File:Nehru Trophy Boat Race 2012 7791.JPG|250px|thumb|নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল আলাপ্পুয়াৰ ওচৰৰ পুন্নমদা হ্ৰদত অনুষ্ঠিত এক জনপ্ৰিয় খেল]] আলাপ্পুয়াত নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। এই প্ৰতিযোগিতাখন চহৰখনৰ ওচৰৰ পুন্নমদা হ্ৰদত খেলা হয়।<ref>{{Cite web |title=The Nehru Trophy Boat Race |url=https://utsav.gov.in/view-event/nehru-trophy-boat-race#:~:text=The%20Nehru%20Trophy%20Boat%20Race%20is%20one,there%20is%20an%20interesting%20story%20behind%20it.}}</ref> ১৯৫২ চনত ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী জৱাহৰলাল নেহৰুৱে কেৰালা ভ্ৰমণ কৰিছিল। সেই সময়ত আল্লেপ্পীৰ ৰাইজে তেওঁলোকৰ সন্মানীয় অতিথিজনৰ বাবে এক বিশেষ মনোৰঞ্জনৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। ইয়াৰ বাবে তেওঁলোকে এক ঐতিহ্যবাহী নাও দৌৰ প্ৰতিযোগিতাৰ আয়োজন কৰিছিল। এই খেলখন দেখি নেহৰু অত্যন্ত উৎসাহিত হৈ পৰিছিল। তেওঁ নিৰাপত্তা বিষয়াসকলৰ বাধা নেওচি নিজেই ‘নডুভাগম চন্দন’ নামৰ এখন নাৱত জাপ দি উঠিছিল। নাৱত উঠি পোৱা এই আনন্দৰ বাবেই তেওঁ প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ীক প্ৰদান কৰিবলৈ এটা ৰোলিং ট্ৰফী উপহাৰ দিছিল। এই নাও দৌৰৰ বাহিৰেও ক্ৰিকেট, ফুটবল, বাস্কেটবল আৰু নাও চলোৱা (ৰোয়িং) আদি এই চহৰৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেলসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০১৫ চনত কেৰালা ক্ৰিকেট সন্থাই আলাপ্পুয়াত ‘কেচিএ ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম’ উদ্বোধন কৰে। এইখন এখন এ-ক্লাছ শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম।<ref>{{cite web|url=http://www.keralacricketassociation.com/Alappuzha-cg|title=SD College- KCA Cricket Ground- Alapuzha}}</ref> == প্ৰখ্যাত ব্যক্তিসকল == * থকাঝি শিৱশংকৰ পিল্লাই - ঔপন্যাসিক আৰু চুটিগল্প লেখক, ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ সাহিত্য বঁটা জ্ঞানপীঠ লাভ কৰিছিল। * ৱায়লাৰ ৰামবৰ্মা - মালয়ালম কবি আৰু চলচ্চিত্ৰ গীতিকাৰ * আৰাট্টুপুঝা ৱেলায়ুধ পণিক্কৰ - কেৰালাৰ সমাজ সংস্কাৰক * এম. কে. চানু – লেখক, সমালোচক আৰু সমাজকৰ্মী, মানৱ অধিকাৰৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাৰ এজন স্থায়ী সদস্য * ইৰায়িম্মান থাম্পী - কৰ্ণাটকী সংগীতজ্ঞ তথা কেৰালাৰ এজন সংগীত সুৰকাৰ * কাভালাম নাৰায়ণ পণিক্কৰ - পৰিচালক, কবি * এছ. ডি. শিবুলাল - ইনফ’চিচৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আৰু পৰিচালন সঞ্চালক * নৱজ্যোতি শ্ৰী কৰুণাকৰ গুৰু - চন্থীগিৰি আশ্ৰমৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * গণেশ পুথুৰ - লেখক, কেন্দ্ৰীয় সাহিত্য অকাডেমী বঁটা বিজয়ী * পি. এছ. কাৰ্তিকেন - এছ. এন. ট্ৰাষ্টৰ প্ৰাক্তন সম্পাদক, এছএনডিপী য়োগমৰ প্ৰাক্তন সঞ্চালক, বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য (অৰুৰ), দিনমণি দৈনিক কাকতৰ মুখ্য সম্পাদক * পি. নাৰায়ণ কুৰুপ - মালয়ালম কবি * জয় জে. কাইমাপৰম্বন - ইংৰাজী আৰু মালয়ালম লেখক * ইত্তী অচ্যুতন - হৰ্টাচ মালাবাৰিকাচ সংকলনৰ বাবে নৃ-চিকিৎসা সংক্ৰান্তীয় তথ্যৰ প্ৰধান যোগান ধৰোতা * এলিয়েন’ৰ চিনক্লেয়াৰ ৰ’ড - ব্ৰিটিছ মালী আৰু উদ্যান শস্যৰ ওপৰত লিখা লেখিকা * ৱি. পি. শিৱকুমাৰ - চুটিগল্প লেখক * ন্যায়াধীশ চি. টি. ৰৱিকুমাৰ - উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ। * এম. জি. শ্ৰীকুমাৰ - সংগীতজ্ঞ, গায়ক আৰু সংগীত পৰিচালক * ৱায়লাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বৰ্মা - কবি আৰু গীতিকাৰ * কাভালাম শ্ৰীকুমাৰ - শাস্ত্ৰীয় সংগীতজ্ঞ, নেপথ্য গায়ক, সুৰকাৰ * ৰাজীৱ আলুঙ্কাল - গীতিকাৰ, কবি আৰু বক্তা === ধৰ্ম === * কৰুণাকৰ গুৰু - চন্থীগিৰি আশ্ৰমৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * পালাক্কাল থমা মালপান - কাৰ্মেলাইটছ অৱ মেৰী ইমাকুলেটৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * মন্সিনিয়ৰ জোচেফ চি. পঞ্জীকাৰন - মেডিকেল চিষ্টাৰ্ছ অৱ চেন্ট জোচেফৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * এণ্টনী থিয়’ড’ৰ - খ্ৰীষ্টান শিক্ষাবিদ, কবি, সমাজকৰ্মী * চেন্ট কুৰিয়াকোচ ইলিয়াচ চাভাৰা - খ্ৰীষ্টান সন্ত === ৰাজনীতি === * এ. কে. এণ্টনী - ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাত কেৰালাৰ তিনিবাৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী, ভাৰতৰ প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী * ৱি. এছ. অচ্যুতানন্দন - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু ভাৰতৰ অন্যতম জ্যেষ্ঠ কমিউনিষ্ট ৰাজনীতিবিদ * ৰমেশ চেন্নিথালা - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গৃহমন্ত্ৰী আৰু প্ৰাক্তন বিৰোধী দলপতি, হৰিপাদ সমষ্টিৰ বৰ্তমানৰ বিধানসভা সদস্য। * সুশীলা গোপালন - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন উদ্যোগ মন্ত্ৰী আৰু কমিউনিষ্ট নেত্ৰী * কে. আৰ. গৌৰী - কেৰালাৰ প্ৰথম এলডিএফ মন্ত্ৰীসভাৰ ৰাজহ মন্ত্ৰী, কেৰালাত ভূমি সংস্কাৰ আৰম্ভ কৰিছিল, কেৰালা ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাৰ কৃষি মন্ত্ৰী * ৱায়লাৰ ৰৱী - ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাত কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গৃহমন্ত্ৰী, প্ৰাক্তন কেন্দ্ৰীয় প্ৰব্ৰজনকাৰী ভাৰতীয় পৰিক্ৰমা আৰু সংসদীয় পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী * চি. কে. চন্দ্ৰপ্পন - কমিউনিষ্ট নেতা আৰু প্ৰাক্তন সাংসদ * এছ. ৰামচন্দ্ৰন পিল্লাই - ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) ৰ পলিটব্যুৰ’ সদস্য আৰু অল ইণ্ডিয়া কিষাণ সভাৰ সাধাৰণ সম্পাদক * জি. সুধাকৰন - ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) ৰ সদস্য আৰু কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গড়কপ্তানী বিভাগৰ মন্ত্ৰী * পি. পৰমেশ্বৰন - ভাৰতীয় বিচাৰ কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালক; দাৰ্শনিক === চিনেমা === * শ্ৰীকুমাৰন থাম্পী - মালয়ালম চিনেমাৰ গীতিকাৰ, পৰিচালক, প্ৰযোজক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ * জোমন টি. জন - ভাৰতীয় চিনেমেট’গ্ৰাফাৰ * ৰতীশ - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * কুঞ্চাকো - ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক আৰু পৰিচালক * নেডুমুদী বেণু - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা। * ফাজিল - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * কুঞ্চাকো বোবান - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ৰিয়াজ এম টি - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ফাহাদ ফাচিল - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * জগন্নাথ বৰ্মা - কথাকলি শিল্পী, মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ আৰু ধাৰাবাহিকৰ অভিনেতা * অশোকন - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ৰাজন পি. দেৱ – মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা আৰু নাট্য ব্যক্তিত্ব * এছ. এল. পুৰম সদানন্দ - মালয়ালম নাট্যকাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ * চেলংগাট গোপালকৃষ্ণন - লেখক আৰু চলচ্চিত্ৰ সমালোচক * ৰাধিকা - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী * নৱোদয় অপ্পাচন - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক আৰু ব্যৱসায়ী * জিজো পুন্নোচ - চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * পদ্মৰাজন - চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * নৰেন্দ্ৰ প্ৰসাদ - চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা, লেখক আৰু সমালোচক * কেপিএচি ললিতা - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী * বীয়েৰ প্ৰসাদ - ভাৰতীয় মালয়ালম গীতিকাৰ আৰু কবি * মধু মুত্তোম - মণিচিত্ৰথাঝু, কাক্কোথিকাভিলে আপ্পুপ্পন থাদিকালৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ * সমন্থা ৰুথ প্ৰভু - অভিনেত্ৰী * নব্যা নায়াৰ - অভিনেত্ৰী * এম. জি. শ্ৰীকুমাৰ - নেপথ্য গায়ক * শ্বাহী কবিৰ - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু লেখক === ক্ৰীড়া === * প্ৰশান্ত পৰমেশ্বৰন - কেৰালাৰ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেটাৰ ([[ইণ্ডিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ]] আৰু ৰয়েল চেলেঞ্জাৰ্ছ বাংগালোৰৰ খেলুৱৈ) * চজী থমাছ - ক্ৰীড়াবিদ আৰু [[অৰ্জুন বঁটা]] প্ৰাপক * কে. উদয়কুমাৰ - ভাৰতীয় পুৰুষ ৰাষ্ট্ৰীয় ভলীবল দলৰ খেলুৱৈ, অৰ্জুন বঁটা প্ৰাপক == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == {{Commons category|Alappuzha| আলাপ্পুয়া}} * {{Wikivoyage inline| Alappuzha| আলাপ্পুয়া}} * [https://web.archive.org/web/20100217035703/http://www.swtd.gov.in/ কেৰালা ৰাজ্যিক জল পৰিবহন বিভাগৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] * [http://alappuzha.nic.in/ আলাপ্পুয়া জিলাৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] * [https://alteredgoal.com/https-alteredgoal-com-backwaters-of-alappuzha/ আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়সমূহ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219075158/https://alteredgoal.com/https-alteredgoal-com-backwaters-of-alappuzha/ |date=19 December 2019 }} * [https://www.keralatourism.org/article-venice-of-the-east.html পূবৰ ভেনিচ, আল্লেপ্পী] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211025135417/https://www.keralatourism.org/article-venice-of-the-east.html |date=25 October 2021 }} 39ie7edwb8hzogdo0nahwkmd7uzqg4w 622969 622957 2026-08-03T07:53:39Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622969 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাঁওফালৰপৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters, Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰপৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰেপৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহণৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদূৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটি-কালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰেপৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্ত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰেপৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইণ্ট থমাছৰদ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰপৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰপৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰেপৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰেপৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেণ্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ)সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰাসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পাছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰদ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰপৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰ্যালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰপৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> == ভূগোল == {{wide image|VembanadAlleppey.jpg|800px|[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]}} আলাপ্পুয়া {{Coord|9.54|N|76.40|E|}} ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://fallingrain.com |title=Maps, Weather, Videos, and Airports for Alappuzha, India |publisher=Fallingrain.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ইয়াৰ গড় উচ্চতা হ'ল ১ মিটাৰ (৩ ফুট)।<ref>[http://mongabay.com elevation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111116031902/http://mongabay.com |date=16 November 2011 }}</ref> আলাপ্পুয়া জিলাখনে ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটি-কালি আৱৰি আছে। ইয়াৰ কাষতে ২১৯৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জুৰি [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]] অৱস্থিত। জিলাখনৰ ৮০ কিলোমিটাৰ জোৰা উপকূলীয় অঞ্চলত লগ হোৱাৰ আগতে ছয়খন প্ৰধান নদী এই হ্ৰদটোত বিলীন হৈছে। আলাপ্পুয়া চহৰখনৰ মাজেৰে কেইবাটাও খাল পাৰ হৈ গৈছে, যিবোৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ (ভাৰত)|৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ]]ৰ এক অংশ।<ref>{{cite web|url=https://thehouseboatkerala.com|title=Alleppey|website=thehouseboatkerala.com}}</ref> এই জিলাখন মূলত কেইবাটাও হ্ৰদ, নদী আৰু খালেৰে পৰিবেষ্টিত এক বালিচহীয়া অঞ্চল। জিলাখনৰ পূব অংশত থকা [[ভৰণীক্কাভু]] আৰু [[চেংগানুৰ]] ব্লকৰ মাজত সিঁচৰতি হৈ থকা কিছুমান সৰু পাহাৰৰ বাহিৰে ইয়াত কোনো ডাঙৰ পাহাৰ বা পৰ্বত নাই। এই জিলাত কোনো বনাঞ্চল নাই। আলাপ্পুয়াৰ পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত। চহৰখনত হ্ৰদ, সৰু সাগৰ (লগুন) আৰু [[মিঠা পানী]]ৰ নদীৰ এক নেটৱৰ্ক আছে। আলাপ্পুয়াৰ উপকূলীয় পানীৰ প্ৰাচুৰ্যৰ প্ৰমাণস্বৰূপ প্ৰতি বছৰে বৰ্ষাকালৰ পিছত উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাছ আৰু [[চিংৰী মাছ | মিছামাছ]] জমা হয়। এই পৰিঘটনাটোক স্থানীয়ভাৱে ‘চাকৰা’ (Chakara) বুলি কোৱা হয়। বালিৰ ক্ষয়-বৃদ্ধিৰ এই বাৰ্ষিক প্ৰক্ৰিয়াটোৱে স্থানীয় অৰ্থনীতিলৈ বিশেষ অৱদান যোগায়। কেৰালাৰ ৰাইজৰ বাবে এই সময়ছোৱা এক উৎসৱৰ বতৰ। বাৰ্ষিক বানপানীয়ে এই অঞ্চলৰ মাটি আৰু পানী পুনৰ সজীৱ তথা পৰিষ্কাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত সাগৰত মিছামাছ, [[লবষ্টাৰ]], কাছ আৰু অন্যান্য সামুদ্ৰিক উদ্ভিদৰ প্ৰচুৰ বৃদ্ধি ঘটে। ইয়াৰ জলাশয় আৰু [[আৰ্দ্ৰভূমি]]সমূহে প্ৰতি বছৰে সুদূৰ অঞ্চলৰপৰা অহা হাজাৰ হাজাৰ পৰিভ্ৰমী হাঁহ, [[পানী কাউৰী]] আৰু অন্যান্য পক্ষীক আশ্ৰয় দিয়ে। এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ‘কেৰালাৰ ভঁৰাল’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চল। [[কুত্তানাদ]]ক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলিও জনা যায় আৰু পৃথিৱীৰ যি কেইটা কমসংখ্যক ঠাইত সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত কুত্তানাদ অন্যতম।<ref name="keralatourism.org">{{Cite web |title=Kuttanad - the Rice Bowl of Kerala in Alappuzha |url=https://keralatourism.org |access-date=2025-03-11 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ইয়াৰ ধাননি পথাৰসমূহ গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ প্ৰায় ০.৬ ৰপৰা ২ মিটাৰ তলত অৱস্থিত।<ref name="alappuzha"/> === জলবায়ু === সাগৰৰ নিকটৱৰ্তী হোৱাৰ বাবে আলাপ্পুয়াৰ জলবায়ু [[গ্ৰীষ্মকাল]]ত গৰম আৰু আৰ্দ্ৰ হয়। অৱশ্যে অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত জলবায়ু বেশ আৰামদায়ক আৰু শান্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ গড় বাৰ্ষিক উষ্ণতা ২৭ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ। ৰাজ্যৰ অন্যান্য অংশৰ দৰেই এই জিলাখনেও দুটা ঋতুভিত্তিক [[মৌচুমী বায়ু]]ৰ সুফল লাভ কৰে। [[দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু]] আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ু দুয়োটাৰে প্ৰভাৱ আলাপ্পুয়াাত পৰে বাবে ইয়াত দীঘলীয়া বৰ্ষাকাল দেখা যায়। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৱে জুনৰপৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে জলবায়ুত প্ৰভাৱ পেলায়। আনহাতে উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৱে অক্টোবৰৰপৰা নৱেম্বৰ মাহলৈ বৰ্ষণ আনি দিয়ে। এই অঞ্চলৰ গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ ২৭৬৩ মিলিমিটাৰ।<ref>{{cite web|url=https://mapsofindia.com|title=Annual Rainfall Map of India, Rainfall in India|website=Maps of India}}</ref> {{Weather box | location = আলাপ্পুয়া (১৯৯১–২০২০, চৰম সীমা ১৯৪৪–২০১২) | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 36.7 | Feb record high C = 37.4 | Mar record high C = 37.9 | Apr record high C = 38.2 | May record high C = 36.7 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 34.0 | Aug record high C = 34.2 | Sep record high C = 34.8 | Oct record high C = 35.6 | Nov record high C = 35.4 | Dec record high C = 36.6 | year record high C = 38.2 | Jan record low C = 17.3 | Feb record low C = 18.7 | Mar record low C = 18.8 | Apr record low C = 19.2 | May record low C = 20.0 | Jun record low C = 19.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.4 | Sep record low C = 20.4 | Oct record low C = 19.3 | Nov record low C = 20.0 | Dec record low C = 17.8 | year record low C = 17.3 |Jan high C = 32.7 |Feb high C = 33.0 |Mar high C = 33.6 |Apr high C = 33.7 |May high C = 32.8 |Jun high C = 30.4 |Jul high C = 29.4 |Aug high C = 29.6 |Sep high C = 30.5 |Oct high C = 31.3 |Nov high C = 32.0 |Dec high C = 32.5 | year high C = 31.8 |Jan low C = 22.5 |Feb low C = 23.6 |Mar low C = 25.0 |Apr low C = 25.4 |May low C = 25.3 |Jun low C = 23.9 |Jul low C = 23.2 |Aug low C = 23.5 |Sep low C = 23.8 |Oct low C = 23.8 |Nov low C = 23.8 |Dec low C = 22.9 | year low C = 23.9 | rain colour = green | Jan rain mm = 16.3 | Feb rain mm = 42.1 | Mar rain mm = 62.7 | Apr rain mm = 131.7 | May rain mm = 274.1 | Jun rain mm = 592.0 | Jul rain mm = 485.9 | Aug rain mm = 349.8 | Sep rain mm = 296.5 | Oct rain mm = 357.4 | Nov rain mm = 175.8 | Dec rain mm = 48.2 | year rain mm = 2832.4 | Jan rain days = 1.0 | Feb rain days = 1.9 | Mar rain days = 3.3 | Apr rain days = 6.7 | May rain days = 11.6 | Jun rain days = 21.3 | Jul rain days = 21.4 | Aug rain days = 16.6 | Sep rain days = 13.8 | Oct rain days = 15.0 | Nov rain days = 8.5 | Dec rain days = 2.9 | year rain days = 123.9 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | Jan humidity = 68 | Feb humidity = 70 | Mar humidity = 73 | Apr humidity = 74 | May humidity = 78 | Jun humidity = 86 | Jul humidity = 88 | Aug humidity = 87 | Sep humidity = 84 | Oct humidity = 81 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 71 |year humidity = 86 |source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]]<ref name=IMDnormals> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 8 April 2024 | url = https://imdpune.gov.in | title = Station: Alappuzha Climatological Table 1991–2020 | work = Climatological Normals 1991–2020 | publisher = India Meteorological Department | access-date = 7 July 2024}}</ref><ref> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 5 February 2020 | url = https://imdpune.gov.in | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M105 | access-date = 19 February 2020}}</ref> }} == জনগাঁথনি == {{bar box |width=250px |barwidth=100px | title = আলাপ্পুয়া চহৰৰ ধৰ্ম (২০১১) | left1 = | right1 = শতাংশ | float = right | bars = {{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|49.85}} {{bar percent|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]|blue|26.23}} {{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|23.62}} {{bar percent|অন্যান্য|black|0.30}} }} [[File:JainTempleAlappuzhaFrontPrd.jpg|thumb|250px|জৈন মন্দিৰ, আলাপ্পুয়া]] {{Historical populations |state=collapsed |align=right |1991 | 174666 |2001 | 239384 |2011 | 240991 |footnote = উৎস: * 1991-2011<ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/|title=Cities and towns in Alappuzha district|website=citypopulation.de}}</ref> }} ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু ইয়াৰ বহিৰ্ভাগৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰে ১১৬,৪৩৯ জন পুৰুষ আৰু ১২৪,৫৫২ গৰাকী মহিলা আছিল। এই চহৰখন আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু পুন্নপ্ৰা তথা কালাৰকোড গাঁৱৰ বহিৰ্ভাগলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ মুঠ মাটি-কালি ৬৫.৫৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। চহৰখনত ছয় বছৰৰ অনুৰ্ধৰ শিশুৰ সংখ্যা আছিল ২২,৩৬১ জন। আলাপ্পুয়া চহৰৰ [[সাক্ষৰতাৰ হাৰ]] হ’ল ৯৫.৮১%। চহৰখনত মুঠ সাক্ষৰ লোকৰ সংখ্যা ২০৯,২০১ জন, যাৰ ভিতৰত ১০১,৯২৭ জন পুৰুষ (৯৭.৩%) আৰু ১০৭,২৭৪ গৰাকী মহিলা (৯৪.ND%)। আলাপ্পুয়াত লিংগ অনুপাত আছিল ১০৭০।<ref>[https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS Census India 2011]</ref> চহৰখনৰ জনসংখ্যাৰ বেছিভাগেই [[হিন্দু]], ইয়াৰ লগতে উল্লেখনীয়সংখ্যক [[খ্ৰীষ্টান]] আৰু [[মুছলমান]] লোকো আছে। আটাইতকৈ বেছিকৈ ব্যৱহৃত ভাষাটো হ’ল [[মালয়ালম ভাষা | মালয়ালম]]। অৱশ্যে বহু লোকে [[কোংকণী ভাষা | কোংকণী]] ভাষাও কয়। আলাপ্পুয়া চহৰৰ মালংকাৰা অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টানসকল মালংকাৰা অৰ্থডক্স চিৰিয়ান চাৰ্চৰ নিৰনম ধৰ্মপ্ৰান্তৰ অন্তৰ্ভুক্ত। বৰ্তমান চহৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাখন হ’ল চেণ্ট থমাছ অৰ্থডক্স গীৰ্জা, আলাপ্পুয়া। এই গীৰ্জাখনে আলাপ্পুয়াত মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কাৰুণ্য তীৰম নিৰ্দেশনা কেন্দ্ৰও পৰিচালনা কৰে।<ref>{{cite web |title=St. Thomas Church, Parish |url=https://alappuzhaorthodoxchurch.org/parish.html |website=Alappuzha Orthodox Church |access-date=31 January 2025}}</ref> ইয়াত ব্যৱহৃত মালয়ালম ভাষাৰ মানক উপভাষাটো হ’ল চেণ্ট্ৰেল ট্ৰাভাংকোৰ উপভাষা।<ref>{{cite web|url=http://www.jaimalayalam.com/maladialect.htm |title=dialect |publisher=Jaimalayalam.com |date= |access-date=2021-02-14}}</ref> কোংকণী হ’ল [[কোংকণ]] অঞ্চলত কোৱা এটা ভাষা। ১৬ শতিকা আৰু ১৮ শতিকাৰ পৰ্তুগীজ আৰু ওলন্দাজ আক্ৰমণৰ সময়ত বহুতো কোংকণী লোকে দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। তেওঁলোকে [[ট্ৰাভাংকোৰ]] ৰাজ্যৰ তুৰাভুৰ, চেৰ্থালা আৰু আলাপ্পুয়াৰ লগতে কেৰালাৰ অন্যান্য স্থান যেনে কোচি, কোডুংগালুৰ আৰু কোল্লামত আশ্ৰয় লৈছিল। এই লোকসকলৰ এক বুজনসংখ্যক আলাপ্পুয়াত নিগাজিকৈ থাকিবলৈ লয়।<ref>{{cite web|url=http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gosripuram.org.in |access-date=2013-09-25 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927053619/http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |archive-date=27 September 2013 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://gsbkonkani.net/OurHistory.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gsbkonkani.net |access-date=2013-09-25 |archive-date=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919072443/http://www.gsbkonkani.net/OurHistory.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[[Goud Saraswat Brahmin|"migration of konkanis]]</ref> == অৰ্থনীতি == [[File:Alleppey Boat houses.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াত থকা নাওঘৰসমূহ]] এই জিলাখনৰ অৰ্থনীতি কৃষি আৰু সামুদ্ৰিক সামগ্ৰীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ইয়াৰ কৃষি কাৰ্যসমূহ মূলত ‘কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চলক কেন্দ্ৰ কৰি আৱৰ্তিত হয়। যদিও এই জিলাখন উদ্যোগিকভাৱে পিছপৰা, তথাপি প্ৰাচীন কালৰেপৰাই ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) আৰু ক’য়ৰজাত সামগ্ৰী, সামুদ্ৰিক সামগ্ৰী, হস্ততাঁত, বিভিন্ন ধৰণৰ হস্তশিল্প আৰু তড়ী নিষ্কাশন (toddy tapping) আদি পৰম্পৰাগত উদ্যোগসমূহ ইয়াত সক্ৰিয় হৈ আছে। এই জিলাখনক কেৰালাৰ ক’য়ৰ উদ্যোগৰ পৰম্পৰাগত গৃহভূমি বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/document/56052689/Final-Body|title=Final Body|website=Scribd}}</ref> [[File:Coco Boat Allapphy Kerala.JPG|thumb|আলাপ্পুয়াত ব্যাপক পৰিমাণৰ জলাশয় আছে, এয়া পৰিবহণ আৰু পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ]] কেঁচা সামগ্ৰীৰ সহজ উপলব্ধতা, নাৰিকলৰ কেঁচা বাকলি পচাবলৈ উপযুক্ত জলাশয় তথা খালৰ উপস্থিতি আৰু উন্নত পৰিবহণ ব্যৱস্থাই এই উদ্যোগৰ বিকাশৰ মূল কাৰণ। প্ৰাচীন কালৰেপৰাই আৰৱসকলে ক’য়ৰ সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায় চলাই আহিছিল। ১৮৫৯ চনত জেমছ ডাৰাঘে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইয়াত দলিচা আৰু মেট তৈয়াৰ কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>"mats {{cite web|url=http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |title=Archived copy |access-date=2011-06-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110409171842/http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |archive-date=9 April 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৫৫ চনত ক’য়ৰ উদ্যোগ আইনৰ অধীনত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ‘ক’য়ৰবোৰ্ড’ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|title=coir board|access-date=8 September 2017|archive-date=19 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101119115131/http://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|url-status=dead}}</ref> কালাভুৰত এটা ক’য়ৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান কাৰ্যক্ষম হৈ আছে।<ref>"coir research {{cite web|url=http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |title=Central Coir Research Institute |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110912002921/http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |archive-date=12 September 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৬৫ চনত আলাপ্পুয়াত ৰাষ্ট্ৰীয় ক’য়ৰ প্ৰশিক্ষণ আৰু আৰ্হি প্ৰস্তুতকৰণ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হয়। আলাপ্পুয়া, কায়ামকুলাম, কোক্কোথামংগলাম, কোমালাপুৰম, মান্নানচেৰী, মুহম্মা আৰু ৱায়লাৰত উৎপাদিত সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত নাৰিকলৰ আঁহ বা ক’য়ৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/56052689/8/INDUSTRY-PROFILE |title=coir |publisher=Scribd.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ক’য়ৰজাত সামগ্ৰীসমূহ চেৰ্থালা আৰু মান্নানচেৰী অঞ্চলত পোৱা যায়। আনহাতে আৰুকু্ট্টী আৰু কোডামথুৰুথত চূণৰ খোলা, চেংগানুৰত প্লাইউড, আৰুৰত কেলট্ৰন কণ্ট্ৰ’ল, মাভেলিক্কাৰাত পটাচিয়াম ক্ল’ৰাইড আৰু থানেৰমুক্তমত নাৰিকল তথা নাৰিকল তেল পোৱা যায়। এই চহৰসমূহত উৎপাদিত অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ সামগ্ৰীসমূহ হ’ল— শুকান নাৰিকল (কোপ্ৰা), কাচ, দলিচা আৰু দিয়াচলাই।<ref>"coir mat {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |title=Resources|access-date=7 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201755/http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> বৰ্তমান সময়ত পৰ্যটন খণ্ডই ৰাজহ সংগ্ৰহৰ এক অন্যতম প্ৰধান উৎস হিচাপে গা কৰি উঠিছে। এইটো মূলত ইয়াৰ নাওঘৰসমূহৰ বাবে সম্ভৱ হৈছে, যিয়ে পৰ্যটকসকলক চহৰখনৰ সুন্দৰ জলাশয়সমূহৰ দৃশ্য উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়ে। ইয়াৰ আন এটা কাৰণ হ’ল [[Munnar|মুন্নাৰ]], [[Varkala|ভাৰকলা]] আৰু [[Wayanad|ৱায়নাড]]ৰ দৰে অন্যান্য পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ কাষতে এই ঠাইখন অৱস্থিত। কেৰালা পৰ্যটন বিভাগৰ পৰিসংখ্যা অনুসৰি ২০২০ আৰু ২০২১ চনৰ ভিতৰত আল্লেপ্পীত পৰ্যটকৰ আগমন ৭৪.৫৫% বৃদ্ধি পাইছিল। একে সময়তে সমগ্ৰ ৰাজ্যখনৰ গড় বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ৫১.০৯%।<ref>{{Cite web |last=Tourism |first=Kerala |title=Kerala Statistics – 2021 - Highlights |url=https://www.keralatourism.org/tourismstatistics/tourist_statistics_202120220530122636.pdf |access-date=12 January 2023 |website=Kerala Tourism: Official Website |language=English}}</ref> == জলাশয়ৰ ধান খেতি == [[Image:Kerala Kuttanad2.jpg|thumb|কুত্তানাদৰ ধাননি পথাৰ]] আলাপ্পুয়াৰ প্ৰধান জীৱিকা হ’ল কৃষি কাৰ্য। কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলি জনাজাত কুত্তানাদ অঞ্চলটো আলাপ্পুয়াত অৱস্থিত।<ref name="keralatourism.org"/> ভেম্বনাড হ্ৰদৰপৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো তিনিটা পৰ্যায়ত সম্পন্ন হৈছিল। প্ৰথম পৰ্যায়ত চৰকাৰৰফালৰপৰা কোনো বিত্তীয় সাহায্য অবিহনে ব্যক্তিগত উদ্যোগীসকলে এই কাম হাতত লৈছিল। ১৮৬৫ চনত ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰদ্বাৰা জাৰি কৰা ‘পট্টম ঘোষণা’ই ১৮৬৫ ৰপৰা ১৮৯০ চনৰ ভিতৰত মাটি উদ্ধাৰৰ কাৰ্যসূচীক যথেষ্ট গতি প্ৰদান কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত পথাৰৰপৰা পানী ওলাই পঠোৱাৰ কাম জলচক্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি মানুহে নিজে কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বৃহৎ পৰিমাণৰ মাটি উদ্ধাৰ কৰাত বাধা আহি পৰিছিল। এই সময়ছোৱাত মাত্ৰ প্ৰায় ২৫০ হেক্টৰ মাটিহে উদ্ধাৰ কৰা সম্ভৱ হৈছিল। এই সময়ছোৱাত উদ্ধাৰ কৰা ভেনাদু হ্ৰদ আৰু মাদাতিল হ্ৰদক ভেম্বনাড হ্ৰদৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা প্ৰথমটো ‘কায়াল নিলম’ (হ্ৰদৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা ভূমি) বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=M.S. Swaminathan, FRS |title=The Kuttanadu Below Sea Level Farming System, India |newspaper=FAO Website |date=May 2013 |page=8 |url=http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150611175117/http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |archive-date=11 June 2015 }}</ref> হ্ৰদৰপৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰা আৰু তাত খেতি কৰাৰ এই অগ্ৰগামী কাৰ্যসূচীখন পাল্লিথানম লুকা মাথায়ে আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |author=G S Unnikrishanan Nair |title=Kuttanad; Our Heritage Our wealth |newspaper=KERALA CALLING |date=September 2013 |pages=16–20 |url=http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |access-date=26 Sep 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927092458/http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |archive-date=27 September 2013 }}</ref> দ্বিতীয় পৰ্যায়টো ১৮৯০ চনৰপৰা ১৯০৩ চনলৈকে আছিল। ১৯২০ ৰপৰা ১৯৪০ চনৰ ভিতৰত ধানৰ মূল্য আশ্বাতীতভাৱে হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম মন্থৰ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে এই কামে পুনৰ গতি লাভ কৰে। এই সময়ছোৱাত কৃষি উৎপাদন বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে চৰকাৰে ‘অধিক খাদ্য উৎপাদন কৰক’ নামৰ এক অভিযান আৰম্ভ কৰে। চৰকাৰে নতুন মাটি উদ্ধাৰ কাৰ্যসূচীক উদগনি দিবলৈ বিভিন্ন সাহায্যও আগবঢ়াইছিল। ইলেকট্ৰিক মটৰৰ আৱিষ্কাৰে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম পূৰ্বৰ তুলনাত বহু সহজ, সুলভ আৰু কম বিপদাশঙ্কা যুক্ত কৰি তুলিছিল। মাটি উদ্ধাৰৰ শেষৰ অংশ অৰ্থাৎ কিউ (Q), এছ (S) আৰু টি (T) ব্লক এই সময়ছোৱাতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|last=Studies Society|first=Thiruvananthapuram Economic|date=August 2017|title=Agricultural Development of Kerala From 1800 AD to 1980 AD: A Survey of Studies|url=http://keralaeconomy.com/admin/pdfs/A%20Survey%20of%20Studies.pdf|website=keralaeconomy.com}}</ref> === মুপ্পালম দলঙৰ পুনৰ নিৰ্মাণ === আলাপ্পুয়া চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰত অৱস্থিত ঐতিহাসিক মুপ্পালম বা ত্ৰিমুখী দলংখন এসময়ত পৰ্যটক আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকলৰ বাবে এক প্ৰধান আকৰ্ষণ আছিল।<ref>{{Cite news |last=Viswam |first=Vishak |date=March 13, 2025 |title=Can Nalpalam fill the big shoes of Alappuzha's iconic Muppalam? |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Mar/13/can-nalpalam-fill-the-big-shoes-of-alappuzhas-iconic-muppalam |work=The New Indian Express |pages=1}}</ref> বৰ্তমান এখন নতুন চাৰিলেনযুক্ত দলং নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰা হৈছে, যাক স্থানীয়ভাৱে ‘নালপালম’ বুলি কোৱা হয়। এই দলংখনে চহৰখনৰ দুটা প্ৰধান খাল ক্ৰমে ভাদা খাল আৰু বাণিজ্যিক খালক সংযোগ কৰে। ই আলাপ্পুয়াৰ পথ নেটৱৰ্ক আৰু পৰিচয়ৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ আহিছে। এই দলংখন বিভিন্ন ভাৰতীয় ভাষা যেনে মালয়ালম, হিন্দী, তামিল, তেলুগু আৰু কানাড়া ভাষাৰ ১০০ তকৈও অধিক চলচ্চিত্ৰত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, যিয়ে ইয়াৰ চিনেমাটিক আকৰ্ষণক প্ৰমাণ কৰে। পূৰ্বৰ মুপ্পালম দলংখন ভাঙি তাৰ ঠাইত নতুন আৰু আধুনিক চাৰিলেনযুক্ত নালপালম দলংখন নিৰ্মাণৰ কাম কৰা হৈছে। কেৰালাৰ গড়কপ্তানী বিভাগৰ (PWD) নেতৃত্বত চলি থকা এই প্ৰকল্পটোৱে এই স্থানৰ সাংস্কৃতিক আৰু দৃশ্যগত গুৰুত্বক অক্ষুণ্ণ ৰখাৰ চেষ্টা কৰিছে। == পৰিবহণ == {{wide image|Pallathuruthi bridge pano small.jpg|1200px|align-cap=center| পাল্লাথুৰুথী দলং}} === পথ পৰিবহণ === ==== ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ==== পানভেল]]ক কন্যা কুমাৰীৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ এই চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। কম্মডী আৰু কালাৰকোডৰ মাজত চহৰৰ যান-জঁট হ্ৰাস কৰিবলৈ আলাপ্পুয়া বাইপাছ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথে আলাপ্পুয়া চহৰক মুম্বাই, উডুপি, মাংগালোৰ, কান্নুৰ, কোঝিকোড়, এৰ্নাকুলাম, কোল্লাম আৰু তিৰুৱনন্তপুৰম আদি প্ৰধান চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। উপকূলীয়-পাহাৰীয়া পৰ্যটন প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে আলাপ্পুয়াক কোদাইকানালৰ সৈতে সংযোগ কৰাত সহায় কৰিবলৈ কেৰালাৰ ১১ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথক ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথলৈ উন্নীত কৰাৰ এক পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150809/nation-current-affairs/article/jawahar-thayankari-lifts-nehru-trophy|title=Jawahar Thayankari lifts Nehru trophy|newspaper=[[Deccan Chronicle]]|date=9 August 2015}}</ref> ==== ৰাজ্যিক ঘাইপথ ==== [[File:KSRTC Bus stand Alappuzha.jpg|thumb|250px|আলাপ্পুয়া কেএছআৰটিচি বাছ আস্থান]] [[File:AC Road SH-11.JPG|250px|thumb|১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ]] আলাপ্পুয়া জিলাত আঠটা ৰাজ্যিক ঘাইপথ আছে। ইয়াৰে তিনিটা আলাপ্পুয়া চহৰৰপৰা আৰম্ভ হৈছে। ১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ কালাৰকোডৰপৰা আৰম্ভ হৈ পেৰুন্নাত শেষ হয়। এই ঘাইপথটোক স্থানীয়ভাৱে এচি ৰোড (আলাপ্পুয়া-চাংগানাচেৰী পথ) বুলি জনা যায় আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২৪.২ কিলোমিটাৰ। এইটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পথ যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক কোট্টায়ম জিলাৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ৪০ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ হ’ল আলাপ্পুয়া জিলাৰ এক আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ, যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক তামিলনাডুৰ [[মাদুৰাই]] চহৰৰ সৈতে সংযোগ কৰে। আলাপ্পুয়া জিলাৰ এইটোৱেই একমাত্ৰ আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ। ৬৬ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ আলাপ্পুয়া চহৰৰপৰা আৰম্ভ হৈ থোপ্পুম্পডীত শেষ হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|title=PWD Public Site|access-date=7 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20101201055331/http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|archive-date=1 December 2010|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> আলাপ্পুয়াত দুটা প্ৰধান বাছ টাৰ্মিনেল আছে। কেৰালা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগমৰ (KSRTC) বাছ আস্থানটো (ৰাজ্যিক জল পৰিবহণ নিগমৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ ওচৰত অৱস্থিত) চৰকাৰী বাছসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আনহাতে বাঝিচেৰীৰ ওচৰত অৱস্থিত ভি কে সোমন মেম’ৰিয়েল পৌৰসভা বাছ আস্থানটো ব্যক্তিগত বাছ আৰু অন্যান্য ৰাজ্যলৈ চলি থকা চুক্তিভিত্তিক বাছ সেৱাসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। KSRTC বাছে আলাপ্পুয়াক বেংগালুৰু, মহীশূৰ, কোল্লুৰ, মাংগালোৰ, চেন্নাই, কইম্বাটুৰ, তিৰুৱনন্তপুৰম আৰু তিৰুভাল্লা আদি স্থানৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ইয়াৰ উপৰি SETC আৰু TNSTCয়ে চহৰখনলৈ দৈনিক কেইবাটাও বাছ সেৱা পৰিচালনা কৰে। কৰ্ণাটক ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগমেও আলাপ্পুয়াৰপৰা দৈনিক দুখন বাছ চলায় বুলি জানিব পৰা গৈছে। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ কাষৰ ৱালাভানাড়ুত এটা নতুন কেএছআৰটিচি (KSRTC) ডিপো আৰু বাছ আস্থান নিৰ্মাণৰ কাম চলি আছে। এই প্ৰকল্পটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে এই অঞ্চলৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা উন্নত কৰা আৰু পৰিবহণ আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰা। === জল পৰিবহণ === জিলাখনত ব্যাপক পৰিমাণে থকা জলাশয় আৰু খালসমূহৰ বাবে জল পৰিবহণ ইয়াত অত্যন্ত জনপ্ৰিয়। ৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ আলাপ্পুয়াৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। চহৰখনত এটা ৰাজ্যিক জল পৰিবহণ বিভাগৰ ফেৰী ঘাট বা বোট জেটী KSRTC বাছ আস্থানৰ বিপৰীত দিশত অৱস্থিত। ইয়াৰপৰা কোট্টায়ম চহৰ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু চহৰ তথা ঘাটসমূহলৈ ফেৰী সেৱা উপলব্ধ আছে। ফুৰিবলৈ অহা পৰ্যটকসকলৰ বাবে হাউচবোটৰ তুলনাত SWTD ফেৰী সেৱা এক সুলভ বিকল্প। [[File:The Public Transport Through Waters in Kerala.jpg|thumb|কেৰালাৰ জলাশয়সমূহত দীৰ্ঘ দূৰত্বৰ পৰিবহণৰ বাবে কেৰালা ৰাজ্যিক পৰিবহণ সংস্থাৰদ্বাৰা পৰিচালিত ৰাজহুৱা জল পৰিবহণ ব্যৱস্থা]] === ৰেল পৰিবহণ === আলাপ্পুয়া চহৰখন এৰ্নাকুলাম–কায়ামকুলাম উপকূলীয় ৰেলপথৰদ্বাৰা সংযোগ হৈ আছে। ই তিৰুৱনন্তপুৰম, কোল্লাম, কোচি, কইম্বাটুৰ, চেন্নাই, দিল্লী, বোকাৰো আৰু মুম্বাইৰ দৰে চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰে। আলাপ্পুয়া ৰেল ষ্টেচন চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰপৰা প্ৰায় ৪ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।<ref>Trains from Alappuzha {{cite web|url=http://www.indiantrains.org/station-details/?code%3DALLP%26name%3DALLEPPEY |title=Indian Trains: Alleppey (ALLP) Railway Station Details |access-date=2011-06-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906084048/http://www.indiantrains.org/station-details/?code=ALLP&name=ALLEPPEY |archive-date=6 September 2011 |df=dmy }}</ref> আলাপ্পুয়াৰপৰা কান্নুৰ, চেন্নাই, ধানবাদ আৰু টাটানগৰ আদি চহৰসমূহলৈ মুঠ চাৰিখন ৰেল যাত্ৰা কৰে। চহৰখনত দিনটোৰ মাজে মাজে বহুতো লোকেল ৰেল চলাচল কৰে, যিবোৰে আলাপ্পুয়াক ওচৰ-পাজৰৰ চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। যিহেতু আলাপ্পুয়া এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী, সেয়েহে দিল্লী, চণ্ডীগড়, বেংগালুৰু, মাংগালোৰ, কোঝিকোড় আৰু অমৃতসৰৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰসমূহৰপৰা অহা ৰেলসমূহ এই ষ্টেচনৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।<ref>[https://www.atdcalleppey.com/ ATDC – Alleppey Tourism Development Co-operative Society Ltd.], is the premier body in the district of Alleppey, Kerala for the promotion of tourism.</ref> === বিমান পৰিবহণ === চহৰখনৰপৰা উত্তৰ দিশে প্ৰায় ৭৮ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[Cochin International Airport|কোচিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল আটাইতকৈ ওচৰৰ বিমান বন্দৰ। আনহাতে দক্ষিণ দিশে ১৫৯ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল জিলাখনক অন্যান্য দেশৰ সৈতে সংযোগ কৰা আন এটা বিমান বন্দৰ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটকসকলে আলাপ্পুয়াত উপস্থিত হ’বলৈ এই বিমান বন্দৰসমূহ ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ ওচৰৰ আন দুটা বিমান বন্দৰ হ'ল কালিকট (২৩৬ কিলোমিটাৰ) আৰু কইম্বাটুৰ (২৫৪ কিলোমিটাৰ) বিমান বন্দৰ। চহৰখনত চৰকাৰী কাম-কাজৰ বাবে এটা হেলিপেড সংৰক্ষিত কৰি ৰখা হৈছে। == প্ৰশাসন আৰু ৰাজনীতি == {| class="wikitable" style="float:right; margin: 0 1em 0 0; " |- ! colspan="2"| আলাপ্পুয়া চহৰৰ বিষয়াসকল |- | জিলা উপায়ুক্ত | আলেকচ ভাৰ্গীছ IAS |- | পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | মলী জেকব |- | আৰক্ষী অধীক্ষক (ভাৰত) আৰু জিলা আৰক্ষী প্ৰধান | এম পি মোহনচন্দ্ৰন IPS<ref>{{cite web|url=http://alappuzha.nic.in |title=Election 2009 - Alappuzha District, Kerala State, India - Observers |access-date=2012-04-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061530/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011}}</ref> |} [[File:Alappuzha loves Wikimedia IMG 7599.JPG|thumb|250px|আল্লেপ্পী বাৰ এছ’চিয়েশ্যন]] জিলাখনত দুটা প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা প্ৰচলিত আছে। সেই দুটা হ’ল— ৰাজহ আৰু স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন। ৰাজহ ব্যৱস্থাৰ অধীনত জিলাখনক দুটা ৰাজহ বিভাগ, ছটা তালুক আৰু ৯১খন গাঁৱত বিভক্ত কৰা হৈছে। এই দুটা ৰাজহ বিভাগ হ’ল— ৪৭খন গাঁৱেৰে গঠিত চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা আৰু কুত্তানাদ তালুকক সামৰি লোৱা আলাপ্পুয়া বিভাগ, আৰু ৪৪খন গাঁৱেৰে গঠিত কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা তালুকক সামৰি লোৱা চেংগানুৰ বিভাগ। লোকপিয়লেৰ উদ্দেশ্যে চেৰ্থালা পৌৰসভাৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ বাহিৰে আৰুৰ, আৰুকু্ট্টী, কোডামথুৰুথ, থানেৰমুক্তম উত্তৰ, থানেৰমুক্তম দক্ষিণ, ৱায়লাৰ পূব আৰু কোক্কোথামংগলাম গাঁৱক ১৯৮১ চনৰ লোকপিয়লত লোকপিয়ল চহৰ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="citeneeded" /> স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন-ব্যৱস্থাৰ অধীনত জিলাখনক পাঁচখন বিধিবদ্ধ চহৰ আৰু ৭১খন পঞ্চায়তৰে গঠিত উন্নয়ন ব্লকত বিভক্ত কৰা হৈছে। এটা উন্নয়ন ব্লকৰ এক্তিয়াৰৰ ভিতৰত লোকপিয়ল চহৰৰ অন্তৰ্গত এলেকাসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত হয়।<ref>{{cite web|url=http://alappuzha.nic.in |title=Official Web Site of Alappuzha, Kerala, India |access-date=2011-06-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721162712/http://alappuzha.nic.in |archive-date=21 July 2011 |df=dmy }}</ref> ২০১১ চনৰ কেৰালা ৰাজ্যিক বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ সময়ত আলাপ্পুয়া জিলাত নটা বিধানসভা সমষ্টি আছিল। সেইবোৰ হ’ল— অৰুৰ, চেৰ্থালা, আলাপ্পুয়া, কুত্তানাদ, হৰিপাদ, কায়ামকুলাম, মাভেলিক্কাৰা আৰু চেংগানুৰ।<ref>{{cite web|author=Kerala Legislature |url=http://niyamasabha.org |title=Niyamsabha official site |publisher=Niyamasabha.org |date= |access-date=14 February 2021}}</ref> আলাপ্পুয়া বিধানসভা সমষ্টিটো আলাপ্পুয়া লোকসভা সমষ্টিৰ এক অংশ। জিলাখনৰ আনটো লোকসভা সমষ্টি হ’ল মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{Cite web |url=http://eci.nic.in |title=constituency |access-date=9 June 2011 |archive-date=18 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718054105/http://eci.nic.in |url-status=dead }}</ref> {| border="1" |- ! colspan="4" | '''সংসদ প্ৰতিনিধিসকল''' |- ! নাম ! লোকসভা সমষ্টি ! বৰ্ষ ! ৰাজনৈতিক দল |- | পি. কে. বাসুদেৱন নায়াৰ | আলাপ্পুয়া | ১৯৬২–১৯৭৭ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (আম্বালাপ্পুয়া আসন হিচাপে) |- | আৰ. অচ্যুতন | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৬২–১৯৬৭ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | জি. পি. মংগলাথুমডম | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৬৭–১৯৭১ | সংযুক্ত ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী |- | আৰ. বালকৃষ্ণ পিল্লাই | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৭১–১৯৭৭ | কেৰালা কংগ্ৰেছ |- | বি. কে. নায়াৰ | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৭৭–১৯৮০ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | সুশীলা গোপালন | আলাপ্পুয়া | ১৯৮০–১৯৮৪ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | অধ্যাপক পি. জে. কুৰিয়েন | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৮০–১৯৮৪, ১৯৮৯-১৯৯৮ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৱাক্কম পুৰুষোত্তম | আলাপ্পুয়া | ১৯৮৪–১৯৯১ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | থাম্পান থমাছ | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৮৪–১৯৮৯ | জনতা পাৰ্টী |- | টি. জে. আঞ্জলোচ | আলাপ্পুয়া | ১৯৯১–১৯৯৬ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | ৰমেশ চেন্নিথালা | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৯৯–২০০৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | চি. এছ. সুজাতা | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৪–২০০৯ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | ভি. এম. সুধীৰন | আলাপ্পুয়া | ১৯৭৭–১৯৮০, ১৯৯৬–২০০৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ড° কে. এছ. মনোজ | আলাপ্পুয়া | ২০০৪–২০০৯ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০০৯- ২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৯–২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০০৯- ২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৯–২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পুয়া | ২০১৪- ২০১৯ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০১৪–২০Ip | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | এ. এম. আৰিফ | আলাপ্পuয়া | ২০১৯–২০২৪ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০১৯–২০২৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০২৪- | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০২৪- | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |} == শিক্ষা == [[File:St. Joseph's College for Women Alappuzha.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ চেণ্ট জোচেফছ মহিলা মহাবিদ্যালয়]] [[File:Alappuzha Medical College.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ চৰকাৰী টি. ডি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] [[File:Leo XIII HSS, Alappuzha.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ ত্ৰয়োদশ লিঅ’ হায়াৰ চেকেণ্ডাৰী স্কুল]] সমগ্ৰ জিলাখনতে বিভিন্ন স্কুল, কম্পিউটাৰ প্ৰতিষ্ঠান আৰু কলেজ আছে। ইয়াত ৯খন প্ৰশিক্ষণ স্কুল আছে। লগতে ৪০৫খন নিম্ন প্ৰাথমিক স্কুল আছে। ইয়াত ১০৫খন হাইস্কুল আৰু ৮৭খন উচ্চতৰ মাধ্যমিক স্কুল আছে।<ref>"education in Alappuzha {{cite web |title=Official WEBSITE of Alappuzha, Kerala, India - Education Department |url=http://alappuzha.nic.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061328/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011 |access-date=2011-06-10 |df=dmy}}"</ref> ১৮১৬ চনত আলাপ্পুয়াত প্ৰথমখন স্কুল স্থাপন কৰা হৈছিল। এইখন আছিল চাৰ্চ মিছনেৰী ছ’চাইটি (CMS) স্কুল। ভাৰতৰ প্ৰথম চিএমএছ মিছনেৰী ৰেভাৰেণ্ড থমাছ নৰ্টনে এই স্কুলখন পাতিছিল। আলাপ্পুয়াৰ চিএছআই ক্ৰাইষ্ট চাৰ্চে এই স্কুলখন চলায়। ১৮৮৯ চনৰ ১ জুনত আলাপ্পুয়াত প্ৰথমখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক স্কুল খোলা হৈছিল। এইখন আছিল ত্ৰয়োদশ লিঅ’ হায়াৰ চেকেণ্ডাৰী স্কুল। কোচিৰ পৰ্তুগীজ বিচপ জন গোমেচ পেৰীৰাই এইখন মুকলি কৰিছিল। আলাপ্পুয়াৰ প্ৰথম পলিটেকনিক কলেজখন আছিল কাৰ্মেল পলিটেকনিক কলেজ। ফাদাৰ গিলবাৰ্ট পালাকুনেলে এইখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। চিএমআই ক্ৰমে ইয়াৰ পৰিচালনা কৰে। কাৰ্মেল এতিয়াও ৰাজ্যখনৰ শীৰ্ষ স্থানৰ পলিটেকনিক প্ৰতিষ্ঠান।<ref>"Leo 13 school {{cite web|url=http://alleppeydiocesanschools.org |title=Higher Secondary Schools |access-date=2011-06-10 |url-status=dead |archive-url=https://archive.org |archive-date=26 April 2012 |df=dmy }}"</ref> [[File:Cemp2.jpg|thumb|পুন্নপ্ৰাৰ কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং এণ্ড মেনেজমেণ্ট]] আলাপ্পুয়াৰ কলেজসমূহে শিক্ষাৰ্থীসকলক স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>"colleges in Alappuzha {{cite web |title=Official WEBSITE of Alappuzia, Kerala, India - Colleges of Alappuzha |url=http://alappuzha.nic.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061232/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011 |access-date=2011-06-10 |df=dmy}}"</ref> === প্ৰধান মহাবিদ্যালয় আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহ === * ইউনিভাৰ্চিটি ইনষ্টিটিউট অব টেকন’লজী (UIT), আলাপ্পুয়া<ref>{{cite web|url=https://uitalleppey.org |title=University Institute of Technology (UIT), Alappuzha}}</ref> * চেৰ্থালা অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://cectl.ac.in |title=College of Engineering, Cherthala |publisher=Cectl.ac.in |access-date=25 September 2013}}</ref> * সনাতন ধৰ্ম কলেজ<ref>{{cite web|url=http://sdcollege.in|title=Welcome - Sanatana Dharma College|accessdate=26 February 2023}}</ref> * এছ. ডি. ৱি. কলা আৰু ব্যাৱহাৰিক বিজ্ঞান কলেজ<ref>{{cite web|url=http://sdvcollege.in|title=Welcome: S. D. V. College of Arts and Applied Science|accessdate=26 February 2023}}</ref> * শ্ৰী নাৰায়ণ কলেজ, চেৰ্থালা<ref>{{cite web|url=http://sncollegecherthala.in|title=SN COLLEGE CHERTHALA|accessdate=26 February 2023|archive-date=22 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160222082800/http://sncollegecherthala.in|url-status=dead}}</ref> * এন.শে‌ছ.এছ. কলেজ, চেৰ্থালা<ref>{{cite web|url=http://grotal.com |title=NSS Alappuzha |publisher=Grotal.com |access-date=25 September 2013}}</ref> * চৰকাৰী কলেজ, আম্বালাপ্পুৱা<ref>{{cite web|url=http://ambalapuzhagc.org|title=Government College, Ambalapuzha|accessdate=26 February 2023}}</ref> * পুন্নপ্ৰা অভিযান্ত্ৰিক আৰু ব্যৱস্থাপনা মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://cempunnapra.org|title=CEM Punnapra|accessdate=26 February 2023}}</ref> * মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কলেজ, পুন্নপ্ৰা<ref>{{cite web|url=http://margregoriospunnapra.org|title=Mar Gregorios College|access-date=7 October 2018|archive-url=https://archive.org|archive-date=19 October 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> * চেংগানুৰ অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://ceconline.edu |title=College of Engineering (Chengannur) |publisher=Ceconline.edu |access-date=25 September 2013}}</ref> * ব্যাৱহাৰিক বিজ্ঞান কলেজ, মাভেলিক্কাৰা<ref>{{cite web|url=http://kerala.gov.in|title=Profile of the College - College of Applied Sciences, Mavelikkara|accessdate=26 February 2023}}</ref> * কাৰ্মেল অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তি মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web|url=https://carmelcet.in|title=Carmel College of Engineering and Technology|website=www.carmelcet.in}}</ref> * চৰকাৰী টি. ডি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web|url=https://tdmcalappuzha.org|title=TD Medical College – Alappuzha}}</ref> * চেণ্ট জোচেফছ মহিলা মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web |url=http://stjosephcollegeforwomen.com |title=SJCW |access-date=10 June 2011 |archive-date=9 January 2016 |archive-url=https://archive.org |url-status=dead }}</ref> * চেণ্ট মাইকেলছ কলেজ, চেৰ্থালা<ref>SMC {{cite web|url=http://keralauniversity.edu |title=St. Michael's College, Cherthala |access-date=18 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527094214/http://keralauniversity.edu |archive-date=27 May 2010 }}</ref> * টি. কে. মাধৱ মেম’ৰিয়েল কলেজ<ref>{{cite web|url=http://keralauniversity.edu |title=T.K. Madhava Memorial College, Nangiarkulangara |access-date=18 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110926212337/http://keralauniversity.edu |archive-date=26 September 2011 |df=dmy }}</ref> * চেণ্ট অ্যালোইচিয়াছ কলেজ, এদাথুয়া<ref>{{cite web |url=http://aloysiuscollege.org |title=St Aloysius |publisher=Aloysiuscollege.org |access-date=25 September 2013 |archive-date=29 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130829023214/http://aloysiuscollege.org |url-status=dead }}</ref> * বিচপ মূৰ কলেজ, মাভেলিক্কাৰা * মিলাদ-ই-শ্বেৰিফ মেম’ৰিয়েল কলেজ, কায়ামকুলাম (MSM) * খ্ৰীষ্টান কলেজ, চেংগানুৰ == ধৰ্মীয় উপাসনাগাৰসমূহ == [[File:Ambalappuzha Temple.JPG|thumb|আম্বালাপ্পুৱা শ্ৰীকৃষ্ণ স্বামী মন্দিৰ]] [[File:Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল]] [[File:St. Andrew's Forane Church of Arthunkal.jpg|thumb|আৰ্থুংকালৰ চেণ্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা]] === আলাপ্পুয়াৰ হিন্দু মন্দিৰসমূহ === * আম্বালাপ্পুৱা শ্ৰীকৃষ্ণ স্বামী মন্দিৰ * আনন্দেশ্বৰম মহাদেৱ মন্দিৰ * চাক্কুলাথুকাভু মন্দিৰ (ভাগৱতী মন্দিৰ) * চেট্টিকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ * চেংগানুৰ মহাদেৱ মন্দিৰ * হৰিপাদ শ্ৰী সুব্ৰহ্মণ্য স্বামী মন্দিৰ * কানিচুকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ * কান্দিয়ুৰ শ্ৰী মহাদেৱ মন্দিৰ, মাভেলিক্কাৰা * মন্নাৰাছালা মন্দিৰ * মুল্লাক্কাল ৰাজৰাজেশ্বৰী মন্দিৰ * পদনিলম পৰব্ৰহ্ম মন্দিৰ, নুৰানাদ * ত্ৰিপুলিয়ুৰ মহাৱিষ্ণু মন্দিৰ * থ্ৰিচিট্টাত মহাৱিষ্ণু মন্দিৰ * বলিয়াকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ, কাৰ্তিকাপল্লী === আলাপ্পুয়াৰ খ্ৰীষ্টান গীৰ্জাসমূহ === * আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, আলাপ্পুয়া * চেণ্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা, আৰ্থুংকাল * চেণ্ট জৰ্জ ফ’ৰেন গীৰ্জা, এদাথুয়া * চেণ্ট মেৰী বেচিলিকা, চম্পাকুলাম (চম্পাকুলাম কাল্লুৰকাডু বেচিলিকা) * চেণ্ট থমাছ গীৰ্জা, থুম্পোলী (থুম্পোলী পল্লী) * চেণ্ট মেৰী ফ’ৰেন গীৰ্জা, পুলিনকুন্নু === আলাপ্পuয়াৰ ইছলামীয় মছজিদসমূহ === * মকাম মছজিদ, চিভিল ষ্টেচন ৱাৰ্ড, আলাপ্পুয়া।<ref name="sunni">{{Cite web |last=SUNNIVOICE |date=2021-12-31 |title=ആലപ്പുഴ: കനാൽ കരകളിലെ പൈതൃകക്കാഴ്ചകൾ |url=https://sunnivoice.net/%e0%b4%86%e0%b4%b2%e0%b4%aa%e0%b5%8d%e0%b4%aa%e0%b5%81%e0%b4%b4-%e0%b4%95%e0%b4%a8%e0%b4%be%e0%b5%bd-%e0%b4%95%e0%b4%b0%e0%b4%95%e0%b4%b3%e0%b4%bf%e0%b4%b2%e0%b5%86-%e0%b4%aa%e0%b5%88%e0%b4%a4/ |access-date=2024-06-27 |language=ml}}</ref> * সৌকাৰ মছজিদ, ১৮৫০ চনত নিৰ্মিত এটা মছজিদ।<ref name="News18">{{cite news |title=ആലപ്പുഴ പൈതൃകപദ്ധതിയിൽ മുഖംമിനുക്കി ' സൗക്കാർ മസ്ജിദ് ' |url=https://malayalam.news18.com/news/alappuzha/sawker-masjid-timeless-beacon-of-spiritual-heritage-in-alappuzha-local18-649587.html |work=News18 മലയാളം |date=14 January 2024 |language=ml}}</ref> == ক্ৰীড়া == [[File:Nehru Trophy Boat Race 2012 7791.JPG|250px|thumb|নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল আলাপ্পুয়াৰ ওচৰৰ পুন্নমদা হ্ৰদত অনুষ্ঠিত এক জনপ্ৰিয় খেল]] আলাপ্পুয়াত নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। এই প্ৰতিযোগিতাখন চহৰখনৰ ওচৰৰ পুন্নমদা হ্ৰদত খেলা হয়।<ref>{{Cite web |title=The Nehru Trophy Boat Race |url=https://utsav.gov.in/view-event/nehru-trophy-boat-race#:~:text=The%20Nehru%20Trophy%20Boat%20Race%20is%20one,there%20is%20an%20interesting%20story%20behind%20it.}}</ref> ১৯৫২ চনত ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী জৱাহৰলাল নেহৰুৱে কেৰালা ভ্ৰমণ কৰিছিল। সেই সময়ত আল্লেপ্পীৰ ৰাইজে তেওঁলোকৰ সন্মানীয় অতিথিজনৰ বাবে এক বিশেষ মনোৰঞ্জনৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। ইয়াৰ বাবে তেওঁলোকে এক ঐতিহ্যবাহী নাও দৌৰ প্ৰতিযোগিতাৰ আয়োজন কৰিছিল। এই খেলখন দেখি নেহৰু অত্যন্ত উৎসাহিত হৈ পৰিছিল। তেওঁ নিৰাপত্তা বিষয়াসকলৰ বাধা নেওচি নিজেই ‘নডুভাগম চন্দন’ নামৰ এখন নাৱত জাঁপ দি উঠিছিল। নাৱত উঠি পোৱা এই আনন্দৰ বাবেই তেওঁ প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ীক প্ৰদান কৰিবলৈ এটা ৰোলিং ট্ৰফী উপহাৰ দিছিল। এই নাও দৌৰৰ বাহিৰেও ক্ৰিকেট, ফুটবল, বাস্কেটবল আৰু নাও চলোৱা (ৰোয়িং) আদি এই চহৰৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেলসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০১৫ চনত কেৰালা ক্ৰিকেট সন্থাই আলাপ্পুয়াত ‘কেচিএ ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম’ উদ্বোধন কৰে। এইখন এখন এ-ক্লাছ শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম।<ref>{{cite web|url=http://www.keralacricketassociation.com/Alappuzha-cg|title=SD College- KCA Cricket Ground- Alapuzha}}</ref> == প্ৰখ্যাত ব্যক্তিসকল == * থকাঝি শিৱশংকৰ পিল্লাই - ঔপন্যাসিক আৰু চুটিগল্প লেখক, ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ সাহিত্য বঁটা জ্ঞানপীঠ লাভ কৰিছিল। * ৱায়লাৰ ৰামবৰ্মা - মালয়ালম কবি আৰু চলচ্চিত্ৰ গীতিকাৰ * আৰাট্টুপুঝা ৱেলায়ুধ পণিক্কৰ - কেৰালাৰ সমাজ সংস্কাৰক * এম. কে. চানু – লেখক, সমালোচক আৰু সমাজকৰ্মী, মানৱ অধিকাৰৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাৰ এজন স্থায়ী সদস্য * ইৰায়িম্মান থাম্পী - কৰ্ণাটকী সংগীতজ্ঞ তথা কেৰালাৰ এজন সংগীত সুৰকাৰ * কাভালাম নাৰায়ণ পণিক্কৰ - পৰিচালক, কবি * এছ. ডি. শিবুলাল - ইনফ’চিচৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আৰু পৰিচালন সঞ্চালক * নৱজ্যোতি শ্ৰী কৰুণাকৰ গুৰু - চন্থীগিৰি আশ্ৰমৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * গণেশ পুথুৰ - লেখক, কেন্দ্ৰীয় সাহিত্য অকাডেমী বঁটা বিজয়ী * পি. এছ. কাৰ্তিকেন - এছ. এন. ট্ৰাষ্টৰ প্ৰাক্তন সম্পাদক, এছএনডিপী য়োগমৰ প্ৰাক্তন সঞ্চালক, বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য (অৰুৰ), দিনমণি দৈনিক কাকতৰ মুখ্য সম্পাদক * পি. নাৰায়ণ কুৰুপ - মালয়ালম কবি * জয় জে. কাইমাপৰম্বন - ইংৰাজী আৰু মালয়ালম লেখক * ইত্তী অচ্যুতন - হৰ্টাচ মালাবাৰিকাচ সংকলনৰ বাবে নৃ-চিকিৎসাসংক্ৰান্তীয় তথ্যৰ প্ৰধান যোগান ধৰোঁতা * এলিয়েন’ৰ চিনক্লেয়াৰ ৰ’ড - ব্ৰিটিছ মালী আৰু উদ্যান শস্যৰ ওপৰত লিখা লেখিকা * ৱি. পি. শিৱকুমাৰ - চুটিগল্প লেখক * ন্যায়াধীশ চি. টি. ৰৱিকুমাৰ - উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ। * এম. জি. শ্ৰীকুমাৰ - সংগীতজ্ঞ, গায়ক আৰু সংগীত পৰিচালক * ৱায়লাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বৰ্মা - কবি আৰু গীতিকাৰ * কাভালাম শ্ৰীকুমাৰ - শাস্ত্ৰীয় সংগীতজ্ঞ, নেপথ্য গায়ক, সুৰকাৰ * ৰাজীৱ আলুঙ্কাল - গীতিকাৰ, কবি আৰু বক্তা === ধৰ্ম === * কৰুণাকৰ গুৰু - চন্থীগিৰি আশ্ৰমৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * পালাক্কাল থমা মালপান - কাৰ্মেলাইটছ অৱ মেৰী ইমাকুলেটৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * মন্সিনিয়ৰ জোচেফ চি. পঞ্জীকাৰণ - মেডিকেল চিষ্টাৰ্ছ অৱ চেণ্ট জোচেফৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * এণ্টনী থিয়’ড’ৰ - খ্ৰীষ্টান শিক্ষাবিদ, কবি, সমাজকৰ্মী * চেণ্ট কুৰিয়াকোচ ইলিয়াচ চাভাৰা - খ্ৰীষ্টান সন্ত === ৰাজনীতি === * এ. কে. এণ্টনী - ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাত কেৰালাৰ তিনিবাৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী, ভাৰতৰ প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী * ৱি. এছ. অচ্যুতানন্দন - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু ভাৰতৰ অন্যতম জ্যেষ্ঠ কমিউনিষ্ট ৰাজনীতিবিদ * ৰমেশ চেন্নিথালা - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গৃহমন্ত্ৰী আৰু প্ৰাক্তন বিৰোধী দলপতি, হৰিপাদ সমষ্টিৰ বৰ্তমানৰ বিধানসভা সদস্য। * সুশীলা গোপালন - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন উদ্যোগ মন্ত্ৰী আৰু কমিউনিষ্ট নেত্ৰী * কে. আৰ. গৌৰী - কেৰালাৰ প্ৰথম এলডিএফ মন্ত্ৰীসভাৰ ৰাজহ মন্ত্ৰী, কেৰালাত ভূমি সংস্কাৰ আৰম্ভ কৰিছিল, কেৰালা ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাৰ কৃষি মন্ত্ৰী * ৱায়লাৰ ৰৱী - ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাত কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গৃহমন্ত্ৰী, প্ৰাক্তন কেন্দ্ৰীয় প্ৰব্ৰজনকাৰী ভাৰতীয় পৰিক্ৰমা আৰু সংসদীয় পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী * চি. কে. চন্দ্ৰপ্পন - কমিউনিষ্ট নেতা আৰু প্ৰাক্তন সাংসদ * এছ. ৰামচন্দ্ৰন পিল্লাই - ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) ৰ পলিটব্যুৰ’ সদস্য আৰু অল ইণ্ডিয়া কিষাণ সভাৰ সাধাৰণ সম্পাদক * জি. সুধাকৰন - ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) ৰ সদস্য আৰু কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গড়কপ্তানী বিভাগৰ মন্ত্ৰী * পি. পৰমেশ্বৰন - ভাৰতীয় বিচাৰ কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালক; দাৰ্শনিক === চিনেমা === * শ্ৰীকুমাৰন থাম্পী - মালয়ালম চিনেমাৰ গীতিকাৰ, পৰিচালক, প্ৰযোজক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ * জোমন টি. জন - ভাৰতীয় চিনেমেট’গ্ৰাফাৰ * ৰতীশ - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * কুঞ্চাকো - ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক আৰু পৰিচালক * নেডুমুদী বেণু - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা। * ফাজিল - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * কুঞ্চাকো বোবান - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ৰিয়াজ এম টি - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ফাহাদ ফাচিল - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * জগন্নাথ বৰ্মা - কথাকলি শিল্পী, মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ আৰু ধাৰাবাহিকৰ অভিনেতা * অশোকন - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ৰাজন পি. দেৱ – মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা আৰু নাট্য ব্যক্তিত্ব * এছ. এল. পুৰম সদানন্দ - মালয়ালম নাট্যকাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ * চেলংগাট গোপালকৃষ্ণন - লেখক আৰু চলচ্চিত্ৰ সমালোচক * ৰাধিকা - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী * নৱোদয় অপ্পাচন - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক আৰু ব্যৱসায়ী * জিজো পুন্নোচ - চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * পদ্মৰাজন - চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * নৰেন্দ্ৰ প্ৰসাদ - চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা, লেখক আৰু সমালোচক * কেপিএচি ললিতা - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী * বীয়েৰ প্ৰসাদ - ভাৰতীয় মালয়ালম গীতিকাৰ আৰু কবি * মধু মুত্তোম - মণিচিত্ৰথাঝু, কাক্কোথিকাভিলে আপ্পুপ্পন থাদিকালৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ * সমন্থা ৰুথ প্ৰভু - অভিনেত্ৰী * নব্যা নায়াৰ - অভিনেত্ৰী * এম. জি. শ্ৰীকুমাৰ - নেপথ্য গায়ক * শ্বাহী কবিৰ - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু লেখক === ক্ৰীড়া === * প্ৰশান্ত পৰমেশ্বৰন - কেৰালাৰ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেটাৰ ([[ইণ্ডিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ]] আৰু ৰয়েল চেলেঞ্জাৰ্ছ বাংগালোৰৰ খেলুৱৈ) * চজী থমাছ - ক্ৰীড়াবিদ আৰু [[অৰ্জুন বঁটা]] প্ৰাপক * কে. উদয়কুমাৰ - ভাৰতীয় পুৰুষ ৰাষ্ট্ৰীয় ভলীবল দলৰ খেলুৱৈ, অৰ্জুন বঁটা প্ৰাপক == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == {{Commons category|Alappuzha| আলাপ্পুয়া}} * {{Wikivoyage inline| Alappuzha| আলাপ্পুয়া}} * [https://web.archive.org/web/20100217035703/http://www.swtd.gov.in/ কেৰালা ৰাজ্যিক জল পৰিবহণ বিভাগৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] * [http://alappuzha.nic.in/ আলাপ্পুয়া জিলাৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] * [https://alteredgoal.com/https-alteredgoal-com-backwaters-of-alappuzha/ আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়সমূহ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219075158/https://alteredgoal.com/https-alteredgoal-com-backwaters-of-alappuzha/ |date=19 December 2019 }} * [https://www.keralatourism.org/article-venice-of-the-east.html পূবৰ ভেনিচ, আল্লেপ্পী] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211025135417/https://www.keralatourism.org/article-venice-of-the-east.html |date=25 October 2021 }} emugr7gxmxhsxua1kh5g434k7gl3lk4 622989 622969 2026-08-03T10:16:07Z AjayDas 12623 /* প্ৰশাসন আৰু ৰাজনীতি */ 622989 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাঁওফালৰপৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters, Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰপৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰেপৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহণৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদূৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটি-কালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰেপৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্ত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰেপৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইণ্ট থমাছৰদ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰপৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰপৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰেপৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰেপৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেণ্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ)সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰাসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পাছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰদ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰপৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰ্যালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰপৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> == ভূগোল == {{wide image|VembanadAlleppey.jpg|800px|[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]}} আলাপ্পুয়া {{Coord|9.54|N|76.40|E|}} ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://fallingrain.com |title=Maps, Weather, Videos, and Airports for Alappuzha, India |publisher=Fallingrain.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ইয়াৰ গড় উচ্চতা হ'ল ১ মিটাৰ (৩ ফুট)।<ref>[http://mongabay.com elevation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111116031902/http://mongabay.com |date=16 November 2011 }}</ref> আলাপ্পুয়া জিলাখনে ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটি-কালি আৱৰি আছে। ইয়াৰ কাষতে ২১৯৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জুৰি [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]] অৱস্থিত। জিলাখনৰ ৮০ কিলোমিটাৰ জোৰা উপকূলীয় অঞ্চলত লগ হোৱাৰ আগতে ছয়খন প্ৰধান নদী এই হ্ৰদটোত বিলীন হৈছে। আলাপ্পুয়া চহৰখনৰ মাজেৰে কেইবাটাও খাল পাৰ হৈ গৈছে, যিবোৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ (ভাৰত)|৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ]]ৰ এক অংশ।<ref>{{cite web|url=https://thehouseboatkerala.com|title=Alleppey|website=thehouseboatkerala.com}}</ref> এই জিলাখন মূলত কেইবাটাও হ্ৰদ, নদী আৰু খালেৰে পৰিবেষ্টিত এক বালিচহীয়া অঞ্চল। জিলাখনৰ পূব অংশত থকা [[ভৰণীক্কাভু]] আৰু [[চেংগানুৰ]] ব্লকৰ মাজত সিঁচৰতি হৈ থকা কিছুমান সৰু পাহাৰৰ বাহিৰে ইয়াত কোনো ডাঙৰ পাহাৰ বা পৰ্বত নাই। এই জিলাত কোনো বনাঞ্চল নাই। আলাপ্পুয়াৰ পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত। চহৰখনত হ্ৰদ, সৰু সাগৰ (লগুন) আৰু [[মিঠা পানী]]ৰ নদীৰ এক নেটৱৰ্ক আছে। আলাপ্পুয়াৰ উপকূলীয় পানীৰ প্ৰাচুৰ্যৰ প্ৰমাণস্বৰূপ প্ৰতি বছৰে বৰ্ষাকালৰ পিছত উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাছ আৰু [[চিংৰী মাছ | মিছামাছ]] জমা হয়। এই পৰিঘটনাটোক স্থানীয়ভাৱে ‘চাকৰা’ (Chakara) বুলি কোৱা হয়। বালিৰ ক্ষয়-বৃদ্ধিৰ এই বাৰ্ষিক প্ৰক্ৰিয়াটোৱে স্থানীয় অৰ্থনীতিলৈ বিশেষ অৱদান যোগায়। কেৰালাৰ ৰাইজৰ বাবে এই সময়ছোৱা এক উৎসৱৰ বতৰ। বাৰ্ষিক বানপানীয়ে এই অঞ্চলৰ মাটি আৰু পানী পুনৰ সজীৱ তথা পৰিষ্কাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত সাগৰত মিছামাছ, [[লবষ্টাৰ]], কাছ আৰু অন্যান্য সামুদ্ৰিক উদ্ভিদৰ প্ৰচুৰ বৃদ্ধি ঘটে। ইয়াৰ জলাশয় আৰু [[আৰ্দ্ৰভূমি]]সমূহে প্ৰতি বছৰে সুদূৰ অঞ্চলৰপৰা অহা হাজাৰ হাজাৰ পৰিভ্ৰমী হাঁহ, [[পানী কাউৰী]] আৰু অন্যান্য পক্ষীক আশ্ৰয় দিয়ে। এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ‘কেৰালাৰ ভঁৰাল’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চল। [[কুত্তানাদ]]ক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলিও জনা যায় আৰু পৃথিৱীৰ যি কেইটা কমসংখ্যক ঠাইত সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত কুত্তানাদ অন্যতম।<ref name="keralatourism.org">{{Cite web |title=Kuttanad - the Rice Bowl of Kerala in Alappuzha |url=https://keralatourism.org |access-date=2025-03-11 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ইয়াৰ ধাননি পথাৰসমূহ গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ প্ৰায় ০.৬ ৰপৰা ২ মিটাৰ তলত অৱস্থিত।<ref name="alappuzha"/> === জলবায়ু === সাগৰৰ নিকটৱৰ্তী হোৱাৰ বাবে আলাপ্পুয়াৰ জলবায়ু [[গ্ৰীষ্মকাল]]ত গৰম আৰু আৰ্দ্ৰ হয়। অৱশ্যে অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত জলবায়ু বেশ আৰামদায়ক আৰু শান্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ গড় বাৰ্ষিক উষ্ণতা ২৭ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ। ৰাজ্যৰ অন্যান্য অংশৰ দৰেই এই জিলাখনেও দুটা ঋতুভিত্তিক [[মৌচুমী বায়ু]]ৰ সুফল লাভ কৰে। [[দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু]] আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ু দুয়োটাৰে প্ৰভাৱ আলাপ্পুয়াাত পৰে বাবে ইয়াত দীঘলীয়া বৰ্ষাকাল দেখা যায়। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৱে জুনৰপৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে জলবায়ুত প্ৰভাৱ পেলায়। আনহাতে উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৱে অক্টোবৰৰপৰা নৱেম্বৰ মাহলৈ বৰ্ষণ আনি দিয়ে। এই অঞ্চলৰ গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ ২৭৬৩ মিলিমিটাৰ।<ref>{{cite web|url=https://mapsofindia.com|title=Annual Rainfall Map of India, Rainfall in India|website=Maps of India}}</ref> {{Weather box | location = আলাপ্পুয়া (১৯৯১–২০২০, চৰম সীমা ১৯৪৪–২০১২) | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 36.7 | Feb record high C = 37.4 | Mar record high C = 37.9 | Apr record high C = 38.2 | May record high C = 36.7 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 34.0 | Aug record high C = 34.2 | Sep record high C = 34.8 | Oct record high C = 35.6 | Nov record high C = 35.4 | Dec record high C = 36.6 | year record high C = 38.2 | Jan record low C = 17.3 | Feb record low C = 18.7 | Mar record low C = 18.8 | Apr record low C = 19.2 | May record low C = 20.0 | Jun record low C = 19.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.4 | Sep record low C = 20.4 | Oct record low C = 19.3 | Nov record low C = 20.0 | Dec record low C = 17.8 | year record low C = 17.3 |Jan high C = 32.7 |Feb high C = 33.0 |Mar high C = 33.6 |Apr high C = 33.7 |May high C = 32.8 |Jun high C = 30.4 |Jul high C = 29.4 |Aug high C = 29.6 |Sep high C = 30.5 |Oct high C = 31.3 |Nov high C = 32.0 |Dec high C = 32.5 | year high C = 31.8 |Jan low C = 22.5 |Feb low C = 23.6 |Mar low C = 25.0 |Apr low C = 25.4 |May low C = 25.3 |Jun low C = 23.9 |Jul low C = 23.2 |Aug low C = 23.5 |Sep low C = 23.8 |Oct low C = 23.8 |Nov low C = 23.8 |Dec low C = 22.9 | year low C = 23.9 | rain colour = green | Jan rain mm = 16.3 | Feb rain mm = 42.1 | Mar rain mm = 62.7 | Apr rain mm = 131.7 | May rain mm = 274.1 | Jun rain mm = 592.0 | Jul rain mm = 485.9 | Aug rain mm = 349.8 | Sep rain mm = 296.5 | Oct rain mm = 357.4 | Nov rain mm = 175.8 | Dec rain mm = 48.2 | year rain mm = 2832.4 | Jan rain days = 1.0 | Feb rain days = 1.9 | Mar rain days = 3.3 | Apr rain days = 6.7 | May rain days = 11.6 | Jun rain days = 21.3 | Jul rain days = 21.4 | Aug rain days = 16.6 | Sep rain days = 13.8 | Oct rain days = 15.0 | Nov rain days = 8.5 | Dec rain days = 2.9 | year rain days = 123.9 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | Jan humidity = 68 | Feb humidity = 70 | Mar humidity = 73 | Apr humidity = 74 | May humidity = 78 | Jun humidity = 86 | Jul humidity = 88 | Aug humidity = 87 | Sep humidity = 84 | Oct humidity = 81 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 71 |year humidity = 86 |source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]]<ref name=IMDnormals> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 8 April 2024 | url = https://imdpune.gov.in | title = Station: Alappuzha Climatological Table 1991–2020 | work = Climatological Normals 1991–2020 | publisher = India Meteorological Department | access-date = 7 July 2024}}</ref><ref> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 5 February 2020 | url = https://imdpune.gov.in | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M105 | access-date = 19 February 2020}}</ref> }} == জনগাঁথনি == {{bar box |width=250px |barwidth=100px | title = আলাপ্পুয়া চহৰৰ ধৰ্ম (২০১১) | left1 = | right1 = শতাংশ | float = right | bars = {{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|49.85}} {{bar percent|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]|blue|26.23}} {{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|23.62}} {{bar percent|অন্যান্য|black|0.30}} }} [[File:JainTempleAlappuzhaFrontPrd.jpg|thumb|250px|জৈন মন্দিৰ, আলাপ্পুয়া]] {{Historical populations |state=collapsed |align=right |1991 | 174666 |2001 | 239384 |2011 | 240991 |footnote = উৎস: * 1991-2011<ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/|title=Cities and towns in Alappuzha district|website=citypopulation.de}}</ref> }} ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু ইয়াৰ বহিৰ্ভাগৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰে ১১৬,৪৩৯ জন পুৰুষ আৰু ১২৪,৫৫২ গৰাকী মহিলা আছিল। এই চহৰখন আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু পুন্নপ্ৰা তথা কালাৰকোড গাঁৱৰ বহিৰ্ভাগলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ মুঠ মাটি-কালি ৬৫.৫৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। চহৰখনত ছয় বছৰৰ অনুৰ্ধৰ শিশুৰ সংখ্যা আছিল ২২,৩৬১ জন। আলাপ্পুয়া চহৰৰ [[সাক্ষৰতাৰ হাৰ]] হ’ল ৯৫.৮১%। চহৰখনত মুঠ সাক্ষৰ লোকৰ সংখ্যা ২০৯,২০১ জন, যাৰ ভিতৰত ১০১,৯২৭ জন পুৰুষ (৯৭.৩%) আৰু ১০৭,২৭৪ গৰাকী মহিলা (৯৪.ND%)। আলাপ্পুয়াত লিংগ অনুপাত আছিল ১০৭০।<ref>[https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS Census India 2011]</ref> চহৰখনৰ জনসংখ্যাৰ বেছিভাগেই [[হিন্দু]], ইয়াৰ লগতে উল্লেখনীয়সংখ্যক [[খ্ৰীষ্টান]] আৰু [[মুছলমান]] লোকো আছে। আটাইতকৈ বেছিকৈ ব্যৱহৃত ভাষাটো হ’ল [[মালয়ালম ভাষা | মালয়ালম]]। অৱশ্যে বহু লোকে [[কোংকণী ভাষা | কোংকণী]] ভাষাও কয়। আলাপ্পুয়া চহৰৰ মালংকাৰা অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টানসকল মালংকাৰা অৰ্থডক্স চিৰিয়ান চাৰ্চৰ নিৰনম ধৰ্মপ্ৰান্তৰ অন্তৰ্ভুক্ত। বৰ্তমান চহৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাখন হ’ল চেণ্ট থমাছ অৰ্থডক্স গীৰ্জা, আলাপ্পুয়া। এই গীৰ্জাখনে আলাপ্পুয়াত মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কাৰুণ্য তীৰম নিৰ্দেশনা কেন্দ্ৰও পৰিচালনা কৰে।<ref>{{cite web |title=St. Thomas Church, Parish |url=https://alappuzhaorthodoxchurch.org/parish.html |website=Alappuzha Orthodox Church |access-date=31 January 2025}}</ref> ইয়াত ব্যৱহৃত মালয়ালম ভাষাৰ মানক উপভাষাটো হ’ল চেণ্ট্ৰেল ট্ৰাভাংকোৰ উপভাষা।<ref>{{cite web|url=http://www.jaimalayalam.com/maladialect.htm |title=dialect |publisher=Jaimalayalam.com |date= |access-date=2021-02-14}}</ref> কোংকণী হ’ল [[কোংকণ]] অঞ্চলত কোৱা এটা ভাষা। ১৬ শতিকা আৰু ১৮ শতিকাৰ পৰ্তুগীজ আৰু ওলন্দাজ আক্ৰমণৰ সময়ত বহুতো কোংকণী লোকে দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। তেওঁলোকে [[ট্ৰাভাংকোৰ]] ৰাজ্যৰ তুৰাভুৰ, চেৰ্থালা আৰু আলাপ্পুয়াৰ লগতে কেৰালাৰ অন্যান্য স্থান যেনে কোচি, কোডুংগালুৰ আৰু কোল্লামত আশ্ৰয় লৈছিল। এই লোকসকলৰ এক বুজনসংখ্যক আলাপ্পুয়াত নিগাজিকৈ থাকিবলৈ লয়।<ref>{{cite web|url=http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gosripuram.org.in |access-date=2013-09-25 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927053619/http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |archive-date=27 September 2013 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://gsbkonkani.net/OurHistory.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gsbkonkani.net |access-date=2013-09-25 |archive-date=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919072443/http://www.gsbkonkani.net/OurHistory.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[[Goud Saraswat Brahmin|"migration of konkanis]]</ref> == অৰ্থনীতি == [[File:Alleppey Boat houses.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াত থকা নাওঘৰসমূহ]] এই জিলাখনৰ অৰ্থনীতি কৃষি আৰু সামুদ্ৰিক সামগ্ৰীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ইয়াৰ কৃষি কাৰ্যসমূহ মূলত ‘কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চলক কেন্দ্ৰ কৰি আৱৰ্তিত হয়। যদিও এই জিলাখন উদ্যোগিকভাৱে পিছপৰা, তথাপি প্ৰাচীন কালৰেপৰাই ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) আৰু ক’য়ৰজাত সামগ্ৰী, সামুদ্ৰিক সামগ্ৰী, হস্ততাঁত, বিভিন্ন ধৰণৰ হস্তশিল্প আৰু তড়ী নিষ্কাশন (toddy tapping) আদি পৰম্পৰাগত উদ্যোগসমূহ ইয়াত সক্ৰিয় হৈ আছে। এই জিলাখনক কেৰালাৰ ক’য়ৰ উদ্যোগৰ পৰম্পৰাগত গৃহভূমি বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/document/56052689/Final-Body|title=Final Body|website=Scribd}}</ref> [[File:Coco Boat Allapphy Kerala.JPG|thumb|আলাপ্পুয়াত ব্যাপক পৰিমাণৰ জলাশয় আছে, এয়া পৰিবহণ আৰু পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ]] কেঁচা সামগ্ৰীৰ সহজ উপলব্ধতা, নাৰিকলৰ কেঁচা বাকলি পচাবলৈ উপযুক্ত জলাশয় তথা খালৰ উপস্থিতি আৰু উন্নত পৰিবহণ ব্যৱস্থাই এই উদ্যোগৰ বিকাশৰ মূল কাৰণ। প্ৰাচীন কালৰেপৰাই আৰৱসকলে ক’য়ৰ সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায় চলাই আহিছিল। ১৮৫৯ চনত জেমছ ডাৰাঘে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইয়াত দলিচা আৰু মেট তৈয়াৰ কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>"mats {{cite web|url=http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |title=Archived copy |access-date=2011-06-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110409171842/http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |archive-date=9 April 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৫৫ চনত ক’য়ৰ উদ্যোগ আইনৰ অধীনত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ‘ক’য়ৰবোৰ্ড’ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|title=coir board|access-date=8 September 2017|archive-date=19 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101119115131/http://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|url-status=dead}}</ref> কালাভুৰত এটা ক’য়ৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান কাৰ্যক্ষম হৈ আছে।<ref>"coir research {{cite web|url=http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |title=Central Coir Research Institute |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110912002921/http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |archive-date=12 September 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৬৫ চনত আলাপ্পুয়াত ৰাষ্ট্ৰীয় ক’য়ৰ প্ৰশিক্ষণ আৰু আৰ্হি প্ৰস্তুতকৰণ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হয়। আলাপ্পুয়া, কায়ামকুলাম, কোক্কোথামংগলাম, কোমালাপুৰম, মান্নানচেৰী, মুহম্মা আৰু ৱায়লাৰত উৎপাদিত সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত নাৰিকলৰ আঁহ বা ক’য়ৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/56052689/8/INDUSTRY-PROFILE |title=coir |publisher=Scribd.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ক’য়ৰজাত সামগ্ৰীসমূহ চেৰ্থালা আৰু মান্নানচেৰী অঞ্চলত পোৱা যায়। আনহাতে আৰুকু্ট্টী আৰু কোডামথুৰুথত চূণৰ খোলা, চেংগানুৰত প্লাইউড, আৰুৰত কেলট্ৰন কণ্ট্ৰ’ল, মাভেলিক্কাৰাত পটাচিয়াম ক্ল’ৰাইড আৰু থানেৰমুক্তমত নাৰিকল তথা নাৰিকল তেল পোৱা যায়। এই চহৰসমূহত উৎপাদিত অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ সামগ্ৰীসমূহ হ’ল— শুকান নাৰিকল (কোপ্ৰা), কাচ, দলিচা আৰু দিয়াচলাই।<ref>"coir mat {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |title=Resources|access-date=7 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201755/http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> বৰ্তমান সময়ত পৰ্যটন খণ্ডই ৰাজহ সংগ্ৰহৰ এক অন্যতম প্ৰধান উৎস হিচাপে গা কৰি উঠিছে। এইটো মূলত ইয়াৰ নাওঘৰসমূহৰ বাবে সম্ভৱ হৈছে, যিয়ে পৰ্যটকসকলক চহৰখনৰ সুন্দৰ জলাশয়সমূহৰ দৃশ্য উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়ে। ইয়াৰ আন এটা কাৰণ হ’ল [[Munnar|মুন্নাৰ]], [[Varkala|ভাৰকলা]] আৰু [[Wayanad|ৱায়নাড]]ৰ দৰে অন্যান্য পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ কাষতে এই ঠাইখন অৱস্থিত। কেৰালা পৰ্যটন বিভাগৰ পৰিসংখ্যা অনুসৰি ২০২০ আৰু ২০২১ চনৰ ভিতৰত আল্লেপ্পীত পৰ্যটকৰ আগমন ৭৪.৫৫% বৃদ্ধি পাইছিল। একে সময়তে সমগ্ৰ ৰাজ্যখনৰ গড় বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ৫১.০৯%।<ref>{{Cite web |last=Tourism |first=Kerala |title=Kerala Statistics – 2021 - Highlights |url=https://www.keralatourism.org/tourismstatistics/tourist_statistics_202120220530122636.pdf |access-date=12 January 2023 |website=Kerala Tourism: Official Website |language=English}}</ref> == জলাশয়ৰ ধান খেতি == [[Image:Kerala Kuttanad2.jpg|thumb|কুত্তানাদৰ ধাননি পথাৰ]] আলাপ্পুয়াৰ প্ৰধান জীৱিকা হ’ল কৃষি কাৰ্য। কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলি জনাজাত কুত্তানাদ অঞ্চলটো আলাপ্পুয়াত অৱস্থিত।<ref name="keralatourism.org"/> ভেম্বনাড হ্ৰদৰপৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো তিনিটা পৰ্যায়ত সম্পন্ন হৈছিল। প্ৰথম পৰ্যায়ত চৰকাৰৰফালৰপৰা কোনো বিত্তীয় সাহায্য অবিহনে ব্যক্তিগত উদ্যোগীসকলে এই কাম হাতত লৈছিল। ১৮৬৫ চনত ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰদ্বাৰা জাৰি কৰা ‘পট্টম ঘোষণা’ই ১৮৬৫ ৰপৰা ১৮৯০ চনৰ ভিতৰত মাটি উদ্ধাৰৰ কাৰ্যসূচীক যথেষ্ট গতি প্ৰদান কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত পথাৰৰপৰা পানী ওলাই পঠোৱাৰ কাম জলচক্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি মানুহে নিজে কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বৃহৎ পৰিমাণৰ মাটি উদ্ধাৰ কৰাত বাধা আহি পৰিছিল। এই সময়ছোৱাত মাত্ৰ প্ৰায় ২৫০ হেক্টৰ মাটিহে উদ্ধাৰ কৰা সম্ভৱ হৈছিল। এই সময়ছোৱাত উদ্ধাৰ কৰা ভেনাদু হ্ৰদ আৰু মাদাতিল হ্ৰদক ভেম্বনাড হ্ৰদৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা প্ৰথমটো ‘কায়াল নিলম’ (হ্ৰদৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা ভূমি) বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=M.S. Swaminathan, FRS |title=The Kuttanadu Below Sea Level Farming System, India |newspaper=FAO Website |date=May 2013 |page=8 |url=http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150611175117/http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |archive-date=11 June 2015 }}</ref> হ্ৰদৰপৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰা আৰু তাত খেতি কৰাৰ এই অগ্ৰগামী কাৰ্যসূচীখন পাল্লিথানম লুকা মাথায়ে আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |author=G S Unnikrishanan Nair |title=Kuttanad; Our Heritage Our wealth |newspaper=KERALA CALLING |date=September 2013 |pages=16–20 |url=http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |access-date=26 Sep 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927092458/http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |archive-date=27 September 2013 }}</ref> দ্বিতীয় পৰ্যায়টো ১৮৯০ চনৰপৰা ১৯০৩ চনলৈকে আছিল। ১৯২০ ৰপৰা ১৯৪০ চনৰ ভিতৰত ধানৰ মূল্য আশ্বাতীতভাৱে হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম মন্থৰ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে এই কামে পুনৰ গতি লাভ কৰে। এই সময়ছোৱাত কৃষি উৎপাদন বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে চৰকাৰে ‘অধিক খাদ্য উৎপাদন কৰক’ নামৰ এক অভিযান আৰম্ভ কৰে। চৰকাৰে নতুন মাটি উদ্ধাৰ কাৰ্যসূচীক উদগনি দিবলৈ বিভিন্ন সাহায্যও আগবঢ়াইছিল। ইলেকট্ৰিক মটৰৰ আৱিষ্কাৰে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম পূৰ্বৰ তুলনাত বহু সহজ, সুলভ আৰু কম বিপদাশঙ্কা যুক্ত কৰি তুলিছিল। মাটি উদ্ধাৰৰ শেষৰ অংশ অৰ্থাৎ কিউ (Q), এছ (S) আৰু টি (T) ব্লক এই সময়ছোৱাতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|last=Studies Society|first=Thiruvananthapuram Economic|date=August 2017|title=Agricultural Development of Kerala From 1800 AD to 1980 AD: A Survey of Studies|url=http://keralaeconomy.com/admin/pdfs/A%20Survey%20of%20Studies.pdf|website=keralaeconomy.com}}</ref> === মুপ্পালম দলঙৰ পুনৰ নিৰ্মাণ === আলাপ্পুয়া চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰত অৱস্থিত ঐতিহাসিক মুপ্পালম বা ত্ৰিমুখী দলংখন এসময়ত পৰ্যটক আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকলৰ বাবে এক প্ৰধান আকৰ্ষণ আছিল।<ref>{{Cite news |last=Viswam |first=Vishak |date=March 13, 2025 |title=Can Nalpalam fill the big shoes of Alappuzha's iconic Muppalam? |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Mar/13/can-nalpalam-fill-the-big-shoes-of-alappuzhas-iconic-muppalam |work=The New Indian Express |pages=1}}</ref> বৰ্তমান এখন নতুন চাৰিলেনযুক্ত দলং নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰা হৈছে, যাক স্থানীয়ভাৱে ‘নালপালম’ বুলি কোৱা হয়। এই দলংখনে চহৰখনৰ দুটা প্ৰধান খাল ক্ৰমে ভাদা খাল আৰু বাণিজ্যিক খালক সংযোগ কৰে। ই আলাপ্পুয়াৰ পথ নেটৱৰ্ক আৰু পৰিচয়ৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ আহিছে। এই দলংখন বিভিন্ন ভাৰতীয় ভাষা যেনে মালয়ালম, হিন্দী, তামিল, তেলুগু আৰু কানাড়া ভাষাৰ ১০০ তকৈও অধিক চলচ্চিত্ৰত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, যিয়ে ইয়াৰ চিনেমাটিক আকৰ্ষণক প্ৰমাণ কৰে। পূৰ্বৰ মুপ্পালম দলংখন ভাঙি তাৰ ঠাইত নতুন আৰু আধুনিক চাৰিলেনযুক্ত নালপালম দলংখন নিৰ্মাণৰ কাম কৰা হৈছে। কেৰালাৰ গড়কপ্তানী বিভাগৰ (PWD) নেতৃত্বত চলি থকা এই প্ৰকল্পটোৱে এই স্থানৰ সাংস্কৃতিক আৰু দৃশ্যগত গুৰুত্বক অক্ষুণ্ণ ৰখাৰ চেষ্টা কৰিছে। == পৰিবহণ == {{wide image|Pallathuruthi bridge pano small.jpg|1200px|align-cap=center| পাল্লাথুৰুথী দলং}} === পথ পৰিবহণ === ==== ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ==== পানভেল]]ক কন্যা কুমাৰীৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ এই চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। কম্মডী আৰু কালাৰকোডৰ মাজত চহৰৰ যান-জঁট হ্ৰাস কৰিবলৈ আলাপ্পুয়া বাইপাছ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথে আলাপ্পুয়া চহৰক মুম্বাই, উডুপি, মাংগালোৰ, কান্নুৰ, কোঝিকোড়, এৰ্নাকুলাম, কোল্লাম আৰু তিৰুৱনন্তপুৰম আদি প্ৰধান চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। উপকূলীয়-পাহাৰীয়া পৰ্যটন প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে আলাপ্পুয়াক কোদাইকানালৰ সৈতে সংযোগ কৰাত সহায় কৰিবলৈ কেৰালাৰ ১১ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথক ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথলৈ উন্নীত কৰাৰ এক পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150809/nation-current-affairs/article/jawahar-thayankari-lifts-nehru-trophy|title=Jawahar Thayankari lifts Nehru trophy|newspaper=[[Deccan Chronicle]]|date=9 August 2015}}</ref> ==== ৰাজ্যিক ঘাইপথ ==== [[File:KSRTC Bus stand Alappuzha.jpg|thumb|250px|আলাপ্পুয়া কেএছআৰটিচি বাছ আস্থান]] [[File:AC Road SH-11.JPG|250px|thumb|১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ]] আলাপ্পুয়া জিলাত আঠটা ৰাজ্যিক ঘাইপথ আছে। ইয়াৰে তিনিটা আলাপ্পুয়া চহৰৰপৰা আৰম্ভ হৈছে। ১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ কালাৰকোডৰপৰা আৰম্ভ হৈ পেৰুন্নাত শেষ হয়। এই ঘাইপথটোক স্থানীয়ভাৱে এচি ৰোড (আলাপ্পুয়া-চাংগানাচেৰী পথ) বুলি জনা যায় আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২৪.২ কিলোমিটাৰ। এইটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পথ যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক কোট্টায়ম জিলাৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ৪০ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ হ’ল আলাপ্পুয়া জিলাৰ এক আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ, যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক তামিলনাডুৰ [[মাদুৰাই]] চহৰৰ সৈতে সংযোগ কৰে। আলাপ্পুয়া জিলাৰ এইটোৱেই একমাত্ৰ আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ। ৬৬ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ আলাপ্পুয়া চহৰৰপৰা আৰম্ভ হৈ থোপ্পুম্পডীত শেষ হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|title=PWD Public Site|access-date=7 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20101201055331/http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|archive-date=1 December 2010|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> আলাপ্পুয়াত দুটা প্ৰধান বাছ টাৰ্মিনেল আছে। কেৰালা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগমৰ (KSRTC) বাছ আস্থানটো (ৰাজ্যিক জল পৰিবহণ নিগমৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ ওচৰত অৱস্থিত) চৰকাৰী বাছসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আনহাতে বাঝিচেৰীৰ ওচৰত অৱস্থিত ভি কে সোমন মেম’ৰিয়েল পৌৰসভা বাছ আস্থানটো ব্যক্তিগত বাছ আৰু অন্যান্য ৰাজ্যলৈ চলি থকা চুক্তিভিত্তিক বাছ সেৱাসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। KSRTC বাছে আলাপ্পুয়াক বেংগালুৰু, মহীশূৰ, কোল্লুৰ, মাংগালোৰ, চেন্নাই, কইম্বাটুৰ, তিৰুৱনন্তপুৰম আৰু তিৰুভাল্লা আদি স্থানৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ইয়াৰ উপৰি SETC আৰু TNSTCয়ে চহৰখনলৈ দৈনিক কেইবাটাও বাছ সেৱা পৰিচালনা কৰে। কৰ্ণাটক ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগমেও আলাপ্পুয়াৰপৰা দৈনিক দুখন বাছ চলায় বুলি জানিব পৰা গৈছে। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ কাষৰ ৱালাভানাড়ুত এটা নতুন কেএছআৰটিচি (KSRTC) ডিপো আৰু বাছ আস্থান নিৰ্মাণৰ কাম চলি আছে। এই প্ৰকল্পটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে এই অঞ্চলৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা উন্নত কৰা আৰু পৰিবহণ আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰা। === জল পৰিবহণ === জিলাখনত ব্যাপক পৰিমাণে থকা জলাশয় আৰু খালসমূহৰ বাবে জল পৰিবহণ ইয়াত অত্যন্ত জনপ্ৰিয়। ৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ আলাপ্পুয়াৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। চহৰখনত এটা ৰাজ্যিক জল পৰিবহণ বিভাগৰ ফেৰী ঘাট বা বোট জেটী KSRTC বাছ আস্থানৰ বিপৰীত দিশত অৱস্থিত। ইয়াৰপৰা কোট্টায়ম চহৰ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু চহৰ তথা ঘাটসমূহলৈ ফেৰী সেৱা উপলব্ধ আছে। ফুৰিবলৈ অহা পৰ্যটকসকলৰ বাবে হাউচবোটৰ তুলনাত SWTD ফেৰী সেৱা এক সুলভ বিকল্প। [[File:The Public Transport Through Waters in Kerala.jpg|thumb|কেৰালাৰ জলাশয়সমূহত দীৰ্ঘ দূৰত্বৰ পৰিবহণৰ বাবে কেৰালা ৰাজ্যিক পৰিবহণ সংস্থাৰদ্বাৰা পৰিচালিত ৰাজহুৱা জল পৰিবহণ ব্যৱস্থা]] === ৰেল পৰিবহণ === আলাপ্পুয়া চহৰখন এৰ্নাকুলাম–কায়ামকুলাম উপকূলীয় ৰেলপথৰদ্বাৰা সংযোগ হৈ আছে। ই তিৰুৱনন্তপুৰম, কোল্লাম, কোচি, কইম্বাটুৰ, চেন্নাই, দিল্লী, বোকাৰো আৰু মুম্বাইৰ দৰে চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰে। আলাপ্পুয়া ৰেল ষ্টেচন চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰপৰা প্ৰায় ৪ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।<ref>Trains from Alappuzha {{cite web|url=http://www.indiantrains.org/station-details/?code%3DALLP%26name%3DALLEPPEY |title=Indian Trains: Alleppey (ALLP) Railway Station Details |access-date=2011-06-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906084048/http://www.indiantrains.org/station-details/?code=ALLP&name=ALLEPPEY |archive-date=6 September 2011 |df=dmy }}</ref> আলাপ্পুয়াৰপৰা কান্নুৰ, চেন্নাই, ধানবাদ আৰু টাটানগৰ আদি চহৰসমূহলৈ মুঠ চাৰিখন ৰেল যাত্ৰা কৰে। চহৰখনত দিনটোৰ মাজে মাজে বহুতো লোকেল ৰেল চলাচল কৰে, যিবোৰে আলাপ্পুয়াক ওচৰ-পাজৰৰ চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। যিহেতু আলাপ্পুয়া এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী, সেয়েহে দিল্লী, চণ্ডীগড়, বেংগালুৰু, মাংগালোৰ, কোঝিকোড় আৰু অমৃতসৰৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰসমূহৰপৰা অহা ৰেলসমূহ এই ষ্টেচনৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।<ref>[https://www.atdcalleppey.com/ ATDC – Alleppey Tourism Development Co-operative Society Ltd.], is the premier body in the district of Alleppey, Kerala for the promotion of tourism.</ref> === বিমান পৰিবহণ === চহৰখনৰপৰা উত্তৰ দিশে প্ৰায় ৭৮ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[Cochin International Airport|কোচিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল আটাইতকৈ ওচৰৰ বিমান বন্দৰ। আনহাতে দক্ষিণ দিশে ১৫৯ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল জিলাখনক অন্যান্য দেশৰ সৈতে সংযোগ কৰা আন এটা বিমান বন্দৰ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটকসকলে আলাপ্পুয়াত উপস্থিত হ’বলৈ এই বিমান বন্দৰসমূহ ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ ওচৰৰ আন দুটা বিমান বন্দৰ হ'ল কালিকট (২৩৬ কিলোমিটাৰ) আৰু কইম্বাটুৰ (২৫৪ কিলোমিটাৰ) বিমান বন্দৰ। চহৰখনত চৰকাৰী কাম-কাজৰ বাবে এটা হেলিপেড সংৰক্ষিত কৰি ৰখা হৈছে। == প্ৰশাসন আৰু ৰাজনীতি == {| class="wikitable" style="float:right; margin: 0 1em 0 0; " |- ! colspan="2"| আলাপ্পুয়া চহৰৰ বিষয়াসকল |- | জিলা উপায়ুক্ত | আলেকচ ভাৰ্গীছ IAS |- | পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | মলী জেকব |- | আৰক্ষী অধীক্ষক (ভাৰত) আৰু জিলা আৰক্ষী প্ৰধান | এম পি মোহনচন্দ্ৰন IPS<ref>{{cite web|url=http://alappuzha.nic.in |title=Election 2009 - Alappuzha District, Kerala State, India - Observers |access-date=2012-04-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061530/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011}}</ref> |} [[File:Alappuzha loves Wikimedia IMG 7599.JPG|thumb|250px|আল্লেপ্পী বাৰ এছ’চিয়েশ্যন]] জিলাখনত দুটা প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা প্ৰচলিত আছে। সেই দুটা হ’ল— ৰাজহ আৰু স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন। ৰাজহ ব্যৱস্থাৰ অধীনত জিলাখনক দুটা ৰাজহ বিভাগ, ছটা তালুক আৰু ৯১খন গাঁৱত বিভক্ত কৰা হৈছে। এই দুটা ৰাজহ বিভাগ হ’ল— ৪৭খন গাঁৱেৰে গঠিত চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা আৰু কুত্তানাদ তালুকক সামৰি লোৱা আলাপ্পুয়া বিভাগ, আৰু ৪৪খন গাঁৱেৰে গঠিত কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা তালুকক সামৰি লোৱা চেংগানুৰ বিভাগ। লোকপিয়লেৰ উদ্দেশ্যে চেৰ্থালা পৌৰসভাৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ বাহিৰে আৰুৰ, আৰুকু্ট্টী, কোডামথুৰুথ, থানেৰমুক্তম উত্তৰ, থানেৰমুক্তম দক্ষিণ, ৱায়লাৰ পূব আৰু কোক্কোথামংগলাম গাঁৱক ১৯৮১ চনৰ লোকপিয়লত লোকপিয়ল চহৰ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন-ব্যৱস্থাৰ অধীনত জিলাখনক পাঁচখন বিধিবদ্ধ চহৰ আৰু ৭১খন পঞ্চায়তৰে গঠিত উন্নয়ন ব্লকত বিভক্ত কৰা হৈছে। এটা উন্নয়ন ব্লকৰ এক্তিয়াৰৰ ভিতৰত লোকপিয়ল চহৰৰ অন্তৰ্গত এলেকাসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত হয়।<ref>{{cite web|url=http://alappuzha.nic.in |title=Official Web Site of Alappuzha, Kerala, India |access-date=2011-06-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721162712/http://alappuzha.nic.in |archive-date=21 July 2011 |df=dmy }}</ref> ২০১১ চনৰ কেৰালা ৰাজ্যিক বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ সময়ত আলাপ্পুয়া জিলাত নটা বিধানসভা সমষ্টি আছিল। সেইবোৰ হ’ল— অৰুৰ, চেৰ্থালা, আলাপ্পুয়া, কুত্তানাদ, হৰিপাদ, কায়ামকুলাম, মাভেলিক্কাৰা আৰু চেংগানুৰ।<ref>{{cite web|author=Kerala Legislature |url=http://niyamasabha.org |title=Niyamsabha official site |publisher=Niyamasabha.org |date= |access-date=14 February 2021}}</ref> আলাপ্পুয়া বিধানসভা সমষ্টিটো আলাপ্পুয়া লোকসভা সমষ্টিৰ এক অংশ। জিলাখনৰ আনটো লোকসভা সমষ্টি হ’ল মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{Cite web |url=http://eci.nic.in |title=constituency |access-date=9 June 2011 |archive-date=18 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718054105/http://eci.nic.in |url-status=dead }}</ref> {| border="1" |- ! colspan="4" | '''সংসদ প্ৰতিনিধিসকল''' |- ! নাম ! লোকসভা সমষ্টি ! বৰ্ষ ! ৰাজনৈতিক দল |- | পি. কে. বাসুদেৱন নায়াৰ | আলাপ্পুয়া | ১৯৬২–১৯৭৭ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (আম্বালাপ্পুয়া আসন হিচাপে) |- | আৰ. অচ্যুতন | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৬২–১৯৬৭ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | জি. পি. মংগলাথুমডম | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৬৭–১৯৭১ | সংযুক্ত ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী |- | আৰ. বালকৃষ্ণ পিল্লাই | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৭১–১৯৭৭ | কেৰালা কংগ্ৰেছ |- | বি. কে. নায়াৰ | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৭৭–১৯৮০ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | সুশীলা গোপালন | আলাপ্পুয়া | ১৯৮০–১৯৮৪ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | অধ্যাপক পি. জে. কুৰিয়েন | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৮০–১৯৮৪, ১৯৮৯-১৯৯৮ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৱাক্কম পুৰুষোত্তম | আলাপ্পুয়া | ১৯৮৪–১৯৯১ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | থাম্পান থমাছ | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৮৪–১৯৮৯ | জনতা পাৰ্টী |- | টি. জে. আঞ্জলোচ | আলাপ্পুয়া | ১৯৯১–১৯৯৬ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | ৰমেশ চেন্নিথালা | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৯৯–২০০৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | চি. এছ. সুজাতা | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৪–২০০৯ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | ভি. এম. সুধীৰন | আলাপ্পুয়া | ১৯৭৭–১৯৮০, ১৯৯৬–২০০৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ড° কে. এছ. মনোজ | আলাপ্পুয়া | ২০০৪–২০০৯ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০০৯- ২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৯–২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০০৯- ২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৯–২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পুয়া | ২০১৪- ২০১৯ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০১৪–২০Ip | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | এ. এম. আৰিফ | আলাপ্পuয়া | ২০১৯–২০২৪ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০১৯–২০২৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০২৪- | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০২৪- | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |} == শিক্ষা == [[File:St. Joseph's College for Women Alappuzha.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ চেণ্ট জোচেফছ মহিলা মহাবিদ্যালয়]] [[File:Alappuzha Medical College.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ চৰকাৰী টি. ডি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] [[File:Leo XIII HSS, Alappuzha.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ ত্ৰয়োদশ লিঅ’ হায়াৰ চেকেণ্ডাৰী স্কুল]] সমগ্ৰ জিলাখনতে বিভিন্ন স্কুল, কম্পিউটাৰ প্ৰতিষ্ঠান আৰু কলেজ আছে। ইয়াত ৯খন প্ৰশিক্ষণ স্কুল আছে। লগতে ৪০৫খন নিম্ন প্ৰাথমিক স্কুল আছে। ইয়াত ১০৫খন হাইস্কুল আৰু ৮৭খন উচ্চতৰ মাধ্যমিক স্কুল আছে।<ref>"education in Alappuzha {{cite web |title=Official WEBSITE of Alappuzha, Kerala, India - Education Department |url=http://alappuzha.nic.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061328/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011 |access-date=2011-06-10 |df=dmy}}"</ref> ১৮১৬ চনত আলাপ্পুয়াত প্ৰথমখন স্কুল স্থাপন কৰা হৈছিল। এইখন আছিল চাৰ্চ মিছনেৰী ছ’চাইটি (CMS) স্কুল। ভাৰতৰ প্ৰথম চিএমএছ মিছনেৰী ৰেভাৰেণ্ড থমাছ নৰ্টনে এই স্কুলখন পাতিছিল। আলাপ্পুয়াৰ চিএছআই ক্ৰাইষ্ট চাৰ্চে এই স্কুলখন চলায়। ১৮৮৯ চনৰ ১ জুনত আলাপ্পুয়াত প্ৰথমখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক স্কুল খোলা হৈছিল। এইখন আছিল ত্ৰয়োদশ লিঅ’ হায়াৰ চেকেণ্ডাৰী স্কুল। কোচিৰ পৰ্তুগীজ বিচপ জন গোমেচ পেৰীৰাই এইখন মুকলি কৰিছিল। আলাপ্পুয়াৰ প্ৰথম পলিটেকনিক কলেজখন আছিল কাৰ্মেল পলিটেকনিক কলেজ। ফাদাৰ গিলবাৰ্ট পালাকুনেলে এইখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। চিএমআই ক্ৰমে ইয়াৰ পৰিচালনা কৰে। কাৰ্মেল এতিয়াও ৰাজ্যখনৰ শীৰ্ষ স্থানৰ পলিটেকনিক প্ৰতিষ্ঠান।<ref>"Leo 13 school {{cite web|url=http://alleppeydiocesanschools.org |title=Higher Secondary Schools |access-date=2011-06-10 |url-status=dead |archive-url=https://archive.org |archive-date=26 April 2012 |df=dmy }}"</ref> [[File:Cemp2.jpg|thumb|পুন্নপ্ৰাৰ কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং এণ্ড মেনেজমেণ্ট]] আলাপ্পুয়াৰ কলেজসমূহে শিক্ষাৰ্থীসকলক স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>"colleges in Alappuzha {{cite web |title=Official WEBSITE of Alappuzia, Kerala, India - Colleges of Alappuzha |url=http://alappuzha.nic.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061232/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011 |access-date=2011-06-10 |df=dmy}}"</ref> === প্ৰধান মহাবিদ্যালয় আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহ === * ইউনিভাৰ্চিটি ইনষ্টিটিউট অব টেকন’লজী (UIT), আলাপ্পুয়া<ref>{{cite web|url=https://uitalleppey.org |title=University Institute of Technology (UIT), Alappuzha}}</ref> * চেৰ্থালা অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://cectl.ac.in |title=College of Engineering, Cherthala |publisher=Cectl.ac.in |access-date=25 September 2013}}</ref> * সনাতন ধৰ্ম কলেজ<ref>{{cite web|url=http://sdcollege.in|title=Welcome - Sanatana Dharma College|accessdate=26 February 2023}}</ref> * এছ. ডি. ৱি. কলা আৰু ব্যাৱহাৰিক বিজ্ঞান কলেজ<ref>{{cite web|url=http://sdvcollege.in|title=Welcome: S. D. V. College of Arts and Applied Science|accessdate=26 February 2023}}</ref> * শ্ৰী নাৰায়ণ কলেজ, চেৰ্থালা<ref>{{cite web|url=http://sncollegecherthala.in|title=SN COLLEGE CHERTHALA|accessdate=26 February 2023|archive-date=22 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160222082800/http://sncollegecherthala.in|url-status=dead}}</ref> * এন.শে‌ছ.এছ. কলেজ, চেৰ্থালা<ref>{{cite web|url=http://grotal.com |title=NSS Alappuzha |publisher=Grotal.com |access-date=25 September 2013}}</ref> * চৰকাৰী কলেজ, আম্বালাপ্পুৱা<ref>{{cite web|url=http://ambalapuzhagc.org|title=Government College, Ambalapuzha|accessdate=26 February 2023}}</ref> * পুন্নপ্ৰা অভিযান্ত্ৰিক আৰু ব্যৱস্থাপনা মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://cempunnapra.org|title=CEM Punnapra|accessdate=26 February 2023}}</ref> * মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কলেজ, পুন্নপ্ৰা<ref>{{cite web|url=http://margregoriospunnapra.org|title=Mar Gregorios College|access-date=7 October 2018|archive-url=https://archive.org|archive-date=19 October 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> * চেংগানুৰ অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://ceconline.edu |title=College of Engineering (Chengannur) |publisher=Ceconline.edu |access-date=25 September 2013}}</ref> * ব্যাৱহাৰিক বিজ্ঞান কলেজ, মাভেলিক্কাৰা<ref>{{cite web|url=http://kerala.gov.in|title=Profile of the College - College of Applied Sciences, Mavelikkara|accessdate=26 February 2023}}</ref> * কাৰ্মেল অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তি মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web|url=https://carmelcet.in|title=Carmel College of Engineering and Technology|website=www.carmelcet.in}}</ref> * চৰকাৰী টি. ডি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web|url=https://tdmcalappuzha.org|title=TD Medical College – Alappuzha}}</ref> * চেণ্ট জোচেফছ মহিলা মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web |url=http://stjosephcollegeforwomen.com |title=SJCW |access-date=10 June 2011 |archive-date=9 January 2016 |archive-url=https://archive.org |url-status=dead }}</ref> * চেণ্ট মাইকেলছ কলেজ, চেৰ্থালা<ref>SMC {{cite web|url=http://keralauniversity.edu |title=St. Michael's College, Cherthala |access-date=18 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527094214/http://keralauniversity.edu |archive-date=27 May 2010 }}</ref> * টি. কে. মাধৱ মেম’ৰিয়েল কলেজ<ref>{{cite web|url=http://keralauniversity.edu |title=T.K. Madhava Memorial College, Nangiarkulangara |access-date=18 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110926212337/http://keralauniversity.edu |archive-date=26 September 2011 |df=dmy }}</ref> * চেণ্ট অ্যালোইচিয়াছ কলেজ, এদাথুয়া<ref>{{cite web |url=http://aloysiuscollege.org |title=St Aloysius |publisher=Aloysiuscollege.org |access-date=25 September 2013 |archive-date=29 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130829023214/http://aloysiuscollege.org |url-status=dead }}</ref> * বিচপ মূৰ কলেজ, মাভেলিক্কাৰা * মিলাদ-ই-শ্বেৰিফ মেম’ৰিয়েল কলেজ, কায়ামকুলাম (MSM) * খ্ৰীষ্টান কলেজ, চেংগানুৰ == ধৰ্মীয় উপাসনাগাৰসমূহ == [[File:Ambalappuzha Temple.JPG|thumb|আম্বালাপ্পুৱা শ্ৰীকৃষ্ণ স্বামী মন্দিৰ]] [[File:Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল]] [[File:St. Andrew's Forane Church of Arthunkal.jpg|thumb|আৰ্থুংকালৰ চেণ্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা]] === আলাপ্পুয়াৰ হিন্দু মন্দিৰসমূহ === * আম্বালাপ্পুৱা শ্ৰীকৃষ্ণ স্বামী মন্দিৰ * আনন্দেশ্বৰম মহাদেৱ মন্দিৰ * চাক্কুলাথুকাভু মন্দিৰ (ভাগৱতী মন্দিৰ) * চেট্টিকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ * চেংগানুৰ মহাদেৱ মন্দিৰ * হৰিপাদ শ্ৰী সুব্ৰহ্মণ্য স্বামী মন্দিৰ * কানিচুকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ * কান্দিয়ুৰ শ্ৰী মহাদেৱ মন্দিৰ, মাভেলিক্কাৰা * মন্নাৰাছালা মন্দিৰ * মুল্লাক্কাল ৰাজৰাজেশ্বৰী মন্দিৰ * পদনিলম পৰব্ৰহ্ম মন্দিৰ, নুৰানাদ * ত্ৰিপুলিয়ুৰ মহাৱিষ্ণু মন্দিৰ * থ্ৰিচিট্টাত মহাৱিষ্ণু মন্দিৰ * বলিয়াকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ, কাৰ্তিকাপল্লী === আলাপ্পুয়াৰ খ্ৰীষ্টান গীৰ্জাসমূহ === * আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, আলাপ্পুয়া * চেণ্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা, আৰ্থুংকাল * চেণ্ট জৰ্জ ফ’ৰেন গীৰ্জা, এদাথুয়া * চেণ্ট মেৰী বেচিলিকা, চম্পাকুলাম (চম্পাকুলাম কাল্লুৰকাডু বেচিলিকা) * চেণ্ট থমাছ গীৰ্জা, থুম্পোলী (থুম্পোলী পল্লী) * চেণ্ট মেৰী ফ’ৰেন গীৰ্জা, পুলিনকুন্নু === আলাপ্পuয়াৰ ইছলামীয় মছজিদসমূহ === * মকাম মছজিদ, চিভিল ষ্টেচন ৱাৰ্ড, আলাপ্পুয়া।<ref name="sunni">{{Cite web |last=SUNNIVOICE |date=2021-12-31 |title=ആലപ്പുഴ: കനാൽ കരകളിലെ പൈതൃകക്കാഴ്ചകൾ |url=https://sunnivoice.net/%e0%b4%86%e0%b4%b2%e0%b4%aa%e0%b5%8d%e0%b4%aa%e0%b5%81%e0%b4%b4-%e0%b4%95%e0%b4%a8%e0%b4%be%e0%b5%bd-%e0%b4%95%e0%b4%b0%e0%b4%95%e0%b4%b3%e0%b4%bf%e0%b4%b2%e0%b5%86-%e0%b4%aa%e0%b5%88%e0%b4%a4/ |access-date=2024-06-27 |language=ml}}</ref> * সৌকাৰ মছজিদ, ১৮৫০ চনত নিৰ্মিত এটা মছজিদ।<ref name="News18">{{cite news |title=ആലപ്പുഴ പൈതൃകപദ്ധതിയിൽ മുഖംമിനുക്കി ' സൗക്കാർ മസ്ജിദ് ' |url=https://malayalam.news18.com/news/alappuzha/sawker-masjid-timeless-beacon-of-spiritual-heritage-in-alappuzha-local18-649587.html |work=News18 മലയാളം |date=14 January 2024 |language=ml}}</ref> == ক্ৰীড়া == [[File:Nehru Trophy Boat Race 2012 7791.JPG|250px|thumb|নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল আলাপ্পুয়াৰ ওচৰৰ পুন্নমদা হ্ৰদত অনুষ্ঠিত এক জনপ্ৰিয় খেল]] আলাপ্পুয়াত নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। এই প্ৰতিযোগিতাখন চহৰখনৰ ওচৰৰ পুন্নমদা হ্ৰদত খেলা হয়।<ref>{{Cite web |title=The Nehru Trophy Boat Race |url=https://utsav.gov.in/view-event/nehru-trophy-boat-race#:~:text=The%20Nehru%20Trophy%20Boat%20Race%20is%20one,there%20is%20an%20interesting%20story%20behind%20it.}}</ref> ১৯৫২ চনত ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী জৱাহৰলাল নেহৰুৱে কেৰালা ভ্ৰমণ কৰিছিল। সেই সময়ত আল্লেপ্পীৰ ৰাইজে তেওঁলোকৰ সন্মানীয় অতিথিজনৰ বাবে এক বিশেষ মনোৰঞ্জনৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। ইয়াৰ বাবে তেওঁলোকে এক ঐতিহ্যবাহী নাও দৌৰ প্ৰতিযোগিতাৰ আয়োজন কৰিছিল। এই খেলখন দেখি নেহৰু অত্যন্ত উৎসাহিত হৈ পৰিছিল। তেওঁ নিৰাপত্তা বিষয়াসকলৰ বাধা নেওচি নিজেই ‘নডুভাগম চন্দন’ নামৰ এখন নাৱত জাঁপ দি উঠিছিল। নাৱত উঠি পোৱা এই আনন্দৰ বাবেই তেওঁ প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ীক প্ৰদান কৰিবলৈ এটা ৰোলিং ট্ৰফী উপহাৰ দিছিল। এই নাও দৌৰৰ বাহিৰেও ক্ৰিকেট, ফুটবল, বাস্কেটবল আৰু নাও চলোৱা (ৰোয়িং) আদি এই চহৰৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেলসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০১৫ চনত কেৰালা ক্ৰিকেট সন্থাই আলাপ্পুয়াত ‘কেচিএ ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম’ উদ্বোধন কৰে। এইখন এখন এ-ক্লাছ শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম।<ref>{{cite web|url=http://www.keralacricketassociation.com/Alappuzha-cg|title=SD College- KCA Cricket Ground- Alapuzha}}</ref> == প্ৰখ্যাত ব্যক্তিসকল == * থকাঝি শিৱশংকৰ পিল্লাই - ঔপন্যাসিক আৰু চুটিগল্প লেখক, ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ সাহিত্য বঁটা জ্ঞানপীঠ লাভ কৰিছিল। * ৱায়লাৰ ৰামবৰ্মা - মালয়ালম কবি আৰু চলচ্চিত্ৰ গীতিকাৰ * আৰাট্টুপুঝা ৱেলায়ুধ পণিক্কৰ - কেৰালাৰ সমাজ সংস্কাৰক * এম. কে. চানু – লেখক, সমালোচক আৰু সমাজকৰ্মী, মানৱ অধিকাৰৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাৰ এজন স্থায়ী সদস্য * ইৰায়িম্মান থাম্পী - কৰ্ণাটকী সংগীতজ্ঞ তথা কেৰালাৰ এজন সংগীত সুৰকাৰ * কাভালাম নাৰায়ণ পণিক্কৰ - পৰিচালক, কবি * এছ. ডি. শিবুলাল - ইনফ’চিচৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আৰু পৰিচালন সঞ্চালক * নৱজ্যোতি শ্ৰী কৰুণাকৰ গুৰু - চন্থীগিৰি আশ্ৰমৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * গণেশ পুথুৰ - লেখক, কেন্দ্ৰীয় সাহিত্য অকাডেমী বঁটা বিজয়ী * পি. এছ. কাৰ্তিকেন - এছ. এন. ট্ৰাষ্টৰ প্ৰাক্তন সম্পাদক, এছএনডিপী য়োগমৰ প্ৰাক্তন সঞ্চালক, বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য (অৰুৰ), দিনমণি দৈনিক কাকতৰ মুখ্য সম্পাদক * পি. নাৰায়ণ কুৰুপ - মালয়ালম কবি * জয় জে. কাইমাপৰম্বন - ইংৰাজী আৰু মালয়ালম লেখক * ইত্তী অচ্যুতন - হৰ্টাচ মালাবাৰিকাচ সংকলনৰ বাবে নৃ-চিকিৎসাসংক্ৰান্তীয় তথ্যৰ প্ৰধান যোগান ধৰোঁতা * এলিয়েন’ৰ চিনক্লেয়াৰ ৰ’ড - ব্ৰিটিছ মালী আৰু উদ্যান শস্যৰ ওপৰত লিখা লেখিকা * ৱি. পি. শিৱকুমাৰ - চুটিগল্প লেখক * ন্যায়াধীশ চি. টি. ৰৱিকুমাৰ - উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ। * এম. জি. শ্ৰীকুমাৰ - সংগীতজ্ঞ, গায়ক আৰু সংগীত পৰিচালক * ৱায়লাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বৰ্মা - কবি আৰু গীতিকাৰ * কাভালাম শ্ৰীকুমাৰ - শাস্ত্ৰীয় সংগীতজ্ঞ, নেপথ্য গায়ক, সুৰকাৰ * ৰাজীৱ আলুঙ্কাল - গীতিকাৰ, কবি আৰু বক্তা === ধৰ্ম === * কৰুণাকৰ গুৰু - চন্থীগিৰি আশ্ৰমৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * পালাক্কাল থমা মালপান - কাৰ্মেলাইটছ অৱ মেৰী ইমাকুলেটৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * মন্সিনিয়ৰ জোচেফ চি. পঞ্জীকাৰণ - মেডিকেল চিষ্টাৰ্ছ অৱ চেণ্ট জোচেফৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * এণ্টনী থিয়’ড’ৰ - খ্ৰীষ্টান শিক্ষাবিদ, কবি, সমাজকৰ্মী * চেণ্ট কুৰিয়াকোচ ইলিয়াচ চাভাৰা - খ্ৰীষ্টান সন্ত === ৰাজনীতি === * এ. কে. এণ্টনী - ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাত কেৰালাৰ তিনিবাৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী, ভাৰতৰ প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী * ৱি. এছ. অচ্যুতানন্দন - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু ভাৰতৰ অন্যতম জ্যেষ্ঠ কমিউনিষ্ট ৰাজনীতিবিদ * ৰমেশ চেন্নিথালা - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গৃহমন্ত্ৰী আৰু প্ৰাক্তন বিৰোধী দলপতি, হৰিপাদ সমষ্টিৰ বৰ্তমানৰ বিধানসভা সদস্য। * সুশীলা গোপালন - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন উদ্যোগ মন্ত্ৰী আৰু কমিউনিষ্ট নেত্ৰী * কে. আৰ. গৌৰী - কেৰালাৰ প্ৰথম এলডিএফ মন্ত্ৰীসভাৰ ৰাজহ মন্ত্ৰী, কেৰালাত ভূমি সংস্কাৰ আৰম্ভ কৰিছিল, কেৰালা ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাৰ কৃষি মন্ত্ৰী * ৱায়লাৰ ৰৱী - ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাত কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গৃহমন্ত্ৰী, প্ৰাক্তন কেন্দ্ৰীয় প্ৰব্ৰজনকাৰী ভাৰতীয় পৰিক্ৰমা আৰু সংসদীয় পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী * চি. কে. চন্দ্ৰপ্পন - কমিউনিষ্ট নেতা আৰু প্ৰাক্তন সাংসদ * এছ. ৰামচন্দ্ৰন পিল্লাই - ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) ৰ পলিটব্যুৰ’ সদস্য আৰু অল ইণ্ডিয়া কিষাণ সভাৰ সাধাৰণ সম্পাদক * জি. সুধাকৰন - ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) ৰ সদস্য আৰু কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গড়কপ্তানী বিভাগৰ মন্ত্ৰী * পি. পৰমেশ্বৰন - ভাৰতীয় বিচাৰ কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালক; দাৰ্শনিক === চিনেমা === * শ্ৰীকুমাৰন থাম্পী - মালয়ালম চিনেমাৰ গীতিকাৰ, পৰিচালক, প্ৰযোজক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ * জোমন টি. জন - ভাৰতীয় চিনেমেট’গ্ৰাফাৰ * ৰতীশ - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * কুঞ্চাকো - ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক আৰু পৰিচালক * নেডুমুদী বেণু - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা। * ফাজিল - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * কুঞ্চাকো বোবান - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ৰিয়াজ এম টি - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ফাহাদ ফাচিল - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * জগন্নাথ বৰ্মা - কথাকলি শিল্পী, মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ আৰু ধাৰাবাহিকৰ অভিনেতা * অশোকন - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ৰাজন পি. দেৱ – মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা আৰু নাট্য ব্যক্তিত্ব * এছ. এল. পুৰম সদানন্দ - মালয়ালম নাট্যকাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ * চেলংগাট গোপালকৃষ্ণন - লেখক আৰু চলচ্চিত্ৰ সমালোচক * ৰাধিকা - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী * নৱোদয় অপ্পাচন - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক আৰু ব্যৱসায়ী * জিজো পুন্নোচ - চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * পদ্মৰাজন - চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * নৰেন্দ্ৰ প্ৰসাদ - চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা, লেখক আৰু সমালোচক * কেপিএচি ললিতা - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী * বীয়েৰ প্ৰসাদ - ভাৰতীয় মালয়ালম গীতিকাৰ আৰু কবি * মধু মুত্তোম - মণিচিত্ৰথাঝু, কাক্কোথিকাভিলে আপ্পুপ্পন থাদিকালৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ * সমন্থা ৰুথ প্ৰভু - অভিনেত্ৰী * নব্যা নায়াৰ - অভিনেত্ৰী * এম. জি. শ্ৰীকুমাৰ - নেপথ্য গায়ক * শ্বাহী কবিৰ - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু লেখক === ক্ৰীড়া === * প্ৰশান্ত পৰমেশ্বৰন - কেৰালাৰ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেটাৰ ([[ইণ্ডিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ]] আৰু ৰয়েল চেলেঞ্জাৰ্ছ বাংগালোৰৰ খেলুৱৈ) * চজী থমাছ - ক্ৰীড়াবিদ আৰু [[অৰ্জুন বঁটা]] প্ৰাপক * কে. উদয়কুমাৰ - ভাৰতীয় পুৰুষ ৰাষ্ট্ৰীয় ভলীবল দলৰ খেলুৱৈ, অৰ্জুন বঁটা প্ৰাপক == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == {{Commons category|Alappuzha| আলাপ্পুয়া}} * {{Wikivoyage inline| Alappuzha| আলাপ্পুয়া}} * [https://web.archive.org/web/20100217035703/http://www.swtd.gov.in/ কেৰালা ৰাজ্যিক জল পৰিবহণ বিভাগৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] * [http://alappuzha.nic.in/ আলাপ্পুয়া জিলাৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] * [https://alteredgoal.com/https-alteredgoal-com-backwaters-of-alappuzha/ আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়সমূহ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219075158/https://alteredgoal.com/https-alteredgoal-com-backwaters-of-alappuzha/ |date=19 December 2019 }} * [https://www.keralatourism.org/article-venice-of-the-east.html পূবৰ ভেনিচ, আল্লেপ্পী] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211025135417/https://www.keralatourism.org/article-venice-of-the-east.html |date=25 October 2021 }} fryoy7uf3s7hyj1tq9qzdrbzvcwyiw5 622990 622989 2026-08-03T10:16:59Z AjayDas 12623 /* বহিঃসংযোগ */ 622990 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাঁওফালৰপৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters, Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰপৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰেপৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহণৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদূৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটি-কালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰেপৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্ত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰেপৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইণ্ট থমাছৰদ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰপৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰপৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰেপৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰেপৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেণ্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ)সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰাসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পাছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰদ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰপৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰ্যালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰপৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> == ভূগোল == {{wide image|VembanadAlleppey.jpg|800px|[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]}} আলাপ্পুয়া {{Coord|9.54|N|76.40|E|}} ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://fallingrain.com |title=Maps, Weather, Videos, and Airports for Alappuzha, India |publisher=Fallingrain.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ইয়াৰ গড় উচ্চতা হ'ল ১ মিটাৰ (৩ ফুট)।<ref>[http://mongabay.com elevation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111116031902/http://mongabay.com |date=16 November 2011 }}</ref> আলাপ্পুয়া জিলাখনে ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটি-কালি আৱৰি আছে। ইয়াৰ কাষতে ২১৯৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জুৰি [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]] অৱস্থিত। জিলাখনৰ ৮০ কিলোমিটাৰ জোৰা উপকূলীয় অঞ্চলত লগ হোৱাৰ আগতে ছয়খন প্ৰধান নদী এই হ্ৰদটোত বিলীন হৈছে। আলাপ্পুয়া চহৰখনৰ মাজেৰে কেইবাটাও খাল পাৰ হৈ গৈছে, যিবোৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ (ভাৰত)|৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ]]ৰ এক অংশ।<ref>{{cite web|url=https://thehouseboatkerala.com|title=Alleppey|website=thehouseboatkerala.com}}</ref> এই জিলাখন মূলত কেইবাটাও হ্ৰদ, নদী আৰু খালেৰে পৰিবেষ্টিত এক বালিচহীয়া অঞ্চল। জিলাখনৰ পূব অংশত থকা [[ভৰণীক্কাভু]] আৰু [[চেংগানুৰ]] ব্লকৰ মাজত সিঁচৰতি হৈ থকা কিছুমান সৰু পাহাৰৰ বাহিৰে ইয়াত কোনো ডাঙৰ পাহাৰ বা পৰ্বত নাই। এই জিলাত কোনো বনাঞ্চল নাই। আলাপ্পুয়াৰ পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত। চহৰখনত হ্ৰদ, সৰু সাগৰ (লগুন) আৰু [[মিঠা পানী]]ৰ নদীৰ এক নেটৱৰ্ক আছে। আলাপ্পুয়াৰ উপকূলীয় পানীৰ প্ৰাচুৰ্যৰ প্ৰমাণস্বৰূপ প্ৰতি বছৰে বৰ্ষাকালৰ পিছত উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাছ আৰু [[চিংৰী মাছ | মিছামাছ]] জমা হয়। এই পৰিঘটনাটোক স্থানীয়ভাৱে ‘চাকৰা’ (Chakara) বুলি কোৱা হয়। বালিৰ ক্ষয়-বৃদ্ধিৰ এই বাৰ্ষিক প্ৰক্ৰিয়াটোৱে স্থানীয় অৰ্থনীতিলৈ বিশেষ অৱদান যোগায়। কেৰালাৰ ৰাইজৰ বাবে এই সময়ছোৱা এক উৎসৱৰ বতৰ। বাৰ্ষিক বানপানীয়ে এই অঞ্চলৰ মাটি আৰু পানী পুনৰ সজীৱ তথা পৰিষ্কাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত সাগৰত মিছামাছ, [[লবষ্টাৰ]], কাছ আৰু অন্যান্য সামুদ্ৰিক উদ্ভিদৰ প্ৰচুৰ বৃদ্ধি ঘটে। ইয়াৰ জলাশয় আৰু [[আৰ্দ্ৰভূমি]]সমূহে প্ৰতি বছৰে সুদূৰ অঞ্চলৰপৰা অহা হাজাৰ হাজাৰ পৰিভ্ৰমী হাঁহ, [[পানী কাউৰী]] আৰু অন্যান্য পক্ষীক আশ্ৰয় দিয়ে। এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ‘কেৰালাৰ ভঁৰাল’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চল। [[কুত্তানাদ]]ক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলিও জনা যায় আৰু পৃথিৱীৰ যি কেইটা কমসংখ্যক ঠাইত সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত কুত্তানাদ অন্যতম।<ref name="keralatourism.org">{{Cite web |title=Kuttanad - the Rice Bowl of Kerala in Alappuzha |url=https://keralatourism.org |access-date=2025-03-11 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ইয়াৰ ধাননি পথাৰসমূহ গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ প্ৰায় ০.৬ ৰপৰা ২ মিটাৰ তলত অৱস্থিত।<ref name="alappuzha"/> === জলবায়ু === সাগৰৰ নিকটৱৰ্তী হোৱাৰ বাবে আলাপ্পুয়াৰ জলবায়ু [[গ্ৰীষ্মকাল]]ত গৰম আৰু আৰ্দ্ৰ হয়। অৱশ্যে অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত জলবায়ু বেশ আৰামদায়ক আৰু শান্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ গড় বাৰ্ষিক উষ্ণতা ২৭ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ। ৰাজ্যৰ অন্যান্য অংশৰ দৰেই এই জিলাখনেও দুটা ঋতুভিত্তিক [[মৌচুমী বায়ু]]ৰ সুফল লাভ কৰে। [[দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু]] আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ু দুয়োটাৰে প্ৰভাৱ আলাপ্পুয়াাত পৰে বাবে ইয়াত দীঘলীয়া বৰ্ষাকাল দেখা যায়। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৱে জুনৰপৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে জলবায়ুত প্ৰভাৱ পেলায়। আনহাতে উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৱে অক্টোবৰৰপৰা নৱেম্বৰ মাহলৈ বৰ্ষণ আনি দিয়ে। এই অঞ্চলৰ গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ ২৭৬৩ মিলিমিটাৰ।<ref>{{cite web|url=https://mapsofindia.com|title=Annual Rainfall Map of India, Rainfall in India|website=Maps of India}}</ref> {{Weather box | location = আলাপ্পুয়া (১৯৯১–২০২০, চৰম সীমা ১৯৪৪–২০১২) | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 36.7 | Feb record high C = 37.4 | Mar record high C = 37.9 | Apr record high C = 38.2 | May record high C = 36.7 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 34.0 | Aug record high C = 34.2 | Sep record high C = 34.8 | Oct record high C = 35.6 | Nov record high C = 35.4 | Dec record high C = 36.6 | year record high C = 38.2 | Jan record low C = 17.3 | Feb record low C = 18.7 | Mar record low C = 18.8 | Apr record low C = 19.2 | May record low C = 20.0 | Jun record low C = 19.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.4 | Sep record low C = 20.4 | Oct record low C = 19.3 | Nov record low C = 20.0 | Dec record low C = 17.8 | year record low C = 17.3 |Jan high C = 32.7 |Feb high C = 33.0 |Mar high C = 33.6 |Apr high C = 33.7 |May high C = 32.8 |Jun high C = 30.4 |Jul high C = 29.4 |Aug high C = 29.6 |Sep high C = 30.5 |Oct high C = 31.3 |Nov high C = 32.0 |Dec high C = 32.5 | year high C = 31.8 |Jan low C = 22.5 |Feb low C = 23.6 |Mar low C = 25.0 |Apr low C = 25.4 |May low C = 25.3 |Jun low C = 23.9 |Jul low C = 23.2 |Aug low C = 23.5 |Sep low C = 23.8 |Oct low C = 23.8 |Nov low C = 23.8 |Dec low C = 22.9 | year low C = 23.9 | rain colour = green | Jan rain mm = 16.3 | Feb rain mm = 42.1 | Mar rain mm = 62.7 | Apr rain mm = 131.7 | May rain mm = 274.1 | Jun rain mm = 592.0 | Jul rain mm = 485.9 | Aug rain mm = 349.8 | Sep rain mm = 296.5 | Oct rain mm = 357.4 | Nov rain mm = 175.8 | Dec rain mm = 48.2 | year rain mm = 2832.4 | Jan rain days = 1.0 | Feb rain days = 1.9 | Mar rain days = 3.3 | Apr rain days = 6.7 | May rain days = 11.6 | Jun rain days = 21.3 | Jul rain days = 21.4 | Aug rain days = 16.6 | Sep rain days = 13.8 | Oct rain days = 15.0 | Nov rain days = 8.5 | Dec rain days = 2.9 | year rain days = 123.9 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | Jan humidity = 68 | Feb humidity = 70 | Mar humidity = 73 | Apr humidity = 74 | May humidity = 78 | Jun humidity = 86 | Jul humidity = 88 | Aug humidity = 87 | Sep humidity = 84 | Oct humidity = 81 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 71 |year humidity = 86 |source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]]<ref name=IMDnormals> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 8 April 2024 | url = https://imdpune.gov.in | title = Station: Alappuzha Climatological Table 1991–2020 | work = Climatological Normals 1991–2020 | publisher = India Meteorological Department | access-date = 7 July 2024}}</ref><ref> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 5 February 2020 | url = https://imdpune.gov.in | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M105 | access-date = 19 February 2020}}</ref> }} == জনগাঁথনি == {{bar box |width=250px |barwidth=100px | title = আলাপ্পুয়া চহৰৰ ধৰ্ম (২০১১) | left1 = | right1 = শতাংশ | float = right | bars = {{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|49.85}} {{bar percent|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]|blue|26.23}} {{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|23.62}} {{bar percent|অন্যান্য|black|0.30}} }} [[File:JainTempleAlappuzhaFrontPrd.jpg|thumb|250px|জৈন মন্দিৰ, আলাপ্পুয়া]] {{Historical populations |state=collapsed |align=right |1991 | 174666 |2001 | 239384 |2011 | 240991 |footnote = উৎস: * 1991-2011<ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/|title=Cities and towns in Alappuzha district|website=citypopulation.de}}</ref> }} ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু ইয়াৰ বহিৰ্ভাগৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰে ১১৬,৪৩৯ জন পুৰুষ আৰু ১২৪,৫৫২ গৰাকী মহিলা আছিল। এই চহৰখন আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু পুন্নপ্ৰা তথা কালাৰকোড গাঁৱৰ বহিৰ্ভাগলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ মুঠ মাটি-কালি ৬৫.৫৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। চহৰখনত ছয় বছৰৰ অনুৰ্ধৰ শিশুৰ সংখ্যা আছিল ২২,৩৬১ জন। আলাপ্পুয়া চহৰৰ [[সাক্ষৰতাৰ হাৰ]] হ’ল ৯৫.৮১%। চহৰখনত মুঠ সাক্ষৰ লোকৰ সংখ্যা ২০৯,২০১ জন, যাৰ ভিতৰত ১০১,৯২৭ জন পুৰুষ (৯৭.৩%) আৰু ১০৭,২৭৪ গৰাকী মহিলা (৯৪.ND%)। আলাপ্পুয়াত লিংগ অনুপাত আছিল ১০৭০।<ref>[https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS Census India 2011]</ref> চহৰখনৰ জনসংখ্যাৰ বেছিভাগেই [[হিন্দু]], ইয়াৰ লগতে উল্লেখনীয়সংখ্যক [[খ্ৰীষ্টান]] আৰু [[মুছলমান]] লোকো আছে। আটাইতকৈ বেছিকৈ ব্যৱহৃত ভাষাটো হ’ল [[মালয়ালম ভাষা | মালয়ালম]]। অৱশ্যে বহু লোকে [[কোংকণী ভাষা | কোংকণী]] ভাষাও কয়। আলাপ্পুয়া চহৰৰ মালংকাৰা অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টানসকল মালংকাৰা অৰ্থডক্স চিৰিয়ান চাৰ্চৰ নিৰনম ধৰ্মপ্ৰান্তৰ অন্তৰ্ভুক্ত। বৰ্তমান চহৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাখন হ’ল চেণ্ট থমাছ অৰ্থডক্স গীৰ্জা, আলাপ্পুয়া। এই গীৰ্জাখনে আলাপ্পুয়াত মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কাৰুণ্য তীৰম নিৰ্দেশনা কেন্দ্ৰও পৰিচালনা কৰে।<ref>{{cite web |title=St. Thomas Church, Parish |url=https://alappuzhaorthodoxchurch.org/parish.html |website=Alappuzha Orthodox Church |access-date=31 January 2025}}</ref> ইয়াত ব্যৱহৃত মালয়ালম ভাষাৰ মানক উপভাষাটো হ’ল চেণ্ট্ৰেল ট্ৰাভাংকোৰ উপভাষা।<ref>{{cite web|url=http://www.jaimalayalam.com/maladialect.htm |title=dialect |publisher=Jaimalayalam.com |date= |access-date=2021-02-14}}</ref> কোংকণী হ’ল [[কোংকণ]] অঞ্চলত কোৱা এটা ভাষা। ১৬ শতিকা আৰু ১৮ শতিকাৰ পৰ্তুগীজ আৰু ওলন্দাজ আক্ৰমণৰ সময়ত বহুতো কোংকণী লোকে দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। তেওঁলোকে [[ট্ৰাভাংকোৰ]] ৰাজ্যৰ তুৰাভুৰ, চেৰ্থালা আৰু আলাপ্পুয়াৰ লগতে কেৰালাৰ অন্যান্য স্থান যেনে কোচি, কোডুংগালুৰ আৰু কোল্লামত আশ্ৰয় লৈছিল। এই লোকসকলৰ এক বুজনসংখ্যক আলাপ্পুয়াত নিগাজিকৈ থাকিবলৈ লয়।<ref>{{cite web|url=http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gosripuram.org.in |access-date=2013-09-25 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927053619/http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |archive-date=27 September 2013 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://gsbkonkani.net/OurHistory.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gsbkonkani.net |access-date=2013-09-25 |archive-date=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919072443/http://www.gsbkonkani.net/OurHistory.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[[Goud Saraswat Brahmin|"migration of konkanis]]</ref> == অৰ্থনীতি == [[File:Alleppey Boat houses.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াত থকা নাওঘৰসমূহ]] এই জিলাখনৰ অৰ্থনীতি কৃষি আৰু সামুদ্ৰিক সামগ্ৰীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ইয়াৰ কৃষি কাৰ্যসমূহ মূলত ‘কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চলক কেন্দ্ৰ কৰি আৱৰ্তিত হয়। যদিও এই জিলাখন উদ্যোগিকভাৱে পিছপৰা, তথাপি প্ৰাচীন কালৰেপৰাই ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) আৰু ক’য়ৰজাত সামগ্ৰী, সামুদ্ৰিক সামগ্ৰী, হস্ততাঁত, বিভিন্ন ধৰণৰ হস্তশিল্প আৰু তড়ী নিষ্কাশন (toddy tapping) আদি পৰম্পৰাগত উদ্যোগসমূহ ইয়াত সক্ৰিয় হৈ আছে। এই জিলাখনক কেৰালাৰ ক’য়ৰ উদ্যোগৰ পৰম্পৰাগত গৃহভূমি বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/document/56052689/Final-Body|title=Final Body|website=Scribd}}</ref> [[File:Coco Boat Allapphy Kerala.JPG|thumb|আলাপ্পুয়াত ব্যাপক পৰিমাণৰ জলাশয় আছে, এয়া পৰিবহণ আৰু পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ]] কেঁচা সামগ্ৰীৰ সহজ উপলব্ধতা, নাৰিকলৰ কেঁচা বাকলি পচাবলৈ উপযুক্ত জলাশয় তথা খালৰ উপস্থিতি আৰু উন্নত পৰিবহণ ব্যৱস্থাই এই উদ্যোগৰ বিকাশৰ মূল কাৰণ। প্ৰাচীন কালৰেপৰাই আৰৱসকলে ক’য়ৰ সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায় চলাই আহিছিল। ১৮৫৯ চনত জেমছ ডাৰাঘে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইয়াত দলিচা আৰু মেট তৈয়াৰ কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>"mats {{cite web|url=http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |title=Archived copy |access-date=2011-06-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110409171842/http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |archive-date=9 April 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৫৫ চনত ক’য়ৰ উদ্যোগ আইনৰ অধীনত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ‘ক’য়ৰবোৰ্ড’ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|title=coir board|access-date=8 September 2017|archive-date=19 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101119115131/http://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|url-status=dead}}</ref> কালাভুৰত এটা ক’য়ৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান কাৰ্যক্ষম হৈ আছে।<ref>"coir research {{cite web|url=http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |title=Central Coir Research Institute |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110912002921/http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |archive-date=12 September 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৬৫ চনত আলাপ্পুয়াত ৰাষ্ট্ৰীয় ক’য়ৰ প্ৰশিক্ষণ আৰু আৰ্হি প্ৰস্তুতকৰণ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হয়। আলাপ্পুয়া, কায়ামকুলাম, কোক্কোথামংগলাম, কোমালাপুৰম, মান্নানচেৰী, মুহম্মা আৰু ৱায়লাৰত উৎপাদিত সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত নাৰিকলৰ আঁহ বা ক’য়ৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/56052689/8/INDUSTRY-PROFILE |title=coir |publisher=Scribd.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ক’য়ৰজাত সামগ্ৰীসমূহ চেৰ্থালা আৰু মান্নানচেৰী অঞ্চলত পোৱা যায়। আনহাতে আৰুকু্ট্টী আৰু কোডামথুৰুথত চূণৰ খোলা, চেংগানুৰত প্লাইউড, আৰুৰত কেলট্ৰন কণ্ট্ৰ’ল, মাভেলিক্কাৰাত পটাচিয়াম ক্ল’ৰাইড আৰু থানেৰমুক্তমত নাৰিকল তথা নাৰিকল তেল পোৱা যায়। এই চহৰসমূহত উৎপাদিত অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ সামগ্ৰীসমূহ হ’ল— শুকান নাৰিকল (কোপ্ৰা), কাচ, দলিচা আৰু দিয়াচলাই।<ref>"coir mat {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |title=Resources|access-date=7 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201755/http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> বৰ্তমান সময়ত পৰ্যটন খণ্ডই ৰাজহ সংগ্ৰহৰ এক অন্যতম প্ৰধান উৎস হিচাপে গা কৰি উঠিছে। এইটো মূলত ইয়াৰ নাওঘৰসমূহৰ বাবে সম্ভৱ হৈছে, যিয়ে পৰ্যটকসকলক চহৰখনৰ সুন্দৰ জলাশয়সমূহৰ দৃশ্য উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়ে। ইয়াৰ আন এটা কাৰণ হ’ল [[Munnar|মুন্নাৰ]], [[Varkala|ভাৰকলা]] আৰু [[Wayanad|ৱায়নাড]]ৰ দৰে অন্যান্য পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ কাষতে এই ঠাইখন অৱস্থিত। কেৰালা পৰ্যটন বিভাগৰ পৰিসংখ্যা অনুসৰি ২০২০ আৰু ২০২১ চনৰ ভিতৰত আল্লেপ্পীত পৰ্যটকৰ আগমন ৭৪.৫৫% বৃদ্ধি পাইছিল। একে সময়তে সমগ্ৰ ৰাজ্যখনৰ গড় বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ৫১.০৯%।<ref>{{Cite web |last=Tourism |first=Kerala |title=Kerala Statistics – 2021 - Highlights |url=https://www.keralatourism.org/tourismstatistics/tourist_statistics_202120220530122636.pdf |access-date=12 January 2023 |website=Kerala Tourism: Official Website |language=English}}</ref> == জলাশয়ৰ ধান খেতি == [[Image:Kerala Kuttanad2.jpg|thumb|কুত্তানাদৰ ধাননি পথাৰ]] আলাপ্পুয়াৰ প্ৰধান জীৱিকা হ’ল কৃষি কাৰ্য। কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলি জনাজাত কুত্তানাদ অঞ্চলটো আলাপ্পুয়াত অৱস্থিত।<ref name="keralatourism.org"/> ভেম্বনাড হ্ৰদৰপৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো তিনিটা পৰ্যায়ত সম্পন্ন হৈছিল। প্ৰথম পৰ্যায়ত চৰকাৰৰফালৰপৰা কোনো বিত্তীয় সাহায্য অবিহনে ব্যক্তিগত উদ্যোগীসকলে এই কাম হাতত লৈছিল। ১৮৬৫ চনত ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰদ্বাৰা জাৰি কৰা ‘পট্টম ঘোষণা’ই ১৮৬৫ ৰপৰা ১৮৯০ চনৰ ভিতৰত মাটি উদ্ধাৰৰ কাৰ্যসূচীক যথেষ্ট গতি প্ৰদান কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত পথাৰৰপৰা পানী ওলাই পঠোৱাৰ কাম জলচক্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি মানুহে নিজে কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বৃহৎ পৰিমাণৰ মাটি উদ্ধাৰ কৰাত বাধা আহি পৰিছিল। এই সময়ছোৱাত মাত্ৰ প্ৰায় ২৫০ হেক্টৰ মাটিহে উদ্ধাৰ কৰা সম্ভৱ হৈছিল। এই সময়ছোৱাত উদ্ধাৰ কৰা ভেনাদু হ্ৰদ আৰু মাদাতিল হ্ৰদক ভেম্বনাড হ্ৰদৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা প্ৰথমটো ‘কায়াল নিলম’ (হ্ৰদৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা ভূমি) বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=M.S. Swaminathan, FRS |title=The Kuttanadu Below Sea Level Farming System, India |newspaper=FAO Website |date=May 2013 |page=8 |url=http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150611175117/http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |archive-date=11 June 2015 }}</ref> হ্ৰদৰপৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰা আৰু তাত খেতি কৰাৰ এই অগ্ৰগামী কাৰ্যসূচীখন পাল্লিথানম লুকা মাথায়ে আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |author=G S Unnikrishanan Nair |title=Kuttanad; Our Heritage Our wealth |newspaper=KERALA CALLING |date=September 2013 |pages=16–20 |url=http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |access-date=26 Sep 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927092458/http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |archive-date=27 September 2013 }}</ref> দ্বিতীয় পৰ্যায়টো ১৮৯০ চনৰপৰা ১৯০৩ চনলৈকে আছিল। ১৯২০ ৰপৰা ১৯৪০ চনৰ ভিতৰত ধানৰ মূল্য আশ্বাতীতভাৱে হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম মন্থৰ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে এই কামে পুনৰ গতি লাভ কৰে। এই সময়ছোৱাত কৃষি উৎপাদন বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে চৰকাৰে ‘অধিক খাদ্য উৎপাদন কৰক’ নামৰ এক অভিযান আৰম্ভ কৰে। চৰকাৰে নতুন মাটি উদ্ধাৰ কাৰ্যসূচীক উদগনি দিবলৈ বিভিন্ন সাহায্যও আগবঢ়াইছিল। ইলেকট্ৰিক মটৰৰ আৱিষ্কাৰে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম পূৰ্বৰ তুলনাত বহু সহজ, সুলভ আৰু কম বিপদাশঙ্কা যুক্ত কৰি তুলিছিল। মাটি উদ্ধাৰৰ শেষৰ অংশ অৰ্থাৎ কিউ (Q), এছ (S) আৰু টি (T) ব্লক এই সময়ছোৱাতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|last=Studies Society|first=Thiruvananthapuram Economic|date=August 2017|title=Agricultural Development of Kerala From 1800 AD to 1980 AD: A Survey of Studies|url=http://keralaeconomy.com/admin/pdfs/A%20Survey%20of%20Studies.pdf|website=keralaeconomy.com}}</ref> === মুপ্পালম দলঙৰ পুনৰ নিৰ্মাণ === আলাপ্পুয়া চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰত অৱস্থিত ঐতিহাসিক মুপ্পালম বা ত্ৰিমুখী দলংখন এসময়ত পৰ্যটক আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকলৰ বাবে এক প্ৰধান আকৰ্ষণ আছিল।<ref>{{Cite news |last=Viswam |first=Vishak |date=March 13, 2025 |title=Can Nalpalam fill the big shoes of Alappuzha's iconic Muppalam? |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Mar/13/can-nalpalam-fill-the-big-shoes-of-alappuzhas-iconic-muppalam |work=The New Indian Express |pages=1}}</ref> বৰ্তমান এখন নতুন চাৰিলেনযুক্ত দলং নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰা হৈছে, যাক স্থানীয়ভাৱে ‘নালপালম’ বুলি কোৱা হয়। এই দলংখনে চহৰখনৰ দুটা প্ৰধান খাল ক্ৰমে ভাদা খাল আৰু বাণিজ্যিক খালক সংযোগ কৰে। ই আলাপ্পুয়াৰ পথ নেটৱৰ্ক আৰু পৰিচয়ৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ আহিছে। এই দলংখন বিভিন্ন ভাৰতীয় ভাষা যেনে মালয়ালম, হিন্দী, তামিল, তেলুগু আৰু কানাড়া ভাষাৰ ১০০ তকৈও অধিক চলচ্চিত্ৰত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, যিয়ে ইয়াৰ চিনেমাটিক আকৰ্ষণক প্ৰমাণ কৰে। পূৰ্বৰ মুপ্পালম দলংখন ভাঙি তাৰ ঠাইত নতুন আৰু আধুনিক চাৰিলেনযুক্ত নালপালম দলংখন নিৰ্মাণৰ কাম কৰা হৈছে। কেৰালাৰ গড়কপ্তানী বিভাগৰ (PWD) নেতৃত্বত চলি থকা এই প্ৰকল্পটোৱে এই স্থানৰ সাংস্কৃতিক আৰু দৃশ্যগত গুৰুত্বক অক্ষুণ্ণ ৰখাৰ চেষ্টা কৰিছে। == পৰিবহণ == {{wide image|Pallathuruthi bridge pano small.jpg|1200px|align-cap=center| পাল্লাথুৰুথী দলং}} === পথ পৰিবহণ === ==== ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ==== পানভেল]]ক কন্যা কুমাৰীৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ এই চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। কম্মডী আৰু কালাৰকোডৰ মাজত চহৰৰ যান-জঁট হ্ৰাস কৰিবলৈ আলাপ্পুয়া বাইপাছ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথে আলাপ্পুয়া চহৰক মুম্বাই, উডুপি, মাংগালোৰ, কান্নুৰ, কোঝিকোড়, এৰ্নাকুলাম, কোল্লাম আৰু তিৰুৱনন্তপুৰম আদি প্ৰধান চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। উপকূলীয়-পাহাৰীয়া পৰ্যটন প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে আলাপ্পুয়াক কোদাইকানালৰ সৈতে সংযোগ কৰাত সহায় কৰিবলৈ কেৰালাৰ ১১ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথক ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথলৈ উন্নীত কৰাৰ এক পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150809/nation-current-affairs/article/jawahar-thayankari-lifts-nehru-trophy|title=Jawahar Thayankari lifts Nehru trophy|newspaper=[[Deccan Chronicle]]|date=9 August 2015}}</ref> ==== ৰাজ্যিক ঘাইপথ ==== [[File:KSRTC Bus stand Alappuzha.jpg|thumb|250px|আলাপ্পুয়া কেএছআৰটিচি বাছ আস্থান]] [[File:AC Road SH-11.JPG|250px|thumb|১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ]] আলাপ্পুয়া জিলাত আঠটা ৰাজ্যিক ঘাইপথ আছে। ইয়াৰে তিনিটা আলাপ্পুয়া চহৰৰপৰা আৰম্ভ হৈছে। ১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ কালাৰকোডৰপৰা আৰম্ভ হৈ পেৰুন্নাত শেষ হয়। এই ঘাইপথটোক স্থানীয়ভাৱে এচি ৰোড (আলাপ্পুয়া-চাংগানাচেৰী পথ) বুলি জনা যায় আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২৪.২ কিলোমিটাৰ। এইটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পথ যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক কোট্টায়ম জিলাৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ৪০ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ হ’ল আলাপ্পুয়া জিলাৰ এক আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ, যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক তামিলনাডুৰ [[মাদুৰাই]] চহৰৰ সৈতে সংযোগ কৰে। আলাপ্পুয়া জিলাৰ এইটোৱেই একমাত্ৰ আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ। ৬৬ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ আলাপ্পুয়া চহৰৰপৰা আৰম্ভ হৈ থোপ্পুম্পডীত শেষ হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|title=PWD Public Site|access-date=7 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20101201055331/http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|archive-date=1 December 2010|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> আলাপ্পুয়াত দুটা প্ৰধান বাছ টাৰ্মিনেল আছে। কেৰালা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগমৰ (KSRTC) বাছ আস্থানটো (ৰাজ্যিক জল পৰিবহণ নিগমৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ ওচৰত অৱস্থিত) চৰকাৰী বাছসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আনহাতে বাঝিচেৰীৰ ওচৰত অৱস্থিত ভি কে সোমন মেম’ৰিয়েল পৌৰসভা বাছ আস্থানটো ব্যক্তিগত বাছ আৰু অন্যান্য ৰাজ্যলৈ চলি থকা চুক্তিভিত্তিক বাছ সেৱাসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। KSRTC বাছে আলাপ্পুয়াক বেংগালুৰু, মহীশূৰ, কোল্লুৰ, মাংগালোৰ, চেন্নাই, কইম্বাটুৰ, তিৰুৱনন্তপুৰম আৰু তিৰুভাল্লা আদি স্থানৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ইয়াৰ উপৰি SETC আৰু TNSTCয়ে চহৰখনলৈ দৈনিক কেইবাটাও বাছ সেৱা পৰিচালনা কৰে। কৰ্ণাটক ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগমেও আলাপ্পুয়াৰপৰা দৈনিক দুখন বাছ চলায় বুলি জানিব পৰা গৈছে। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ কাষৰ ৱালাভানাড়ুত এটা নতুন কেএছআৰটিচি (KSRTC) ডিপো আৰু বাছ আস্থান নিৰ্মাণৰ কাম চলি আছে। এই প্ৰকল্পটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে এই অঞ্চলৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা উন্নত কৰা আৰু পৰিবহণ আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰা। === জল পৰিবহণ === জিলাখনত ব্যাপক পৰিমাণে থকা জলাশয় আৰু খালসমূহৰ বাবে জল পৰিবহণ ইয়াত অত্যন্ত জনপ্ৰিয়। ৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ আলাপ্পুয়াৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। চহৰখনত এটা ৰাজ্যিক জল পৰিবহণ বিভাগৰ ফেৰী ঘাট বা বোট জেটী KSRTC বাছ আস্থানৰ বিপৰীত দিশত অৱস্থিত। ইয়াৰপৰা কোট্টায়ম চহৰ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু চহৰ তথা ঘাটসমূহলৈ ফেৰী সেৱা উপলব্ধ আছে। ফুৰিবলৈ অহা পৰ্যটকসকলৰ বাবে হাউচবোটৰ তুলনাত SWTD ফেৰী সেৱা এক সুলভ বিকল্প। [[File:The Public Transport Through Waters in Kerala.jpg|thumb|কেৰালাৰ জলাশয়সমূহত দীৰ্ঘ দূৰত্বৰ পৰিবহণৰ বাবে কেৰালা ৰাজ্যিক পৰিবহণ সংস্থাৰদ্বাৰা পৰিচালিত ৰাজহুৱা জল পৰিবহণ ব্যৱস্থা]] === ৰেল পৰিবহণ === আলাপ্পুয়া চহৰখন এৰ্নাকুলাম–কায়ামকুলাম উপকূলীয় ৰেলপথৰদ্বাৰা সংযোগ হৈ আছে। ই তিৰুৱনন্তপুৰম, কোল্লাম, কোচি, কইম্বাটুৰ, চেন্নাই, দিল্লী, বোকাৰো আৰু মুম্বাইৰ দৰে চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰে। আলাপ্পুয়া ৰেল ষ্টেচন চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰপৰা প্ৰায় ৪ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।<ref>Trains from Alappuzha {{cite web|url=http://www.indiantrains.org/station-details/?code%3DALLP%26name%3DALLEPPEY |title=Indian Trains: Alleppey (ALLP) Railway Station Details |access-date=2011-06-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906084048/http://www.indiantrains.org/station-details/?code=ALLP&name=ALLEPPEY |archive-date=6 September 2011 |df=dmy }}</ref> আলাপ্পুয়াৰপৰা কান্নুৰ, চেন্নাই, ধানবাদ আৰু টাটানগৰ আদি চহৰসমূহলৈ মুঠ চাৰিখন ৰেল যাত্ৰা কৰে। চহৰখনত দিনটোৰ মাজে মাজে বহুতো লোকেল ৰেল চলাচল কৰে, যিবোৰে আলাপ্পুয়াক ওচৰ-পাজৰৰ চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। যিহেতু আলাপ্পুয়া এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী, সেয়েহে দিল্লী, চণ্ডীগড়, বেংগালুৰু, মাংগালোৰ, কোঝিকোড় আৰু অমৃতসৰৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰসমূহৰপৰা অহা ৰেলসমূহ এই ষ্টেচনৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।<ref>[https://www.atdcalleppey.com/ ATDC – Alleppey Tourism Development Co-operative Society Ltd.], is the premier body in the district of Alleppey, Kerala for the promotion of tourism.</ref> === বিমান পৰিবহণ === চহৰখনৰপৰা উত্তৰ দিশে প্ৰায় ৭৮ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[Cochin International Airport|কোচিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল আটাইতকৈ ওচৰৰ বিমান বন্দৰ। আনহাতে দক্ষিণ দিশে ১৫৯ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল জিলাখনক অন্যান্য দেশৰ সৈতে সংযোগ কৰা আন এটা বিমান বন্দৰ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটকসকলে আলাপ্পুয়াত উপস্থিত হ’বলৈ এই বিমান বন্দৰসমূহ ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ ওচৰৰ আন দুটা বিমান বন্দৰ হ'ল কালিকট (২৩৬ কিলোমিটাৰ) আৰু কইম্বাটুৰ (২৫৪ কিলোমিটাৰ) বিমান বন্দৰ। চহৰখনত চৰকাৰী কাম-কাজৰ বাবে এটা হেলিপেড সংৰক্ষিত কৰি ৰখা হৈছে। == প্ৰশাসন আৰু ৰাজনীতি == {| class="wikitable" style="float:right; margin: 0 1em 0 0; " |- ! colspan="2"| আলাপ্পুয়া চহৰৰ বিষয়াসকল |- | জিলা উপায়ুক্ত | আলেকচ ভাৰ্গীছ IAS |- | পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | মলী জেকব |- | আৰক্ষী অধীক্ষক (ভাৰত) আৰু জিলা আৰক্ষী প্ৰধান | এম পি মোহনচন্দ্ৰন IPS<ref>{{cite web|url=http://alappuzha.nic.in |title=Election 2009 - Alappuzha District, Kerala State, India - Observers |access-date=2012-04-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061530/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011}}</ref> |} [[File:Alappuzha loves Wikimedia IMG 7599.JPG|thumb|250px|আল্লেপ্পী বাৰ এছ’চিয়েশ্যন]] জিলাখনত দুটা প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা প্ৰচলিত আছে। সেই দুটা হ’ল— ৰাজহ আৰু স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন। ৰাজহ ব্যৱস্থাৰ অধীনত জিলাখনক দুটা ৰাজহ বিভাগ, ছটা তালুক আৰু ৯১খন গাঁৱত বিভক্ত কৰা হৈছে। এই দুটা ৰাজহ বিভাগ হ’ল— ৪৭খন গাঁৱেৰে গঠিত চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা আৰু কুত্তানাদ তালুকক সামৰি লোৱা আলাপ্পুয়া বিভাগ, আৰু ৪৪খন গাঁৱেৰে গঠিত কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা তালুকক সামৰি লোৱা চেংগানুৰ বিভাগ। লোকপিয়লেৰ উদ্দেশ্যে চেৰ্থালা পৌৰসভাৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ বাহিৰে আৰুৰ, আৰুকু্ট্টী, কোডামথুৰুথ, থানেৰমুক্তম উত্তৰ, থানেৰমুক্তম দক্ষিণ, ৱায়লাৰ পূব আৰু কোক্কোথামংগলাম গাঁৱক ১৯৮১ চনৰ লোকপিয়লত লোকপিয়ল চহৰ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন-ব্যৱস্থাৰ অধীনত জিলাখনক পাঁচখন বিধিবদ্ধ চহৰ আৰু ৭১খন পঞ্চায়তৰে গঠিত উন্নয়ন ব্লকত বিভক্ত কৰা হৈছে। এটা উন্নয়ন ব্লকৰ এক্তিয়াৰৰ ভিতৰত লোকপিয়ল চহৰৰ অন্তৰ্গত এলেকাসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত হয়।<ref>{{cite web|url=http://alappuzha.nic.in |title=Official Web Site of Alappuzha, Kerala, India |access-date=2011-06-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721162712/http://alappuzha.nic.in |archive-date=21 July 2011 |df=dmy }}</ref> ২০১১ চনৰ কেৰালা ৰাজ্যিক বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ সময়ত আলাপ্পুয়া জিলাত নটা বিধানসভা সমষ্টি আছিল। সেইবোৰ হ’ল— অৰুৰ, চেৰ্থালা, আলাপ্পুয়া, কুত্তানাদ, হৰিপাদ, কায়ামকুলাম, মাভেলিক্কাৰা আৰু চেংগানুৰ।<ref>{{cite web|author=Kerala Legislature |url=http://niyamasabha.org |title=Niyamsabha official site |publisher=Niyamasabha.org |date= |access-date=14 February 2021}}</ref> আলাপ্পুয়া বিধানসভা সমষ্টিটো আলাপ্পুয়া লোকসভা সমষ্টিৰ এক অংশ। জিলাখনৰ আনটো লোকসভা সমষ্টি হ’ল মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{Cite web |url=http://eci.nic.in |title=constituency |access-date=9 June 2011 |archive-date=18 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718054105/http://eci.nic.in |url-status=dead }}</ref> {| border="1" |- ! colspan="4" | '''সংসদ প্ৰতিনিধিসকল''' |- ! নাম ! লোকসভা সমষ্টি ! বৰ্ষ ! ৰাজনৈতিক দল |- | পি. কে. বাসুদেৱন নায়াৰ | আলাপ্পুয়া | ১৯৬২–১৯৭৭ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (আম্বালাপ্পুয়া আসন হিচাপে) |- | আৰ. অচ্যুতন | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৬২–১৯৬৭ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | জি. পি. মংগলাথুমডম | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৬৭–১৯৭১ | সংযুক্ত ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী |- | আৰ. বালকৃষ্ণ পিল্লাই | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৭১–১৯৭৭ | কেৰালা কংগ্ৰেছ |- | বি. কে. নায়াৰ | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৭৭–১৯৮০ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | সুশীলা গোপালন | আলাপ্পুয়া | ১৯৮০–১৯৮৪ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | অধ্যাপক পি. জে. কুৰিয়েন | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৮০–১৯৮৪, ১৯৮৯-১৯৯৮ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৱাক্কম পুৰুষোত্তম | আলাপ্পুয়া | ১৯৮৪–১৯৯১ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | থাম্পান থমাছ | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৮৪–১৯৮৯ | জনতা পাৰ্টী |- | টি. জে. আঞ্জলোচ | আলাপ্পুয়া | ১৯৯১–১৯৯৬ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | ৰমেশ চেন্নিথালা | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৯৯–২০০৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | চি. এছ. সুজাতা | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৪–২০০৯ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | ভি. এম. সুধীৰন | আলাপ্পুয়া | ১৯৭৭–১৯৮০, ১৯৯৬–২০০৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ড° কে. এছ. মনোজ | আলাপ্পুয়া | ২০০৪–২০০৯ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০০৯- ২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৯–২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০০৯- ২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৯–২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পুয়া | ২০১৪- ২০১৯ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০১৪–২০Ip | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | এ. এম. আৰিফ | আলাপ্পuয়া | ২০১৯–২০২৪ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০১৯–২০২৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০২৪- | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০২৪- | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |} == শিক্ষা == [[File:St. Joseph's College for Women Alappuzha.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ চেণ্ট জোচেফছ মহিলা মহাবিদ্যালয়]] [[File:Alappuzha Medical College.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ চৰকাৰী টি. ডি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] [[File:Leo XIII HSS, Alappuzha.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ ত্ৰয়োদশ লিঅ’ হায়াৰ চেকেণ্ডাৰী স্কুল]] সমগ্ৰ জিলাখনতে বিভিন্ন স্কুল, কম্পিউটাৰ প্ৰতিষ্ঠান আৰু কলেজ আছে। ইয়াত ৯খন প্ৰশিক্ষণ স্কুল আছে। লগতে ৪০৫খন নিম্ন প্ৰাথমিক স্কুল আছে। ইয়াত ১০৫খন হাইস্কুল আৰু ৮৭খন উচ্চতৰ মাধ্যমিক স্কুল আছে।<ref>"education in Alappuzha {{cite web |title=Official WEBSITE of Alappuzha, Kerala, India - Education Department |url=http://alappuzha.nic.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061328/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011 |access-date=2011-06-10 |df=dmy}}"</ref> ১৮১৬ চনত আলাপ্পুয়াত প্ৰথমখন স্কুল স্থাপন কৰা হৈছিল। এইখন আছিল চাৰ্চ মিছনেৰী ছ’চাইটি (CMS) স্কুল। ভাৰতৰ প্ৰথম চিএমএছ মিছনেৰী ৰেভাৰেণ্ড থমাছ নৰ্টনে এই স্কুলখন পাতিছিল। আলাপ্পুয়াৰ চিএছআই ক্ৰাইষ্ট চাৰ্চে এই স্কুলখন চলায়। ১৮৮৯ চনৰ ১ জুনত আলাপ্পুয়াত প্ৰথমখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক স্কুল খোলা হৈছিল। এইখন আছিল ত্ৰয়োদশ লিঅ’ হায়াৰ চেকেণ্ডাৰী স্কুল। কোচিৰ পৰ্তুগীজ বিচপ জন গোমেচ পেৰীৰাই এইখন মুকলি কৰিছিল। আলাপ্পুয়াৰ প্ৰথম পলিটেকনিক কলেজখন আছিল কাৰ্মেল পলিটেকনিক কলেজ। ফাদাৰ গিলবাৰ্ট পালাকুনেলে এইখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। চিএমআই ক্ৰমে ইয়াৰ পৰিচালনা কৰে। কাৰ্মেল এতিয়াও ৰাজ্যখনৰ শীৰ্ষ স্থানৰ পলিটেকনিক প্ৰতিষ্ঠান।<ref>"Leo 13 school {{cite web|url=http://alleppeydiocesanschools.org |title=Higher Secondary Schools |access-date=2011-06-10 |url-status=dead |archive-url=https://archive.org |archive-date=26 April 2012 |df=dmy }}"</ref> [[File:Cemp2.jpg|thumb|পুন্নপ্ৰাৰ কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং এণ্ড মেনেজমেণ্ট]] আলাপ্পুয়াৰ কলেজসমূহে শিক্ষাৰ্থীসকলক স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>"colleges in Alappuzha {{cite web |title=Official WEBSITE of Alappuzia, Kerala, India - Colleges of Alappuzha |url=http://alappuzha.nic.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061232/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011 |access-date=2011-06-10 |df=dmy}}"</ref> === প্ৰধান মহাবিদ্যালয় আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহ === * ইউনিভাৰ্চিটি ইনষ্টিটিউট অব টেকন’লজী (UIT), আলাপ্পুয়া<ref>{{cite web|url=https://uitalleppey.org |title=University Institute of Technology (UIT), Alappuzha}}</ref> * চেৰ্থালা অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://cectl.ac.in |title=College of Engineering, Cherthala |publisher=Cectl.ac.in |access-date=25 September 2013}}</ref> * সনাতন ধৰ্ম কলেজ<ref>{{cite web|url=http://sdcollege.in|title=Welcome - Sanatana Dharma College|accessdate=26 February 2023}}</ref> * এছ. ডি. ৱি. কলা আৰু ব্যাৱহাৰিক বিজ্ঞান কলেজ<ref>{{cite web|url=http://sdvcollege.in|title=Welcome: S. D. V. College of Arts and Applied Science|accessdate=26 February 2023}}</ref> * শ্ৰী নাৰায়ণ কলেজ, চেৰ্থালা<ref>{{cite web|url=http://sncollegecherthala.in|title=SN COLLEGE CHERTHALA|accessdate=26 February 2023|archive-date=22 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160222082800/http://sncollegecherthala.in|url-status=dead}}</ref> * এন.শে‌ছ.এছ. কলেজ, চেৰ্থালা<ref>{{cite web|url=http://grotal.com |title=NSS Alappuzha |publisher=Grotal.com |access-date=25 September 2013}}</ref> * চৰকাৰী কলেজ, আম্বালাপ্পুৱা<ref>{{cite web|url=http://ambalapuzhagc.org|title=Government College, Ambalapuzha|accessdate=26 February 2023}}</ref> * পুন্নপ্ৰা অভিযান্ত্ৰিক আৰু ব্যৱস্থাপনা মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://cempunnapra.org|title=CEM Punnapra|accessdate=26 February 2023}}</ref> * মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কলেজ, পুন্নপ্ৰা<ref>{{cite web|url=http://margregoriospunnapra.org|title=Mar Gregorios College|access-date=7 October 2018|archive-url=https://archive.org|archive-date=19 October 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> * চেংগানুৰ অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://ceconline.edu |title=College of Engineering (Chengannur) |publisher=Ceconline.edu |access-date=25 September 2013}}</ref> * ব্যাৱহাৰিক বিজ্ঞান কলেজ, মাভেলিক্কাৰা<ref>{{cite web|url=http://kerala.gov.in|title=Profile of the College - College of Applied Sciences, Mavelikkara|accessdate=26 February 2023}}</ref> * কাৰ্মেল অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তি মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web|url=https://carmelcet.in|title=Carmel College of Engineering and Technology|website=www.carmelcet.in}}</ref> * চৰকাৰী টি. ডি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web|url=https://tdmcalappuzha.org|title=TD Medical College – Alappuzha}}</ref> * চেণ্ট জোচেফছ মহিলা মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web |url=http://stjosephcollegeforwomen.com |title=SJCW |access-date=10 June 2011 |archive-date=9 January 2016 |archive-url=https://archive.org |url-status=dead }}</ref> * চেণ্ট মাইকেলছ কলেজ, চেৰ্থালা<ref>SMC {{cite web|url=http://keralauniversity.edu |title=St. Michael's College, Cherthala |access-date=18 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527094214/http://keralauniversity.edu |archive-date=27 May 2010 }}</ref> * টি. কে. মাধৱ মেম’ৰিয়েল কলেজ<ref>{{cite web|url=http://keralauniversity.edu |title=T.K. Madhava Memorial College, Nangiarkulangara |access-date=18 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110926212337/http://keralauniversity.edu |archive-date=26 September 2011 |df=dmy }}</ref> * চেণ্ট অ্যালোইচিয়াছ কলেজ, এদাথুয়া<ref>{{cite web |url=http://aloysiuscollege.org |title=St Aloysius |publisher=Aloysiuscollege.org |access-date=25 September 2013 |archive-date=29 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130829023214/http://aloysiuscollege.org |url-status=dead }}</ref> * বিচপ মূৰ কলেজ, মাভেলিক্কাৰা * মিলাদ-ই-শ্বেৰিফ মেম’ৰিয়েল কলেজ, কায়ামকুলাম (MSM) * খ্ৰীষ্টান কলেজ, চেংগানুৰ == ধৰ্মীয় উপাসনাগাৰসমূহ == [[File:Ambalappuzha Temple.JPG|thumb|আম্বালাপ্পুৱা শ্ৰীকৃষ্ণ স্বামী মন্দিৰ]] [[File:Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল]] [[File:St. Andrew's Forane Church of Arthunkal.jpg|thumb|আৰ্থুংকালৰ চেণ্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা]] === আলাপ্পুয়াৰ হিন্দু মন্দিৰসমূহ === * আম্বালাপ্পুৱা শ্ৰীকৃষ্ণ স্বামী মন্দিৰ * আনন্দেশ্বৰম মহাদেৱ মন্দিৰ * চাক্কুলাথুকাভু মন্দিৰ (ভাগৱতী মন্দিৰ) * চেট্টিকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ * চেংগানুৰ মহাদেৱ মন্দিৰ * হৰিপাদ শ্ৰী সুব্ৰহ্মণ্য স্বামী মন্দিৰ * কানিচুকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ * কান্দিয়ুৰ শ্ৰী মহাদেৱ মন্দিৰ, মাভেলিক্কাৰা * মন্নাৰাছালা মন্দিৰ * মুল্লাক্কাল ৰাজৰাজেশ্বৰী মন্দিৰ * পদনিলম পৰব্ৰহ্ম মন্দিৰ, নুৰানাদ * ত্ৰিপুলিয়ুৰ মহাৱিষ্ণু মন্দিৰ * থ্ৰিচিট্টাত মহাৱিষ্ণু মন্দিৰ * বলিয়াকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ, কাৰ্তিকাপল্লী === আলাপ্পুয়াৰ খ্ৰীষ্টান গীৰ্জাসমূহ === * আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, আলাপ্পুয়া * চেণ্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা, আৰ্থুংকাল * চেণ্ট জৰ্জ ফ’ৰেন গীৰ্জা, এদাথুয়া * চেণ্ট মেৰী বেচিলিকা, চম্পাকুলাম (চম্পাকুলাম কাল্লুৰকাডু বেচিলিকা) * চেণ্ট থমাছ গীৰ্জা, থুম্পোলী (থুম্পোলী পল্লী) * চেণ্ট মেৰী ফ’ৰেন গীৰ্জা, পুলিনকুন্নু === আলাপ্পuয়াৰ ইছলামীয় মছজিদসমূহ === * মকাম মছজিদ, চিভিল ষ্টেচন ৱাৰ্ড, আলাপ্পুয়া।<ref name="sunni">{{Cite web |last=SUNNIVOICE |date=2021-12-31 |title=ആലപ്പുഴ: കനാൽ കരകളിലെ പൈതൃകക്കാഴ്ചകൾ |url=https://sunnivoice.net/%e0%b4%86%e0%b4%b2%e0%b4%aa%e0%b5%8d%e0%b4%aa%e0%b5%81%e0%b4%b4-%e0%b4%95%e0%b4%a8%e0%b4%be%e0%b5%bd-%e0%b4%95%e0%b4%b0%e0%b4%95%e0%b4%b3%e0%b4%bf%e0%b4%b2%e0%b5%86-%e0%b4%aa%e0%b5%88%e0%b4%a4/ |access-date=2024-06-27 |language=ml}}</ref> * সৌকাৰ মছজিদ, ১৮৫০ চনত নিৰ্মিত এটা মছজিদ।<ref name="News18">{{cite news |title=ആലപ്പുഴ പൈതൃകപദ്ധതിയിൽ മുഖംമിനുക്കി ' സൗക്കാർ മസ്ജിദ് ' |url=https://malayalam.news18.com/news/alappuzha/sawker-masjid-timeless-beacon-of-spiritual-heritage-in-alappuzha-local18-649587.html |work=News18 മലയാളം |date=14 January 2024 |language=ml}}</ref> == ক্ৰীড়া == [[File:Nehru Trophy Boat Race 2012 7791.JPG|250px|thumb|নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল আলাপ্পুয়াৰ ওচৰৰ পুন্নমদা হ্ৰদত অনুষ্ঠিত এক জনপ্ৰিয় খেল]] আলাপ্পুয়াত নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। এই প্ৰতিযোগিতাখন চহৰখনৰ ওচৰৰ পুন্নমদা হ্ৰদত খেলা হয়।<ref>{{Cite web |title=The Nehru Trophy Boat Race |url=https://utsav.gov.in/view-event/nehru-trophy-boat-race#:~:text=The%20Nehru%20Trophy%20Boat%20Race%20is%20one,there%20is%20an%20interesting%20story%20behind%20it.}}</ref> ১৯৫২ চনত ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী জৱাহৰলাল নেহৰুৱে কেৰালা ভ্ৰমণ কৰিছিল। সেই সময়ত আল্লেপ্পীৰ ৰাইজে তেওঁলোকৰ সন্মানীয় অতিথিজনৰ বাবে এক বিশেষ মনোৰঞ্জনৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। ইয়াৰ বাবে তেওঁলোকে এক ঐতিহ্যবাহী নাও দৌৰ প্ৰতিযোগিতাৰ আয়োজন কৰিছিল। এই খেলখন দেখি নেহৰু অত্যন্ত উৎসাহিত হৈ পৰিছিল। তেওঁ নিৰাপত্তা বিষয়াসকলৰ বাধা নেওচি নিজেই ‘নডুভাগম চন্দন’ নামৰ এখন নাৱত জাঁপ দি উঠিছিল। নাৱত উঠি পোৱা এই আনন্দৰ বাবেই তেওঁ প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ীক প্ৰদান কৰিবলৈ এটা ৰোলিং ট্ৰফী উপহাৰ দিছিল। এই নাও দৌৰৰ বাহিৰেও ক্ৰিকেট, ফুটবল, বাস্কেটবল আৰু নাও চলোৱা (ৰোয়িং) আদি এই চহৰৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেলসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০১৫ চনত কেৰালা ক্ৰিকেট সন্থাই আলাপ্পুয়াত ‘কেচিএ ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম’ উদ্বোধন কৰে। এইখন এখন এ-ক্লাছ শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম।<ref>{{cite web|url=http://www.keralacricketassociation.com/Alappuzha-cg|title=SD College- KCA Cricket Ground- Alapuzha}}</ref> == প্ৰখ্যাত ব্যক্তিসকল == * থকাঝি শিৱশংকৰ পিল্লাই - ঔপন্যাসিক আৰু চুটিগল্প লেখক, ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ সাহিত্য বঁটা জ্ঞানপীঠ লাভ কৰিছিল। * ৱায়লাৰ ৰামবৰ্মা - মালয়ালম কবি আৰু চলচ্চিত্ৰ গীতিকাৰ * আৰাট্টুপুঝা ৱেলায়ুধ পণিক্কৰ - কেৰালাৰ সমাজ সংস্কাৰক * এম. কে. চানু – লেখক, সমালোচক আৰু সমাজকৰ্মী, মানৱ অধিকাৰৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাৰ এজন স্থায়ী সদস্য * ইৰায়িম্মান থাম্পী - কৰ্ণাটকী সংগীতজ্ঞ তথা কেৰালাৰ এজন সংগীত সুৰকাৰ * কাভালাম নাৰায়ণ পণিক্কৰ - পৰিচালক, কবি * এছ. ডি. শিবুলাল - ইনফ’চিচৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আৰু পৰিচালন সঞ্চালক * নৱজ্যোতি শ্ৰী কৰুণাকৰ গুৰু - চন্থীগিৰি আশ্ৰমৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * গণেশ পুথুৰ - লেখক, কেন্দ্ৰীয় সাহিত্য অকাডেমী বঁটা বিজয়ী * পি. এছ. কাৰ্তিকেন - এছ. এন. ট্ৰাষ্টৰ প্ৰাক্তন সম্পাদক, এছএনডিপী য়োগমৰ প্ৰাক্তন সঞ্চালক, বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য (অৰুৰ), দিনমণি দৈনিক কাকতৰ মুখ্য সম্পাদক * পি. নাৰায়ণ কুৰুপ - মালয়ালম কবি * জয় জে. কাইমাপৰম্বন - ইংৰাজী আৰু মালয়ালম লেখক * ইত্তী অচ্যুতন - হৰ্টাচ মালাবাৰিকাচ সংকলনৰ বাবে নৃ-চিকিৎসাসংক্ৰান্তীয় তথ্যৰ প্ৰধান যোগান ধৰোঁতা * এলিয়েন’ৰ চিনক্লেয়াৰ ৰ’ড - ব্ৰিটিছ মালী আৰু উদ্যান শস্যৰ ওপৰত লিখা লেখিকা * ৱি. পি. শিৱকুমাৰ - চুটিগল্প লেখক * ন্যায়াধীশ চি. টি. ৰৱিকুমাৰ - উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ। * এম. জি. শ্ৰীকুমাৰ - সংগীতজ্ঞ, গায়ক আৰু সংগীত পৰিচালক * ৱায়লাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বৰ্মা - কবি আৰু গীতিকাৰ * কাভালাম শ্ৰীকুমাৰ - শাস্ত্ৰীয় সংগীতজ্ঞ, নেপথ্য গায়ক, সুৰকাৰ * ৰাজীৱ আলুঙ্কাল - গীতিকাৰ, কবি আৰু বক্তা === ধৰ্ম === * কৰুণাকৰ গুৰু - চন্থীগিৰি আশ্ৰমৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * পালাক্কাল থমা মালপান - কাৰ্মেলাইটছ অৱ মেৰী ইমাকুলেটৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * মন্সিনিয়ৰ জোচেফ চি. পঞ্জীকাৰণ - মেডিকেল চিষ্টাৰ্ছ অৱ চেণ্ট জোচেফৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * এণ্টনী থিয়’ড’ৰ - খ্ৰীষ্টান শিক্ষাবিদ, কবি, সমাজকৰ্মী * চেণ্ট কুৰিয়াকোচ ইলিয়াচ চাভাৰা - খ্ৰীষ্টান সন্ত === ৰাজনীতি === * এ. কে. এণ্টনী - ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাত কেৰালাৰ তিনিবাৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী, ভাৰতৰ প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী * ৱি. এছ. অচ্যুতানন্দন - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু ভাৰতৰ অন্যতম জ্যেষ্ঠ কমিউনিষ্ট ৰাজনীতিবিদ * ৰমেশ চেন্নিথালা - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গৃহমন্ত্ৰী আৰু প্ৰাক্তন বিৰোধী দলপতি, হৰিপাদ সমষ্টিৰ বৰ্তমানৰ বিধানসভা সদস্য। * সুশীলা গোপালন - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন উদ্যোগ মন্ত্ৰী আৰু কমিউনিষ্ট নেত্ৰী * কে. আৰ. গৌৰী - কেৰালাৰ প্ৰথম এলডিএফ মন্ত্ৰীসভাৰ ৰাজহ মন্ত্ৰী, কেৰালাত ভূমি সংস্কাৰ আৰম্ভ কৰিছিল, কেৰালা ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাৰ কৃষি মন্ত্ৰী * ৱায়লাৰ ৰৱী - ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাত কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গৃহমন্ত্ৰী, প্ৰাক্তন কেন্দ্ৰীয় প্ৰব্ৰজনকাৰী ভাৰতীয় পৰিক্ৰমা আৰু সংসদীয় পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী * চি. কে. চন্দ্ৰপ্পন - কমিউনিষ্ট নেতা আৰু প্ৰাক্তন সাংসদ * এছ. ৰামচন্দ্ৰন পিল্লাই - ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) ৰ পলিটব্যুৰ’ সদস্য আৰু অল ইণ্ডিয়া কিষাণ সভাৰ সাধাৰণ সম্পাদক * জি. সুধাকৰন - ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) ৰ সদস্য আৰু কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গড়কপ্তানী বিভাগৰ মন্ত্ৰী * পি. পৰমেশ্বৰন - ভাৰতীয় বিচাৰ কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালক; দাৰ্শনিক === চিনেমা === * শ্ৰীকুমাৰন থাম্পী - মালয়ালম চিনেমাৰ গীতিকাৰ, পৰিচালক, প্ৰযোজক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ * জোমন টি. জন - ভাৰতীয় চিনেমেট’গ্ৰাফাৰ * ৰতীশ - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * কুঞ্চাকো - ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক আৰু পৰিচালক * নেডুমুদী বেণু - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা। * ফাজিল - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * কুঞ্চাকো বোবান - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ৰিয়াজ এম টি - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ফাহাদ ফাচিল - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * জগন্নাথ বৰ্মা - কথাকলি শিল্পী, মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ আৰু ধাৰাবাহিকৰ অভিনেতা * অশোকন - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ৰাজন পি. দেৱ – মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা আৰু নাট্য ব্যক্তিত্ব * এছ. এল. পুৰম সদানন্দ - মালয়ালম নাট্যকাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ * চেলংগাট গোপালকৃষ্ণন - লেখক আৰু চলচ্চিত্ৰ সমালোচক * ৰাধিকা - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী * নৱোদয় অপ্পাচন - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক আৰু ব্যৱসায়ী * জিজো পুন্নোচ - চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * পদ্মৰাজন - চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * নৰেন্দ্ৰ প্ৰসাদ - চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা, লেখক আৰু সমালোচক * কেপিএচি ললিতা - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী * বীয়েৰ প্ৰসাদ - ভাৰতীয় মালয়ালম গীতিকাৰ আৰু কবি * মধু মুত্তোম - মণিচিত্ৰথাঝু, কাক্কোথিকাভিলে আপ্পুপ্পন থাদিকালৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ * সমন্থা ৰুথ প্ৰভু - অভিনেত্ৰী * নব্যা নায়াৰ - অভিনেত্ৰী * এম. জি. শ্ৰীকুমাৰ - নেপথ্য গায়ক * শ্বাহী কবিৰ - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু লেখক === ক্ৰীড়া === * প্ৰশান্ত পৰমেশ্বৰন - কেৰালাৰ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেটাৰ ([[ইণ্ডিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ]] আৰু ৰয়েল চেলেঞ্জাৰ্ছ বাংগালোৰৰ খেলুৱৈ) * চজী থমাছ - ক্ৰীড়াবিদ আৰু [[অৰ্জুন বঁটা]] প্ৰাপক * কে. উদয়কুমাৰ - ভাৰতীয় পুৰুষ ৰাষ্ট্ৰীয় ভলীবল দলৰ খেলুৱৈ, অৰ্জুন বঁটা প্ৰাপক == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == {{Commons category|Alappuzha| আলাপ্পুয়া}} * {{Wikivoyage|Alappuzha| আলাপ্পুয়া}} * [https://web.archive.org/web/20100217035703/http://www.swtd.gov.in/ কেৰালা ৰাজ্যিক জল পৰিবহণ বিভাগৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] * [http://alappuzha.nic.in/ আলাপ্পুয়া জিলাৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] * [https://alteredgoal.com/https-alteredgoal-com-backwaters-of-alappuzha/ আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়সমূহ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219075158/https://alteredgoal.com/https-alteredgoal-com-backwaters-of-alappuzha/ |date=19 December 2019 }} * [https://www.keralatourism.org/article-venice-of-the-east.html পূবৰ ভেনিচ, আল্লেপ্পী] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211025135417/https://www.keralatourism.org/article-venice-of-the-east.html |date=25 October 2021 }} bpqvvkjtddglwyt5k9qma01phatil18 622991 622990 2026-08-03T10:18:44Z AjayDas 12623 added [[Category:কেৰালা]] using [[WP:HC|HotCat]] 622991 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাঁওফালৰপৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters, Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰপৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰেপৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহণৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদূৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটি-কালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰেপৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্ত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰেপৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইণ্ট থমাছৰদ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰপৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰপৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰেপৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰেপৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেণ্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ)সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰাসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পাছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰদ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰপৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰ্যালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰপৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> == ভূগোল == {{wide image|VembanadAlleppey.jpg|800px|[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]}} আলাপ্পুয়া {{Coord|9.54|N|76.40|E|}} ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://fallingrain.com |title=Maps, Weather, Videos, and Airports for Alappuzha, India |publisher=Fallingrain.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ইয়াৰ গড় উচ্চতা হ'ল ১ মিটাৰ (৩ ফুট)।<ref>[http://mongabay.com elevation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111116031902/http://mongabay.com |date=16 November 2011 }}</ref> আলাপ্পুয়া জিলাখনে ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটি-কালি আৱৰি আছে। ইয়াৰ কাষতে ২১৯৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জুৰি [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]] অৱস্থিত। জিলাখনৰ ৮০ কিলোমিটাৰ জোৰা উপকূলীয় অঞ্চলত লগ হোৱাৰ আগতে ছয়খন প্ৰধান নদী এই হ্ৰদটোত বিলীন হৈছে। আলাপ্পুয়া চহৰখনৰ মাজেৰে কেইবাটাও খাল পাৰ হৈ গৈছে, যিবোৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ (ভাৰত)|৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ]]ৰ এক অংশ।<ref>{{cite web|url=https://thehouseboatkerala.com|title=Alleppey|website=thehouseboatkerala.com}}</ref> এই জিলাখন মূলত কেইবাটাও হ্ৰদ, নদী আৰু খালেৰে পৰিবেষ্টিত এক বালিচহীয়া অঞ্চল। জিলাখনৰ পূব অংশত থকা [[ভৰণীক্কাভু]] আৰু [[চেংগানুৰ]] ব্লকৰ মাজত সিঁচৰতি হৈ থকা কিছুমান সৰু পাহাৰৰ বাহিৰে ইয়াত কোনো ডাঙৰ পাহাৰ বা পৰ্বত নাই। এই জিলাত কোনো বনাঞ্চল নাই। আলাপ্পুয়াৰ পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত। চহৰখনত হ্ৰদ, সৰু সাগৰ (লগুন) আৰু [[মিঠা পানী]]ৰ নদীৰ এক নেটৱৰ্ক আছে। আলাপ্পুয়াৰ উপকূলীয় পানীৰ প্ৰাচুৰ্যৰ প্ৰমাণস্বৰূপ প্ৰতি বছৰে বৰ্ষাকালৰ পিছত উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাছ আৰু [[চিংৰী মাছ | মিছামাছ]] জমা হয়। এই পৰিঘটনাটোক স্থানীয়ভাৱে ‘চাকৰা’ (Chakara) বুলি কোৱা হয়। বালিৰ ক্ষয়-বৃদ্ধিৰ এই বাৰ্ষিক প্ৰক্ৰিয়াটোৱে স্থানীয় অৰ্থনীতিলৈ বিশেষ অৱদান যোগায়। কেৰালাৰ ৰাইজৰ বাবে এই সময়ছোৱা এক উৎসৱৰ বতৰ। বাৰ্ষিক বানপানীয়ে এই অঞ্চলৰ মাটি আৰু পানী পুনৰ সজীৱ তথা পৰিষ্কাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত সাগৰত মিছামাছ, [[লবষ্টাৰ]], কাছ আৰু অন্যান্য সামুদ্ৰিক উদ্ভিদৰ প্ৰচুৰ বৃদ্ধি ঘটে। ইয়াৰ জলাশয় আৰু [[আৰ্দ্ৰভূমি]]সমূহে প্ৰতি বছৰে সুদূৰ অঞ্চলৰপৰা অহা হাজাৰ হাজাৰ পৰিভ্ৰমী হাঁহ, [[পানী কাউৰী]] আৰু অন্যান্য পক্ষীক আশ্ৰয় দিয়ে। এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ‘কেৰালাৰ ভঁৰাল’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চল। [[কুত্তানাদ]]ক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলিও জনা যায় আৰু পৃথিৱীৰ যি কেইটা কমসংখ্যক ঠাইত সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত কুত্তানাদ অন্যতম।<ref name="keralatourism.org">{{Cite web |title=Kuttanad - the Rice Bowl of Kerala in Alappuzha |url=https://keralatourism.org |access-date=2025-03-11 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ইয়াৰ ধাননি পথাৰসমূহ গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ প্ৰায় ০.৬ ৰপৰা ২ মিটাৰ তলত অৱস্থিত।<ref name="alappuzha"/> === জলবায়ু === সাগৰৰ নিকটৱৰ্তী হোৱাৰ বাবে আলাপ্পুয়াৰ জলবায়ু [[গ্ৰীষ্মকাল]]ত গৰম আৰু আৰ্দ্ৰ হয়। অৱশ্যে অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত জলবায়ু বেশ আৰামদায়ক আৰু শান্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ গড় বাৰ্ষিক উষ্ণতা ২৭ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ। ৰাজ্যৰ অন্যান্য অংশৰ দৰেই এই জিলাখনেও দুটা ঋতুভিত্তিক [[মৌচুমী বায়ু]]ৰ সুফল লাভ কৰে। [[দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু]] আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ু দুয়োটাৰে প্ৰভাৱ আলাপ্পুয়াাত পৰে বাবে ইয়াত দীঘলীয়া বৰ্ষাকাল দেখা যায়। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৱে জুনৰপৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে জলবায়ুত প্ৰভাৱ পেলায়। আনহাতে উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৱে অক্টোবৰৰপৰা নৱেম্বৰ মাহলৈ বৰ্ষণ আনি দিয়ে। এই অঞ্চলৰ গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ ২৭৬৩ মিলিমিটাৰ।<ref>{{cite web|url=https://mapsofindia.com|title=Annual Rainfall Map of India, Rainfall in India|website=Maps of India}}</ref> {{Weather box | location = আলাপ্পুয়া (১৯৯১–২০২০, চৰম সীমা ১৯৪৪–২০১২) | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 36.7 | Feb record high C = 37.4 | Mar record high C = 37.9 | Apr record high C = 38.2 | May record high C = 36.7 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 34.0 | Aug record high C = 34.2 | Sep record high C = 34.8 | Oct record high C = 35.6 | Nov record high C = 35.4 | Dec record high C = 36.6 | year record high C = 38.2 | Jan record low C = 17.3 | Feb record low C = 18.7 | Mar record low C = 18.8 | Apr record low C = 19.2 | May record low C = 20.0 | Jun record low C = 19.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.4 | Sep record low C = 20.4 | Oct record low C = 19.3 | Nov record low C = 20.0 | Dec record low C = 17.8 | year record low C = 17.3 |Jan high C = 32.7 |Feb high C = 33.0 |Mar high C = 33.6 |Apr high C = 33.7 |May high C = 32.8 |Jun high C = 30.4 |Jul high C = 29.4 |Aug high C = 29.6 |Sep high C = 30.5 |Oct high C = 31.3 |Nov high C = 32.0 |Dec high C = 32.5 | year high C = 31.8 |Jan low C = 22.5 |Feb low C = 23.6 |Mar low C = 25.0 |Apr low C = 25.4 |May low C = 25.3 |Jun low C = 23.9 |Jul low C = 23.2 |Aug low C = 23.5 |Sep low C = 23.8 |Oct low C = 23.8 |Nov low C = 23.8 |Dec low C = 22.9 | year low C = 23.9 | rain colour = green | Jan rain mm = 16.3 | Feb rain mm = 42.1 | Mar rain mm = 62.7 | Apr rain mm = 131.7 | May rain mm = 274.1 | Jun rain mm = 592.0 | Jul rain mm = 485.9 | Aug rain mm = 349.8 | Sep rain mm = 296.5 | Oct rain mm = 357.4 | Nov rain mm = 175.8 | Dec rain mm = 48.2 | year rain mm = 2832.4 | Jan rain days = 1.0 | Feb rain days = 1.9 | Mar rain days = 3.3 | Apr rain days = 6.7 | May rain days = 11.6 | Jun rain days = 21.3 | Jul rain days = 21.4 | Aug rain days = 16.6 | Sep rain days = 13.8 | Oct rain days = 15.0 | Nov rain days = 8.5 | Dec rain days = 2.9 | year rain days = 123.9 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | Jan humidity = 68 | Feb humidity = 70 | Mar humidity = 73 | Apr humidity = 74 | May humidity = 78 | Jun humidity = 86 | Jul humidity = 88 | Aug humidity = 87 | Sep humidity = 84 | Oct humidity = 81 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 71 |year humidity = 86 |source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]]<ref name=IMDnormals> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 8 April 2024 | url = https://imdpune.gov.in | title = Station: Alappuzha Climatological Table 1991–2020 | work = Climatological Normals 1991–2020 | publisher = India Meteorological Department | access-date = 7 July 2024}}</ref><ref> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 5 February 2020 | url = https://imdpune.gov.in | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M105 | access-date = 19 February 2020}}</ref> }} == জনগাঁথনি == {{bar box |width=250px |barwidth=100px | title = আলাপ্পুয়া চহৰৰ ধৰ্ম (২০১১) | left1 = | right1 = শতাংশ | float = right | bars = {{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|49.85}} {{bar percent|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]|blue|26.23}} {{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|23.62}} {{bar percent|অন্যান্য|black|0.30}} }} [[File:JainTempleAlappuzhaFrontPrd.jpg|thumb|250px|জৈন মন্দিৰ, আলাপ্পুয়া]] {{Historical populations |state=collapsed |align=right |1991 | 174666 |2001 | 239384 |2011 | 240991 |footnote = উৎস: * 1991-2011<ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/|title=Cities and towns in Alappuzha district|website=citypopulation.de}}</ref> }} ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু ইয়াৰ বহিৰ্ভাগৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰে ১১৬,৪৩৯ জন পুৰুষ আৰু ১২৪,৫৫২ গৰাকী মহিলা আছিল। এই চহৰখন আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু পুন্নপ্ৰা তথা কালাৰকোড গাঁৱৰ বহিৰ্ভাগলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ মুঠ মাটি-কালি ৬৫.৫৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। চহৰখনত ছয় বছৰৰ অনুৰ্ধৰ শিশুৰ সংখ্যা আছিল ২২,৩৬১ জন। আলাপ্পুয়া চহৰৰ [[সাক্ষৰতাৰ হাৰ]] হ’ল ৯৫.৮১%। চহৰখনত মুঠ সাক্ষৰ লোকৰ সংখ্যা ২০৯,২০১ জন, যাৰ ভিতৰত ১০১,৯২৭ জন পুৰুষ (৯৭.৩%) আৰু ১০৭,২৭৪ গৰাকী মহিলা (৯৪.ND%)। আলাপ্পুয়াত লিংগ অনুপাত আছিল ১০৭০।<ref>[https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS Census India 2011]</ref> চহৰখনৰ জনসংখ্যাৰ বেছিভাগেই [[হিন্দু]], ইয়াৰ লগতে উল্লেখনীয়সংখ্যক [[খ্ৰীষ্টান]] আৰু [[মুছলমান]] লোকো আছে। আটাইতকৈ বেছিকৈ ব্যৱহৃত ভাষাটো হ’ল [[মালয়ালম ভাষা | মালয়ালম]]। অৱশ্যে বহু লোকে [[কোংকণী ভাষা | কোংকণী]] ভাষাও কয়। আলাপ্পুয়া চহৰৰ মালংকাৰা অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টানসকল মালংকাৰা অৰ্থডক্স চিৰিয়ান চাৰ্চৰ নিৰনম ধৰ্মপ্ৰান্তৰ অন্তৰ্ভুক্ত। বৰ্তমান চহৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাখন হ’ল চেণ্ট থমাছ অৰ্থডক্স গীৰ্জা, আলাপ্পুয়া। এই গীৰ্জাখনে আলাপ্পুয়াত মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কাৰুণ্য তীৰম নিৰ্দেশনা কেন্দ্ৰও পৰিচালনা কৰে।<ref>{{cite web |title=St. Thomas Church, Parish |url=https://alappuzhaorthodoxchurch.org/parish.html |website=Alappuzha Orthodox Church |access-date=31 January 2025}}</ref> ইয়াত ব্যৱহৃত মালয়ালম ভাষাৰ মানক উপভাষাটো হ’ল চেণ্ট্ৰেল ট্ৰাভাংকোৰ উপভাষা।<ref>{{cite web|url=http://www.jaimalayalam.com/maladialect.htm |title=dialect |publisher=Jaimalayalam.com |date= |access-date=2021-02-14}}</ref> কোংকণী হ’ল [[কোংকণ]] অঞ্চলত কোৱা এটা ভাষা। ১৬ শতিকা আৰু ১৮ শতিকাৰ পৰ্তুগীজ আৰু ওলন্দাজ আক্ৰমণৰ সময়ত বহুতো কোংকণী লোকে দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। তেওঁলোকে [[ট্ৰাভাংকোৰ]] ৰাজ্যৰ তুৰাভুৰ, চেৰ্থালা আৰু আলাপ্পুয়াৰ লগতে কেৰালাৰ অন্যান্য স্থান যেনে কোচি, কোডুংগালুৰ আৰু কোল্লামত আশ্ৰয় লৈছিল। এই লোকসকলৰ এক বুজনসংখ্যক আলাপ্পুয়াত নিগাজিকৈ থাকিবলৈ লয়।<ref>{{cite web|url=http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gosripuram.org.in |access-date=2013-09-25 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927053619/http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |archive-date=27 September 2013 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://gsbkonkani.net/OurHistory.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gsbkonkani.net |access-date=2013-09-25 |archive-date=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919072443/http://www.gsbkonkani.net/OurHistory.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[[Goud Saraswat Brahmin|"migration of konkanis]]</ref> == অৰ্থনীতি == [[File:Alleppey Boat houses.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াত থকা নাওঘৰসমূহ]] এই জিলাখনৰ অৰ্থনীতি কৃষি আৰু সামুদ্ৰিক সামগ্ৰীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ইয়াৰ কৃষি কাৰ্যসমূহ মূলত ‘কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চলক কেন্দ্ৰ কৰি আৱৰ্তিত হয়। যদিও এই জিলাখন উদ্যোগিকভাৱে পিছপৰা, তথাপি প্ৰাচীন কালৰেপৰাই ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) আৰু ক’য়ৰজাত সামগ্ৰী, সামুদ্ৰিক সামগ্ৰী, হস্ততাঁত, বিভিন্ন ধৰণৰ হস্তশিল্প আৰু তড়ী নিষ্কাশন (toddy tapping) আদি পৰম্পৰাগত উদ্যোগসমূহ ইয়াত সক্ৰিয় হৈ আছে। এই জিলাখনক কেৰালাৰ ক’য়ৰ উদ্যোগৰ পৰম্পৰাগত গৃহভূমি বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/document/56052689/Final-Body|title=Final Body|website=Scribd}}</ref> [[File:Coco Boat Allapphy Kerala.JPG|thumb|আলাপ্পুয়াত ব্যাপক পৰিমাণৰ জলাশয় আছে, এয়া পৰিবহণ আৰু পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ]] কেঁচা সামগ্ৰীৰ সহজ উপলব্ধতা, নাৰিকলৰ কেঁচা বাকলি পচাবলৈ উপযুক্ত জলাশয় তথা খালৰ উপস্থিতি আৰু উন্নত পৰিবহণ ব্যৱস্থাই এই উদ্যোগৰ বিকাশৰ মূল কাৰণ। প্ৰাচীন কালৰেপৰাই আৰৱসকলে ক’য়ৰ সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায় চলাই আহিছিল। ১৮৫৯ চনত জেমছ ডাৰাঘে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইয়াত দলিচা আৰু মেট তৈয়াৰ কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>"mats {{cite web|url=http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |title=Archived copy |access-date=2011-06-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110409171842/http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |archive-date=9 April 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৫৫ চনত ক’য়ৰ উদ্যোগ আইনৰ অধীনত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ‘ক’য়ৰবোৰ্ড’ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|title=coir board|access-date=8 September 2017|archive-date=19 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101119115131/http://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|url-status=dead}}</ref> কালাভুৰত এটা ক’য়ৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান কাৰ্যক্ষম হৈ আছে।<ref>"coir research {{cite web|url=http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |title=Central Coir Research Institute |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110912002921/http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |archive-date=12 September 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৬৫ চনত আলাপ্পুয়াত ৰাষ্ট্ৰীয় ক’য়ৰ প্ৰশিক্ষণ আৰু আৰ্হি প্ৰস্তুতকৰণ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হয়। আলাপ্পুয়া, কায়ামকুলাম, কোক্কোথামংগলাম, কোমালাপুৰম, মান্নানচেৰী, মুহম্মা আৰু ৱায়লাৰত উৎপাদিত সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত নাৰিকলৰ আঁহ বা ক’য়ৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/56052689/8/INDUSTRY-PROFILE |title=coir |publisher=Scribd.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ক’য়ৰজাত সামগ্ৰীসমূহ চেৰ্থালা আৰু মান্নানচেৰী অঞ্চলত পোৱা যায়। আনহাতে আৰুকু্ট্টী আৰু কোডামথুৰুথত চূণৰ খোলা, চেংগানুৰত প্লাইউড, আৰুৰত কেলট্ৰন কণ্ট্ৰ’ল, মাভেলিক্কাৰাত পটাচিয়াম ক্ল’ৰাইড আৰু থানেৰমুক্তমত নাৰিকল তথা নাৰিকল তেল পোৱা যায়। এই চহৰসমূহত উৎপাদিত অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ সামগ্ৰীসমূহ হ’ল— শুকান নাৰিকল (কোপ্ৰা), কাচ, দলিচা আৰু দিয়াচলাই।<ref>"coir mat {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |title=Resources|access-date=7 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201755/http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> বৰ্তমান সময়ত পৰ্যটন খণ্ডই ৰাজহ সংগ্ৰহৰ এক অন্যতম প্ৰধান উৎস হিচাপে গা কৰি উঠিছে। এইটো মূলত ইয়াৰ নাওঘৰসমূহৰ বাবে সম্ভৱ হৈছে, যিয়ে পৰ্যটকসকলক চহৰখনৰ সুন্দৰ জলাশয়সমূহৰ দৃশ্য উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়ে। ইয়াৰ আন এটা কাৰণ হ’ল [[Munnar|মুন্নাৰ]], [[Varkala|ভাৰকলা]] আৰু [[Wayanad|ৱায়নাড]]ৰ দৰে অন্যান্য পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ কাষতে এই ঠাইখন অৱস্থিত। কেৰালা পৰ্যটন বিভাগৰ পৰিসংখ্যা অনুসৰি ২০২০ আৰু ২০২১ চনৰ ভিতৰত আল্লেপ্পীত পৰ্যটকৰ আগমন ৭৪.৫৫% বৃদ্ধি পাইছিল। একে সময়তে সমগ্ৰ ৰাজ্যখনৰ গড় বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ৫১.০৯%।<ref>{{Cite web |last=Tourism |first=Kerala |title=Kerala Statistics – 2021 - Highlights |url=https://www.keralatourism.org/tourismstatistics/tourist_statistics_202120220530122636.pdf |access-date=12 January 2023 |website=Kerala Tourism: Official Website |language=English}}</ref> == জলাশয়ৰ ধান খেতি == [[Image:Kerala Kuttanad2.jpg|thumb|কুত্তানাদৰ ধাননি পথাৰ]] আলাপ্পুয়াৰ প্ৰধান জীৱিকা হ’ল কৃষি কাৰ্য। কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলি জনাজাত কুত্তানাদ অঞ্চলটো আলাপ্পুয়াত অৱস্থিত।<ref name="keralatourism.org"/> ভেম্বনাড হ্ৰদৰপৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো তিনিটা পৰ্যায়ত সম্পন্ন হৈছিল। প্ৰথম পৰ্যায়ত চৰকাৰৰফালৰপৰা কোনো বিত্তীয় সাহায্য অবিহনে ব্যক্তিগত উদ্যোগীসকলে এই কাম হাতত লৈছিল। ১৮৬৫ চনত ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰদ্বাৰা জাৰি কৰা ‘পট্টম ঘোষণা’ই ১৮৬৫ ৰপৰা ১৮৯০ চনৰ ভিতৰত মাটি উদ্ধাৰৰ কাৰ্যসূচীক যথেষ্ট গতি প্ৰদান কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত পথাৰৰপৰা পানী ওলাই পঠোৱাৰ কাম জলচক্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি মানুহে নিজে কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বৃহৎ পৰিমাণৰ মাটি উদ্ধাৰ কৰাত বাধা আহি পৰিছিল। এই সময়ছোৱাত মাত্ৰ প্ৰায় ২৫০ হেক্টৰ মাটিহে উদ্ধাৰ কৰা সম্ভৱ হৈছিল। এই সময়ছোৱাত উদ্ধাৰ কৰা ভেনাদু হ্ৰদ আৰু মাদাতিল হ্ৰদক ভেম্বনাড হ্ৰদৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা প্ৰথমটো ‘কায়াল নিলম’ (হ্ৰদৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা ভূমি) বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=M.S. Swaminathan, FRS |title=The Kuttanadu Below Sea Level Farming System, India |newspaper=FAO Website |date=May 2013 |page=8 |url=http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150611175117/http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |archive-date=11 June 2015 }}</ref> হ্ৰদৰপৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰা আৰু তাত খেতি কৰাৰ এই অগ্ৰগামী কাৰ্যসূচীখন পাল্লিথানম লুকা মাথায়ে আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |author=G S Unnikrishanan Nair |title=Kuttanad; Our Heritage Our wealth |newspaper=KERALA CALLING |date=September 2013 |pages=16–20 |url=http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |access-date=26 Sep 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927092458/http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |archive-date=27 September 2013 }}</ref> দ্বিতীয় পৰ্যায়টো ১৮৯০ চনৰপৰা ১৯০৩ চনলৈকে আছিল। ১৯২০ ৰপৰা ১৯৪০ চনৰ ভিতৰত ধানৰ মূল্য আশ্বাতীতভাৱে হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম মন্থৰ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে এই কামে পুনৰ গতি লাভ কৰে। এই সময়ছোৱাত কৃষি উৎপাদন বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে চৰকাৰে ‘অধিক খাদ্য উৎপাদন কৰক’ নামৰ এক অভিযান আৰম্ভ কৰে। চৰকাৰে নতুন মাটি উদ্ধাৰ কাৰ্যসূচীক উদগনি দিবলৈ বিভিন্ন সাহায্যও আগবঢ়াইছিল। ইলেকট্ৰিক মটৰৰ আৱিষ্কাৰে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম পূৰ্বৰ তুলনাত বহু সহজ, সুলভ আৰু কম বিপদাশঙ্কা যুক্ত কৰি তুলিছিল। মাটি উদ্ধাৰৰ শেষৰ অংশ অৰ্থাৎ কিউ (Q), এছ (S) আৰু টি (T) ব্লক এই সময়ছোৱাতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|last=Studies Society|first=Thiruvananthapuram Economic|date=August 2017|title=Agricultural Development of Kerala From 1800 AD to 1980 AD: A Survey of Studies|url=http://keralaeconomy.com/admin/pdfs/A%20Survey%20of%20Studies.pdf|website=keralaeconomy.com}}</ref> === মুপ্পালম দলঙৰ পুনৰ নিৰ্মাণ === আলাপ্পুয়া চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰত অৱস্থিত ঐতিহাসিক মুপ্পালম বা ত্ৰিমুখী দলংখন এসময়ত পৰ্যটক আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকলৰ বাবে এক প্ৰধান আকৰ্ষণ আছিল।<ref>{{Cite news |last=Viswam |first=Vishak |date=March 13, 2025 |title=Can Nalpalam fill the big shoes of Alappuzha's iconic Muppalam? |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Mar/13/can-nalpalam-fill-the-big-shoes-of-alappuzhas-iconic-muppalam |work=The New Indian Express |pages=1}}</ref> বৰ্তমান এখন নতুন চাৰিলেনযুক্ত দলং নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰা হৈছে, যাক স্থানীয়ভাৱে ‘নালপালম’ বুলি কোৱা হয়। এই দলংখনে চহৰখনৰ দুটা প্ৰধান খাল ক্ৰমে ভাদা খাল আৰু বাণিজ্যিক খালক সংযোগ কৰে। ই আলাপ্পুয়াৰ পথ নেটৱৰ্ক আৰু পৰিচয়ৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ আহিছে। এই দলংখন বিভিন্ন ভাৰতীয় ভাষা যেনে মালয়ালম, হিন্দী, তামিল, তেলুগু আৰু কানাড়া ভাষাৰ ১০০ তকৈও অধিক চলচ্চিত্ৰত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, যিয়ে ইয়াৰ চিনেমাটিক আকৰ্ষণক প্ৰমাণ কৰে। পূৰ্বৰ মুপ্পালম দলংখন ভাঙি তাৰ ঠাইত নতুন আৰু আধুনিক চাৰিলেনযুক্ত নালপালম দলংখন নিৰ্মাণৰ কাম কৰা হৈছে। কেৰালাৰ গড়কপ্তানী বিভাগৰ (PWD) নেতৃত্বত চলি থকা এই প্ৰকল্পটোৱে এই স্থানৰ সাংস্কৃতিক আৰু দৃশ্যগত গুৰুত্বক অক্ষুণ্ণ ৰখাৰ চেষ্টা কৰিছে। == পৰিবহণ == {{wide image|Pallathuruthi bridge pano small.jpg|1200px|align-cap=center| পাল্লাথুৰুথী দলং}} === পথ পৰিবহণ === ==== ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ==== পানভেল]]ক কন্যা কুমাৰীৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ এই চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। কম্মডী আৰু কালাৰকোডৰ মাজত চহৰৰ যান-জঁট হ্ৰাস কৰিবলৈ আলাপ্পুয়া বাইপাছ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথে আলাপ্পুয়া চহৰক মুম্বাই, উডুপি, মাংগালোৰ, কান্নুৰ, কোঝিকোড়, এৰ্নাকুলাম, কোল্লাম আৰু তিৰুৱনন্তপুৰম আদি প্ৰধান চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। উপকূলীয়-পাহাৰীয়া পৰ্যটন প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে আলাপ্পুয়াক কোদাইকানালৰ সৈতে সংযোগ কৰাত সহায় কৰিবলৈ কেৰালাৰ ১১ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথক ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথলৈ উন্নীত কৰাৰ এক পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150809/nation-current-affairs/article/jawahar-thayankari-lifts-nehru-trophy|title=Jawahar Thayankari lifts Nehru trophy|newspaper=[[Deccan Chronicle]]|date=9 August 2015}}</ref> ==== ৰাজ্যিক ঘাইপথ ==== [[File:KSRTC Bus stand Alappuzha.jpg|thumb|250px|আলাপ্পুয়া কেএছআৰটিচি বাছ আস্থান]] [[File:AC Road SH-11.JPG|250px|thumb|১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ]] আলাপ্পুয়া জিলাত আঠটা ৰাজ্যিক ঘাইপথ আছে। ইয়াৰে তিনিটা আলাপ্পুয়া চহৰৰপৰা আৰম্ভ হৈছে। ১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ কালাৰকোডৰপৰা আৰম্ভ হৈ পেৰুন্নাত শেষ হয়। এই ঘাইপথটোক স্থানীয়ভাৱে এচি ৰোড (আলাপ্পুয়া-চাংগানাচেৰী পথ) বুলি জনা যায় আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২৪.২ কিলোমিটাৰ। এইটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পথ যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক কোট্টায়ম জিলাৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ৪০ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ হ’ল আলাপ্পুয়া জিলাৰ এক আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ, যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক তামিলনাডুৰ [[মাদুৰাই]] চহৰৰ সৈতে সংযোগ কৰে। আলাপ্পুয়া জিলাৰ এইটোৱেই একমাত্ৰ আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ। ৬৬ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ আলাপ্পুয়া চহৰৰপৰা আৰম্ভ হৈ থোপ্পুম্পডীত শেষ হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|title=PWD Public Site|access-date=7 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20101201055331/http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|archive-date=1 December 2010|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> আলাপ্পুয়াত দুটা প্ৰধান বাছ টাৰ্মিনেল আছে। কেৰালা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগমৰ (KSRTC) বাছ আস্থানটো (ৰাজ্যিক জল পৰিবহণ নিগমৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ ওচৰত অৱস্থিত) চৰকাৰী বাছসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আনহাতে বাঝিচেৰীৰ ওচৰত অৱস্থিত ভি কে সোমন মেম’ৰিয়েল পৌৰসভা বাছ আস্থানটো ব্যক্তিগত বাছ আৰু অন্যান্য ৰাজ্যলৈ চলি থকা চুক্তিভিত্তিক বাছ সেৱাসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। KSRTC বাছে আলাপ্পুয়াক বেংগালুৰু, মহীশূৰ, কোল্লুৰ, মাংগালোৰ, চেন্নাই, কইম্বাটুৰ, তিৰুৱনন্তপুৰম আৰু তিৰুভাল্লা আদি স্থানৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ইয়াৰ উপৰি SETC আৰু TNSTCয়ে চহৰখনলৈ দৈনিক কেইবাটাও বাছ সেৱা পৰিচালনা কৰে। কৰ্ণাটক ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগমেও আলাপ্পুয়াৰপৰা দৈনিক দুখন বাছ চলায় বুলি জানিব পৰা গৈছে। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ কাষৰ ৱালাভানাড়ুত এটা নতুন কেএছআৰটিচি (KSRTC) ডিপো আৰু বাছ আস্থান নিৰ্মাণৰ কাম চলি আছে। এই প্ৰকল্পটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে এই অঞ্চলৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা উন্নত কৰা আৰু পৰিবহণ আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰা। === জল পৰিবহণ === জিলাখনত ব্যাপক পৰিমাণে থকা জলাশয় আৰু খালসমূহৰ বাবে জল পৰিবহণ ইয়াত অত্যন্ত জনপ্ৰিয়। ৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ আলাপ্পুয়াৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। চহৰখনত এটা ৰাজ্যিক জল পৰিবহণ বিভাগৰ ফেৰী ঘাট বা বোট জেটী KSRTC বাছ আস্থানৰ বিপৰীত দিশত অৱস্থিত। ইয়াৰপৰা কোট্টায়ম চহৰ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু চহৰ তথা ঘাটসমূহলৈ ফেৰী সেৱা উপলব্ধ আছে। ফুৰিবলৈ অহা পৰ্যটকসকলৰ বাবে হাউচবোটৰ তুলনাত SWTD ফেৰী সেৱা এক সুলভ বিকল্প। [[File:The Public Transport Through Waters in Kerala.jpg|thumb|কেৰালাৰ জলাশয়সমূহত দীৰ্ঘ দূৰত্বৰ পৰিবহণৰ বাবে কেৰালা ৰাজ্যিক পৰিবহণ সংস্থাৰদ্বাৰা পৰিচালিত ৰাজহুৱা জল পৰিবহণ ব্যৱস্থা]] === ৰেল পৰিবহণ === আলাপ্পুয়া চহৰখন এৰ্নাকুলাম–কায়ামকুলাম উপকূলীয় ৰেলপথৰদ্বাৰা সংযোগ হৈ আছে। ই তিৰুৱনন্তপুৰম, কোল্লাম, কোচি, কইম্বাটুৰ, চেন্নাই, দিল্লী, বোকাৰো আৰু মুম্বাইৰ দৰে চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰে। আলাপ্পুয়া ৰেল ষ্টেচন চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰপৰা প্ৰায় ৪ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।<ref>Trains from Alappuzha {{cite web|url=http://www.indiantrains.org/station-details/?code%3DALLP%26name%3DALLEPPEY |title=Indian Trains: Alleppey (ALLP) Railway Station Details |access-date=2011-06-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906084048/http://www.indiantrains.org/station-details/?code=ALLP&name=ALLEPPEY |archive-date=6 September 2011 |df=dmy }}</ref> আলাপ্পুয়াৰপৰা কান্নুৰ, চেন্নাই, ধানবাদ আৰু টাটানগৰ আদি চহৰসমূহলৈ মুঠ চাৰিখন ৰেল যাত্ৰা কৰে। চহৰখনত দিনটোৰ মাজে মাজে বহুতো লোকেল ৰেল চলাচল কৰে, যিবোৰে আলাপ্পুয়াক ওচৰ-পাজৰৰ চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। যিহেতু আলাপ্পুয়া এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী, সেয়েহে দিল্লী, চণ্ডীগড়, বেংগালুৰু, মাংগালোৰ, কোঝিকোড় আৰু অমৃতসৰৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰসমূহৰপৰা অহা ৰেলসমূহ এই ষ্টেচনৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।<ref>[https://www.atdcalleppey.com/ ATDC – Alleppey Tourism Development Co-operative Society Ltd.], is the premier body in the district of Alleppey, Kerala for the promotion of tourism.</ref> === বিমান পৰিবহণ === চহৰখনৰপৰা উত্তৰ দিশে প্ৰায় ৭৮ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[Cochin International Airport|কোচিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল আটাইতকৈ ওচৰৰ বিমান বন্দৰ। আনহাতে দক্ষিণ দিশে ১৫৯ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল জিলাখনক অন্যান্য দেশৰ সৈতে সংযোগ কৰা আন এটা বিমান বন্দৰ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটকসকলে আলাপ্পুয়াত উপস্থিত হ’বলৈ এই বিমান বন্দৰসমূহ ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ ওচৰৰ আন দুটা বিমান বন্দৰ হ'ল কালিকট (২৩৬ কিলোমিটাৰ) আৰু কইম্বাটুৰ (২৫৪ কিলোমিটাৰ) বিমান বন্দৰ। চহৰখনত চৰকাৰী কাম-কাজৰ বাবে এটা হেলিপেড সংৰক্ষিত কৰি ৰখা হৈছে। == প্ৰশাসন আৰু ৰাজনীতি == {| class="wikitable" style="float:right; margin: 0 1em 0 0; " |- ! colspan="2"| আলাপ্পুয়া চহৰৰ বিষয়াসকল |- | জিলা উপায়ুক্ত | আলেকচ ভাৰ্গীছ IAS |- | পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | মলী জেকব |- | আৰক্ষী অধীক্ষক (ভাৰত) আৰু জিলা আৰক্ষী প্ৰধান | এম পি মোহনচন্দ্ৰন IPS<ref>{{cite web|url=http://alappuzha.nic.in |title=Election 2009 - Alappuzha District, Kerala State, India - Observers |access-date=2012-04-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061530/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011}}</ref> |} [[File:Alappuzha loves Wikimedia IMG 7599.JPG|thumb|250px|আল্লেপ্পী বাৰ এছ’চিয়েশ্যন]] জিলাখনত দুটা প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা প্ৰচলিত আছে। সেই দুটা হ’ল— ৰাজহ আৰু স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন। ৰাজহ ব্যৱস্থাৰ অধীনত জিলাখনক দুটা ৰাজহ বিভাগ, ছটা তালুক আৰু ৯১খন গাঁৱত বিভক্ত কৰা হৈছে। এই দুটা ৰাজহ বিভাগ হ’ল— ৪৭খন গাঁৱেৰে গঠিত চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা আৰু কুত্তানাদ তালুকক সামৰি লোৱা আলাপ্পুয়া বিভাগ, আৰু ৪৪খন গাঁৱেৰে গঠিত কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা তালুকক সামৰি লোৱা চেংগানুৰ বিভাগ। লোকপিয়লেৰ উদ্দেশ্যে চেৰ্থালা পৌৰসভাৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ বাহিৰে আৰুৰ, আৰুকু্ট্টী, কোডামথুৰুথ, থানেৰমুক্তম উত্তৰ, থানেৰমুক্তম দক্ষিণ, ৱায়লাৰ পূব আৰু কোক্কোথামংগলাম গাঁৱক ১৯৮১ চনৰ লোকপিয়লত লোকপিয়ল চহৰ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন-ব্যৱস্থাৰ অধীনত জিলাখনক পাঁচখন বিধিবদ্ধ চহৰ আৰু ৭১খন পঞ্চায়তৰে গঠিত উন্নয়ন ব্লকত বিভক্ত কৰা হৈছে। এটা উন্নয়ন ব্লকৰ এক্তিয়াৰৰ ভিতৰত লোকপিয়ল চহৰৰ অন্তৰ্গত এলেকাসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত হয়।<ref>{{cite web|url=http://alappuzha.nic.in |title=Official Web Site of Alappuzha, Kerala, India |access-date=2011-06-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721162712/http://alappuzha.nic.in |archive-date=21 July 2011 |df=dmy }}</ref> ২০১১ চনৰ কেৰালা ৰাজ্যিক বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ সময়ত আলাপ্পুয়া জিলাত নটা বিধানসভা সমষ্টি আছিল। সেইবোৰ হ’ল— অৰুৰ, চেৰ্থালা, আলাপ্পুয়া, কুত্তানাদ, হৰিপাদ, কায়ামকুলাম, মাভেলিক্কাৰা আৰু চেংগানুৰ।<ref>{{cite web|author=Kerala Legislature |url=http://niyamasabha.org |title=Niyamsabha official site |publisher=Niyamasabha.org |date= |access-date=14 February 2021}}</ref> আলাপ্পুয়া বিধানসভা সমষ্টিটো আলাপ্পুয়া লোকসভা সমষ্টিৰ এক অংশ। জিলাখনৰ আনটো লোকসভা সমষ্টি হ’ল মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{Cite web |url=http://eci.nic.in |title=constituency |access-date=9 June 2011 |archive-date=18 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718054105/http://eci.nic.in |url-status=dead }}</ref> {| border="1" |- ! colspan="4" | '''সংসদ প্ৰতিনিধিসকল''' |- ! নাম ! লোকসভা সমষ্টি ! বৰ্ষ ! ৰাজনৈতিক দল |- | পি. কে. বাসুদেৱন নায়াৰ | আলাপ্পুয়া | ১৯৬২–১৯৭৭ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (আম্বালাপ্পুয়া আসন হিচাপে) |- | আৰ. অচ্যুতন | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৬২–১৯৬৭ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | জি. পি. মংগলাথুমডম | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৬৭–১৯৭১ | সংযুক্ত ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী |- | আৰ. বালকৃষ্ণ পিল্লাই | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৭১–১৯৭৭ | কেৰালা কংগ্ৰেছ |- | বি. কে. নায়াৰ | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৭৭–১৯৮০ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | সুশীলা গোপালন | আলাপ্পুয়া | ১৯৮০–১৯৮৪ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | অধ্যাপক পি. জে. কুৰিয়েন | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৮০–১৯৮৪, ১৯৮৯-১৯৯৮ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৱাক্কম পুৰুষোত্তম | আলাপ্পুয়া | ১৯৮৪–১৯৯১ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | থাম্পান থমাছ | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৮৪–১৯৮৯ | জনতা পাৰ্টী |- | টি. জে. আঞ্জলোচ | আলাপ্পুয়া | ১৯৯১–১৯৯৬ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | ৰমেশ চেন্নিথালা | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৯৯–২০০৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | চি. এছ. সুজাতা | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৪–২০০৯ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | ভি. এম. সুধীৰন | আলাপ্পুয়া | ১৯৭৭–১৯৮০, ১৯৯৬–২০০৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ড° কে. এছ. মনোজ | আলাপ্পুয়া | ২০০৪–২০০৯ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০০৯- ২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৯–২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০০৯- ২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৯–২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পুয়া | ২০১৪- ২০১৯ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০১৪–২০Ip | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | এ. এম. আৰিফ | আলাপ্পuয়া | ২০১৯–২০২৪ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০১৯–২০২৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০২৪- | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০২৪- | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |} == শিক্ষা == [[File:St. Joseph's College for Women Alappuzha.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ চেণ্ট জোচেফছ মহিলা মহাবিদ্যালয়]] [[File:Alappuzha Medical College.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ চৰকাৰী টি. ডি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] [[File:Leo XIII HSS, Alappuzha.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ ত্ৰয়োদশ লিঅ’ হায়াৰ চেকেণ্ডাৰী স্কুল]] সমগ্ৰ জিলাখনতে বিভিন্ন স্কুল, কম্পিউটাৰ প্ৰতিষ্ঠান আৰু কলেজ আছে। ইয়াত ৯খন প্ৰশিক্ষণ স্কুল আছে। লগতে ৪০৫খন নিম্ন প্ৰাথমিক স্কুল আছে। ইয়াত ১০৫খন হাইস্কুল আৰু ৮৭খন উচ্চতৰ মাধ্যমিক স্কুল আছে।<ref>"education in Alappuzha {{cite web |title=Official WEBSITE of Alappuzha, Kerala, India - Education Department |url=http://alappuzha.nic.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061328/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011 |access-date=2011-06-10 |df=dmy}}"</ref> ১৮১৬ চনত আলাপ্পুয়াত প্ৰথমখন স্কুল স্থাপন কৰা হৈছিল। এইখন আছিল চাৰ্চ মিছনেৰী ছ’চাইটি (CMS) স্কুল। ভাৰতৰ প্ৰথম চিএমএছ মিছনেৰী ৰেভাৰেণ্ড থমাছ নৰ্টনে এই স্কুলখন পাতিছিল। আলাপ্পুয়াৰ চিএছআই ক্ৰাইষ্ট চাৰ্চে এই স্কুলখন চলায়। ১৮৮৯ চনৰ ১ জুনত আলাপ্পুয়াত প্ৰথমখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক স্কুল খোলা হৈছিল। এইখন আছিল ত্ৰয়োদশ লিঅ’ হায়াৰ চেকেণ্ডাৰী স্কুল। কোচিৰ পৰ্তুগীজ বিচপ জন গোমেচ পেৰীৰাই এইখন মুকলি কৰিছিল। আলাপ্পুয়াৰ প্ৰথম পলিটেকনিক কলেজখন আছিল কাৰ্মেল পলিটেকনিক কলেজ। ফাদাৰ গিলবাৰ্ট পালাকুনেলে এইখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। চিএমআই ক্ৰমে ইয়াৰ পৰিচালনা কৰে। কাৰ্মেল এতিয়াও ৰাজ্যখনৰ শীৰ্ষ স্থানৰ পলিটেকনিক প্ৰতিষ্ঠান।<ref>"Leo 13 school {{cite web|url=http://alleppeydiocesanschools.org |title=Higher Secondary Schools |access-date=2011-06-10 |url-status=dead |archive-url=https://archive.org |archive-date=26 April 2012 |df=dmy }}"</ref> [[File:Cemp2.jpg|thumb|পুন্নপ্ৰাৰ কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং এণ্ড মেনেজমেণ্ট]] আলাপ্পুয়াৰ কলেজসমূহে শিক্ষাৰ্থীসকলক স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>"colleges in Alappuzha {{cite web |title=Official WEBSITE of Alappuzia, Kerala, India - Colleges of Alappuzha |url=http://alappuzha.nic.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061232/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011 |access-date=2011-06-10 |df=dmy}}"</ref> === প্ৰধান মহাবিদ্যালয় আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহ === * ইউনিভাৰ্চিটি ইনষ্টিটিউট অব টেকন’লজী (UIT), আলাপ্পুয়া<ref>{{cite web|url=https://uitalleppey.org |title=University Institute of Technology (UIT), Alappuzha}}</ref> * চেৰ্থালা অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://cectl.ac.in |title=College of Engineering, Cherthala |publisher=Cectl.ac.in |access-date=25 September 2013}}</ref> * সনাতন ধৰ্ম কলেজ<ref>{{cite web|url=http://sdcollege.in|title=Welcome - Sanatana Dharma College|accessdate=26 February 2023}}</ref> * এছ. ডি. ৱি. কলা আৰু ব্যাৱহাৰিক বিজ্ঞান কলেজ<ref>{{cite web|url=http://sdvcollege.in|title=Welcome: S. D. V. College of Arts and Applied Science|accessdate=26 February 2023}}</ref> * শ্ৰী নাৰায়ণ কলেজ, চেৰ্থালা<ref>{{cite web|url=http://sncollegecherthala.in|title=SN COLLEGE CHERTHALA|accessdate=26 February 2023|archive-date=22 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160222082800/http://sncollegecherthala.in|url-status=dead}}</ref> * এন.শে‌ছ.এছ. কলেজ, চেৰ্থালা<ref>{{cite web|url=http://grotal.com |title=NSS Alappuzha |publisher=Grotal.com |access-date=25 September 2013}}</ref> * চৰকাৰী কলেজ, আম্বালাপ্পুৱা<ref>{{cite web|url=http://ambalapuzhagc.org|title=Government College, Ambalapuzha|accessdate=26 February 2023}}</ref> * পুন্নপ্ৰা অভিযান্ত্ৰিক আৰু ব্যৱস্থাপনা মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://cempunnapra.org|title=CEM Punnapra|accessdate=26 February 2023}}</ref> * মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কলেজ, পুন্নপ্ৰা<ref>{{cite web|url=http://margregoriospunnapra.org|title=Mar Gregorios College|access-date=7 October 2018|archive-url=https://archive.org|archive-date=19 October 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> * চেংগানুৰ অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://ceconline.edu |title=College of Engineering (Chengannur) |publisher=Ceconline.edu |access-date=25 September 2013}}</ref> * ব্যাৱহাৰিক বিজ্ঞান কলেজ, মাভেলিক্কাৰা<ref>{{cite web|url=http://kerala.gov.in|title=Profile of the College - College of Applied Sciences, Mavelikkara|accessdate=26 February 2023}}</ref> * কাৰ্মেল অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তি মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web|url=https://carmelcet.in|title=Carmel College of Engineering and Technology|website=www.carmelcet.in}}</ref> * চৰকাৰী টি. ডি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web|url=https://tdmcalappuzha.org|title=TD Medical College – Alappuzha}}</ref> * চেণ্ট জোচেফছ মহিলা মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web |url=http://stjosephcollegeforwomen.com |title=SJCW |access-date=10 June 2011 |archive-date=9 January 2016 |archive-url=https://archive.org |url-status=dead }}</ref> * চেণ্ট মাইকেলছ কলেজ, চেৰ্থালা<ref>SMC {{cite web|url=http://keralauniversity.edu |title=St. Michael's College, Cherthala |access-date=18 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527094214/http://keralauniversity.edu |archive-date=27 May 2010 }}</ref> * টি. কে. মাধৱ মেম’ৰিয়েল কলেজ<ref>{{cite web|url=http://keralauniversity.edu |title=T.K. Madhava Memorial College, Nangiarkulangara |access-date=18 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110926212337/http://keralauniversity.edu |archive-date=26 September 2011 |df=dmy }}</ref> * চেণ্ট অ্যালোইচিয়াছ কলেজ, এদাথুয়া<ref>{{cite web |url=http://aloysiuscollege.org |title=St Aloysius |publisher=Aloysiuscollege.org |access-date=25 September 2013 |archive-date=29 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130829023214/http://aloysiuscollege.org |url-status=dead }}</ref> * বিচপ মূৰ কলেজ, মাভেলিক্কাৰা * মিলাদ-ই-শ্বেৰিফ মেম’ৰিয়েল কলেজ, কায়ামকুলাম (MSM) * খ্ৰীষ্টান কলেজ, চেংগানুৰ == ধৰ্মীয় উপাসনাগাৰসমূহ == [[File:Ambalappuzha Temple.JPG|thumb|আম্বালাপ্পুৱা শ্ৰীকৃষ্ণ স্বামী মন্দিৰ]] [[File:Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল]] [[File:St. Andrew's Forane Church of Arthunkal.jpg|thumb|আৰ্থুংকালৰ চেণ্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা]] === আলাপ্পুয়াৰ হিন্দু মন্দিৰসমূহ === * আম্বালাপ্পুৱা শ্ৰীকৃষ্ণ স্বামী মন্দিৰ * আনন্দেশ্বৰম মহাদেৱ মন্দিৰ * চাক্কুলাথুকাভু মন্দিৰ (ভাগৱতী মন্দিৰ) * চেট্টিকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ * চেংগানুৰ মহাদেৱ মন্দিৰ * হৰিপাদ শ্ৰী সুব্ৰহ্মণ্য স্বামী মন্দিৰ * কানিচুকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ * কান্দিয়ুৰ শ্ৰী মহাদেৱ মন্দিৰ, মাভেলিক্কাৰা * মন্নাৰাছালা মন্দিৰ * মুল্লাক্কাল ৰাজৰাজেশ্বৰী মন্দিৰ * পদনিলম পৰব্ৰহ্ম মন্দিৰ, নুৰানাদ * ত্ৰিপুলিয়ুৰ মহাৱিষ্ণু মন্দিৰ * থ্ৰিচিট্টাত মহাৱিষ্ণু মন্দিৰ * বলিয়াকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ, কাৰ্তিকাপল্লী === আলাপ্পুয়াৰ খ্ৰীষ্টান গীৰ্জাসমূহ === * আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, আলাপ্পুয়া * চেণ্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা, আৰ্থুংকাল * চেণ্ট জৰ্জ ফ’ৰেন গীৰ্জা, এদাথুয়া * চেণ্ট মেৰী বেচিলিকা, চম্পাকুলাম (চম্পাকুলাম কাল্লুৰকাডু বেচিলিকা) * চেণ্ট থমাছ গীৰ্জা, থুম্পোলী (থুম্পোলী পল্লী) * চেণ্ট মেৰী ফ’ৰেন গীৰ্জা, পুলিনকুন্নু === আলাপ্পuয়াৰ ইছলামীয় মছজিদসমূহ === * মকাম মছজিদ, চিভিল ষ্টেচন ৱাৰ্ড, আলাপ্পুয়া।<ref name="sunni">{{Cite web |last=SUNNIVOICE |date=2021-12-31 |title=ആലപ്പുഴ: കനാൽ കരകളിലെ പൈതൃകക്കാഴ്ചകൾ |url=https://sunnivoice.net/%e0%b4%86%e0%b4%b2%e0%b4%aa%e0%b5%8d%e0%b4%aa%e0%b5%81%e0%b4%b4-%e0%b4%95%e0%b4%a8%e0%b4%be%e0%b5%bd-%e0%b4%95%e0%b4%b0%e0%b4%95%e0%b4%b3%e0%b4%bf%e0%b4%b2%e0%b5%86-%e0%b4%aa%e0%b5%88%e0%b4%a4/ |access-date=2024-06-27 |language=ml}}</ref> * সৌকাৰ মছজিদ, ১৮৫০ চনত নিৰ্মিত এটা মছজিদ।<ref name="News18">{{cite news |title=ആലപ്പുഴ പൈതൃകപദ്ധതിയിൽ മുഖംമിനുക്കി ' സൗക്കാർ മസ്ജിദ് ' |url=https://malayalam.news18.com/news/alappuzha/sawker-masjid-timeless-beacon-of-spiritual-heritage-in-alappuzha-local18-649587.html |work=News18 മലയാളം |date=14 January 2024 |language=ml}}</ref> == ক্ৰীড়া == [[File:Nehru Trophy Boat Race 2012 7791.JPG|250px|thumb|নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল আলাপ্পুয়াৰ ওচৰৰ পুন্নমদা হ্ৰদত অনুষ্ঠিত এক জনপ্ৰিয় খেল]] আলাপ্পুয়াত নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। এই প্ৰতিযোগিতাখন চহৰখনৰ ওচৰৰ পুন্নমদা হ্ৰদত খেলা হয়।<ref>{{Cite web |title=The Nehru Trophy Boat Race |url=https://utsav.gov.in/view-event/nehru-trophy-boat-race#:~:text=The%20Nehru%20Trophy%20Boat%20Race%20is%20one,there%20is%20an%20interesting%20story%20behind%20it.}}</ref> ১৯৫২ চনত ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী জৱাহৰলাল নেহৰুৱে কেৰালা ভ্ৰমণ কৰিছিল। সেই সময়ত আল্লেপ্পীৰ ৰাইজে তেওঁলোকৰ সন্মানীয় অতিথিজনৰ বাবে এক বিশেষ মনোৰঞ্জনৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। ইয়াৰ বাবে তেওঁলোকে এক ঐতিহ্যবাহী নাও দৌৰ প্ৰতিযোগিতাৰ আয়োজন কৰিছিল। এই খেলখন দেখি নেহৰু অত্যন্ত উৎসাহিত হৈ পৰিছিল। তেওঁ নিৰাপত্তা বিষয়াসকলৰ বাধা নেওচি নিজেই ‘নডুভাগম চন্দন’ নামৰ এখন নাৱত জাঁপ দি উঠিছিল। নাৱত উঠি পোৱা এই আনন্দৰ বাবেই তেওঁ প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ীক প্ৰদান কৰিবলৈ এটা ৰোলিং ট্ৰফী উপহাৰ দিছিল। এই নাও দৌৰৰ বাহিৰেও ক্ৰিকেট, ফুটবল, বাস্কেটবল আৰু নাও চলোৱা (ৰোয়িং) আদি এই চহৰৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেলসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০১৫ চনত কেৰালা ক্ৰিকেট সন্থাই আলাপ্পুয়াত ‘কেচিএ ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম’ উদ্বোধন কৰে। এইখন এখন এ-ক্লাছ শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম।<ref>{{cite web|url=http://www.keralacricketassociation.com/Alappuzha-cg|title=SD College- KCA Cricket Ground- Alapuzha}}</ref> == প্ৰখ্যাত ব্যক্তিসকল == * থকাঝি শিৱশংকৰ পিল্লাই - ঔপন্যাসিক আৰু চুটিগল্প লেখক, ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ সাহিত্য বঁটা জ্ঞানপীঠ লাভ কৰিছিল। * ৱায়লাৰ ৰামবৰ্মা - মালয়ালম কবি আৰু চলচ্চিত্ৰ গীতিকাৰ * আৰাট্টুপুঝা ৱেলায়ুধ পণিক্কৰ - কেৰালাৰ সমাজ সংস্কাৰক * এম. কে. চানু – লেখক, সমালোচক আৰু সমাজকৰ্মী, মানৱ অধিকাৰৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাৰ এজন স্থায়ী সদস্য * ইৰায়িম্মান থাম্পী - কৰ্ণাটকী সংগীতজ্ঞ তথা কেৰালাৰ এজন সংগীত সুৰকাৰ * কাভালাম নাৰায়ণ পণিক্কৰ - পৰিচালক, কবি * এছ. ডি. শিবুলাল - ইনফ’চিচৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আৰু পৰিচালন সঞ্চালক * নৱজ্যোতি শ্ৰী কৰুণাকৰ গুৰু - চন্থীগিৰি আশ্ৰমৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * গণেশ পুথুৰ - লেখক, কেন্দ্ৰীয় সাহিত্য অকাডেমী বঁটা বিজয়ী * পি. এছ. কাৰ্তিকেন - এছ. এন. ট্ৰাষ্টৰ প্ৰাক্তন সম্পাদক, এছএনডিপী য়োগমৰ প্ৰাক্তন সঞ্চালক, বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য (অৰুৰ), দিনমণি দৈনিক কাকতৰ মুখ্য সম্পাদক * পি. নাৰায়ণ কুৰুপ - মালয়ালম কবি * জয় জে. কাইমাপৰম্বন - ইংৰাজী আৰু মালয়ালম লেখক * ইত্তী অচ্যুতন - হৰ্টাচ মালাবাৰিকাচ সংকলনৰ বাবে নৃ-চিকিৎসাসংক্ৰান্তীয় তথ্যৰ প্ৰধান যোগান ধৰোঁতা * এলিয়েন’ৰ চিনক্লেয়াৰ ৰ’ড - ব্ৰিটিছ মালী আৰু উদ্যান শস্যৰ ওপৰত লিখা লেখিকা * ৱি. পি. শিৱকুমাৰ - চুটিগল্প লেখক * ন্যায়াধীশ চি. টি. ৰৱিকুমাৰ - উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ। * এম. জি. শ্ৰীকুমাৰ - সংগীতজ্ঞ, গায়ক আৰু সংগীত পৰিচালক * ৱায়লাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বৰ্মা - কবি আৰু গীতিকাৰ * কাভালাম শ্ৰীকুমাৰ - শাস্ত্ৰীয় সংগীতজ্ঞ, নেপথ্য গায়ক, সুৰকাৰ * ৰাজীৱ আলুঙ্কাল - গীতিকাৰ, কবি আৰু বক্তা === ধৰ্ম === * কৰুণাকৰ গুৰু - চন্থীগিৰি আশ্ৰমৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * পালাক্কাল থমা মালপান - কাৰ্মেলাইটছ অৱ মেৰী ইমাকুলেটৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * মন্সিনিয়ৰ জোচেফ চি. পঞ্জীকাৰণ - মেডিকেল চিষ্টাৰ্ছ অৱ চেণ্ট জোচেফৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * এণ্টনী থিয়’ড’ৰ - খ্ৰীষ্টান শিক্ষাবিদ, কবি, সমাজকৰ্মী * চেণ্ট কুৰিয়াকোচ ইলিয়াচ চাভাৰা - খ্ৰীষ্টান সন্ত === ৰাজনীতি === * এ. কে. এণ্টনী - ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাত কেৰালাৰ তিনিবাৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী, ভাৰতৰ প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী * ৱি. এছ. অচ্যুতানন্দন - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু ভাৰতৰ অন্যতম জ্যেষ্ঠ কমিউনিষ্ট ৰাজনীতিবিদ * ৰমেশ চেন্নিথালা - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গৃহমন্ত্ৰী আৰু প্ৰাক্তন বিৰোধী দলপতি, হৰিপাদ সমষ্টিৰ বৰ্তমানৰ বিধানসভা সদস্য। * সুশীলা গোপালন - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন উদ্যোগ মন্ত্ৰী আৰু কমিউনিষ্ট নেত্ৰী * কে. আৰ. গৌৰী - কেৰালাৰ প্ৰথম এলডিএফ মন্ত্ৰীসভাৰ ৰাজহ মন্ত্ৰী, কেৰালাত ভূমি সংস্কাৰ আৰম্ভ কৰিছিল, কেৰালা ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাৰ কৃষি মন্ত্ৰী * ৱায়লাৰ ৰৱী - ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাত কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গৃহমন্ত্ৰী, প্ৰাক্তন কেন্দ্ৰীয় প্ৰব্ৰজনকাৰী ভাৰতীয় পৰিক্ৰমা আৰু সংসদীয় পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী * চি. কে. চন্দ্ৰপ্পন - কমিউনিষ্ট নেতা আৰু প্ৰাক্তন সাংসদ * এছ. ৰামচন্দ্ৰন পিল্লাই - ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) ৰ পলিটব্যুৰ’ সদস্য আৰু অল ইণ্ডিয়া কিষাণ সভাৰ সাধাৰণ সম্পাদক * জি. সুধাকৰন - ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) ৰ সদস্য আৰু কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গড়কপ্তানী বিভাগৰ মন্ত্ৰী * পি. পৰমেশ্বৰন - ভাৰতীয় বিচাৰ কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালক; দাৰ্শনিক === চিনেমা === * শ্ৰীকুমাৰন থাম্পী - মালয়ালম চিনেমাৰ গীতিকাৰ, পৰিচালক, প্ৰযোজক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ * জোমন টি. জন - ভাৰতীয় চিনেমেট’গ্ৰাফাৰ * ৰতীশ - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * কুঞ্চাকো - ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক আৰু পৰিচালক * নেডুমুদী বেণু - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা। * ফাজিল - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * কুঞ্চাকো বোবান - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ৰিয়াজ এম টি - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ফাহাদ ফাচিল - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * জগন্নাথ বৰ্মা - কথাকলি শিল্পী, মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ আৰু ধাৰাবাহিকৰ অভিনেতা * অশোকন - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ৰাজন পি. দেৱ – মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা আৰু নাট্য ব্যক্তিত্ব * এছ. এল. পুৰম সদানন্দ - মালয়ালম নাট্যকাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ * চেলংগাট গোপালকৃষ্ণন - লেখক আৰু চলচ্চিত্ৰ সমালোচক * ৰাধিকা - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী * নৱোদয় অপ্পাচন - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক আৰু ব্যৱসায়ী * জিজো পুন্নোচ - চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * পদ্মৰাজন - চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * নৰেন্দ্ৰ প্ৰসাদ - চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা, লেখক আৰু সমালোচক * কেপিএচি ললিতা - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী * বীয়েৰ প্ৰসাদ - ভাৰতীয় মালয়ালম গীতিকাৰ আৰু কবি * মধু মুত্তোম - মণিচিত্ৰথাঝু, কাক্কোথিকাভিলে আপ্পুপ্পন থাদিকালৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ * সমন্থা ৰুথ প্ৰভু - অভিনেত্ৰী * নব্যা নায়াৰ - অভিনেত্ৰী * এম. জি. শ্ৰীকুমাৰ - নেপথ্য গায়ক * শ্বাহী কবিৰ - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু লেখক === ক্ৰীড়া === * প্ৰশান্ত পৰমেশ্বৰন - কেৰালাৰ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেটাৰ ([[ইণ্ডিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ]] আৰু ৰয়েল চেলেঞ্জাৰ্ছ বাংগালোৰৰ খেলুৱৈ) * চজী থমাছ - ক্ৰীড়াবিদ আৰু [[অৰ্জুন বঁটা]] প্ৰাপক * কে. উদয়কুমাৰ - ভাৰতীয় পুৰুষ ৰাষ্ট্ৰীয় ভলীবল দলৰ খেলুৱৈ, অৰ্জুন বঁটা প্ৰাপক == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == {{Commons category|Alappuzha| আলাপ্পুয়া}} * {{Wikivoyage|Alappuzha| আলাপ্পুয়া}} * [https://web.archive.org/web/20100217035703/http://www.swtd.gov.in/ কেৰালা ৰাজ্যিক জল পৰিবহণ বিভাগৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] * [http://alappuzha.nic.in/ আলাপ্পুয়া জিলাৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] * [https://alteredgoal.com/https-alteredgoal-com-backwaters-of-alappuzha/ আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়সমূহ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219075158/https://alteredgoal.com/https-alteredgoal-com-backwaters-of-alappuzha/ |date=19 December 2019 }} * [https://www.keralatourism.org/article-venice-of-the-east.html পূবৰ ভেনিচ, আল্লেপ্পী] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211025135417/https://www.keralatourism.org/article-venice-of-the-east.html |date=25 October 2021 }} [[শ্ৰেণী:কেৰালা]] ep96xz7yz45dhby4gwhabai9pt5u9fq 622993 622991 2026-08-03T10:19:13Z AjayDas 12623 added [[Category:ভাৰতৰ নগৰ মহানগৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 622993 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আলাপ্পুয়া | native_name = | native_name_lang = ml | other_name = আল্লেপ্পী | settlement_type = উপনগৰ আৰু [[পৌৰসভা]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/system/files/2017-10/localbodies.pdf|title=Grama Panchayaths|website=lsgkerala.gov.in}}</ref> | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2 | image1 = Alappuzha Boat Beauty W.jpg{{!}}কেট্টুভাল্লাম | image2 = AC Road SH-11.JPG{{!}}এচি ৰোড এছএইচ-১১ | image3 = Alleppey beach.jpg{{!}}আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল | image4 = Mullakkal Devi.jpg{{!}}মুল্লাক্কাল দেৱী | image5 = Alappuzha loves Wikimedia IMG 7655.JPG{{!}}নৌকা বিহাৰ কেন্দ্ৰ | image6 = Jain-temple-alleppey.jpg{{!}}আলাপ্পুয়াৰ জৈন মন্দিৰ | image7 = Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg{{!}}আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল }} | image_alt = | image_caption = '''ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত ওপৰৰ বাঁওফালৰপৰা''': [[Kettuvallam|আলাপ্পুৱাৰ হাউচবোট]], আলাপ্পুয়া নৈপৰীয়া অঞ্চল, [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]], মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, জৈন মন্দিৰ, মুল্লাক্কাল মন্দিৰ, ৰাজ্যিক ঘাইপথ ১১ (কেৰালা) | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|9.49|N|76.33|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|..Kerala Flag(INDIA).png}} [[কেৰালা]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[আলাপ্পুয়া জিলা]] | established_title = | established_date = {{start date and age|17|08|1957}} | founder = | named_for = | governing_body = আলাপ্পুয়া চহৰ | leader_title = পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | leader_name = মলী জেকব [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 65.57 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 240,991 | population_as_of = 2011 | population_rank = ৬ষ্ঠ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |title=Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040225054758/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999 |archive-date=2004-02-25 |access-date=7 April 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/ |title=Cities and Towns in Alappuzha (Kerala, India) - Population Statistics, Charts |website=www.citypopulation.de |access-date=7 April 2024}}</ref> | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], ইংৰাজী<ref>{{Cite web|url=http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|title=The Kerala Official Language (Legislation) Act, 1969|access-date=3 July 2022|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420030352/http://www.lawsofindia.org/pdf/kerala/1969/1969KERALA7.pdf|url-status=usurped}}</ref> | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ডাক সূচকাংক নম্বৰ|পিন]] | postal_code = 688001 | area_code_type = দূৰভাষ ক’ড | area_code = 0477 | registration_plate = *[[List of RTO districts in India#KL-Kerala|KL]]-04 আলাপ্পুয়া, *KL-29 কায়ামকুলাম *KL-30 চেংগানুৰ *KL-31 মাভেলিক্কাৰা *KL-32 চেৰ্থালা *KL-66 কুত্তানাদ | blank1_name_sec1 = [[লিংগ অনুপাত]] | blank1_info_sec1 = ১০৭৯ [[পুৰুষ|♂]]/[[মহিলা|♀]] | website = {{URL|alappuzha.gov.in}} | footnotes = | official_name = | nickname = '''"পূবৰ ভেনিচ"''' }} [[File:Sun rise view Alleppey backwaters, Kerala 06.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়ত সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য, কেৰালা]] '''আলাপ্পুয়া''' ({{lang-en|Alappuzha}}, {{IPA|ml|aːlɐpːuɻɐ|lang|Alappuzha.ogg}}) বা '''আল্লেপ্পী''' হ’ল [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণৰ ৰাজ্য [[কেৰালা]]ৰ [[লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ]]ৰ পাৰত অৱস্থিত এখন পৌৰসভা আৰু চহৰ। এইখন [[আলাপ্পুয়া জিলা]]ৰ প্ৰশাসনিক সদৰ। এই চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]ৰপৰা প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত। ২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুৱাৰ জনসংখ্যা ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। আলাপ্পুৱাৰ ইতিহাস [[সংগম সাহিত্য]]ৰ সময়ৰেপৰা পোৱা যায়। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাতে প্লিমি দ্য এল্ডাৰ (Pliny the Elder)-এ ইয়াক ‘বাৰাকেচ’ (Baraces) বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/#:~:text=History%20says%20Alappuzha%20had%20trade,per%20GO(P)%20No |access-date=2024-08-16 |language=en-US}}</ref> পিছলৈ ১৬ শতিকা আৰু ১৭ শতিকাত এই চহৰখন ওলন্দাজ (ডাচ) আৰু পৰ্তুগীজকে ধৰি বিভিন্ন ইউৰোপীয় শক্তিসমূহৰ সৈতে মচলাৰ বাণিজ্য কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্ৰ হৈ পৰিছিল। ৰাজা কেশৱদাসৰ শাসনকালত ইয়াত এটা বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। লগতে সমগ্ৰ চহৰখনত পৰিবহণৰ বাবে খাল খন্দা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত চহৰখনৰ দ্ৰুত উন্নয়ন হৈছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰফালে এই অঞ্চলটো ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনলৈ আহে। ইয়াৰ পিছতে বাণিজ্য আৰু সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=History of Alappuzha |url=https://www.alappuzhaonline.in/city-guide/history-of-alappuzha |website=www.alappuzhaonline.in}}</ref> বৰ্তমান সময়ত আলাপ্পুয়া কেৰালাৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। এই চহৰখন ইয়াৰ জলপথ আৰু জলাশয় সমূহৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াক কেৰালাৰ টাৰ্ছিছ ভূমি বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web|title=History {{!}} District Alappuzha, Government of Kerala {{!}} India|url=https://alappuzha.nic.in/history/|access-date=2020-09-08|language=en-US}}</ref> [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাৰ্ষিক [[নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল]]ৰ ই এক প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।<ref>"Nehru Trophy Boat Race.{{cite web|url=http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |title=The History of NTBR |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718024917/http://nehrutrophy.nic.in/new/home.html |archive-date=18 July 2011 |df=dmy }}"</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mapsofindia.com/maps/india/tourist-centers.htm|title=Tourist Places in India, Best Places to Visit in India|website=Maps of India}}</ref> আলাপ্পুয়া ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) উৎপাদনৰো এক ডাঙৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াত ক’য়ৰ উদ্যোগে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref>"coir industry {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |title= About Coir |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201137/http://coirboard.gov.in/aboutcoir.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> == উৎপত্তি আৰু নামকৰণ == পূৰ্বৰ কোট্টায়ম আৰু কোল্লাম জিলাৰ অংশবিশেষ কাটি আনি ১৯৫৭ চনৰ ১৭ আগষ্টত আলাপ্পুয়া জিলা গঠন কৰা হৈছিল। আৰম্ভণিতে ইয়াৰ অধীনত সাতটা তালুক আছিল। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, তিৰুভাল্লা, চেংগানুৰ, কাৰ্তিকাপল্লী আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha 1957|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ উত্তৰে [[কোচি]] আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ কানায়ান্নুৰ তালুক অৱস্থিত। পূৰ্ব দিশত কোট্টায়ম জিলাৰ বাইকম, কোট্টায়ম আৰু চাংগানাচেশী তালুক আছে। লগতে পাথানামথিত্তা জিলাৰ তিৰুভাল্লা, কোঝেনচেৰী আৰু আদূৰ তালুক অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ দিশত কোল্লাম জিলাৰ কুন্নাথুৰ আৰু কৰুণাগাপল্লী তালুক আছে। পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=boundaries|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> বৰ্তমান আলাপ্পুয়া জিলাখন ছটা তালুকেৰে গঠিত। সেইবোৰ হ'ল— চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা, কুত্তানাদ, কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.alleppeyonline.com/|title=taluks in Alappuzha|publisher=Alleppeyonline.com|access-date=2021-02-14|archive-date=18 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111118145124/http://www.alleppeyonline.com/|url-status=dead}}</ref> এই জিলাখনৰ মুঠ মাটি-কালি হ'ল ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha district profile |url=https://alappuzha.nic.in/en/district-profile/}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Stone bridge, Alleppey 1900.jpg|thumb|left|১৯০০ চনত শিলৰ দলং]] [[File:Alleppey canal.jpg|200px|thumb|বাণিজ্যিক খালৰ খোজকঢ়া পথ]] কেৰালাৰ ধানৰ ভঁৰাল বুলি জনাজাত কুত্তানাদ ইয়াৰ ধাননি পথাৰ, সৰু জুৰি আৰু সেউজীয়া নাৰিকল গছেৰে আবৃত খালসমূহৰ বাবে [[সংগম যুগ]]ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰেপৰাই জনাজাত আছিল।<ref name="alappuzha">{{cite web|url=https://www.alappuzha.com/pages/kuttanad|title=Kuttanad|website=www.alappuzha.com}}</ref> ‘উন্নুনীলি সন্দেশম’ৰ দৰে সাহিত্যিক কৰ্মই এই জিলাৰ প্ৰাচীন কালৰ কিছু আভাস দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি শিলৰ লিপি, মন্দিৰ আৰু গীৰ্জাত পোৱা ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু পাহাৰ কাটি নিৰ্মাণ কৰা গুহাসমূহৰ দৰে পুৰাতাত্ত্বিক সমলে আলাপ্পুয়া জিলাৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বক প্ৰমাণ কৰে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰেপৰাই এই জিলাত খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ ভেটি গঢ়ি উঠিছিল। কক্কাংগলামত অৱস্থিত গীৰ্জাখন আছিল যীচু খ্ৰীষ্টৰ বাৰজন শিষ্যৰ অন্যতম চেইণ্ট থমাছৰদ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত সাতখন গীৰ্জাৰ এখন।<ref name="Goswami">{{Cite news |last=Goswami |first=Arunansh B. |title=Saint Thomas the Apostle to Us Indians |url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/weltanschauung/saint-thomas-the-apostle-to-us-indians/ |access-date=2025-02-27 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> সাধাৰণতে বিশ্বাস কৰা হয় যে তেওঁ ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত মুজিৰিছ বন্দৰৰ মালিয়ানকাৰাত (বৰ্তমান ক্ৰংগানুৰ বা কোডুংগালুৰ) অৱতৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name="Goswami"/> খ্ৰীষ্টীয় ৯ম ৰপৰা ১২ শতিকাৰ সময়ছোৱাত দ্বিতীয় চেৰা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত এই জিলা ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত বিকশিত হৈছিল। চেংগানুৰৰ এজন পণ্ডিত শক্তীভদ্ৰনে লিখা সংস্কৃত নাটক ‘আশ্চৰ্য চূড়ামণি’য়ে আমাক বহু প্ৰাসংগিক তথ্য জানিবলৈ দিয়ে। ইয়াৰ উপৰি আলাপ্পুয়া জিলাৰ মুহম্মাৰ ওচৰৰ মুক্কাল বট্টমত অৱস্থিত ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ মন্দিৰটোক চিৰাপ্পনচিৰা বুলি কোৱা হয়। এইটো সেই কলাই আছিল য’ৰপৰা ভগৱান অয়্যাপ্পাই সমৰ কলা শিকিছিল। ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ওপৰত পি. উন্নী কৃষ্ণনে অলপতে প্ৰকাশ কৰা ‘শবৰীমলাই ৱা চৰণম চোল্লী ৱা’ নামৰ এটা এলবামৰ গীতসমূহত এই মন্দিৰৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষী অসুৰক পৰাজিত কৰিবলৈ যোৱাৰ আগতে ভগৱান আয়্যাপ্পাৰ ইয়াত থকাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/music/%E2%80%98Swamiyae%E2%80%A6-Saranam-Aiyappa%E2%80%99/article15616424.ece|title='Swamiyae… Saranam Aiyappa'|first=S.|last=Shivpprasadh|newspaper=The Hindu |date=29 November 2012|via=thehindu.com}}</ref> ১৪৯৮ চনত [[কোঝিকোড়|কোঝিকোড় (কালিকট)]] ত অৱতৰণ কৰাৰ পিছৰেপৰা [[পৰ্তুগাল | পৰ্তুগীজসকলে]] আলাপ্পুৱাত এক প্ৰভাৱশালী ভূমিকা পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে কেথলিক ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিবলৈ লয় আৰু পূৰ্বৰেপৰা থকা খ্ৰীষ্টানসকলক কেথলিক ধৰ্মলৈ ধৰ্মান্তৰিত কৰে। এই সময়ছোৱাতে আৰ্থুংকালৰ চেণ্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://arthunkal.bizhat.com/arthunkal_church_history.html | publisher=Arthunkal Church | title=Arthunkal Church history}}</ref> ১৭ শতিকাত পৰ্তুগীজ শক্তিৰ অৱনতি ঘটাৰ লগে লগে ওলন্দাজ (ডাচ)সকলে এই জিলাৰ সৰু সৰু ৰাজ্যসমূহত এক প্ৰধান স্থান লাভ কৰে। তেওঁলোকে ওলন্দাজ আৰু পুৰাক্কাড, কায়ামকুলাম আৰু কাৰাপ্পুৰমৰ ৰজাসকলৰ মাজত স্বাক্ষৰিত কেইবাখনো চুক্তিৰ ভিত্তিত ক’লা [[জালুক]] আৰু [[আদা]] জমা কৰিবলৈ বহুতো কাৰখানা আৰু গুদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে তেওঁলোকে জিলাখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিতো প্ৰৱেশ কৰে। সেই সময়ত আধুনিক [[ট্ৰাভাংকোৰ]]ৰ নিৰ্মাতা মহাৰাজ মাৰ্তণ্ড বৰ্মা (১৭MD–১৭৫৮)-ই সেই ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল। ট্ৰাভাংকোৰৰ দেৱান ৰামায়্যন দালাৱা (মৃত্যু ১৭৫৬) মাভেলিক্কাৰাত বাস কৰিছিল। তাত মাৰ্তণ্ড বৰ্মাই তেওঁৰ বাবে এটা ৰাজপ্ৰাসাদ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যুৰ পাছত ৰামায়্যনে মাভেলিক্কাৰাৰ এডাচেৰী পৰিয়ালৰ এগৰাকী নায়াৰ মহিলাৰ সৈতে বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে (এই পৰিয়ালৰে এজন সদস্য পিজিএন উন্নীথান পিছলৈ ১৯৪৭ চনত ট্ৰাভাংকোৰৰ শেষ দেৱান হৈছিল)। ৰামায়্যনৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে ট্ৰাভাংকুৰ এৰি [[তামিলনাডু]]ৰ পুডুক্কোট্টাইত বসতি স্থাপন কৰে। ৰাজ্যখনলৈ আগবঢ়োৱা সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ ট্ৰাভাংকোৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নায়াৰ পত্নীক বিশেষ ভাট্টা আৰু উপহাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলক ‘দালাৱা’ সন্মানীয় উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকাত জিলাখনে বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি লাভ কৰিছিল। কৰ্ণেল জৰ্জ মনৰোৰদ্বাৰা ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ পুনৰ্গঠনৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৰাজ্যখনত খোলা পাঁচখন অধীনস্থ আদালতৰ এখন মাভেলিক্কাৰাত আছিল। পূৰ্বৰ ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো ডাকঘৰ আৰু প্ৰথমটো টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয় এই জিলাতে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৮৫৯ চনত ক’য়ৰ দলিচা নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো কাৰখানা স্থাপন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত চহৰ উন্নয়ন সমিতি গঠন কৰা হয়। এই জিলাখনে দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৪৬ চনৰ পুন্নপ্ৰা আৰু ৱায়লাৰ বিদ্ৰোহে ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান ছাৰ চি. পি. ৰামাস্বামী আয়াৰৰ বিৰুদ্ধে মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰামাস্বামী আয়াৰে ট্ৰাভাংকোৰৰ ৰাজনীতিৰপৰা বিদায় ল’বলগীয়া হয়। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৮ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ট্ৰাভাংকোৰত এখন জনপ্ৰিয় মন্ত্ৰ্যালয় গঠন কৰা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ১ জুলাইত ট্ৰাভাংকোৰ আৰু [[কোচি]] ৰাজ্য দুখন একত্ৰিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2016-06-30 |title=Princely states of Travancore and Cochin join the union post independence |url=https://www.thehindu.com/features/kids/Joining-hands/article14410304.ece |access-date=2025-02-27 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ১৯৫৬ চনৰ ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইনৰ অধীনত ১৯৫৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কেৰালা ৰাজ্য গঠন নোহোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা চলি আছিল। ১৯৫৭ চনৰ ১ আগষ্টত জিলাখনে এখন সুকীয়া প্ৰশাসনিক গোট হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Alappuzha District formation |url=https://alappuzha.nic.in/en/history/}}</ref> === ৰাজা কেশৱদাস আৰু আলাপ্পুয়া === ১৮ শতিকাত ধৰ্ম ৰাজা কাৰ্তিক তিৰুনাল ৰামা বৰ্মাৰ শাসনকালত ট্ৰাভাংকুৰৰ দেৱান [[ৰাজা কেশৱদাস]] তেওঁৰ পৰিকল্পনাৰ দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক বুদ্ধিৰ বাবে জনাজাত আছিল। তেওঁ আলাপ্পুৱা চহৰৰ উন্নয়নৰ মূল পৰিকল্পনাকাৰী আছিল।<ref>{{Cite web|title=Alappuzha: A detailed Study for PSC {{!}} PSC Arivukal|url=https://www.pscarivukal.com/2020/02/alappuzha.html|access-date=2021-07-20|website=www.pscarivukal.com}}</ref> তেওঁ আলাপ্পুয়াক এক উপযুক্ত স্থান হিচাপে বিচাৰি পাইছিল আৰু ট্ৰাভাংকোৰত এখন সুপৰিকল্পিত বন্দৰ চহৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। ভৌগোলিক আৰু সাগৰীয় কাৰণত আলাপ্পুয়া আটাইতকৈ উপযুক্ত আছিল। জলাশয়ৰপৰা বন্দৰলৈ সামগ্ৰী আনিবলৈ তেওঁ দুটা সমান্তৰাল খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। লগতে চুৰাট, মুম্বাই আৰু কচ্ছৰ ব্যৱসায়ীসকলক উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু কাৰ্গ’ কেন্দ্ৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ আন্তঃগাঁথনিমূলক সুবিধা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ সময়ছোৱাত আলাপ্পুয়াই অভূতপূৰ্ব উন্নতি লাভ কৰে আৰু ট্ৰাভাংকোৰৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে।<ref>{{cite book |last1=Kusuman |first1=Kakkaraveettil K. |title=A history of trade & commerce in Travancore: 1600 - 1805 |date=1987 |publisher=Mittal |location=Delhi |isbn=8170990262}}</ref> মূলত ক’য়ৰ দলিচা আৰু ক’য়ৰ সূতা ৰপ্তানি কৰাৰ বাবে ১৭৬২ চনত এই বন্দৰটো মুকলি কৰা হয়। কেশৱদাসে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিবলৈ তিনিখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পূব দিশত উৎপাদিত সামগ্ৰী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ আল্লেপ্পীয়ে এক সুবিধাজনক গুদামৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|title=Alappuzha - A brief history|access-date=23 April 2020|archive-date=30 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930221743/http://prd.kerala.gov.in/d_alappuzha.htm|url-status=dead}}</ref> == ভূগোল == {{wide image|VembanadAlleppey.jpg|800px|[[ভেম্বনাড হ্ৰদ]]}} আলাপ্পুয়া {{Coord|9.54|N|76.40|E|}} ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://fallingrain.com |title=Maps, Weather, Videos, and Airports for Alappuzha, India |publisher=Fallingrain.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ইয়াৰ গড় উচ্চতা হ'ল ১ মিটাৰ (৩ ফুট)।<ref>[http://mongabay.com elevation] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111116031902/http://mongabay.com |date=16 November 2011 }}</ref> আলাপ্পুয়া জিলাখনে ১৪১৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটি-কালি আৱৰি আছে। ইয়াৰ কাষতে ২১৯৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জুৰি [[ভেম্বনাড হ্ৰদ]] অৱস্থিত। জিলাখনৰ ৮০ কিলোমিটাৰ জোৰা উপকূলীয় অঞ্চলত লগ হোৱাৰ আগতে ছয়খন প্ৰধান নদী এই হ্ৰদটোত বিলীন হৈছে। আলাপ্পুয়া চহৰখনৰ মাজেৰে কেইবাটাও খাল পাৰ হৈ গৈছে, যিবোৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ৩ (ভাৰত)|৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ]]ৰ এক অংশ।<ref>{{cite web|url=https://thehouseboatkerala.com|title=Alleppey|website=thehouseboatkerala.com}}</ref> এই জিলাখন মূলত কেইবাটাও হ্ৰদ, নদী আৰু খালেৰে পৰিবেষ্টিত এক বালিচহীয়া অঞ্চল। জিলাখনৰ পূব অংশত থকা [[ভৰণীক্কাভু]] আৰু [[চেংগানুৰ]] ব্লকৰ মাজত সিঁচৰতি হৈ থকা কিছুমান সৰু পাহাৰৰ বাহিৰে ইয়াত কোনো ডাঙৰ পাহাৰ বা পৰ্বত নাই। এই জিলাত কোনো বনাঞ্চল নাই। আলাপ্পুয়াৰ পশ্চিম দিশত লাক্ষাদ্বীপ সাগৰ অৱস্থিত। চহৰখনত হ্ৰদ, সৰু সাগৰ (লগুন) আৰু [[মিঠা পানী]]ৰ নদীৰ এক নেটৱৰ্ক আছে। আলাপ্পুয়াৰ উপকূলীয় পানীৰ প্ৰাচুৰ্যৰ প্ৰমাণস্বৰূপ প্ৰতি বছৰে বৰ্ষাকালৰ পিছত উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাছ আৰু [[চিংৰী মাছ | মিছামাছ]] জমা হয়। এই পৰিঘটনাটোক স্থানীয়ভাৱে ‘চাকৰা’ (Chakara) বুলি কোৱা হয়। বালিৰ ক্ষয়-বৃদ্ধিৰ এই বাৰ্ষিক প্ৰক্ৰিয়াটোৱে স্থানীয় অৰ্থনীতিলৈ বিশেষ অৱদান যোগায়। কেৰালাৰ ৰাইজৰ বাবে এই সময়ছোৱা এক উৎসৱৰ বতৰ। বাৰ্ষিক বানপানীয়ে এই অঞ্চলৰ মাটি আৰু পানী পুনৰ সজীৱ তথা পৰিষ্কাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত সাগৰত মিছামাছ, [[লবষ্টাৰ]], কাছ আৰু অন্যান্য সামুদ্ৰিক উদ্ভিদৰ প্ৰচুৰ বৃদ্ধি ঘটে। ইয়াৰ জলাশয় আৰু [[আৰ্দ্ৰভূমি]]সমূহে প্ৰতি বছৰে সুদূৰ অঞ্চলৰপৰা অহা হাজাৰ হাজাৰ পৰিভ্ৰমী হাঁহ, [[পানী কাউৰী]] আৰু অন্যান্য পক্ষীক আশ্ৰয় দিয়ে। এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ‘কেৰালাৰ ভঁৰাল’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চল। [[কুত্তানাদ]]ক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলিও জনা যায় আৰু পৃথিৱীৰ যি কেইটা কমসংখ্যক ঠাইত সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা হয়, তাৰ ভিতৰত কুত্তানাদ অন্যতম।<ref name="keralatourism.org">{{Cite web |title=Kuttanad - the Rice Bowl of Kerala in Alappuzha |url=https://keralatourism.org |access-date=2025-03-11 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ইয়াৰ ধাননি পথাৰসমূহ গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ প্ৰায় ০.৬ ৰপৰা ২ মিটাৰ তলত অৱস্থিত।<ref name="alappuzha"/> === জলবায়ু === সাগৰৰ নিকটৱৰ্তী হোৱাৰ বাবে আলাপ্পুয়াৰ জলবায়ু [[গ্ৰীষ্মকাল]]ত গৰম আৰু আৰ্দ্ৰ হয়। অৱশ্যে অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত জলবায়ু বেশ আৰামদায়ক আৰু শান্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ গড় বাৰ্ষিক উষ্ণতা ২৭ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছ। ৰাজ্যৰ অন্যান্য অংশৰ দৰেই এই জিলাখনেও দুটা ঋতুভিত্তিক [[মৌচুমী বায়ু]]ৰ সুফল লাভ কৰে। [[দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ু]] আৰু উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ু দুয়োটাৰে প্ৰভাৱ আলাপ্পুয়াাত পৰে বাবে ইয়াত দীঘলীয়া বৰ্ষাকাল দেখা যায়। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৱে জুনৰপৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে জলবায়ুত প্ৰভাৱ পেলায়। আনহাতে উত্তৰ-পূব মৌচুমী বায়ুৱে অক্টোবৰৰপৰা নৱেম্বৰ মাহলৈ বৰ্ষণ আনি দিয়ে। এই অঞ্চলৰ গড় বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ ২৭৬৩ মিলিমিটাৰ।<ref>{{cite web|url=https://mapsofindia.com|title=Annual Rainfall Map of India, Rainfall in India|website=Maps of India}}</ref> {{Weather box | location = আলাপ্পুয়া (১৯৯১–২০২০, চৰম সীমা ১৯৪৪–২০১২) | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 36.7 | Feb record high C = 37.4 | Mar record high C = 37.9 | Apr record high C = 38.2 | May record high C = 36.7 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 34.0 | Aug record high C = 34.2 | Sep record high C = 34.8 | Oct record high C = 35.6 | Nov record high C = 35.4 | Dec record high C = 36.6 | year record high C = 38.2 | Jan record low C = 17.3 | Feb record low C = 18.7 | Mar record low C = 18.8 | Apr record low C = 19.2 | May record low C = 20.0 | Jun record low C = 19.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.4 | Sep record low C = 20.4 | Oct record low C = 19.3 | Nov record low C = 20.0 | Dec record low C = 17.8 | year record low C = 17.3 |Jan high C = 32.7 |Feb high C = 33.0 |Mar high C = 33.6 |Apr high C = 33.7 |May high C = 32.8 |Jun high C = 30.4 |Jul high C = 29.4 |Aug high C = 29.6 |Sep high C = 30.5 |Oct high C = 31.3 |Nov high C = 32.0 |Dec high C = 32.5 | year high C = 31.8 |Jan low C = 22.5 |Feb low C = 23.6 |Mar low C = 25.0 |Apr low C = 25.4 |May low C = 25.3 |Jun low C = 23.9 |Jul low C = 23.2 |Aug low C = 23.5 |Sep low C = 23.8 |Oct low C = 23.8 |Nov low C = 23.8 |Dec low C = 22.9 | year low C = 23.9 | rain colour = green | Jan rain mm = 16.3 | Feb rain mm = 42.1 | Mar rain mm = 62.7 | Apr rain mm = 131.7 | May rain mm = 274.1 | Jun rain mm = 592.0 | Jul rain mm = 485.9 | Aug rain mm = 349.8 | Sep rain mm = 296.5 | Oct rain mm = 357.4 | Nov rain mm = 175.8 | Dec rain mm = 48.2 | year rain mm = 2832.4 | Jan rain days = 1.0 | Feb rain days = 1.9 | Mar rain days = 3.3 | Apr rain days = 6.7 | May rain days = 11.6 | Jun rain days = 21.3 | Jul rain days = 21.4 | Aug rain days = 16.6 | Sep rain days = 13.8 | Oct rain days = 15.0 | Nov rain days = 8.5 | Dec rain days = 2.9 | year rain days = 123.9 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএছটি]] | Jan humidity = 68 | Feb humidity = 70 | Mar humidity = 73 | Apr humidity = 74 | May humidity = 78 | Jun humidity = 86 | Jul humidity = 88 | Aug humidity = 87 | Sep humidity = 84 | Oct humidity = 81 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 71 |year humidity = 86 |source 1 = [[ভাৰত বতৰ বিজ্ঞান বিভাগ]]<ref name=IMDnormals> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 8 April 2024 | url = https://imdpune.gov.in | title = Station: Alappuzha Climatological Table 1991–2020 | work = Climatological Normals 1991–2020 | publisher = India Meteorological Department | access-date = 7 July 2024}}</ref><ref> {{cite web | archive-url = https://archive.org | archive-date = 5 February 2020 | url = https://imdpune.gov.in | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M105 | access-date = 19 February 2020}}</ref> }} == জনগাঁথনি == {{bar box |width=250px |barwidth=100px | title = আলাপ্পুয়া চহৰৰ ধৰ্ম (২০১১) | left1 = | right1 = শতাংশ | float = right | bars = {{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|49.85}} {{bar percent|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]|blue|26.23}} {{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|23.62}} {{bar percent|অন্যান্য|black|0.30}} }} [[File:JainTempleAlappuzhaFrontPrd.jpg|thumb|250px|জৈন মন্দিৰ, আলাপ্পুয়া]] {{Historical populations |state=collapsed |align=right |1991 | 174666 |2001 | 239384 |2011 | 240991 |footnote = উৎস: * 1991-2011<ref>{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/india/kerala/3211__alappuzha/|title=Cities and towns in Alappuzha district|website=citypopulation.de}}</ref> }} ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু ইয়াৰ বহিৰ্ভাগৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ২৪০,৯৯১ জন। ইয়াৰে ১১৬,৪৩৯ জন পুৰুষ আৰু ১২৪,৫৫২ গৰাকী মহিলা আছিল। এই চহৰখন আলাপ্পুয়া পৌৰসভা আৰু পুন্নপ্ৰা তথা কালাৰকোড গাঁৱৰ বহিৰ্ভাগলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ মুঠ মাটি-কালি ৬৫.৫৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩,৬৭৫ জন। চহৰখনত ছয় বছৰৰ অনুৰ্ধৰ শিশুৰ সংখ্যা আছিল ২২,৩৬১ জন। আলাপ্পুয়া চহৰৰ [[সাক্ষৰতাৰ হাৰ]] হ’ল ৯৫.৮১%। চহৰখনত মুঠ সাক্ষৰ লোকৰ সংখ্যা ২০৯,২০১ জন, যাৰ ভিতৰত ১০১,৯২৭ জন পুৰুষ (৯৭.৩%) আৰু ১০৭,২৭৪ গৰাকী মহিলা (৯৪.ND%)। আলাপ্পুয়াত লিংগ অনুপাত আছিল ১০৭০।<ref>[https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11379/download/14492/DDW32C-01%20MDDS.XLS Census India 2011]</ref> চহৰখনৰ জনসংখ্যাৰ বেছিভাগেই [[হিন্দু]], ইয়াৰ লগতে উল্লেখনীয়সংখ্যক [[খ্ৰীষ্টান]] আৰু [[মুছলমান]] লোকো আছে। আটাইতকৈ বেছিকৈ ব্যৱহৃত ভাষাটো হ’ল [[মালয়ালম ভাষা | মালয়ালম]]। অৱশ্যে বহু লোকে [[কোংকণী ভাষা | কোংকণী]] ভাষাও কয়। আলাপ্পুয়া চহৰৰ মালংকাৰা অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টানসকল মালংকাৰা অৰ্থডক্স চিৰিয়ান চাৰ্চৰ নিৰনম ধৰ্মপ্ৰান্তৰ অন্তৰ্ভুক্ত। বৰ্তমান চহৰখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাখন হ’ল চেণ্ট থমাছ অৰ্থডক্স গীৰ্জা, আলাপ্পুয়া। এই গীৰ্জাখনে আলাপ্পুয়াত মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কাৰুণ্য তীৰম নিৰ্দেশনা কেন্দ্ৰও পৰিচালনা কৰে।<ref>{{cite web |title=St. Thomas Church, Parish |url=https://alappuzhaorthodoxchurch.org/parish.html |website=Alappuzha Orthodox Church |access-date=31 January 2025}}</ref> ইয়াত ব্যৱহৃত মালয়ালম ভাষাৰ মানক উপভাষাটো হ’ল চেণ্ট্ৰেল ট্ৰাভাংকোৰ উপভাষা।<ref>{{cite web|url=http://www.jaimalayalam.com/maladialect.htm |title=dialect |publisher=Jaimalayalam.com |date= |access-date=2021-02-14}}</ref> কোংকণী হ’ল [[কোংকণ]] অঞ্চলত কোৱা এটা ভাষা। ১৬ শতিকা আৰু ১৮ শতিকাৰ পৰ্তুগীজ আৰু ওলন্দাজ আক্ৰমণৰ সময়ত বহুতো কোংকণী লোকে দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। তেওঁলোকে [[ট্ৰাভাংকোৰ]] ৰাজ্যৰ তুৰাভুৰ, চেৰ্থালা আৰু আলাপ্পুয়াৰ লগতে কেৰালাৰ অন্যান্য স্থান যেনে কোচি, কোডুংগালুৰ আৰু কোল্লামত আশ্ৰয় লৈছিল। এই লোকসকলৰ এক বুজনসংখ্যক আলাপ্পুয়াত নিগাজিকৈ থাকিবলৈ লয়।<ref>{{cite web|url=http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gosripuram.org.in |access-date=2013-09-25 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927053619/http://www.gosripuram.org.in/Community4.htm |archive-date=27 September 2013 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://gsbkonkani.net/OurHistory.htm |title=migration of konkanis |publisher=Gsbkonkani.net |access-date=2013-09-25 |archive-date=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919072443/http://www.gsbkonkani.net/OurHistory.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[[Goud Saraswat Brahmin|"migration of konkanis]]</ref> == অৰ্থনীতি == [[File:Alleppey Boat houses.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াত থকা নাওঘৰসমূহ]] এই জিলাখনৰ অৰ্থনীতি কৃষি আৰু সামুদ্ৰিক সামগ্ৰীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ইয়াৰ কৃষি কাৰ্যসমূহ মূলত ‘কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ’ বুলি পৰিচিত কুত্তানাদ অঞ্চলক কেন্দ্ৰ কৰি আৱৰ্তিত হয়। যদিও এই জিলাখন উদ্যোগিকভাৱে পিছপৰা, তথাপি প্ৰাচীন কালৰেপৰাই ক’য়ৰ (coir - নাৰিকলৰ আঁহ) আৰু ক’য়ৰজাত সামগ্ৰী, সামুদ্ৰিক সামগ্ৰী, হস্ততাঁত, বিভিন্ন ধৰণৰ হস্তশিল্প আৰু তড়ী নিষ্কাশন (toddy tapping) আদি পৰম্পৰাগত উদ্যোগসমূহ ইয়াত সক্ৰিয় হৈ আছে। এই জিলাখনক কেৰালাৰ ক’য়ৰ উদ্যোগৰ পৰম্পৰাগত গৃহভূমি বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/document/56052689/Final-Body|title=Final Body|website=Scribd}}</ref> [[File:Coco Boat Allapphy Kerala.JPG|thumb|আলাপ্পুয়াত ব্যাপক পৰিমাণৰ জলাশয় আছে, এয়া পৰিবহণ আৰু পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ]] কেঁচা সামগ্ৰীৰ সহজ উপলব্ধতা, নাৰিকলৰ কেঁচা বাকলি পচাবলৈ উপযুক্ত জলাশয় তথা খালৰ উপস্থিতি আৰু উন্নত পৰিবহণ ব্যৱস্থাই এই উদ্যোগৰ বিকাশৰ মূল কাৰণ। প্ৰাচীন কালৰেপৰাই আৰৱসকলে ক’য়ৰ সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায় চলাই আহিছিল। ১৮৫৯ চনত জেমছ ডাৰাঘে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইয়াত দলিচা আৰু মেট তৈয়াৰ কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>"mats {{cite web|url=http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |title=Archived copy |access-date=2011-06-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110409171842/http://www.deputycollector.in/uploads/sub_sub_cont/1103151300189140KERALA%20ECONOMY.pdf |archive-date=9 April 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৫৫ চনত ক’য়ৰ উদ্যোগ আইনৰ অধীনত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ‘ক’য়ৰবোৰ্ড’ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|title=coir board|access-date=8 September 2017|archive-date=19 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101119115131/http://www.scribd.com/doc/40081419/Coir-Board-today|url-status=dead}}</ref> কালাভুৰত এটা ক’য়ৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান কাৰ্যক্ষম হৈ আছে।<ref>"coir research {{cite web|url=http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |title=Central Coir Research Institute |access-date=2011-06-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110912002921/http://www.ccriindia.org/Portal/web%20home%20page/CCRI%20frond%20icon%20file.htm |archive-date=12 September 2011 |df=dmy }}"</ref> ১৯৬৫ চনত আলাপ্পুয়াত ৰাষ্ট্ৰীয় ক’য়ৰ প্ৰশিক্ষণ আৰু আৰ্হি প্ৰস্তুতকৰণ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হয়। আলাপ্পুয়া, কায়ামকুলাম, কোক্কোথামংগলাম, কোমালাপুৰম, মান্নানচেৰী, মুহম্মা আৰু ৱায়লাৰত উৎপাদিত সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত নাৰিকলৰ আঁহ বা ক’য়ৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/56052689/8/INDUSTRY-PROFILE |title=coir |publisher=Scribd.com |access-date=2013-09-25}}</ref> ক’য়ৰজাত সামগ্ৰীসমূহ চেৰ্থালা আৰু মান্নানচেৰী অঞ্চলত পোৱা যায়। আনহাতে আৰুকু্ট্টী আৰু কোডামথুৰুথত চূণৰ খোলা, চেংগানুৰত প্লাইউড, আৰুৰত কেলট্ৰন কণ্ট্ৰ’ল, মাভেলিক্কাৰাত পটাচিয়াম ক্ল’ৰাইড আৰু থানেৰমুক্তমত নাৰিকল তথা নাৰিকল তেল পোৱা যায়। এই চহৰসমূহত উৎপাদিত অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ সামগ্ৰীসমূহ হ’ল— শুকান নাৰিকল (কোপ্ৰা), কাচ, দলিচা আৰু দিয়াচলাই।<ref>"coir mat {{cite web|url=http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |title=Resources|access-date=7 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813201755/http://coirboard.gov.in/dir_manufacturers_mats.htm |archive-date=13 August 2011 |df=dmy }}"</ref> বৰ্তমান সময়ত পৰ্যটন খণ্ডই ৰাজহ সংগ্ৰহৰ এক অন্যতম প্ৰধান উৎস হিচাপে গা কৰি উঠিছে। এইটো মূলত ইয়াৰ নাওঘৰসমূহৰ বাবে সম্ভৱ হৈছে, যিয়ে পৰ্যটকসকলক চহৰখনৰ সুন্দৰ জলাশয়সমূহৰ দৃশ্য উপভোগ কৰাৰ সুবিধা দিয়ে। ইয়াৰ আন এটা কাৰণ হ’ল [[Munnar|মুন্নাৰ]], [[Varkala|ভাৰকলা]] আৰু [[Wayanad|ৱায়নাড]]ৰ দৰে অন্যান্য পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ কাষতে এই ঠাইখন অৱস্থিত। কেৰালা পৰ্যটন বিভাগৰ পৰিসংখ্যা অনুসৰি ২০২০ আৰু ২০২১ চনৰ ভিতৰত আল্লেপ্পীত পৰ্যটকৰ আগমন ৭৪.৫৫% বৃদ্ধি পাইছিল। একে সময়তে সমগ্ৰ ৰাজ্যখনৰ গড় বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ৫১.০৯%।<ref>{{Cite web |last=Tourism |first=Kerala |title=Kerala Statistics – 2021 - Highlights |url=https://www.keralatourism.org/tourismstatistics/tourist_statistics_202120220530122636.pdf |access-date=12 January 2023 |website=Kerala Tourism: Official Website |language=English}}</ref> == জলাশয়ৰ ধান খেতি == [[Image:Kerala Kuttanad2.jpg|thumb|কুত্তানাদৰ ধাননি পথাৰ]] আলাপ্পুয়াৰ প্ৰধান জীৱিকা হ’ল কৃষি কাৰ্য। কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলি জনাজাত কুত্তানাদ অঞ্চলটো আলাপ্পুয়াত অৱস্থিত।<ref name="keralatourism.org"/> ভেম্বনাড হ্ৰদৰপৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো তিনিটা পৰ্যায়ত সম্পন্ন হৈছিল। প্ৰথম পৰ্যায়ত চৰকাৰৰফালৰপৰা কোনো বিত্তীয় সাহায্য অবিহনে ব্যক্তিগত উদ্যোগীসকলে এই কাম হাতত লৈছিল। ১৮৬৫ চনত ট্ৰাভাংকোৰ ৰাজ্যৰদ্বাৰা জাৰি কৰা ‘পট্টম ঘোষণা’ই ১৮৬৫ ৰপৰা ১৮৯০ চনৰ ভিতৰত মাটি উদ্ধাৰৰ কাৰ্যসূচীক যথেষ্ট গতি প্ৰদান কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত পথাৰৰপৰা পানী ওলাই পঠোৱাৰ কাম জলচক্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি মানুহে নিজে কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বৃহৎ পৰিমাণৰ মাটি উদ্ধাৰ কৰাত বাধা আহি পৰিছিল। এই সময়ছোৱাত মাত্ৰ প্ৰায় ২৫০ হেক্টৰ মাটিহে উদ্ধাৰ কৰা সম্ভৱ হৈছিল। এই সময়ছোৱাত উদ্ধাৰ কৰা ভেনাদু হ্ৰদ আৰু মাদাতিল হ্ৰদক ভেম্বনাড হ্ৰদৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা প্ৰথমটো ‘কায়াল নিলম’ (হ্ৰদৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা ভূমি) বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite news |author=M.S. Swaminathan, FRS |title=The Kuttanadu Below Sea Level Farming System, India |newspaper=FAO Website |date=May 2013 |page=8 |url=http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150611175117/http://www.fao.org/fileadmin/templates/giahs_assets/Information_Resources_Annexes/Japan_Forum/Kuttanad_Below_Sea_Level_Farming_System.pdf |archive-date=11 June 2015 }}</ref> হ্ৰদৰপৰা মাটি উদ্ধাৰ কৰা আৰু তাত খেতি কৰাৰ এই অগ্ৰগামী কাৰ্যসূচীখন পাল্লিথানম লুকা মাথায়ে আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |author=G S Unnikrishanan Nair |title=Kuttanad; Our Heritage Our wealth |newspaper=KERALA CALLING |date=September 2013 |pages=16–20 |url=http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |access-date=26 Sep 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927092458/http://www.kerala.gov.in/docs/publication/2013/kc/september_13/16.pdf |archive-date=27 September 2013 }}</ref> দ্বিতীয় পৰ্যায়টো ১৮৯০ চনৰপৰা ১৯০৩ চনলৈকে আছিল। ১৯২০ ৰপৰা ১৯৪০ চনৰ ভিতৰত ধানৰ মূল্য আশ্বাতীতভাৱে হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম মন্থৰ হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ১৯৪০ চনৰ আৰম্ভণিতে এই কামে পুনৰ গতি লাভ কৰে। এই সময়ছোৱাত কৃষি উৎপাদন বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে চৰকাৰে ‘অধিক খাদ্য উৎপাদন কৰক’ নামৰ এক অভিযান আৰম্ভ কৰে। চৰকাৰে নতুন মাটি উদ্ধাৰ কাৰ্যসূচীক উদগনি দিবলৈ বিভিন্ন সাহায্যও আগবঢ়াইছিল। ইলেকট্ৰিক মটৰৰ আৱিষ্কাৰে মাটি উদ্ধাৰৰ কাম পূৰ্বৰ তুলনাত বহু সহজ, সুলভ আৰু কম বিপদাশঙ্কা যুক্ত কৰি তুলিছিল। মাটি উদ্ধাৰৰ শেষৰ অংশ অৰ্থাৎ কিউ (Q), এছ (S) আৰু টি (T) ব্লক এই সময়ছোৱাতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|last=Studies Society|first=Thiruvananthapuram Economic|date=August 2017|title=Agricultural Development of Kerala From 1800 AD to 1980 AD: A Survey of Studies|url=http://keralaeconomy.com/admin/pdfs/A%20Survey%20of%20Studies.pdf|website=keralaeconomy.com}}</ref> === মুপ্পালম দলঙৰ পুনৰ নিৰ্মাণ === আলাপ্পুয়া চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰত অৱস্থিত ঐতিহাসিক মুপ্পালম বা ত্ৰিমুখী দলংখন এসময়ত পৰ্যটক আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকলৰ বাবে এক প্ৰধান আকৰ্ষণ আছিল।<ref>{{Cite news |last=Viswam |first=Vishak |date=March 13, 2025 |title=Can Nalpalam fill the big shoes of Alappuzha's iconic Muppalam? |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Mar/13/can-nalpalam-fill-the-big-shoes-of-alappuzhas-iconic-muppalam |work=The New Indian Express |pages=1}}</ref> বৰ্তমান এখন নতুন চাৰিলেনযুক্ত দলং নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰা হৈছে, যাক স্থানীয়ভাৱে ‘নালপালম’ বুলি কোৱা হয়। এই দলংখনে চহৰখনৰ দুটা প্ৰধান খাল ক্ৰমে ভাদা খাল আৰু বাণিজ্যিক খালক সংযোগ কৰে। ই আলাপ্পুয়াৰ পথ নেটৱৰ্ক আৰু পৰিচয়ৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ আহিছে। এই দলংখন বিভিন্ন ভাৰতীয় ভাষা যেনে মালয়ালম, হিন্দী, তামিল, তেলুগু আৰু কানাড়া ভাষাৰ ১০০ তকৈও অধিক চলচ্চিত্ৰত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, যিয়ে ইয়াৰ চিনেমাটিক আকৰ্ষণক প্ৰমাণ কৰে। পূৰ্বৰ মুপ্পালম দলংখন ভাঙি তাৰ ঠাইত নতুন আৰু আধুনিক চাৰিলেনযুক্ত নালপালম দলংখন নিৰ্মাণৰ কাম কৰা হৈছে। কেৰালাৰ গড়কপ্তানী বিভাগৰ (PWD) নেতৃত্বত চলি থকা এই প্ৰকল্পটোৱে এই স্থানৰ সাংস্কৃতিক আৰু দৃশ্যগত গুৰুত্বক অক্ষুণ্ণ ৰখাৰ চেষ্টা কৰিছে। == পৰিবহণ == {{wide image|Pallathuruthi bridge pano small.jpg|1200px|align-cap=center| পাল্লাথুৰুথী দলং}} === পথ পৰিবহণ === ==== ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ==== পানভেল]]ক কন্যা কুমাৰীৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ এই চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। কম্মডী আৰু কালাৰকোডৰ মাজত চহৰৰ যান-জঁট হ্ৰাস কৰিবলৈ আলাপ্পুয়া বাইপাছ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথে আলাপ্পুয়া চহৰক মুম্বাই, উডুপি, মাংগালোৰ, কান্নুৰ, কোঝিকোড়, এৰ্নাকুলাম, কোল্লাম আৰু তিৰুৱনন্তপুৰম আদি প্ৰধান চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। উপকূলীয়-পাহাৰীয়া পৰ্যটন প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে আলাপ্পুয়াক কোদাইকানালৰ সৈতে সংযোগ কৰাত সহায় কৰিবলৈ কেৰালাৰ ১১ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথক ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথলৈ উন্নীত কৰাৰ এক পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/150809/nation-current-affairs/article/jawahar-thayankari-lifts-nehru-trophy|title=Jawahar Thayankari lifts Nehru trophy|newspaper=[[Deccan Chronicle]]|date=9 August 2015}}</ref> ==== ৰাজ্যিক ঘাইপথ ==== [[File:KSRTC Bus stand Alappuzha.jpg|thumb|250px|আলাপ্পুয়া কেএছআৰটিচি বাছ আস্থান]] [[File:AC Road SH-11.JPG|250px|thumb|১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ]] আলাপ্পুয়া জিলাত আঠটা ৰাজ্যিক ঘাইপথ আছে। ইয়াৰে তিনিটা আলাপ্পুয়া চহৰৰপৰা আৰম্ভ হৈছে। ১১ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ কালাৰকোডৰপৰা আৰম্ভ হৈ পেৰুন্নাত শেষ হয়। এই ঘাইপথটোক স্থানীয়ভাৱে এচি ৰোড (আলাপ্পুয়া-চাংগানাচেৰী পথ) বুলি জনা যায় আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২৪.২ কিলোমিটাৰ। এইটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পথ যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক কোট্টায়ম জিলাৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ৪০ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ হ’ল আলাপ্পুয়া জিলাৰ এক আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ, যিয়ে আলাপ্পুয়া চহৰক তামিলনাডুৰ [[মাদুৰাই]] চহৰৰ সৈতে সংযোগ কৰে। আলাপ্পুয়া জিলাৰ এইটোৱেই একমাত্ৰ আন্তঃৰাজ্যিক ঘাইপথ। ৬৬ নম্বৰ ৰাজ্যিক ঘাইপথ আলাপ্পুয়া চহৰৰপৰা আৰম্ভ হৈ থোপ্পুম্পডীত শেষ হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|title=PWD Public Site|access-date=7 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20101201055331/http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|archive-date=1 December 2010|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> আলাপ্পুয়াত দুটা প্ৰধান বাছ টাৰ্মিনেল আছে। কেৰালা ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগমৰ (KSRTC) বাছ আস্থানটো (ৰাজ্যিক জল পৰিবহণ নিগমৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ ওচৰত অৱস্থিত) চৰকাৰী বাছসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আনহাতে বাঝিচেৰীৰ ওচৰত অৱস্থিত ভি কে সোমন মেম’ৰিয়েল পৌৰসভা বাছ আস্থানটো ব্যক্তিগত বাছ আৰু অন্যান্য ৰাজ্যলৈ চলি থকা চুক্তিভিত্তিক বাছ সেৱাসমূহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। KSRTC বাছে আলাপ্পুয়াক বেংগালুৰু, মহীশূৰ, কোল্লুৰ, মাংগালোৰ, চেন্নাই, কইম্বাটুৰ, তিৰুৱনন্তপুৰম আৰু তিৰুভাল্লা আদি স্থানৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ইয়াৰ উপৰি SETC আৰু TNSTCয়ে চহৰখনলৈ দৈনিক কেইবাটাও বাছ সেৱা পৰিচালনা কৰে। কৰ্ণাটক ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগমেও আলাপ্পুয়াৰপৰা দৈনিক দুখন বাছ চলায় বুলি জানিব পৰা গৈছে। ৬৬ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ কাষৰ ৱালাভানাড়ুত এটা নতুন কেএছআৰটিচি (KSRTC) ডিপো আৰু বাছ আস্থান নিৰ্মাণৰ কাম চলি আছে। এই প্ৰকল্পটোৰ উদ্দেশ্য হৈছে এই অঞ্চলৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা উন্নত কৰা আৰু পৰিবহণ আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰা। === জল পৰিবহণ === জিলাখনত ব্যাপক পৰিমাণে থকা জলাশয় আৰু খালসমূহৰ বাবে জল পৰিবহণ ইয়াত অত্যন্ত জনপ্ৰিয়। ৩ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ আলাপ্পুয়াৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। চহৰখনত এটা ৰাজ্যিক জল পৰিবহণ বিভাগৰ ফেৰী ঘাট বা বোট জেটী KSRTC বাছ আস্থানৰ বিপৰীত দিশত অৱস্থিত। ইয়াৰপৰা কোট্টায়ম চহৰ আৰু অন্যান্য সৰু সৰু চহৰ তথা ঘাটসমূহলৈ ফেৰী সেৱা উপলব্ধ আছে। ফুৰিবলৈ অহা পৰ্যটকসকলৰ বাবে হাউচবোটৰ তুলনাত SWTD ফেৰী সেৱা এক সুলভ বিকল্প। [[File:The Public Transport Through Waters in Kerala.jpg|thumb|কেৰালাৰ জলাশয়সমূহত দীৰ্ঘ দূৰত্বৰ পৰিবহণৰ বাবে কেৰালা ৰাজ্যিক পৰিবহণ সংস্থাৰদ্বাৰা পৰিচালিত ৰাজহুৱা জল পৰিবহণ ব্যৱস্থা]] === ৰেল পৰিবহণ === আলাপ্পুয়া চহৰখন এৰ্নাকুলাম–কায়ামকুলাম উপকূলীয় ৰেলপথৰদ্বাৰা সংযোগ হৈ আছে। ই তিৰুৱনন্তপুৰম, কোল্লাম, কোচি, কইম্বাটুৰ, চেন্নাই, দিল্লী, বোকাৰো আৰু মুম্বাইৰ দৰে চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰে। আলাপ্পুয়া ৰেল ষ্টেচন চহৰৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰৰপৰা প্ৰায় ৪ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।<ref>Trains from Alappuzha {{cite web|url=http://www.indiantrains.org/station-details/?code%3DALLP%26name%3DALLEPPEY |title=Indian Trains: Alleppey (ALLP) Railway Station Details |access-date=2011-06-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906084048/http://www.indiantrains.org/station-details/?code=ALLP&name=ALLEPPEY |archive-date=6 September 2011 |df=dmy }}</ref> আলাপ্পুয়াৰপৰা কান্নুৰ, চেন্নাই, ধানবাদ আৰু টাটানগৰ আদি চহৰসমূহলৈ মুঠ চাৰিখন ৰেল যাত্ৰা কৰে। চহৰখনত দিনটোৰ মাজে মাজে বহুতো লোকেল ৰেল চলাচল কৰে, যিবোৰে আলাপ্পুয়াক ওচৰ-পাজৰৰ চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে। যিহেতু আলাপ্পুয়া এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী, সেয়েহে দিল্লী, চণ্ডীগড়, বেংগালুৰু, মাংগালোৰ, কোঝিকোড় আৰু অমৃতসৰৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰসমূহৰপৰা অহা ৰেলসমূহ এই ষ্টেচনৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।<ref>[https://www.atdcalleppey.com/ ATDC – Alleppey Tourism Development Co-operative Society Ltd.], is the premier body in the district of Alleppey, Kerala for the promotion of tourism.</ref> === বিমান পৰিবহণ === চহৰখনৰপৰা উত্তৰ দিশে প্ৰায় ৭৮ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[Cochin International Airport|কোচিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল আটাইতকৈ ওচৰৰ বিমান বন্দৰ। আনহাতে দক্ষিণ দিশে ১৫৯ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[তিৰুৱনন্তপুৰম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান বন্দৰ]] হ’ল জিলাখনক অন্যান্য দেশৰ সৈতে সংযোগ কৰা আন এটা বিমান বন্দৰ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটকসকলে আলাপ্পুয়াত উপস্থিত হ’বলৈ এই বিমান বন্দৰসমূহ ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ ওচৰৰ আন দুটা বিমান বন্দৰ হ'ল কালিকট (২৩৬ কিলোমিটাৰ) আৰু কইম্বাটুৰ (২৫৪ কিলোমিটাৰ) বিমান বন্দৰ। চহৰখনত চৰকাৰী কাম-কাজৰ বাবে এটা হেলিপেড সংৰক্ষিত কৰি ৰখা হৈছে। == প্ৰশাসন আৰু ৰাজনীতি == {| class="wikitable" style="float:right; margin: 0 1em 0 0; " |- ! colspan="2"| আলাপ্পুয়া চহৰৰ বিষয়াসকল |- | জিলা উপায়ুক্ত | আলেকচ ভাৰ্গীছ IAS |- | পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ | মলী জেকব |- | আৰক্ষী অধীক্ষক (ভাৰত) আৰু জিলা আৰক্ষী প্ৰধান | এম পি মোহনচন্দ্ৰন IPS<ref>{{cite web|url=http://alappuzha.nic.in |title=Election 2009 - Alappuzha District, Kerala State, India - Observers |access-date=2012-04-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061530/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011}}</ref> |} [[File:Alappuzha loves Wikimedia IMG 7599.JPG|thumb|250px|আল্লেপ্পী বাৰ এছ’চিয়েশ্যন]] জিলাখনত দুটা প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা প্ৰচলিত আছে। সেই দুটা হ’ল— ৰাজহ আৰু স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন। ৰাজহ ব্যৱস্থাৰ অধীনত জিলাখনক দুটা ৰাজহ বিভাগ, ছটা তালুক আৰু ৯১খন গাঁৱত বিভক্ত কৰা হৈছে। এই দুটা ৰাজহ বিভাগ হ’ল— ৪৭খন গাঁৱেৰে গঠিত চেৰ্থালা, আম্বালাপ্পুৱা আৰু কুত্তানাদ তালুকক সামৰি লোৱা আলাপ্পুয়া বিভাগ, আৰু ৪৪খন গাঁৱেৰে গঠিত কাৰ্তিকাপল্লী, চেংগানুৰ আৰু মাভেলিক্কাৰা তালুকক সামৰি লোৱা চেংগানুৰ বিভাগ। লোকপিয়লেৰ উদ্দেশ্যে চেৰ্থালা পৌৰসভাৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ বাহিৰে আৰুৰ, আৰুকু্ট্টী, কোডামথুৰুথ, থানেৰমুক্তম উত্তৰ, থানেৰমুক্তম দক্ষিণ, ৱায়লাৰ পূব আৰু কোক্কোথামংগলাম গাঁৱক ১৯৮১ চনৰ লোকপিয়লত লোকপিয়ল চহৰ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন-ব্যৱস্থাৰ অধীনত জিলাখনক পাঁচখন বিধিবদ্ধ চহৰ আৰু ৭১খন পঞ্চায়তৰে গঠিত উন্নয়ন ব্লকত বিভক্ত কৰা হৈছে। এটা উন্নয়ন ব্লকৰ এক্তিয়াৰৰ ভিতৰত লোকপিয়ল চহৰৰ অন্তৰ্গত এলেকাসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত হয়।<ref>{{cite web|url=http://alappuzha.nic.in |title=Official Web Site of Alappuzha, Kerala, India |access-date=2011-06-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721162712/http://alappuzha.nic.in |archive-date=21 July 2011 |df=dmy }}</ref> ২০১১ চনৰ কেৰালা ৰাজ্যিক বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ সময়ত আলাপ্পুয়া জিলাত নটা বিধানসভা সমষ্টি আছিল। সেইবোৰ হ’ল— অৰুৰ, চেৰ্থালা, আলাপ্পুয়া, কুত্তানাদ, হৰিপাদ, কায়ামকুলাম, মাভেলিক্কাৰা আৰু চেংগানুৰ।<ref>{{cite web|author=Kerala Legislature |url=http://niyamasabha.org |title=Niyamsabha official site |publisher=Niyamasabha.org |date= |access-date=14 February 2021}}</ref> আলাপ্পুয়া বিধানসভা সমষ্টিটো আলাপ্পুয়া লোকসভা সমষ্টিৰ এক অংশ। জিলাখনৰ আনটো লোকসভা সমষ্টি হ’ল মাভেলিক্কাৰা।<ref>{{Cite web |url=http://eci.nic.in |title=constituency |access-date=9 June 2011 |archive-date=18 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718054105/http://eci.nic.in |url-status=dead }}</ref> {| border="1" |- ! colspan="4" | '''সংসদ প্ৰতিনিধিসকল''' |- ! নাম ! লোকসভা সমষ্টি ! বৰ্ষ ! ৰাজনৈতিক দল |- | পি. কে. বাসুদেৱন নায়াৰ | আলাপ্পুয়া | ১৯৬২–১৯৭৭ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (আম্বালাপ্পুয়া আসন হিচাপে) |- | আৰ. অচ্যুতন | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৬২–১৯৬৭ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | জি. পি. মংগলাথুমডম | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৬৭–১৯৭১ | সংযুক্ত ছচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী |- | আৰ. বালকৃষ্ণ পিল্লাই | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৭১–১৯৭৭ | কেৰালা কংগ্ৰেছ |- | বি. কে. নায়াৰ | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৭৭–১৯৮০ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | সুশীলা গোপালন | আলাপ্পুয়া | ১৯৮০–১৯৮৪ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | অধ্যাপক পি. জে. কুৰিয়েন | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৮০–১৯৮৪, ১৯৮৯-১৯৯৮ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ৱাক্কম পুৰুষোত্তম | আলাপ্পুয়া | ১৯৮৪–১৯৯১ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | থাম্পান থমাছ | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৮৪–১৯৮৯ | জনতা পাৰ্টী |- | টি. জে. আঞ্জলোচ | আলাপ্পুয়া | ১৯৯১–১৯৯৬ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | ৰমেশ চেন্নিথালা | মাভেলিক্কাৰা | ১৯৯৯–২০০৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | চি. এছ. সুজাতা | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৪–২০০৯ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | ভি. এম. সুধীৰন | আলাপ্পুয়া | ১৯৭৭–১৯৮০, ১৯৯৬–২০০৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | ড° কে. এছ. মনোজ | আলাপ্পুয়া | ২০০৪–২০০৯ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০০৯- ২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৯–২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০০৯- ২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০০৯–২০১৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পুয়া | ২০১৪- ২০১৯ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০১৪–২০Ip | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | এ. এম. আৰিফ | আলাপ্পuয়া | ২০১৯–২০২৪ | ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০১৯–২০২৪ | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কে. চি. বেণুগোপাল | আলাপ্পuয়া | ২০২৪- | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |- | কোদিকুন্নিল সুৰেশ | মাভেলিক্কাৰা | ২০২৪- | ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |} == শিক্ষা == [[File:St. Joseph's College for Women Alappuzha.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ চেণ্ট জোচেফছ মহিলা মহাবিদ্যালয়]] [[File:Alappuzha Medical College.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ চৰকাৰী টি. ডি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] [[File:Leo XIII HSS, Alappuzha.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ ত্ৰয়োদশ লিঅ’ হায়াৰ চেকেণ্ডাৰী স্কুল]] সমগ্ৰ জিলাখনতে বিভিন্ন স্কুল, কম্পিউটাৰ প্ৰতিষ্ঠান আৰু কলেজ আছে। ইয়াত ৯খন প্ৰশিক্ষণ স্কুল আছে। লগতে ৪০৫খন নিম্ন প্ৰাথমিক স্কুল আছে। ইয়াত ১০৫খন হাইস্কুল আৰু ৮৭খন উচ্চতৰ মাধ্যমিক স্কুল আছে।<ref>"education in Alappuzha {{cite web |title=Official WEBSITE of Alappuzha, Kerala, India - Education Department |url=http://alappuzha.nic.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061328/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011 |access-date=2011-06-10 |df=dmy}}"</ref> ১৮১৬ চনত আলাপ্পুয়াত প্ৰথমখন স্কুল স্থাপন কৰা হৈছিল। এইখন আছিল চাৰ্চ মিছনেৰী ছ’চাইটি (CMS) স্কুল। ভাৰতৰ প্ৰথম চিএমএছ মিছনেৰী ৰেভাৰেণ্ড থমাছ নৰ্টনে এই স্কুলখন পাতিছিল। আলাপ্পুয়াৰ চিএছআই ক্ৰাইষ্ট চাৰ্চে এই স্কুলখন চলায়। ১৮৮৯ চনৰ ১ জুনত আলাপ্পুয়াত প্ৰথমখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক স্কুল খোলা হৈছিল। এইখন আছিল ত্ৰয়োদশ লিঅ’ হায়াৰ চেকেণ্ডাৰী স্কুল। কোচিৰ পৰ্তুগীজ বিচপ জন গোমেচ পেৰীৰাই এইখন মুকলি কৰিছিল। আলাপ্পুয়াৰ প্ৰথম পলিটেকনিক কলেজখন আছিল কাৰ্মেল পলিটেকনিক কলেজ। ফাদাৰ গিলবাৰ্ট পালাকুনেলে এইখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। চিএমআই ক্ৰমে ইয়াৰ পৰিচালনা কৰে। কাৰ্মেল এতিয়াও ৰাজ্যখনৰ শীৰ্ষ স্থানৰ পলিটেকনিক প্ৰতিষ্ঠান।<ref>"Leo 13 school {{cite web|url=http://alleppeydiocesanschools.org |title=Higher Secondary Schools |access-date=2011-06-10 |url-status=dead |archive-url=https://archive.org |archive-date=26 April 2012 |df=dmy }}"</ref> [[File:Cemp2.jpg|thumb|পুন্নপ্ৰাৰ কলেজ অব ইঞ্জিনিয়াৰিং এণ্ড মেনেজমেণ্ট]] আলাপ্পুয়াৰ কলেজসমূহে শিক্ষাৰ্থীসকলক স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়।<ref>"colleges in Alappuzha {{cite web |title=Official WEBSITE of Alappuzia, Kerala, India - Colleges of Alappuzha |url=http://alappuzha.nic.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807061232/http://alappuzha.nic.in |archive-date=7 August 2011 |access-date=2011-06-10 |df=dmy}}"</ref> === প্ৰধান মহাবিদ্যালয় আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহ === * ইউনিভাৰ্চিটি ইনষ্টিটিউট অব টেকন’লজী (UIT), আলাপ্পুয়া<ref>{{cite web|url=https://uitalleppey.org |title=University Institute of Technology (UIT), Alappuzha}}</ref> * চেৰ্থালা অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://cectl.ac.in |title=College of Engineering, Cherthala |publisher=Cectl.ac.in |access-date=25 September 2013}}</ref> * সনাতন ধৰ্ম কলেজ<ref>{{cite web|url=http://sdcollege.in|title=Welcome - Sanatana Dharma College|accessdate=26 February 2023}}</ref> * এছ. ডি. ৱি. কলা আৰু ব্যাৱহাৰিক বিজ্ঞান কলেজ<ref>{{cite web|url=http://sdvcollege.in|title=Welcome: S. D. V. College of Arts and Applied Science|accessdate=26 February 2023}}</ref> * শ্ৰী নাৰায়ণ কলেজ, চেৰ্থালা<ref>{{cite web|url=http://sncollegecherthala.in|title=SN COLLEGE CHERTHALA|accessdate=26 February 2023|archive-date=22 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160222082800/http://sncollegecherthala.in|url-status=dead}}</ref> * এন.শে‌ছ.এছ. কলেজ, চেৰ্থালা<ref>{{cite web|url=http://grotal.com |title=NSS Alappuzha |publisher=Grotal.com |access-date=25 September 2013}}</ref> * চৰকাৰী কলেজ, আম্বালাপ্পুৱা<ref>{{cite web|url=http://ambalapuzhagc.org|title=Government College, Ambalapuzha|accessdate=26 February 2023}}</ref> * পুন্নপ্ৰা অভিযান্ত্ৰিক আৰু ব্যৱস্থাপনা মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://cempunnapra.org|title=CEM Punnapra|accessdate=26 February 2023}}</ref> * মাৰ গ্ৰেগৰিয়াছ কলেজ, পুন্নপ্ৰা<ref>{{cite web|url=http://margregoriospunnapra.org|title=Mar Gregorios College|access-date=7 October 2018|archive-url=https://archive.org|archive-date=19 October 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> * চেংগানুৰ অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://ceconline.edu |title=College of Engineering (Chengannur) |publisher=Ceconline.edu |access-date=25 September 2013}}</ref> * ব্যাৱহাৰিক বিজ্ঞান কলেজ, মাভেলিক্কাৰা<ref>{{cite web|url=http://kerala.gov.in|title=Profile of the College - College of Applied Sciences, Mavelikkara|accessdate=26 February 2023}}</ref> * কাৰ্মেল অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তি মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web|url=https://carmelcet.in|title=Carmel College of Engineering and Technology|website=www.carmelcet.in}}</ref> * চৰকাৰী টি. ডি. চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web|url=https://tdmcalappuzha.org|title=TD Medical College – Alappuzha}}</ref> * চেণ্ট জোচেফছ মহিলা মহাবিদ্যালয়, আলাপ্পুয়া<ref>{{Cite web |url=http://stjosephcollegeforwomen.com |title=SJCW |access-date=10 June 2011 |archive-date=9 January 2016 |archive-url=https://archive.org |url-status=dead }}</ref> * চেণ্ট মাইকেলছ কলেজ, চেৰ্থালা<ref>SMC {{cite web|url=http://keralauniversity.edu |title=St. Michael's College, Cherthala |access-date=18 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527094214/http://keralauniversity.edu |archive-date=27 May 2010 }}</ref> * টি. কে. মাধৱ মেম’ৰিয়েল কলেজ<ref>{{cite web|url=http://keralauniversity.edu |title=T.K. Madhava Memorial College, Nangiarkulangara |access-date=18 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110926212337/http://keralauniversity.edu |archive-date=26 September 2011 |df=dmy }}</ref> * চেণ্ট অ্যালোইচিয়াছ কলেজ, এদাথুয়া<ref>{{cite web |url=http://aloysiuscollege.org |title=St Aloysius |publisher=Aloysiuscollege.org |access-date=25 September 2013 |archive-date=29 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130829023214/http://aloysiuscollege.org |url-status=dead }}</ref> * বিচপ মূৰ কলেজ, মাভেলিক্কাৰা * মিলাদ-ই-শ্বেৰিফ মেম’ৰিয়েল কলেজ, কায়ামকুলাম (MSM) * খ্ৰীষ্টান কলেজ, চেংগানুৰ == ধৰ্মীয় উপাসনাগাৰসমূহ == [[File:Ambalappuzha Temple.JPG|thumb|আম্বালাপ্পুৱা শ্ৰীকৃষ্ণ স্বামী মন্দিৰ]] [[File:Our Lady of Mount Carmel Cathedral.jpg|thumb|আলাপ্পুয়াৰ আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল]] [[File:St. Andrew's Forane Church of Arthunkal.jpg|thumb|আৰ্থুংকালৰ চেণ্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা]] === আলাপ্পুয়াৰ হিন্দু মন্দিৰসমূহ === * আম্বালাপ্পুৱা শ্ৰীকৃষ্ণ স্বামী মন্দিৰ * আনন্দেশ্বৰম মহাদেৱ মন্দিৰ * চাক্কুলাথুকাভু মন্দিৰ (ভাগৱতী মন্দিৰ) * চেট্টিকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ * চেংগানুৰ মহাদেৱ মন্দিৰ * হৰিপাদ শ্ৰী সুব্ৰহ্মণ্য স্বামী মন্দিৰ * কানিচুকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ * কান্দিয়ুৰ শ্ৰী মহাদেৱ মন্দিৰ, মাভেলিক্কাৰা * মন্নাৰাছালা মন্দিৰ * মুল্লাক্কাল ৰাজৰাজেশ্বৰী মন্দিৰ * পদনিলম পৰব্ৰহ্ম মন্দিৰ, নুৰানাদ * ত্ৰিপুলিয়ুৰ মহাৱিষ্ণু মন্দিৰ * থ্ৰিচিট্টাত মহাৱিষ্ণু মন্দিৰ * বলিয়াকুলাংগাৰা দেৱী মন্দিৰ, কাৰ্তিকাপল্লী === আলাপ্পুয়াৰ খ্ৰীষ্টান গীৰ্জাসমূহ === * আৱাৰ লেডী অৱ মাউণ্ট কাৰ্মেল কেথেড্ৰেল, আলাপ্পুয়া * চেণ্ট এণ্ড্ৰিউছ বেচিলিকা, আৰ্থুংকাল * চেণ্ট জৰ্জ ফ’ৰেন গীৰ্জা, এদাথুয়া * চেণ্ট মেৰী বেচিলিকা, চম্পাকুলাম (চম্পাকুলাম কাল্লুৰকাডু বেচিলিকা) * চেণ্ট থমাছ গীৰ্জা, থুম্পোলী (থুম্পোলী পল্লী) * চেণ্ট মেৰী ফ’ৰেন গীৰ্জা, পুলিনকুন্নু === আলাপ্পuয়াৰ ইছলামীয় মছজিদসমূহ === * মকাম মছজিদ, চিভিল ষ্টেচন ৱাৰ্ড, আলাপ্পুয়া।<ref name="sunni">{{Cite web |last=SUNNIVOICE |date=2021-12-31 |title=ആലപ്പുഴ: കനാൽ കരകളിലെ പൈതൃകക്കാഴ്ചകൾ |url=https://sunnivoice.net/%e0%b4%86%e0%b4%b2%e0%b4%aa%e0%b5%8d%e0%b4%aa%e0%b5%81%e0%b4%b4-%e0%b4%95%e0%b4%a8%e0%b4%be%e0%b5%bd-%e0%b4%95%e0%b4%b0%e0%b4%95%e0%b4%b3%e0%b4%bf%e0%b4%b2%e0%b5%86-%e0%b4%aa%e0%b5%88%e0%b4%a4/ |access-date=2024-06-27 |language=ml}}</ref> * সৌকাৰ মছজিদ, ১৮৫০ চনত নিৰ্মিত এটা মছজিদ।<ref name="News18">{{cite news |title=ആലപ്പുഴ പൈതൃകപദ്ധതിയിൽ മുഖംമിനുക്കി ' സൗക്കാർ മസ്ജിദ് ' |url=https://malayalam.news18.com/news/alappuzha/sawker-masjid-timeless-beacon-of-spiritual-heritage-in-alappuzha-local18-649587.html |work=News18 മലയാളം |date=14 January 2024 |language=ml}}</ref> == ক্ৰীড়া == [[File:Nehru Trophy Boat Race 2012 7791.JPG|250px|thumb|নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল আলাপ্পুয়াৰ ওচৰৰ পুন্নমদা হ্ৰদত অনুষ্ঠিত এক জনপ্ৰিয় খেল]] আলাপ্পুয়াত নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। এই প্ৰতিযোগিতাখন চহৰখনৰ ওচৰৰ পুন্নমদা হ্ৰদত খেলা হয়।<ref>{{Cite web |title=The Nehru Trophy Boat Race |url=https://utsav.gov.in/view-event/nehru-trophy-boat-race#:~:text=The%20Nehru%20Trophy%20Boat%20Race%20is%20one,there%20is%20an%20interesting%20story%20behind%20it.}}</ref> ১৯৫২ চনত ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী জৱাহৰলাল নেহৰুৱে কেৰালা ভ্ৰমণ কৰিছিল। সেই সময়ত আল্লেপ্পীৰ ৰাইজে তেওঁলোকৰ সন্মানীয় অতিথিজনৰ বাবে এক বিশেষ মনোৰঞ্জনৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। ইয়াৰ বাবে তেওঁলোকে এক ঐতিহ্যবাহী নাও দৌৰ প্ৰতিযোগিতাৰ আয়োজন কৰিছিল। এই খেলখন দেখি নেহৰু অত্যন্ত উৎসাহিত হৈ পৰিছিল। তেওঁ নিৰাপত্তা বিষয়াসকলৰ বাধা নেওচি নিজেই ‘নডুভাগম চন্দন’ নামৰ এখন নাৱত জাঁপ দি উঠিছিল। নাৱত উঠি পোৱা এই আনন্দৰ বাবেই তেওঁ প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ীক প্ৰদান কৰিবলৈ এটা ৰোলিং ট্ৰফী উপহাৰ দিছিল। এই নাও দৌৰৰ বাহিৰেও ক্ৰিকেট, ফুটবল, বাস্কেটবল আৰু নাও চলোৱা (ৰোয়িং) আদি এই চহৰৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেলসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০১৫ চনত কেৰালা ক্ৰিকেট সন্থাই আলাপ্পুয়াত ‘কেচিএ ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম’ উদ্বোধন কৰে। এইখন এখন এ-ক্লাছ শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম।<ref>{{cite web|url=http://www.keralacricketassociation.com/Alappuzha-cg|title=SD College- KCA Cricket Ground- Alapuzha}}</ref> == প্ৰখ্যাত ব্যক্তিসকল == * থকাঝি শিৱশংকৰ পিল্লাই - ঔপন্যাসিক আৰু চুটিগল্প লেখক, ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ সাহিত্য বঁটা জ্ঞানপীঠ লাভ কৰিছিল। * ৱায়লাৰ ৰামবৰ্মা - মালয়ালম কবি আৰু চলচ্চিত্ৰ গীতিকাৰ * আৰাট্টুপুঝা ৱেলায়ুধ পণিক্কৰ - কেৰালাৰ সমাজ সংস্কাৰক * এম. কে. চানু – লেখক, সমালোচক আৰু সমাজকৰ্মী, মানৱ অধিকাৰৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাৰ এজন স্থায়ী সদস্য * ইৰায়িম্মান থাম্পী - কৰ্ণাটকী সংগীতজ্ঞ তথা কেৰালাৰ এজন সংগীত সুৰকাৰ * কাভালাম নাৰায়ণ পণিক্কৰ - পৰিচালক, কবি * এছ. ডি. শিবুলাল - ইনফ’চিচৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আৰু পৰিচালন সঞ্চালক * নৱজ্যোতি শ্ৰী কৰুণাকৰ গুৰু - চন্থীগিৰি আশ্ৰমৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * গণেশ পুথুৰ - লেখক, কেন্দ্ৰীয় সাহিত্য অকাডেমী বঁটা বিজয়ী * পি. এছ. কাৰ্তিকেন - এছ. এন. ট্ৰাষ্টৰ প্ৰাক্তন সম্পাদক, এছএনডিপী য়োগমৰ প্ৰাক্তন সঞ্চালক, বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য (অৰুৰ), দিনমণি দৈনিক কাকতৰ মুখ্য সম্পাদক * পি. নাৰায়ণ কুৰুপ - মালয়ালম কবি * জয় জে. কাইমাপৰম্বন - ইংৰাজী আৰু মালয়ালম লেখক * ইত্তী অচ্যুতন - হৰ্টাচ মালাবাৰিকাচ সংকলনৰ বাবে নৃ-চিকিৎসাসংক্ৰান্তীয় তথ্যৰ প্ৰধান যোগান ধৰোঁতা * এলিয়েন’ৰ চিনক্লেয়াৰ ৰ’ড - ব্ৰিটিছ মালী আৰু উদ্যান শস্যৰ ওপৰত লিখা লেখিকা * ৱি. পি. শিৱকুমাৰ - চুটিগল্প লেখক * ন্যায়াধীশ চি. টি. ৰৱিকুমাৰ - উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ। * এম. জি. শ্ৰীকুমাৰ - সংগীতজ্ঞ, গায়ক আৰু সংগীত পৰিচালক * ৱায়লাৰ শৰৎ চন্দ্ৰ বৰ্মা - কবি আৰু গীতিকাৰ * কাভালাম শ্ৰীকুমাৰ - শাস্ত্ৰীয় সংগীতজ্ঞ, নেপথ্য গায়ক, সুৰকাৰ * ৰাজীৱ আলুঙ্কাল - গীতিকাৰ, কবি আৰু বক্তা === ধৰ্ম === * কৰুণাকৰ গুৰু - চন্থীগিৰি আশ্ৰমৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * পালাক্কাল থমা মালপান - কাৰ্মেলাইটছ অৱ মেৰী ইমাকুলেটৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * মন্সিনিয়ৰ জোচেফ চি. পঞ্জীকাৰণ - মেডিকেল চিষ্টাৰ্ছ অৱ চেণ্ট জোচেফৰ প্ৰতিষ্ঠাপক * এণ্টনী থিয়’ড’ৰ - খ্ৰীষ্টান শিক্ষাবিদ, কবি, সমাজকৰ্মী * চেণ্ট কুৰিয়াকোচ ইলিয়াচ চাভাৰা - খ্ৰীষ্টান সন্ত === ৰাজনীতি === * এ. কে. এণ্টনী - ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাত কেৰালাৰ তিনিবাৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী, ভাৰতৰ প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী * ৱি. এছ. অচ্যুতানন্দন - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু ভাৰতৰ অন্যতম জ্যেষ্ঠ কমিউনিষ্ট ৰাজনীতিবিদ * ৰমেশ চেন্নিথালা - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গৃহমন্ত্ৰী আৰু প্ৰাক্তন বিৰোধী দলপতি, হৰিপাদ সমষ্টিৰ বৰ্তমানৰ বিধানসভা সদস্য। * সুশীলা গোপালন - কেৰালাৰ প্ৰাক্তন উদ্যোগ মন্ত্ৰী আৰু কমিউনিষ্ট নেত্ৰী * কে. আৰ. গৌৰী - কেৰালাৰ প্ৰথম এলডিএফ মন্ত্ৰীসভাৰ ৰাজহ মন্ত্ৰী, কেৰালাত ভূমি সংস্কাৰ আৰম্ভ কৰিছিল, কেৰালা ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাৰ কৃষি মন্ত্ৰী * ৱায়লাৰ ৰৱী - ইউডিএফ মন্ত্ৰীসভাত কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গৃহমন্ত্ৰী, প্ৰাক্তন কেন্দ্ৰীয় প্ৰব্ৰজনকাৰী ভাৰতীয় পৰিক্ৰমা আৰু সংসদীয় পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী * চি. কে. চন্দ্ৰপ্পন - কমিউনিষ্ট নেতা আৰু প্ৰাক্তন সাংসদ * এছ. ৰামচন্দ্ৰন পিল্লাই - ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) ৰ পলিটব্যুৰ’ সদস্য আৰু অল ইণ্ডিয়া কিষাণ সভাৰ সাধাৰণ সম্পাদক * জি. সুধাকৰন - ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী) ৰ সদস্য আৰু কেৰালাৰ প্ৰাক্তন গড়কপ্তানী বিভাগৰ মন্ত্ৰী * পি. পৰমেশ্বৰন - ভাৰতীয় বিচাৰ কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালক; দাৰ্শনিক === চিনেমা === * শ্ৰীকুমাৰন থাম্পী - মালয়ালম চিনেমাৰ গীতিকাৰ, পৰিচালক, প্ৰযোজক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ * জোমন টি. জন - ভাৰতীয় চিনেমেট’গ্ৰাফাৰ * ৰতীশ - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * কুঞ্চাকো - ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক আৰু পৰিচালক * নেডুমুদী বেণু - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা। * ফাজিল - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * কুঞ্চাকো বোবান - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ৰিয়াজ এম টি - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ফাহাদ ফাচিল - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * জগন্নাথ বৰ্মা - কথাকলি শিল্পী, মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ আৰু ধাৰাবাহিকৰ অভিনেতা * অশোকন - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা * ৰাজন পি. দেৱ – মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা আৰু নাট্য ব্যক্তিত্ব * এছ. এল. পুৰম সদানন্দ - মালয়ালম নাট্যকাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ * চেলংগাট গোপালকৃষ্ণন - লেখক আৰু চলচ্চিত্ৰ সমালোচক * ৰাধিকা - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী * নৱোদয় অপ্পাচন - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক আৰু ব্যৱসায়ী * জিজো পুন্নোচ - চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * পদ্মৰাজন - চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * নৰেন্দ্ৰ প্ৰসাদ - চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা, লেখক আৰু সমালোচক * কেপিএচি ললিতা - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী * বীয়েৰ প্ৰসাদ - ভাৰতীয় মালয়ালম গীতিকাৰ আৰু কবি * মধু মুত্তোম - মণিচিত্ৰথাঝু, কাক্কোথিকাভিলে আপ্পুপ্পন থাদিকালৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ * সমন্থা ৰুথ প্ৰভু - অভিনেত্ৰী * নব্যা নায়াৰ - অভিনেত্ৰী * এম. জি. শ্ৰীকুমাৰ - নেপথ্য গায়ক * শ্বাহী কবিৰ - মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু লেখক === ক্ৰীড়া === * প্ৰশান্ত পৰমেশ্বৰন - কেৰালাৰ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেটাৰ ([[ইণ্ডিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ]] আৰু ৰয়েল চেলেঞ্জাৰ্ছ বাংগালোৰৰ খেলুৱৈ) * চজী থমাছ - ক্ৰীড়াবিদ আৰু [[অৰ্জুন বঁটা]] প্ৰাপক * কে. উদয়কুমাৰ - ভাৰতীয় পুৰুষ ৰাষ্ট্ৰীয় ভলীবল দলৰ খেলুৱৈ, অৰ্জুন বঁটা প্ৰাপক == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == {{Commons category|Alappuzha| আলাপ্পুয়া}} * {{Wikivoyage|Alappuzha| আলাপ্পুয়া}} * [https://web.archive.org/web/20100217035703/http://www.swtd.gov.in/ কেৰালা ৰাজ্যিক জল পৰিবহণ বিভাগৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] * [http://alappuzha.nic.in/ আলাপ্পুয়া জিলাৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] * [https://alteredgoal.com/https-alteredgoal-com-backwaters-of-alappuzha/ আলাপ্পুয়াৰ জলাশয়সমূহ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219075158/https://alteredgoal.com/https-alteredgoal-com-backwaters-of-alappuzha/ |date=19 December 2019 }} * [https://www.keralatourism.org/article-venice-of-the-east.html পূবৰ ভেনিচ, আল্লেপ্পী] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211025135417/https://www.keralatourism.org/article-venice-of-the-east.html |date=25 October 2021 }} [[শ্ৰেণী:কেৰালা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নগৰ মহানগৰ]] ok1ltocazk36vr3z4kdfiel3k4ud73h 0 138307 622828 2026-08-02T17:27:35Z AjayDas 12623 [[আলাপ্পুয়া]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 622828 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[আলাপ্পুয়া]] gojjzldbumq2kxxkq8egmixvcl419qr 0 138308 622829 2026-08-02T17:28:49Z AjayDas 12623 [[আলাপ্পুয়া]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 622829 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[আলাপ্পুয়া]] gojjzldbumq2kxxkq8egmixvcl419qr 0 138309 622835 2026-08-02T17:47:17Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622835 wikitext text/x-wiki '''শ্বেতপত্ৰ''' মানে এক তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰতিৱেদন, যিয়ে এটা জটিল বিষয়ৰ ব্যাখ্যা আৰু বিষয়টোৰ ওপৰত পৃষ্ঠপোষকৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই নথি-পত্ৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাঠকসকলক কোনো সমস্যা বুজা, কোনো সমস্যা সমাধান কৰা বা সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰা। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ এটা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱস্থান পত্ৰ]] বা উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদন। এই প্ৰতিৱেদনসমূহৰ পূৰ্বৰ ৰূপসমূহক [[নিৰ্দেশনা পত্ৰ]] বুলি কোৱা হৈছিল। শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায়ে ব্যৱসায়ত কৰা হয়, আৰু কেতিয়াবা ৰাজনীতি আৰু শিক্ষাতো। ১৯৯০ চনৰপৰা এই নথি-পত্ৰসমূহ ব্যৱসায়ত বিক্ৰী বা বিপণন নথি হিচাপে প্ৰসাৰিত হৈছে; ১০ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) কাম কৰা বজাৰকৰ্তাসকলৰ অধিকাংশই উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে যোৱা বছৰত এখন শ্বেতপত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।[1] বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ গ্ৰাহকৰ আগত এটা নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিপণন উপস্থাপনৰ সৈতে মিল আছে।[2][3] সেই হিচাপে ইয়াক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা [[ধূসৰ সাহিত্য]] বুলি ক’ব পাৰি। 1d8lu2is2x86k9obh3ex4mkhca8meuc 622836 622835 2026-08-02T17:48:47Z Pranamikaadhikary 27435 622836 wikitext text/x-wiki '''শ্বেতপত্ৰ''' মানে এক তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰতিৱেদন, যিয়ে এটা জটিল বিষয়ৰ ব্যাখ্যা আৰু বিষয়টোৰ ওপৰত পৃষ্ঠপোষকৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই নথি-পত্ৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাঠকসকলক কোনো সমস্যা বুজা, কোনো সমস্যা সমাধান কৰা বা সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰা। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ এটা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱস্থান পত্ৰ]] বা উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদন। এই প্ৰতিৱেদনসমূহৰ পূৰ্বৰ ৰূপসমূহক [[নিৰ্দেশনা পত্ৰ]] বুলি কোৱা হৈছিল। শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায়ে ব্যৱসায়ত কৰা হয়, আৰু কেতিয়াবা ৰাজনীতি আৰু শিক্ষাতো। ১৯৯০ চনৰপৰা এই নথি-পত্ৰসমূহ ব্যৱসায়ত বিক্ৰী বা বিপণন নথি হিচাপে প্ৰসাৰিত হৈছে; ১০ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) কাম কৰা বজাৰকৰ্তাসকলৰ অধিকাংশই উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে যোৱা বছৰত এখন শ্বেতপত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=B2B Content Marketing: 2025 Benchmarks & Trends |url=https://contentmarketinginstitute.com/b2b-research/b2b-content-marketing-trends-research-2025 |access-date=2026-04-04 |website=Content Marketing Institute |language=en}}</ref> বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ গ্ৰাহকৰ আগত এটা নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিপণন উপস্থাপনৰ সৈতে মিল আছে।<ref name="SearchSOA">{{cite web |last=Rouse |first=Margaret |title=white paper definition |url=http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |access-date=16 March 2015 |publisher=TechTarget |archive-date=13 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071052/http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=Stelzner |first=Michael A. |year=2008 |title=Learn all about white papers |url=http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702192610/http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |archive-date=2 July 2017 |access-date=18 September 2013 |publisher=Whitepaper Source Publishing}}</ref> সেই হিচাপে ইয়াক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা [[ধূসৰ সাহিত্য]] বুলি ক’ব পাৰি। 8u04brld4jistiznjxutlg3axjxl8r3 622837 622836 2026-08-02T17:49:03Z Pranamikaadhikary 27435 622837 wikitext text/x-wiki '''শ্বেতপত্ৰ''' মানে এক তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰতিৱেদন, যিয়ে এটা জটিল বিষয়ৰ ব্যাখ্যা আৰু বিষয়টোৰ ওপৰত পৃষ্ঠপোষকৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই নথি-পত্ৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাঠকসকলক কোনো সমস্যা বুজা, কোনো সমস্যা সমাধান কৰা বা সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰা। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ এটা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱস্থান পত্ৰ]] বা উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদন। এই প্ৰতিৱেদনসমূহৰ পূৰ্বৰ ৰূপসমূহক [[নিৰ্দেশনা পত্ৰ]] বুলি কোৱা হৈছিল। শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায়ে ব্যৱসায়ত কৰা হয়, আৰু কেতিয়াবা ৰাজনীতি আৰু শিক্ষাতো। ১৯৯০ চনৰপৰা এই নথি-পত্ৰসমূহ ব্যৱসায়ত বিক্ৰী বা বিপণন নথি হিচাপে প্ৰসাৰিত হৈছে; ১০ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) কাম কৰা বজাৰকৰ্তাসকলৰ অধিকাংশই উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে যোৱা বছৰত এখন শ্বেতপত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=B2B Content Marketing: 2025 Benchmarks & Trends |url=https://contentmarketinginstitute.com/b2b-research/b2b-content-marketing-trends-research-2025 |access-date=2026-04-04 |website=Content Marketing Institute |language=en}}</ref> বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ গ্ৰাহকৰ আগত এটা নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিপণন উপস্থাপনৰ সৈতে মিল আছে।<ref name="SearchSOA">{{cite web |last=Rouse |first=Margaret |title=white paper definition |url=http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |access-date=16 March 2015 |publisher=TechTarget |archive-date=13 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071052/http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=Stelzner |first=Michael A. |year=2008 |title=Learn all about white papers |url=http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702192610/http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |archive-date=2 July 2017 |access-date=18 September 2013 |publisher=Whitepaper Source Publishing}}</ref> সেই হিচাপে ইয়াক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা [[ধূসৰ সাহিত্য]] বুলি ক’ব পাৰি। ==তথ্যসূত্ৰ== g6ve5rqb02u03m4chtaypmphxrjzlie 622840 622837 2026-08-02T17:50:35Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622840 wikitext text/x-wiki '''শ্বেতপত্ৰ''' মানে এক তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰতিৱেদন, যিয়ে এটা জটিল বিষয়ৰ ব্যাখ্যা আৰু বিষয়টোৰ ওপৰত পৃষ্ঠপোষকৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই নথি-পত্ৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাঠকসকলক কোনো সমস্যা বুজা, কোনো সমস্যা সমাধান কৰা বা সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰা। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ এটা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱস্থান পত্ৰ]] বা উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদন। এই প্ৰতিৱেদনসমূহৰ পূৰ্বৰ ৰূপসমূহক [[নিৰ্দেশনা পত্ৰ]] বুলি কোৱা হৈছিল। শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায়ে ব্যৱসায়ত কৰা হয়, আৰু কেতিয়াবা ৰাজনীতি আৰু শিক্ষাতো। ১৯৯০ চনৰপৰা এই নথি-পত্ৰসমূহ ব্যৱসায়ত বিক্ৰী বা বিপণন নথি হিচাপে প্ৰসাৰিত হৈছে; ১০ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) কাম কৰা বজাৰকৰ্তাসকলৰ অধিকাংশই উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে যোৱা বছৰত এখন শ্বেতপত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=B2B Content Marketing: 2025 Benchmarks & Trends |url=https://contentmarketinginstitute.com/b2b-research/b2b-content-marketing-trends-research-2025 |access-date=2026-04-04 |website=Content Marketing Institute |language=en}}</ref> বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ গ্ৰাহকৰ আগত এটা নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিপণন উপস্থাপনৰ সৈতে মিল আছে।<ref name="SearchSOA">{{cite web |last=Rouse |first=Margaret |title=white paper definition |url=http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |access-date=16 March 2015 |publisher=TechTarget |archive-date=13 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071052/http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=Stelzner |first=Michael A. |year=2008 |title=Learn all about white papers |url=http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702192610/http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |archive-date=2 July 2017 |access-date=18 September 2013 |publisher=Whitepaper Source Publishing}}</ref> সেই হিচাপে ইয়াক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা [[ধূসৰ সাহিত্য]] বুলি ক’ব পাৰি। ==ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ বিপণনত শ্বেতপত্ৰ== আজিৰ তাৰিখত শ্বেতপত্ৰৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল প্ৰকাশক হৈছে ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ কোম্পানী। এই শ্বেতপত্ৰসমূহ দীঘলীয়া আকাৰৰ বিষয়-বস্তু যিয়ে প্ৰতিৱেদন পৃষ্ঠপোষকতা কৰা কোম্পানীটোৰপৰা অফাৰ(সমূহ) প্ৰচাৰ কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত তথ্য আৰু যুক্তিসংগত যুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। মূল লক্ষ্য হ’ল এটা নিৰ্দিষ্ট উলম্ব বজাৰ বা ভূমিকাত লক্ষ্য পাঠকসকলক পৃষ্ঠপোষকৰ সিদ্ধান্তৰ সৈতে একমত হ’বলৈ বুজাই দিয়া আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱ নিৰ্বাচন কৰা। বেছিভাগ কোম্পানীতে অনলাইন গৱেষণা আৰু কোম্পানী কাৰ্যবাহীসকলৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰৰ ভিত্তিত কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং দল বা তেওঁলোকে নিযুক্তি দিয়া ঠিকাদাৰে শ্বেতপত্ৰ তৈয়াৰ কৰে। কৰ্পৰেট শ্বেতপত্ৰসমূহ প্ৰায়ে বিক্ৰীৰ লিড সৃষ্টি কৰিবলৈ, চিন্তাৰ নেতৃত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ, ব্যাৱসায়িক গোচৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ, ইমেইল তালিকা বৃদ্ধি কৰিবলৈ, দৰ্শক বৃদ্ধি কৰিবলৈ, আৰু পৃষ্ঠপোষকৰ বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বি টু বি শ্বেতপত্ৰৰ বাবে দৰ্শকসকলৰ ভিতৰত সম্ভাৱ্য গ্ৰাহক, চেনেল অংশীদাৰ, সাংবাদিক, বিশ্লেষক, ব্লগাৰ, বিনিয়োগকাৰী বা আন যিকোনো অংশীদাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। শ্বেতপত্ৰক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা ইনবাউণ্ড মাৰ্কেটিংৰ এটা প্ৰকাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়; অৰ্থাৎ, পঞ্জীয়নৰ সৈতে বা অবিহনে ৱেবত উপলব্ধ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা বিষয়-বস্তু, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল পৃষ্ঠপোষকৰ চাৰ্চ ইঞ্জিনৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰা আৰু ৱেব ট্ৰেফিক গঢ়ি তোলা। বি টু বি শ্বেতপত্ৰত সাধাৰণতে যুক্তি দিয়া হয় যে এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যা সমাধানৰ বাবে এটা বিশেষ প্ৰযুক্তি, পণ্য, মতাদৰ্শ,[4] বা পদ্ধতি আন সকলোতকৈ উন্নত। ==তথ্যসূত্ৰ== qe9biegfu3nfwo7mxfigjld0t05iypk 622846 622840 2026-08-02T17:54:54Z Pranamikaadhikary 27435 /* ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ বিপণনত শ্বেতপত্ৰ */ 622846 wikitext text/x-wiki '''শ্বেতপত্ৰ''' মানে এক তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰতিৱেদন, যিয়ে এটা জটিল বিষয়ৰ ব্যাখ্যা আৰু বিষয়টোৰ ওপৰত পৃষ্ঠপোষকৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই নথি-পত্ৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাঠকসকলক কোনো সমস্যা বুজা, কোনো সমস্যা সমাধান কৰা বা সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰা। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ এটা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱস্থান পত্ৰ]] বা উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদন। এই প্ৰতিৱেদনসমূহৰ পূৰ্বৰ ৰূপসমূহক [[নিৰ্দেশনা পত্ৰ]] বুলি কোৱা হৈছিল। শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায়ে ব্যৱসায়ত কৰা হয়, আৰু কেতিয়াবা ৰাজনীতি আৰু শিক্ষাতো। ১৯৯০ চনৰপৰা এই নথি-পত্ৰসমূহ ব্যৱসায়ত বিক্ৰী বা বিপণন নথি হিচাপে প্ৰসাৰিত হৈছে; ১০ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) কাম কৰা বজাৰকৰ্তাসকলৰ অধিকাংশই উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে যোৱা বছৰত এখন শ্বেতপত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=B2B Content Marketing: 2025 Benchmarks & Trends |url=https://contentmarketinginstitute.com/b2b-research/b2b-content-marketing-trends-research-2025 |access-date=2026-04-04 |website=Content Marketing Institute |language=en}}</ref> বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ গ্ৰাহকৰ আগত এটা নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিপণন উপস্থাপনৰ সৈতে মিল আছে।<ref name="SearchSOA">{{cite web |last=Rouse |first=Margaret |title=white paper definition |url=http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |access-date=16 March 2015 |publisher=TechTarget |archive-date=13 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071052/http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=Stelzner |first=Michael A. |year=2008 |title=Learn all about white papers |url=http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702192610/http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |archive-date=2 July 2017 |access-date=18 September 2013 |publisher=Whitepaper Source Publishing}}</ref> সেই হিচাপে ইয়াক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা [[ধূসৰ সাহিত্য]] বুলি ক’ব পাৰি। ==ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ বিপণনত শ্বেতপত্ৰ== আজিৰ তাৰিখত শ্বেতপত্ৰৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল প্ৰকাশক হৈছে [[ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ]] কোম্পানীসমূহ। এই শ্বেতপত্ৰসমূহ দীঘলীয়া আকাৰৰ বিষয়-বস্তু সম্বলিত, যিয়ে প্ৰতিৱেদন পৃষ্ঠপোষকতা কৰা কোম্পানীটোৰপৰা অফাৰ(সমূহ) প্ৰচাৰ কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত তথ্য আৰু নায্য যুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। মূল লক্ষ্য হ’ল এটা নিৰ্দিষ্ট উলম্ব বজাৰ বা লক্ষ্যকৰা পাঠকসকলক পৃষ্ঠপোষকৰ সিদ্ধান্তৰ সৈতে সহমত হ’বলৈ বুজোৱা আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱক পছন্দ কৰা। বেছিভাগ কোম্পানীতে অনলাইন গৱেষণা আৰু কোম্পানী কাৰ্যবাহীসকলৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰৰ ভিত্তিত কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং দল বা তেওঁলোকে নিযুক্তি দিয়া ঠিকাদাৰে শ্বেতপত্ৰ তৈয়াৰ কৰে। কৰ্পৰেট শ্বেতপত্ৰসমূহ প্ৰায়ে বিক্ৰীৰ ধাৰা সৃষ্টি কৰিবলৈ, চিন্তাৰ নেতৃত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ, ব্যাৱসায়িক গোচৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ, ইমেইল তালিকা বৃদ্ধি কৰিবলৈ, দৰ্শক বৃদ্ধি কৰিবলৈ, আৰু পৃষ্ঠপোষকৰ বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বি টু বি শ্বেতপত্ৰৰ বাবে দৰ্শকসকলৰ ভিতৰত সম্ভাৱ্য গ্ৰাহক, চেনেল অংশীদাৰ, সাংবাদিক, বিশ্লেষক, ব্লগাৰ, বিনিয়োগকাৰী বা আন যিকোনো অংশীদাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। শ্বেতপত্ৰক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা ইনবাউণ্ড মাৰ্কেটিংৰ এটা প্ৰকাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়; অৰ্থাৎ, পঞ্জীয়নৰ সৈতে বা অবিহনে ৱেবত উপলব্ধ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা বিষয়-বস্তু, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল পৃষ্ঠপোষকৰ চাৰ্চ ইঞ্জিনৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰা আৰু ৱেব ট্ৰেফিক গঢ়ি তোলা। বি টু বি শ্বেতপত্ৰত সাধাৰণতে যুক্তি দিয়া হয় যে এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যা সমাধানৰ বাবে এটা বিশেষ প্ৰযুক্তি, পণ্য, মতাদৰ্শ,[4] বা পদ্ধতি আন সকলোতকৈ উন্নত। ==তথ্যসূত্ৰ== hsajyn4r9e5jrh5ir35c3xqvzeue1np 622849 622846 2026-08-02T17:55:26Z Pranamikaadhikary 27435 /* ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ বিপণনত শ্বেতপত্ৰ */ 622849 wikitext text/x-wiki '''শ্বেতপত্ৰ''' মানে এক তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰতিৱেদন, যিয়ে এটা জটিল বিষয়ৰ ব্যাখ্যা আৰু বিষয়টোৰ ওপৰত পৃষ্ঠপোষকৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই নথি-পত্ৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাঠকসকলক কোনো সমস্যা বুজা, কোনো সমস্যা সমাধান কৰা বা সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰা। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ এটা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱস্থান পত্ৰ]] বা উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদন। এই প্ৰতিৱেদনসমূহৰ পূৰ্বৰ ৰূপসমূহক [[নিৰ্দেশনা পত্ৰ]] বুলি কোৱা হৈছিল। শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায়ে ব্যৱসায়ত কৰা হয়, আৰু কেতিয়াবা ৰাজনীতি আৰু শিক্ষাতো। ১৯৯০ চনৰপৰা এই নথি-পত্ৰসমূহ ব্যৱসায়ত বিক্ৰী বা বিপণন নথি হিচাপে প্ৰসাৰিত হৈছে; ১০ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) কাম কৰা বজাৰকৰ্তাসকলৰ অধিকাংশই উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে যোৱা বছৰত এখন শ্বেতপত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=B2B Content Marketing: 2025 Benchmarks & Trends |url=https://contentmarketinginstitute.com/b2b-research/b2b-content-marketing-trends-research-2025 |access-date=2026-04-04 |website=Content Marketing Institute |language=en}}</ref> বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ গ্ৰাহকৰ আগত এটা নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিপণন উপস্থাপনৰ সৈতে মিল আছে।<ref name="SearchSOA">{{cite web |last=Rouse |first=Margaret |title=white paper definition |url=http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |access-date=16 March 2015 |publisher=TechTarget |archive-date=13 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071052/http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=Stelzner |first=Michael A. |year=2008 |title=Learn all about white papers |url=http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702192610/http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |archive-date=2 July 2017 |access-date=18 September 2013 |publisher=Whitepaper Source Publishing}}</ref> সেই হিচাপে ইয়াক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা [[ধূসৰ সাহিত্য]] বুলি ক’ব পাৰি। ==ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ বিপণনত শ্বেতপত্ৰ== আজিৰ তাৰিখত শ্বেতপত্ৰৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল প্ৰকাশক হৈছে [[ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ]] কোম্পানীসমূহ। এই শ্বেতপত্ৰসমূহ দীঘলীয়া আকাৰৰ বিষয়-বস্তু সম্বলিত, যিয়ে প্ৰতিৱেদন পৃষ্ঠপোষকতা কৰা কোম্পানীটোৰপৰা অফাৰ(সমূহ) প্ৰচাৰ কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত তথ্য আৰু নায্য যুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। মূল লক্ষ্য হ’ল এটা নিৰ্দিষ্ট উলম্ব বজাৰ বা লক্ষ্যকৰা পাঠকসকলক পৃষ্ঠপোষকৰ সিদ্ধান্তৰ সৈতে সহমত হ’বলৈ বুজোৱা আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱক পছন্দ কৰা। বেছিভাগ কোম্পানীতে অনলাইন গৱেষণা আৰু কোম্পানী কাৰ্যবাহীসকলৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰৰ ভিত্তিত কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং দল বা তেওঁলোকে নিযুক্তি দিয়া ঠিকাদাৰে শ্বেতপত্ৰ তৈয়াৰ কৰে। কৰ্পৰেট শ্বেতপত্ৰসমূহ প্ৰায়ে বিক্ৰীৰ ধাৰা সৃষ্টি কৰিবলৈ, চিন্তাৰ নেতৃত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ, ব্যাৱসায়িক গোচৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ, ইমেইল তালিকা বৃদ্ধি কৰিবলৈ, দৰ্শক বৃদ্ধি কৰিবলৈ, আৰু পৃষ্ঠপোষকৰ বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বি টু বি শ্বেতপত্ৰৰ বাবে দৰ্শকসকলৰ ভিতৰত সম্ভাৱ্য গ্ৰাহক, চেনেল অংশীদাৰ, সাংবাদিক, বিশ্লেষক, ব্লগাৰ, বিনিয়োগকাৰী বা আন যিকোনো অংশীদাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। শ্বেতপত্ৰক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা ইনবাউণ্ড মাৰ্কেটিংৰ এটা প্ৰকাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়; অৰ্থাৎ, পঞ্জীয়নৰ সৈতে বা অবিহনে ৱেবত উপলব্ধ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা বিষয়-বস্তু, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল পৃষ্ঠপোষকৰ চাৰ্চ ইঞ্জিনৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰা আৰু ৱেব ট্ৰেফিক গঢ়ি তোলা। বি টু বি শ্বেতপত্ৰত সাধাৰণতে যুক্তি দিয়া হয় যে এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যা সমাধানৰ বাবে এটা বিশেষ প্ৰযুক্তি, পণ্য, মতাদৰ্শ,<ref>{{Cite journal|last1=Inwood|first1=Olivia|last2=Zappavigna|first2=Michele|date=2021-02-01|title=Ideology, attitudinal positioning, and the blockchain: a social semiotic approach to understanding the values construed in the whitepapers of blockchain start-ups|url=https://doi.org/10.1080/10350330.2021.1877995|journal=Social Semiotics|volume=33 |issue=3 |pages=451–469|doi=10.1080/10350330.2021.1877995|s2cid=234051310|issn=1035-0330|url-access=subscription}}</ref> বা পদ্ধতি আন সকলোতকৈ উন্নত। ==তথ্যসূত্ৰ== 2ckunfnxbgby9h5x6s0rs7cbwfhgl7x 622850 622849 2026-08-02T18:16:04Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622850 wikitext text/x-wiki '''শ্বেতপত্ৰ''' মানে এক তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰতিৱেদন, যিয়ে এটা জটিল বিষয়ৰ ব্যাখ্যা আৰু বিষয়টোৰ ওপৰত পৃষ্ঠপোষকৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই নথি-পত্ৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাঠকসকলক কোনো সমস্যা বুজা, কোনো সমস্যা সমাধান কৰা বা সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰা। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ এটা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱস্থান পত্ৰ]] বা উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদন। এই প্ৰতিৱেদনসমূহৰ পূৰ্বৰ ৰূপসমূহক [[নিৰ্দেশনা পত্ৰ]] বুলি কোৱা হৈছিল। শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায়ে ব্যৱসায়ত কৰা হয়, আৰু কেতিয়াবা ৰাজনীতি আৰু শিক্ষাতো। ১৯৯০ চনৰপৰা এই নথি-পত্ৰসমূহ ব্যৱসায়ত বিক্ৰী বা বিপণন নথি হিচাপে প্ৰসাৰিত হৈছে; ১০ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) কাম কৰা বজাৰকৰ্তাসকলৰ অধিকাংশই উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে যোৱা বছৰত এখন শ্বেতপত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=B2B Content Marketing: 2025 Benchmarks & Trends |url=https://contentmarketinginstitute.com/b2b-research/b2b-content-marketing-trends-research-2025 |access-date=2026-04-04 |website=Content Marketing Institute |language=en}}</ref> বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ গ্ৰাহকৰ আগত এটা নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিপণন উপস্থাপনৰ সৈতে মিল আছে।<ref name="SearchSOA">{{cite web |last=Rouse |first=Margaret |title=white paper definition |url=http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |access-date=16 March 2015 |publisher=TechTarget |archive-date=13 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071052/http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=Stelzner |first=Michael A. |year=2008 |title=Learn all about white papers |url=http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702192610/http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |archive-date=2 July 2017 |access-date=18 September 2013 |publisher=Whitepaper Source Publishing}}</ref> সেই হিচাপে ইয়াক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা [[ধূসৰ সাহিত্য]] বুলি ক’ব পাৰি। ==ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ বিপণনত শ্বেতপত্ৰ== আজিৰ তাৰিখত শ্বেতপত্ৰৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল প্ৰকাশক হৈছে [[ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ]] কোম্পানীসমূহ। এই শ্বেতপত্ৰসমূহ দীঘলীয়া আকাৰৰ বিষয়-বস্তু সম্বলিত, যিয়ে প্ৰতিৱেদন পৃষ্ঠপোষকতা কৰা কোম্পানীটোৰপৰা অফাৰ(সমূহ) প্ৰচাৰ কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত তথ্য আৰু ন্যায্য যুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। মূল লক্ষ্য হ’ল এটা নিৰ্দিষ্ট উলম্ব বজাৰ বা লক্ষ্যকৰা পাঠকসকলক পৃষ্ঠপোষকৰ সিদ্ধান্তৰ সৈতে সহমত হ’বলৈ বুজোৱা আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱক পছন্দ কৰা। বেছিভাগ কোম্পানীতে অনলাইন গৱেষণা আৰু কোম্পানী কাৰ্যবাহীসকলৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰৰ ভিত্তিত কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং দল বা তেওঁলোকে নিযুক্তি দিয়া ঠিকাদাৰে শ্বেতপত্ৰ তৈয়াৰ কৰে। কৰ্পৰেট শ্বেতপত্ৰসমূহ প্ৰায়ে বিক্ৰীৰ ধাৰা সৃষ্টি কৰিবলৈ, চিন্তাৰ নেতৃত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ, ব্যাৱসায়িক গোচৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ, ইমেইল তালিকা বৃদ্ধি কৰিবলৈ, দৰ্শক বৃদ্ধি কৰিবলৈ, আৰু পৃষ্ঠপোষকৰ বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বি টু বি শ্বেতপত্ৰৰ বাবে দৰ্শকসকলৰ ভিতৰত সম্ভাৱ্য গ্ৰাহক, চেনেল অংশীদাৰ, সাংবাদিক, বিশ্লেষক, ব্লগাৰ, বিনিয়োগকাৰী বা আন যিকোনো অংশীদাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। শ্বেতপত্ৰক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা ইনবাউণ্ড মাৰ্কেটিংৰ এটা প্ৰকাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়; অৰ্থাৎ, পঞ্জীয়নৰ সৈতে বা অবিহনে ৱেবত উপলব্ধ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা বিষয়-বস্তু, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল পৃষ্ঠপোষকৰ চাৰ্চ ইঞ্জিনৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰা আৰু ৱেব ট্ৰেফিক গঢ়ি তোলা। বি টু বি শ্বেতপত্ৰত সাধাৰণতে যুক্তি দিয়া হয় যে এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যা সমাধানৰ বাবে এটা বিশেষ প্ৰযুক্তি, পণ্য, মতাদৰ্শ,<ref>{{Cite journal|last1=Inwood|first1=Olivia|last2=Zappavigna|first2=Michele|date=2021-02-01|title=Ideology, attitudinal positioning, and the blockchain: a social semiotic approach to understanding the values construed in the whitepapers of blockchain start-ups|url=https://doi.org/10.1080/10350330.2021.1877995|journal=Social Semiotics|volume=33 |issue=3 |pages=451–469|doi=10.1080/10350330.2021.1877995|s2cid=234051310|issn=1035-0330|url-access=subscription}}</ref> বা পদ্ধতি আন সকলোতকৈ উন্নত। বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ মূলতঃ তিনিটা প্ৰকাৰৰ[5]: '''পটভূমি''': এটা নিৰ্দিষ্ট বিক্ৰেতাৰ প্ৰস্তাৱৰ বৈশিষ্ট্য আৰু সুবিধাসমূহ বৰ্ণনা কৰে; ই হয় এটা পণ্য, সেৱা বা পদ্ধতি। এই ধৰণৰ শ্বেতপত্ৰখন পণ্য মুকলিৰ লগত বা বিক্ৰী ফানেলৰ তলৰফালে বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ শেষৰফালে কাৰিকৰী মূল্যায়ন সমৰ্থন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। এইটোৱেই হৈছে উৎপাদন কৰাটো কম প্ৰত্যাহ্বানজনক ধৰণৰ, কিয়নো ইয়াৰ বহুখিনি বিষয়-বস্তু পৃষ্ঠপোষকৰপৰা সহজেই উপলব্ধ। '''সংখ্যাযুক্ত তালিকা''': এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ বিষয়ে টিপচ্, প্ৰশ্ন বা পইণ্টৰ এটা গোট উপস্থাপন কৰে। এই ধৰণৰ নতুন বা উত্তেজক দৃষ্টিভংগীৰে মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ, বা প্ৰতিযোগীৰ ওপৰত নিন্দা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। [[লিষ্টিকল]] বুলিও কোৱা হয়, ই এটা আটাইতকৈ দ্ৰুত ধৰণ; প্ৰায়ে এটা [[মন্থন অধিৱেশন]]ৰপৰা উদ্ভাৱন কৰা ই এখন সংখ্যাযুক্ত তালিকা, ইয়াত প্ৰতিটো বস্তুক এটা পৃথক বিন্দু হিচাপে উপস্থাপন কৰিব পাৰি, এটা কথাই কথাই যুক্তিবাদ কৰা যুক্তিৰ অংশ নহয়। '''সমস্যা/সমাধান''': এটা বিৰক্তিকৰ ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ নতুন, উন্নত সমাধানৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। এই ধৰণৰ ব্যৱহাৰ বিক্ৰী ফানেলৰ ওপৰত বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ আৰম্ভণিতে লিড সৃষ্টি কৰিবলৈ, মনৰ অংশীদাৰিত্ব গঢ়ি তুলিবলৈ বা অংশীদাৰসকলক অৱগত আৰু বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ধৰণৰ উৎপাদন কৰাটো আটাইতকৈ প্ৰত্যাহ্বানজনক, কিয়নো ইয়াৰ বাবে বিস্তৃত গৱেষণা আৰু বুজাব পৰা লিখাৰ প্ৰয়োজন; প্ৰায়ে এইবোৰে এটা বজাৰ স্থানৰ এটা বাধ্যতামূলক মানসিক মানচিত্ৰ তৈয়াৰ কৰিব লাগিব আৰু সেই স্থানৰ ভিতৰত কেইবাটাও প্ৰতিযোগী কোম্পানীক স্থান দিব লাগিব। সঠিকভাৱে কৰা সমস্যা/সমাধানৰ শ্বেতপত্ৰই পৃষ্ঠপোষকৰ বাবে বিশ্বাস আৰু বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিব পাৰে। সংখ্যাযুক্ত তালিকা এখন অন্য যিকোনো ধৰণৰ সৈতে সংযুক্ত হ’ব পাৰে যদিও, সমস্যা/সমাধানৰ বগা কাগজৰ সৈতে পটভূমিৰ সংযুক্ত কৰাটো কঠিন। এটা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়ে এটা বিশেষ সামগ্ৰী বা সেৱাৰ সবিশেষ ভিতৰলৈ জুমি চালে, এটা সমস্যা/সমাধানে উদ্যোগব্যাপী সমস্যা এটাক বাহিৰলৈ চায়। এইটো যথেষ্ট মাইক্ৰস্কোপৰদ্বাৰা চোৱা আৰু টেলিস্কোপৰদ্বাৰা চোৱাৰ মাজৰ পাৰ্থক্যৰ দৰেই।[6] ==তথ্যসূত্ৰ== p5y9xoczl9sqn9pvi5tskyulr0aes69 622851 622850 2026-08-02T18:16:58Z Pranamikaadhikary 27435 /* ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ বিপণনত শ্বেতপত্ৰ */ 622851 wikitext text/x-wiki '''শ্বেতপত্ৰ''' মানে এক তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰতিৱেদন, যিয়ে এটা জটিল বিষয়ৰ ব্যাখ্যা আৰু বিষয়টোৰ ওপৰত পৃষ্ঠপোষকৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই নথি-পত্ৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাঠকসকলক কোনো সমস্যা বুজা, কোনো সমস্যা সমাধান কৰা বা সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰা। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ এটা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱস্থান পত্ৰ]] বা উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদন। এই প্ৰতিৱেদনসমূহৰ পূৰ্বৰ ৰূপসমূহক [[নিৰ্দেশনা পত্ৰ]] বুলি কোৱা হৈছিল। শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায়ে ব্যৱসায়ত কৰা হয়, আৰু কেতিয়াবা ৰাজনীতি আৰু শিক্ষাতো। ১৯৯০ চনৰপৰা এই নথি-পত্ৰসমূহ ব্যৱসায়ত বিক্ৰী বা বিপণন নথি হিচাপে প্ৰসাৰিত হৈছে; ১০ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) কাম কৰা বজাৰকৰ্তাসকলৰ অধিকাংশই উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে যোৱা বছৰত এখন শ্বেতপত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=B2B Content Marketing: 2025 Benchmarks & Trends |url=https://contentmarketinginstitute.com/b2b-research/b2b-content-marketing-trends-research-2025 |access-date=2026-04-04 |website=Content Marketing Institute |language=en}}</ref> বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ গ্ৰাহকৰ আগত এটা নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিপণন উপস্থাপনৰ সৈতে মিল আছে।<ref name="SearchSOA">{{cite web |last=Rouse |first=Margaret |title=white paper definition |url=http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |access-date=16 March 2015 |publisher=TechTarget |archive-date=13 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071052/http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=Stelzner |first=Michael A. |year=2008 |title=Learn all about white papers |url=http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702192610/http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |archive-date=2 July 2017 |access-date=18 September 2013 |publisher=Whitepaper Source Publishing}}</ref> সেই হিচাপে ইয়াক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা [[ধূসৰ সাহিত্য]] বুলি ক’ব পাৰি। ==ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ বিপণনত শ্বেতপত্ৰ== আজিৰ তাৰিখত শ্বেতপত্ৰৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল প্ৰকাশক হৈছে [[ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ]] কোম্পানীসমূহ। এই শ্বেতপত্ৰসমূহ দীঘলীয়া আকাৰৰ বিষয়-বস্তু সম্বলিত, যিয়ে প্ৰতিৱেদন পৃষ্ঠপোষকতা কৰা কোম্পানীটোৰপৰা অফাৰ(সমূহ) প্ৰচাৰ কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত তথ্য আৰু ন্যায্য যুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। মূল লক্ষ্য হ’ল এটা নিৰ্দিষ্ট উলম্ব বজাৰ বা লক্ষ্যকৰা পাঠকসকলক পৃষ্ঠপোষকৰ সিদ্ধান্তৰ সৈতে সহমত হ’বলৈ বুজোৱা আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱক পছন্দ কৰা। বেছিভাগ কোম্পানীতে অনলাইন গৱেষণা আৰু কোম্পানী কাৰ্যবাহীসকলৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰৰ ভিত্তিত কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং দল বা তেওঁলোকে নিযুক্তি দিয়া ঠিকাদাৰে শ্বেতপত্ৰ তৈয়াৰ কৰে। কৰ্পৰেট শ্বেতপত্ৰসমূহ প্ৰায়ে বিক্ৰীৰ ধাৰা সৃষ্টি কৰিবলৈ, চিন্তাৰ নেতৃত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ, ব্যাৱসায়িক গোচৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ, ইমেইল তালিকা বৃদ্ধি কৰিবলৈ, দৰ্শক বৃদ্ধি কৰিবলৈ, আৰু পৃষ্ঠপোষকৰ বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বি টু বি শ্বেতপত্ৰৰ বাবে দৰ্শকসকলৰ ভিতৰত সম্ভাৱ্য গ্ৰাহক, চেনেল অংশীদাৰ, সাংবাদিক, বিশ্লেষক, ব্লগাৰ, বিনিয়োগকাৰী বা আন যিকোনো অংশীদাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। শ্বেতপত্ৰক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা ইনবাউণ্ড মাৰ্কেটিংৰ এটা প্ৰকাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়; অৰ্থাৎ, পঞ্জীয়নৰ সৈতে বা অবিহনে ৱেবত উপলব্ধ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা বিষয়-বস্তু, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল পৃষ্ঠপোষকৰ চাৰ্চ ইঞ্জিনৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰা আৰু ৱেব ট্ৰেফিক গঢ়ি তোলা। বি টু বি শ্বেতপত্ৰত সাধাৰণতে যুক্তি দিয়া হয় যে এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যা সমাধানৰ বাবে এটা বিশেষ প্ৰযুক্তি, পণ্য, মতাদৰ্শ,<ref>{{Cite journal|last1=Inwood|first1=Olivia|last2=Zappavigna|first2=Michele|date=2021-02-01|title=Ideology, attitudinal positioning, and the blockchain: a social semiotic approach to understanding the values construed in the whitepapers of blockchain start-ups|url=https://doi.org/10.1080/10350330.2021.1877995|journal=Social Semiotics|volume=33 |issue=3 |pages=451–469|doi=10.1080/10350330.2021.1877995|s2cid=234051310|issn=1035-0330|url-access=subscription}}</ref> বা পদ্ধতি আন সকলোতকৈ উন্নত। বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ মূলতঃ তিনিটা প্ৰকাৰৰ<ref>{{Cite book |last=Graham |first=Gordon |title=White Papers For Dummies |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |year=2013 |isbn=9781118496923 |location=Hoboken, New Jersey |pages=103-170}}</ref>: '''পটভূমি''': এটা নিৰ্দিষ্ট বিক্ৰেতাৰ প্ৰস্তাৱৰ বৈশিষ্ট্য আৰু সুবিধাসমূহ বৰ্ণনা কৰে; ই হয় এটা পণ্য, সেৱা বা পদ্ধতি। এই ধৰণৰ শ্বেতপত্ৰখন পণ্য মুকলিৰ লগত বা বিক্ৰী ফানেলৰ তলৰফালে বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ শেষৰফালে কাৰিকৰী মূল্যায়ন সমৰ্থন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। এইটোৱেই হৈছে উৎপাদন কৰাটো কম প্ৰত্যাহ্বানজনক ধৰণৰ, কিয়নো ইয়াৰ বহুখিনি বিষয়-বস্তু পৃষ্ঠপোষকৰপৰা সহজেই উপলব্ধ। '''সংখ্যাযুক্ত তালিকা''': এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ বিষয়ে টিপচ্, প্ৰশ্ন বা পইণ্টৰ এটা গোট উপস্থাপন কৰে। এই ধৰণৰ নতুন বা উত্তেজক দৃষ্টিভংগীৰে মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ, বা প্ৰতিযোগীৰ ওপৰত নিন্দা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। [[লিষ্টিকল]] বুলিও কোৱা হয়, ই এটা আটাইতকৈ দ্ৰুত ধৰণ; প্ৰায়ে এটা [[মন্থন অধিৱেশন]]ৰপৰা উদ্ভাৱন কৰা ই এখন সংখ্যাযুক্ত তালিকা, ইয়াত প্ৰতিটো বস্তুক এটা পৃথক বিন্দু হিচাপে উপস্থাপন কৰিব পাৰি, এটা কথাই কথাই যুক্তিবাদ কৰা যুক্তিৰ অংশ নহয়। '''সমস্যা/সমাধান''': এটা বিৰক্তিকৰ ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ নতুন, উন্নত সমাধানৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। এই ধৰণৰ ব্যৱহাৰ বিক্ৰী ফানেলৰ ওপৰত বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ আৰম্ভণিতে লিড সৃষ্টি কৰিবলৈ, মনৰ অংশীদাৰিত্ব গঢ়ি তুলিবলৈ বা অংশীদাৰসকলক অৱগত আৰু বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ধৰণৰ উৎপাদন কৰাটো আটাইতকৈ প্ৰত্যাহ্বানজনক, কিয়নো ইয়াৰ বাবে বিস্তৃত গৱেষণা আৰু বুজাব পৰা লিখাৰ প্ৰয়োজন; প্ৰায়ে এইবোৰে এটা বজাৰ স্থানৰ এটা বাধ্যতামূলক মানসিক মানচিত্ৰ তৈয়াৰ কৰিব লাগিব আৰু সেই স্থানৰ ভিতৰত কেইবাটাও প্ৰতিযোগী কোম্পানীক স্থান দিব লাগিব। সঠিকভাৱে কৰা সমস্যা/সমাধানৰ শ্বেতপত্ৰই পৃষ্ঠপোষকৰ বাবে বিশ্বাস আৰু বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিব পাৰে। সংখ্যাযুক্ত তালিকা এখন অন্য যিকোনো ধৰণৰ সৈতে সংযুক্ত হ’ব পাৰে যদিও, সমস্যা/সমাধানৰ বগা কাগজৰ সৈতে পটভূমিৰ সংযুক্ত কৰাটো কঠিন। এটা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়ে এটা বিশেষ সামগ্ৰী বা সেৱাৰ সবিশেষ ভিতৰলৈ জুমি চালে, এটা সমস্যা/সমাধানে উদ্যোগব্যাপী সমস্যা এটাক বাহিৰলৈ চায়। এইটো যথেষ্ট মাইক্ৰস্কোপৰদ্বাৰা চোৱা আৰু টেলিস্কোপৰদ্বাৰা চোৱাৰ মাজৰ পাৰ্থক্যৰ দৰেই।<ref>{{Cite web |last=Graham |first=Gordon |date=2025-03-01 |title=White Paper FAQ (Frequently Asked Questions) |url=https://thatwhitepaperguy.com/white-paper-faq/ |access-date=2026-04-04 |website=That White Paper Guy |language=en-US}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== mul05pyi5qgfmtyo9ouy7z5eqpa6oge 622852 622851 2026-08-02T18:26:08Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622852 wikitext text/x-wiki '''শ্বেতপত্ৰ''' মানে এক তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰতিৱেদন, যিয়ে এটা জটিল বিষয়ৰ ব্যাখ্যা আৰু বিষয়টোৰ ওপৰত পৃষ্ঠপোষকৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই নথি-পত্ৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাঠকসকলক কোনো সমস্যা বুজা, কোনো সমস্যা সমাধান কৰা বা সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰা। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ এটা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱস্থান পত্ৰ]] বা উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদন। এই প্ৰতিৱেদনসমূহৰ পূৰ্বৰ ৰূপসমূহক [[নিৰ্দেশনা পত্ৰ]] বুলি কোৱা হৈছিল। শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায়ে ব্যৱসায়ত কৰা হয়, আৰু কেতিয়াবা ৰাজনীতি আৰু শিক্ষাতো। ১৯৯০ চনৰপৰা এই নথি-পত্ৰসমূহ ব্যৱসায়ত বিক্ৰী বা বিপণন নথি হিচাপে প্ৰসাৰিত হৈছে; ১০ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) কাম কৰা বজাৰকৰ্তাসকলৰ অধিকাংশই উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে যোৱা বছৰত এখন শ্বেতপত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=B2B Content Marketing: 2025 Benchmarks & Trends |url=https://contentmarketinginstitute.com/b2b-research/b2b-content-marketing-trends-research-2025 |access-date=2026-04-04 |website=Content Marketing Institute |language=en}}</ref> বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ গ্ৰাহকৰ আগত এটা নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিপণন উপস্থাপনৰ সৈতে মিল আছে।<ref name="SearchSOA">{{cite web |last=Rouse |first=Margaret |title=white paper definition |url=http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |access-date=16 March 2015 |publisher=TechTarget |archive-date=13 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071052/http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=Stelzner |first=Michael A. |year=2008 |title=Learn all about white papers |url=http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702192610/http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |archive-date=2 July 2017 |access-date=18 September 2013 |publisher=Whitepaper Source Publishing}}</ref> সেই হিচাপে ইয়াক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা [[ধূসৰ সাহিত্য]] বুলি ক’ব পাৰি। ==ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ বিপণনত শ্বেতপত্ৰ== আজিৰ তাৰিখত শ্বেতপত্ৰৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল প্ৰকাশক হৈছে [[ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ]] কোম্পানীসমূহ। এই শ্বেতপত্ৰসমূহ দীঘলীয়া আকাৰৰ বিষয়-বস্তু সম্বলিত, যিয়ে প্ৰতিৱেদন পৃষ্ঠপোষকতা কৰা কোম্পানীটোৰপৰা অফাৰ(সমূহ) প্ৰচাৰ কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত তথ্য আৰু ন্যায্য যুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। মূল লক্ষ্য হ’ল এটা নিৰ্দিষ্ট উলম্ব বজাৰ বা লক্ষ্যকৰা পাঠকসকলক পৃষ্ঠপোষকৰ সিদ্ধান্তৰ সৈতে সহমত হ’বলৈ বুজোৱা আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱক পছন্দ কৰা। বেছিভাগ কোম্পানীতে অনলাইন গৱেষণা আৰু কোম্পানী কাৰ্যবাহীসকলৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰৰ ভিত্তিত কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং দল বা তেওঁলোকে নিযুক্তি দিয়া ঠিকাদাৰে শ্বেতপত্ৰ তৈয়াৰ কৰে। কৰ্পৰেট শ্বেতপত্ৰসমূহ প্ৰায়ে বিক্ৰীৰ ধাৰা সৃষ্টি কৰিবলৈ, চিন্তাৰ নেতৃত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ, ব্যাৱসায়িক গোচৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ, ইমেইল তালিকা বৃদ্ধি কৰিবলৈ, দৰ্শক বৃদ্ধি কৰিবলৈ, আৰু পৃষ্ঠপোষকৰ বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বি টু বি শ্বেতপত্ৰৰ বাবে দৰ্শকসকলৰ ভিতৰত সম্ভাৱ্য গ্ৰাহক, চেনেল অংশীদাৰ, সাংবাদিক, বিশ্লেষক, ব্লগাৰ, বিনিয়োগকাৰী বা আন যিকোনো অংশীদাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। শ্বেতপত্ৰক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা ইনবাউণ্ড মাৰ্কেটিংৰ এটা প্ৰকাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়; অৰ্থাৎ, পঞ্জীয়নৰ সৈতে বা অবিহনে ৱেবত উপলব্ধ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা বিষয়-বস্তু, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল পৃষ্ঠপোষকৰ চাৰ্চ ইঞ্জিনৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰা আৰু ৱেব ট্ৰেফিক গঢ়ি তোলা। বি টু বি শ্বেতপত্ৰত সাধাৰণতে যুক্তি দিয়া হয় যে এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যা সমাধানৰ বাবে এটা বিশেষ প্ৰযুক্তি, পণ্য, মতাদৰ্শ,<ref>{{Cite journal|last1=Inwood|first1=Olivia|last2=Zappavigna|first2=Michele|date=2021-02-01|title=Ideology, attitudinal positioning, and the blockchain: a social semiotic approach to understanding the values construed in the whitepapers of blockchain start-ups|url=https://doi.org/10.1080/10350330.2021.1877995|journal=Social Semiotics|volume=33 |issue=3 |pages=451–469|doi=10.1080/10350330.2021.1877995|s2cid=234051310|issn=1035-0330|url-access=subscription}}</ref> বা পদ্ধতি আন সকলোতকৈ উন্নত। বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ মূলতঃ তিনিটাপ্ৰকাৰৰ<ref>{{Cite book |last=Graham |first=Gordon |title=White Papers For Dummies |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |year=2013 |isbn=9781118496923 |location=Hoboken, New Jersey |pages=103-170}}</ref>: '''পটভূমি''': এটা নিৰ্দিষ্ট বিক্ৰেতাৰ প্ৰস্তাৱৰ বৈশিষ্ট্য আৰু সুবিধাসমূহ বৰ্ণনা কৰে; ই হয় এটা পণ্য, সেৱা বা পদ্ধতি। এই ধৰণৰ শ্বেতপত্ৰখন পণ্য মুকলিৰ লগত বা বিক্ৰী ফানেলৰ তলৰফালে বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ শেষৰফালে কাৰিকৰী মূল্যায়ন সমৰ্থন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। এইটোৱেই হৈছে উৎপাদন কৰাটো কম প্ৰত্যাহ্বানজনক ধৰণৰ, কিয়নো ইয়াৰ বহুখিনি বিষয়-বস্তু পৃষ্ঠপোষকৰপৰা সহজেই উপলব্ধ। '''সংখ্যাযুক্ত তালিকা''': এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ বিষয়ে টিপচ্, প্ৰশ্ন বা পইণ্টৰ এটা গোট উপস্থাপন কৰে। এই ধৰণৰ নতুন বা উত্তেজক দৃষ্টিভংগীৰে মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ, বা প্ৰতিযোগীৰ ওপৰত নিন্দা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। [[লিষ্টিকল]] বুলিও কোৱা হয়, ই এটা আটাইতকৈ দ্ৰুত ধৰণ; প্ৰায়ে এটা [[মন্থন অধিৱেশন]]ৰপৰা উদ্ভাৱন কৰা ই এখন সংখ্যাযুক্ত তালিকা, ইয়াত প্ৰতিটো বস্তুক এটা পৃথক বিন্দু হিচাপে উপস্থাপন কৰিব পাৰি, এটা কথাই কথাই যুক্তিবাদ কৰা যুক্তিৰ অংশ নহয়। '''সমস্যা/সমাধান''': এটা বিৰক্তিকৰ ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ নতুন, উন্নত সমাধানৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। এই ধৰণৰ ব্যৱহাৰ বিক্ৰী ফানেলৰ ওপৰত বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ আৰম্ভণিতে লিড সৃষ্টি কৰিবলৈ, মনৰ অংশীদাৰিত্ব গঢ়ি তুলিবলৈ বা অংশীদাৰসকলক অৱগত আৰু বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ধৰণৰ উৎপাদন কৰাটো আটাইতকৈ প্ৰত্যাহ্বানজনক, কিয়নো ইয়াৰ বাবে বিস্তৃত গৱেষণা আৰু বুজাব পৰা লিখাৰ প্ৰয়োজন; প্ৰায়ে এইবোৰে এটা বজাৰ স্থানৰ এটা বাধ্যতামূলক মানসিক মানচিত্ৰ তৈয়াৰ কৰিব লাগিব আৰু সেই স্থানৰ ভিতৰত কেইবাটাও প্ৰতিযোগী কোম্পানীক স্থান দিব লাগিব। সঠিকভাৱে কৰা সমস্যা/সমাধানৰ শ্বেতপত্ৰই পৃষ্ঠপোষকৰ বাবে বিশ্বাস আৰু বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিব পাৰে। সংখ্যাযুক্ত তালিকা এখন অন্য যিকোনো ধৰণৰ সৈতে সংযুক্ত হ’ব পাৰে যদিও, সমস্যা/সমাধানৰ বগা কাগজৰ সৈতে পটভূমিৰ সংযুক্ত কৰাটো কঠিন। এটা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়ে এটা বিশেষ সামগ্ৰী বা সেৱাৰ সবিশেষ ভিতৰলৈ জুমি চালে, এটা সমস্যা/সমাধানে উদ্যোগব্যাপী সমস্যা এটাক বাহিৰলৈ চায়। এইটো যথেষ্ট মাইক্ৰস্কোপৰদ্বাৰা চোৱা আৰু টেলিস্কোপৰদ্বাৰা চোৱাৰ মাজৰ পাৰ্থক্যৰ দৰেই।<ref>{{Cite web |last=Graham |first=Gordon |date=2025-03-01 |title=White Paper FAQ (Frequently Asked Questions) |url=https://thatwhitepaperguy.com/white-paper-faq/ |access-date=2026-04-04 |website=That White Paper Guy |language=en-US}}</ref> ==চৰকাৰত শ্বেতপত্ৰ== শ্বেতপত্ৰ শব্দটোৰ উৎপত্তি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰপৰা হৈছিল, ১৯২২ চনৰ [[চাৰ্চিল শ্বেতপত্ৰ]]খন ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক উদাহৰণ।[7] [[ব্ৰিটিছ চৰকাৰ]]ত শ্বেতপত্ৰ সাধাৰণতে তথাকথিত ''ব্লু বুক''ৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ, দুয়োটা শব্দই নথিখনৰ কভাৰৰ ৰঙৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে।[2] শ্বেতপত্ৰসমূহ হৈছে “অংশগ্ৰহণশীল গণতন্ত্ৰৰ আহিলা ... [এটা] অপৰিৱৰ্তনীয় নীতিগত প্ৰতিশ্ৰুতি নহয়।’’[8] “শ্বেত কাগজসমূহে দৃঢ় চৰকাৰী নীতিসমূহ উপস্থাপন কৰাৰ লগতে একে সময়তে ইয়াৰ ওপৰত মতামত আমন্ত্ৰণ কৰাৰ দ্বৈত ভূমিকা পালন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে।’’ [9] কানাডাত শ্বেতপত্ৰ হৈছে “এটা নীতিগত নথি, কেবিনেটৰদ্বাৰা অনুমোদিত, হাউছ অৱ কমনছত দাখিল কৰা আৰু সাধাৰণ জনতাৰ বাবে উপলব্ধ কৰা।’’ [10] "শ্বেত আৰু [[সেউজপত্ৰ]] ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে নীতিগত তথ্য প্ৰদানে সংসদ সদস্য আৰু জনসাধাৰণৰ মাজত নীতিগত বিষয়সমূহৰ প্ৰতি সজাগতা সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰিব পাৰে আৰু তথ্য আৰু বিশ্লেষণৰ আদান-প্ৰদানক উৎসাহিত কৰিব পাৰে। ই শিক্ষামূলক কৌশল হিচাপেও কাম কৰিব পাৰে।" [11] শ্বেতপত্ৰ হৈছে চৰকাৰে আইন প্ৰণয়নৰ পূৰ্বে নীতিগত পছন্দসমূহ উপস্থাপন কৰাৰ এক উপায়। শ্বেতপত্ৰ প্ৰকাশ কৰিলে বিতৰ্কিত নীতিগত বিষয়সমূহৰ ওপৰত জনমত পৰীক্ষা কৰা হয় আৰু চৰকাৰে ইয়াৰ সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱ জোখাত সহায় কৰে।[12] ইয়াৰ বিপৰীতে বহু বেছি সঘনাই জাৰি কৰা [[সেউজপত্ৰ]]বোৰ অধিক মুকলি। পৰামৰ্শৰ নথি বুলিও কোৱা [[সেউজপত্ৰ]]সমূহে কেৱল অন্য আইনসমূহৰ সবিশেষ কাৰ্যকৰী কৰাৰ কৌশল প্ৰস্তাৱ কৰিব পাৰে, বা ইয়াত এনে প্ৰস্তাৱ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে যাৰ ওপৰত চৰকাৰে জনসাধাৰণৰ মতামত আৰু মতামত লাভ কৰিব বিচাৰে। চৰকাৰী শ্বেতপত্ৰৰ উদাহৰণ হ’ল অষ্ট্ৰেলিয়াত [[অষ্ট্ৰেলিয়াত সম্পূৰ্ণ নিয়োগ]] আৰু যুক্তৰাজ্যত [[১৯৩৯ চনৰ শ্বেতপত্ৰ]] আৰু ১৯৬৬ চনৰ [[প্ৰতিৰক্ষা শ্বেতপত্ৰ]]। ইজৰাইলৰ ইতিহাসত ১৯৩৯ চনৰ ব্ৰিটিছ শ্বেতপত্ৰখন – ব্ৰিটিছ নীতিত জায়নিজমৰ বিৰুদ্ধে তীক্ষ্ণ প্ৰহাৰ হিচাপে চিহ্নিত আৰু সেই সময়ত বাধ্যতামূলক পেলেষ্টাইনত ইহুদী ইছুভ সম্প্ৰদায়ে অতি ক্ষোভেৰে আদৰণি জনোৱা – "দ্য হোৱাইট পেপাৰ" (হিব্ৰু ভাষাত হা'চেফাৰ হা'লাভান הספר הלבן – আক্ষৰিক অৰ্থত "দ্য হোৱাইট বুক") হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়। একেদৰে কানাডাত শ্বেতপত্ৰ শব্দটোৱে প্ৰায়ে বিশেষভাৱে ১৯৬৯ চনৰ শ্বেতপত্ৰখনক বুজায়, য’ত দেশখনৰ খিলঞ্জীয়া আৰু অখিলঞ্জীয়া লোকসকলৰ মাজত থকা সকলো আইনী পাৰ্থক্য বিলুপ্ত কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উত্তৰত খিলঞ্জীয়া কৰ্মীসকলে তেওঁলোকে [[লালপত্ৰ]] বুলি কোৱা এটা প্ৰতিপ্ৰস্তাৱ দাঙি ধৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== dgwsgxvqhvavco4h53bu5sx4w1f2bhm 622853 622852 2026-08-02T18:28:33Z Pranamikaadhikary 27435 /* চৰকাৰত শ্বেতপত্ৰ */ 622853 wikitext text/x-wiki '''শ্বেতপত্ৰ''' মানে এক তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰতিৱেদন, যিয়ে এটা জটিল বিষয়ৰ ব্যাখ্যা আৰু বিষয়টোৰ ওপৰত পৃষ্ঠপোষকৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই নথি-পত্ৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাঠকসকলক কোনো সমস্যা বুজা, কোনো সমস্যা সমাধান কৰা বা সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰা। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ এটা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱস্থান পত্ৰ]] বা উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদন। এই প্ৰতিৱেদনসমূহৰ পূৰ্বৰ ৰূপসমূহক [[নিৰ্দেশনা পত্ৰ]] বুলি কোৱা হৈছিল। শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায়ে ব্যৱসায়ত কৰা হয়, আৰু কেতিয়াবা ৰাজনীতি আৰু শিক্ষাতো। ১৯৯০ চনৰপৰা এই নথি-পত্ৰসমূহ ব্যৱসায়ত বিক্ৰী বা বিপণন নথি হিচাপে প্ৰসাৰিত হৈছে; ১০ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) কাম কৰা বজাৰকৰ্তাসকলৰ অধিকাংশই উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে যোৱা বছৰত এখন শ্বেতপত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=B2B Content Marketing: 2025 Benchmarks & Trends |url=https://contentmarketinginstitute.com/b2b-research/b2b-content-marketing-trends-research-2025 |access-date=2026-04-04 |website=Content Marketing Institute |language=en}}</ref> বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ গ্ৰাহকৰ আগত এটা নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিপণন উপস্থাপনৰ সৈতে মিল আছে।<ref name="SearchSOA">{{cite web |last=Rouse |first=Margaret |title=white paper definition |url=http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |access-date=16 March 2015 |publisher=TechTarget |archive-date=13 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071052/http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=Stelzner |first=Michael A. |year=2008 |title=Learn all about white papers |url=http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702192610/http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |archive-date=2 July 2017 |access-date=18 September 2013 |publisher=Whitepaper Source Publishing}}</ref> সেই হিচাপে ইয়াক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা [[ধূসৰ সাহিত্য]] বুলি ক’ব পাৰি। ==ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ বিপণনত শ্বেতপত্ৰ== আজিৰ তাৰিখত শ্বেতপত্ৰৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল প্ৰকাশক হৈছে [[ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ]] কোম্পানীসমূহ। এই শ্বেতপত্ৰসমূহ দীঘলীয়া আকাৰৰ বিষয়-বস্তু সম্বলিত, যিয়ে প্ৰতিৱেদন পৃষ্ঠপোষকতা কৰা কোম্পানীটোৰপৰা অফাৰ(সমূহ) প্ৰচাৰ কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত তথ্য আৰু ন্যায্য যুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। মূল লক্ষ্য হ’ল এটা নিৰ্দিষ্ট উলম্ব বজাৰ বা লক্ষ্যকৰা পাঠকসকলক পৃষ্ঠপোষকৰ সিদ্ধান্তৰ সৈতে সহমত হ’বলৈ বুজোৱা আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱক পছন্দ কৰা। বেছিভাগ কোম্পানীতে অনলাইন গৱেষণা আৰু কোম্পানী কাৰ্যবাহীসকলৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰৰ ভিত্তিত কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং দল বা তেওঁলোকে নিযুক্তি দিয়া ঠিকাদাৰে শ্বেতপত্ৰ তৈয়াৰ কৰে। কৰ্পৰেট শ্বেতপত্ৰসমূহ প্ৰায়ে বিক্ৰীৰ ধাৰা সৃষ্টি কৰিবলৈ, চিন্তাৰ নেতৃত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ, ব্যাৱসায়িক গোচৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ, ইমেইল তালিকা বৃদ্ধি কৰিবলৈ, দৰ্শক বৃদ্ধি কৰিবলৈ, আৰু পৃষ্ঠপোষকৰ বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বি টু বি শ্বেতপত্ৰৰ বাবে দৰ্শকসকলৰ ভিতৰত সম্ভাৱ্য গ্ৰাহক, চেনেল অংশীদাৰ, সাংবাদিক, বিশ্লেষক, ব্লগাৰ, বিনিয়োগকাৰী বা আন যিকোনো অংশীদাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। শ্বেতপত্ৰক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা ইনবাউণ্ড মাৰ্কেটিংৰ এটা প্ৰকাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়; অৰ্থাৎ, পঞ্জীয়নৰ সৈতে বা অবিহনে ৱেবত উপলব্ধ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা বিষয়-বস্তু, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল পৃষ্ঠপোষকৰ চাৰ্চ ইঞ্জিনৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰা আৰু ৱেব ট্ৰেফিক গঢ়ি তোলা। বি টু বি শ্বেতপত্ৰত সাধাৰণতে যুক্তি দিয়া হয় যে এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যা সমাধানৰ বাবে এটা বিশেষ প্ৰযুক্তি, পণ্য, মতাদৰ্শ,<ref>{{Cite journal|last1=Inwood|first1=Olivia|last2=Zappavigna|first2=Michele|date=2021-02-01|title=Ideology, attitudinal positioning, and the blockchain: a social semiotic approach to understanding the values construed in the whitepapers of blockchain start-ups|url=https://doi.org/10.1080/10350330.2021.1877995|journal=Social Semiotics|volume=33 |issue=3 |pages=451–469|doi=10.1080/10350330.2021.1877995|s2cid=234051310|issn=1035-0330|url-access=subscription}}</ref> বা পদ্ধতি আন সকলোতকৈ উন্নত। বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ মূলতঃ তিনিটাপ্ৰকাৰৰ<ref>{{Cite book |last=Graham |first=Gordon |title=White Papers For Dummies |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |year=2013 |isbn=9781118496923 |location=Hoboken, New Jersey |pages=103-170}}</ref>: '''পটভূমি''': এটা নিৰ্দিষ্ট বিক্ৰেতাৰ প্ৰস্তাৱৰ বৈশিষ্ট্য আৰু সুবিধাসমূহ বৰ্ণনা কৰে; ই হয় এটা পণ্য, সেৱা বা পদ্ধতি। এই ধৰণৰ শ্বেতপত্ৰখন পণ্য মুকলিৰ লগত বা বিক্ৰী ফানেলৰ তলৰফালে বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ শেষৰফালে কাৰিকৰী মূল্যায়ন সমৰ্থন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। এইটোৱেই হৈছে উৎপাদন কৰাটো কম প্ৰত্যাহ্বানজনক ধৰণৰ, কিয়নো ইয়াৰ বহুখিনি বিষয়-বস্তু পৃষ্ঠপোষকৰপৰা সহজেই উপলব্ধ। '''সংখ্যাযুক্ত তালিকা''': এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ বিষয়ে টিপচ্, প্ৰশ্ন বা পইণ্টৰ এটা গোট উপস্থাপন কৰে। এই ধৰণৰ নতুন বা উত্তেজক দৃষ্টিভংগীৰে মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ, বা প্ৰতিযোগীৰ ওপৰত নিন্দা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। [[লিষ্টিকল]] বুলিও কোৱা হয়, ই এটা আটাইতকৈ দ্ৰুত ধৰণ; প্ৰায়ে এটা [[মন্থন অধিৱেশন]]ৰপৰা উদ্ভাৱন কৰা ই এখন সংখ্যাযুক্ত তালিকা, ইয়াত প্ৰতিটো বস্তুক এটা পৃথক বিন্দু হিচাপে উপস্থাপন কৰিব পাৰি, এটা কথাই কথাই যুক্তিবাদ কৰা যুক্তিৰ অংশ নহয়। '''সমস্যা/সমাধান''': এটা বিৰক্তিকৰ ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ নতুন, উন্নত সমাধানৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। এই ধৰণৰ ব্যৱহাৰ বিক্ৰী ফানেলৰ ওপৰত বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ আৰম্ভণিতে লিড সৃষ্টি কৰিবলৈ, মনৰ অংশীদাৰিত্ব গঢ়ি তুলিবলৈ বা অংশীদাৰসকলক অৱগত আৰু বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ধৰণৰ উৎপাদন কৰাটো আটাইতকৈ প্ৰত্যাহ্বানজনক, কিয়নো ইয়াৰ বাবে বিস্তৃত গৱেষণা আৰু বুজাব পৰা লিখাৰ প্ৰয়োজন; প্ৰায়ে এইবোৰে এটা বজাৰ স্থানৰ এটা বাধ্যতামূলক মানসিক মানচিত্ৰ তৈয়াৰ কৰিব লাগিব আৰু সেই স্থানৰ ভিতৰত কেইবাটাও প্ৰতিযোগী কোম্পানীক স্থান দিব লাগিব। সঠিকভাৱে কৰা সমস্যা/সমাধানৰ শ্বেতপত্ৰই পৃষ্ঠপোষকৰ বাবে বিশ্বাস আৰু বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিব পাৰে। সংখ্যাযুক্ত তালিকা এখন অন্য যিকোনো ধৰণৰ সৈতে সংযুক্ত হ’ব পাৰে যদিও, সমস্যা/সমাধানৰ বগা কাগজৰ সৈতে পটভূমিৰ সংযুক্ত কৰাটো কঠিন। এটা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়ে এটা বিশেষ সামগ্ৰী বা সেৱাৰ সবিশেষ ভিতৰলৈ জুমি চালে, এটা সমস্যা/সমাধানে উদ্যোগব্যাপী সমস্যা এটাক বাহিৰলৈ চায়। এইটো যথেষ্ট মাইক্ৰস্কোপৰদ্বাৰা চোৱা আৰু টেলিস্কোপৰদ্বাৰা চোৱাৰ মাজৰ পাৰ্থক্যৰ দৰেই।<ref>{{Cite web |last=Graham |first=Gordon |date=2025-03-01 |title=White Paper FAQ (Frequently Asked Questions) |url=https://thatwhitepaperguy.com/white-paper-faq/ |access-date=2026-04-04 |website=That White Paper Guy |language=en-US}}</ref> ==চৰকাৰত শ্বেতপত্ৰ== শ্বেতপত্ৰ শব্দটোৰ উৎপত্তি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰপৰা হৈছিল, ১৯২২ চনৰ [[চাৰ্চিল শ্বেতপত্ৰ]]খন ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক উদাহৰণ।<ref>{{cite web |last=James |first=Anthony |url=http://klariti.com/white-papers/origin-of-white-papers/ |title=Origin of White Papers |publisher=Klariti.com |date=17 June 2017 |access-date=27 June 2017}}</ref> [[ব্ৰিটিছ চৰকাৰ]]ত শ্বেতপত্ৰ সাধাৰণতে তথাকথিত ''ব্লু বুক''ৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ, দুয়োটা শব্দই নথিখনৰ কভাৰৰ ৰঙৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে।<ref name="SearchSOA" /> শ্বেতপত্ৰসমূহ হৈছে “অংশগ্ৰহণশীল গণতন্ত্ৰৰ আহিলা ... [এটা] অপৰিৱৰ্তনীয় নীতিগত প্ৰতিশ্ৰুতি নহয়।’’<ref name="Doerr">Doerr, Audrey D. The Role of White Papers. In: Doern, G. B. and Peter Aucoin. The Structures of Policy-making in Canada. Toronto, MacMillan, 1971. pp. 179–203.</ref> “শ্বেত কাগজসমূহে দৃঢ় চৰকাৰী নীতিসমূহ উপস্থাপন কৰাৰ লগতে একে সময়তে ইয়াৰ ওপৰত মতামত আমন্ত্ৰণ কৰাৰ দ্বৈত ভূমিকা পালন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে।’’<ref name="Pemberton">Pemberton, John E. Government Green Papers. Library World 71:49 Aug. 1969.</ref> কানাডাত শ্বেতপত্ৰ হৈছে “এটা নীতিগত নথি, কেবিনেটৰদ্বাৰা অনুমোদিত, হাউছ অৱ কমনছত দাখিল কৰা আৰু সাধাৰণ জনতাৰ বাবে উপলব্ধ কৰা।’’<ref name="Doerr2">Doerr, Audrey D. The Role of White Papers in the Policy-making Process: the Experience of the Government of Canada. 1973. Thesis (Ph.D.) – Carleton University. 1. 56.</ref> "শ্বেত আৰু [[সেউজপত্ৰ]] ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে নীতিগত তথ্য প্ৰদানে সংসদ সদস্য আৰু জনসাধাৰণৰ মাজত নীতিগত বিষয়সমূহৰ প্ৰতি সজাগতা সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰিব পাৰে আৰু তথ্য আৰু বিশ্লেষণৰ আদান-প্ৰদানক উৎসাহিত কৰিব পাৰে। ই শিক্ষামূলক কৌশল হিচাপেও কাম কৰিব পাৰে।"<ref name="Doerr3">Doerr, Audrey D. The Machinery of Government. Toronto, Methuen, 1981. p. 153.</ref> শ্বেতপত্ৰ হৈছে চৰকাৰে আইন প্ৰণয়নৰ পূৰ্বে নীতিগত পছন্দসমূহ উপস্থাপন কৰাৰ এক উপায়। শ্বেতপত্ৰ প্ৰকাশ কৰিলে বিতৰ্কিত নীতিগত বিষয়সমূহৰ ওপৰত জনমত পৰীক্ষা কৰা হয় আৰু চৰকাৰে ইয়াৰ সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱ জোখাত সহায় কৰে।<ref name="Chapin">Chapin, Henry and Denis Deneau. Citizen involvement in Public Policy-making: Access and the Policy-making Process. Ottawa, Canadian Council on Social Development, 1978. p. 33.</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে বহু বেছি সঘনাই জাৰি কৰা [[সেউজপত্ৰ]]বোৰ অধিক মুকলি। পৰামৰ্শৰ নথি বুলিও কোৱা [[সেউজপত্ৰ]]সমূহে কেৱল অন্য আইনসমূহৰ সবিশেষ কাৰ্যকৰী কৰাৰ কৌশল প্ৰস্তাৱ কৰিব পাৰে, বা ইয়াত এনে প্ৰস্তাৱ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে যাৰ ওপৰত চৰকাৰে জনসাধাৰণৰ মতামত আৰু মতামত লাভ কৰিব বিচাৰে। চৰকাৰী শ্বেতপত্ৰৰ উদাহৰণ হ’ল অষ্ট্ৰেলিয়াত [[অষ্ট্ৰেলিয়াত সম্পূৰ্ণ নিয়োগ]] আৰু যুক্তৰাজ্যত [[১৯৩৯ চনৰ শ্বেতপত্ৰ]] আৰু ১৯৬৬ চনৰ [[প্ৰতিৰক্ষা শ্বেতপত্ৰ]]। ইজৰাইলৰ ইতিহাসত ১৯৩৯ চনৰ ব্ৰিটিছ শ্বেতপত্ৰখন – ব্ৰিটিছ নীতিত জায়নিজমৰ বিৰুদ্ধে তীক্ষ্ণ প্ৰহাৰ হিচাপে চিহ্নিত আৰু সেই সময়ত বাধ্যতামূলক পেলেষ্টাইনত ইহুদী ইছুভ সম্প্ৰদায়ে অতি ক্ষোভেৰে আদৰণি জনোৱা – "দ্য হোৱাইট পেপাৰ" (হিব্ৰু ভাষাত হা'চেফাৰ হা'লাভান הספר הלבן – আক্ষৰিক অৰ্থত "দ্য হোৱাইট বুক") হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়। একেদৰে কানাডাত শ্বেতপত্ৰ শব্দটোৱে প্ৰায়ে বিশেষভাৱে ১৯৬৯ চনৰ শ্বেতপত্ৰখনক বুজায়, য’ত দেশখনৰ খিলঞ্জীয়া আৰু অখিলঞ্জীয়া লোকসকলৰ মাজত থকা সকলো আইনী পাৰ্থক্য বিলুপ্ত কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উত্তৰত খিলঞ্জীয়া কৰ্মীসকলে তেওঁলোকে [[লালপত্ৰ]] বুলি কোৱা এটা প্ৰতিপ্ৰস্তাৱ দাঙি ধৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== 3irfm5zamu5bjzvm87gax4qxh0xk15g 622854 622853 2026-08-02T18:31:05Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622854 wikitext text/x-wiki '''শ্বেতপত্ৰ''' মানে এক তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰতিৱেদন, যিয়ে এটা জটিল বিষয়ৰ ব্যাখ্যা আৰু বিষয়টোৰ ওপৰত পৃষ্ঠপোষকৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই নথি-পত্ৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাঠকসকলক কোনো সমস্যা বুজা, কোনো সমস্যা সমাধান কৰা বা সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰা। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ এটা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱস্থান পত্ৰ]] বা উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদন। এই প্ৰতিৱেদনসমূহৰ পূৰ্বৰ ৰূপসমূহক [[নিৰ্দেশনা পত্ৰ]] বুলি কোৱা হৈছিল। শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায়ে ব্যৱসায়ত কৰা হয়, আৰু কেতিয়াবা ৰাজনীতি আৰু শিক্ষাতো। ১৯৯০ চনৰপৰা এই নথি-পত্ৰসমূহ ব্যৱসায়ত বিক্ৰী বা বিপণন নথি হিচাপে প্ৰসাৰিত হৈছে; ১০ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) কাম কৰা বজাৰকৰ্তাসকলৰ অধিকাংশই উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে যোৱা বছৰত এখন শ্বেতপত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=B2B Content Marketing: 2025 Benchmarks & Trends |url=https://contentmarketinginstitute.com/b2b-research/b2b-content-marketing-trends-research-2025 |access-date=2026-04-04 |website=Content Marketing Institute |language=en}}</ref> বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ গ্ৰাহকৰ আগত এটা নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিপণন উপস্থাপনৰ সৈতে মিল আছে।<ref name="SearchSOA">{{cite web |last=Rouse |first=Margaret |title=white paper definition |url=http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |access-date=16 March 2015 |publisher=TechTarget |archive-date=13 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071052/http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=Stelzner |first=Michael A. |year=2008 |title=Learn all about white papers |url=http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702192610/http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |archive-date=2 July 2017 |access-date=18 September 2013 |publisher=Whitepaper Source Publishing}}</ref> সেই হিচাপে ইয়াক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা [[ধূসৰ সাহিত্য]] বুলি ক’ব পাৰি। ==ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ বিপণনত শ্বেতপত্ৰ== আজিৰ তাৰিখত শ্বেতপত্ৰৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল প্ৰকাশক হৈছে [[ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ]] কোম্পানীসমূহ। এই শ্বেতপত্ৰসমূহ দীঘলীয়া আকাৰৰ বিষয়-বস্তু সম্বলিত, যিয়ে প্ৰতিৱেদন পৃষ্ঠপোষকতা কৰা কোম্পানীটোৰপৰা অফাৰ(সমূহ) প্ৰচাৰ কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত তথ্য আৰু ন্যায্য যুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। মূল লক্ষ্য হ’ল এটা নিৰ্দিষ্ট উলম্ব বজাৰ বা লক্ষ্যকৰা পাঠকসকলক পৃষ্ঠপোষকৰ সিদ্ধান্তৰ সৈতে সহমত হ’বলৈ বুজোৱা আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱক পছন্দ কৰা। বেছিভাগ কোম্পানীতে অনলাইন গৱেষণা আৰু কোম্পানী কাৰ্যবাহীসকলৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰৰ ভিত্তিত কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং দল বা তেওঁলোকে নিযুক্তি দিয়া ঠিকাদাৰে শ্বেতপত্ৰ তৈয়াৰ কৰে। কৰ্পৰেট শ্বেতপত্ৰসমূহ প্ৰায়ে বিক্ৰীৰ ধাৰা সৃষ্টি কৰিবলৈ, চিন্তাৰ নেতৃত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ, ব্যাৱসায়িক গোচৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ, ইমেইল তালিকা বৃদ্ধি কৰিবলৈ, দৰ্শক বৃদ্ধি কৰিবলৈ, আৰু পৃষ্ঠপোষকৰ বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বি টু বি শ্বেতপত্ৰৰ বাবে দৰ্শকসকলৰ ভিতৰত সম্ভাৱ্য গ্ৰাহক, চেনেল অংশীদাৰ, সাংবাদিক, বিশ্লেষক, ব্লগাৰ, বিনিয়োগকাৰী বা আন যিকোনো অংশীদাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। শ্বেতপত্ৰক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা ইনবাউণ্ড মাৰ্কেটিংৰ এটা প্ৰকাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়; অৰ্থাৎ, পঞ্জীয়নৰ সৈতে বা অবিহনে ৱেবত উপলব্ধ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা বিষয়-বস্তু, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল পৃষ্ঠপোষকৰ চাৰ্চ ইঞ্জিনৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰা আৰু ৱেব ট্ৰেফিক গঢ়ি তোলা। বি টু বি শ্বেতপত্ৰত সাধাৰণতে যুক্তি দিয়া হয় যে এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যা সমাধানৰ বাবে এটা বিশেষ প্ৰযুক্তি, পণ্য, মতাদৰ্শ,<ref>{{Cite journal|last1=Inwood|first1=Olivia|last2=Zappavigna|first2=Michele|date=2021-02-01|title=Ideology, attitudinal positioning, and the blockchain: a social semiotic approach to understanding the values construed in the whitepapers of blockchain start-ups|url=https://doi.org/10.1080/10350330.2021.1877995|journal=Social Semiotics|volume=33 |issue=3 |pages=451–469|doi=10.1080/10350330.2021.1877995|s2cid=234051310|issn=1035-0330|url-access=subscription}}</ref> বা পদ্ধতি আন সকলোতকৈ উন্নত। বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ মূলতঃ তিনিটাপ্ৰকাৰৰ<ref>{{Cite book |last=Graham |first=Gordon |title=White Papers For Dummies |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |year=2013 |isbn=9781118496923 |location=Hoboken, New Jersey |pages=103-170}}</ref>: '''পটভূমি''': এটা নিৰ্দিষ্ট বিক্ৰেতাৰ প্ৰস্তাৱৰ বৈশিষ্ট্য আৰু সুবিধাসমূহ বৰ্ণনা কৰে; ই হয় এটা পণ্য, সেৱা বা পদ্ধতি। এই ধৰণৰ শ্বেতপত্ৰখন পণ্য মুকলিৰ লগত বা বিক্ৰী ফানেলৰ তলৰফালে বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ শেষৰফালে কাৰিকৰী মূল্যায়ন সমৰ্থন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। এইটোৱেই হৈছে উৎপাদন কৰাটো কম প্ৰত্যাহ্বানজনক ধৰণৰ, কিয়নো ইয়াৰ বহুখিনি বিষয়-বস্তু পৃষ্ঠপোষকৰপৰা সহজেই উপলব্ধ। '''সংখ্যাযুক্ত তালিকা''': এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ বিষয়ে টিপচ্, প্ৰশ্ন বা পইণ্টৰ এটা গোট উপস্থাপন কৰে। এই ধৰণৰ নতুন বা উত্তেজক দৃষ্টিভংগীৰে মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ, বা প্ৰতিযোগীৰ ওপৰত নিন্দা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। [[লিষ্টিকল]] বুলিও কোৱা হয়, ই এটা আটাইতকৈ দ্ৰুত ধৰণ; প্ৰায়ে এটা [[মন্থন অধিৱেশন]]ৰপৰা উদ্ভাৱন কৰা ই এখন সংখ্যাযুক্ত তালিকা, ইয়াত প্ৰতিটো বস্তুক এটা পৃথক বিন্দু হিচাপে উপস্থাপন কৰিব পাৰি, এটা কথাই কথাই যুক্তিবাদ কৰা যুক্তিৰ অংশ নহয়। '''সমস্যা/সমাধান''': এটা বিৰক্তিকৰ ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ নতুন, উন্নত সমাধানৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। এই ধৰণৰ ব্যৱহাৰ বিক্ৰী ফানেলৰ ওপৰত বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ আৰম্ভণিতে লিড সৃষ্টি কৰিবলৈ, মনৰ অংশীদাৰিত্ব গঢ়ি তুলিবলৈ বা অংশীদাৰসকলক অৱগত আৰু বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ধৰণৰ উৎপাদন কৰাটো আটাইতকৈ প্ৰত্যাহ্বানজনক, কিয়নো ইয়াৰ বাবে বিস্তৃত গৱেষণা আৰু বুজাব পৰা লিখাৰ প্ৰয়োজন; প্ৰায়ে এইবোৰে এটা বজাৰ স্থানৰ এটা বাধ্যতামূলক মানসিক মানচিত্ৰ তৈয়াৰ কৰিব লাগিব আৰু সেই স্থানৰ ভিতৰত কেইবাটাও প্ৰতিযোগী কোম্পানীক স্থান দিব লাগিব। সঠিকভাৱে কৰা সমস্যা/সমাধানৰ শ্বেতপত্ৰই পৃষ্ঠপোষকৰ বাবে বিশ্বাস আৰু বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিব পাৰে। সংখ্যাযুক্ত তালিকা এখন অন্য যিকোনো ধৰণৰ সৈতে সংযুক্ত হ’ব পাৰে যদিও, সমস্যা/সমাধানৰ বগা কাগজৰ সৈতে পটভূমিৰ সংযুক্ত কৰাটো কঠিন। এটা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়ে এটা বিশেষ সামগ্ৰী বা সেৱাৰ সবিশেষ ভিতৰলৈ জুমি চালে, এটা সমস্যা/সমাধানে উদ্যোগব্যাপী সমস্যা এটাক বাহিৰলৈ চায়। এইটো যথেষ্ট মাইক্ৰস্কোপৰদ্বাৰা চোৱা আৰু টেলিস্কোপৰদ্বাৰা চোৱাৰ মাজৰ পাৰ্থক্যৰ দৰেই।<ref>{{Cite web |last=Graham |first=Gordon |date=2025-03-01 |title=White Paper FAQ (Frequently Asked Questions) |url=https://thatwhitepaperguy.com/white-paper-faq/ |access-date=2026-04-04 |website=That White Paper Guy |language=en-US}}</ref> ==চৰকাৰত শ্বেতপত্ৰ== শ্বেতপত্ৰ শব্দটোৰ উৎপত্তি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰপৰা হৈছিল, ১৯২২ চনৰ [[চাৰ্চিল শ্বেতপত্ৰ]]খন ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক উদাহৰণ।<ref>{{cite web |last=James |first=Anthony |url=http://klariti.com/white-papers/origin-of-white-papers/ |title=Origin of White Papers |publisher=Klariti.com |date=17 June 2017 |access-date=27 June 2017}}</ref> [[ব্ৰিটিছ চৰকাৰ]]ত শ্বেতপত্ৰ সাধাৰণতে তথাকথিত ''ব্লু বুক''ৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ, দুয়োটা শব্দই নথিখনৰ কভাৰৰ ৰঙৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে।<ref name="SearchSOA" /> শ্বেতপত্ৰসমূহ হৈছে “অংশগ্ৰহণশীল গণতন্ত্ৰৰ আহিলা ... [এটা] অপৰিৱৰ্তনীয় নীতিগত প্ৰতিশ্ৰুতি নহয়। ’’<ref name="Doerr">Doerr, Audrey D. The Role of White Papers. In: Doern, G. B. and Peter Aucoin. The Structures of Policy-making in Canada. Toronto, MacMillan, 1971. pp. 179–203.</ref> “শ্বেত কাগজসমূহে দৃঢ় চৰকাৰী নীতিসমূহ উপস্থাপন কৰাৰ লগতে একে সময়তে ইয়াৰ ওপৰত মতামত আমন্ত্ৰণ কৰাৰ দ্বৈত ভূমিকা পালন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ’’<ref name="Pemberton">Pemberton, John E. Government Green Papers. Library World 71:49 Aug. 1969.</ref> কানাডাত শ্বেতপত্ৰ হৈছে “এটা নীতিগত নথি, কেবিনেটৰদ্বাৰা অনুমোদিত, হাউছ অৱ কমনছত দাখিল কৰা আৰু সাধাৰণ জনতাৰ বাবে উপলব্ধ কৰা। ’’<ref name="Doerr2">Doerr, Audrey D. The Role of White Papers in the Policy-making Process: the Experience of the Government of Canada. 1973. Thesis (Ph.D.) – Carleton University. 1. 56.</ref> "শ্বেত আৰু [[সেউজপত্ৰ]] ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে নীতিগত তথ্য প্ৰদানে সংসদ সদস্য আৰু জনসাধাৰণৰ মাজত নীতিগত বিষয়সমূহৰ প্ৰতি সজাগতা সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰিব পাৰে আৰু তথ্য আৰু বিশ্লেষণৰ আদান-প্ৰদানক উৎসাহিত কৰিব পাৰে। ই শিক্ষামূলক কৌশল হিচাপেও কাম কৰিব পাৰে।" <ref name="Doerr3">Doerr, Audrey D. The Machinery of Government. Toronto, Methuen, 1981. p. 153.</ref> শ্বেতপত্ৰ হৈছে চৰকাৰে আইন প্ৰণয়নৰ পূৰ্বে নীতিগত পছন্দসমূহ উপস্থাপন কৰাৰ এক উপায়। শ্বেতপত্ৰ প্ৰকাশ কৰিলে বিতৰ্কিত নীতিগত বিষয়সমূহৰ ওপৰত জনমত পৰীক্ষা কৰা হয় আৰু চৰকাৰে ইয়াৰ সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱ জোখাত সহায় কৰে।<ref name="Chapin">Chapin, Henry and Denis Deneau. Citizen involvement in Public Policy-making: Access and the Policy-making Process. Ottawa, Canadian Council on Social Development, 1978. p. 33.</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে বহু বেছি সঘনাই জাৰি কৰা [[সেউজপত্ৰ]]বোৰ অধিক মুকলি। পৰামৰ্শৰ নথি বুলিও কোৱা [[সেউজপত্ৰ]]সমূহে কেৱল অন্য আইনসমূহৰ সবিশেষ কাৰ্যকৰী কৰাৰ কৌশল প্ৰস্তাৱ কৰিব পাৰে, বা ইয়াত এনে প্ৰস্তাৱ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে যাৰ ওপৰত চৰকাৰে জনসাধাৰণৰ মতামত আৰু মতামত লাভ কৰিব বিচাৰে। চৰকাৰী শ্বেতপত্ৰৰ উদাহৰণ হ’ল অষ্ট্ৰেলিয়াত [[অষ্ট্ৰেলিয়াত সম্পূৰ্ণ নিয়োগ]] আৰু যুক্তৰাজ্যত [[১৯৩৯ চনৰ শ্বেতপত্ৰ]] আৰু ১৯৬৬ চনৰ [[প্ৰতিৰক্ষা শ্বেতপত্ৰ]]। ইজৰাইলৰ ইতিহাসত ১৯৩৯ চনৰ ব্ৰিটিছ শ্বেতপত্ৰখন – ব্ৰিটিছ নীতিত জায়নিজমৰ বিৰুদ্ধে তীক্ষ্ণ প্ৰহাৰ হিচাপে চিহ্নিত আৰু সেই সময়ত বাধ্যতামূলক পেলেষ্টাইনত ইহুদী ইছুভ সম্প্ৰদায়ে অতি ক্ষোভেৰে আদৰণি জনোৱা – "দ্য হোৱাইট পেপাৰ" (হিব্ৰু ভাষাত হা'চেফাৰ হা'লাভান הספר הלבן – আক্ষৰিক অৰ্থত "দ্য হোৱাইট বুক") হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়। একেদৰে কানাডাত শ্বেতপত্ৰ শব্দটোৱে প্ৰায়ে বিশেষভাৱে ১৯৬৯ চনৰ শ্বেতপত্ৰখনক বুজায়, য’ত দেশখনৰ খিলঞ্জীয়া আৰু অখিলঞ্জীয়া লোকসকলৰ মাজত থকা সকলো আইনী পাৰ্থক্য বিলুপ্ত কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উত্তৰত খিলঞ্জীয়া কৰ্মীসকলে তেওঁলোকে [[লালপত্ৰ]] বুলি কোৱা এটা প্ৰতিপ্ৰস্তাৱ দাঙি ধৰে। ==একাডেমীত শ্বেতপত্ৰ== সমনীয়া পৰ্যালোচনাৰ বাবে গৱেষণাৰ তথ্য উপস্থাপন কৰিবলৈ শৈক্ষিক পৰিৱেশতো শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। একাডেমিক শ্বেতপত্ৰসমূহে প্ৰায়ে কঠোৰ শৈলী আৰু বিন্যাস অনুসৰণ কৰে, যেনে সাধাৰণ কাৰিকৰী নথি-পত্ৰ (CTD) মানদণ্ড। একাডেমিক শ্বেতপত্ৰ প্ৰকাশ পোৱা কিছুমান মূল ক্ষেত্ৰ হ’ল কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান, ক্ৰিপ্টোগ্ৰাফী, গণিত, চিকিৎসা, পদাৰ্থ বিজ্ঞান, আৰু আই টি নিৰাপত্তা। সাংবাদিকতাত ব্যৱহৃত আত্মশাসনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে একাডেমিক শ্বেতপত্ৰত উদ্যোগৰ নেতা বা কোনো এটা ক্ষেত্ৰৰ বিশেষজ্ঞই দিয়া প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। তেওঁলোকে প্ৰদান কৰা সামগ্ৰিক তথ্যই ৰাজহুৱা সমনীয়া-পৰ্যালোচনাৰ ৰূপত প্ৰয়োজনীয় "পৰীক্ষা আৰু ভৰসাম্য" সৃষ্টি কৰে যাৰ ওপৰত শিক্ষাবিদসকলে এটা সিদ্ধান্তৰ মূল্যায়নৰ বাবে নিৰ্ভৰ কৰে। শীৰ্ষ উদ্যোগৰ আলোচনীসমূহে এখন শ্বেতপত্ৰ দাখিলৰ বাবে উচ্চ প্ৰকাশনৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰে। এই মানদণ্ডসমূহে এটা প্ৰকাশনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু পাঠকসকলক ভুল আৰু ভুৱা তথ্যৰপৰা ৰক্ষা কৰাত সহায় কৰে। তাৰ পিছত স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত সমনীয়াৰদ্বাৰা পৰ্যালোচিত প্ৰকাশনসমূহে পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ নেতিবাচক আৰু ইতিবাচক মতামত মুক্তভাৱে প্ৰকাশ কৰিব লাগিব। প্ৰকাশিত শ্বেতপত্ৰ দাখিল কৰাটো শুদ্ধ নহয় বা মিছা বুলি ধৰা পৰিলে প্ৰকাশনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু লাভজনকতাৰ ক্ষতি হ’ব পাৰে। ফলাফলে প্ৰকাশকসকলক অতি নিৰ্বাচিত হ’বলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে। কিন্তু একেটা উচ্চ মানদণ্ডই যোগ্যতাসম্পন্ন শ্বেতপত্ৰসমূহ চেঞ্চৰ কৰাটোও জনা যায়, বিশেষকৈ যেতিয়া শ্বেতপত্ৰ এখনে প্ৰথম অৱস্থাত প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হ’ব পৰা নতুন দৃষ্টিভংগী বা বৈপ্লৱিক সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== n2a4jjntxx70bmiilogygvay7axzirj 622855 622854 2026-08-02T18:31:35Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:সমল]] using [[WP:HC|HotCat]] 622855 wikitext text/x-wiki '''শ্বেতপত্ৰ''' মানে এক তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰতিৱেদন, যিয়ে এটা জটিল বিষয়ৰ ব্যাখ্যা আৰু বিষয়টোৰ ওপৰত পৃষ্ঠপোষকৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই নথি-পত্ৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাঠকসকলক কোনো সমস্যা বুজা, কোনো সমস্যা সমাধান কৰা বা সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰা। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ এটা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱস্থান পত্ৰ]] বা উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদন। এই প্ৰতিৱেদনসমূহৰ পূৰ্বৰ ৰূপসমূহক [[নিৰ্দেশনা পত্ৰ]] বুলি কোৱা হৈছিল। শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায়ে ব্যৱসায়ত কৰা হয়, আৰু কেতিয়াবা ৰাজনীতি আৰু শিক্ষাতো। ১৯৯০ চনৰপৰা এই নথি-পত্ৰসমূহ ব্যৱসায়ত বিক্ৰী বা বিপণন নথি হিচাপে প্ৰসাৰিত হৈছে; ১০ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) কাম কৰা বজাৰকৰ্তাসকলৰ অধিকাংশই উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে যোৱা বছৰত এখন শ্বেতপত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=B2B Content Marketing: 2025 Benchmarks & Trends |url=https://contentmarketinginstitute.com/b2b-research/b2b-content-marketing-trends-research-2025 |access-date=2026-04-04 |website=Content Marketing Institute |language=en}}</ref> বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ গ্ৰাহকৰ আগত এটা নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিপণন উপস্থাপনৰ সৈতে মিল আছে।<ref name="SearchSOA">{{cite web |last=Rouse |first=Margaret |title=white paper definition |url=http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |access-date=16 March 2015 |publisher=TechTarget |archive-date=13 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071052/http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=Stelzner |first=Michael A. |year=2008 |title=Learn all about white papers |url=http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702192610/http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |archive-date=2 July 2017 |access-date=18 September 2013 |publisher=Whitepaper Source Publishing}}</ref> সেই হিচাপে ইয়াক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা [[ধূসৰ সাহিত্য]] বুলি ক’ব পাৰি। ==ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ বিপণনত শ্বেতপত্ৰ== আজিৰ তাৰিখত শ্বেতপত্ৰৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল প্ৰকাশক হৈছে [[ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ]] কোম্পানীসমূহ। এই শ্বেতপত্ৰসমূহ দীঘলীয়া আকাৰৰ বিষয়-বস্তু সম্বলিত, যিয়ে প্ৰতিৱেদন পৃষ্ঠপোষকতা কৰা কোম্পানীটোৰপৰা অফাৰ(সমূহ) প্ৰচাৰ কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত তথ্য আৰু ন্যায্য যুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। মূল লক্ষ্য হ’ল এটা নিৰ্দিষ্ট উলম্ব বজাৰ বা লক্ষ্যকৰা পাঠকসকলক পৃষ্ঠপোষকৰ সিদ্ধান্তৰ সৈতে সহমত হ’বলৈ বুজোৱা আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱক পছন্দ কৰা। বেছিভাগ কোম্পানীতে অনলাইন গৱেষণা আৰু কোম্পানী কাৰ্যবাহীসকলৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰৰ ভিত্তিত কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং দল বা তেওঁলোকে নিযুক্তি দিয়া ঠিকাদাৰে শ্বেতপত্ৰ তৈয়াৰ কৰে। কৰ্পৰেট শ্বেতপত্ৰসমূহ প্ৰায়ে বিক্ৰীৰ ধাৰা সৃষ্টি কৰিবলৈ, চিন্তাৰ নেতৃত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ, ব্যাৱসায়িক গোচৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ, ইমেইল তালিকা বৃদ্ধি কৰিবলৈ, দৰ্শক বৃদ্ধি কৰিবলৈ, আৰু পৃষ্ঠপোষকৰ বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বি টু বি শ্বেতপত্ৰৰ বাবে দৰ্শকসকলৰ ভিতৰত সম্ভাৱ্য গ্ৰাহক, চেনেল অংশীদাৰ, সাংবাদিক, বিশ্লেষক, ব্লগাৰ, বিনিয়োগকাৰী বা আন যিকোনো অংশীদাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। শ্বেতপত্ৰক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা ইনবাউণ্ড মাৰ্কেটিংৰ এটা প্ৰকাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়; অৰ্থাৎ, পঞ্জীয়নৰ সৈতে বা অবিহনে ৱেবত উপলব্ধ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা বিষয়-বস্তু, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল পৃষ্ঠপোষকৰ চাৰ্চ ইঞ্জিনৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰা আৰু ৱেব ট্ৰেফিক গঢ়ি তোলা। বি টু বি শ্বেতপত্ৰত সাধাৰণতে যুক্তি দিয়া হয় যে এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যা সমাধানৰ বাবে এটা বিশেষ প্ৰযুক্তি, পণ্য, মতাদৰ্শ,<ref>{{Cite journal|last1=Inwood|first1=Olivia|last2=Zappavigna|first2=Michele|date=2021-02-01|title=Ideology, attitudinal positioning, and the blockchain: a social semiotic approach to understanding the values construed in the whitepapers of blockchain start-ups|url=https://doi.org/10.1080/10350330.2021.1877995|journal=Social Semiotics|volume=33 |issue=3 |pages=451–469|doi=10.1080/10350330.2021.1877995|s2cid=234051310|issn=1035-0330|url-access=subscription}}</ref> বা পদ্ধতি আন সকলোতকৈ উন্নত। বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ মূলতঃ তিনিটাপ্ৰকাৰৰ<ref>{{Cite book |last=Graham |first=Gordon |title=White Papers For Dummies |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |year=2013 |isbn=9781118496923 |location=Hoboken, New Jersey |pages=103-170}}</ref>: '''পটভূমি''': এটা নিৰ্দিষ্ট বিক্ৰেতাৰ প্ৰস্তাৱৰ বৈশিষ্ট্য আৰু সুবিধাসমূহ বৰ্ণনা কৰে; ই হয় এটা পণ্য, সেৱা বা পদ্ধতি। এই ধৰণৰ শ্বেতপত্ৰখন পণ্য মুকলিৰ লগত বা বিক্ৰী ফানেলৰ তলৰফালে বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ শেষৰফালে কাৰিকৰী মূল্যায়ন সমৰ্থন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। এইটোৱেই হৈছে উৎপাদন কৰাটো কম প্ৰত্যাহ্বানজনক ধৰণৰ, কিয়নো ইয়াৰ বহুখিনি বিষয়-বস্তু পৃষ্ঠপোষকৰপৰা সহজেই উপলব্ধ। '''সংখ্যাযুক্ত তালিকা''': এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ বিষয়ে টিপচ্, প্ৰশ্ন বা পইণ্টৰ এটা গোট উপস্থাপন কৰে। এই ধৰণৰ নতুন বা উত্তেজক দৃষ্টিভংগীৰে মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ, বা প্ৰতিযোগীৰ ওপৰত নিন্দা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। [[লিষ্টিকল]] বুলিও কোৱা হয়, ই এটা আটাইতকৈ দ্ৰুত ধৰণ; প্ৰায়ে এটা [[মন্থন অধিৱেশন]]ৰপৰা উদ্ভাৱন কৰা ই এখন সংখ্যাযুক্ত তালিকা, ইয়াত প্ৰতিটো বস্তুক এটা পৃথক বিন্দু হিচাপে উপস্থাপন কৰিব পাৰি, এটা কথাই কথাই যুক্তিবাদ কৰা যুক্তিৰ অংশ নহয়। '''সমস্যা/সমাধান''': এটা বিৰক্তিকৰ ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ নতুন, উন্নত সমাধানৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। এই ধৰণৰ ব্যৱহাৰ বিক্ৰী ফানেলৰ ওপৰত বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ আৰম্ভণিতে লিড সৃষ্টি কৰিবলৈ, মনৰ অংশীদাৰিত্ব গঢ়ি তুলিবলৈ বা অংশীদাৰসকলক অৱগত আৰু বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ধৰণৰ উৎপাদন কৰাটো আটাইতকৈ প্ৰত্যাহ্বানজনক, কিয়নো ইয়াৰ বাবে বিস্তৃত গৱেষণা আৰু বুজাব পৰা লিখাৰ প্ৰয়োজন; প্ৰায়ে এইবোৰে এটা বজাৰ স্থানৰ এটা বাধ্যতামূলক মানসিক মানচিত্ৰ তৈয়াৰ কৰিব লাগিব আৰু সেই স্থানৰ ভিতৰত কেইবাটাও প্ৰতিযোগী কোম্পানীক স্থান দিব লাগিব। সঠিকভাৱে কৰা সমস্যা/সমাধানৰ শ্বেতপত্ৰই পৃষ্ঠপোষকৰ বাবে বিশ্বাস আৰু বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিব পাৰে। সংখ্যাযুক্ত তালিকা এখন অন্য যিকোনো ধৰণৰ সৈতে সংযুক্ত হ’ব পাৰে যদিও, সমস্যা/সমাধানৰ বগা কাগজৰ সৈতে পটভূমিৰ সংযুক্ত কৰাটো কঠিন। এটা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়ে এটা বিশেষ সামগ্ৰী বা সেৱাৰ সবিশেষ ভিতৰলৈ জুমি চালে, এটা সমস্যা/সমাধানে উদ্যোগব্যাপী সমস্যা এটাক বাহিৰলৈ চায়। এইটো যথেষ্ট মাইক্ৰস্কোপৰদ্বাৰা চোৱা আৰু টেলিস্কোপৰদ্বাৰা চোৱাৰ মাজৰ পাৰ্থক্যৰ দৰেই।<ref>{{Cite web |last=Graham |first=Gordon |date=2025-03-01 |title=White Paper FAQ (Frequently Asked Questions) |url=https://thatwhitepaperguy.com/white-paper-faq/ |access-date=2026-04-04 |website=That White Paper Guy |language=en-US}}</ref> ==চৰকাৰত শ্বেতপত্ৰ== শ্বেতপত্ৰ শব্দটোৰ উৎপত্তি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰপৰা হৈছিল, ১৯২২ চনৰ [[চাৰ্চিল শ্বেতপত্ৰ]]খন ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক উদাহৰণ।<ref>{{cite web |last=James |first=Anthony |url=http://klariti.com/white-papers/origin-of-white-papers/ |title=Origin of White Papers |publisher=Klariti.com |date=17 June 2017 |access-date=27 June 2017}}</ref> [[ব্ৰিটিছ চৰকাৰ]]ত শ্বেতপত্ৰ সাধাৰণতে তথাকথিত ''ব্লু বুক''ৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ, দুয়োটা শব্দই নথিখনৰ কভাৰৰ ৰঙৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে।<ref name="SearchSOA" /> শ্বেতপত্ৰসমূহ হৈছে “অংশগ্ৰহণশীল গণতন্ত্ৰৰ আহিলা ... [এটা] অপৰিৱৰ্তনীয় নীতিগত প্ৰতিশ্ৰুতি নহয়। ’’<ref name="Doerr">Doerr, Audrey D. The Role of White Papers. In: Doern, G. B. and Peter Aucoin. The Structures of Policy-making in Canada. Toronto, MacMillan, 1971. pp. 179–203.</ref> “শ্বেত কাগজসমূহে দৃঢ় চৰকাৰী নীতিসমূহ উপস্থাপন কৰাৰ লগতে একে সময়তে ইয়াৰ ওপৰত মতামত আমন্ত্ৰণ কৰাৰ দ্বৈত ভূমিকা পালন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ’’<ref name="Pemberton">Pemberton, John E. Government Green Papers. Library World 71:49 Aug. 1969.</ref> কানাডাত শ্বেতপত্ৰ হৈছে “এটা নীতিগত নথি, কেবিনেটৰদ্বাৰা অনুমোদিত, হাউছ অৱ কমনছত দাখিল কৰা আৰু সাধাৰণ জনতাৰ বাবে উপলব্ধ কৰা। ’’<ref name="Doerr2">Doerr, Audrey D. The Role of White Papers in the Policy-making Process: the Experience of the Government of Canada. 1973. Thesis (Ph.D.) – Carleton University. 1. 56.</ref> "শ্বেত আৰু [[সেউজপত্ৰ]] ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে নীতিগত তথ্য প্ৰদানে সংসদ সদস্য আৰু জনসাধাৰণৰ মাজত নীতিগত বিষয়সমূহৰ প্ৰতি সজাগতা সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰিব পাৰে আৰু তথ্য আৰু বিশ্লেষণৰ আদান-প্ৰদানক উৎসাহিত কৰিব পাৰে। ই শিক্ষামূলক কৌশল হিচাপেও কাম কৰিব পাৰে।" <ref name="Doerr3">Doerr, Audrey D. The Machinery of Government. Toronto, Methuen, 1981. p. 153.</ref> শ্বেতপত্ৰ হৈছে চৰকাৰে আইন প্ৰণয়নৰ পূৰ্বে নীতিগত পছন্দসমূহ উপস্থাপন কৰাৰ এক উপায়। শ্বেতপত্ৰ প্ৰকাশ কৰিলে বিতৰ্কিত নীতিগত বিষয়সমূহৰ ওপৰত জনমত পৰীক্ষা কৰা হয় আৰু চৰকাৰে ইয়াৰ সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱ জোখাত সহায় কৰে।<ref name="Chapin">Chapin, Henry and Denis Deneau. Citizen involvement in Public Policy-making: Access and the Policy-making Process. Ottawa, Canadian Council on Social Development, 1978. p. 33.</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে বহু বেছি সঘনাই জাৰি কৰা [[সেউজপত্ৰ]]বোৰ অধিক মুকলি। পৰামৰ্শৰ নথি বুলিও কোৱা [[সেউজপত্ৰ]]সমূহে কেৱল অন্য আইনসমূহৰ সবিশেষ কাৰ্যকৰী কৰাৰ কৌশল প্ৰস্তাৱ কৰিব পাৰে, বা ইয়াত এনে প্ৰস্তাৱ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে যাৰ ওপৰত চৰকাৰে জনসাধাৰণৰ মতামত আৰু মতামত লাভ কৰিব বিচাৰে। চৰকাৰী শ্বেতপত্ৰৰ উদাহৰণ হ’ল অষ্ট্ৰেলিয়াত [[অষ্ট্ৰেলিয়াত সম্পূৰ্ণ নিয়োগ]] আৰু যুক্তৰাজ্যত [[১৯৩৯ চনৰ শ্বেতপত্ৰ]] আৰু ১৯৬৬ চনৰ [[প্ৰতিৰক্ষা শ্বেতপত্ৰ]]। ইজৰাইলৰ ইতিহাসত ১৯৩৯ চনৰ ব্ৰিটিছ শ্বেতপত্ৰখন – ব্ৰিটিছ নীতিত জায়নিজমৰ বিৰুদ্ধে তীক্ষ্ণ প্ৰহাৰ হিচাপে চিহ্নিত আৰু সেই সময়ত বাধ্যতামূলক পেলেষ্টাইনত ইহুদী ইছুভ সম্প্ৰদায়ে অতি ক্ষোভেৰে আদৰণি জনোৱা – "দ্য হোৱাইট পেপাৰ" (হিব্ৰু ভাষাত হা'চেফাৰ হা'লাভান הספר הלבן – আক্ষৰিক অৰ্থত "দ্য হোৱাইট বুক") হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়। একেদৰে কানাডাত শ্বেতপত্ৰ শব্দটোৱে প্ৰায়ে বিশেষভাৱে ১৯৬৯ চনৰ শ্বেতপত্ৰখনক বুজায়, য’ত দেশখনৰ খিলঞ্জীয়া আৰু অখিলঞ্জীয়া লোকসকলৰ মাজত থকা সকলো আইনী পাৰ্থক্য বিলুপ্ত কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উত্তৰত খিলঞ্জীয়া কৰ্মীসকলে তেওঁলোকে [[লালপত্ৰ]] বুলি কোৱা এটা প্ৰতিপ্ৰস্তাৱ দাঙি ধৰে। ==একাডেমীত শ্বেতপত্ৰ== সমনীয়া পৰ্যালোচনাৰ বাবে গৱেষণাৰ তথ্য উপস্থাপন কৰিবলৈ শৈক্ষিক পৰিৱেশতো শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। একাডেমিক শ্বেতপত্ৰসমূহে প্ৰায়ে কঠোৰ শৈলী আৰু বিন্যাস অনুসৰণ কৰে, যেনে সাধাৰণ কাৰিকৰী নথি-পত্ৰ (CTD) মানদণ্ড। একাডেমিক শ্বেতপত্ৰ প্ৰকাশ পোৱা কিছুমান মূল ক্ষেত্ৰ হ’ল কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান, ক্ৰিপ্টোগ্ৰাফী, গণিত, চিকিৎসা, পদাৰ্থ বিজ্ঞান, আৰু আই টি নিৰাপত্তা। সাংবাদিকতাত ব্যৱহৃত আত্মশাসনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে একাডেমিক শ্বেতপত্ৰত উদ্যোগৰ নেতা বা কোনো এটা ক্ষেত্ৰৰ বিশেষজ্ঞই দিয়া প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। তেওঁলোকে প্ৰদান কৰা সামগ্ৰিক তথ্যই ৰাজহুৱা সমনীয়া-পৰ্যালোচনাৰ ৰূপত প্ৰয়োজনীয় "পৰীক্ষা আৰু ভৰসাম্য" সৃষ্টি কৰে যাৰ ওপৰত শিক্ষাবিদসকলে এটা সিদ্ধান্তৰ মূল্যায়নৰ বাবে নিৰ্ভৰ কৰে। শীৰ্ষ উদ্যোগৰ আলোচনীসমূহে এখন শ্বেতপত্ৰ দাখিলৰ বাবে উচ্চ প্ৰকাশনৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰে। এই মানদণ্ডসমূহে এটা প্ৰকাশনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু পাঠকসকলক ভুল আৰু ভুৱা তথ্যৰপৰা ৰক্ষা কৰাত সহায় কৰে। তাৰ পিছত স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত সমনীয়াৰদ্বাৰা পৰ্যালোচিত প্ৰকাশনসমূহে পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ নেতিবাচক আৰু ইতিবাচক মতামত মুক্তভাৱে প্ৰকাশ কৰিব লাগিব। প্ৰকাশিত শ্বেতপত্ৰ দাখিল কৰাটো শুদ্ধ নহয় বা মিছা বুলি ধৰা পৰিলে প্ৰকাশনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু লাভজনকতাৰ ক্ষতি হ’ব পাৰে। ফলাফলে প্ৰকাশকসকলক অতি নিৰ্বাচিত হ’বলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে। কিন্তু একেটা উচ্চ মানদণ্ডই যোগ্যতাসম্পন্ন শ্বেতপত্ৰসমূহ চেঞ্চৰ কৰাটোও জনা যায়, বিশেষকৈ যেতিয়া শ্বেতপত্ৰ এখনে প্ৰথম অৱস্থাত প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হ’ব পৰা নতুন দৃষ্টিভংগী বা বৈপ্লৱিক সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সমল]] ny0r264skqrqrqu2gcalmo8230kv6ge 622856 622855 2026-08-02T18:32:23Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:তথ্য]] using [[WP:HC|HotCat]] 622856 wikitext text/x-wiki '''শ্বেতপত্ৰ''' মানে এক তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰতিৱেদন, যিয়ে এটা জটিল বিষয়ৰ ব্যাখ্যা আৰু বিষয়টোৰ ওপৰত পৃষ্ঠপোষকৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই নথি-পত্ৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাঠকসকলক কোনো সমস্যা বুজা, কোনো সমস্যা সমাধান কৰা বা সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰা। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ এটা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱস্থান পত্ৰ]] বা উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদন। এই প্ৰতিৱেদনসমূহৰ পূৰ্বৰ ৰূপসমূহক [[নিৰ্দেশনা পত্ৰ]] বুলি কোৱা হৈছিল। শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায়ে ব্যৱসায়ত কৰা হয়, আৰু কেতিয়াবা ৰাজনীতি আৰু শিক্ষাতো। ১৯৯০ চনৰপৰা এই নথি-পত্ৰসমূহ ব্যৱসায়ত বিক্ৰী বা বিপণন নথি হিচাপে প্ৰসাৰিত হৈছে; ১০ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) কাম কৰা বজাৰকৰ্তাসকলৰ অধিকাংশই উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে যোৱা বছৰত এখন শ্বেতপত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=B2B Content Marketing: 2025 Benchmarks & Trends |url=https://contentmarketinginstitute.com/b2b-research/b2b-content-marketing-trends-research-2025 |access-date=2026-04-04 |website=Content Marketing Institute |language=en}}</ref> বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ গ্ৰাহকৰ আগত এটা নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিপণন উপস্থাপনৰ সৈতে মিল আছে।<ref name="SearchSOA">{{cite web |last=Rouse |first=Margaret |title=white paper definition |url=http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |access-date=16 March 2015 |publisher=TechTarget |archive-date=13 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071052/http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=Stelzner |first=Michael A. |year=2008 |title=Learn all about white papers |url=http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702192610/http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |archive-date=2 July 2017 |access-date=18 September 2013 |publisher=Whitepaper Source Publishing}}</ref> সেই হিচাপে ইয়াক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা [[ধূসৰ সাহিত্য]] বুলি ক’ব পাৰি। ==ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ বিপণনত শ্বেতপত্ৰ== আজিৰ তাৰিখত শ্বেতপত্ৰৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল প্ৰকাশক হৈছে [[ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ]] কোম্পানীসমূহ। এই শ্বেতপত্ৰসমূহ দীঘলীয়া আকাৰৰ বিষয়-বস্তু সম্বলিত, যিয়ে প্ৰতিৱেদন পৃষ্ঠপোষকতা কৰা কোম্পানীটোৰপৰা অফাৰ(সমূহ) প্ৰচাৰ কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত তথ্য আৰু ন্যায্য যুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। মূল লক্ষ্য হ’ল এটা নিৰ্দিষ্ট উলম্ব বজাৰ বা লক্ষ্যকৰা পাঠকসকলক পৃষ্ঠপোষকৰ সিদ্ধান্তৰ সৈতে সহমত হ’বলৈ বুজোৱা আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱক পছন্দ কৰা। বেছিভাগ কোম্পানীতে অনলাইন গৱেষণা আৰু কোম্পানী কাৰ্যবাহীসকলৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰৰ ভিত্তিত কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং দল বা তেওঁলোকে নিযুক্তি দিয়া ঠিকাদাৰে শ্বেতপত্ৰ তৈয়াৰ কৰে। কৰ্পৰেট শ্বেতপত্ৰসমূহ প্ৰায়ে বিক্ৰীৰ ধাৰা সৃষ্টি কৰিবলৈ, চিন্তাৰ নেতৃত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ, ব্যাৱসায়িক গোচৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ, ইমেইল তালিকা বৃদ্ধি কৰিবলৈ, দৰ্শক বৃদ্ধি কৰিবলৈ, আৰু পৃষ্ঠপোষকৰ বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বি টু বি শ্বেতপত্ৰৰ বাবে দৰ্শকসকলৰ ভিতৰত সম্ভাৱ্য গ্ৰাহক, চেনেল অংশীদাৰ, সাংবাদিক, বিশ্লেষক, ব্লগাৰ, বিনিয়োগকাৰী বা আন যিকোনো অংশীদাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। শ্বেতপত্ৰক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা ইনবাউণ্ড মাৰ্কেটিংৰ এটা প্ৰকাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়; অৰ্থাৎ, পঞ্জীয়নৰ সৈতে বা অবিহনে ৱেবত উপলব্ধ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা বিষয়-বস্তু, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল পৃষ্ঠপোষকৰ চাৰ্চ ইঞ্জিনৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰা আৰু ৱেব ট্ৰেফিক গঢ়ি তোলা। বি টু বি শ্বেতপত্ৰত সাধাৰণতে যুক্তি দিয়া হয় যে এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যা সমাধানৰ বাবে এটা বিশেষ প্ৰযুক্তি, পণ্য, মতাদৰ্শ,<ref>{{Cite journal|last1=Inwood|first1=Olivia|last2=Zappavigna|first2=Michele|date=2021-02-01|title=Ideology, attitudinal positioning, and the blockchain: a social semiotic approach to understanding the values construed in the whitepapers of blockchain start-ups|url=https://doi.org/10.1080/10350330.2021.1877995|journal=Social Semiotics|volume=33 |issue=3 |pages=451–469|doi=10.1080/10350330.2021.1877995|s2cid=234051310|issn=1035-0330|url-access=subscription}}</ref> বা পদ্ধতি আন সকলোতকৈ উন্নত। বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ মূলতঃ তিনিটাপ্ৰকাৰৰ<ref>{{Cite book |last=Graham |first=Gordon |title=White Papers For Dummies |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |year=2013 |isbn=9781118496923 |location=Hoboken, New Jersey |pages=103-170}}</ref>: '''পটভূমি''': এটা নিৰ্দিষ্ট বিক্ৰেতাৰ প্ৰস্তাৱৰ বৈশিষ্ট্য আৰু সুবিধাসমূহ বৰ্ণনা কৰে; ই হয় এটা পণ্য, সেৱা বা পদ্ধতি। এই ধৰণৰ শ্বেতপত্ৰখন পণ্য মুকলিৰ লগত বা বিক্ৰী ফানেলৰ তলৰফালে বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ শেষৰফালে কাৰিকৰী মূল্যায়ন সমৰ্থন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। এইটোৱেই হৈছে উৎপাদন কৰাটো কম প্ৰত্যাহ্বানজনক ধৰণৰ, কিয়নো ইয়াৰ বহুখিনি বিষয়-বস্তু পৃষ্ঠপোষকৰপৰা সহজেই উপলব্ধ। '''সংখ্যাযুক্ত তালিকা''': এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ বিষয়ে টিপচ্, প্ৰশ্ন বা পইণ্টৰ এটা গোট উপস্থাপন কৰে। এই ধৰণৰ নতুন বা উত্তেজক দৃষ্টিভংগীৰে মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ, বা প্ৰতিযোগীৰ ওপৰত নিন্দা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। [[লিষ্টিকল]] বুলিও কোৱা হয়, ই এটা আটাইতকৈ দ্ৰুত ধৰণ; প্ৰায়ে এটা [[মন্থন অধিৱেশন]]ৰপৰা উদ্ভাৱন কৰা ই এখন সংখ্যাযুক্ত তালিকা, ইয়াত প্ৰতিটো বস্তুক এটা পৃথক বিন্দু হিচাপে উপস্থাপন কৰিব পাৰি, এটা কথাই কথাই যুক্তিবাদ কৰা যুক্তিৰ অংশ নহয়। '''সমস্যা/সমাধান''': এটা বিৰক্তিকৰ ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ নতুন, উন্নত সমাধানৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। এই ধৰণৰ ব্যৱহাৰ বিক্ৰী ফানেলৰ ওপৰত বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ আৰম্ভণিতে লিড সৃষ্টি কৰিবলৈ, মনৰ অংশীদাৰিত্ব গঢ়ি তুলিবলৈ বা অংশীদাৰসকলক অৱগত আৰু বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ধৰণৰ উৎপাদন কৰাটো আটাইতকৈ প্ৰত্যাহ্বানজনক, কিয়নো ইয়াৰ বাবে বিস্তৃত গৱেষণা আৰু বুজাব পৰা লিখাৰ প্ৰয়োজন; প্ৰায়ে এইবোৰে এটা বজাৰ স্থানৰ এটা বাধ্যতামূলক মানসিক মানচিত্ৰ তৈয়াৰ কৰিব লাগিব আৰু সেই স্থানৰ ভিতৰত কেইবাটাও প্ৰতিযোগী কোম্পানীক স্থান দিব লাগিব। সঠিকভাৱে কৰা সমস্যা/সমাধানৰ শ্বেতপত্ৰই পৃষ্ঠপোষকৰ বাবে বিশ্বাস আৰু বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিব পাৰে। সংখ্যাযুক্ত তালিকা এখন অন্য যিকোনো ধৰণৰ সৈতে সংযুক্ত হ’ব পাৰে যদিও, সমস্যা/সমাধানৰ বগা কাগজৰ সৈতে পটভূমিৰ সংযুক্ত কৰাটো কঠিন। এটা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়ে এটা বিশেষ সামগ্ৰী বা সেৱাৰ সবিশেষ ভিতৰলৈ জুমি চালে, এটা সমস্যা/সমাধানে উদ্যোগব্যাপী সমস্যা এটাক বাহিৰলৈ চায়। এইটো যথেষ্ট মাইক্ৰস্কোপৰদ্বাৰা চোৱা আৰু টেলিস্কোপৰদ্বাৰা চোৱাৰ মাজৰ পাৰ্থক্যৰ দৰেই।<ref>{{Cite web |last=Graham |first=Gordon |date=2025-03-01 |title=White Paper FAQ (Frequently Asked Questions) |url=https://thatwhitepaperguy.com/white-paper-faq/ |access-date=2026-04-04 |website=That White Paper Guy |language=en-US}}</ref> ==চৰকাৰত শ্বেতপত্ৰ== শ্বেতপত্ৰ শব্দটোৰ উৎপত্তি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰপৰা হৈছিল, ১৯২২ চনৰ [[চাৰ্চিল শ্বেতপত্ৰ]]খন ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক উদাহৰণ।<ref>{{cite web |last=James |first=Anthony |url=http://klariti.com/white-papers/origin-of-white-papers/ |title=Origin of White Papers |publisher=Klariti.com |date=17 June 2017 |access-date=27 June 2017}}</ref> [[ব্ৰিটিছ চৰকাৰ]]ত শ্বেতপত্ৰ সাধাৰণতে তথাকথিত ''ব্লু বুক''ৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ, দুয়োটা শব্দই নথিখনৰ কভাৰৰ ৰঙৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে।<ref name="SearchSOA" /> শ্বেতপত্ৰসমূহ হৈছে “অংশগ্ৰহণশীল গণতন্ত্ৰৰ আহিলা ... [এটা] অপৰিৱৰ্তনীয় নীতিগত প্ৰতিশ্ৰুতি নহয়। ’’<ref name="Doerr">Doerr, Audrey D. The Role of White Papers. In: Doern, G. B. and Peter Aucoin. The Structures of Policy-making in Canada. Toronto, MacMillan, 1971. pp. 179–203.</ref> “শ্বেত কাগজসমূহে দৃঢ় চৰকাৰী নীতিসমূহ উপস্থাপন কৰাৰ লগতে একে সময়তে ইয়াৰ ওপৰত মতামত আমন্ত্ৰণ কৰাৰ দ্বৈত ভূমিকা পালন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ’’<ref name="Pemberton">Pemberton, John E. Government Green Papers. Library World 71:49 Aug. 1969.</ref> কানাডাত শ্বেতপত্ৰ হৈছে “এটা নীতিগত নথি, কেবিনেটৰদ্বাৰা অনুমোদিত, হাউছ অৱ কমনছত দাখিল কৰা আৰু সাধাৰণ জনতাৰ বাবে উপলব্ধ কৰা। ’’<ref name="Doerr2">Doerr, Audrey D. The Role of White Papers in the Policy-making Process: the Experience of the Government of Canada. 1973. Thesis (Ph.D.) – Carleton University. 1. 56.</ref> "শ্বেত আৰু [[সেউজপত্ৰ]] ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে নীতিগত তথ্য প্ৰদানে সংসদ সদস্য আৰু জনসাধাৰণৰ মাজত নীতিগত বিষয়সমূহৰ প্ৰতি সজাগতা সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰিব পাৰে আৰু তথ্য আৰু বিশ্লেষণৰ আদান-প্ৰদানক উৎসাহিত কৰিব পাৰে। ই শিক্ষামূলক কৌশল হিচাপেও কাম কৰিব পাৰে।" <ref name="Doerr3">Doerr, Audrey D. The Machinery of Government. Toronto, Methuen, 1981. p. 153.</ref> শ্বেতপত্ৰ হৈছে চৰকাৰে আইন প্ৰণয়নৰ পূৰ্বে নীতিগত পছন্দসমূহ উপস্থাপন কৰাৰ এক উপায়। শ্বেতপত্ৰ প্ৰকাশ কৰিলে বিতৰ্কিত নীতিগত বিষয়সমূহৰ ওপৰত জনমত পৰীক্ষা কৰা হয় আৰু চৰকাৰে ইয়াৰ সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱ জোখাত সহায় কৰে।<ref name="Chapin">Chapin, Henry and Denis Deneau. Citizen involvement in Public Policy-making: Access and the Policy-making Process. Ottawa, Canadian Council on Social Development, 1978. p. 33.</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে বহু বেছি সঘনাই জাৰি কৰা [[সেউজপত্ৰ]]বোৰ অধিক মুকলি। পৰামৰ্শৰ নথি বুলিও কোৱা [[সেউজপত্ৰ]]সমূহে কেৱল অন্য আইনসমূহৰ সবিশেষ কাৰ্যকৰী কৰাৰ কৌশল প্ৰস্তাৱ কৰিব পাৰে, বা ইয়াত এনে প্ৰস্তাৱ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে যাৰ ওপৰত চৰকাৰে জনসাধাৰণৰ মতামত আৰু মতামত লাভ কৰিব বিচাৰে। চৰকাৰী শ্বেতপত্ৰৰ উদাহৰণ হ’ল অষ্ট্ৰেলিয়াত [[অষ্ট্ৰেলিয়াত সম্পূৰ্ণ নিয়োগ]] আৰু যুক্তৰাজ্যত [[১৯৩৯ চনৰ শ্বেতপত্ৰ]] আৰু ১৯৬৬ চনৰ [[প্ৰতিৰক্ষা শ্বেতপত্ৰ]]। ইজৰাইলৰ ইতিহাসত ১৯৩৯ চনৰ ব্ৰিটিছ শ্বেতপত্ৰখন – ব্ৰিটিছ নীতিত জায়নিজমৰ বিৰুদ্ধে তীক্ষ্ণ প্ৰহাৰ হিচাপে চিহ্নিত আৰু সেই সময়ত বাধ্যতামূলক পেলেষ্টাইনত ইহুদী ইছুভ সম্প্ৰদায়ে অতি ক্ষোভেৰে আদৰণি জনোৱা – "দ্য হোৱাইট পেপাৰ" (হিব্ৰু ভাষাত হা'চেফাৰ হা'লাভান הספר הלבן – আক্ষৰিক অৰ্থত "দ্য হোৱাইট বুক") হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়। একেদৰে কানাডাত শ্বেতপত্ৰ শব্দটোৱে প্ৰায়ে বিশেষভাৱে ১৯৬৯ চনৰ শ্বেতপত্ৰখনক বুজায়, য’ত দেশখনৰ খিলঞ্জীয়া আৰু অখিলঞ্জীয়া লোকসকলৰ মাজত থকা সকলো আইনী পাৰ্থক্য বিলুপ্ত কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উত্তৰত খিলঞ্জীয়া কৰ্মীসকলে তেওঁলোকে [[লালপত্ৰ]] বুলি কোৱা এটা প্ৰতিপ্ৰস্তাৱ দাঙি ধৰে। ==একাডেমীত শ্বেতপত্ৰ== সমনীয়া পৰ্যালোচনাৰ বাবে গৱেষণাৰ তথ্য উপস্থাপন কৰিবলৈ শৈক্ষিক পৰিৱেশতো শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। একাডেমিক শ্বেতপত্ৰসমূহে প্ৰায়ে কঠোৰ শৈলী আৰু বিন্যাস অনুসৰণ কৰে, যেনে সাধাৰণ কাৰিকৰী নথি-পত্ৰ (CTD) মানদণ্ড। একাডেমিক শ্বেতপত্ৰ প্ৰকাশ পোৱা কিছুমান মূল ক্ষেত্ৰ হ’ল কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান, ক্ৰিপ্টোগ্ৰাফী, গণিত, চিকিৎসা, পদাৰ্থ বিজ্ঞান, আৰু আই টি নিৰাপত্তা। সাংবাদিকতাত ব্যৱহৃত আত্মশাসনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে একাডেমিক শ্বেতপত্ৰত উদ্যোগৰ নেতা বা কোনো এটা ক্ষেত্ৰৰ বিশেষজ্ঞই দিয়া প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। তেওঁলোকে প্ৰদান কৰা সামগ্ৰিক তথ্যই ৰাজহুৱা সমনীয়া-পৰ্যালোচনাৰ ৰূপত প্ৰয়োজনীয় "পৰীক্ষা আৰু ভৰসাম্য" সৃষ্টি কৰে যাৰ ওপৰত শিক্ষাবিদসকলে এটা সিদ্ধান্তৰ মূল্যায়নৰ বাবে নিৰ্ভৰ কৰে। শীৰ্ষ উদ্যোগৰ আলোচনীসমূহে এখন শ্বেতপত্ৰ দাখিলৰ বাবে উচ্চ প্ৰকাশনৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰে। এই মানদণ্ডসমূহে এটা প্ৰকাশনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু পাঠকসকলক ভুল আৰু ভুৱা তথ্যৰপৰা ৰক্ষা কৰাত সহায় কৰে। তাৰ পিছত স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত সমনীয়াৰদ্বাৰা পৰ্যালোচিত প্ৰকাশনসমূহে পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ নেতিবাচক আৰু ইতিবাচক মতামত মুক্তভাৱে প্ৰকাশ কৰিব লাগিব। প্ৰকাশিত শ্বেতপত্ৰ দাখিল কৰাটো শুদ্ধ নহয় বা মিছা বুলি ধৰা পৰিলে প্ৰকাশনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু লাভজনকতাৰ ক্ষতি হ’ব পাৰে। ফলাফলে প্ৰকাশকসকলক অতি নিৰ্বাচিত হ’বলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে। কিন্তু একেটা উচ্চ মানদণ্ডই যোগ্যতাসম্পন্ন শ্বেতপত্ৰসমূহ চেঞ্চৰ কৰাটোও জনা যায়, বিশেষকৈ যেতিয়া শ্বেতপত্ৰ এখনে প্ৰথম অৱস্থাত প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হ’ব পৰা নতুন দৃষ্টিভংগী বা বৈপ্লৱিক সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সমল]] [[শ্ৰেণী:তথ্য]] 7e1iae2m2jkn3vv9eocg50xeaaqfy3g 622860 622856 2026-08-02T18:44:15Z Pranamikaadhikary 27435 622860 wikitext text/x-wiki '''শ্বেতপত্ৰ''' মানে এক তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰতিৱেদন, যিয়ে এটা জটিল বিষয়ৰ ব্যাখ্যা আৰু বিষয়টোৰ ওপৰত পৃষ্ঠপোষকৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই নথি-পত্ৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাঠকসকলক কোনো সমস্যা বুজা, কোনো সমস্যা সমাধান কৰা বা সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰা। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ এটা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱস্থান পত্ৰ]] বা উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদন। এই প্ৰতিৱেদনসমূহৰ পূৰ্বৰ ৰূপসমূহক [[নিৰ্দেশ পত্ৰ]] বুলি কোৱা হৈছিল। শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায়ে ব্যৱসায়ত কৰা হয়, আৰু কেতিয়াবা ৰাজনীতি আৰু শিক্ষাতো। ১৯৯০ চনৰপৰা এই নথি-পত্ৰসমূহ ব্যৱসায়ত বিক্ৰী বা বিপণন নথি হিচাপে প্ৰসাৰিত হৈছে; ১০ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) কাম কৰা বজাৰকৰ্তাসকলৰ অধিকাংশই উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে যোৱা বছৰত এখন শ্বেতপত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=B2B Content Marketing: 2025 Benchmarks & Trends |url=https://contentmarketinginstitute.com/b2b-research/b2b-content-marketing-trends-research-2025 |access-date=2026-04-04 |website=Content Marketing Institute |language=en}}</ref> বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ গ্ৰাহকৰ আগত এটা নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিপণন উপস্থাপনৰ সৈতে মিল আছে।<ref name="SearchSOA">{{cite web |last=Rouse |first=Margaret |title=white paper definition |url=http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |access-date=16 March 2015 |publisher=TechTarget |archive-date=13 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071052/http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=Stelzner |first=Michael A. |year=2008 |title=Learn all about white papers |url=http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702192610/http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |archive-date=2 July 2017 |access-date=18 September 2013 |publisher=Whitepaper Source Publishing}}</ref> সেই হিচাপে ইয়াক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা [[ধূসৰ সাহিত্য]] বুলি ক’ব পাৰি। ==ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ বিপণনত শ্বেতপত্ৰ== আজিৰ তাৰিখত শ্বেতপত্ৰৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল প্ৰকাশক হৈছে [[ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ]] কোম্পানীসমূহ। এই শ্বেতপত্ৰসমূহ দীঘলীয়া আকাৰৰ বিষয়-বস্তু সম্বলিত, যিয়ে প্ৰতিৱেদন পৃষ্ঠপোষকতা কৰা কোম্পানীটোৰপৰা অফাৰ(সমূহ) প্ৰচাৰ কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত তথ্য আৰু ন্যায্য যুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। মূল লক্ষ্য হ’ল এটা নিৰ্দিষ্ট উলম্ব বজাৰ বা লক্ষ্যকৰা পাঠকসকলক পৃষ্ঠপোষকৰ সিদ্ধান্তৰ সৈতে সহমত হ’বলৈ বুজোৱা আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱক পছন্দ কৰা। বেছিভাগ কোম্পানীতে অনলাইন গৱেষণা আৰু কোম্পানী কাৰ্যবাহীসকলৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰৰ ভিত্তিত কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং দল বা তেওঁলোকে নিযুক্তি দিয়া ঠিকাদাৰে শ্বেতপত্ৰ তৈয়াৰ কৰে। কৰ্পৰেট শ্বেতপত্ৰসমূহ প্ৰায়ে বিক্ৰীৰ ধাৰা সৃষ্টি কৰিবলৈ, চিন্তাৰ নেতৃত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ, ব্যাৱসায়িক গোচৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ, ইমেইল তালিকা বৃদ্ধি কৰিবলৈ, দৰ্শক বৃদ্ধি কৰিবলৈ, আৰু পৃষ্ঠপোষকৰ বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বি টু বি শ্বেতপত্ৰৰ বাবে দৰ্শকসকলৰ ভিতৰত সম্ভাৱ্য গ্ৰাহক, চেনেল অংশীদাৰ, সাংবাদিক, বিশ্লেষক, ব্লগাৰ, বিনিয়োগকাৰী বা আন যিকোনো অংশীদাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। শ্বেতপত্ৰক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা ইনবাউণ্ড মাৰ্কেটিংৰ এটা প্ৰকাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়; অৰ্থাৎ, পঞ্জীয়নৰ সৈতে বা অবিহনে ৱেবত উপলব্ধ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা বিষয়-বস্তু, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল পৃষ্ঠপোষকৰ চাৰ্চ ইঞ্জিনৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰা আৰু ৱেব ট্ৰেফিক গঢ়ি তোলা। বি টু বি শ্বেতপত্ৰত সাধাৰণতে যুক্তি দিয়া হয় যে এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যা সমাধানৰ বাবে এটা বিশেষ প্ৰযুক্তি, পণ্য, মতাদৰ্শ,<ref>{{Cite journal|last1=Inwood|first1=Olivia|last2=Zappavigna|first2=Michele|date=2021-02-01|title=Ideology, attitudinal positioning, and the blockchain: a social semiotic approach to understanding the values construed in the whitepapers of blockchain start-ups|url=https://doi.org/10.1080/10350330.2021.1877995|journal=Social Semiotics|volume=33 |issue=3 |pages=451–469|doi=10.1080/10350330.2021.1877995|s2cid=234051310|issn=1035-0330|url-access=subscription}}</ref> বা পদ্ধতি আন সকলোতকৈ উন্নত। বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ মূলতঃ তিনিটাপ্ৰকাৰৰ<ref>{{Cite book |last=Graham |first=Gordon |title=White Papers For Dummies |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |year=2013 |isbn=9781118496923 |location=Hoboken, New Jersey |pages=103-170}}</ref>: '''পটভূমি''': এটা নিৰ্দিষ্ট বিক্ৰেতাৰ প্ৰস্তাৱৰ বৈশিষ্ট্য আৰু সুবিধাসমূহ বৰ্ণনা কৰে; ই হয় এটা পণ্য, সেৱা বা পদ্ধতি। এই ধৰণৰ শ্বেতপত্ৰখন পণ্য মুকলিৰ লগত বা বিক্ৰী ফানেলৰ তলৰফালে বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ শেষৰফালে কাৰিকৰী মূল্যায়ন সমৰ্থন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। এইটোৱেই হৈছে উৎপাদন কৰাটো কম প্ৰত্যাহ্বানজনক ধৰণৰ, কিয়নো ইয়াৰ বহুখিনি বিষয়-বস্তু পৃষ্ঠপোষকৰপৰা সহজেই উপলব্ধ। '''সংখ্যাযুক্ত তালিকা''': এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ বিষয়ে টিপচ্, প্ৰশ্ন বা পইণ্টৰ এটা গোট উপস্থাপন কৰে। এই ধৰণৰ নতুন বা উত্তেজক দৃষ্টিভংগীৰে মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ, বা প্ৰতিযোগীৰ ওপৰত নিন্দা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। [[লিষ্টিকল]] বুলিও কোৱা হয়, ই এটা আটাইতকৈ দ্ৰুত ধৰণ; প্ৰায়ে এটা [[মন্থন অধিৱেশন]]ৰপৰা উদ্ভাৱন কৰা ই এখন সংখ্যাযুক্ত তালিকা, ইয়াত প্ৰতিটো বস্তুক এটা পৃথক বিন্দু হিচাপে উপস্থাপন কৰিব পাৰি, এটা কথাই কথাই যুক্তিবাদ কৰা যুক্তিৰ অংশ নহয়। '''সমস্যা/সমাধান''': এটা বিৰক্তিকৰ ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ নতুন, উন্নত সমাধানৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। এই ধৰণৰ ব্যৱহাৰ বিক্ৰী ফানেলৰ ওপৰত বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ আৰম্ভণিতে লিড সৃষ্টি কৰিবলৈ, মনৰ অংশীদাৰিত্ব গঢ়ি তুলিবলৈ বা অংশীদাৰসকলক অৱগত আৰু বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ধৰণৰ উৎপাদন কৰাটো আটাইতকৈ প্ৰত্যাহ্বানজনক, কিয়নো ইয়াৰ বাবে বিস্তৃত গৱেষণা আৰু বুজাব পৰা লিখাৰ প্ৰয়োজন; প্ৰায়ে এইবোৰে এটা বজাৰ স্থানৰ এটা বাধ্যতামূলক মানসিক মানচিত্ৰ তৈয়াৰ কৰিব লাগিব আৰু সেই স্থানৰ ভিতৰত কেইবাটাও প্ৰতিযোগী কোম্পানীক স্থান দিব লাগিব। সঠিকভাৱে কৰা সমস্যা/সমাধানৰ শ্বেতপত্ৰই পৃষ্ঠপোষকৰ বাবে বিশ্বাস আৰু বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিব পাৰে। সংখ্যাযুক্ত তালিকা এখন অন্য যিকোনো ধৰণৰ সৈতে সংযুক্ত হ’ব পাৰে যদিও, সমস্যা/সমাধানৰ বগা কাগজৰ সৈতে পটভূমিৰ সংযুক্ত কৰাটো কঠিন। এটা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়ে এটা বিশেষ সামগ্ৰী বা সেৱাৰ সবিশেষ ভিতৰলৈ জুমি চালে, এটা সমস্যা/সমাধানে উদ্যোগব্যাপী সমস্যা এটাক বাহিৰলৈ চায়। এইটো যথেষ্ট মাইক্ৰস্কোপৰদ্বাৰা চোৱা আৰু টেলিস্কোপৰদ্বাৰা চোৱাৰ মাজৰ পাৰ্থক্যৰ দৰেই।<ref>{{Cite web |last=Graham |first=Gordon |date=2025-03-01 |title=White Paper FAQ (Frequently Asked Questions) |url=https://thatwhitepaperguy.com/white-paper-faq/ |access-date=2026-04-04 |website=That White Paper Guy |language=en-US}}</ref> ==চৰকাৰত শ্বেতপত্ৰ== শ্বেতপত্ৰ শব্দটোৰ উৎপত্তি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰপৰা হৈছিল, ১৯২২ চনৰ [[চাৰ্চিল শ্বেতপত্ৰ]]খন ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক উদাহৰণ।<ref>{{cite web |last=James |first=Anthony |url=http://klariti.com/white-papers/origin-of-white-papers/ |title=Origin of White Papers |publisher=Klariti.com |date=17 June 2017 |access-date=27 June 2017}}</ref> [[ব্ৰিটিছ চৰকাৰ]]ত শ্বেতপত্ৰ সাধাৰণতে তথাকথিত ''ব্লু বুক''ৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ, দুয়োটা শব্দই নথিখনৰ কভাৰৰ ৰঙৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে।<ref name="SearchSOA" /> শ্বেতপত্ৰসমূহ হৈছে “অংশগ্ৰহণশীল গণতন্ত্ৰৰ আহিলা ... [এটা] অপৰিৱৰ্তনীয় নীতিগত প্ৰতিশ্ৰুতি নহয়। ’’<ref name="Doerr">Doerr, Audrey D. The Role of White Papers. In: Doern, G. B. and Peter Aucoin. The Structures of Policy-making in Canada. Toronto, MacMillan, 1971. pp. 179–203.</ref> “শ্বেত কাগজসমূহে দৃঢ় চৰকাৰী নীতিসমূহ উপস্থাপন কৰাৰ লগতে একে সময়তে ইয়াৰ ওপৰত মতামত আমন্ত্ৰণ কৰাৰ দ্বৈত ভূমিকা পালন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ’’<ref name="Pemberton">Pemberton, John E. Government Green Papers. Library World 71:49 Aug. 1969.</ref> কানাডাত শ্বেতপত্ৰ হৈছে “এটা নীতিগত নথি, কেবিনেটৰদ্বাৰা অনুমোদিত, হাউছ অৱ কমনছত দাখিল কৰা আৰু সাধাৰণ জনতাৰ বাবে উপলব্ধ কৰা। ’’<ref name="Doerr2">Doerr, Audrey D. The Role of White Papers in the Policy-making Process: the Experience of the Government of Canada. 1973. Thesis (Ph.D.) – Carleton University. 1. 56.</ref> "শ্বেত আৰু [[সেউজপত্ৰ]] ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে নীতিগত তথ্য প্ৰদানে সংসদ সদস্য আৰু জনসাধাৰণৰ মাজত নীতিগত বিষয়সমূহৰ প্ৰতি সজাগতা সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰিব পাৰে আৰু তথ্য আৰু বিশ্লেষণৰ আদান-প্ৰদানক উৎসাহিত কৰিব পাৰে। ই শিক্ষামূলক কৌশল হিচাপেও কাম কৰিব পাৰে।" <ref name="Doerr3">Doerr, Audrey D. The Machinery of Government. Toronto, Methuen, 1981. p. 153.</ref> শ্বেতপত্ৰ হৈছে চৰকাৰে আইন প্ৰণয়নৰ পূৰ্বে নীতিগত পছন্দসমূহ উপস্থাপন কৰাৰ এক উপায়। শ্বেতপত্ৰ প্ৰকাশ কৰিলে বিতৰ্কিত নীতিগত বিষয়সমূহৰ ওপৰত জনমত পৰীক্ষা কৰা হয় আৰু চৰকাৰে ইয়াৰ সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱ জোখাত সহায় কৰে।<ref name="Chapin">Chapin, Henry and Denis Deneau. Citizen involvement in Public Policy-making: Access and the Policy-making Process. Ottawa, Canadian Council on Social Development, 1978. p. 33.</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে বহু বেছি সঘনাই জাৰি কৰা [[সেউজপত্ৰ]]বোৰ অধিক মুকলি। পৰামৰ্শৰ নথি বুলিও কোৱা [[সেউজপত্ৰ]]সমূহে কেৱল অন্য আইনসমূহৰ সবিশেষ কাৰ্যকৰী কৰাৰ কৌশল প্ৰস্তাৱ কৰিব পাৰে, বা ইয়াত এনে প্ৰস্তাৱ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে যাৰ ওপৰত চৰকাৰে জনসাধাৰণৰ মতামত আৰু মতামত লাভ কৰিব বিচাৰে। চৰকাৰী শ্বেতপত্ৰৰ উদাহৰণ হ’ল অষ্ট্ৰেলিয়াত [[অষ্ট্ৰেলিয়াত সম্পূৰ্ণ নিয়োগ]] আৰু যুক্তৰাজ্যত [[১৯৩৯ চনৰ শ্বেতপত্ৰ]] আৰু ১৯৬৬ চনৰ [[প্ৰতিৰক্ষা শ্বেতপত্ৰ]]। ইজৰাইলৰ ইতিহাসত ১৯৩৯ চনৰ ব্ৰিটিছ শ্বেতপত্ৰখন – ব্ৰিটিছ নীতিত জায়নিজমৰ বিৰুদ্ধে তীক্ষ্ণ প্ৰহাৰ হিচাপে চিহ্নিত আৰু সেই সময়ত বাধ্যতামূলক পেলেষ্টাইনত ইহুদী ইছুভ সম্প্ৰদায়ে অতি ক্ষোভেৰে আদৰণি জনোৱা – "দ্য হোৱাইট পেপাৰ" (হিব্ৰু ভাষাত হা'চেফাৰ হা'লাভান הספר הלבן – আক্ষৰিক অৰ্থত "দ্য হোৱাইট বুক") হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়। একেদৰে কানাডাত শ্বেতপত্ৰ শব্দটোৱে প্ৰায়ে বিশেষভাৱে ১৯৬৯ চনৰ শ্বেতপত্ৰখনক বুজায়, য’ত দেশখনৰ খিলঞ্জীয়া আৰু অখিলঞ্জীয়া লোকসকলৰ মাজত থকা সকলো আইনী পাৰ্থক্য বিলুপ্ত কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উত্তৰত খিলঞ্জীয়া কৰ্মীসকলে তেওঁলোকে [[লালপত্ৰ]] বুলি কোৱা এটা প্ৰতিপ্ৰস্তাৱ দাঙি ধৰে। ==একাডেমীত শ্বেতপত্ৰ== সমনীয়া পৰ্যালোচনাৰ বাবে গৱেষণাৰ তথ্য উপস্থাপন কৰিবলৈ শৈক্ষিক পৰিৱেশতো শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। একাডেমিক শ্বেতপত্ৰসমূহে প্ৰায়ে কঠোৰ শৈলী আৰু বিন্যাস অনুসৰণ কৰে, যেনে সাধাৰণ কাৰিকৰী নথি-পত্ৰ (CTD) মানদণ্ড। একাডেমিক শ্বেতপত্ৰ প্ৰকাশ পোৱা কিছুমান মূল ক্ষেত্ৰ হ’ল কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান, ক্ৰিপ্টোগ্ৰাফী, গণিত, চিকিৎসা, পদাৰ্থ বিজ্ঞান, আৰু আই টি নিৰাপত্তা। সাংবাদিকতাত ব্যৱহৃত আত্মশাসনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে একাডেমিক শ্বেতপত্ৰত উদ্যোগৰ নেতা বা কোনো এটা ক্ষেত্ৰৰ বিশেষজ্ঞই দিয়া প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। তেওঁলোকে প্ৰদান কৰা সামগ্ৰিক তথ্যই ৰাজহুৱা সমনীয়া-পৰ্যালোচনাৰ ৰূপত প্ৰয়োজনীয় "পৰীক্ষা আৰু ভৰসাম্য" সৃষ্টি কৰে যাৰ ওপৰত শিক্ষাবিদসকলে এটা সিদ্ধান্তৰ মূল্যায়নৰ বাবে নিৰ্ভৰ কৰে। শীৰ্ষ উদ্যোগৰ আলোচনীসমূহে এখন শ্বেতপত্ৰ দাখিলৰ বাবে উচ্চ প্ৰকাশনৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰে। এই মানদণ্ডসমূহে এটা প্ৰকাশনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু পাঠকসকলক ভুল আৰু ভুৱা তথ্যৰপৰা ৰক্ষা কৰাত সহায় কৰে। তাৰ পিছত স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত সমনীয়াৰদ্বাৰা পৰ্যালোচিত প্ৰকাশনসমূহে পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ নেতিবাচক আৰু ইতিবাচক মতামত মুক্তভাৱে প্ৰকাশ কৰিব লাগিব। প্ৰকাশিত শ্বেতপত্ৰ দাখিল কৰাটো শুদ্ধ নহয় বা মিছা বুলি ধৰা পৰিলে প্ৰকাশনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু লাভজনকতাৰ ক্ষতি হ’ব পাৰে। ফলাফলে প্ৰকাশকসকলক অতি নিৰ্বাচিত হ’বলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে। কিন্তু একেটা উচ্চ মানদণ্ডই যোগ্যতাসম্পন্ন শ্বেতপত্ৰসমূহ চেঞ্চৰ কৰাটোও জনা যায়, বিশেষকৈ যেতিয়া শ্বেতপত্ৰ এখনে প্ৰথম অৱস্থাত প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হ’ব পৰা নতুন দৃষ্টিভংগী বা বৈপ্লৱিক সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সমল]] [[শ্ৰেণী:তথ্য]] nuehczoqeojfod7m3roqjesow2jgbf1 622896 622860 2026-08-03T03:16:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 622896 wikitext text/x-wiki '''শ্বেতপত্ৰ''' মানে এক তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰতিৱেদন, যিয়ে এটা জটিল বিষয়ৰ ব্যাখ্যা আৰু বিষয়টোৰ ওপৰত পৃষ্ঠপোষকৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই নথি-পত্ৰসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাঠকসকলক কোনো সমস্যা বুজা, কোনো সমস্যা সমাধান কৰা বা সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰা। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৰ উৎপত্তি হৈছে ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ এটা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ [[অৱস্থান পত্ৰ]] বা উদ্যোগৰ প্ৰতিৱেদন। এই প্ৰতিৱেদনসমূহৰ পূৰ্বৰ ৰূপসমূহক [[নিৰ্দেশ পত্ৰ]] বুলি কোৱা হৈছিল। শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰায়ে ব্যৱসায়ত কৰা হয়, আৰু কেতিয়াবা ৰাজনীতি আৰু শিক্ষাতো। ১৯৯০ চনৰপৰা এই নথি-পত্ৰসমূহ ব্যৱসায়ত বিক্ৰী বা বিপণন নথি হিচাপে প্ৰসাৰিত হৈছে; ১০ বছৰতকৈ অধিক সময় ধৰি ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ (B2B) কাম কৰা বজাৰকৰ্তাসকলৰ অধিকাংশই উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে যোৱা বছৰত এখন শ্বেতপত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=B2B Content Marketing: 2025 Benchmarks & Trends |url=https://contentmarketinginstitute.com/b2b-research/b2b-content-marketing-trends-research-2025 |access-date=2026-04-04 |website=Content Marketing Institute |language=en}}</ref> বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ গ্ৰাহকৰ আগত এটা নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ডিজাইন কৰা বিপণন উপস্থাপনৰ সৈতে মিল আছে।<ref name="SearchSOA">{{cite web |last=Rouse |first=Margaret |title=white paper definition |url=http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |access-date=16 March 2015 |publisher=TechTarget |archive-date=13 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071052/http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |url-status=dead |archivedate=13 March 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150313071052/http://searchsoa.techtarget.com/definition/white-paper |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |last=Stelzner |first=Michael A. |year=2008 |title=Learn all about white papers |url=http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702192610/http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |archive-date=2 July 2017 |access-date=18 September 2013 |publisher=Whitepaper Source Publishing |archivedate=2 July 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170702192610/http://www.writingwhitepapers.com/resources.html |deadurl=yes }}</ref> সেই হিচাপে ইয়াক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা [[ধূসৰ সাহিত্য]] বুলি ক’ব পাৰি। ==ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ বিপণনত শ্বেতপত্ৰ== আজিৰ তাৰিখত শ্বেতপত্ৰৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল প্ৰকাশক হৈছে [[ব্যৱসায়ৰপৰা ব্যৱসায়লৈ]] কোম্পানীসমূহ। এই শ্বেতপত্ৰসমূহ দীঘলীয়া আকাৰৰ বিষয়-বস্তু সম্বলিত, যিয়ে প্ৰতিৱেদন পৃষ্ঠপোষকতা কৰা কোম্পানীটোৰপৰা অফাৰ(সমূহ) প্ৰচাৰ কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত তথ্য আৰু ন্যায্য যুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। মূল লক্ষ্য হ’ল এটা নিৰ্দিষ্ট উলম্ব বজাৰ বা লক্ষ্যকৰা পাঠকসকলক পৃষ্ঠপোষকৰ সিদ্ধান্তৰ সৈতে সহমত হ’বলৈ বুজোৱা আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱক পছন্দ কৰা। বেছিভাগ কোম্পানীতে অনলাইন গৱেষণা আৰু কোম্পানী কাৰ্যবাহীসকলৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎকাৰৰ ভিত্তিত কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং দল বা তেওঁলোকে নিযুক্তি দিয়া ঠিকাদাৰে শ্বেতপত্ৰ তৈয়াৰ কৰে। কৰ্পৰেট শ্বেতপত্ৰসমূহ প্ৰায়ে বিক্ৰীৰ ধাৰা সৃষ্টি কৰিবলৈ, চিন্তাৰ নেতৃত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ, ব্যাৱসায়িক গোচৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ, ইমেইল তালিকা বৃদ্ধি কৰিবলৈ, দৰ্শক বৃদ্ধি কৰিবলৈ, আৰু পৃষ্ঠপোষকৰ বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বি টু বি শ্বেতপত্ৰৰ বাবে দৰ্শকসকলৰ ভিতৰত সম্ভাৱ্য গ্ৰাহক, চেনেল অংশীদাৰ, সাংবাদিক, বিশ্লেষক, ব্লগাৰ, বিনিয়োগকাৰী বা আন যিকোনো অংশীদাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। শ্বেতপত্ৰক কণ্টেণ্ট মাৰ্কেটিং বা ইনবাউণ্ড মাৰ্কেটিংৰ এটা প্ৰকাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়; অৰ্থাৎ, পঞ্জীয়নৰ সৈতে বা অবিহনে ৱেবত উপলব্ধ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা বিষয়-বস্তু, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল পৃষ্ঠপোষকৰ চাৰ্চ ইঞ্জিনৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰা আৰু ৱেব ট্ৰেফিক গঢ়ি তোলা। বি টু বি শ্বেতপত্ৰত সাধাৰণতে যুক্তি দিয়া হয় যে এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যা সমাধানৰ বাবে এটা বিশেষ প্ৰযুক্তি, পণ্য, মতাদৰ্শ,<ref>{{Cite journal|last1=Inwood|first1=Olivia|last2=Zappavigna|first2=Michele|date=2021-02-01|title=Ideology, attitudinal positioning, and the blockchain: a social semiotic approach to understanding the values construed in the whitepapers of blockchain start-ups|url=https://doi.org/10.1080/10350330.2021.1877995|journal=Social Semiotics|volume=33 |issue=3 |pages=451–469|doi=10.1080/10350330.2021.1877995|s2cid=234051310|issn=1035-0330|url-access=subscription}}</ref> বা পদ্ধতি আন সকলোতকৈ উন্নত। বাণিজ্যিক শ্বেতপত্ৰ মূলতঃ তিনিটাপ্ৰকাৰৰ<ref>{{Cite book |last=Graham |first=Gordon |title=White Papers For Dummies |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |year=2013 |isbn=9781118496923 |location=Hoboken, New Jersey |pages=103-170}}</ref>: '''পটভূমি''': এটা নিৰ্দিষ্ট বিক্ৰেতাৰ প্ৰস্তাৱৰ বৈশিষ্ট্য আৰু সুবিধাসমূহ বৰ্ণনা কৰে; ই হয় এটা পণ্য, সেৱা বা পদ্ধতি। এই ধৰণৰ শ্বেতপত্ৰখন পণ্য মুকলিৰ লগত বা বিক্ৰী ফানেলৰ তলৰফালে বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ শেষৰফালে কাৰিকৰী মূল্যায়ন সমৰ্থন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। এইটোৱেই হৈছে উৎপাদন কৰাটো কম প্ৰত্যাহ্বানজনক ধৰণৰ, কিয়নো ইয়াৰ বহুখিনি বিষয়-বস্তু পৃষ্ঠপোষকৰপৰা সহজেই উপলব্ধ। '''সংখ্যাযুক্ত তালিকা''': এটা নিৰ্দিষ্ট ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ বিষয়ে টিপচ্, প্ৰশ্ন বা পইণ্টৰ এটা গোট উপস্থাপন কৰে। এই ধৰণৰ নতুন বা উত্তেজক দৃষ্টিভংগীৰে মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ, বা প্ৰতিযোগীৰ ওপৰত নিন্দা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই উত্তম। [[লিষ্টিকল]] বুলিও কোৱা হয়, ই এটা আটাইতকৈ দ্ৰুত ধৰণ; প্ৰায়ে এটা [[মন্থন অধিৱেশন]]ৰপৰা উদ্ভাৱন কৰা ই এখন সংখ্যাযুক্ত তালিকা, ইয়াত প্ৰতিটো বস্তুক এটা পৃথক বিন্দু হিচাপে উপস্থাপন কৰিব পাৰি, এটা কথাই কথাই যুক্তিবাদ কৰা যুক্তিৰ অংশ নহয়। '''সমস্যা/সমাধান''': এটা বিৰক্তিকৰ ব্যাৱসায়িক সমস্যাৰ নতুন, উন্নত সমাধানৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। এই ধৰণৰ ব্যৱহাৰ বিক্ৰী ফানেলৰ ওপৰত বা গ্ৰাহকৰ যাত্ৰাৰ আৰম্ভণিতে লিড সৃষ্টি কৰিবলৈ, মনৰ অংশীদাৰিত্ব গঢ়ি তুলিবলৈ বা অংশীদাৰসকলক অৱগত আৰু বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ধৰণৰ উৎপাদন কৰাটো আটাইতকৈ প্ৰত্যাহ্বানজনক, কিয়নো ইয়াৰ বাবে বিস্তৃত গৱেষণা আৰু বুজাব পৰা লিখাৰ প্ৰয়োজন; প্ৰায়ে এইবোৰে এটা বজাৰ স্থানৰ এটা বাধ্যতামূলক মানসিক মানচিত্ৰ তৈয়াৰ কৰিব লাগিব আৰু সেই স্থানৰ ভিতৰত কেইবাটাও প্ৰতিযোগী কোম্পানীক স্থান দিব লাগিব। সঠিকভাৱে কৰা সমস্যা/সমাধানৰ শ্বেতপত্ৰই পৃষ্ঠপোষকৰ বাবে বিশ্বাস আৰু বিশ্বাসযোগ্যতা গঢ়ি তুলিব পাৰে। সংখ্যাযুক্ত তালিকা এখন অন্য যিকোনো ধৰণৰ সৈতে সংযুক্ত হ’ব পাৰে যদিও, সমস্যা/সমাধানৰ বগা কাগজৰ সৈতে পটভূমিৰ সংযুক্ত কৰাটো কঠিন। এটা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়ে এটা বিশেষ সামগ্ৰী বা সেৱাৰ সবিশেষ ভিতৰলৈ জুমি চালে, এটা সমস্যা/সমাধানে উদ্যোগব্যাপী সমস্যা এটাক বাহিৰলৈ চায়। এইটো যথেষ্ট মাইক্ৰস্কোপৰদ্বাৰা চোৱা আৰু টেলিস্কোপৰদ্বাৰা চোৱাৰ মাজৰ পাৰ্থক্যৰ দৰেই।<ref>{{Cite web |last=Graham |first=Gordon |date=2025-03-01 |title=White Paper FAQ (Frequently Asked Questions) |url=https://thatwhitepaperguy.com/white-paper-faq/ |access-date=2026-04-04 |website=That White Paper Guy |language=en-US}}</ref> ==চৰকাৰত শ্বেতপত্ৰ== শ্বেতপত্ৰ শব্দটোৰ উৎপত্তি ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰপৰা হৈছিল, ১৯২২ চনৰ [[চাৰ্চিল শ্বেতপত্ৰ]]খন ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক উদাহৰণ।<ref>{{cite web |last=James |first=Anthony |url=http://klariti.com/white-papers/origin-of-white-papers/ |title=Origin of White Papers |publisher=Klariti.com |date=17 June 2017 |access-date=27 June 2017}}</ref> [[ব্ৰিটিছ চৰকাৰ]]ত শ্বেতপত্ৰ সাধাৰণতে তথাকথিত ''ব্লু বুক''ৰ সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ, দুয়োটা শব্দই নথিখনৰ কভাৰৰ ৰঙৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে।<ref name="SearchSOA" /> শ্বেতপত্ৰসমূহ হৈছে “অংশগ্ৰহণশীল গণতন্ত্ৰৰ আহিলা ... [এটা] অপৰিৱৰ্তনীয় নীতিগত প্ৰতিশ্ৰুতি নহয়। ’’<ref name="Doerr">Doerr, Audrey D. The Role of White Papers. In: Doern, G. B. and Peter Aucoin. The Structures of Policy-making in Canada. Toronto, MacMillan, 1971. pp. 179–203.</ref> “শ্বেত কাগজসমূহে দৃঢ় চৰকাৰী নীতিসমূহ উপস্থাপন কৰাৰ লগতে একে সময়তে ইয়াৰ ওপৰত মতামত আমন্ত্ৰণ কৰাৰ দ্বৈত ভূমিকা পালন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ’’<ref name="Pemberton">Pemberton, John E. Government Green Papers. Library World 71:49 Aug. 1969.</ref> কানাডাত শ্বেতপত্ৰ হৈছে “এটা নীতিগত নথি, কেবিনেটৰদ্বাৰা অনুমোদিত, হাউছ অৱ কমনছত দাখিল কৰা আৰু সাধাৰণ জনতাৰ বাবে উপলব্ধ কৰা। ’’<ref name="Doerr2">Doerr, Audrey D. The Role of White Papers in the Policy-making Process: the Experience of the Government of Canada. 1973. Thesis (Ph.D.) – Carleton University. 1. 56.</ref> "শ্বেত আৰু [[সেউজপত্ৰ]] ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে নীতিগত তথ্য প্ৰদানে সংসদ সদস্য আৰু জনসাধাৰণৰ মাজত নীতিগত বিষয়সমূহৰ প্ৰতি সজাগতা সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰিব পাৰে আৰু তথ্য আৰু বিশ্লেষণৰ আদান-প্ৰদানক উৎসাহিত কৰিব পাৰে। ই শিক্ষামূলক কৌশল হিচাপেও কাম কৰিব পাৰে।" <ref name="Doerr3">Doerr, Audrey D. The Machinery of Government. Toronto, Methuen, 1981. p. 153.</ref> শ্বেতপত্ৰ হৈছে চৰকাৰে আইন প্ৰণয়নৰ পূৰ্বে নীতিগত পছন্দসমূহ উপস্থাপন কৰাৰ এক উপায়। শ্বেতপত্ৰ প্ৰকাশ কৰিলে বিতৰ্কিত নীতিগত বিষয়সমূহৰ ওপৰত জনমত পৰীক্ষা কৰা হয় আৰু চৰকাৰে ইয়াৰ সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱ জোখাত সহায় কৰে।<ref name="Chapin">Chapin, Henry and Denis Deneau. Citizen involvement in Public Policy-making: Access and the Policy-making Process. Ottawa, Canadian Council on Social Development, 1978. p. 33.</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে বহু বেছি সঘনাই জাৰি কৰা [[সেউজপত্ৰ]]বোৰ অধিক মুকলি। পৰামৰ্শৰ নথি বুলিও কোৱা [[সেউজপত্ৰ]]সমূহে কেৱল অন্য আইনসমূহৰ সবিশেষ কাৰ্যকৰী কৰাৰ কৌশল প্ৰস্তাৱ কৰিব পাৰে, বা ইয়াত এনে প্ৰস্তাৱ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে যাৰ ওপৰত চৰকাৰে জনসাধাৰণৰ মতামত আৰু মতামত লাভ কৰিব বিচাৰে। চৰকাৰী শ্বেতপত্ৰৰ উদাহৰণ হ’ল অষ্ট্ৰেলিয়াত [[অষ্ট্ৰেলিয়াত সম্পূৰ্ণ নিয়োগ]] আৰু যুক্তৰাজ্যত [[১৯৩৯ চনৰ শ্বেতপত্ৰ]] আৰু ১৯৬৬ চনৰ [[প্ৰতিৰক্ষা শ্বেতপত্ৰ]]। ইজৰাইলৰ ইতিহাসত ১৯৩৯ চনৰ ব্ৰিটিছ শ্বেতপত্ৰখন – ব্ৰিটিছ নীতিত জায়নিজমৰ বিৰুদ্ধে তীক্ষ্ণ প্ৰহাৰ হিচাপে চিহ্নিত আৰু সেই সময়ত বাধ্যতামূলক পেলেষ্টাইনত ইহুদী ইছুভ সম্প্ৰদায়ে অতি ক্ষোভেৰে আদৰণি জনোৱা – "দ্য হোৱাইট পেপাৰ" (হিব্ৰু ভাষাত হা'চেফাৰ হা'লাভান הספר הלבן – আক্ষৰিক অৰ্থত "দ্য হোৱাইট বুক") হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়। একেদৰে কানাডাত শ্বেতপত্ৰ শব্দটোৱে প্ৰায়ে বিশেষভাৱে ১৯৬৯ চনৰ শ্বেতপত্ৰখনক বুজায়, য’ত দেশখনৰ খিলঞ্জীয়া আৰু অখিলঞ্জীয়া লোকসকলৰ মাজত থকা সকলো আইনী পাৰ্থক্য বিলুপ্ত কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উত্তৰত খিলঞ্জীয়া কৰ্মীসকলে তেওঁলোকে [[লালপত্ৰ]] বুলি কোৱা এটা প্ৰতিপ্ৰস্তাৱ দাঙি ধৰে। ==একাডেমীত শ্বেতপত্ৰ== সমনীয়া পৰ্যালোচনাৰ বাবে গৱেষণাৰ তথ্য উপস্থাপন কৰিবলৈ শৈক্ষিক পৰিৱেশতো শ্বেতপত্ৰৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। একাডেমিক শ্বেতপত্ৰসমূহে প্ৰায়ে কঠোৰ শৈলী আৰু বিন্যাস অনুসৰণ কৰে, যেনে সাধাৰণ কাৰিকৰী নথি-পত্ৰ (CTD) মানদণ্ড। একাডেমিক শ্বেতপত্ৰ প্ৰকাশ পোৱা কিছুমান মূল ক্ষেত্ৰ হ’ল কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান, ক্ৰিপ্টোগ্ৰাফী, গণিত, চিকিৎসা, পদাৰ্থ বিজ্ঞান, আৰু আই টি নিৰাপত্তা। সাংবাদিকতাত ব্যৱহৃত আত্মশাসনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে একাডেমিক শ্বেতপত্ৰত উদ্যোগৰ নেতা বা কোনো এটা ক্ষেত্ৰৰ বিশেষজ্ঞই দিয়া প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। তেওঁলোকে প্ৰদান কৰা সামগ্ৰিক তথ্যই ৰাজহুৱা সমনীয়া-পৰ্যালোচনাৰ ৰূপত প্ৰয়োজনীয় "পৰীক্ষা আৰু ভৰসাম্য" সৃষ্টি কৰে যাৰ ওপৰত শিক্ষাবিদসকলে এটা সিদ্ধান্তৰ মূল্যায়নৰ বাবে নিৰ্ভৰ কৰে। শীৰ্ষ উদ্যোগৰ আলোচনীসমূহে এখন শ্বেতপত্ৰ দাখিলৰ বাবে উচ্চ প্ৰকাশনৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰে। এই মানদণ্ডসমূহে এটা প্ৰকাশনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু পাঠকসকলক ভুল আৰু ভুৱা তথ্যৰপৰা ৰক্ষা কৰাত সহায় কৰে। তাৰ পিছত স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত সমনীয়াৰদ্বাৰা পৰ্যালোচিত প্ৰকাশনসমূহে পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ নেতিবাচক আৰু ইতিবাচক মতামত মুক্তভাৱে প্ৰকাশ কৰিব লাগিব। প্ৰকাশিত শ্বেতপত্ৰ দাখিল কৰাটো শুদ্ধ নহয় বা মিছা বুলি ধৰা পৰিলে প্ৰকাশনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু লাভজনকতাৰ ক্ষতি হ’ব পাৰে। ফলাফলে প্ৰকাশকসকলক অতি নিৰ্বাচিত হ’বলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে। কিন্তু একেটা উচ্চ মানদণ্ডই যোগ্যতাসম্পন্ন শ্বেতপত্ৰসমূহ চেঞ্চৰ কৰাটোও জনা যায়, বিশেষকৈ যেতিয়া শ্বেতপত্ৰ এখনে প্ৰথম অৱস্থাত প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হ’ব পৰা নতুন দৃষ্টিভংগী বা বৈপ্লৱিক সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সমল]] [[শ্ৰেণী:তথ্য]] k9pn4awks5qqva8vubyldg5d9pkydb1 0 138310 622857 2026-08-02T18:38:08Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622857 wikitext text/x-wiki '''অৱস্থান পত্ৰ''' হৈছে এনে এটা ৰচনা যিয়ে কোনো বিষয়ৰ ওপৰত সাধাৰণতে লেখক বা কোনো নিৰ্দিষ্ট সত্তাৰ যুক্তিযুক্ত মতামত উপস্থাপন কৰে। অৱস্থান পত্ৰ প্ৰকাশ পায় একাডেমী, ৰাজনীতি, আইন আৰু অন্যান্য ক্ষেত্ৰত। অৱস্থান পত্ৰৰ লক্ষ্য হ’ল উপস্থাপন কৰা মতামত বৈধ আৰু শুনা যোগ্য বুলি দৰ্শকক পতিয়ন নিয়াব লাগে। কোনোবাই বিবেচনা কৰা অৱস্থান পত্ৰৰ বাবে আইডিয়াবোৰ বিষয় বাছনি কৰাৰ সময়ত, যুক্তি এটা বিকশিত কৰাৰ সময়ত আৰু পেপাৰখন সংগঠিত কৰাৰ সময়ত ভালদৰে পৰীক্ষা কৰাটো প্ৰয়োজন। অৱস্থান পত্ৰসমূহ সম্পাদকলৈ লিখা চিঠিৰ আটাইতকৈ সহজ ফৰ্মেটৰপৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰতিষ্ঠানিক অৱস্থান পত্ৰৰ আকাৰত আটাইতকৈ জটিল ফৰ্মেটলৈকে।[1] গোটটোৰ চৰকাৰী বিশ্বাস আৰু পৰামৰ্শসমূহ ৰাজহুৱা কৰিবলৈ বৃহৎ সংস্থাসমূহেও অৱস্থান পত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰে।[2] ==একাডেমী== শৈক্ষিক ক্ষেত্ৰত অৱস্থান পত্ৰই সাধাৰণতে শৈক্ষিক গৱেষণা পত্ৰত উপস্থিত থকা পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা আৰু মৌলিক গৱেষণাৰ অবিহনে উদীয়মান বিষয়সমূহৰ ওপৰত আলোচনা কৰিবলৈ সক্ষম কৰে। সাধাৰণতে এনে নথিয়ে বিষয়টোৰ ওপৰত বিস্তৃত বস্তুনিষ্ঠ আলোচনাৰপৰা প্ৰমাণৰ সৈতে আগবঢ়োৱা মতামত বা স্থিতিসমূহক প্ৰমাণ কৰিব। ==ৰাজনীতি বিজ্ঞানৰ অৱস্থান পত্ৰ== অৱস্থান পত্ৰ এখন [[সেউজ পত্ৰ]] আৰু [[শ্বেতপত্ৰ]]ৰ মাজৰ বৰ্ণালীৰ ওপৰত ক’ৰবাত পৰি থাকে কাৰণ ই মতামতক দৃঢ় কৰে আৰু সমাধানৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে, সেইবোৰ কেনেকৈ কাৰ্যকৰী কৰিব লাগে সেইটো সঠিকভাৱে উল্লেখ নকৰাকৈ। অৱস্থান পত্ৰই আন এজন ব্যক্তি বা সংস্থাৰ মতামতৰ বিষয়ে গভীৰ বুজা-বুজিৰ সূচনা কৰিব পাৰে যাৰ বাবে ইয়াক সাধাৰণতে ৰাজনৈতিক প্ৰচাৰ,[3] চৰকাৰী সংগঠন,[4] কূটনৈতিক জগতত,[5] আৰু মূল্যবোধ সলনি কৰাৰ প্ৰচেষ্টাত (যেনে জনসেৱাৰ ঘোষণাৰ জৰিয়তে) আৰু সাংগঠনিক ব্ৰেণ্ডিঙৰদ্বাৰা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।[6] ইউৰোপীয় সংঘৰ চৰকাৰত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আৰ্হি ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।[7] ==আইন== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনত অৱস্থান পত্ৰ শব্দটো হৈছে aide-memoire, যিটো প্ৰস্তাৱিত আলোচনা বা মতানৈক্যৰ সৰু সৰু কথাবোৰ উল্লেখ কৰা স্মাৰকপত্ৰ, বিশেষকৈ অকূটনৈতিক যোগাযোগত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== byjflsi7wubjk8wcnbki3eu5rq5nk3m 622858 622857 2026-08-02T18:42:09Z Pranamikaadhikary 27435 622858 wikitext text/x-wiki '''অৱস্থান পত্ৰ''' হৈছে এনে এটা ৰচনা যিয়ে কোনো বিষয়ৰ ওপৰত সাধাৰণতে লেখক বা কোনো নিৰ্দিষ্ট সত্তাৰ যুক্তিযুক্ত মতামত উপস্থাপন কৰে। অৱস্থান পত্ৰ প্ৰকাশ পায় একাডেমী, ৰাজনীতি, আইন আৰু অন্যান্য ক্ষেত্ৰত। অৱস্থান পত্ৰৰ লক্ষ্য হ’ল উপস্থাপন কৰা মতামত বৈধ আৰু শুনা যোগ্য বুলি দৰ্শকক পতিয়ন নিয়াব লাগে। কোনোবাই বিবেচনা কৰা অৱস্থান পত্ৰৰ বাবে আইডিয়াবোৰ বিষয় বাছনি কৰাৰ সময়ত, যুক্তি এটা বিকশিত কৰাৰ সময়ত আৰু পেপাৰখন সংগঠিত কৰাৰ সময়ত ভালদৰে পৰীক্ষা কৰাটো প্ৰয়োজন। অৱস্থান পত্ৰসমূহ [[সম্পাদকলৈ চিঠি]] লিখাৰ আটাইতকৈ সহজ ফৰ্মেটৰপৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰতিষ্ঠানিক অৱস্থান পত্ৰৰ আকাৰত আটাইতকৈ জটিল ফৰ্মেটলৈকে থাকে।<ref>{{Harvnb|Sanders|Tingloo|Verhulst|2005|p=[https://books.google.com/books?id=-gBH7BQqy_0C&q=%22The+simplest+form+is+the+letter+to+the+editor%22&pg=PA11 11]}}, "The simplest form is the letter to the editor... The most complex type of position paper is the academic position paper in which arguments and evidence are presented to support the writer's views."</ref> গোটটোৰ চৰকাৰী বিশ্বাস আৰু পৰামৰ্শসমূহ ৰাজহুৱা কৰিবলৈ বৃহৎ সংস্থাসমূহেও অৱস্থান পত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>An example of a position paper published by an organization: {{Citation |url = http://ala.org/ala/aasl/aaslproftools/positionstatements/informationliteracy.cfm |title = Information Literacy: A Position Paper on Information Problem Solving |publisher = American Association of School Librarians |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20080422073410/http://www.ala.org/ala/aasl/aaslproftools/positionstatements/informationliteracy.cfm |archive-date = 2008-04-22 }}</ref> ==একাডেমী== শৈক্ষিক ক্ষেত্ৰত অৱস্থান পত্ৰই সাধাৰণতে শৈক্ষিক গৱেষণা পত্ৰত উপস্থিত থকা পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা আৰু মৌলিক গৱেষণাৰ অবিহনে উদীয়মান বিষয়সমূহৰ ওপৰত আলোচনা কৰিবলৈ সক্ষম কৰে। সাধাৰণতে এনে নথিয়ে বিষয়টোৰ ওপৰত বিস্তৃত বস্তুনিষ্ঠ আলোচনাৰপৰা প্ৰমাণৰ সৈতে আগবঢ়োৱা মতামত বা স্থিতিসমূহক প্ৰমাণ কৰিব। ==ৰাজনীতি বিজ্ঞানৰ অৱস্থান পত্ৰ== অৱস্থান পত্ৰ এখন [[সেউজ পত্ৰ]] আৰু [[শ্বেতপত্ৰ]]ৰ মাজৰ বৰ্ণালীৰ ওপৰত ক’ৰবাত পৰি থাকে কাৰণ ই মতামতক দৃঢ় কৰে আৰু সমাধানৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে, সেইবোৰ কেনেকৈ কাৰ্যকৰী কৰিব লাগে সেইটো সঠিকভাৱে উল্লেখ নকৰাকৈ। অৱস্থান পত্ৰই আন এজন ব্যক্তি বা সংস্থাৰ মতামতৰ বিষয়ে গভীৰ বুজা-বুজিৰ সূচনা কৰিব পাৰে যাৰ বাবে ইয়াক সাধাৰণতে ৰাজনৈতিক প্ৰচাৰ,<ref>{{Harvnb|Steely|2000|p=[https://books.google.com/books?id=gZUNJPsV9i0C&q=%22The+Gentleman+from+Georgia:%22+%22The+Biography+of+Newt+Gingrich%22 186]}}, "Through the use of position papers, telephone briefings, audio and video tapes and personal appearances Newt was able to share his ideas, ... ."</ref> চৰকাৰী সংগঠন,<ref>{{Citation |url=http://www.brake.org.uk/index.php?p=1240&m=104 |title=Government position papers |access-date=2008-08-24 |publisher=Brake: the Road Safety Charity}}</ref> কূটনৈতিক ক্ষেত্ৰত,<ref>{{Harvnb|Bond|1998}}, "..., writing position papers and talking points, ... are examples of non-classified work which is carried out at virtually every diplomatic post."</ref> আৰু মূল্যবোধ সলনি কৰাৰ প্ৰচেষ্টাত (যেনে জনসেৱাৰ ঘোষণাৰ জৰিয়তে) আৰু সাংগঠনিক ব্ৰেণ্ডিঙৰদ্বাৰা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Harvnb|Newsom|Haynes|2004|p=[https://books.google.com/books?id=CFHIOgegNZkC&q=%22Public+Relations+Writing:+%22+%22Form+and+Style%22 163]}}, "Another special area is the use of position papers as the locus for image ads and public service announcements (PSAs) for an organization."</ref> ইউৰোপীয় সংঘৰ চৰকাৰত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আৰ্হি ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।<ref name="United Nations">{{Citation |url=http://www.unausa.org/global-classrooms-model-un/how-to-participate/model-un-preparation/position-papers |title=How to Write a Position Paper |publisher=United Nations Association of the United States of America |access-date=2008-08-25 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080410180643/http://www.unausa.org/site/pp.asp?c=fvKRI8MPJpF&b=457143 |archive-date = April 10, 2008}}</ref> ==আইন== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনত অৱস্থান পত্ৰ শব্দটো হৈছে aide-memoire, যিটো প্ৰস্তাৱিত আলোচনা বা মতানৈক্যৰ সৰু সৰু কথাবোৰ উল্লেখ কৰা স্মাৰকপত্ৰ, বিশেষকৈ অকূটনৈতিক যোগাযোগত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== s5l9b7uc03ax6gegmulyp0ygne71tsc 622859 622858 2026-08-02T18:42:37Z Pranamikaadhikary 27435 +[[শ্ৰেণী:তথ্য]]; +[[শ্ৰেণী:সমল]] using [[WP:HC|HotCat]] 622859 wikitext text/x-wiki '''অৱস্থান পত্ৰ''' হৈছে এনে এটা ৰচনা যিয়ে কোনো বিষয়ৰ ওপৰত সাধাৰণতে লেখক বা কোনো নিৰ্দিষ্ট সত্তাৰ যুক্তিযুক্ত মতামত উপস্থাপন কৰে। অৱস্থান পত্ৰ প্ৰকাশ পায় একাডেমী, ৰাজনীতি, আইন আৰু অন্যান্য ক্ষেত্ৰত। অৱস্থান পত্ৰৰ লক্ষ্য হ’ল উপস্থাপন কৰা মতামত বৈধ আৰু শুনা যোগ্য বুলি দৰ্শকক পতিয়ন নিয়াব লাগে। কোনোবাই বিবেচনা কৰা অৱস্থান পত্ৰৰ বাবে আইডিয়াবোৰ বিষয় বাছনি কৰাৰ সময়ত, যুক্তি এটা বিকশিত কৰাৰ সময়ত আৰু পেপাৰখন সংগঠিত কৰাৰ সময়ত ভালদৰে পৰীক্ষা কৰাটো প্ৰয়োজন। অৱস্থান পত্ৰসমূহ [[সম্পাদকলৈ চিঠি]] লিখাৰ আটাইতকৈ সহজ ফৰ্মেটৰপৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰতিষ্ঠানিক অৱস্থান পত্ৰৰ আকাৰত আটাইতকৈ জটিল ফৰ্মেটলৈকে থাকে।<ref>{{Harvnb|Sanders|Tingloo|Verhulst|2005|p=[https://books.google.com/books?id=-gBH7BQqy_0C&q=%22The+simplest+form+is+the+letter+to+the+editor%22&pg=PA11 11]}}, "The simplest form is the letter to the editor... The most complex type of position paper is the academic position paper in which arguments and evidence are presented to support the writer's views."</ref> গোটটোৰ চৰকাৰী বিশ্বাস আৰু পৰামৰ্শসমূহ ৰাজহুৱা কৰিবলৈ বৃহৎ সংস্থাসমূহেও অৱস্থান পত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>An example of a position paper published by an organization: {{Citation |url = http://ala.org/ala/aasl/aaslproftools/positionstatements/informationliteracy.cfm |title = Information Literacy: A Position Paper on Information Problem Solving |publisher = American Association of School Librarians |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20080422073410/http://www.ala.org/ala/aasl/aaslproftools/positionstatements/informationliteracy.cfm |archive-date = 2008-04-22 }}</ref> ==একাডেমী== শৈক্ষিক ক্ষেত্ৰত অৱস্থান পত্ৰই সাধাৰণতে শৈক্ষিক গৱেষণা পত্ৰত উপস্থিত থকা পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা আৰু মৌলিক গৱেষণাৰ অবিহনে উদীয়মান বিষয়সমূহৰ ওপৰত আলোচনা কৰিবলৈ সক্ষম কৰে। সাধাৰণতে এনে নথিয়ে বিষয়টোৰ ওপৰত বিস্তৃত বস্তুনিষ্ঠ আলোচনাৰপৰা প্ৰমাণৰ সৈতে আগবঢ়োৱা মতামত বা স্থিতিসমূহক প্ৰমাণ কৰিব। ==ৰাজনীতি বিজ্ঞানৰ অৱস্থান পত্ৰ== অৱস্থান পত্ৰ এখন [[সেউজ পত্ৰ]] আৰু [[শ্বেতপত্ৰ]]ৰ মাজৰ বৰ্ণালীৰ ওপৰত ক’ৰবাত পৰি থাকে কাৰণ ই মতামতক দৃঢ় কৰে আৰু সমাধানৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে, সেইবোৰ কেনেকৈ কাৰ্যকৰী কৰিব লাগে সেইটো সঠিকভাৱে উল্লেখ নকৰাকৈ। অৱস্থান পত্ৰই আন এজন ব্যক্তি বা সংস্থাৰ মতামতৰ বিষয়ে গভীৰ বুজা-বুজিৰ সূচনা কৰিব পাৰে যাৰ বাবে ইয়াক সাধাৰণতে ৰাজনৈতিক প্ৰচাৰ,<ref>{{Harvnb|Steely|2000|p=[https://books.google.com/books?id=gZUNJPsV9i0C&q=%22The+Gentleman+from+Georgia:%22+%22The+Biography+of+Newt+Gingrich%22 186]}}, "Through the use of position papers, telephone briefings, audio and video tapes and personal appearances Newt was able to share his ideas, ... ."</ref> চৰকাৰী সংগঠন,<ref>{{Citation |url=http://www.brake.org.uk/index.php?p=1240&m=104 |title=Government position papers |access-date=2008-08-24 |publisher=Brake: the Road Safety Charity}}</ref> কূটনৈতিক ক্ষেত্ৰত,<ref>{{Harvnb|Bond|1998}}, "..., writing position papers and talking points, ... are examples of non-classified work which is carried out at virtually every diplomatic post."</ref> আৰু মূল্যবোধ সলনি কৰাৰ প্ৰচেষ্টাত (যেনে জনসেৱাৰ ঘোষণাৰ জৰিয়তে) আৰু সাংগঠনিক ব্ৰেণ্ডিঙৰদ্বাৰা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Harvnb|Newsom|Haynes|2004|p=[https://books.google.com/books?id=CFHIOgegNZkC&q=%22Public+Relations+Writing:+%22+%22Form+and+Style%22 163]}}, "Another special area is the use of position papers as the locus for image ads and public service announcements (PSAs) for an organization."</ref> ইউৰোপীয় সংঘৰ চৰকাৰত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আৰ্হি ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।<ref name="United Nations">{{Citation |url=http://www.unausa.org/global-classrooms-model-un/how-to-participate/model-un-preparation/position-papers |title=How to Write a Position Paper |publisher=United Nations Association of the United States of America |access-date=2008-08-25 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080410180643/http://www.unausa.org/site/pp.asp?c=fvKRI8MPJpF&b=457143 |archive-date = April 10, 2008}}</ref> ==আইন== আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনত অৱস্থান পত্ৰ শব্দটো হৈছে aide-memoire, যিটো প্ৰস্তাৱিত আলোচনা বা মতানৈক্যৰ সৰু সৰু কথাবোৰ উল্লেখ কৰা স্মাৰকপত্ৰ, বিশেষকৈ অকূটনৈতিক যোগাযোগত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:তথ্য]] [[শ্ৰেণী:সমল]] esguqf0lwu3ygh7qhsqljzl3utzvwu6 0 138311 622861 2026-08-02T18:45:47Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622861 wikitext text/x-wiki '''নিৰ্দেশ পত্ৰ''' হৈছে যুক্তৰাজ্যৰ এক চৰকাৰী নথি যি মহামহিম চৰকাৰে (এইচএমজি) জাৰি কৰি সংসদত দাখিল কৰে। [[শ্বেতপত্ৰ]], [[সেউজ পত্ৰ]], সন্ধি, চৰকাৰী সঁহাৰি, খচৰা বিধেয়ক, ৰাজকীয় আয়োগৰ প্ৰতিৱেদন, স্বতন্ত্ৰ অনুসন্ধান আৰু বিভিন্ন চৰকাৰী সংগঠনৰ প্ৰতিৱেদন নিৰ্দেশ পত্ৰ হিচাপে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি, তেনেকৈ কোৱা হয় কাৰণ সেইবোৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে "মহামহিমৰ আদেশৰদ্বাৰা" সংসদত দাখিল কৰা হয়। flkhr3r8ecsdthuhukpggjvy1tb13ol 622862 622861 2026-08-02T18:48:58Z Pranamikaadhikary 27435 622862 wikitext text/x-wiki '''নিৰ্দেশ পত্ৰ''' হৈছে যুক্তৰাজ্যৰ এক চৰকাৰী নথি যি মহামহিম চৰকাৰে (এইচএমজি) জাৰি কৰি সংসদত দাখিল কৰে। [[শ্বেতপত্ৰ]], [[সেউজ পত্ৰ]], সন্ধি, চৰকাৰী সঁহাৰি, খচৰা বিধেয়ক, ৰাজকীয় আয়োগৰ প্ৰতিৱেদন, স্বতন্ত্ৰ অনুসন্ধান আৰু বিভিন্ন চৰকাৰী সংগঠনৰ প্ৰতিৱেদন নিৰ্দেশ পত্ৰ হিচাপে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি, তেনেকৈ কোৱা হয় কাৰণ সেইবোৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে "মহামহিমৰ আদেশৰদ্বাৰা" সংসদত দাখিল কৰা হয়। ==প্ৰচাৰ== নিৰ্দেশ পত্ৰসমূহ হ’ল: *চৰকাৰী বিভাগৰ দ্বাৰা সৃষ্ট *মহামহিমৰ ষ্টেচনাৰী কাৰ্যালয় (HMSO)ৰ হৈ ছপা কৰা *উপযুক্ত চৰকাৰী মন্ত্ৰীয়ে "মহামহিমৰ আদেশৰ দ্বাৰা" সংসদত উপস্থাপন কৰা *হাউছ অৱ কমনছ আৰু হাউছ অৱ লৰ্ডছৰ দ্বাৰা ৰেকৰ্ড কৰা *চৰকাৰী বিভাগসমূহে gov.uk ত প্ৰকাশ কৰা *বিধিগত আইনী জমা ধনৰ অধীনত প্ৰকাশ কৰা ==তথ্যসূত্ৰ== e4s54kd2xgz8jg18j8r3dkzki4g298h 622863 622862 2026-08-02T18:49:32Z Pranamikaadhikary 27435 622863 wikitext text/x-wiki [[File:Hillsborough Taylor Interim Report Cm765.pdf|thumb|The Interim [[Taylor Report]] into the [[Hillsborough disaster]] is an example of a command paper.]] '''নিৰ্দেশ পত্ৰ''' হৈছে যুক্তৰাজ্যৰ এক চৰকাৰী নথি যি মহামহিম চৰকাৰে (এইচএমজি) জাৰি কৰি সংসদত দাখিল কৰে। [[শ্বেতপত্ৰ]], [[সেউজ পত্ৰ]], সন্ধি, চৰকাৰী সঁহাৰি, খচৰা বিধেয়ক, ৰাজকীয় আয়োগৰ প্ৰতিৱেদন, স্বতন্ত্ৰ অনুসন্ধান আৰু বিভিন্ন চৰকাৰী সংগঠনৰ প্ৰতিৱেদন নিৰ্দেশ পত্ৰ হিচাপে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি, তেনেকৈ কোৱা হয় কাৰণ সেইবোৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে "মহামহিমৰ আদেশৰদ্বাৰা" সংসদত দাখিল কৰা হয়। ==প্ৰচাৰ== নিৰ্দেশ পত্ৰসমূহ হ’ল: *চৰকাৰী বিভাগৰ দ্বাৰা সৃষ্ট *মহামহিমৰ ষ্টেচনাৰী কাৰ্যালয় (HMSO)ৰ হৈ ছপা কৰা *উপযুক্ত চৰকাৰী মন্ত্ৰীয়ে "মহামহিমৰ আদেশৰ দ্বাৰা" সংসদত উপস্থাপন কৰা *হাউছ অৱ কমনছ আৰু হাউছ অৱ লৰ্ডছৰ দ্বাৰা ৰেকৰ্ড কৰা *চৰকাৰী বিভাগসমূহে gov.uk ত প্ৰকাশ কৰা *বিধিগত আইনী জমা ধনৰ অধীনত প্ৰকাশ কৰা ==তথ্যসূত্ৰ== 008jpf4ya2ohzz3htrp3ktptczx9l2g 622864 622863 2026-08-02T18:50:54Z Pranamikaadhikary 27435 622864 wikitext text/x-wiki [[File:Hillsborough Taylor Interim Report Cm765.pdf|thumb|হিলছব’ৰ’ দুৰ্যোগৰ অন্তৱৰ্তীকালীন টেইলৰ প্ৰতিবেদনখন নিৰ্দেশ পত্ৰৰ এটা উদাহৰণ।]] '''নিৰ্দেশ পত্ৰ''' হৈছে যুক্তৰাজ্যৰ এক চৰকাৰী নথি যি মহামহিম চৰকাৰে (এইচএমজি) জাৰি কৰি সংসদত দাখিল কৰে। [[শ্বেতপত্ৰ]], [[সেউজ পত্ৰ]], সন্ধি, চৰকাৰী সঁহাৰি, খচৰা বিধেয়ক, ৰাজকীয় আয়োগৰ প্ৰতিৱেদন, স্বতন্ত্ৰ অনুসন্ধান আৰু বিভিন্ন চৰকাৰী সংগঠনৰ প্ৰতিৱেদন নিৰ্দেশ পত্ৰ হিচাপে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি, তেনেকৈ কোৱা হয় কাৰণ সেইবোৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে "মহামহিমৰ আদেশৰদ্বাৰা" সংসদত দাখিল কৰা হয়। ==প্ৰচাৰ== নিৰ্দেশ পত্ৰসমূহ হ’ল: *চৰকাৰী বিভাগৰ দ্বাৰা সৃষ্ট *মহামহিমৰ ষ্টেচনাৰী কাৰ্যালয় (HMSO)ৰ হৈ ছপা কৰা *উপযুক্ত চৰকাৰী মন্ত্ৰীয়ে "মহামহিমৰ আদেশৰ দ্বাৰা" সংসদত উপস্থাপন কৰা *হাউছ অৱ কমনছ আৰু হাউছ অৱ লৰ্ডছৰ দ্বাৰা ৰেকৰ্ড কৰা *চৰকাৰী বিভাগসমূহে gov.uk ত প্ৰকাশ কৰা *বিধিগত আইনী জমা ধনৰ অধীনত প্ৰকাশ কৰা ==তথ্যসূত্ৰ== l6iqvi49c82b65qbjynlf03xnqwfnfi 622865 622864 2026-08-02T18:53:30Z Pranamikaadhikary 27435 /* প্ৰচাৰ */ 622865 wikitext text/x-wiki [[File:Hillsborough Taylor Interim Report Cm765.pdf|thumb|হিলছব’ৰ’ দুৰ্যোগৰ অন্তৱৰ্তীকালীন টেইলৰ প্ৰতিবেদনখন নিৰ্দেশ পত্ৰৰ এটা উদাহৰণ।]] '''নিৰ্দেশ পত্ৰ''' হৈছে যুক্তৰাজ্যৰ এক চৰকাৰী নথি যি মহামহিম চৰকাৰে (এইচএমজি) জাৰি কৰি সংসদত দাখিল কৰে। [[শ্বেতপত্ৰ]], [[সেউজ পত্ৰ]], সন্ধি, চৰকাৰী সঁহাৰি, খচৰা বিধেয়ক, ৰাজকীয় আয়োগৰ প্ৰতিৱেদন, স্বতন্ত্ৰ অনুসন্ধান আৰু বিভিন্ন চৰকাৰী সংগঠনৰ প্ৰতিৱেদন নিৰ্দেশ পত্ৰ হিচাপে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি, তেনেকৈ কোৱা হয় কাৰণ সেইবোৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে "মহামহিমৰ আদেশৰদ্বাৰা" সংসদত দাখিল কৰা হয়। ==প্ৰচাৰ== নিৰ্দেশ পত্ৰসমূহ হ’ল: *চৰকাৰী বিভাগৰ দ্বাৰা সৃষ্ট *মহামহিমৰ ষ্টেচনাৰী কাৰ্যালয় (HMSO)ৰ হৈ ছপা কৰা *উপযুক্ত চৰকাৰী মন্ত্ৰীয়ে "মহামহিমৰ আদেশৰ দ্বাৰা" সংসদত উপস্থাপন কৰা *হাউছ অৱ কমনছ আৰু হাউছ অৱ লৰ্ডছৰ দ্বাৰা ৰেকৰ্ড কৰা *চৰকাৰী বিভাগসমূহে gov.uk ত প্ৰকাশ কৰা *বিধিগত আইনী জমা ধনৰ অধীনত প্ৰকাশ কৰা ==সংখ্যা দিয়া== নিৰ্দেশ পত্ৰত নম্বৰ দিয়া হৈছে। ১৮৭০ চনৰ পৰা ইহঁতৰ আগত "আদেশ"ৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে যিটো সময়ৰ লগে লগে সলনি হৈ নতুন ক্ৰমৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {| class="wikitable" |- ! width=10% | Prefix || width=15% | Dates || width=30% | Numbers |- | || 1833&ndash;1869 || 1 to 4222<ref name=gw>{{cite book |last=Williams |first=G.&nbsp;L. |year=1982 |title=[[Learning the Law]] |edition=11th |location=London |publisher=Stevens |page=180 |isbn=978-0-420-46290-9}}</ref> |- | C. || 1870&ndash;1899 || C.&thinsp;1 to C.&thinsp;9550<ref name=gw/> |- | Cd. || 1900&ndash;1918 || Cd.&thinsp;1 to Cd.&thinsp;9239<ref name=gw/> |- | Cmd. || 1919&ndash;1956 || Cmd.&thinsp;1 to Cmd.&thinsp;9889<ref name=gw/> |- | Cmnd. || 1956&ndash;1986 || Cmnd.&thinsp;1 to Cmnd.&thinsp;9927<ref>''The [[Australian Guide to Legal Citation]]''. Third Edition. Melbourne University Law Review Association Inc. Melbourne Journal of Law International Inc. Melbourne. 2010. Page 248.</ref> |- | Cm. || 1986&ndash;2018 || Cm.&thinsp;1 to Cm.&thinsp;9756 |- | CP || 2019&ndash; || CP&thinsp;1 upwards |} ==তথ্যসূত্ৰ== llcs4ou31ukcetwkd0slrdnpb3sw2hs 622866 622865 2026-08-02T18:54:20Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:সমল]] using [[WP:HC|HotCat]] 622866 wikitext text/x-wiki [[File:Hillsborough Taylor Interim Report Cm765.pdf|thumb|হিলছব’ৰ’ দুৰ্যোগৰ অন্তৱৰ্তীকালীন টেইলৰ প্ৰতিবেদনখন নিৰ্দেশ পত্ৰৰ এটা উদাহৰণ।]] '''নিৰ্দেশ পত্ৰ''' হৈছে যুক্তৰাজ্যৰ এক চৰকাৰী নথি যি মহামহিম চৰকাৰে (এইচএমজি) জাৰি কৰি সংসদত দাখিল কৰে। [[শ্বেতপত্ৰ]], [[সেউজ পত্ৰ]], সন্ধি, চৰকাৰী সঁহাৰি, খচৰা বিধেয়ক, ৰাজকীয় আয়োগৰ প্ৰতিৱেদন, স্বতন্ত্ৰ অনুসন্ধান আৰু বিভিন্ন চৰকাৰী সংগঠনৰ প্ৰতিৱেদন নিৰ্দেশ পত্ৰ হিচাপে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি, তেনেকৈ কোৱা হয় কাৰণ সেইবোৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে "মহামহিমৰ আদেশৰদ্বাৰা" সংসদত দাখিল কৰা হয়। ==প্ৰচাৰ== নিৰ্দেশ পত্ৰসমূহ হ’ল: *চৰকাৰী বিভাগৰ দ্বাৰা সৃষ্ট *মহামহিমৰ ষ্টেচনাৰী কাৰ্যালয় (HMSO)ৰ হৈ ছপা কৰা *উপযুক্ত চৰকাৰী মন্ত্ৰীয়ে "মহামহিমৰ আদেশৰ দ্বাৰা" সংসদত উপস্থাপন কৰা *হাউছ অৱ কমনছ আৰু হাউছ অৱ লৰ্ডছৰ দ্বাৰা ৰেকৰ্ড কৰা *চৰকাৰী বিভাগসমূহে gov.uk ত প্ৰকাশ কৰা *বিধিগত আইনী জমা ধনৰ অধীনত প্ৰকাশ কৰা ==সংখ্যা দিয়া== নিৰ্দেশ পত্ৰত নম্বৰ দিয়া হৈছে। ১৮৭০ চনৰ পৰা ইহঁতৰ আগত "আদেশ"ৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে যিটো সময়ৰ লগে লগে সলনি হৈ নতুন ক্ৰমৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {| class="wikitable" |- ! width=10% | Prefix || width=15% | Dates || width=30% | Numbers |- | || 1833&ndash;1869 || 1 to 4222<ref name=gw>{{cite book |last=Williams |first=G.&nbsp;L. |year=1982 |title=[[Learning the Law]] |edition=11th |location=London |publisher=Stevens |page=180 |isbn=978-0-420-46290-9}}</ref> |- | C. || 1870&ndash;1899 || C.&thinsp;1 to C.&thinsp;9550<ref name=gw/> |- | Cd. || 1900&ndash;1918 || Cd.&thinsp;1 to Cd.&thinsp;9239<ref name=gw/> |- | Cmd. || 1919&ndash;1956 || Cmd.&thinsp;1 to Cmd.&thinsp;9889<ref name=gw/> |- | Cmnd. || 1956&ndash;1986 || Cmnd.&thinsp;1 to Cmnd.&thinsp;9927<ref>''The [[Australian Guide to Legal Citation]]''. Third Edition. Melbourne University Law Review Association Inc. Melbourne Journal of Law International Inc. Melbourne. 2010. Page 248.</ref> |- | Cm. || 1986&ndash;2018 || Cm.&thinsp;1 to Cm.&thinsp;9756 |- | CP || 2019&ndash; || CP&thinsp;1 upwards |} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সমল]] 46n6lzqegpnc25m4megk2dk5h8d7kzl 622867 622866 2026-08-02T18:55:48Z Pranamikaadhikary 27435 622867 wikitext text/x-wiki [[File:Hillsborough Taylor Interim Report Cm765.pdf|thumb|হিলছব’ৰ’ দুৰ্যোগৰ অন্তৱৰ্তীকালীন টেইলৰ প্ৰতিবেদনখন নিৰ্দেশ পত্ৰৰ এটা উদাহৰণ।]] '''নিৰ্দেশ পত্ৰ''' হৈছে যুক্তৰাজ্যৰ এক চৰকাৰী নথি যি মহামহিম চৰকাৰে (এইচএমজি) জাৰি কৰি সংসদত দাখিল কৰে। [[শ্বেতপত্ৰ]], [[সেউজপত্ৰ]], সন্ধি, চৰকাৰী সঁহাৰি, খচৰা বিধেয়ক, ৰাজকীয় আয়োগৰ প্ৰতিৱেদন, স্বতন্ত্ৰ অনুসন্ধান আৰু বিভিন্ন চৰকাৰী সংগঠনৰ প্ৰতিৱেদন নিৰ্দেশ পত্ৰ হিচাপে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি, তেনেকৈ কোৱা হয় কাৰণ সেইবোৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে "মহামহিমৰ আদেশৰদ্বাৰা" সংসদত দাখিল কৰা হয়। ==প্ৰচাৰ== নিৰ্দেশ পত্ৰসমূহ হ’ল: *চৰকাৰী বিভাগৰ দ্বাৰা সৃষ্ট *মহামহিমৰ ষ্টেচনাৰী কাৰ্যালয় (HMSO)ৰ হৈ ছপা কৰা *উপযুক্ত চৰকাৰী মন্ত্ৰীয়ে "মহামহিমৰ আদেশৰ দ্বাৰা" সংসদত উপস্থাপন কৰা *হাউছ অৱ কমনছ আৰু হাউছ অৱ লৰ্ডছৰ দ্বাৰা ৰেকৰ্ড কৰা *চৰকাৰী বিভাগসমূহে gov.uk ত প্ৰকাশ কৰা *বিধিগত আইনী জমা ধনৰ অধীনত প্ৰকাশ কৰা ==সংখ্যা দিয়া== নিৰ্দেশ পত্ৰত নম্বৰ দিয়া হৈছে। ১৮৭০ চনৰ পৰা ইহঁতৰ আগত "আদেশ"ৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ দিয়া হৈছে যিটো সময়ৰ লগে লগে সলনি হৈ নতুন ক্ৰমৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {| class="wikitable" |- ! width=10% | Prefix || width=15% | Dates || width=30% | Numbers |- | || 1833&ndash;1869 || 1 to 4222<ref name=gw>{{cite book |last=Williams |first=G.&nbsp;L. |year=1982 |title=[[Learning the Law]] |edition=11th |location=London |publisher=Stevens |page=180 |isbn=978-0-420-46290-9}}</ref> |- | C. || 1870&ndash;1899 || C.&thinsp;1 to C.&thinsp;9550<ref name=gw/> |- | Cd. || 1900&ndash;1918 || Cd.&thinsp;1 to Cd.&thinsp;9239<ref name=gw/> |- | Cmd. || 1919&ndash;1956 || Cmd.&thinsp;1 to Cmd.&thinsp;9889<ref name=gw/> |- | Cmnd. || 1956&ndash;1986 || Cmnd.&thinsp;1 to Cmnd.&thinsp;9927<ref>''The [[Australian Guide to Legal Citation]]''. Third Edition. Melbourne University Law Review Association Inc. Melbourne Journal of Law International Inc. Melbourne. 2010. Page 248.</ref> |- | Cm. || 1986&ndash;2018 || Cm.&thinsp;1 to Cm.&thinsp;9756 |- | CP || 2019&ndash; || CP&thinsp;1 upwards |} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সমল]] mwr2jilr38hwg8ho4brbsart68458is 0 138312 622870 2026-08-02T19:07:08Z Dakalil 50728 পৃষ্ঠা [[এণ্টন চেকভ]]ৰ পৰা [[আন্ত’ন চেখৱ]]লৈ Dakalilয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 622870 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[আন্ত’ন চেখৱ]] mf5u801761xavv3gtu2tmvdyqs1nvls 0 138313 622872 2026-08-02T19:08:06Z Dakalil 50728 পৃষ্ঠা [[লীঅ' টলষ্টয়]]ৰ পৰা [[লেৱ তলস্ত’য়]]লৈ Dakalilয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 622872 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[লেৱ তলস্ত’য়]] 4rkr5fenjoao0q4lynj42yq83gzlo5e 0 138314 622874 2026-08-02T19:11:54Z Dakalil 50728 পৃষ্ঠা [[ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কি]]ৰ পৰা [[ফিয়দৰ দস্তয়েৱস্কী]]লৈ Dakalilয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 622874 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ফিয়দৰ দস্তয়েৱস্কী]] g83vt7plne19lniedqxvhd34mx8qd8n 1 138315 622876 2026-08-02T19:11:54Z Dakalil 50728 পৃষ্ঠা [[বাৰ্তা:ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কি]]ৰ পৰা [[বাৰ্তা:ফিয়দৰ দস্তয়েৱস্কী]]লৈ Dakalilয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 622876 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[বাৰ্তা:ফিয়দৰ দস্তয়েৱস্কী]] 2gq1v2e3tk595ckf2j0yu5yh7i7h7hd 0 138316 622878 2026-08-02T19:15:20Z Dakalil 50728 পৃষ্ঠা [[ফ্ৰান্‌জ কাফ্‌কা]]ৰ পৰা [[ফ্ৰান্‌ৎছ কাফকা]]লৈ Dakalilয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 622878 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ফ্ৰান্‌ৎছ কাফকা]] 5ecizl20jtbeiwhar0czc3nt8j60zck 0 138317 622882 2026-08-02T19:36:42Z Dakalil 50728 পৃষ্ঠা [[মেক্সিম গৰ্কী]]ৰ পৰা [[মাক্সিম গ’ৰ্কী]]লৈ Dakalilয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 622882 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[মাক্সিম গ’ৰ্কী]] 5xyvm2otwpmh514z2gj5t5zlhsjlv6b 1 138318 622884 2026-08-02T19:36:42Z Dakalil 50728 পৃষ্ঠা [[বাৰ্তা:মেক্সিম গৰ্কী]]ৰ পৰা [[বাৰ্তা:মাক্সিম গ’ৰ্কী]]লৈ Dakalilয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 622884 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[বাৰ্তা:মাক্সিম গ’ৰ্কী]] mctt60ed66zpbcu98fbxeyw6ucpho4c 4 138319 622888 2026-08-02T21:54:54Z দিব্য দত্ত 9244 নতুন পৃষ্ঠা: __NOTOC__ <center><span style="text-shadow:10px 10px 10px #FCE205; font-size:20px"><font color=#6A5ACD>'''''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত সৃষ্ট মুঠ প্ৰবন্ধৰ সংখ্যা = {{En2As|25}} '''''</font></span></center> {{Rule|}} {{columns-list|2| # [[নিৰ্দেশ পত্ৰ]] # [[অৱস্থান পত্ৰ]] # [[শ্বেতপত্ৰ]] # [[আলাপ্পুয়া]]... 622888 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <center><span style="text-shadow:10px 10px 10px #FCE205; font-size:20px"><font color=#6A5ACD>'''''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত সৃষ্ট মুঠ প্ৰবন্ধৰ সংখ্যা = {{En2As|25}} '''''</font></span></center> {{Rule|}} {{columns-list|2| # [[নিৰ্দেশ পত্ৰ]] # [[অৱস্থান পত্ৰ]] # [[শ্বেতপত্ৰ]] # [[আলাপ্পুয়া]] # [[চাটনি]] # [[নীলগিৰি মাৰ্টেন]] # [[কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়]] # [[পথেমৰী]] # [[ত্ৰিশূৰ পূৰম]] # [[কেৰালাৰ সংস্কৃতিত হাতী]] # [[ট্ৰাফিক ( ২০১১ চনৰ চলচ্চিত্ৰ )]] # [[বেংগালুৰু ডেজ]] # [[ৰচম]] # [[ডাফমুট্টু]] # [[কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য উৎসৱ]] # [[মুগা জহামাল]] # [[কালৰিপায়াট্টু]] # [[কেৰালা নটনম]] # [[২০২৬ৰ উজনি অসমৰ বান]] # [[কুমাৰাকম পক্ষী অভয়াৰণ্য]] # [[চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] # [[ক্লাছমেটছ]] # [[দৃশ্যম]] # [[থোট্টাডা]] }} <center><span style="text-shadow:10px 10px 10px #FCE205; font-size:20px"><font color=#6A5ACD>'''''অসমীয়া ৱিকিউদ্ধৃতিত সৃষ্ট মুঠ প্ৰবন্ধৰ সংখ্যা = {{En2As|0}} '''''</font></span></center> {{Rule|}} {{columns-list|2| }} 0fhtqo49ld01xt4sfrc5b8pf7mv7ysh 622890 622888 2026-08-02T22:01:24Z দিব্য দত্ত 9244 622890 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <center><span style="text-shadow:10px 10px 10px #FCE205; font-size:20px"><font color=#6A5ACD>'''''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত সৃষ্ট মুঠ প্ৰবন্ধৰ সংখ্যা = {{En2As|25}} '''''</font></span></center> {{Rule|}} {{columns-list|3| # [[নিৰ্দেশ পত্ৰ]] # [[অৱস্থান পত্ৰ]] # [[শ্বেতপত্ৰ]] # [[আলাপ্পুয়া]] # [[চাটনি]] # [[নীলগিৰি মাৰ্টেন]] # [[কোচিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়]] # [[পথেমৰী]] # [[ত্ৰিশূৰ পূৰম]] # [[কেৰালাৰ সংস্কৃতিত হাতী]] # [[ট্ৰাফিক ( ২০১১ চনৰ চলচ্চিত্ৰ )]] # [[বেংগালুৰু ডেজ]] # [[ৰচম]] # [[ডাফমুট্টু]] # [[কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য উৎসৱ]] # [[মুগা জহামাল]] # [[কালৰিপায়াট্টু]] # [[কেৰালা নটনম]] # [[২০২৬ৰ উজনি অসমৰ বান]] # [[কুমাৰাকম পক্ষী অভয়াৰণ্য]] # [[চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] # [[ক্লাছমেটছ]] # [[দৃশ্যম]] # [[থোট্টাডা]] }} glv381p0nxd663tw5390jcg4eknh5gt 622971 622890 2026-08-03T08:10:51Z Kandarpajit Kallol 6257 622971 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <center><span style="text-shadow:10px 10px 10px #FCE205; font-size:20px"><font color=#6A5ACD>'''''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত সৃষ্ট মুঠ প্ৰবন্ধৰ সংখ্যা = {{En2As|260}} '''''</font></span></center> {{Rule|}} {{columns-list|3| # [[জাস্প]] # [[নৰ্থ কামৰূপ মহাবিদ্যালয় বাঘমাৰা]] # [[অঁতোৱান দ্য ছেঁৎ-এগজ্যুপেৰী]] # [[এনচেই মঠ]] # [[সেউজ গৃহ গেছ নিৰীক্ষণ]] # [[সেউজ গৃহ গেছ পৰ্যবেক্ষণ উপগ্ৰহ]] # [[সেউজ গৃহ গেছ পৰ্যবেক্ষণকাৰী উপগ্ৰহ-২]] # [[ৰবীন্দ্ৰ নৃত্যনাট্য]] # [[ককাদেউতা নাতি আৰু হাতী ২]] # [[বাঘবৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[সংহত কাৰ্বন পৰ্যবেক্ষণ ব্যৱস্থা]] # [[জীৱমণ্ডল]] # [[বন্ধ পৰিৱেশ ব্যৱস্থা]] # [[১৯৫০ চনৰ অসম-তিব্বত ভূমিকম্প]] # [[খাচী জনগোষ্ঠী]] # [[শিলামণ্ডল]] # [[ৰাজাবিল]] # [[দ্য অডিচি (২০২৬)]] # [[লিউ ইফেই]] # [[ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ]] # [[জৰ্জ হাৰ্বাৰ্ট মিড]] # [[ৱাশ্বিংটন চুক্তি]] # [[Costa Rica]] # [[অগ্নিমিত্ৰ পাল]] # [[মেছ’স্ফিয়াৰ]] # [[হেঙুলীয়া ৰহণ]] # [[সোণালী ঘণ্টা]] # [[নীলা ঘণ্টা]] # [[মেছ’পজ]] # [[উৰ্ধগতি]] # [[বৰছলা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[তেজপুৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ৰঙাপাৰা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[নদুৱাৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বিশ্বনাথ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ষ্ট্ৰেট’প’জ]] # [[বিহালী বিধানসভা সমষ্টি]] # [[গহপুৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[টাৰ্বোপ’জ]] # [[বিহপুৰীয়া বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ৰঙানদী বিধানসভা সমষ্টি]] # [[নাওবৈচা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[লখিমপুৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ধেমাজি বিধানসভা সমষ্টি]] # [[চিচিবৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]] # [[জোনাই বিধানসভা সমষ্টি]] # [[শদিয়া বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ডুমডুমা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা]] # [[ফ্ৰীড্ৰিশ ৱিলহেল্ম য়'জেফ শ্বেলিং]] # [[য়'হান গটলীব ফিশট্য]] # [[মেৰ বিল]] # [[ৰিবি গাচেং]] # [[মৰিকলং বিল]] # [[সোণাৰি বিধানসভা সমষ্টি]] # [[নাজিৰা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[গোলাঘাট বিধানসভা সমষ্টি]] # [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বোকাখাত বিধানসভা সমষ্টি]] # [[খুমটাই বিধানসভা সমষ্টি]] # [[সৰুপথাৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বোকাজান বিধানসভা সমষ্টি]] # [[কাপলা বিল]] # [[মেট ডেমন]] # [[কুঁৱৰীটোল]] # [[হৰদত্ত চৌধুৰী]] # [[এমানুৱেল মাক্ৰঁ]] # [[লূটৱিশ ফয়াৰবাশ]] # [[আকাদেমী ফ্ৰঁচেজ]] # [[আদ-দুখান]] # [[Ireland]] # [[ৱাইমাৰ গণৰাজ্য]] # [[শ্বাৰ্ল পেৰ']] # [[ক্ৰান্তি গৌড়]] # [[অৰ্ক মুখাৰ্জী]] # [[লাডাখৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ শৈক্ষিক আৰু সাংস্কৃতিক আন্দোলন]] # [[বৰফৰ স্তুপ]] # [[গীতাঞ্জলি জে আংমো]] # [[প্ৰফুল্লবালা বৰুৱা]] # [[শ’ল মাছ]] # [[হাওৰাঘাট বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ডিফু বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ৰংখাং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[আমৰি বিধানসভা সমষ্টি]] # [[হাফলং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[লক্ষীপুৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ঋষিৰাজ হাজৰিকা]] # [[পূৰবী শৰ্মা]] # [[উধাৰবন্দ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[কাটিগড়া বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বৰখোলা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[নগেন্দ্ৰনাথ বসু]] # [[মেথোন কোঁৱৰ]] # [[শিলচৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[সোনাই বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ৰাজীৱ গোস্বামী]] # [[ধলাই বিধানসভা সমষ্টি]] # [[হৰতাল]] # [[গোৰ ট্ৰাউট মূৰ্তি]] # [[পথ বন্ধ]] # [[ঘেৰাও]] # [[মিচিং গছ গছনিৰ নাম]] # [[হাইলাকান্দি বিধানসভা সমষ্টি]] # [[আলগাপুৰ-কাটলিচেৰা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[কৰিমগঞ্জ উত্তৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[মানৱী বন্দ্যোপাধ্যায়]] # [[কৰিমগঞ্জ দক্ষিণ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[মনোজ বসু]] # [[তুৰিয়া চান্দ বাস্কে]] # [[অল ইণ্ডিয়া ষ্টুডেণ্টছ এছ’চিয়েচন]] # [[বাৰ্বাডোছ থ্ৰেডস্নেক]] # [[বুনৰেউং বুয়াচান]] # [[হালধীয়া কাছ]] # [[বাংলা দুৰা]] # [[১৬ সংখ্যক অসম বিধানসভা]] # [[জ্যোতিপ্ৰসাদ ৰাজখোৱা]] # [[চেলিন দিয়ঁ]] # [[আল-জাছিয়া]] # [[আলী খান ছামছুদিন]] # [[মুকাত্তা’আত]] # [[ৰুদ্ৰাভিষেক]] # [[চপলা বুক ষ্টল]] # [[বিভুভূষণ চৌধুৰী]] # [[ইন্দিৰা শৰ্মা]] # [[শিৱ খেৰা]] # [[সন্দীপ মহেশ্বৰী]] # [[পৃষ্ঠপ্ৰবাহিত পানী]] # [[গজেন্দ্ৰকুমাৰ মিত্ৰ]] # [[প্ৰতিভা বসু]] # [[টম ৱেলিং]] # [[আল-আহকাফ]] # [[জোচেফ মৰ্গেন (অভিনেতা)]] # [[ফুলবাৰী (মেঘালয়)]] # [[গুচ্ছিত শিপা]] # [[হৰ্টনিয়ান স্থলপৃষ্ঠ প্ৰৱাহ]] # [[প'ল ৱেছলি]] # [[লুই পাৰ্ট্ৰিজ]] # [[অমিয় কুমাৰ বাগচী]] # [[অনিৰ্বাণ (সন্ন্যাসী)]] # [[ঝুম খেতি]] # [[ফাক ফৰ ফৰেষ্ট (তথ্যচিত্ৰ)]] # [[ফকিৰা (চলচ্চিত্ৰ)]] # [[নেহা বৰা]] # [[পিট ছিগাৰ]] # [[ডেনিয়েল গিলিছ]] # [[Kerala Culture Month 2026/Participants/List]] # [[কোচি]] # [[কাদালুণ্ডি পক্ষী অভয়াৰণ্য]] # [[চি এছ ৰাধাদেৱী]] # [[আৰাট্টুপুঝা পূৰম]] # [[ৰেৱতী পট্টথানম]] # [[ভাইলোপিল্লী শ্ৰীধৰ মেনন]] # [[আই এন এছ ভেণ্ডুৰুথি]] # [[নীলুকয়িল]] # [[বৰফৰ গুহা]] # [[ৱাকেৰানা ফ্ৰাইনোডাৰ্মা]] # [[জি দেৱৰাজন]] # [[ডন পালাথাৰা]] # [[ভৰতন]] # [[ভদ্ৰন (পৰিচালক)]] # [[কে জি জৰ্জ]] # [[আই ভি শশী]] # [[চুন্দন ভল্লাম]] # [[দক্ষিণ নৌসেনাৰ কমাণ্ড]] # [[কুট্টিপুঝা কৃষ্ণ পিল্লাই]] # [[মাট্টা চাউল]] # [[লুচিফাৰ (২০১৯ চনৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ)]] # [[আলেপ্পী সেউজীয়া ইলাচী]] # [[ইন্দিৰাণা]] # [[জৰ্জ জোচেফ কে]] # [[চীনা মাছ ধৰা জাল]] # [[আদামিন্তে মকন আবু]] # [[মাইক্ৰিক্সালাছ এড’নিছ]] # [[অষ্টমুদি হ্ৰদ]] # [[কোচিন আন্তৰ্জাতিক বিমানবন্দৰ]] # [[দক্ষিণ এছীয় আচাৰ]] # [[কোচিৰ সংস্কৃতি]] # [[হিজৰত]] # [[পল্লুৰুথী সাহায্য বন্দোবস্ত]] # [[মডেল অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, কোচি]] # [[বালাৰামপুৰম]] # [[ইন্দিৰাণা ব্ৰাকিটাৰ্ছাছ]] # [[ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা কৰ্তৃপক্ষ (ভাৰত)]] # [[ইণ্ডোচিলভিৰানা ইণ্ডিকা]] # [[শবৰীমালা মন্দিৰ]] # [[দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা আইন, ২০০৫]] # [[নিত্যানন্দ ৰাই]] # [[জিলা পৰ্যটন প্ৰসাৰ পৰিষদ (কেৰালা)]] # [[যোগাযোগ আৰু ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন বিদ্যালয়, কোচি]] # [[কেৰালা ৰাজ্যিক দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা কৰ্তৃপক্ষ]] # [[কেৰালাৰ বেকৱাটাৰ]] # [[Cloudburst]] # [[ওস্তাদ হোটেল]] # [[উইলিংডন দ্বীপ]] # [[মাপ্পিলা সংগীত]] # [[ভাৰ্গৱী নিলয়ম]] # [[ৱায়ানাড বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য]] # [[জেভিয়াৰ পুলপাট]] # [[অমৃতা হাস্পতাল, কোচি]] # [[বিজয়লক্ষ্মী (কবি)]] # [[ভোপাল]] # [[চান্টা ক্ৰুজ কেথেড্ৰেল বেচিলিকা, কোচি]] # [[ইন্দিৰাণা বেডোমি]] # [[পদ্মনাভস্বামী মন্দিৰ]] # [[সুবি সুৰেশ]] # [[ইন্দিৰাণা চিৰাবাসী]] # [[কলৰ চিপচ]] # [[ৱায়ানাদ জিলা]] # [[পুলিচেৰী]] # [[খিচড়ী]] # [[কালান]] # [[ফ'ৰ্ট কোচি]] # [[চাভিট্টু নাদকম]] # [[পেৰিয়াৰ নদী]] # [[পম্বা নদী]] # [[নীলগিৰি কাঠনি পাৰ]] # [[দাইল]] # [[আডা প্ৰধমন]] # [[বগাপেটীয়া কোকলোঙা]] # [[বোৰিছ গেঅৰ্গিয়েভিচ পাৰ্চাটকিন]] # [[নীলগিৰি ফুলটোকা]] # [[মালাবাৰ কাঠ শালিকা]] # [[নেডুম্বাছেৰী]] # [[ৰাম শ্ৰী মুগালী]] # [[ইনফ'পাৰ্ক কোচি]] # [[ৰাজা ৰাম মোহন ৰায় বঁটা]] # [[এদায়ুৰ জলকীয়া]] # [[জেন জি]] # [[পোক্কালি ধান]] # [[নীলগিৰি লেংগুৰ]] # [[মুণ্ডু]] # [[চেট্টীকুলংগৰা কুম্ভ ভৰণী]] # [[এল২: এমপুৰান]] # [[থ্ৰিচূৰ]] # [[নীলগিৰি তহৰ]] # [[মিন্নাল মুৰুলী]] # [[মাঞ্জা]] # [[কুম্মাট্টিকলি]] # [[তিৰুৱনন্তপুৰম]] # [[প্ৰেমম]] # [[কোচিন শ্বিপয়াৰ্ড লিমিটেড]] # [[কেৰালা দিৱস]] # [[কোচি-মুজিৰিছ বিয়েনেল]] # [[কান্নুৰ সমুদ্ৰ তীৰ]] # [[কেৰালাৰ সংস্কৃতি]] # [[দক্ষিণ মালাবাৰ]] # [[এৰিছেৰী]] # [[মহেশীন্তে প্ৰতিকাৰম]] # [[কোচিন বন্দৰ]] # [[কুম্বালাংগী নাইটছ]] # [[পুথুৱাইপ]] # [[টলকট পাৰ্চনছ]] # [[কেৰালাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]] # [[মায়ানদী]] # [[কুডিয়াট্টম]] # [[কেট্টুভাল্লাম]] # [[জটায়ু আৰ্থ চেণ্টাৰ নেচাৰ পাৰ্ক]] # [[বাংলিশ]] # [[কেৰালাৰ পৰ্যটন]] }} r35cd0z818fs3xd4t660nizp0ufz317 4 138320 622889 2026-08-02T22:00:48Z দিব্য দত্ত 9244 নতুন পৃষ্ঠা: {{সক্ৰিয়সদস্যসমূহ নতুন |Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol|৫৪৯|০|০|৬৩|৬৪ |Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary|৮৩৪|০|১১৬|১০|৬৮ |BabulB|BabulB|২|৪১৬|০|০|৫৮ |কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ|১৬৬৯|০|০|০|৩৪ |AjayDas|AjayDas|২২৪|০|০|০|৩৫ |নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা|৬০৮|... 622889 wikitext text/x-wiki {{সক্ৰিয়সদস্যসমূহ নতুন |Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol|৫৪৯|০|০|৬৩|৬৪ |Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary|৮৩৪|০|১১৬|১০|৬৮ |BabulB|BabulB|২|৪১৬|০|০|৫৮ |কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ|১৬৬৯|০|০|০|৩৪ |AjayDas|AjayDas|২২৪|০|০|০|৩৫ |নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা|৬০৮|২৪৯|০|০|৪০ |Duhita Ragini Kalita|Duhita Ragini Kalita|৫০১|০|০|০|৪১ |KhiLanTzi|KhiLanTzi|১৬৬|০|০|০|৩ |JyotiPN|JyotiPN|১৩৩|৬৩৭|৩|১০৫|৪৫ |Dipankar Das|Dipankar Das|১৩৩|২৬৩|০|০|১১১ |Jyoti Chiring|Jyoti Chiring|১০|১৫৯|০|৬১|৩ |Ananya Taye|Ananya Taye|১৭৬|০|০|৩০|৪ |ManjurKhan|ManjurKhan|১৬২|০|০|০|২০৪ }} t0ivvgwk3fxiy95tkfemtopnexyedhj 0 138321 622898 2026-08-03T03:32:59Z Duhita Ragini Kalita 46712 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox film | name = থুদৰম | image = Thudarum film.jpg | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=... 622898 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = Thudarum film.jpg | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = ভাৰত | language = মালয়ালম | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} ''থুদৰম'' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক ভাৰতীয় মালয়ালম ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰ পৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন মালয়ালম ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনীভাগ == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱনযাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ চেন্নাইলৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰ পৰা পলাই যোৱাৰ পিছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখামুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰ ফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেন্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পবিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ পৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ *Saudi Vellakka* (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল *L360*, যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০ সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপিও তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം ; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> *Thudarum* ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰ পৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখামুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে *Thudarum* ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প *Benz Vasu*-ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে *Thudarum* এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পিছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাচনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ কৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পচন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাচনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একে দিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি *L2: Empuraan* (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পিছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত *Thudarum* ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰ পৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰ ফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চนৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰ ফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পিছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "Kanmanipoove" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মার্চত "Kadha Thudarum" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] tp3v7xtr2xri37kvyi3ades7rduoece 622899 622898 2026-08-03T03:35:06Z Duhita Ragini Kalita 46712 622899 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = Thudarum film.jpg | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = ভাৰত | language = মালয়ালম | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} ''থুদৰম'' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক ভাৰতীয় মালয়ালম ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰ পৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন মালয়ালম ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনীভাগ == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱনযাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ চেন্নাইলৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰ পৰা পলাই যোৱাৰ পিছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখামুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰ ফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেন্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পবিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ পৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ *Saudi Vellakka* (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল *L360*, যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০ সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপিও তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം ; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> *Thudarum* ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰ পৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখামুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে *Thudarum* ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প *Benz Vasu*-ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে *Thudarum* এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পিছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাচনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ কৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পচন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাচনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একে দিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি *L2: Empuraan* (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পিছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত *Thudarum* ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰ পৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰ ফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চนৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰ ফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পিছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "Kanmanipoove" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মার্চত "Kadha Thudarum" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত *Thudarum* ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰ দিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে *Thodarum* নামেৰে ইয়াৰ তামিল ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰ পৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এচিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum , Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === *Thudarum* ছবিখনে সমালোচকসকলৰ পৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।"<ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দুৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো *Thudarum* হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।"<ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও *Thudarum* এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।"<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।"<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।"<ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাস্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।"<ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও *Thudarum* এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।"<ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।"<ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰ পৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] rcpae71ongsnk5sdc3449mq14hm3dqm 622900 622899 2026-08-03T03:36:17Z Duhita Ragini Kalita 46712 622900 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = Thudarum film.jpg | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = ভাৰত | language = মালয়ালম | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} ''থুদৰম'' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক ভাৰতীয় মালয়ালম ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰ পৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন মালয়ালম ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনীভাগ == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱনযাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ চেন্নাইলৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰ পৰা পলাই যোৱাৰ পিছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখামুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰ ফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেন্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পবিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ পৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ *Saudi Vellakka* (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল *L360*, যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০ সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপিও তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം ; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> *Thudarum* ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰ পৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখামুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে *Thudarum* ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প *Benz Vasu*-ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে *Thudarum* এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পিছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাচনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ কৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পচন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাচনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একে দিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি *L2: Empuraan* (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পিছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত *Thudarum* ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰ পৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰ ফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চนৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰ ফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পিছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "Kanmanipoove" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মার্চত "Kadha Thudarum" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত *Thudarum* ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰ দিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে *Thodarum* নামেৰে ইয়াৰ তামিল ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰ পৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এচিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum , Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === *Thudarum* ছবিখনে সমালোচকসকলৰ পৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।"<ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দুৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো *Thudarum* হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।"<ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও *Thudarum* এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।"<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।"<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।"<ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাস্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।"<ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও *Thudarum* এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।"<ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।"<ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰ পৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] 20x1cbwwkqb9y27y77afeg327wx0tkh 622901 622900 2026-08-03T03:37:08Z Duhita Ragini Kalita 46712 622901 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = Thudarum film.jpg | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = ভাৰত | language = মালয়ালম | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} ''থুদৰম'' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক ভাৰতীয় মালয়ালম ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰ পৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন মালয়ালম ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনীভাগ == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱনযাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ চেন্নাইলৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰ পৰা পলাই যোৱাৰ পিছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখামুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰ ফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেন্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পবিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ পৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ *Saudi Vellakka* (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল *L360*, যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০ সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপিও তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം ; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> *Thudarum* ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰ পৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখামুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে *Thudarum* ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প *Benz Vasu*-ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে *Thudarum* এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পিছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাচনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ কৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পচন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাচনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একে দিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি *L2: Empuraan* (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পিছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত *Thudarum* ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰ পৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰ ফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চนৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰ ফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পিছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "Kanmanipoove" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মার্চত "Kadha Thudarum" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত *Thudarum* ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰ দিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে *Thodarum* নামেৰে ইয়াৰ তামিল ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰ পৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এচিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum , Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === *Thudarum* ছবিখনে সমালোচকসকলৰ পৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।"<ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দুৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো *Thudarum* হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।"<ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও *Thudarum* এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।"<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।"<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।"<ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাস্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।"<ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও *Thudarum* এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।"<ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।"<ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰ পৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === *Thudarum* ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰ পৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰ পৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰ পৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰ পৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬ সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰ পৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] k8i76bnjrqrbuhopkg3swcj4f3sfvtf 622908 622901 2026-08-03T04:32:58Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* */ 622908 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = Thudarum film.jpg | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰ পৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনীভাগ == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱনযাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ চেন্নাইলৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰ পৰা পলাই যোৱাৰ পিছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখামুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰ ফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেন্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পবিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ পৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ *Saudi Vellakka* (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল *L360*, যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০ সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপিও তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം ; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> *Thudarum* ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰ পৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখামুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে *Thudarum* ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প *Benz Vasu*-ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে *Thudarum* এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পিছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাচনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ কৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পচন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাচনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একে দিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি *L2: Empuraan* (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পিছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত *Thudarum* ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰ পৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰ ফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চนৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰ ফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পিছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "Kanmanipoove" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মার্চত "Kadha Thudarum" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত *Thudarum* ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰ দিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে *Thodarum* নামেৰে ইয়াৰ তামিল ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰ পৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এচিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum , Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === *Thudarum* ছবিখনে সমালোচকসকলৰ পৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।"<ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দুৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো *Thudarum* হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।"<ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও *Thudarum* এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।"<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।"<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।"<ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাস্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।"<ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও *Thudarum* এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।"<ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।"<ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰ পৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === *Thudarum* ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰ পৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰ পৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰ পৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰ পৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬ সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰ পৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] s8px4xgrwo39682iysrslxcmmszbnd1 622909 622908 2026-08-03T04:33:09Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* */ 622909 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰ পৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনীভাগ == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱনযাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ চেন্নাইলৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰ পৰা পলাই যোৱাৰ পিছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখামুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰ ফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেন্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পবিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ পৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ *Saudi Vellakka* (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল *L360*, যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০ সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপিও তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം ; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> *Thudarum* ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰ পৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখামুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে *Thudarum* ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প *Benz Vasu*-ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে *Thudarum* এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পিছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাচনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ কৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পচন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাচনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একে দিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি *L2: Empuraan* (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পিছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত *Thudarum* ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰ পৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰ ফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চนৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰ ফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পিছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "Kanmanipoove" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মার্চত "Kadha Thudarum" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত *Thudarum* ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰ দিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে *Thodarum* নামেৰে ইয়াৰ তামিল ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰ পৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এচিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum , Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === *Thudarum* ছবিখনে সমালোচকসকলৰ পৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।"<ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দুৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো *Thudarum* হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।"<ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও *Thudarum* এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।"<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।"<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।"<ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাস্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।"<ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও *Thudarum* এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।"<ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।"<ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰ পৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === *Thudarum* ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰ পৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰ পৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰ পৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰ পৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬ সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰ পৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] mwda22vss2qeskf9828z2fga9tqf5zx 622912 622909 2026-08-03T04:35:27Z Duhita Ragini Kalita 46712 622912 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰ পৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনীভাগ == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱনযাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ চেন্নাইলৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰ পৰা পলাই যোৱাৰ পিছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখামুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰ ফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেন্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পবিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ পৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল *L360*, যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০ সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপিও তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം ; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> *Thudarum* ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰ পৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখামুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে *Thudarum* ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প *Benz Vasu*-ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে *Thudarum* এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পিছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাচনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ কৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পচন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাচনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একে দিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি *L2: Empuraan* (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পিছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত *Thudarum* ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰ পৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰ ফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চนৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰ ফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পিছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "Kanmanipoove" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মার্চত "Kadha Thudarum" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত *Thudarum* ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰ দিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে *Thodarum* নামেৰে ইয়াৰ তামিল ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰ পৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এচিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum , Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === *Thudarum* ছবিখনে সমালোচকসকলৰ পৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।"<ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দুৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো *Thudarum* হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।"<ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও *Thudarum* এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।"<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।"<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।"<ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাস্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।"<ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও *Thudarum* এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।"<ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।"<ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰ পৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === *Thudarum* ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰ পৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰ পৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰ পৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰ পৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬ সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰ পৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] bs7fp8gcaql0feszr05hn3wf1bqw91s 622913 622912 2026-08-03T04:36:39Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* বিকাশ */ 622913 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰ পৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনীভাগ == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱনযাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ চেন্নাইলৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰ পৰা পলাই যোৱাৰ পিছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখামুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰ ফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেন্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পবিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ পৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল ''এল৩৬০'', যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০ সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপিও তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം ; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> ''থুডাৰুম'' ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰ পৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখামুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে *Thudarum* ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প *Benz Vasu*-ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে *Thudarum* এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পিছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাচনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ কৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পচন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাচনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একে দিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি *L2: Empuraan* (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পিছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত *Thudarum* ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰ পৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰ ফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চนৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰ ফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পিছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "Kanmanipoove" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মার্চত "Kadha Thudarum" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত *Thudarum* ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰ দিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে *Thodarum* নামেৰে ইয়াৰ তামিল ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰ পৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এচিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum , Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === *Thudarum* ছবিখনে সমালোচকসকলৰ পৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।"<ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দুৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো *Thudarum* হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।"<ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও *Thudarum* এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।"<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।"<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।"<ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাস্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।"<ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও *Thudarum* এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।"<ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।"<ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰ পৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === *Thudarum* ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰ পৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰ পৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰ পৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰ পৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬ সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰ পৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] 5243fhoszfs48l26p0lmrqvs5vqbjxn 622914 622913 2026-08-03T04:37:45Z Duhita Ragini Kalita 46712 622914 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰ পৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনীভাগ == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱনযাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ চেন্নাইলৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰ পৰা পলাই যোৱাৰ পিছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখামুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰ ফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেন্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পবিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ পৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল ''এল৩৬০'', যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০ সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপিও তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം ; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> ''থুডাৰুম'' ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰ পৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখামুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে ''থুডাৰুম'' ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প ''বেনজ্ ভাচু''ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ''থুডাৰুম'' এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পিছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাচনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ কৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পচন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাচনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰ পৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একে দিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি *L2: Empuraan* (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পিছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত *Thudarum* ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰ পৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰ ফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চนৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰ ফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পিছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "Kanmanipoove" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মার্চত "Kadha Thudarum" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত *Thudarum* ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰ দিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে *Thodarum* নামেৰে ইয়াৰ তামিল ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰ পৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এচিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum , Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === *Thudarum* ছবিখনে সমালোচকসকলৰ পৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।"<ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দুৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো *Thudarum* হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।"<ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও *Thudarum* এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।"<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।"<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।"<ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।"<ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাস্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।"<ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।"<ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও *Thudarum* এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।"<ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।"<ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰ পৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।"<ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === *Thudarum* ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম দিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰ পৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰ পৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰ পৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰ পৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬ সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰ পৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] 98j3qbys5twi1vndur5x2iur41qzw71 622915 622914 2026-08-03T04:38:34Z Duhita Ragini Kalita 46712 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622915 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰপৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনীভাগ == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ চেন্নাইলৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰপৰা পলাই যোৱাৰ পাছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখা-মুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পৱিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰপৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল ''এল৩৬০'', যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপি তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> ''থুদৰম'' ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰপৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখা-মুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে ''থুদৰম'' ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প ''বেনজ্ ভাচু''ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ''থুদৰম'' এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পাছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাছনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ ধৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পছন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাছনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একেদিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি *L2: Empuraan* (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পাছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত *Thudarum* ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰপৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চนৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পাছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "Kanmanipoove" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মাৰ্চত "Kadha Thudarum" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত *Thudarum* ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰদিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে *Thodarum* নামেৰে ইয়াৰ তামিল ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰপৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এছিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষ্যে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum, Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === *Thudarum* ছবিখনে সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।" <ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দূৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো *Thudarum* হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও *Thudarum* এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।" <ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।" <ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।" <ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাষ্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।" <ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও *Thudarum* এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।" <ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।" <ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "*Thudarum* হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰপৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === *Thudarum* ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথমদিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰপৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰপৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰপৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] oshrb8mys53k04nnymzaxlwg9ldyold 622916 622915 2026-08-03T04:39:40Z Duhita Ragini Kalita 46712 622916 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰপৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনীভাগ == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ চেন্নাইলৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰপৰা পলাই যোৱাৰ পাছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখা-মুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পৱিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰপৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল ''এল৩৬০'', যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপি তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> ''থুদৰম'' ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰপৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখা-মুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে ''থুদৰম'' ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প ''বেনজ্ ভাচু''ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ''থুদৰম'' এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পাছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাছনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ ধৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পছন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাছনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একেদিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি *L2: Empuraan* (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পাছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত ''থুদৰম'' ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰপৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চนৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পাছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "Kanmanipoove" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মাৰ্চত "Kadha Thudarum" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত ''থুদৰম'' ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰদিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে *Thodarum* নামেৰে ইয়াৰ তামিল ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰপৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এছিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষ্যে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum, Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।" <ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দূৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো ''থুদৰম'' হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও ''থুদৰম'' এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।" <ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।" <ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।" <ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাষ্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।" <ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও ''থুদৰম'' এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।" <ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।" <ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰপৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === ''থুদৰম'' ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথমদিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰপৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰপৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰপৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] 2jcbma1kox2979dyzds8n76xwzc5nlz 622917 622916 2026-08-03T04:40:03Z Duhita Ragini Kalita 46712 622917 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰপৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনী == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ চেন্নাইলৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰপৰা পলাই যোৱাৰ পাছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখা-মুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পৱিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰপৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল ''এল৩৬০'', যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপি তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> ''থুদৰম'' ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰপৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখা-মুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে ''থুদৰম'' ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প ''বেনজ্ ভাচু''ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ''থুদৰম'' এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পাছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাছনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ ধৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পছন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাছনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একেদিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি *L2: Empuraan* (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পাছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত ''থুদৰম'' ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰপৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চนৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পাছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "Kanmanipoove" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মাৰ্চত "Kadha Thudarum" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত ''থুদৰম'' ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰদিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে *Thodarum* নামেৰে ইয়াৰ তামিল ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰপৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এছিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষ্যে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum, Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।" <ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দূৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো ''থুদৰম'' হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও ''থুদৰম'' এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।" <ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।" <ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।" <ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাষ্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।" <ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও ''থুদৰম'' এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।" <ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।" <ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰপৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === ''থুদৰম'' ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথমদিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰপৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰপৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰপৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] 94qndjgfn9usmuw9jdg7g7c4rgu006r 622918 622917 2026-08-03T04:40:35Z Duhita Ragini Kalita 46712 622918 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰপৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনী == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ [[চেন্নাই]]লৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰপৰা পলাই যোৱাৰ পাছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখা-মুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পৱিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰপৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল ''এল৩৬০'', যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপি তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> ''থুদৰম'' ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰপৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখা-মুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে ''থুদৰম'' ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প ''বেনজ্ ভাচু''ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ''থুদৰম'' এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পাছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাছনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ ধৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পছন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাছনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একেদিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি *L2: Empuraan* (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পাছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত ''থুদৰম'' ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰপৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চนৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পাছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "Kanmanipoove" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মাৰ্চত "Kadha Thudarum" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত ''থুদৰম'' ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰদিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে *Thodarum* নামেৰে ইয়াৰ তামিল ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰপৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এছিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষ্যে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum, Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।" <ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দূৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো ''থুদৰম'' হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও ''থুদৰম'' এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।" <ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।" <ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।" <ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাষ্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।" <ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও ''থুদৰম'' এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।" <ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।" <ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰপৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === ''থুদৰম'' ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথমদিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰপৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰপৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰপৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] j9hd8bmtxh7tyebuwlqdif6lqgr6qdt 622919 622918 2026-08-03T04:41:45Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* দৃশ্যগ্ৰহণ */ 622919 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰপৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনী == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ [[চেন্নাই]]লৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰপৰা পলাই যোৱাৰ পাছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখা-মুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পৱিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰপৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল ''এল৩৬০'', যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপি তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> ''থুদৰম'' ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰপৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখা-মুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে ''থুদৰম'' ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প ''বেনজ্ ভাচু''ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ''থুদৰম'' এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পাছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাছনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ ধৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পছন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাছনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একেদিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি ''এল২: এম্পুৰান'' (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পাছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত ''থুদৰম'' ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰপৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চนৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পাছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "Kanmanipoove" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মাৰ্চত "Kadha Thudarum" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত ''থুদৰম'' ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰদিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে *Thodarum* নামেৰে ইয়াৰ তামিল ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰপৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এছিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষ্যে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum, Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।" <ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দূৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো ''থুদৰম'' হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও ''থুদৰম'' এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।" <ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।" <ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।" <ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাষ্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।" <ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও ''থুদৰম'' এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।" <ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।" <ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰপৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === ''থুদৰম'' ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথমদিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰপৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰপৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰপৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] 6z6scb8dq4y8eft1x9u7h5xldlr5zod 622920 622919 2026-08-03T04:42:03Z Duhita Ragini Kalita 46712 622920 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰপৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনী == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ [[চেন্নাই]]লৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰপৰা পলাই যোৱাৰ পাছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখা-মুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পৱিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰপৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল ''এল৩৬০'', যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপি তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> ''থুদৰম'' ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰপৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখা-মুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে ''থুদৰম'' ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প ''বেনজ্ ভাচু''ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ''থুদৰম'' এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পাছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাছনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ ধৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পছন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাছনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একেদিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি ''এল২: এম্পুৰান'' (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পাছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত ''থুদৰম'' ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰপৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চনৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পাছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "Kanmanipoove" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মাৰ্চত "Kadha Thudarum" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত ''থুদৰম'' ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰদিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে *Thodarum* নামেৰে ইয়াৰ তামিল ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰপৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এছিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষ্যে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum, Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।" <ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দূৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো ''থুদৰম'' হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও ''থুদৰম'' এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।" <ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।" <ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।" <ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাষ্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।" <ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও ''থুদৰম'' এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।" <ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।" <ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰপৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === ''থুদৰম'' ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথমদিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰপৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰপৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰপৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] 97c1fvq2j26sxu5wq2lniqy35bnpf31 622921 622920 2026-08-03T04:43:11Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* সংগীত */ 622921 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰপৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনী == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ [[চেন্নাই]]লৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰপৰা পলাই যোৱাৰ পাছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখা-মুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পৱিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰপৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল ''এল৩৬০'', যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপি তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> ''থুদৰম'' ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰপৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখা-মুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে ''থুদৰম'' ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প ''বেনজ্ ভাচু''ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ''থুদৰম'' এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পাছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাছনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ ধৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পছন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাছনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একেদিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি ''এল২: এম্পুৰান'' (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পাছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত ''থুদৰম'' ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰপৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চনৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পাছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "কানমণিপূৱে" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মাৰ্চত "কাধা থুদৰম" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত ''থুদৰম'' ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰদিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে *Thodarum* নামেৰে ইয়াৰ তামিল ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰপৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এছিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষ্যে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum, Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।" <ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দূৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো ''থুদৰম'' হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও ''থুদৰম'' এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।" <ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।" <ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।" <ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাষ্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।" <ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও ''থুদৰম'' এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।" <ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।" <ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰপৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === ''থুদৰম'' ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথমদিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰপৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰপৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰপৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] a8o77uaq3udddst21p6ehls74gx4chn 622922 622921 2026-08-03T04:44:13Z Duhita Ragini Kalita 46712 622922 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰপৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনী == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ [[চেন্নাই]]লৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰপৰা পলাই যোৱাৰ পাছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখা-মুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পৱিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰপৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল ''এল৩৬০'', যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপি তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> ''থুদৰম'' ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰপৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখা-মুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে ''থুদৰম'' ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প ''বেনজ্ ভাচু''ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ''থুদৰম'' এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পাছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাছনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ ধৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পছন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাছনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একেদিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি ''এল২: এম্পুৰান'' (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পাছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত ''থুদৰম'' ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰপৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চনৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পাছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "কানমণিপূৱে" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মাৰ্চত "কাধা থুদৰম" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত ''থুদৰম'' ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰদিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে ''থোদৰম'' নামেৰে ইয়াৰ [[তামিল]] ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰপৰা জিঅ'হটষ্টাৰত মালয়ালম ভাষাৰ লগতে তামিল, হিন্দী, তেলুগু আৰু কানাড়া ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এছিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু ওণম উৎসৱৰ উপলক্ষ্যে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum, Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।" <ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দূৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো ''থুদৰম'' হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও ''থুদৰম'' এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।" <ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।" <ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।" <ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাষ্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।" <ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও ''থুদৰম'' এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।" <ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।" <ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰপৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === ''থুদৰম'' ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথমদিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰপৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰপৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰপৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] twh1b4jzfugzxw4leqvzbtolszm6n37 622923 622922 2026-08-03T04:45:53Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* গৃহ মাধ্যম */ 622923 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰপৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনী == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ [[চেন্নাই]]লৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰপৰা পলাই যোৱাৰ পাছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখা-মুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পৱিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰপৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল ''এল৩৬০'', যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপি তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> ''থুদৰম'' ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰপৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখা-মুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে ''থুদৰম'' ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প ''বেনজ্ ভাচু''ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ''থুদৰম'' এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পাছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাছনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ ধৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পছন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাছনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একেদিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি ''এল২: এম্পুৰান'' (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পাছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত ''থুদৰম'' ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰপৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চনৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পাছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "কানমণিপূৱে" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মাৰ্চত "কাধা থুদৰম" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত ''থুদৰম'' ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰদিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে ''থোদৰম'' নামেৰে ইয়াৰ [[তামিল]] ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰপৰা জিঅ'হটষ্টাৰত [[মালয়ালম]] ভাষাৰ লগতে [[তামিল]], [[হিন্দী]], [[তেলুগু]] আৰু [[কন্নড়]] ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এছিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু [[ওনাম]] উৎসৱৰ উপলক্ষ্যে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum, Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।" <ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দূৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো ''থুদৰম'' হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও ''থুদৰম'' এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।" <ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।" <ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।" <ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাষ্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।" <ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও ''থুদৰম'' এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।" <ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।" <ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰপৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === ''থুদৰম'' ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথমদিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰপৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰপৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰপৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] 17re1hkg5mf8qxohluvsrriz3l1xwaq 622924 622923 2026-08-03T04:46:36Z Duhita Ragini Kalita 46712 622924 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰপৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনী == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ [[চেন্নাই]]লৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰপৰা পলাই যোৱাৰ পাছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখা-মুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পৱিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰপৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল ''এল৩৬০'', যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপি তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> ''থুদৰম'' ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰপৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখা-মুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে ''থুদৰম'' ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প ''বেনজ্ ভাচু''ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ''থুদৰম'' এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পাছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাছনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ ধৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পছন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাছনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একেদিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি ''এল২: এম্পুৰান'' (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পাছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত ''থুদৰম'' ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰপৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চনৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পাছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "কানমণিপূৱে" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মাৰ্চত "কাধা থুদৰম" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত ''থুদৰম'' ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰদিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে ''থোদৰম'' নামেৰে ইয়াৰ [[তামিল]] ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰপৰা জিঅ'হটষ্টাৰত [[মালয়ালম]] ভাষাৰ লগতে [[তামিল]], [[হিন্দী]], [[তেলুগু]] আৰু [[কন্নড়]] ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এছিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু [[ওনাম]] উৎসৱৰ উপলক্ষ্যে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum, Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।" <ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দূৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো ''থুদৰম'' হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও ''থুদৰম'' এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।" <ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।" <ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।" <ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাষ্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।" <ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও ''থুদৰম'' এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।" <ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।" <ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰপৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === ''থুদৰম'' ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথমদিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰপৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰপৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰপৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু ==টোকা== {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] 1z3tdc0bl3gkhfq70mfo2m96joje527 622925 622924 2026-08-03T04:46:49Z Duhita Ragini Kalita 46712 622925 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰপৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনী == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ [[চেন্নাই]]লৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰপৰা পলাই যোৱাৰ পাছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখা-মুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পৱিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰপৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল ''এল৩৬০'', যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপি তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> ''থুদৰম'' ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰপৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখা-মুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে ''থুদৰম'' ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প ''বেনজ্ ভাচু''ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ''থুদৰম'' এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পাছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাছনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ ধৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পছন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাছনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একেদিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি ''এল২: এম্পুৰান'' (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পাছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত ''থুদৰম'' ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰপৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চনৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পাছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "কানমণিপূৱে" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মাৰ্চত "কাধা থুদৰম" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত ''থুদৰম'' ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰদিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে ''থোদৰম'' নামেৰে ইয়াৰ [[তামিল]] ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰপৰা জিঅ'হটষ্টাৰত [[মালয়ালম]] ভাষাৰ লগতে [[তামিল]], [[হিন্দী]], [[তেলুগু]] আৰু [[কন্নড়]] ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এছিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু [[ওনাম]] উৎসৱৰ উপলক্ষ্যে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum, Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।" <ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দূৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো ''থুদৰম'' হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও ''থুদৰম'' এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।" <ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।" <ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।" <ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাষ্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।" <ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও ''থুদৰম'' এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।" <ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।" <ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰপৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === ''থুদৰম'' ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথমদিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰপৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰপৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰপৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু ==টোকা== {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:২০২৫ চনৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ]] 0klckp7m9vjdx1jolln6lvikywkhx2b 622926 622925 2026-08-03T04:47:25Z Duhita Ragini Kalita 46712 622926 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰপৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনী == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ [[চেন্নাই]]লৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰপৰা পলাই যোৱাৰ পাছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখা-মুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পৱিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰপৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল ''এল৩৬০'', যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপি তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> ''থুদৰম'' ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰপৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখা-মুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে ''থুদৰম'' ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প ''বেনজ্ ভাচু''ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ''থুদৰম'' এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পাছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাছনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ ধৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পছন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাছনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একেদিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি ''এল২: এম্পুৰান'' (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পাছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত ''থুদৰম'' ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰপৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চনৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পাছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "কানমণিপূৱে" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মাৰ্চত "কাধা থুদৰম" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত ''থুদৰম'' ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰদিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে ''থোদৰম'' নামেৰে ইয়াৰ [[তামিল]] ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰপৰা জিঅ'হটষ্টাৰত [[মালয়ালম]] ভাষাৰ লগতে [[তামিল]], [[হিন্দী]], [[তেলুগু]] আৰু [[কন্নড়]] ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এছিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু [[ওনাম]] উৎসৱৰ উপলক্ষ্যে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum, Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।" <ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দূৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো ''থুদৰম'' হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও ''থুদৰম'' এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।" <ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।" <ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।" <ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাষ্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।" <ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও ''থুদৰম'' এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।" <ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।" <ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰপৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === ''থুদৰম'' ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথমদিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰপৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰপৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰপৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু ==টোকা== {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|31969600|Thudarum}} mlx5gee3lcduu644dv4ygllqvbe8vfi 622927 622926 2026-08-03T04:48:34Z Duhita Ragini Kalita 46712 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 622927 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = থুদৰম | image = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ পোষ্টাৰ | director = তৰুণ মূৰ্তি | screenplay = {{ubl|তৰুণ মূৰ্তি|কে. আৰ. সুনিল<ref name="Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum'">{{cite news |title=Photographer K R Sunil on how his story became the script for Mohanlal-starrer 'Thudarum' |url=https://thehindu.com |access-date=21 September 2025 |work=The Hindu |date=5 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250921110914/https://thehindu.com |archive-date=21 September 2025 }}</ref>}} | story = কে. আৰ. সুনিল | producer = এম. ৰঞ্জিত | starring = {{ubl|মোহনলাল|শোভনা|প্ৰকাশ বৰ্মা|বিন্দু পাপ্পু|ফাৰহান ফাচিল|টমাছ মেথিউ|অমৃতা বৰ্ষিণী}} | cinematography = চাজী কুমাৰ | editing = {{ubl|নিশাদ ইউছুফ|চাফিক ভি. বি.}} | music = জেকচ বেজয় | studio = ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়া | distributor = {{ubl|ৰেচাপুত্ৰ ৰিলিজ|আশীৰ্বাদ ৰিলিজ}} | released = {{Film date|2025|04|25|df=y|ref1=<ref>{{Cite web |date=7 April 2025 |title=Mohanlal's 'Thudarum' set for April 25 release |url=https://indiatimes.com |access-date=17 April 2025 |website=The Times of India}}</ref>}} | runtime = ১৬৬ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[মালয়ালম]] | budget = {{estimation}} ২৮ কোটি টকা<ref name="as">{{Cite web |date=2025-06-02 |title=Thudarum Budget |trans-title=Thudarum Budget |url=https://indianexpress.com |access-date=2025-06-02 |website=The Indian Express }}</ref> | gross = {{estimation}} ২৩৪–২৩৫ কোটি টকা{{Efn|''Thudarum''{{'s}} reported worldwide grosses vary between ₹234 crore (''The Hindustan Times''<ref>{{Cite news |date=2025-09-03 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 6: Kalyani Priyadarshan beats Anushka Shetty, Keerthy Suresh|url=https://hindustantimes.com |access-date=2025-09-15 |newspaper=Huintellectual Times }}</ref>) – ₹235 crore (''The Financial Express''<ref>{{cite web |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://financialexpress.com |website=The Financial Express |access-date=24 June 2026 |date=26 July 2025}}</ref>)}} }} '''থুদৰম''' হৈছে ২০২৫ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এক [[ভাৰতীয়]] [[মালয়ালম]] ভাষাৰ একচন থ্ৰিলাৰধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। এই ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে তৰুণ মূৰ্তিকিয়ে, আৰু তেওঁ কে আৰ সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছে। ৰেজা পুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে এম ৰঞ্জিতে। ছবিখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত মোহনলাল আৰু শোভনাই অভিনয় কৰাৰ লগতে প্ৰকাশ বৰ্মা, বিনু পাপ্পু, ফাৰহান ফাচিল, থমাছ মেথিউ, অমৃতা বৰ্ষিণী, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষا চান্দিনী বৈজু, সংগীত প্ৰতাপ আৰু কৃষ্ণা প্ৰভাই সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পোৱা ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকৰপৰা ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। বিশেষকৈ মোহনলাল আৰু প্ৰকাশ বৰ্মাৰ অভিনয়, পৰিচালনা, চিত্ৰগ্ৰহণ, সম্পাদনা, সংগীত, কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্যই ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখন এখন ব্লকবাষ্টাৰ ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এইখন ২০২৫ চনৰ আটাইতকৈ বেছি উপাৰ্জন কৰা তৃতীয়খন [[মালয়ালম]] ছবি আৰু সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == কাহিনী == বেনজ নামেৰে পৰিচিত চন্মুঘম হৈছে এজন প্ৰাক্তন ষ্টাণ্টমেন। বৰ্তমান তেওঁ পেৰুনাডত পত্নী ললিতা আৰু সন্তানৰ সৈতে এজন টেক্সি চালক হিচাপে শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাপন কৰিছে। তেওঁৰ এই শান্তিপূৰ্ণ জীৱন-যাত্ৰাত তেতিয়া বাধা আহে, যেতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ পাবি আৰু তাৰ বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৰমৰ এম্বেচেডৰ গাড়ীখন ফুৰিবলৈ লৈ যায় আৰু গাড়ীখনৰ ক্ষতি কৰে। পাবিয়ে কৰা এই কামৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাজত অলপ কাজিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত বেনজে গাড়ীখন মেৰামতিৰ বাবে এজন মেকানিকৰ ওচৰত থৈ [[চেন্নাই]]লৈ গুচি যায়। তেওঁৰ অনুপস্থিতিত মেকানিকজনৰ সহকাৰীয়ে গাড়ীখন ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত আৰক্ষীয়ে গাড়ীখন জব্দ কৰে। থানাত থকাৰ সময়ত বেনজক চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ জৰ্জ মাথান আৰু চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি কুৰিয়ানে জোৰকৈ এখন বিয়ালৈ গাড়ী চলাই লৈ যাবলৈ বাধ্য কৰে। সেই নিশাই পিছলৈ তেওঁলোকে বেনজক এটা মৃতদেহ এখন দুৰ্গম হাবিলৈ লৈ গৈ পেলাই দিবলৈ বাধ্য কৰে। তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এয়া এজন সহকৰ্মীৰ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত এক দুৰ্ঘটনাহে আছিল। এই ঘটনাত ব্যথিত হৈ বেনজ যেতিয়া ঘৰলৈ ঘূৰি আহে, তেতিয়া তেওঁ দেখে যে পাবি ঘৰত নাই। তাক বিচাৰি থকা অৱস্থাত তেওঁ নিজৰ গাড়ীত পাবিৰ এটা ৱালেট বিচাৰি পায়। তেতিয়াই তেওঁ অতি ভয়ানকভাৱে অনুভৱ কৰে যে যিটো মৃতদেহ তেওঁ পেলাই দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইটো আচলতে তেওঁৰ নিজৰে পুত্ৰ আছিল। পিছলৈ এটা ভূমিস্খলনৰ ফলত পাবিৰ মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হয় আৰু আৰক্ষীয়ে বেনজক এই হত্যাকাণ্ডৰ বাবে ফান্দত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰে। সত্য উদঘাটন কৰিবলৈ দৃঢ়পৰিকল্পনা কৰি বেনজে এই সমগ্ৰ ঘটনা গাপ দিয়াত জড়িত এজন পুলিচ কনিষ্টবলক অপহৰণ কৰে আৰু জানিব পাৰে যে জৰ্জেই এই অপৰাধৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইটো পোহৰলৈ আহে যে পাবিৰ জৰ্জৰ কন্যা মেৰীৰ সৈতে এটা প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল আৰু জৰ্জে তথাকথিত "অনাৰ কিলিং" বা সন্মান ৰক্ষাৰ নামত তাক হত্যা কৰিছিল। পিছত মৃতদেহটো লুকুৱাবলৈ তেওঁ বেনজৰ গাড়ীখন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। আৰক্ষীৰ জিম্মাৰপৰা পলাই যোৱাৰ পাছত বেনজে বেনি আৰু জৰ্জৰ মুখা-মুখি হয় আৰু দুয়োকে হত্যা কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ শেষৰফালে বেনজক আদালতলৈ লৈ যোৱা হয়, য'ত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰৰ মৃত্যুত তেওঁ নিৰ্দোষী বুলি দাবী কৰে। আনহাতে মেৰীয়ে বেনজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে শোক প্ৰকাশ কৰে। চলচ্চিত্ৰখনৰ সমাপ্তিৰ টোকাত ভাৰতত সংঘটিত হোৱা অনাৰ কিলিং বা সন্মান ৰক্ষাৰ বাবে কৰা হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ নহাৰ দিশটোৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। == অভিনয় শিল্পী == * মোহনলাল - "বেনজ" চন্মুঘমৰ চৰিত্ৰত * শোভনা - ললিতা চন্মুঘম, বেনজৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰকাশ বৰ্মা - চাৰ্কল ইনস্পেক্টৰ / ডেপুটি ছুপাৰিনটেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ জৰ্জ মাথান, মেৰীৰ দেউতাক (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * বিন্দু পাপ্পু - চাব-ইনস্পেক্টৰ বেনি চি. কুৰিয়ান (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * থমাছ মেথিউ - পাবি চন্মুঘম, বেনজৰ সতীয়া পুত্ৰ (কণ্ঠদান: চেবিন বেনচন) ** মাষ্টাৰ ৰুদ্ৰাক্ষ - সৰু কালৰ পাবিৰ চৰিত্ৰত * অমৃতা বৰ্ষিণী - পৱিত্ৰা চন্মুঘম, বেনজৰ জীয়ৰীৰ চৰিত্ৰত * ফাৰহান ফাচিল - কনিষ্টবল টি. কে. সুধীশ (পেৰুনাড আৰক্ষী থানা) * মণিৰামপিল্লা ৰাজু - কুট্টিচান, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ইৰশাদ - সাজি, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু - মেৰী মাথান, জৰ্জৰ জীয়ৰী আৰু পাবিৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত * সংগীত প্ৰতাপ - কিৰণ, পাবিৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * আবিন বিনো - মণিকন্দন চি. পি. / মণিৰাম * কৃষ্ণা প্ৰভা - সীমা, ললিতাৰ সৰু ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * চাইজো আদিমালী - চিয়াচান, বেনজৰ খুলশালীয়েক * শোভি তিলকন - মণিৰামৰ দেউতাকৰ চৰিত্ৰত * ভাৰতীৰাজা - ষ্টাণ্ট মাষ্টাৰ পালানি স্বামীৰ চৰিত্ৰত * ইলাভৰাচু - ইলাভৰাচু, বেনজৰ বন্ধুৰ চৰিত্ৰত * ৰাণী চৰণ - মণিৰামৰ মাকৰ চৰিত্ৰত (কণ্ঠদান: স্মিনু চিজু) * শশাংকন মিয়ানাদ - অটো চালকৰ চৰিত্ৰত * জি. সুৰেশ কুমাৰ - বিচাৰক থমাছ কুৰিয়ানৰ চৰিত্ৰত * শ্ৰীজিৎ ৰবি - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * নিল্জা কে বেবী - সুধীশৰ ভনীয়েকৰ চৰিত্ৰত * সন্তোষ কীঝাট্টুৰ - পথনমতিট্টাৰ আৰক্ষী অধীক্ষক মহম্মদ ইউছুফ (আই.পি.এছ.) * জয়চ জোচ - কোট্টায়ম কেম্পৰ আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * জে পাল্লাচেৰী - হোষ্টেল ৱাৰ্ডেনৰ চৰিত্ৰত * ৰবি মাৰিয়া - তামিলনাডুৰ মন্ত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * পি. চন্দ্ৰকুমাৰ - আয়াপ্পান তীৰ্থযাত্ৰীৰ চৰিত্ৰত * প্ৰদীপ চন্দ্ৰন - কনিষ্টবল সদানন্দৰ চৰিত্ৰত * ৰাজকুমাৰ ৰাজশেখৰন - আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * শ্যামলাল - কনিষ্টবল শ্যামৰ চৰিত্ৰত * কৰুণা - সাজিৰ পত্নীৰ চৰিত্ৰত * চান্দিনী শশীকুমাৰ - এগৰাকী আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত * অৰ্জুন অশোকন - বিবাহৰ অতিথি (কেমিঅ' ভূমিকা) * নিশাদ ইউছুফ - পিকআপ ট্ৰাক চালক (কেমিঅ' ভূমিকা) * দিনেশ প্ৰভাকৰ - পিকআপ ভেনত থকা ব্যক্তি (কেমিঅ' ভূমিকা) * বিজয় সেতুপতি - অনবু, ললিতাৰ প্ৰথম স্বামী আৰু পাবিৰ জন্মদাতা পিতৃ (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) * কল্পনা - জৰ্জৰ প্ৰয়াত পত্নী আৰু মেৰীৰ প্ৰয়াত মাক (কেৱল ফটো আৰ্কাইভত) == প্ৰযোজনা == === বিকাশ === ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত মোহনলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল, য'ত তৰুণ মূৰ্তিক পৰিচালক হিচাপে স্থায়ীকৰণ কৰা হৈছিল। মূৰ্তিয়ে কে. আৰ. সুনিলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ৰেচাপুত্ৰ ভিজুৱেল মিডিয়াৰ এম. ৰঞ্জিতে প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব লৈছিল। ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰপৰা ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। এটা সাক্ষাৎকাৰত মূৰ্তিয়ে প্ৰকাশ কৰে যে তেওঁৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰ ''চৌদি ভেল্লাক্কা'' (২০২২)-ৰ সফলতাৰ পিছত, ৰঞ্জিতে এটা নতুন প্ৰকল্পত একেলগে কাম কৰাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। মূৰ্তি আৰু সুনিলে প্ৰায় আঠ মাহ সময় ব্যয় কৰি চিত্ৰনাট্যখন তৈয়াৰ কৰি উলিয়াইছিল, যাক অৱশেষত প্ৰযোজনা গোষ্ঠীয়ে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |last=Is |first=Gopika |date=20 March 2024 |title=We worked on the script for over eight months: Tharun Moorthy on his film with Mohanlal |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> এই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক নাম আছিল ''এল৩৬০'', যিহেতু এইখন আছিল মোহনলালৰ ৩৬০সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ।<ref>{{Cite news |date=18 March 2024 |title='L360': Mohanlal's next to be directed by Tharun Moorthy; film to begin shoot in April |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318132125/https://thehindu.com |archive-date=18 March 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> যদিও চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সময়লৈকে দলটোৱে এটা নাম চূড়ান্ত কৰিছিল, তথাপি তেওঁলোকে নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি থকাৰ সময়ত এটা অস্থায়ী নাম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref name="antony-2024">{{Cite news |last=Antony |first=Seena |date=5 July 2024 |title=25 ദിവസത്തെ ഷൂട്ട് ബാക്കി, സിനിമയ്ക്ക് പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്: തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207022919/https://manoramaonline.com |archive-date=7 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Manorama Online}}</ref><ref>{{Cite web |last=A. |first=Amina |date=6 July 2024 |title=വിന്റേജ് ലാലേട്ടനെ റീ ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യാനല്ല, മുണ്ടുടുത്ത് വരുന്ന ഒരു പുതിയ ലാലേട്ടനെ ഉണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം; തരുൺ മൂർത്തി അഭിമുഖം |url=https://thecue.in |access-date=22 November 2024 |publisher=The Cue |language=ml}}</ref> ''থুদৰম'' ছবিখনৰ মূল ধাৰণাটো সুনিলে প্ৰস্তুত কৰা এটা কাহিনীৰপৰা আহিছিল। সুনিল হৈছে এজন তথ্যচিত্ৰ ফটোগ্ৰাফাৰ, যিয়ে প্ৰায়ে নিজৰ কামৰ সমল বিচাৰি বিভিন্ন ঠাইলৈ ভ্ৰমণ কৰে। সুনিলে প্ৰকাশ কৰে যে তেনে এক যাত্ৰাৰ সময়ত এজন ব্যক্তি আৰু এটা দৃশ্যৰ মুখা-মুখি হোৱাৰ পিছতেই তেওঁ এই কাহিনীটো লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name="j-2024">{{Cite news |last=J. |first=Gowry Priya |date=1 December 2024 |title=വിന്‍റേജ് മോഹന്‍ലാല്‍ തിരിച്ചുവരുമ്പോള്‍ എന്തൊക്കെ പ്രതീക്ഷിക്കാം? 'തുടരും' തിരക്കഥാകൃത്തിന് പറയാനുള്ളത് |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202063503/https://asianetnews.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=2 December 2024 |work=Asianet News |language=ml}}</ref> ৰঞ্জিত আৰু সুনিলে এই প্ৰকল্পটো পৰিচালনা কৰিবলৈ মূৰ্তিৰ কাষ চাপিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰিছিল যে মূৰ্তিয়ে কাহিনীটোৰ "সূক্ষ্ম চৰিত্ৰসমূহ" আৰু "আৱেগিক গভীৰতা" সঠিকভাৱে ফুটাই তুলিব পাৰিব। মূৰ্তি এই প্ৰকল্পত জড়িত হোৱাৰ বহু আগতেই মোহনলালে এই ছবিখনৰ বাবে সন্মতি দিছিল, কাৰণ তেওঁ "বহু দিনৰ আগতেই" এই কাহিনীটোৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ মাজতে ''থুদৰম'' ছবিখন মোহনলালৰ আন এটা আধৰুৱা প্ৰকল্প ''বেনজ্ ভাচু''ৰ সৈতে জড়িত থকা বুলি চৰ্চা চলিছিল, যিখন সুনিলৰ লিখনীৰে জি. প্ৰজিত পৰিচালক হিচাপে জড়িত থকাৰ কথা আছিল। অৱশ্যে মূৰ্তিয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে ''থুদৰম'' এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া প্ৰকল্প আছিল, যিটো প্ৰযোজনা দলটোৱে আগবঢ়োৱা এটা চৰিত্ৰ আৰু এক বিশেষ ঘটনাৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুনকৈ গঢ়ি তোলা হৈছিল। পাঁচটা খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ পাছত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref name="j-2024" /> === অভিনয় শিল্পী বাছনি === মোহনলালে এই চলচ্চিত্ৰখনত চন্মুঘম নামৰ এজন টেক্সি চালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। সুনিলে উল্লেখ কৰে যে প্ৰথম অৱস্থাত কোনো নিৰ্দিষ্ট অভিনেতাক মনত ৰাখি এই চৰিত্ৰটো সৃষ্টি কৰা হোৱা নাছিল যদিও কাহিনীভাগ আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ এই চৰিত্ৰটোত মোহনলালকহে কল্পনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ মন্তব্য কৰে যে চন্মুঘম চৰিত্ৰটোৱে সত্যন অতিকাড আৰু কামালৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ পুৰণি মোহনলালৰ চৰিত্ৰবোৰৰ সাৰমৰ্ম বহন কৰে।<ref name="j-2024" /> মূৰ্তিয়ে মোহনলালৰ চৰিত্ৰটোক মাটিত ভৰি থকা এজন সাধাৰণ মানুহৰ চৰিত্ৰ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 April 2024 |title=L360' director Tharun Moorthy: I instructed the cameraman to sustain the first shot without calling for a cut |url=https://indiatimes.com |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> মূল মহিলা চৰিত্ৰ ললিতাৰ অভিনয়ৰ বাবে মূৰ্তিয়ে প্ৰথমতে জ্যোতিকাক লগ ধৰি কাহিনীটো শুনাইছিল।<ref>{{Cite web |date=24 April 2025 |title='Thudarum' trivia: Jyothika was first considered before Shobana for the Mohanlal starrer |url=https://indiatimes.com |website=The Times of India}}</ref> জ্যোতিকাই চিত্ৰনাট্যখন পছন্দ কৰি চলচ্চিত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, কিন্তু দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ স্থানত পৰৱৰ্তী সময়ত শোভনাক বাছনি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত বিগত ১৫ বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত মোহনলাল আৰু শোভনাৰ যুটিয়ে পুনৰ একেলগে কাম কৰাৰ সুযোগ পায়, যিসকলে পূৰ্বে বহুতো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=23 April 2025 |title=Thudarum director Tharun Moorthy reveals why Jyotika turned down Mohanlal's film: 'She was excited but…' |url=https://hindustantimes.com}}</ref> পূৰ্বে ভোডাফোনৰ জনপ্ৰিয় জুজু বিজ্ঞাপনসমূহ পৰিচালনা কৰা এজন বিজ্ঞাপন নিৰ্মাতা প্ৰকাশ বৰ্মাক ছবিখনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত কাষ্টিং কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum: Meet the ultimate villain in Mohanlal blockbuster |url=https://gulfnews.com |access-date=2025-04-30 |website=Gulf News }}</ref> আনহাতে অভিনয় শিল্পীসকলৰ বাকী থকা তালিকাখনত ফাৰহান ফাচিল, মণিৰামপিল্লা ৰাজু, বিন্দু পাপ্পু, নান্দু, ইৰশাদ আলী, আৰ্ষা চান্দিনী বৈজু, থমাছ মেথিউ, কৃষ্ণা প্ৰভা আৰু অৰবিন্দ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref>{{Cite web |date=2024-11-08 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=2025-04-27 |website=English.Mathrubhumi }}</ref> === দৃশ্যগ্ৰহণ === ২০২০ চনৰ ২২ এপ্ৰিলৰপৰা চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু একেদিনাই মোহনলাল তথা শোভনাই দৃশ্যগ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Pics: Mohanlal, Shobana reunite for his 360th film with director Tharun Moorthy |url=https://indiatoday.in |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203133250/https://indiatoday.in |archive-date=3 December 2024 |access-date=30 November 2024 |work=India Today}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 April 2024 |title=Mohanlal, Shobana's 'L360' begins filming |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422130746/https://thehindu.com |archive-date=22 April 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> থোডুপুঝা আৰু ৰাণ্নী আছিল এই ছবিখনৰ প্ৰধান দৃশ্যগ্ৰহণস্থলী। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ থোডুপুঝাৰ কালুৰ ইষ্টত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=മനോരമ ലേഖകൻ |date=22 April 2024 |title=ഷൺമുഖൻ എന്ന ടാക്സി ഡ്രൈവറായി മോഹൻലാൽ തൊടുപുഴയിൽ |url=https://manoramaonline.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193154/https://manoramaonline.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Manorama Online |language=ml}}</ref> ৭০ দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৫ জুলাইত কাম সাময়িকভাৱে স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 July 2024 |title=Watch: Mohanlal Gets Emotional On the Sets Of His Next With Tharun Moorthy |url=https://news18.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203080814/https://news18.com |archive-date=3 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=CNN-News18}}</ref> মোহনলালে তেওঁৰ আন এখন ছবি ''এল২: এম্পুৰান'' (২০২৫)-ৰ কাম শেষ কৰাৰ পাছত এই ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ কথা আছিল। সেই সময়ত ''থুদৰম'' ছবিখনৰ প্ৰায় ২০-২৫ দিনৰ কাম বাকী আছিল।<ref name="antony-2024" /> খবৰ অনুসৰি আগষ্ট মাহৰ প্ৰথম সপ্তাহৰপৰা ১০ দিনীয়া এক চুটি দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈছিল আৰু সেই মাহৰে শেষৰফালে এই পৰ্যায়টো সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=28 July 2024 |title=L360: Mohanlal to resume the shooting of Tharun Moorthy's film on this date? |url=https://ottplay.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133244/https://ottplay.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |publisher=OTT Play}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=31 August 2024 |title=Mohanlal's L360: Second schedule is wrapped up; major update soon |url=https://ottplay.com |access-date=22 November 2024 |publisher=OTT Play}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ত কিছুমান দৃশ্য সলনিও কৰা হৈছিল।<ref name="j-2024" /> অন্তিম পৰ্যায়ৰ কাম অক্টোবৰ মাহত চেন্নাইত আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰযোজক ৰঞ্জিতে উল্লেখ কৰিছিল যে গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্যসমূহ চেন্নাইত তিনি দিন ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ৱালায়াত এসপ্তাহ ধৰি দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত কম্বম আৰু থেনী অঞ্চলত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি শেষত থোডুপুঝাত কাম সমাপ্ত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=L360 marks the return of Shobana; Mohanlal to play a taxi driver in Tharun's family action drama |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202183506/https://mathrubhumi.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=1 December 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> পৰিচালক মূৰ্তিয়ে লগতে কয় যে এই পৰ্যায়টোত ৰাণ্নী আৰু ভাগামনতো দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মোহনলালে চেন্নাইত দলটোৰ সৈতে যোগ দিছিল<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Mohanlal joins the final schedule of 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241120014916/https://indiatimes.com |archive-date=20 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Times of India}}</ref> আৰু পিছলৈ তেওঁক থেনীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি থকা দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |date=21 October 2024 |title=ആ ഫാനും അസോസിയേഷനും 1988 ല്‍; 36 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിപ്പുറം ജയപാണ്ടിക്ക് ആഗ്രഹ സാഫല്യം |url=https://asianetnews.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129190423/https://asianetnews.com |archive-date=29 November 2024 |access-date=22 November 2024 |work=Asianet News}}</ref> সৰ্বমুঠ ৯৯ দিনৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অন্তত ২০২৪ চনৰ ১ নৱেম্বৰত থোডুপুঝাত ছবিখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত হয়।<ref>{{Cite news |date=4 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Tharun Moorthy's 'L360' |url=https://indiatimes.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202152159/https://indiatimes.com |archive-date=2 December 2024 |access-date=22 November 2024 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 November 2024 |title=It's a wrap for Mohanlal – Shobana's 'L360', helmed by Tharun Moorthy |url=https://thehindu.com |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123150801/https://thehindu.com |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The Hindu}}</ref> সেই মাহৰে শেষৰফালে চলচ্চিত্ৰখনৰ অফিচিয়েল নাম ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=8 November 2024 |title=Mohanlal's 'L360' gets official title 'Thudarum', featuring a long-awaited reunion with Shobana |url=https://mathrubhumi.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110184809/https://mathrubhumi.com |archive-date=10 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=Mathrubhumi}}</ref> === উত্তৰ-প্ৰযোজনা === ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মোহনলালে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে ডাবিং বা কণ্ঠদানৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Panikker |first=Rohit |date=20 November 2024 |title=Mohanlal Wraps Up Dubbing For Tharun Moorthy's Thudarum |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/mohanlal-wraps-up-dubbing-for-tharun-moorthys-thudarum-article-115489484 |access-date=23 November 2024 |work=Times Now}}</ref> ছবিখনৰ মূল সম্পাদক নিশাদ ইউছুফৰ আকস্মিক মৃত্যুৰ পাছত চাফিক ভি. বি.-য়ে সম্পাদনাৰ বাকী থকা দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে, যাৰ ফলত চলচ্চিত্ৰখনত দুয়োকে যুটীয়াভাৱে সম্পাদনাৰ কৃতিত্ব (ক্ৰেডিট) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=9 November 2024 |title=Mohanlal and Tharun's film titled 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130083213/https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Nov/09/mohanlal-and-tharuns-film-titled-thudarum |archive-date=30 November 2024 |access-date=23 November 2024 |work=The New Indian Express}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত আৰু পটভূমি সংগীত (বেচগ্ৰাউণ্ড স্কোৰ) নিৰ্মাণ কৰিছে জেকচ বেজয়ে।<ref>{{Cite web |date=29 April 2025 |title=Jakes Bejoy decodes 'Thudarum' soundscape |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/29/jakes-bejoy-decodes-thudarum-soundscape |access-date=29 April 2025 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত "কানমণিপূৱে" নামৰ ছবিখনৰ প্ৰথমটো একক গীত মুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=18 February 2025 |title=First single from Mohanlal-starrer Thudarum on the way, promo out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250225121053/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/18/first-single-from-mohanlal-starrer-thudarum-on-the-way-promo-out |archive-date=25 February 2025 |access-date=18 February 2025 |website=Cinema Express}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২১ মাৰ্চত "কাধা থুদৰম" নামৰ দ্বিতীয়টো একক গীত মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 March 2025 |title='Kadha Thudarum' from Thudarum is a soothing melody |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250327190301/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Mar/21/kadha-thudarum-from-thudarum-is-a-soothing-melody |archive-date=27 March 2025 |access-date=21 March 2025 |website=Cinema Express}}</ref> অৱশ্যে ২০২৫ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত চনী মিউজিক ইণ্ডিয়াৰ জৰিয়তে ছবিখনৰ সম্পূৰ্ণ চাউণ্ডট্ৰেক এলবামটো মুকলি কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2025-04-11 |title=Thudarum (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250710151603/https://music.apple.com/in/album/thudarum-original-motion-picture-soundtrack-ep/1805114491 |archive-date=2025-07-10 |access-date=2025-07-10 |website=Apple Music}}</ref> == মুক্তি == === প্ৰেক্ষাগৃহত === প্ৰথম অৱস্থাত ''থুদৰম'' ছবিখন ২০২৫ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তিৰ বাবে দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Santhosh |first=Vivek |date=29 November 2024 |title=Aashirvad Cinemas announces Mohanlal's upcoming release roster for 2025 |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202025421/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Nov/29/aashirvad-cinemas-announces-mohanlals-upcoming-release-roster-for-2025 |archive-date=2 December 2024 |access-date=29 November 2024 |work=Cinema Express}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত এই তাৰিখ সলনি কৰি ২০২৫ চনৰ ২৫ এপ্ৰিল কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Krishnan |first=Achu |date=2025-04-07 |title=Thudarum release date announced: Mohanlal and Shobana return in new crime drama |url=https://www.wionews.com/entertainment/thudarum-release-date-announced-mohanlal-and-shobana-return-in-new-crime-drama-8934301 |access-date=2025-05-11 |website=Wion }}</ref> ছবিখনত থকা তীব্ৰ ৰক্তাক্ত হিংসা, ভাবুকি, যৌন উৎপীড়ন আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বাবে ইয়াক ইউ/এ ১৬+ (U/A 16+) প্ৰমাণ-পত্ৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল। ছবিখনৰ তেলুগু ডাবিং সংস্কৰণটো একেটা নামেৰেই তাৰ পিছৰদিনা মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=4 May 2025 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |website=Cinema Express}}</ref> আনহাতে ''থোদৰম'' নামেৰে ইয়াৰ [[তামিল]] ডাবিং সংস্কৰণটো ২০২৫ চনৰ ৯ মে'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-05-06 |title=Mohanlal's 'Thudarum' becomes 'Thodarum' for Tamil fans - In cinemas from May 9 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/May/06/mohanlals-thudarum-becomes-thodarum-for-tamil-fans-in-cinemas-from-may-9 |access-date=2025-05-07 |website=The New Indian Express}}</ref> === গৃহ মাধ্যম === চলচ্চিত্ৰখনৰ ডিজিটেল ষ্ট্ৰীমিং স্বত্ব জিঅ'হটষ্টাৰে ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=JioHotstar secures streaming rights for Mohanlal's 'Thudarum' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Apr/26/jiohotstar-secures-streaming-rights-for-mohanlals-thudarum |access-date=2025-05-20 |website=The New Indian Express}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৩০ মে'ৰপৰা জিঅ'হটষ্টাৰত [[মালয়ালম]] ভাষাৰ লগতে [[তামিল]], [[হিন্দী]], [[তেলুগু]] আৰু [[কন্নড়]] ডাবিং সংস্কৰণত ছবিখনৰ ষ্ট্ৰীমিং আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=27 May 2025 |title=Thudarum OTT release: When and where to watch Mohanlal, Shobana's crime drama |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/ott/story/thudarum-ott-release-jiohotstar-mohanlal-crime-drama-shobana-malayalam-film-2731188-2025-05-27 |access-date=27 May 2025 |website=India Today}}</ref> ছবিখনৰ ছেটেলাইট স্বত্ব এছিয়ানেট টিভিয়ে লাভ কৰিছিল আৰু [[ওনাম]] উৎসৱৰ উপলক্ষ্য্যে ২০২৫ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰত এই চলচ্চিত্ৰখনৰ দূৰদৰ্শনত প্ৰথম প্ৰদৰ্শন (টেলিভিছন প্ৰিমিয়াৰ) কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Asianet Onam Premiers Are Thudarum, Empuraan, Prince and Family, Bromance and Padakkalam|url=https://www.keralatv.in/asianet-onam-premier-films-list/ |publisher=Kerala TV|date=25 August 2025|access-date=26 August 2025}}</ref> == আদৰণি == === সমালোচকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া === ''থুদৰম'' ছবিখনে সমালোচকসকলৰপৰা ইতিবাচক সমীক্ষা লাভ কৰিছে। দা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ আনন্দু সুৰেশে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৪ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "তৰুণ মূৰ্তিৰ পৰিচালনাত মোহনলাল আৰু শোভনা অভিনীত এই ছবিখন ভাৰতীয় প্ৰতিশোধমূলক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ। ই ইয়াৰ সৃষ্টিশীল আৰু কাৰিকৰী কোনো দিশতে আপোচ কৰা নাই আৰু লগতে সুন্দৰ অভিনয় নিশ্চিত কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Suresh |first=Anandu |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal, Tharun Moorthy deliver a nearly flawless revenge thriller |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/thudarum-movie-review-mohanlal-delivers-a-nearly-flawless-revenge-thriller-9964517/ |access-date=27 April 2025 |website=The Indian Express}}</ref> ইষ্টাৰ্ণ আই-ৰ পূজা পিল্লাই লিখিছে যে, "মোহনলালে এক আন্ধাৰ আৰু আৱেগিক যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ পুৰণি ফৰ্মলৈ ঘূৰি আহিছে, যিয়ে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।" <ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=25 April 2025 |title='Thudarum' review round-up: Mohanlal returns to form in a dark, emotional ride that's winning hearts |url=https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250427015557/https://www.easterneye.biz/thudarum-review-mohanlal-comeback/ |archive-date=27 April 2025 |access-date=27 April 2025 |website=EasternEye}}</ref> দা হিন্দূৰ এছ আৰ প্ৰবীণে লিখিছে, "কিছু ত্ৰুটি থকাৰ পিছতো ''থুদৰম'' হৈছে সঠিক আৱেগিক স্পন্দন থকা এক সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ।" <ref>{{Cite news |last=Praveen |first=S. R. |date=2025-04-25 |title='Thudarum' movie review: Mohanlal in top form in a fine film, with minor flaws |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thudarum-moview-review-mohanlal-shobana-malayalam-cinema-tharun-moorthy/article69490633.ece |access-date=2025-05-14 |work=The Hindu |issn=0971-751X}}</ref> গাল্ফ নিউজৰ মঞ্জুষা ৰাধাকৃষ্ণনে ছবিখনক ৪.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কেৱল মোহনলালৰ সংযত আৰু উৎকৃষ্ট অভিনয়ৰ বাবেই নহয়, বৰঞ্চ ইয়াৰ ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰসমূহৰ বাবেও ''থুদৰম'' এখন আকৰ্ষণীয় ছবি হিচাপে ফুটি উঠিছে।" <ref>{{Cite web |last=Radhakrishnan |first=Manjusha |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal impresses in UAE first day first show with gripping thriller and monstrous villains |url=https://gulfnews.com/entertainment/south-indian/thudarum-review-mohanlal-impresses-in-uae-first-day-first-show-with-gripping-thriller-and-monstrous-villains-1.500105653 |access-date=2025-05-14 |website=Gulf News }}</ref> ৰেডিফৰ অৰ্জুন মেননে ছবিখনক ৫ তৰাৰ ভিতৰত ৩.৫ তৰা প্ৰদান কৰি লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ বাবে এখন মাষ্টাৰপিচ, চলচ্চিত্ৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অথচ আত্ম-সচেতন সৃষ্টি য'ত সকলোৰে বাবে কিবা নাহয় কিবা সমল আছে।" <ref>{{Cite web |last=Menon |first=Arjun |date=25 April 2025 |title=Thudarum Review: Mohanlal Scores Big Time |url=https://m.rediff.com/movies/review/thudarum-review/20250425.htm |access-date=27 April 2025 |website=Rediff}}</ref> হিন্দুস্তান টাইমছৰ লতা শ্ৰীনিবাসনে ছবিখনক ৩.5/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "পৰিচালক তথা অনুৰাগী তৰুণ মূৰ্তিৰ এই আকৰ্ষণীয় পৰিচালনাত এগৰাকী শীৰ্ষ ফৰ্মত থকা মোহনলালে চমকপ্ৰদ অভিনয় কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=25 April 2025 |title=Thudarum movie review: A top-form Mohanlal shines in fan boy Tharun Moorthy's gripping directorial |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-movie-review-a-top-form-mohanlal-shines-in-fan-boy-tharun-moorthys-gripping-directorial-101745582170234.html |access-date=27 April 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ বিঘ্নেশ মধুৱে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "কিছুমান সৰু সৰু ত্ৰুতিক বাদ দি, তৰুণ মূৰ্তিয়ে এই সুন্দৰভাৱে নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে দৰ্শকক এক সঠিক সোৱাদ দিছে, য'ত আৱেগ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তসমূহৰ এক সঠিক মিশ্ৰণ ঘটিছে।" <ref>{{Cite web |last=Madhu |first=Vignesh |date=2025-04-26 |title=Thudarum Movie Review: Mohanlal returns to glorious form |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2025/Apr/26/thudarum-movie-review-mohanlal-returns-to-glorious-form |access-date=2025-05-14 |website=The New Indian Express }}</ref> অ'টিটি প্লে-ৰ সঞ্জীথ চিদ্ধাৰ্থনে ৪/৫ ৰেটিং দি উল্লেখ কৰিছে, "যেতিয়া এই মোহনলাল অভিনীত ছবিখনে ৰহস্যধৰ্মী থ্ৰিলাৰৰ দিশে গতি কৰে, তেতিয়া ইয়াক ধৰি ৰখাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে। প্ৰকাশ বৰ্মা আৰু বিন্দু পাপ্পুৰ উৎকৃষ্ট কাষ্টিঙে চলচ্চিত্ৰখনক আৰু অধিক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum movie review: Tharun Moorthy's crafty, gripping thriller lets Mohanlal revel in his 'complete actor' avatar |url=https://www.ottplay.com/review/thudarum-movie-review-tharun-moorthys-crafty-gripping-thriller-lets-mohanlal-revel-in-his-complete-actor-avatar/47a257dc33135 |access-date=2025-05-28 |website=ottplay.com}}</ref> দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ আন্না মেথিউছে ৩/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "*Thudaram* ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য আৰু অভিনয়ত সূক্ষ্মতাৰ অভাৱ আছে।" <ref>{{Cite web |title=Thudarum Movie Review: Thudaram lacks nuance in script and acting |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/thudarum/amp_movie_review/120620943.cms |access-date=2025-05-23 |website=The Times of India}}</ref> দ্য উইক-ৰ চাজিন শ্ৰীজিতে ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "চলচ্চিত্ৰখনৰ আটাইতকৈ আন্ধাৰ মুহূৰ্তবোৰৰ মাজতো পৰিচালকে আমাক এক আদৰণীয় মানসিক মুক্তিৰ সোৱাদ দিবলৈ পাহৰি যোৱা নাই।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Mohanlal delivers one of his most emotionally charged roles in director Tharun Moorthy's hat-trick outing- The Week |url=https://www.theweek.in/review/movies/2025/04/25/thudarum-review-mohanlal-delivers-one-of-his-most-emotionally-charged-roles-in-director-tharun-moorthys-hat-trick-outing.html |access-date=2025-05-23 |website=theweek.in}}</ref> ইণ্ডিয়া টুডেৰ সঞ্জয় পোনপ্পাই ছবিখনক ৩.৫/৫ ৰেটিং দি লিখিছে, "মোহনলালৰ এই ক্ৰাইম ড্ৰামাখন থ্ৰিল আৰু একচন পাঞ্চৰ এক সুন্দৰ মিশ্ৰণ।" <ref>{{Cite web |date=2025-04-25 |title=Thudarum review: Mohanlal's crime drama is good mix of thrills and punches |url=https://www.indiatoday.in/movies/reviews/story/thudarum-movie-review-mohanlal-crime-drama-is-good-mix-of-thrills-and-punches-2715107-2025-04-25 |access-date=2025-05-23 |website=India Today }}</ref> দ্য নিউজ মিনিট-ৰ ক্ৰিছে লিখিছে, "পৰম্পৰাগত নিয়মৰ মাজত থাকিও ''থুদৰম'' এখন সুনিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰ, য'ত প্ৰতিটো বিভাগে এক নিখুঁত কাম কৰিছে। চাজী কুমাৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ এই ছবিখনৰ বাবে বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ছবিখনৰ এক ডাঙৰ অংশ অৰণ্যৰ গভীৰতাত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে।" <ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Thudarum review: Mohanlal-Shobana film is intriguing but sticks to formula |url=https://www.thenewsminute.com/flix/thudarum-review-mohanlal-shobana-film-is-intriguing-but-sticks-to-formula}}</ref> মিড-ডে-ৰ অতুল্যা নাম্বিয়াৰে লিখিছে, "শোভনাই ছবিখনলৈ এক শান্ত শক্তি আৰু গাম্ভীৰ্য কঢ়িয়াই আনিছে যি মোহনলালৰ শক্তিক প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে সমানে টক্কৰ দিছে, আনহাতে প্ৰকাশ বৰ্মাই অভিনেতা হিচাপে এক বলিষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।" <ref>{{Cite web |date=26 April 2025 |title=Thudarum movie review: Mohanlal makes the rightful glorious comeback |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/thudarum-movie-review-malayalam-mohanlal-shobana-tharun-moorthy-23528065}}</ref> অনমনোৰমাৰ প্ৰিন্সি আলেকজেণ্ডাৰে লিখিছে, "''থুদৰম'' হৈছে পৰিচালক মূৰ্তিৰ তৰফৰপৰা অভিনেতাগৰাকীলৈ এক অনুৰাগী সুলভ উপহাৰ, যিটো কিছুমান সংলাপত স্পষ্ট হৈ পৰে য'ত মమ్ముত্তী আৰু ৰজনীকান্তৰ প্ৰসংগও উল্লেখ আছে।" <ref>{{Cite web |title='Thudarum' review: Tharun Moorthy delivers THE Mohanlal we all longed for |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/2025/04/25/thudarum-movie-review-tharun-moorthy-mohanlal-shobana-film-peak-performance.html |access-date=2025-05-28 |website=onmanorama.com}}</ref> === বক্স অফিচ === ''থুদৰম'' ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথমদিনাই বিশ্বজুৰি ১৭.১৮ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এক সুন্দৰ আৰম্ভণি কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰা ৫.১০ কোটি টকা, ভাৰতৰ বাকী অংশৰপৰা ৯০ লাখ টকা আৰু বিদেশৰ বজাৰৰপৰা ১১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=26 April 2025 |title=Thudarum Box Office Worldwide Day 1: Mohanlal's crime thriller off to a fantastic start, mints around Rs 16.65 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-box-office-worldwide-day-1-mohanlals-crime-thriller-off-to-a-fantastic-start-mints-around-rs-16-65-crores-1384608 |access-date=26 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref><ref>{{Cite web |title=Correction - #Thudarum Opening Day Gross: ₹17.18Cr |url=https://x.com/ForumReelz/status/1916443826715070482?t=MeGu4eqX1pd_nf_iZPmb-w&s=19 |website=x.com}}</ref> ছবিখনে মুক্তিৰ প্ৰথম তিনিদিনীয়া সপ্তাহান্তত বিশ্বজুৰি ৬৯.২৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে<ref>{{Cite web |title='Lokah Chapter 1: Chandra' four-day weekend collections: Records phenomenal numbers and on track for becoming ₹200 crore grosser |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2025/09/01/lokah-chapter-1-chandra-four-day-weekend-collections-records-phenomenal-numbers-and-on-track-for-becoming-200-crore-grosser.html |access-date=2026-05-17 |website=The Week }}</ref> এবং অতি দ্ৰুতগতিত ৫০ কোটি টকাৰ ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰা দ্বিতীয়খন মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news |date=29 April 2025 |title=Box Office: Fastest Malayalam movies to enter Rs 50 crore club worldwide; Thudarum takes 2nd spot |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/crore-club/box-office-fastest-malayalam-movies-to-enter-rs-50-crore-club-worldwide-thudarum-takes-2nd-spot-1384896 |access-date=29 April 2025 |work=Pinkvilla}}</ref> কমস্কোৰৰ গোলকীয় অপেনিং সপ্তাহান্তৰ তালিকাত (২৫–২৭ এপ্ৰিল) ছবিখনে ৭.৩ নিযুত ডলাৰতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে অষ্টম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Rankings |url=https://www.comscore.com/Insights/Rankings |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919144937/https://www.comscore.com/Insights/Rankings |archive-date=19 September 2019 |access-date=30 April 2025 |website=Comscore, Inc.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaushal |first=Sweta |title='Thudarum' Among Global Top-Scoring Films: India Box Office Report |url=https://www.forbes.com/sites/swetakaushal/2025/04/28/indias-thudarum-among-global-top-scoring-films/ |access-date=2025-04-30 |website=Forbes }}</ref> প্ৰথম চাৰি দিনত ই বিশ্বজুৰি ৮২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰে, যাৰ ভিতৰত কেৰালাৰপৰাই সংগ্ৰহ আছিল ২৭.২০ কোটি টকা।<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Thudarum Worldwide Box Office 10 Days: Mohanlal starrer surpasses Aavesham and Aadujeevitham, grosses Rs 158 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505091806/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-10-days-mohanlal-starrer-surpasses-aavesham-and-aadujeevitham-grosses-rs-158-crore-1385883 |archive-date=5 May 2025 |access-date=2025-05-04 |website=Pinkvilla }}</ref><ref>{{Cite web |date=28 April 2025 |title=Thudarum Kerala Box Office Day 4: Mohanlal starrer family drama registers BLOCKBUSTER Monday; grosses Rs 6.90 crore |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-kerala-box-office-day-4-mohanlal-starrer-family-drama-registers-blockbuster-monday-grosses-rs-6-90-crore-1384897}}</ref> মুক্তিৰ ৫ দিনৰ ভিতৰত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৯৪.৫ কোটি টকা লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ই ৬ দিনত ১০৫.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি এশ কোটি টকাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা দ্বিতীয় আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী মালয়ালম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":0" /><ref name="pinkvilla-apr30">{{Cite web |last=Dixit |first=Mohit |date=30 April 2025 |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's family drama zooms past Rs 100 crore mark in just 6 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250501023645/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-family-drama-zooms-past-rs-100-crore-mark-in-just-6-days-1385207 |archive-date=1 May 2025 |access-date=1 May 2025 |website=Pinkvilla}}</ref> মুক্তিৰ দ্বিতীয় দেওবাৰলৈকে (১০ দিনত) ছবিখনে ১৫৮.৮৫ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি ১৫০ কোটিতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰা ষষ্ঠখন মালয়ালম ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।<ref name=":0" /><ref name="an04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title='മുരുകനെ'യും വീഴ്ത്തി 'ബെന്‍സ്'! മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ആറാമത്തെ ഹിറ്റ് ഇനി 'തുടരും' |trans-title=Thudarum beats Pulimurugan to become all time 6th hit in Malayalam crossed 150 crores |url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/thudarum-beats-pulimurugan-to-become-all-time-6th-hit-in-malayalam-crossed-150-crores-svqhhi |access-date=2025-05-04 |website=Asianet News}}</ref><ref name="tnie04">{{Cite web |date=2025-05-04 |title=Mohanlal-starrer Thudarum to release in Tamil as Thodarum, release date out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/04/mohanlal-starrer-thudarum-to-release-in-tamil-as-thodarum-release-date-out |access-date=2025-05-04 |website=Cinema Express}}</ref> প্ৰেক্ষাগৃহত ১২ দিনীয়া প্ৰদৰ্শনৰ অন্তত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১৭৫.৬৯ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-05-08 |title=Mohanlal eyes Rs 500 crore worldwide with combined success of blockbusters Thudarum and L2 Empuraan |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-mohanlal-eyes-rs-500-crore-worldwide-with-combined-success-of-blockbusters-thudarum-and-l2-empuraan-1386672 |access-date=2025-05-08 |website=Pinkvilla}}</ref> ১৬সংখ্যক দিনা কেৰালাত ই প্ৰায় ৩.৮০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি মুঠ সংগ্ৰহ ৯০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু পূৰ্বৰ অভিলেখ ভংগ কৰি কেৰালা বক্স অফিচত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |date=11 May 2025 |title=Top Highest Grossing Films in Kerala: Mohanlal starrer Thudarum tops surpassing 2018 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-films-in-kerala-mohanlal-starrer-thudarum-tops-surpassing-2018-1387084}}</ref> প্ৰদৰ্শনৰ ১৭ দিনত ছবিখনে বিশ্বজুৰি ২০০ কোটি টকাৰ গণ্ডী অতিক্ৰম কৰে।<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal starrer STORMS PAST Rs 200 crore mark in just 17 days |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250512100117/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlal-starrer-storms-past-rs-200-crore-mark-in-just-17-days-1387141 |archive-date=12 May 2025}}</ref> ই কেৰালাৰ স্থানীয় বক্স অফিচত ১০০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰা প্ৰথমখন ছবি হিচাপে নিজৰ নাম পঞ্জীয়ন কৰে, যিটো মাৰ্ক ই ১৯ দিনত লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Thudarum box office collection day 19: Mohanlal film makes history by becoming 1st film to collect ₹100 crore in Kerala |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/thudarum-box-office-collection-day-19-mohanlal-film-makes-history-by-becoming-1st-film-to-collect-100-crore-in-kerala-101747202797643-amp.html |website=Hindustan Times}}</ref> ২৪ দিনত বিশ্বজুৰি ইয়াৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল ২২২ কোটি টকা<ref>{{Cite web |title=Thudarum Worldwide Box Office: Mohanlal's latest outing scores MASSIVE Rs 222 crore in 24 days |website=Pinkvilla |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250523072751/https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/thudarum-worldwide-box-office-mohanlals-latest-outing-scores-massive-rs-222-crore-in-24-days-1388676 |archive-date=23 May 2025}}</ref> আৰু ৩৪ দিনত ই সমগ্ৰ বিশ্বৰপৰা ২৩২ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="mint">{{Cite news |title=Thudarum OTT release date: When and where to watch Malayalam blockbuster movie starring Mohanlal online |url=https://www.livemint.com/entertainment/thudarum-ott-release-date-when-and-where-to-watch-malayalam-b}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == === মালয়ালম পুৰস্কাৰ ১২০১ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-17 |title=ഒമ്പതാമത്‌ മലയാള പുരസ്കാരങ്ങൾ: മോഹൻലാലിനും സിബി മലയിലിനും അഭിലാഷ് മോഹനനും അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalam-puraskaram-2025-winners-1.10839857 |access-date=2025-08-17 |website=Mathrubhumi}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ – তৰুণ মূৰ্তি, এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদক – নিশাদ ইউছুফ (মৰণোত্তৰভাৱে) === মাজহাভিল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এৱাৰ্ডছ === তথ্যসূত্ৰ:<ref>{{Cite web |date=2025-08-18 |title=Mazhavil Entertainment Awards: Mohanlal wins Entertainer of the Year for 'Thudarum' |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/18/mazhavil-entertainment-awards-malayalam-cinema-star-studded-event.html |access-date=2025-08-20 |website=OnManorama}}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ – এম. ৰঞ্জিত * শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক – তৰুণ মূৰ্তি * এণ্টাৰটেইনাৰ অৱ দি ইয়াৰ (বৰ্ষটোৰ শ্ৰেষ্ঠ মনোৰঞ্জনকাৰী) – মোহনলাল * শ্ৰেষ্ঠ খলনায়ক – প্ৰকাশ বৰ্মা * শ্ৰেষ্ঠ ষ্টাণ্ট পৰিচালক – ষ্টাণ্ট ছিলভা * শ্ৰেষ্ঠ অন-স্ক্ৰীৰ যুটি – মোহনলাল, শোভনা * আপকামিং ষ্টাৰ (উদীয়মান তাৰকা) – বিন্দু পাপ্পু ==টোকা== {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|31969600|Thudarum}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] 509h9vvteibgshcplqvnuwtnq0oy1fc 0 138322 622938 2026-08-03T05:37:15Z Jyoti Chiring 34123 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox body of water | name = পুকোড হ্ৰদ | other_name = | image = PookodeLake.jpg | alt = পুকোড হ্ৰদৰ দৃশ্য | caption = | image_bathymetry = | alt_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = [[পুকোড]], [[ৱায়ানাড় জিলা]], [[কেৰালা]] | group... 622938 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = পুকোড হ্ৰদ | other_name = | image = PookodeLake.jpg | alt = পুকোড হ্ৰদৰ দৃশ্য | caption = | image_bathymetry = | alt_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = [[পুকোড]], [[ৱায়ানাড় জিলা]], [[কেৰালা]] | group = | coordinates = {{coord|11.5424566|N|76.0272233|E|type:waterbody|display=title,inline|format=dms}} | type = | etymology = | part_of = | inflow = | rivers = | outflow = | oceans = | catchment = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | countries = [[ভাৰত]] | agency = | designation = | date_built = <!-- {{Start date|df=yes|YYYY|MM|DD}} For man-made and other recent bodies of water --> | engineer = | date_flooded = <!-- {{Start date|df=yes|YYYY|MM|DD}} For man-made and other recent bodies of water --> | length = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | width = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | area = {{convert|13|acre}} | depth = {{convert|40|m}} | max_depth = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | volume = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | residence_time = | salinity = | shore = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | elevation = {{convert|2100|m}} | temperature_high = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | temperature_low = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | frozen = | islands = | islands_category = | sections = | trenches = | benches = | settlements = | pushpin_map = কেৰালা | pushpin_label_position = <!-- left, right, top or bottom --> | pushpin_alt = Location of Pookode Lake within Kerala | pushpin_caption = | website = http://wayanadtourism.org/explore | reference = <ref>{{cite web |title=Pookode Lake, Wayanad, Pookode Lake Boating Time & Ticket Charge - Wayanad.com |url=https://www.wayanad.com/pages/pookode-lake |website=www.wayanad.com |language=en}}</ref> }} [[File:Fish from pookot fish hatchery (4).JPG|thumb|পুকোড হ্ৰদত হেচাৰী ]] '''পুকোড হ্ৰদ''' {{lang-en|: Pookode Lake}} দক্ষিণ ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ ৱায়ানাড় জিলাত অৱস্থিত এক মনোৰম প্ৰাকৃতিক মিঠাপানীৰ হ্ৰদ। ই জিলাখনৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় পৰ্যটনস্থলী। চিৰসেউজ অৰণ্য আৰু পাহাৰৰ ঢালৰ মাজত অৱস্থিত এই প্ৰাকৃতিক হ্ৰদটো সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা প্ৰায় ৭৭০ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত। ই কালপেট্টা চহৰৰ পৰা প্ৰায় ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত। পুকোড হ্ৰদ কেৰালাৰ আটাইতকৈ সৰু আৰু সৰ্বোচ্চ উচ্চতাৰ মিঠা পানীৰ হ্ৰদ। ==উৎপত্তি== এই পুকোড হ্ৰদৰ পৰা পানামাৰাম নামৰ এখন সৰু নদীৰ উৎপত্তি হৈ কিছুদূৰ বৈ গৈছে আৰু পিছলৈ গৈ কাবিনী নামৰ নদী খনৰ সৃষ্টি হৈছে।<ref>{{cite web|title=Waynad: Rivers | url=http://wayanad.nic.in/river.htm | work=Waynad District website | publisher=Collectorate, Wayanad, Kerala State | access-date=22 December 2011}}</ref> হ্ৰদখনৰ মুঠ আয়তন প্ৰায় ৮.৫ হেক্টৰ, আৰু ইয়াৰ সৰ্বাধিক গভীৰতা ৬.৫ মিটাৰ। <ref>{{cite web|title=Lakes and Islands|url=http://www.keralatourism.org/wayanad/lakes-islands.php}}</ref>ভিথিৰি নামৰ চহৰ খনৰ পৰা প্ৰায় ৩ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে অৱস্থিত এই হ্ৰদটো ৱায়ানাড় জিলাৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় পৰ্যটনস্থলী। ==বৈশিষ্ট্য== আকাশৰ পৰা দৃষ্টি নিক্ষেপ কৰিলে পুকোড হ্ৰদখনৰ আকৃতি ভাৰতৰ মানচিত্ৰৰ দৰে দেখা যায়। এই হ্ৰদখন হাবি বননিৰে আবৃত পাহাৰৰ মাজত অৱস্থিত আৰু ই বহুবৰ্ষব্যাপি এটা মিঠাপানীৰ হ্ৰদ হিচাপে পৰিগনিত হৈ আহিছে। এই পুকোড হ্ৰদখনেই কেৰালাত অৱস্থিত একমাত্ৰ মিঠাপানীৰ হ্ৰদ বুলি জনা যায়। পেথিয়া পুকোডেনচিছ নামৰ কাৰ্পজাতীয় মাছৰ এক বিশেষ প্ৰজাতি কেৱল এই পুকোড হ্ৰদতেই পোৱা যায় বুলি জনা যায়। হ্ৰদখনত নীলা পদুম ফুল আৰু বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ মিঠাপানীৰ মাছ প্ৰচুৰ পৰিমানে দেখা যায়। ইয়াত নাওবিহাৰৰ সুবিধাও উপলব্ধ। হ্ৰদখনক আগুৰি থকা অৰণ্য খনত বহুতো বনৰীয়া জীৱ-জন্তু, বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ চৰাই আৰু পখিলা বাস কৰে। হ্ৰদখনৰ বিভিন্ন ঠাইত সিঁচৰতি হৈ নীলা পদুম ফুলবোৰ ফুলি থকা দেখা যায়। হ্ৰদখনৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত এখন হস্তশিল্পৰ দোকান আছে, য’ত হাতেৰে তৈয়াৰী চাবোন, আয়ুৰ্বেদিক ঔষধি সামগ্ৰী, বিভিন্ন হস্তশিল্পৰ বস্তু আদি ক্ৰয় কৰিব পাৰি। ==প্ৰশাসন== পুকোড হ্ৰদ দক্ষিণ ৱায়ানাড় বন সংমণ্ডলৰ অধীনত অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ পৰিচালনা জিলা পৰ্যটন প্ৰচাৰ পৰিষদৰ দ্বাৰা হয়। ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য পৰ্যটন আকৰ্ষণসমূহৰ ভিতৰত আছে— নাওবিহাৰৰ সুবিধা, শিশুসকলৰ বাবে উদ্যান, হস্তশিল্প আৰু মছলাজাত সামগ্ৰীৰ বিপণি, আৰু মিঠাপানীৰ মাছৰ একুৰিয়ম।<ref>{{cite web | url = http://wayanad.nic.in/gallery01.htm | title = Waynad Gallery | work=Waynad District website | publisher=Collectorate, Wayanad, Kerala State | access-date=22 December 2011}}</ref> ==Gallery== <gallery> File:Pookot Lake1.jpg|হ্ৰদৰ ওপৰত নাও Childrens Park near Pookode Lake.jpg|পুকোড হ্ৰদৰ ওচৰত শিশু উদ্যান Flower in Pookode lake.jpg|[[Nelumbo nucifera|নীলা পদুম ফুল]] পুকোড হ্ৰদত File:Pookot Lake2.jpg|হ্ৰদৰ দৃশ্য Riverkingfisher by irvin DSCN0146.JPG|[[কিংফিচাৰ]] আকৰ্ষণ </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} j68ambxruk6tqm9k1nkkej7xkgp2gyn 0 138323 622953 2026-08-03T06:45:14Z KhiLanTzi 23530 নতুন পৃষ্ঠা: অসমীয়া লিপি বা কামৰূপী লিপি হৈছে ব্ৰাহ্মী লিপিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এক ঐতিহাসিক লিখন পদ্ধতি, যিয়ে পঞ্চম শতিকাৰ পৰা বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত এক স্বতন্ত্ৰ লিপ... 622953 wikitext text/x-wiki অসমীয়া লিপি বা কামৰূপী লিপি হৈছে ব্ৰাহ্মী লিপিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এক ঐতিহাসিক লিখন পদ্ধতি, যিয়ে পঞ্চম শতিকাৰ পৰা বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত এক স্বতন্ত্ৰ লিপি-পৰম্পৰা হিচাপে বিকাশ লাভ কৰিছিল। অসমীয়া লিপিৰ স্বকীয় ৰূপ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা স্পষ্টভাৱে গঢ় লৈ উঠে আৰু ই বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যৱহৃত হৈ আছিল। s2kbfh0pprjv479s9e22spppc62i8jv 622954 622953 2026-08-03T06:46:44Z KhiLanTzi 23530 /* */ 622954 wikitext text/x-wiki অসমীয়া লিপি বা কামৰূপী লিপি হৈছে ব্ৰাহ্মী লিপিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এক ঐতিহাসিক লিখন পদ্ধতি, যিয়ে পঞ্চম শতিকাৰ পৰা বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত এক স্বতন্ত্ৰ লিপি-পৰম্পৰা হিচাপে বিকাশ লাভ কৰিছিল। অসমীয়া লিপিৰ স্বকীয় ৰূপ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা স্পষ্টভাৱে গঢ় লৈ উঠে আৰু ই বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যৱহৃত হৈ আছিল। অসমত এই লিপিৰ আদিম উৎস প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি আছিল যি গুপ্ত আৰু উত্তৰ ভাৰতীয় লিপি-পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱত বিকশিত হৈছিল। যদিও ই পূব ভাৰতীয় লিপি-গোটৰ অন্তৰ্গত, তথাপিও বঙালী আৰু মৈথিলী আদি সমগোত্ৰীয় লিপিৰ পৰা পৃথকভাৱে নিজস্ব সাংস্কৃতিক আৰু লিপিগত বৈশিষ্ট্য বজাই ৰাখিছিল। 4mwt29uogv0nq4065sfmq3kg8i5wduy 622955 622954 2026-08-03T06:48:03Z KhiLanTzi 23530 /* */ 622955 wikitext text/x-wiki অসমীয়া লিপি বা কামৰূপী লিপি হৈছে ব্ৰাহ্মী লিপিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এক ঐতিহাসিক লিখন পদ্ধতি, যিয়ে পঞ্চম শতিকাৰ পৰা বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত এক স্বতন্ত্ৰ লিপি-পৰম্পৰা হিচাপে বিকাশ লাভ কৰিছিল। অসমীয়া লিপিৰ স্বকীয় ৰূপ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা স্পষ্টভাৱে গঢ় লৈ উঠে আৰু ই বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যৱহৃত হৈ আছিল। অসমত এই লিপিৰ আদিম উৎস প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি আছিল যি গুপ্ত আৰু উত্তৰ ভাৰতীয় লিপি-পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱত বিকশিত হৈছিল। যদিও ই পূব ভাৰতীয় লিপি-গোটৰ অন্তৰ্গত, তথাপিও বঙালী আৰু মৈথিলী আদি সমগোত্ৰীয় লিপিৰ পৰা পৃথকভাৱে নিজস্ব সাংস্কৃতিক আৰু লিপিগত বৈশিষ্ট্য বজাই ৰাখিছিল। বিংশ শতিকাৰ আগলৈকে অসমীয়া লিপিৰ কেইবাটাও আঞ্চলিক আৰু কাৰ্যভিত্তিক শৈলী প্ৰচলিত আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত গঁড়গঞা, বামুনীয়া আৰু কৈঠেলি বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। এই শৈলীসমূহ মূলতঃ ৰাজকীয় বুৰঞ্জী, প্ৰশাসনিক চনদ আৰু ধৰ্মীয় পুথি লিখাৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। oahbjn7u2ji0nnsphotch3bhmuy94ql 622956 622955 2026-08-03T06:53:59Z KhiLanTzi 23530 /* */ 622956 wikitext text/x-wiki অসমীয়া লিপি বা কামৰূপী লিপি হৈছে ব্ৰাহ্মী লিপিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এক ঐতিহাসিক লিখন পদ্ধতি, যিয়ে পঞ্চম শতিকাৰ পৰা বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত এক স্বতন্ত্ৰ লিপি-পৰম্পৰা হিচাপে বিকাশ লাভ কৰিছিল। অসমীয়া লিপিৰ স্বকীয় ৰূপ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা স্পষ্টভাৱে গঢ় লৈ উঠে আৰু ই বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যৱহৃত হৈ আছিল। অসমত এই লিপিৰ আদিম উৎস প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি আছিল যি গুপ্ত আৰু উত্তৰ ভাৰতীয় লিপি-পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱত বিকশিত হৈছিল। যদিও ই পূব ভাৰতীয় লিপি-গোটৰ অন্তৰ্গত, তথাপিও বঙালী আৰু মৈথিলী আদি সমগোত্ৰীয় লিপিৰ পৰা পৃথকভাৱে নিজস্ব সাংস্কৃতিক আৰু লিপিগত বৈশিষ্ট্য বজাই ৰাখিছিল। বিংশ শতিকাৰ আগলৈকে অসমীয়া লিপিৰ কেইবাটাও আঞ্চলিক আৰু কাৰ্যভিত্তিক শৈলী প্ৰচলিত আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত গঁড়গঞা, বামুনীয়া আৰু কৈঠেলি বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। এই শৈলীসমূহ মূলতঃ ৰাজকীয় বুৰঞ্জী, প্ৰশাসনিক চনদ আৰু ধৰ্মীয় পুথি লিখাৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই ঐতিহাসিক লিপি বৰ্তমানৰ মানক অসমীয়া বৰ্ণমালাৰ পৰা পৃথক। ঊনবিংশ শতিকাৰ মাজভাগত ছপাশালৰ সুবিধাৰ বাবে পৰম্পৰাগত অসমীয়া আখৰৰ ৰূপ সলনি কৰি বঙালী মুদ্ৰণ-লিপিৰ সৈতে মিল থকা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। আধুনিক অসমীয়া আৰু বাংলা বৰ্ণমালাৰ মাজত বহু সাদৃশ্য থাকিলেও, পুৰণি অসমীয়া লিপিৰ নিজস্ব আখৰৰ ৰূপ, যুক্তাক্ষৰ আৰু লিখাৰ নিয়ম আছিল। সেইবাবে, সেই লিপিত লিখা বহু পুৰণি পাণ্ডুলিপি কেৱল আধুনিক অসমীয়া বৰ্ণমালা জনা পাঠকৰ বাবে সহজে পঢ়িব বা বুজিব পৰা নহয়। ozuioqhznjvk4mrxochmu667322j99u 622958 622956 2026-08-03T07:10:06Z KhiLanTzi 23530 /* */ 622958 wikitext text/x-wiki '''অসমীয়া লিপি''' বা '''কামৰূপী লিপি''' হৈছে ব্ৰাহ্মী লিপিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এক ঐতিহাসিক লিখন পদ্ধতি, যিয়ে পঞ্চম শতিকাৰ পৰা বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত এক স্বতন্ত্ৰ লিপি-পৰম্পৰা হিচাপে বিকাশ লাভ কৰিছিল। অসমীয়া লিপিৰ স্বকীয় ৰূপ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা স্পষ্টভাৱে গঢ় লৈ উঠে আৰু ই বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যৱহৃত হৈ আছিল। অসমত এই লিপিৰ আদিম উৎস প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি আছিল যি গুপ্ত আৰু উত্তৰ ভাৰতীয় লিপি-পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱত বিকশিত হৈছিল। যদিও ই পূব ভাৰতীয় লিপি-গোটৰ অন্তৰ্গত, তথাপিও বঙালী আৰু মৈথিলী আদি সমগোত্ৰীয় লিপিৰ পৰা পৃথকভাৱে নিজস্ব সাংস্কৃতিক আৰু লিপিগত বৈশিষ্ট্য বজাই ৰাখিছিল। বিংশ শতিকাৰ আগলৈকে অসমীয়া লিপিৰ কেইবাটাও আঞ্চলিক আৰু কাৰ্যভিত্তিক শৈলী প্ৰচলিত আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত গঁড়গঞা, বামুনীয়া আৰু কৈঠেলি বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। এই শৈলীসমূহ মূলতঃ ৰাজকীয় বুৰঞ্জী, প্ৰশাসনিক চনদ আৰু ধৰ্মীয় পুথি লিখাৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই ঐতিহাসিক লিপি বৰ্তমানৰ মানক অসমীয়া বৰ্ণমালাৰ পৰা পৃথক। ঊনবিংশ শতিকাৰ মাজভাগত ছপাশালৰ সুবিধাৰ বাবে পৰম্পৰাগত অসমীয়া আখৰৰ ৰূপ সলনি কৰি বঙালী মুদ্ৰণ-লিপিৰ সৈতে মিল থকা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। আধুনিক অসমীয়া আৰু বাংলা বৰ্ণমালাৰ মাজত বহু সাদৃশ্য থাকিলেও, পুৰণি অসমীয়া লিপিৰ নিজস্ব আখৰৰ ৰূপ, যুক্তাক্ষৰ আৰু লিখাৰ নিয়ম আছিল। সেইবাবে, সেই লিপিত লিখা বহু পুৰণি পাণ্ডুলিপি কেৱল আধুনিক অসমীয়া বৰ্ণমালা জনা পাঠকৰ বাবে সহজে পঢ়িব বা বুজিব পৰা নহয়। jzj7z5nufilfp7wszdpibqatoenzxlu 622960 622958 2026-08-03T07:12:48Z KhiLanTzi 23530 /* */ 622960 wikitext text/x-wiki '''অসমীয়া লিপি''' বা '''কামৰূপী লিপি''' হৈছে [[অসমীয়া ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ঐতিহাসিক লিখন পদ্ধতি, যিয়ে পঞ্চম শতিকাৰ পৰা বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা|ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত]] এক স্বতন্ত্ৰ লিপি-পৰম্পৰা হিচাপে বিকাশ লাভ কৰিছিল। অসমীয়া লিপিৰ স্বকীয় ৰূপ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা স্পষ্টভাৱে গঢ় লৈ উঠে আৰু ই বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যৱহৃত হৈ আছিল। অসমত এই লিপিৰ আদিম উৎস প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি আছিল যি গুপ্ত আৰু উত্তৰ ভাৰতীয় লিপি-পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱত বিকশিত হৈছিল। যদিও ই পূব ভাৰতীয় লিপি-গোটৰ অন্তৰ্গত, তথাপিও বঙালী আৰু মৈথিলী আদি সমগোত্ৰীয় লিপিৰ পৰা পৃথকভাৱে নিজস্ব সাংস্কৃতিক আৰু লিপিগত বৈশিষ্ট্য বজাই ৰাখিছিল। বিংশ শতিকাৰ আগলৈকে অসমীয়া লিপিৰ কেইবাটাও আঞ্চলিক আৰু কাৰ্যভিত্তিক শৈলী প্ৰচলিত আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত গঁড়গঞা, বামুনীয়া আৰু কৈঠেলি বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। এই শৈলীসমূহ মূলতঃ ৰাজকীয় বুৰঞ্জী, প্ৰশাসনিক চনদ আৰু ধৰ্মীয় পুথি লিখাৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই ঐতিহাসিক লিপি বৰ্তমানৰ মানক অসমীয়া বৰ্ণমালাৰ পৰা পৃথক। ঊনবিংশ শতিকাৰ মাজভাগত ছপাশালৰ সুবিধাৰ বাবে পৰম্পৰাগত অসমীয়া আখৰৰ ৰূপ সলনি কৰি বঙালী মুদ্ৰণ-লিপিৰ সৈতে মিল থকা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। আধুনিক অসমীয়া আৰু বাংলা বৰ্ণমালাৰ মাজত বহু সাদৃশ্য থাকিলেও, পুৰণি অসমীয়া লিপিৰ নিজস্ব আখৰৰ ৰূপ, যুক্তাক্ষৰ আৰু লিখাৰ নিয়ম আছিল। সেইবাবে, সেই লিপিত লিখা বহু পুৰণি পাণ্ডুলিপি কেৱল আধুনিক অসমীয়া বৰ্ণমালা জনা পাঠকৰ বাবে সহজে পঢ়িব বা বুজিব পৰা নহয়। aixgtsy023453bhdriy62oi1qrokxdn 622963 622960 2026-08-03T07:33:57Z KhiLanTzi 23530 /* */ 622963 wikitext text/x-wiki '''অসমীয়া লিপি''' বা '''কামৰূপী লিপি''' হৈছে [[অসমীয়া ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ঐতিহাসিক লিখন পদ্ধতি, যিয়ে পঞ্চম শতিকাৰ পৰা বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা|ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত]] এক স্বতন্ত্ৰ লিপি-পৰম্পৰা হিচাপে বিকাশ লাভ কৰিছিল। অসমীয়া লিপিৰ স্বকীয় ৰূপ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা স্পষ্টভাৱে গঢ় লৈ উঠে আৰু ই বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যৱহৃত হৈ আছিল। অসমত এই লিপিৰ আদিম উৎস প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি আছিল যি গুপ্ত আৰু উত্তৰ ভাৰতীয় লিপি-পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱত বিকশিত হৈছিল। যদিও ই পূব ভাৰতীয় লিপি-গোটৰ অন্তৰ্গত, তথাপিও বঙালী আৰু মৈথিলী আদি সমগোত্ৰীয় লিপিৰ পৰা পৃথকভাৱে নিজস্ব সাংস্কৃতিক আৰু লিপিগত বৈশিষ্ট্য বজাই ৰাখিছিল। বিংশ শতিকাৰ আগলৈকে অসমীয়া লিপিৰ কেইবাটাও আঞ্চলিক আৰু কাৰ্যভিত্তিক শৈলী প্ৰচলিত আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত গঁড়গঞা, বামুনীয়া আৰু কৈঠেলি বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। এই শৈলীসমূহ মূলতঃ ৰাজকীয় বুৰঞ্জী, প্ৰশাসনিক চনদ আৰু ধৰ্মীয় পুথি লিখাৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই ঐতিহাসিক লিপি বৰ্তমানৰ মানক অসমীয়া বৰ্ণমালাৰ পৰা পৃথক। ঊনবিংশ শতিকাৰ মাজভাগত ছপাশালৰ সুবিধাৰ বাবে পৰম্পৰাগত অসমীয়া আখৰৰ ৰূপ সলনি কৰি বঙালী মুদ্ৰণ-লিপিৰ সৈতে মিল থকা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। আধুনিক অসমীয়া আৰু বাংলা বৰ্ণমালাৰ মাজত বহু সাদৃশ্য থাকিলেও, পুৰণি অসমীয়া লিপিৰ নিজস্ব আখৰৰ ৰূপ, যুক্তাক্ষৰ আৰু লিখাৰ নিয়ম আছিল। সেইবাবে, সেই লিপিত লিখা বহু পুৰণি পাণ্ডুলিপি কেৱল আধুনিক অসমীয়া বৰ্ণমালা জনা পাঠকৰ বাবে সহজে পঢ়িব বা বুজিব পৰা নহয়। ==ইতিহাস== অসমীয়া লিপিৰ বিকাশক সাধাৰণতে চাৰিটা পৰ্যায়ত ভাগ কৰা হয়: প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি, আদি-অসমীয়া লিপি, অসমীয়া লিপি, আৰু বাংলা–অসমীয়া লিপি। ===প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি (৫ম–১২শ শতিকা)=== এইটো অসমীয়া লিপিৰ আটাইতকৈ পুৰণি ৰূপ। ইয়াৰ নিদৰ্শন উমাচল শিলালিপি (৫ম শতিকা) আৰু বাডগাংগা শিলালিপি (৬ষ্ঠ শতিকা)ত পোৱা যায়। ৭ম শতিকাত নিধানপুৰ তামৰ ফলকসমূহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে হালন্ত (্) চিহ্ন ব্যৱহাৰ হোৱা দেখা যায়। ১২শ শতিকালৈকে এই লিপিৰ বহু আখৰে আধুনিক অসমীয়া আখৰৰ দৰে ৰূপ লাভ কৰে। ===আদি-অসমীয়া লিপি (১০ম–১২শ শতিকা)=== এই পৰ্যায়ত কামৰূপী লিপিৰ পৰা অসমীয়া লিপিলৈ ধীৰে ধীৰে পৰিৱৰ্তন ঘটে। আখৰবোৰৰ আকৃতি অধিক স্পষ্ট আৰু স্বকীয় হয়। বৌদ্ধ দৰ্শনৰ ধৰ্মপাল আৰু বৈদ্যদেৱৰ শিলালিপিত এই পৰ্যায়ৰ নিদৰ্শন দেখা যায়। ===অসমীয়া লিপি (১৩শ–২০শ শতিকা)=== ১৩শ শতিকাৰ পৰা অসমীয়া লিপিয়ে সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ ৰূপ লাভ কৰে। এই সময়ত লিপিৰ তিনিটা প্ৰধান শৈলী গঢ় লৈ উঠে— * গঁড়গঞা: আহোম বুৰঞ্জী আৰু ৰাজকীয় নথি লিখিবলৈ। * বামুনীয়া: ধৰ্মীয় আৰু সংস্কৃত গ্ৰন্থ লিখিবলৈ। * কৈঠেলী (লহকাৰী): ভূমিদান, ৰাজচনদ, হিচাপ-পত্ৰ আদি লিখিবলৈ। ১৭শ শতিকাৰ ভিতৰত আখৰৰ ৰূপ স্থিৰ হৈ উঠে আৰু এই লিপি ১৯শ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যাপকভাৱে ব্যৱহৃত হৈছিল। ===বাংলা–অসমীয়া লিপি (১৯শ শতিকা–বৰ্তমান)=== ১৯শ শতিকাত ছপাশালৰ সুবিধাৰ বাবে পৰম্পৰাগত অসমীয়া লিপিৰ ঠাইত ধীৰে ধীৰে বাংলা মুদ্ৰণ-লিপি ব্যৱহাৰ হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে। যদিও ঐতিহাসিক অসমীয়া লিপিৰ ভিত্তিত নতুন ছপাৰ আখৰ তৈয়াৰ কৰাৰ চেষ্টা হৈছিল, সেই প্ৰচেষ্টা সফল নহ'ল। ফলত বাংলা ধাঁচৰ আখৰেই অসমীয়া ছপাৰ মানক ৰূপ হৈ পৰে। ইয়াৰ ফলত পুৰণি অসমীয়া পাণ্ডুলিপিসমূহ আধুনিক পাঠকৰ বাবে পঢ়িবলৈ যথেষ্ট কঠিন হৈ পৰে। বৰ্তমানৰ অসমীয়া বৰ্ণমালাত অৱশ্যে ৰ আৰু ৱ আখৰ দুটা স্বকীয়ভাৱে সংৰক্ষিত আছে, যি আধুনিক বাংলা বৰ্ণমালাত নাই। mcop1ep8n6y68tpuudo1ryaa8gx87z6 622964 622963 2026-08-03T07:35:17Z KhiLanTzi 23530 622964 wikitext text/x-wiki '''অসমীয়া লিপি''' বা '''কামৰূপী লিপি''' হৈছে [[অসমীয়া ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ঐতিহাসিক লিখন পদ্ধতি, যিয়ে পঞ্চম শতিকাৰ পৰা বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা|ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত]] এক স্বতন্ত্ৰ লিপি-পৰম্পৰা হিচাপে বিকাশ লাভ কৰিছিল। অসমীয়া লিপিৰ স্বকীয় ৰূপ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা স্পষ্টভাৱে গঢ় লৈ উঠে আৰু ই বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যৱহৃত হৈ আছিল। অসমত এই লিপিৰ আদিম উৎস প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি আছিল যি গুপ্ত আৰু উত্তৰ ভাৰতীয় লিপি-পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱত বিকশিত হৈছিল। যদিও ই পূব ভাৰতীয় লিপি-গোটৰ অন্তৰ্গত, তথাপিও বঙালী আৰু মৈথিলী আদি সমগোত্ৰীয় লিপিৰ পৰা পৃথকভাৱে নিজস্ব সাংস্কৃতিক আৰু লিপিগত বৈশিষ্ট্য বজাই ৰাখিছিল। বিংশ শতিকাৰ আগলৈকে অসমীয়া লিপিৰ কেইবাটাও আঞ্চলিক আৰু কাৰ্যভিত্তিক শৈলী প্ৰচলিত আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত গঁড়গঞা, বামুনীয়া আৰু কৈঠেলি বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। এই শৈলীসমূহ মূলতঃ ৰাজকীয় বুৰঞ্জী, প্ৰশাসনিক চনদ আৰু ধৰ্মীয় পুথি লিখাৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই ঐতিহাসিক লিপি বৰ্তমানৰ মানক অসমীয়া বৰ্ণমালাৰ পৰা পৃথক। ঊনবিংশ শতিকাৰ মাজভাগত ছপাশালৰ সুবিধাৰ বাবে পৰম্পৰাগত অসমীয়া আখৰৰ ৰূপ সলনি কৰি বঙালী মুদ্ৰণ-লিপিৰ সৈতে মিল থকা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। আধুনিক অসমীয়া আৰু বঙালী বৰ্ণমালাৰ মাজত বহু সাদৃশ্য থাকিলেও, পুৰণি অসমীয়া লিপিৰ নিজস্ব আখৰৰ ৰূপ, যুক্তাক্ষৰ আৰু লিখাৰ নিয়ম আছিল। সেইবাবে, সেই লিপিত লিখা বহু পুৰণি পাণ্ডুলিপি কেৱল আধুনিক অসমীয়া বৰ্ণমালা জনা পাঠকৰ বাবে সহজে পঢ়িব বা বুজিব পৰা নহয়। ==ইতিহাস== অসমীয়া লিপিৰ বিকাশক সাধাৰণতে চাৰিটা পৰ্যায়ত ভাগ কৰা হয়: প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি, আদি-অসমীয়া লিপি, অসমীয়া লিপি, আৰু বঙালী–অসমীয়া লিপি। ===প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি (৫ম–১২শ শতিকা)=== এইটো অসমীয়া লিপিৰ আটাইতকৈ পুৰণি ৰূপ। ইয়াৰ নিদৰ্শন উমাচল শিলালিপি (৫ম শতিকা) আৰু বাডগাংগা শিলালিপি (৬ষ্ঠ শতিকা)ত পোৱা যায়। ৭ম শতিকাত নিধানপুৰ তামৰ ফলকসমূহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে হালন্ত (্) চিহ্ন ব্যৱহাৰ হোৱা দেখা যায়। ১২শ শতিকালৈকে এই লিপিৰ বহু আখৰে আধুনিক অসমীয়া আখৰৰ দৰে ৰূপ লাভ কৰে। ===আদি-অসমীয়া লিপি (১০ম–১২শ শতিকা)=== এই পৰ্যায়ত কামৰূপী লিপিৰ পৰা অসমীয়া লিপিলৈ ধীৰে ধীৰে পৰিৱৰ্তন ঘটে। আখৰবোৰৰ আকৃতি অধিক স্পষ্ট আৰু স্বকীয় হয়। বৌদ্ধ দৰ্শনৰ ধৰ্মপাল আৰু বৈদ্যদেৱৰ শিলালিপিত এই পৰ্যায়ৰ নিদৰ্শন দেখা যায়। ===অসমীয়া লিপি (১৩শ–২০শ শতিকা)=== ১৩শ শতিকাৰ পৰা অসমীয়া লিপিয়ে সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ ৰূপ লাভ কৰে। এই সময়ত লিপিৰ তিনিটা প্ৰধান শৈলী গঢ় লৈ উঠে— * গঁড়গঞা: আহোম বুৰঞ্জী আৰু ৰাজকীয় নথি লিখিবলৈ। * বামুনীয়া: ধৰ্মীয় আৰু সংস্কৃত গ্ৰন্থ লিখিবলৈ। * কৈঠেলী (লহকাৰী): ভূমিদান, ৰাজচনদ, হিচাপ-পত্ৰ আদি লিখিবলৈ। ১৭শ শতিকাৰ ভিতৰত আখৰৰ ৰূপ স্থিৰ হৈ উঠে আৰু এই লিপি ১৯শ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যাপকভাৱে ব্যৱহৃত হৈছিল। ===বঙালী-অসমীয়া লিপি (১৯শ শতিকা–বৰ্তমান)=== {{Main|বঙালী-অসমীয়া লিপি}} ১৯শ শতিকাত ছপাশালৰ সুবিধাৰ বাবে পৰম্পৰাগত অসমীয়া লিপিৰ ঠাইত ধীৰে ধীৰে বঙালী মুদ্ৰণ-লিপি ব্যৱহাৰ হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে। যদিও ঐতিহাসিক অসমীয়া লিপিৰ ভিত্তিত নতুন ছপাৰ আখৰ তৈয়াৰ কৰাৰ চেষ্টা হৈছিল, সেই প্ৰচেষ্টা সফল নহ'ল। ফলত বঙালী ধাঁচৰ আখৰেই অসমীয়া ছপাৰ মানক ৰূপ হৈ পৰে। ইয়াৰ ফলত পুৰণি অসমীয়া পাণ্ডুলিপিসমূহ আধুনিক পাঠকৰ বাবে পঢ়িবলৈ যথেষ্ট কঠিন হৈ পৰে। বৰ্তমানৰ অসমীয়া বৰ্ণমালাত অৱশ্যে ৰ আৰু ৱ আখৰ দুটা স্বকীয়ভাৱে সংৰক্ষিত আছে, যি আধুনিক বঙালী বৰ্ণমালাত নাই। b7so5lrn6283070xnoo6ijsmagtrydh 622965 622964 2026-08-03T07:35:46Z KhiLanTzi 23530 622965 wikitext text/x-wiki '''অসমীয়া লিপি''' বা '''কামৰূপী লিপি''' হৈছে [[অসমীয়া ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ঐতিহাসিক লিখন পদ্ধতি, যিয়ে পঞ্চম শতিকাৰ পৰা বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা|ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত]] এক স্বতন্ত্ৰ লিপি-পৰম্পৰা হিচাপে বিকাশ লাভ কৰিছিল। অসমীয়া লিপিৰ স্বকীয় ৰূপ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা স্পষ্টভাৱে গঢ় লৈ উঠে আৰু ই বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যৱহৃত হৈ আছিল। অসমত এই লিপিৰ আদিম উৎস প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি আছিল যি গুপ্ত আৰু উত্তৰ ভাৰতীয় লিপি-পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱত বিকশিত হৈছিল। যদিও ই পূব ভাৰতীয় লিপি-গোটৰ অন্তৰ্গত, তথাপিও বঙালী আৰু মৈথিলী আদি সমগোত্ৰীয় লিপিৰ পৰা পৃথকভাৱে নিজস্ব সাংস্কৃতিক আৰু লিপিগত বৈশিষ্ট্য বজাই ৰাখিছিল। বিংশ শতিকাৰ আগলৈকে অসমীয়া লিপিৰ কেইবাটাও আঞ্চলিক আৰু কাৰ্যভিত্তিক শৈলী প্ৰচলিত আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত গঁড়গঞা, বামুনীয়া আৰু কৈঠেলি বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। এই শৈলীসমূহ মূলতঃ ৰাজকীয় বুৰঞ্জী, প্ৰশাসনিক চনদ আৰু ধৰ্মীয় পুথি লিখাৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই ঐতিহাসিক লিপি বৰ্তমানৰ মানক অসমীয়া বৰ্ণমালাৰ পৰা পৃথক। ঊনবিংশ শতিকাৰ মাজভাগত ছপাশালৰ সুবিধাৰ বাবে পৰম্পৰাগত অসমীয়া আখৰৰ ৰূপ সলনি কৰি বঙালী মুদ্ৰণ-লিপিৰ সৈতে মিল থকা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। আধুনিক অসমীয়া আৰু বঙালী বৰ্ণমালাৰ মাজত বহু সাদৃশ্য থাকিলেও, পুৰণি অসমীয়া লিপিৰ নিজস্ব আখৰৰ ৰূপ, যুক্তাক্ষৰ আৰু লিখাৰ নিয়ম আছিল। সেইবাবে, সেই লিপিত লিখা বহু পুৰণি পাণ্ডুলিপি কেৱল আধুনিক অসমীয়া বৰ্ণমালা জনা পাঠকৰ বাবে সহজে পঢ়িব বা বুজিব পৰা নহয়। ==ইতিহাস== অসমীয়া লিপিৰ বিকাশক সাধাৰণতে চাৰিটা পৰ্যায়ত ভাগ কৰা হয়: প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি, আদি-অসমীয়া লিপি, অসমীয়া লিপি, আৰু বঙালী–অসমীয়া লিপি। ===প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি (৫ম–১২শ শতিকা)=== এইটো অসমীয়া লিপিৰ আটাইতকৈ পুৰণি ৰূপ। ইয়াৰ নিদৰ্শন উমাচল শিলালিপি (৫ম শতিকা) আৰু বাডগাংগা শিলালিপি (৬ষ্ঠ শতিকা)ত পোৱা যায়। ৭ম শতিকাত নিধানপুৰ তামৰ ফলকসমূহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে হালন্ত (্) চিহ্ন ব্যৱহাৰ হোৱা দেখা যায়। ১২শ শতিকালৈকে এই লিপিৰ বহু আখৰে আধুনিক অসমীয়া আখৰৰ দৰে ৰূপ লাভ কৰে। ===আদি-অসমীয়া লিপি (১০ম–১২শ শতিকা)=== এই পৰ্যায়ত কামৰূপী লিপিৰ পৰা অসমীয়া লিপিলৈ ধীৰে ধীৰে পৰিৱৰ্তন ঘটে। আখৰবোৰৰ আকৃতি অধিক স্পষ্ট আৰু স্বকীয় হয়। বৌদ্ধ দৰ্শনৰ ধৰ্মপাল আৰু বৈদ্যদেৱৰ শিলালিপিত এই পৰ্যায়ৰ নিদৰ্শন দেখা যায়। ===অসমীয়া লিপি (১৩শ–২০শ শতিকা)=== ১৩শ শতিকাৰ পৰা অসমীয়া লিপিয়ে সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ ৰূপ লাভ কৰে। এই সময়ত লিপিৰ তিনিটা প্ৰধান শৈলী গঢ় লৈ উঠে— * গঁড়গঞা: আহোম বুৰঞ্জী আৰু ৰাজকীয় নথি লিখিবলৈ। * বামুনীয়া: ধৰ্মীয় আৰু সংস্কৃত গ্ৰন্থ লিখিবলৈ। * কৈঠেলী (লহকাৰী): ভূমিদান, ৰাজচনদ, হিচাপ-পত্ৰ আদি লিখিবলৈ। ১৭শ শতিকাৰ ভিতৰত আখৰৰ ৰূপ স্থিৰ হৈ উঠে আৰু এই লিপি ১৯শ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যাপকভাৱে ব্যৱহৃত হৈছিল। ===অসমীয়া-বঙালী লিপি (১৯শ শতিকা–বৰ্তমান)=== {{Main|অসমীয়া-বঙালী লিপি}} ১৯শ শতিকাত ছপাশালৰ সুবিধাৰ বাবে পৰম্পৰাগত অসমীয়া লিপিৰ ঠাইত ধীৰে ধীৰে বঙালী মুদ্ৰণ-লিপি ব্যৱহাৰ হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে। যদিও ঐতিহাসিক অসমীয়া লিপিৰ ভিত্তিত নতুন ছপাৰ আখৰ তৈয়াৰ কৰাৰ চেষ্টা হৈছিল, সেই প্ৰচেষ্টা সফল নহ'ল। ফলত বঙালী ধাঁচৰ আখৰেই অসমীয়া ছপাৰ মানক ৰূপ হৈ পৰে। ইয়াৰ ফলত পুৰণি অসমীয়া পাণ্ডুলিপিসমূহ আধুনিক পাঠকৰ বাবে পঢ়িবলৈ যথেষ্ট কঠিন হৈ পৰে। বৰ্তমানৰ অসমীয়া বৰ্ণমালাত অৱশ্যে ৰ আৰু ৱ আখৰ দুটা স্বকীয়ভাৱে সংৰক্ষিত আছে, যি আধুনিক বঙালী বৰ্ণমালাত নাই। kl0lpy7v2gi148h8wvf2bpkvk87i91o 622966 622965 2026-08-03T07:40:54Z KhiLanTzi 23530 /* */ 622966 wikitext text/x-wiki '''অসমীয়া লিপি''' বা '''কামৰূপী লিপি''' হৈছে [[অসমীয়া ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ঐতিহাসিক লিখন পদ্ধতি, যিয়ে পঞ্চম শতিকাৰ পৰা বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা|ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত]] এক স্বতন্ত্ৰ লিপি-পৰম্পৰা হিচাপে বিকাশ লাভ কৰিছিল। অসমীয়া লিপিৰ স্বকীয় ৰূপ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা স্পষ্টভাৱে গঢ় লৈ উঠে আৰু ই বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যৱহৃত হৈ আছিল। অসমত এই লিপিৰ আদিম উৎস প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি আছিল যি গুপ্ত আৰু উত্তৰ ভাৰতীয় লিপি-পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱত বিকশিত হৈছিল। যদিও ই পূব ভাৰতীয় লিপি-গোটৰ অন্তৰ্গত, তথাপিও বঙালী আৰু মৈথিলী আদি সমগোত্ৰীয় লিপিৰ পৰা পৃথকভাৱে নিজস্ব সাংস্কৃতিক আৰু লিপিগত বৈশিষ্ট্য বজাই ৰাখিছিল। বিংশ শতিকাৰ আগলৈকে অসমীয়া লিপিৰ কেইবাটাও আঞ্চলিক আৰু কাৰ্যভিত্তিক শৈলী প্ৰচলিত আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত গঁড়গঞা, বামুনীয়া আৰু কৈঠেলি বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। এই শৈলীসমূহ মূলতঃ ৰাজকীয় বুৰঞ্জী, প্ৰশাসনিক চনদ আৰু ধৰ্মীয় পুথি লিখাৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই ঐতিহাসিক লিপি বৰ্তমানৰ মানক অসমীয়া বৰ্ণমালাৰ পৰা পৃথক। ঊনবিংশ শতিকাৰ মাজভাগত ছপাশালৰ সুবিধাৰ বাবে পৰম্পৰাগত অসমীয়া আখৰৰ ৰূপ সলনি কৰি বঙালী মুদ্ৰণ-লিপিৰ সৈতে মিল থকা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। আধুনিক অসমীয়া আৰু বঙালী বৰ্ণমালাৰ মাজত বহু সাদৃশ্য থাকিলেও, পুৰণি অসমীয়া লিপিৰ নিজস্ব আখৰৰ ৰূপ, যুক্তাক্ষৰ আৰু লিখাৰ নিয়ম আছিল। সেইবাবে, সেই লিপিত লিখা বহু পুৰণি পাণ্ডুলিপি কেৱল আধুনিক অসমীয়া বৰ্ণমালা জনা পাঠকৰ বাবে সহজে পঢ়িব বা বুজিব পৰা নহয়। {{Infobox writing system | name = অসমীয়া<br>কামৰূপী | image = Assamesescript.svg | caption = অসমীয়া বা কামৰূপী লিপি | type = অবুগিডা | time = প্ৰায় ১৩শ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | region = উত্তৰ-পূব ভাৰত (মূলতঃ অসম) | languages = অসমীয়া, সংস্কৃত, কমতাপুৰী | fam1 = মিশ্ৰৰ | fam2 = প্ৰ'টো-ছিনাইতিক | fam3 = ফিনিচীয় | fam4 = আৰামীয় (বিতৰ্কিত) | fam5 = ব্ৰাহ্মী | fam6 = গুপ্ত | fam7 = সিদ্ধম | fam8 = প্ৰ'টো-বঙালী–অসমীয়া | children = [[অসমীয়া-বঙালী লিপি]] (আংশিক) | sisters = বঙালী, তিৰহুতা | unicode = ইউনিক'ডত অন্তৰ্ভুক্ত নহয় }} ==ইতিহাস== অসমীয়া লিপিৰ বিকাশক সাধাৰণতে চাৰিটা পৰ্যায়ত ভাগ কৰা হয়: প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি, আদি-অসমীয়া লিপি, অসমীয়া লিপি, আৰু বঙালী–অসমীয়া লিপি। ===প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি (৫ম–১২শ শতিকা)=== এইটো অসমীয়া লিপিৰ আটাইতকৈ পুৰণি ৰূপ। ইয়াৰ নিদৰ্শন উমাচল শিলালিপি (৫ম শতিকা) আৰু বাডগাংগা শিলালিপি (৬ষ্ঠ শতিকা)ত পোৱা যায়। ৭ম শতিকাত নিধানপুৰ তামৰ ফলকসমূহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে হালন্ত (্) চিহ্ন ব্যৱহাৰ হোৱা দেখা যায়। ১২শ শতিকালৈকে এই লিপিৰ বহু আখৰে আধুনিক অসমীয়া আখৰৰ দৰে ৰূপ লাভ কৰে। ===আদি-অসমীয়া লিপি (১০ম–১২শ শতিকা)=== এই পৰ্যায়ত কামৰূপী লিপিৰ পৰা অসমীয়া লিপিলৈ ধীৰে ধীৰে পৰিৱৰ্তন ঘটে। আখৰবোৰৰ আকৃতি অধিক স্পষ্ট আৰু স্বকীয় হয়। বৌদ্ধ দৰ্শনৰ ধৰ্মপাল আৰু বৈদ্যদেৱৰ শিলালিপিত এই পৰ্যায়ৰ নিদৰ্শন দেখা যায়। ===অসমীয়া লিপি (১৩শ–২০শ শতিকা)=== ১৩শ শতিকাৰ পৰা অসমীয়া লিপিয়ে সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ ৰূপ লাভ কৰে। এই সময়ত লিপিৰ তিনিটা প্ৰধান শৈলী গঢ় লৈ উঠে— * গঁড়গঞা: আহোম বুৰঞ্জী আৰু ৰাজকীয় নথি লিখিবলৈ। * বামুনীয়া: ধৰ্মীয় আৰু সংস্কৃত গ্ৰন্থ লিখিবলৈ। * কৈঠেলী (লহকাৰী): ভূমিদান, ৰাজচনদ, হিচাপ-পত্ৰ আদি লিখিবলৈ। ১৭শ শতিকাৰ ভিতৰত আখৰৰ ৰূপ স্থিৰ হৈ উঠে আৰু এই লিপি ১৯শ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যাপকভাৱে ব্যৱহৃত হৈছিল। ===অসমীয়া-বঙালী লিপি (১৯শ শতিকা–বৰ্তমান)=== {{Main|অসমীয়া-বঙালী লিপি}} ১৯শ শতিকাত ছপাশালৰ সুবিধাৰ বাবে পৰম্পৰাগত অসমীয়া লিপিৰ ঠাইত ধীৰে ধীৰে বঙালী মুদ্ৰণ-লিপি ব্যৱহাৰ হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে। যদিও ঐতিহাসিক অসমীয়া লিপিৰ ভিত্তিত নতুন ছপাৰ আখৰ তৈয়াৰ কৰাৰ চেষ্টা হৈছিল, সেই প্ৰচেষ্টা সফল নহ'ল। ফলত বঙালী ধাঁচৰ আখৰেই অসমীয়া ছপাৰ মানক ৰূপ হৈ পৰে। ইয়াৰ ফলত পুৰণি অসমীয়া পাণ্ডুলিপিসমূহ আধুনিক পাঠকৰ বাবে পঢ়িবলৈ যথেষ্ট কঠিন হৈ পৰে। বৰ্তমানৰ অসমীয়া বৰ্ণমালাত অৱশ্যে ৰ আৰু ৱ আখৰ দুটা স্বকীয়ভাৱে সংৰক্ষিত আছে, যি আধুনিক বঙালী বৰ্ণমালাত নাই। 0ztujw1bnv7ss9oaxkbgguotpqygrnj 622967 622966 2026-08-03T07:42:59Z KhiLanTzi 23530 added [[Category:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] using [[WP:HC|HotCat]] 622967 wikitext text/x-wiki '''অসমীয়া লিপি''' বা '''কামৰূপী লিপি''' হৈছে [[অসমীয়া ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা ঐতিহাসিক লিখন পদ্ধতি, যিয়ে পঞ্চম শতিকাৰ পৰা বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা|ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত]] এক স্বতন্ত্ৰ লিপি-পৰম্পৰা হিচাপে বিকাশ লাভ কৰিছিল। অসমীয়া লিপিৰ স্বকীয় ৰূপ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা স্পষ্টভাৱে গঢ় লৈ উঠে আৰু ই বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যৱহৃত হৈ আছিল। অসমত এই লিপিৰ আদিম উৎস প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি আছিল যি গুপ্ত আৰু উত্তৰ ভাৰতীয় লিপি-পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱত বিকশিত হৈছিল। যদিও ই পূব ভাৰতীয় লিপি-গোটৰ অন্তৰ্গত, তথাপিও বঙালী আৰু মৈথিলী আদি সমগোত্ৰীয় লিপিৰ পৰা পৃথকভাৱে নিজস্ব সাংস্কৃতিক আৰু লিপিগত বৈশিষ্ট্য বজাই ৰাখিছিল। বিংশ শতিকাৰ আগলৈকে অসমীয়া লিপিৰ কেইবাটাও আঞ্চলিক আৰু কাৰ্যভিত্তিক শৈলী প্ৰচলিত আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত গঁড়গঞা, বামুনীয়া আৰু কৈঠেলি বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। এই শৈলীসমূহ মূলতঃ ৰাজকীয় বুৰঞ্জী, প্ৰশাসনিক চনদ আৰু ধৰ্মীয় পুথি লিখাৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই ঐতিহাসিক লিপি বৰ্তমানৰ মানক অসমীয়া বৰ্ণমালাৰ পৰা পৃথক। ঊনবিংশ শতিকাৰ মাজভাগত ছপাশালৰ সুবিধাৰ বাবে পৰম্পৰাগত অসমীয়া আখৰৰ ৰূপ সলনি কৰি বঙালী মুদ্ৰণ-লিপিৰ সৈতে মিল থকা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। আধুনিক অসমীয়া আৰু বঙালী বৰ্ণমালাৰ মাজত বহু সাদৃশ্য থাকিলেও, পুৰণি অসমীয়া লিপিৰ নিজস্ব আখৰৰ ৰূপ, যুক্তাক্ষৰ আৰু লিখাৰ নিয়ম আছিল। সেইবাবে, সেই লিপিত লিখা বহু পুৰণি পাণ্ডুলিপি কেৱল আধুনিক অসমীয়া বৰ্ণমালা জনা পাঠকৰ বাবে সহজে পঢ়িব বা বুজিব পৰা নহয়। {{Infobox writing system | name = অসমীয়া<br>কামৰূপী | image = Assamesescript.svg | caption = অসমীয়া বা কামৰূপী লিপি | type = অবুগিডা | time = প্ৰায় ১৩শ শতিকাৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | region = উত্তৰ-পূব ভাৰত (মূলতঃ অসম) | languages = অসমীয়া, সংস্কৃত, কমতাপুৰী | fam1 = মিশ্ৰৰ | fam2 = প্ৰ'টো-ছিনাইতিক | fam3 = ফিনিচীয় | fam4 = আৰামীয় (বিতৰ্কিত) | fam5 = ব্ৰাহ্মী | fam6 = গুপ্ত | fam7 = সিদ্ধম | fam8 = প্ৰ'টো-বঙালী–অসমীয়া | children = [[অসমীয়া-বঙালী লিপি]] (আংশিক) | sisters = বঙালী, তিৰহুতা | unicode = ইউনিক'ডত অন্তৰ্ভুক্ত নহয় }} ==ইতিহাস== অসমীয়া লিপিৰ বিকাশক সাধাৰণতে চাৰিটা পৰ্যায়ত ভাগ কৰা হয়: প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি, আদি-অসমীয়া লিপি, অসমীয়া লিপি, আৰু বঙালী–অসমীয়া লিপি। ===প্ৰাচীন কামৰূপী লিপি (৫ম–১২শ শতিকা)=== এইটো অসমীয়া লিপিৰ আটাইতকৈ পুৰণি ৰূপ। ইয়াৰ নিদৰ্শন উমাচল শিলালিপি (৫ম শতিকা) আৰু বাডগাংগা শিলালিপি (৬ষ্ঠ শতিকা)ত পোৱা যায়। ৭ম শতিকাত নিধানপুৰ তামৰ ফলকসমূহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে হালন্ত (্) চিহ্ন ব্যৱহাৰ হোৱা দেখা যায়। ১২শ শতিকালৈকে এই লিপিৰ বহু আখৰে আধুনিক অসমীয়া আখৰৰ দৰে ৰূপ লাভ কৰে। ===আদি-অসমীয়া লিপি (১০ম–১২শ শতিকা)=== এই পৰ্যায়ত কামৰূপী লিপিৰ পৰা অসমীয়া লিপিলৈ ধীৰে ধীৰে পৰিৱৰ্তন ঘটে। আখৰবোৰৰ আকৃতি অধিক স্পষ্ট আৰু স্বকীয় হয়। বৌদ্ধ দৰ্শনৰ ধৰ্মপাল আৰু বৈদ্যদেৱৰ শিলালিপিত এই পৰ্যায়ৰ নিদৰ্শন দেখা যায়। ===অসমীয়া লিপি (১৩শ–২০শ শতিকা)=== ১৩শ শতিকাৰ পৰা অসমীয়া লিপিয়ে সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ ৰূপ লাভ কৰে। এই সময়ত লিপিৰ তিনিটা প্ৰধান শৈলী গঢ় লৈ উঠে— * গঁড়গঞা: আহোম বুৰঞ্জী আৰু ৰাজকীয় নথি লিখিবলৈ। * বামুনীয়া: ধৰ্মীয় আৰু সংস্কৃত গ্ৰন্থ লিখিবলৈ। * কৈঠেলী (লহকাৰী): ভূমিদান, ৰাজচনদ, হিচাপ-পত্ৰ আদি লিখিবলৈ। ১৭শ শতিকাৰ ভিতৰত আখৰৰ ৰূপ স্থিৰ হৈ উঠে আৰু এই লিপি ১৯শ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ব্যাপকভাৱে ব্যৱহৃত হৈছিল। ===অসমীয়া-বঙালী লিপি (১৯শ শতিকা–বৰ্তমান)=== {{Main|অসমীয়া-বঙালী লিপি}} ১৯শ শতিকাত ছপাশালৰ সুবিধাৰ বাবে পৰম্পৰাগত অসমীয়া লিপিৰ ঠাইত ধীৰে ধীৰে বঙালী মুদ্ৰণ-লিপি ব্যৱহাৰ হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে। যদিও ঐতিহাসিক অসমীয়া লিপিৰ ভিত্তিত নতুন ছপাৰ আখৰ তৈয়াৰ কৰাৰ চেষ্টা হৈছিল, সেই প্ৰচেষ্টা সফল নহ'ল। ফলত বঙালী ধাঁচৰ আখৰেই অসমীয়া ছপাৰ মানক ৰূপ হৈ পৰে। ইয়াৰ ফলত পুৰণি অসমীয়া পাণ্ডুলিপিসমূহ আধুনিক পাঠকৰ বাবে পঢ়িবলৈ যথেষ্ট কঠিন হৈ পৰে। বৰ্তমানৰ অসমীয়া বৰ্ণমালাত অৱশ্যে ৰ আৰু ৱ আখৰ দুটা স্বকীয়ভাৱে সংৰক্ষিত আছে, যি আধুনিক বঙালী বৰ্ণমালাত নাই। [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] 7657pnmqw7luww1mgh2h956ujzi3wt9 0 138324 622979 2026-08-03T09:53:19Z Kandarpajit Kallol 6257 পৃষ্ঠা [[ডি ডি নেচনেলৰ দ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানৰ তালিকা]]ৰ পৰা [[ডিডি নেচনেলৰ দ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানৰ তালিকা]]লৈ Kandarpajit Kallolয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 622979 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ডিডি নেচনেলৰ দ্বাৰা সম্প্ৰচাৰিত অনুষ্ঠানৰ তালিকা]] b0m6hk7kx53agqnq79p8vstea0gv3a2 0 138325 622987 2026-08-03T10:13:56Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় (... 622987 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = [[তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় (ভাৰত)|তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়]] | chief1_name = [[নৱনীত কুমাৰ সেহগল]] | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = [[গৌৰৱ দ্বিবেদী]] (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দুৰদৰ্শন]]<br>([[টেলিভিছন নেটৱৰ্ক]]) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>([[ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক]]) | child3_agency = ৱেভছ (Waves)<br>([[অ'ভাৰ-দা-টপ মিডিয়া চাৰ্ভিচ|অ'টিটি প্লেটফৰ্ম]]) | child4_agency = [[ডিডি ফ্ৰী ডিছ]]<br>([[উপগ্ৰহ টেলিভিছন|ডিটিএইচ সেৱা]]) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = [[অশ্বিনী বৈষ্ণৱ]] }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ({{lang|sa|प्रसार भारती}}, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ'), আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' (Indian Broadcasting Corporation) বুলি অনুদিত, হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ মাধ্যম|ৰাজ্যিক মালিকানাধীন]] [[ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক]]। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰ দ্বাৰা গঠিত এটা [[সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা]]। এই সংস্থাটো [[দুৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম [[তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় (ভাৰত)|তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়]]ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। [[ভাৰতীয় সংসদ]]-এ স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১ (Reuters Institute Digital News Report 2021)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] (DD News) আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 0y4gcrcth9hzcrohoxnex9fra2jnqsz 622988 622987 2026-08-03T10:15:34Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 622988 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = [[তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় (ভাৰত)|তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়]] | chief1_name = [[নৱনীত কুমাৰ সেহগল]] | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = [[গৌৰৱ দ্বিবেদী]] (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দুৰদৰ্শন]]<br>([[টেলিভিছন নেটৱৰ্ক]]) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>([[ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক]]) | child3_agency = ৱেভছ (Waves)<br>([[অ'ভাৰ-দা-টপ মিডিয়া চাৰ্ভিচ|অ'টিটি প্লেটফৰ্ম]]) | child4_agency = [[ডিডি ফ্ৰী ডিছ]]<br>([[উপগ্ৰহ টেলিভিছন|ডিটিএইচ সেৱা]]) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = [[অশ্বিনী বৈষ্ণৱ]] }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ([[সংস্কৃত]]: प्रसार भारती, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ'), আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' (Indian Broadcasting Corporation) বুলি অনুদিত, হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ মাধ্যম|ৰাজ্যিক মালিকানাধীন]] [[ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক]]। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰ দ্বাৰা গঠিত এটা [[সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা]]। এই সংস্থাটো [[দুৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম [[তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় (ভাৰত)|তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়]]ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। [[ভাৰতীয় সংসদ]]-এ স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১ (Reuters Institute Digital News Report 2021)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] (DD News) আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} nozgw80tc5rinkr9nudkmehs3g0q3as 622992 622988 2026-08-03T10:19:15Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 622992 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় | chief1_name = নৱনীত কুমাৰ সেহগল | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = গৌৰৱ দ্বিবেদী (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দূৰদৰ্শন]]<br>(টেলিভিছন নেটৱৰ্ক) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>(ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক) | child3_agency = ৱেভছ<br>(অ'টিটি প্লেটফৰ্ম) | child4_agency = ডিডি ফ্ৰী ডিছ<br>(ডিটিএইচ সেৱা) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = অশ্বিনী বৈষ্ণৱ }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ([[সংস্কৃত]]: प्रसार भारती, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ', আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' বুলি অনুদিত) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ ৰাজ্যিক মালিকানাধীন ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰ দ্বাৰা গঠিত এটা সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা। এই সংস্থাটো [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। ভাৰতীয় সংসদে স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} a3xj03dft3lbr6k9f4auj4itwbm9fgv 622995 622992 2026-08-03T10:21:14Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 622995 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় | chief1_name = নৱনীত কুমাৰ সেহগল | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = গৌৰৱ দ্বিবেদী (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দূৰদৰ্শন]]<br>(টেলিভিছন নেটৱৰ্ক) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>(ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক) | child3_agency = ৱেভছ<br>(অ'টিটি প্লেটফৰ্ম) | child4_agency = ডিডি ফ্ৰী ডিছ<br>(ডিটিএইচ সেৱা) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = অশ্বিনী বৈষ্ণৱ }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ([[সংস্কৃত]]: प्रसार भारती, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ', আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' বুলি অনুদিত) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ ৰাজ্যিক মালিকানাধীন ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰ দ্বাৰা গঠিত এটা সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা। এই সংস্থাটো [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। ভাৰতীয় সংসদে স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে 'প্ৰসাৰ ভাৰতী' নামেৰে এটা সম্প্ৰচাৰ নিগম গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে আৰু ইয়াৰ গঠন, কাৰ্যাৱলী আৰু ক্ষমতা আদি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref name=pb>{{cite web|url=http://www.prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|title=The Prasar Bharati (Broadcasting Corporation of India) Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321145716/http://prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|archive-date=21 March 2012|url-status=dead}}</ref> এই আইনে পূৰ্বতে সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণত থকা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দুৰদৰ্শনক স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰে।<ref name=pb /> সংসদত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গৃহীত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰত এই আইনে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সন্মতি লাভ কৰে। অৱশেষত ১৯৯৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হয়। প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনখন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ লগে লগে [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] আৰু [[দুৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন) সংক্ৰান্তীয় সকলো সম্পত্তি, সম্পত্তিৰ অধিকাৰ, ঋণ, দায়বদ্ধতা, পাবলগীয়া ধনৰ লগতে এই দুই মাধ্যমৰ সৈতে জড়িত সকলো গোচৰ আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়। এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আৰম্ভণি অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' (AIR) হিচাপে হৈছিল আৰু পিছলৈ টেলিভিছন সেৱা যোগান ধৰিবলৈ দুৰদৰ্শন (DD) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। অৱশেষত, সংসদৰ এক আইনৰ জৰিয়তে প্ৰসাৰ ভাৰতী (PB) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref name="nic" /> == গঠন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে নিগমৰ সাধাৰণ পৰিদৰ্শন, নিৰ্দেশনা আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্ব প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ ওপৰত ন্যস্ত কৰিছে, যাৰ হাতত নিগমে প্ৰয়োগ কৰিব পৰা সকলো ক্ষমতা আৰু কাৰ্য সম্পাদন কৰাৰ অধিকাৰ থাকে।<ref name=pb /> প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ড তলত উল্লেখ কৰা সদস্যসকলক লৈ গঠিত: *অধ্যক্ষ (Chairman) *এজন কাৰ্যবাহী সদস্য (Executive Member) *এজন সদস্য (বিত্ত) *এজন সদস্য (কৰ্মচাৰী/Personnel) *ছয়জন অংশকালীন সদস্য (Part-time Members) *মহাপৰিপালক ([[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'|আকাশবাণী]]), ''পদেন'' (ex officio) *মহাপৰিপালক ([[দুৰদৰ্শন]]), ''পদেন'' (ex officio) *কেন্দ্ৰীয় [[তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় (ভাৰত)|তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়]]ৰ এজন প্ৰতিনিধি (মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা মনোনীত); আৰু *কৰ্মচাৰীসকলৰ দুজন প্ৰতিনিধি, যাৰ এজনক অভিযান্ত্ৰিক কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব আৰু আনজনক বাকী কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব। ''পদেন'' সদস্য, মনোনীত সদস্য আৰু নিৰ্বাচিত সদস্যসকলৰ বাহিৰে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]য়ে অধ্যক্ষ আৰু অন্যান্য সদস্যসকলক নিযুক্তি দিয়ে। প্ৰতি বছৰে অন্ততঃ তিনি মাহত এবাৰকৈ ব'ৰ্ডৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱাটো বাধ্যতামূলক।<ref name="pb" /> [[File:The CEO, MyGov, Gaurav Dwivedi briefing the media on the ‘Town Hall’ to mark second anniversary of MyGov, in New Delhi on August 04, 2016 (cropped).jpg|thumb|২০১৬ চনত গৌৰৱ দ্বিবেদী]] === প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ বৰ্তমানৰ সদস্যসকল === * অধ্যক্ষ – [[প্ৰসূন যোশী]] <ref name=":0">{{Cite web |title=Prasar bharati board |url=https://prasarbharati.gov.in/prasar-bharati-board/ |access-date=8 May 2025 |archive-date=6 February 2025 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) – [[গৌৰৱ দ্বিবেদী]] * সদস্য (বিত্ত) – ৰাজীৱ ৰয় * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – ৰাজীৱ ভাৰদ্বাজ ==== অংশকালীন সদস্যসকল ==== * অতিৰিক্ত সচিব আৰু তথ্য ও সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰতিনিধি – শ্ৰীমতী নীৰজা শেখৰ<ref>{{cite news |title=Ms Neerja Sekhar appointed as Additional Secretary of I&B |url=https://whispersinthecorridors.com |access-date=2 November 2021 |agency=whispersinthecorridors}}</ref> * ''পদেন'' সদস্য – খালী * অংশকালীন সদস্য – [[চাইনা এন.চি.]] (Shaina NC), আলোক আগৰৱাল, অশোক কুমাৰ টেণ্ডন, সঞ্জয় গুপ্তা<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati gets 5 new board members |url=http://ptinews.com |access-date=7 July 2021 |agency=PTI |archive-date=2 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102111050/http://ptinews.com |url-status=live }}</ref> *<ref>{{cite news |title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms |url=https://indiatimes.com |publisher=economictimes |date=February 8, 2020}}</ref> অধ্যক্ষগৰাকীক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে নিযুক্তি দিয়ে। * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – চিইঅ' [[গৌৰৱ দ্বিবেদী]]ৰ হাতত অতিৰিক্ত দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে * পদেন সদস্য – খালী * মনোনীত সদস্য – ২ খন আসন খালী ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 4u4ij0fluqli7awkrfjr7pb4frk2mo6 622996 622995 2026-08-03T10:21:36Z Kandarpajit Kallol 6257 622996 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় | chief1_name = নৱনীত কুমাৰ সেহগল | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = গৌৰৱ দ্বিবেদী (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দূৰদৰ্শন]]<br>(টেলিভিছন নেটৱৰ্ক) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>(ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক) | child3_agency = ৱেভছ<br>(অ'টিটি প্লেটফৰ্ম) | child4_agency = ডিডি ফ্ৰী ডিছ<br>(ডিটিএইচ সেৱা) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = অশ্বিনী বৈষ্ণৱ }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ([[সংস্কৃত]]: प्रसार भारती, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ', আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' বুলি অনুদিত) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ ৰাজ্যিক মালিকানাধীন ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰ দ্বাৰা গঠিত এটা সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা। এই সংস্থাটো [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। ভাৰতীয় সংসদে স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে 'প্ৰসাৰ ভাৰতী' নামেৰে এটা সম্প্ৰচাৰ নিগম গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে আৰু ইয়াৰ গঠন, কাৰ্যাৱলী আৰু ক্ষমতা আদি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref name=pb>{{cite web|url=http://www.prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|title=The Prasar Bharati (Broadcasting Corporation of India) Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321145716/http://prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|archive-date=21 March 2012|url-status=dead}}</ref> এই আইনে পূৰ্বতে সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণত থকা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দুৰদৰ্শনক স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰে।<ref name=pb /> সংসদত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গৃহীত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰত এই আইনে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সন্মতি লাভ কৰে। অৱশেষত ১৯৯৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হয়। প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনখন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ লগে লগে [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] আৰু [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন) সংক্ৰান্তীয় সকলো সম্পত্তি, সম্পত্তিৰ অধিকাৰ, ঋণ, দায়বদ্ধতা, পাবলগীয়া ধনৰ লগতে এই দুই মাধ্যমৰ সৈতে জড়িত সকলো গোচৰ আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়। এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আৰম্ভণি অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' (AIR) হিচাপে হৈছিল আৰু পিছলৈ টেলিভিছন সেৱা যোগান ধৰিবলৈ দুৰদৰ্শন (DD) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। অৱশেষত, সংসদৰ এক আইনৰ জৰিয়তে প্ৰসাৰ ভাৰতী (PB) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref name="nic" /> == গঠন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে নিগমৰ সাধাৰণ পৰিদৰ্শন, নিৰ্দেশনা আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্ব প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ ওপৰত ন্যস্ত কৰিছে, যাৰ হাতত নিগমে প্ৰয়োগ কৰিব পৰা সকলো ক্ষমতা আৰু কাৰ্য সম্পাদন কৰাৰ অধিকাৰ থাকে।<ref name=pb /> প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ড তলত উল্লেখ কৰা সদস্যসকলক লৈ গঠিত: *অধ্যক্ষ (Chairman) *এজন কাৰ্যবাহী সদস্য (Executive Member) *এজন সদস্য (বিত্ত) *এজন সদস্য (কৰ্মচাৰী/Personnel) *ছয়জন অংশকালীন সদস্য (Part-time Members) *মহাপৰিপালক ([[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'|আকাশবাণী]]), ''পদেন'' (ex officio) *মহাপৰিপালক ([[দুৰদৰ্শন]]), ''পদেন'' (ex officio) *কেন্দ্ৰীয় [[তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় (ভাৰত)|তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়]]ৰ এজন প্ৰতিনিধি (মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা মনোনীত); আৰু *কৰ্মচাৰীসকলৰ দুজন প্ৰতিনিধি, যাৰ এজনক অভিযান্ত্ৰিক কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব আৰু আনজনক বাকী কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব। ''পদেন'' সদস্য, মনোনীত সদস্য আৰু নিৰ্বাচিত সদস্যসকলৰ বাহিৰে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]য়ে অধ্যক্ষ আৰু অন্যান্য সদস্যসকলক নিযুক্তি দিয়ে। প্ৰতি বছৰে অন্ততঃ তিনি মাহত এবাৰকৈ ব'ৰ্ডৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱাটো বাধ্যতামূলক।<ref name="pb" /> [[File:The CEO, MyGov, Gaurav Dwivedi briefing the media on the ‘Town Hall’ to mark second anniversary of MyGov, in New Delhi on August 04, 2016 (cropped).jpg|thumb|২০১৬ চনত গৌৰৱ দ্বিবেদী]] === প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ বৰ্তমানৰ সদস্যসকল === * অধ্যক্ষ – [[প্ৰসূন যোশী]] <ref name=":0">{{Cite web |title=Prasar bharati board |url=https://prasarbharati.gov.in/prasar-bharati-board/ |access-date=8 May 2025 |archive-date=6 February 2025 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) – [[গৌৰৱ দ্বিবেদী]] * সদস্য (বিত্ত) – ৰাজীৱ ৰয় * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – ৰাজীৱ ভাৰদ্বাজ ==== অংশকালীন সদস্যসকল ==== * অতিৰিক্ত সচিব আৰু তথ্য ও সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰতিনিধি – শ্ৰীমতী নীৰজা শেখৰ<ref>{{cite news |title=Ms Neerja Sekhar appointed as Additional Secretary of I&B |url=https://whispersinthecorridors.com |access-date=2 November 2021 |agency=whispersinthecorridors}}</ref> * ''পদেন'' সদস্য – খালী * অংশকালীন সদস্য – [[চাইনা এন.চি.]] (Shaina NC), আলোক আগৰৱাল, অশোক কুমাৰ টেণ্ডন, সঞ্জয় গুপ্তা<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati gets 5 new board members |url=http://ptinews.com |access-date=7 July 2021 |agency=PTI |archive-date=2 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102111050/http://ptinews.com |url-status=live }}</ref> *<ref>{{cite news |title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms |url=https://indiatimes.com |publisher=economictimes |date=February 8, 2020}}</ref> অধ্যক্ষগৰাকীক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে নিযুক্তি দিয়ে। * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – চিইঅ' [[গৌৰৱ দ্বিবেদী]]ৰ হাতত অতিৰিক্ত দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে * পদেন সদস্য – খালী * মনোনীত সদস্য – ২ খন আসন খালী ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} d3cpaw04ex8dngxossur3jn790fl5ck 622997 622996 2026-08-03T10:22:08Z Kandarpajit Kallol 6257 622997 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় | chief1_name = নৱনীত কুমাৰ সেহগল | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = গৌৰৱ দ্বিবেদী (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দূৰদৰ্শন]]<br>(টেলিভিছন নেটৱৰ্ক) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>(ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক) | child3_agency = ৱেভছ<br>(অ'টিটি প্লেটফৰ্ম) | child4_agency = ডিডি ফ্ৰী ডিছ<br>(ডিটিএইচ সেৱা) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = অশ্বিনী বৈষ্ণৱ }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ([[সংস্কৃত]]: प्रसार भारती, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ', আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' বুলি অনুদিত) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ ৰাজ্যিক মালিকানাধীন ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰ দ্বাৰা গঠিত এটা সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা। এই সংস্থাটো [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। ভাৰতীয় সংসদে স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে 'প্ৰসাৰ ভাৰতী' নামেৰে এটা সম্প্ৰচাৰ নিগম গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে আৰু ইয়াৰ গঠন, কাৰ্যাৱলী আৰু ক্ষমতা আদি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref name=pb>{{cite web|url=http://www.prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|title=The Prasar Bharati (Broadcasting Corporation of India) Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321145716/http://prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|archive-date=21 March 2012|url-status=dead}}</ref> এই আইনে পূৰ্বতে সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণত থকা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দুৰদৰ্শনক স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰে।<ref name=pb /> সংসদত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গৃহীত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰত এই আইনে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সন্মতি লাভ কৰে। অৱশেষত ১৯৯৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হয়। প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনখন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ লগে লগে [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] আৰু [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন) সংক্ৰান্তীয় সকলো সম্পত্তি, সম্পত্তিৰ অধিকাৰ, ঋণ, দায়বদ্ধতা, পাবলগীয়া ধনৰ লগতে এই দুই মাধ্যমৰ সৈতে জড়িত সকলো গোচৰ আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়। এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আৰম্ভণি অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' (AIR) হিচাপে হৈছিল আৰু পিছলৈ টেলিভিছন সেৱা যোগান ধৰিবলৈ দুৰদৰ্শন (DD) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। অৱশেষত, সংসদৰ এক আইনৰ জৰিয়তে প্ৰসাৰ ভাৰতী (PB) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref name="nic" /> == গঠন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে নিগমৰ সাধাৰণ পৰিদৰ্শন, নিৰ্দেশনা আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্ব প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ ওপৰত ন্যস্ত কৰিছে, যাৰ হাতত নিগমে প্ৰয়োগ কৰিব পৰা সকলো ক্ষমতা আৰু কাৰ্য সম্পাদন কৰাৰ অধিকাৰ থাকে।<ref name=pb /> প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ড তলত উল্লেখ কৰা সদস্যসকলক লৈ গঠিত: *অধ্যক্ষ (Chairman) *এজন কাৰ্যবাহী সদস্য (Executive Member) *এজন সদস্য (বিত্ত) *এজন সদস্য (কৰ্মচাৰী/Personnel) *ছয়জন অংশকালীন সদস্য (Part-time Members) *মহাপৰিপালক ([[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'|আকাশবাণী]]), ''পদেন'' (ex officio) *মহাপৰিপালক ([[দূৰদৰ্শন]]), ''পদেন'' (ex officio) *কেন্দ্ৰীয় [[তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় (ভাৰত)|তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়]]ৰ এজন প্ৰতিনিধি (মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা মনোনীত); আৰু *কৰ্মচাৰীসকলৰ দুজন প্ৰতিনিধি, যাৰ এজনক অভিযান্ত্ৰিক কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব আৰু আনজনক বাকী কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব। ''পদেন'' সদস্য, মনোনীত সদস্য আৰু নিৰ্বাচিত সদস্যসকলৰ বাহিৰে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]য়ে অধ্যক্ষ আৰু অন্যান্য সদস্যসকলক নিযুক্তি দিয়ে। প্ৰতি বছৰে অন্ততঃ তিনি মাহত এবাৰকৈ ব'ৰ্ডৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱাটো বাধ্যতামূলক।<ref name="pb" /> [[File:The CEO, MyGov, Gaurav Dwivedi briefing the media on the ‘Town Hall’ to mark second anniversary of MyGov, in New Delhi on August 04, 2016 (cropped).jpg|thumb|২০১৬ চনত গৌৰৱ দ্বিবেদী]] === প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ বৰ্তমানৰ সদস্যসকল === * অধ্যক্ষ – [[প্ৰসূন যোশী]] <ref name=":0">{{Cite web |title=Prasar bharati board |url=https://prasarbharati.gov.in/prasar-bharati-board/ |access-date=8 May 2025 |archive-date=6 February 2025 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) – [[গৌৰৱ দ্বিবেদী]] * সদস্য (বিত্ত) – ৰাজীৱ ৰয় * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – ৰাজীৱ ভাৰদ্বাজ ==== অংশকালীন সদস্যসকল ==== * অতিৰিক্ত সচিব আৰু তথ্য ও সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰতিনিধি – শ্ৰীমতী নীৰজা শেখৰ<ref>{{cite news |title=Ms Neerja Sekhar appointed as Additional Secretary of I&B |url=https://whispersinthecorridors.com |access-date=2 November 2021 |agency=whispersinthecorridors}}</ref> * ''পদেন'' সদস্য – খালী * অংশকালীন সদস্য – [[চাইনা এন.চি.]] (Shaina NC), আলোক আগৰৱাল, অশোক কুমাৰ টেণ্ডন, সঞ্জয় গুপ্তা<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati gets 5 new board members |url=http://ptinews.com |access-date=7 July 2021 |agency=PTI |archive-date=2 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102111050/http://ptinews.com |url-status=live }}</ref> *<ref>{{cite news |title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms |url=https://indiatimes.com |publisher=economictimes |date=February 8, 2020}}</ref> অধ্যক্ষগৰাকীক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে নিযুক্তি দিয়ে। * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – চিইঅ' [[গৌৰৱ দ্বিবেদী]]ৰ হাতত অতিৰিক্ত দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে * পদেন সদস্য – খালী * মনোনীত সদস্য – ২ খন আসন খালী ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} mq785i0p0jaxlidxakub9qs7vh4wdxx 622998 622997 2026-08-03T10:22:52Z Kandarpajit Kallol 6257 622998 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় | chief1_name = নৱনীত কুমাৰ সেহগল | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = গৌৰৱ দ্বিবেদী (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দূৰদৰ্শন]]<br>(টেলিভিছন নেটৱৰ্ক) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>(ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক) | child3_agency = ৱেভছ<br>(অ'টিটি প্লেটফৰ্ম) | child4_agency = ডিডি ফ্ৰী ডিছ<br>(ডিটিএইচ সেৱা) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = অশ্বিনী বৈষ্ণৱ }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ([[সংস্কৃত]]: प्रसार भारती, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ', আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' বুলি অনুদিত) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ ৰাজ্যিক মালিকানাধীন ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰ দ্বাৰা গঠিত এটা সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা। এই সংস্থাটো [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। ভাৰতীয় সংসদে স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে 'প্ৰসাৰ ভাৰতী' নামেৰে এটা সম্প্ৰচাৰ নিগম গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে আৰু ইয়াৰ গঠন, কাৰ্যাৱলী আৰু ক্ষমতা আদি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref name=pb>{{cite web|url=http://www.prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|title=The Prasar Bharati (Broadcasting Corporation of India) Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321145716/http://prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|archive-date=21 March 2012|url-status=dead}}</ref> এই আইনে পূৰ্বতে সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণত থকা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দুৰদৰ্শনক স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰে।<ref name=pb /> সংসদত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গৃহীত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰত এই আইনে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সন্মতি লাভ কৰে। অৱশেষত ১৯৯৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হয়। প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনখন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ লগে লগে [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] আৰু [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন) সংক্ৰান্তীয় সকলো সম্পত্তি, সম্পত্তিৰ অধিকাৰ, ঋণ, দায়বদ্ধতা, পাবলগীয়া ধনৰ লগতে এই দুই মাধ্যমৰ সৈতে জড়িত সকলো গোচৰ আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়। এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আৰম্ভণি অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' (AIR) হিচাপে হৈছিল আৰু পিছলৈ টেলিভিছন সেৱা যোগান ধৰিবলৈ দুৰদৰ্শন (DD) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। অৱশেষত, সংসদৰ এক আইনৰ জৰিয়তে প্ৰসাৰ ভাৰতী (PB) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref name="nic" /> == গঠন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে নিগমৰ সাধাৰণ পৰিদৰ্শন, নিৰ্দেশনা আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্ব প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ ওপৰত ন্যস্ত কৰিছে, যাৰ হাতত নিগমে প্ৰয়োগ কৰিব পৰা সকলো ক্ষমতা আৰু কাৰ্য সম্পাদন কৰাৰ অধিকাৰ থাকে।<ref name=pb /> প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ড তলত উল্লেখ কৰা সদস্যসকলক লৈ গঠিত: *অধ্যক্ষ (Chairman) *এজন কাৰ্যবাহী সদস্য (Executive Member) *এজন সদস্য (বিত্ত) *এজন সদস্য (কৰ্মচাৰী/Personnel) *ছয়জন অংশকালীন সদস্য (Part-time Members) *মহাপৰিপালক ([[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'|আকাশবাণী]]), ''পদেন'' (ex officio) *মহাপৰিপালক ([[দূৰদৰ্শন]]), ''পদেন'' (ex officio) *কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ এজন প্ৰতিনিধি (মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা মনোনীত); আৰু *কৰ্মচাৰীসকলৰ দুজন প্ৰতিনিধি, যাৰ এজনক অভিযান্ত্ৰিক কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব আৰু আনজনক বাকী কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব। ''পদেন'' সদস্য, মনোনীত সদস্য আৰু নিৰ্বাচিত সদস্যসকলৰ বাহিৰে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]য়ে অধ্যক্ষ আৰু অন্যান্য সদস্যসকলক নিযুক্তি দিয়ে। প্ৰতি বছৰে অন্ততঃ তিনি মাহত এবাৰকৈ ব'ৰ্ডৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱাটো বাধ্যতামূলক।<ref name="pb" /> [[File:The CEO, MyGov, Gaurav Dwivedi briefing the media on the ‘Town Hall’ to mark second anniversary of MyGov, in New Delhi on August 04, 2016 (cropped).jpg|thumb|২০১৬ চনত গৌৰৱ দ্বিবেদী]] === প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ বৰ্তমানৰ সদস্যসকল === * অধ্যক্ষ – [[প্ৰসূন যোশী]] <ref name=":0">{{Cite web |title=Prasar bharati board |url=https://prasarbharati.gov.in/prasar-bharati-board/ |access-date=8 May 2025 |archive-date=6 February 2025 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) – [[গৌৰৱ দ্বিবেদী]] * সদস্য (বিত্ত) – ৰাজীৱ ৰয় * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – ৰাজীৱ ভাৰদ্বাজ ==== অংশকালীন সদস্যসকল ==== * অতিৰিক্ত সচিব আৰু তথ্য ও সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰতিনিধি – শ্ৰীমতী নীৰজা শেখৰ<ref>{{cite news |title=Ms Neerja Sekhar appointed as Additional Secretary of I&B |url=https://whispersinthecorridors.com |access-date=2 November 2021 |agency=whispersinthecorridors}}</ref> * ''পদেন'' সদস্য – খালী * অংশকালীন সদস্য – [[চাইনা এন.চি.]] (Shaina NC), আলোক আগৰৱাল, অশোক কুমাৰ টেণ্ডন, সঞ্জয় গুপ্তা<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati gets 5 new board members |url=http://ptinews.com |access-date=7 July 2021 |agency=PTI |archive-date=2 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102111050/http://ptinews.com |url-status=live }}</ref> *<ref>{{cite news |title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms |url=https://indiatimes.com |publisher=economictimes |date=February 8, 2020}}</ref> অধ্যক্ষগৰাকীক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে নিযুক্তি দিয়ে। * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – চিইঅ' [[গৌৰৱ দ্বিবেদী]]ৰ হাতত অতিৰিক্ত দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে * পদেন সদস্য – খালী * মনোনীত সদস্য – ২ খন আসন খালী ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} lc29i22uy2648en2cqvgsd77i2913lw 622999 622998 2026-08-03T10:23:29Z Kandarpajit Kallol 6257 622999 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় | chief1_name = নৱনীত কুমাৰ সেহগল | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = গৌৰৱ দ্বিবেদী (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দূৰদৰ্শন]]<br>(টেলিভিছন নেটৱৰ্ক) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>(ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক) | child3_agency = ৱেভছ<br>(অ'টিটি প্লেটফৰ্ম) | child4_agency = ডিডি ফ্ৰী ডিছ<br>(ডিটিএইচ সেৱা) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = অশ্বিনী বৈষ্ণৱ }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ([[সংস্কৃত]]: प्रसार भारती, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ', আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' বুলি অনুদিত) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ ৰাজ্যিক মালিকানাধীন ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰ দ্বাৰা গঠিত এটা সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা। এই সংস্থাটো [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। ভাৰতীয় সংসদে স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে 'প্ৰসাৰ ভাৰতী' নামেৰে এটা সম্প্ৰচাৰ নিগম গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে আৰু ইয়াৰ গঠন, কাৰ্যাৱলী আৰু ক্ষমতা আদি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref name=pb>{{cite web|url=http://www.prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|title=The Prasar Bharati (Broadcasting Corporation of India) Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321145716/http://prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|archive-date=21 March 2012|url-status=dead}}</ref> এই আইনে পূৰ্বতে সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণত থকা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দুৰদৰ্শনক স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰে।<ref name=pb /> সংসদত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গৃহীত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰত এই আইনে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সন্মতি লাভ কৰে। অৱশেষত ১৯৯৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হয়। প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনখন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ লগে লগে [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] আৰু [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন) সংক্ৰান্তীয় সকলো সম্পত্তি, সম্পত্তিৰ অধিকাৰ, ঋণ, দায়বদ্ধতা, পাবলগীয়া ধনৰ লগতে এই দুই মাধ্যমৰ সৈতে জড়িত সকলো গোচৰ আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়। এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আৰম্ভণি অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' (AIR) হিচাপে হৈছিল আৰু পিছলৈ টেলিভিছন সেৱা যোগান ধৰিবলৈ দুৰদৰ্শন (DD) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। অৱশেষত, সংসদৰ এক আইনৰ জৰিয়তে প্ৰসাৰ ভাৰতী (PB) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref name="nic" /> == গঠন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে নিগমৰ সাধাৰণ পৰিদৰ্শন, নিৰ্দেশনা আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্ব প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ ওপৰত ন্যস্ত কৰিছে, যাৰ হাতত নিগমে প্ৰয়োগ কৰিব পৰা সকলো ক্ষমতা আৰু কাৰ্য সম্পাদন কৰাৰ অধিকাৰ থাকে।<ref name=pb /> প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ড তলত উল্লেখ কৰা সদস্যসকলক লৈ গঠিত: *অধ্যক্ষ (Chairman) *এজন কাৰ্যবাহী সদস্য (Executive Member) *এজন সদস্য (বিত্ত) *এজন সদস্য (কৰ্মচাৰী/Personnel) *ছয়জন অংশকালীন সদস্য (Part-time Members) *মহাপৰিপালক ([[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'|আকাশবাণী]]), ''পদেন'' (ex officio) *মহাপৰিপালক ([[দূৰদৰ্শন]]), ''পদেন'' (ex officio) *কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ এজন প্ৰতিনিধি (মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা মনোনীত); আৰু *কৰ্মচাৰীসকলৰ দুজন প্ৰতিনিধি, যাৰ এজনক অভিযান্ত্ৰিক কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব আৰু আনজনক বাকী কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব। ''পদেন'' সদস্য, মনোনীত সদস্য আৰু নিৰ্বাচিত সদস্যসকলৰ বাহিৰে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]য়ে অধ্যক্ষ আৰু অন্যান্য সদস্যসকলক নিযুক্তি দিয়ে। প্ৰতি বছৰে অন্ততঃ তিনি মাহত এবাৰকৈ ব'ৰ্ডৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱাটো বাধ্যতামূলক।<ref name="pb" /> [[File:The CEO, MyGov, Gaurav Dwivedi briefing the media on the ‘Town Hall’ to mark second anniversary of MyGov, in New Delhi on August 04, 2016 (cropped).jpg|thumb|২০১৬ চনত গৌৰৱ দ্বিবেদী]] === প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ বৰ্তমানৰ সদস্যসকল === * অধ্যক্ষ – প্ৰসূন যোশী <ref name=":0">{{Cite web |title=Prasar bharati board |url=https://prasarbharati.gov.in/prasar-bharati-board/ |access-date=8 May 2025 |archive-date=6 February 2025 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) – গৌৰৱ দ্বিবেদী * সদস্য (বিত্ত) – ৰাজীৱ ৰয় * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – ৰাজীৱ ভাৰদ্বাজ ==== অংশকালীন সদস্যসকল ==== * অতিৰিক্ত সচিব আৰু তথ্য ও সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰতিনিধি – শ্ৰীমতী নীৰজা শেখৰ<ref>{{cite news |title=Ms Neerja Sekhar appointed as Additional Secretary of I&B |url=https://whispersinthecorridors.com |access-date=2 November 2021 |agency=whispersinthecorridors}}</ref> * ''পদেন'' সদস্য – খালী * অংশকালীন সদস্য – চাইনা এন.চি. (Shaina NC), আলোক আগৰৱাল, অশোক কুমাৰ টেণ্ডন, সঞ্জয় গুপ্তা<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati gets 5 new board members |url=http://ptinews.com |access-date=7 July 2021 |agency=PTI |archive-date=2 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102111050/http://ptinews.com |url-status=live }}</ref> *<ref>{{cite news |title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms |url=https://indiatimes.com |publisher=economictimes |date=February 8, 2020}}</ref> অধ্যক্ষগৰাকীক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে নিযুক্তি দিয়ে। * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – চিইঅ' [[গৌৰৱ দ্বিবেদী]]ৰ হাতত অতিৰিক্ত দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে * পদেন সদস্য – খালী * মনোনীত সদস্য – ২ খন আসন খালী ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 5qh04v8xa040rj0t75x9g55gakfal65 623000 622999 2026-08-03T10:23:49Z Kandarpajit Kallol 6257 623000 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় | chief1_name = নৱনীত কুমাৰ সেহগল | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = গৌৰৱ দ্বিবেদী (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দূৰদৰ্শন]]<br>(টেলিভিছন নেটৱৰ্ক) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>(ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক) | child3_agency = ৱেভছ<br>(অ'টিটি প্লেটফৰ্ম) | child4_agency = ডিডি ফ্ৰী ডিছ<br>(ডিটিএইচ সেৱা) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = অশ্বিনী বৈষ্ণৱ }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ([[সংস্কৃত]]: प्रसार भारती, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ', আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' বুলি অনুদিত) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ ৰাজ্যিক মালিকানাধীন ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰ দ্বাৰা গঠিত এটা সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা। এই সংস্থাটো [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। ভাৰতীয় সংসদে স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে 'প্ৰসাৰ ভাৰতী' নামেৰে এটা সম্প্ৰচাৰ নিগম গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে আৰু ইয়াৰ গঠন, কাৰ্যাৱলী আৰু ক্ষমতা আদি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref name=pb>{{cite web|url=http://www.prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|title=The Prasar Bharati (Broadcasting Corporation of India) Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321145716/http://prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|archive-date=21 March 2012|url-status=dead}}</ref> এই আইনে পূৰ্বতে সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণত থকা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দুৰদৰ্শনক স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰে।<ref name=pb /> সংসদত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গৃহীত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰত এই আইনে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সন্মতি লাভ কৰে। অৱশেষত ১৯৯৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হয়। প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনখন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ লগে লগে [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] আৰু [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন) সংক্ৰান্তীয় সকলো সম্পত্তি, সম্পত্তিৰ অধিকাৰ, ঋণ, দায়বদ্ধতা, পাবলগীয়া ধনৰ লগতে এই দুই মাধ্যমৰ সৈতে জড়িত সকলো গোচৰ আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়। এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আৰম্ভণি অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' (AIR) হিচাপে হৈছিল আৰু পিছলৈ টেলিভিছন সেৱা যোগান ধৰিবলৈ দুৰদৰ্শন (DD) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। অৱশেষত, সংসদৰ এক আইনৰ জৰিয়তে প্ৰসাৰ ভাৰতী (PB) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref name="nic" /> == গঠন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে নিগমৰ সাধাৰণ পৰিদৰ্শন, নিৰ্দেশনা আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্ব প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ ওপৰত ন্যস্ত কৰিছে, যাৰ হাতত নিগমে প্ৰয়োগ কৰিব পৰা সকলো ক্ষমতা আৰু কাৰ্য সম্পাদন কৰাৰ অধিকাৰ থাকে।<ref name=pb /> প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ড তলত উল্লেখ কৰা সদস্যসকলক লৈ গঠিত: *অধ্যক্ষ (Chairman) *এজন কাৰ্যবাহী সদস্য (Executive Member) *এজন সদস্য (বিত্ত) *এজন সদস্য (কৰ্মচাৰী/Personnel) *ছয়জন অংশকালীন সদস্য (Part-time Members) *মহাপৰিপালক ([[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'|আকাশবাণী]]), ''পদেন'' (ex officio) *মহাপৰিপালক ([[দূৰদৰ্শন]]), ''পদেন'' (ex officio) *কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ এজন প্ৰতিনিধি (মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা মনোনীত); আৰু *কৰ্মচাৰীসকলৰ দুজন প্ৰতিনিধি, যাৰ এজনক অভিযান্ত্ৰিক কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব আৰু আনজনক বাকী কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব। ''পদেন'' সদস্য, মনোনীত সদস্য আৰু নিৰ্বাচিত সদস্যসকলৰ বাহিৰে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]য়ে অধ্যক্ষ আৰু অন্যান্য সদস্যসকলক নিযুক্তি দিয়ে। প্ৰতি বছৰে অন্ততঃ তিনি মাহত এবাৰকৈ ব'ৰ্ডৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱাটো বাধ্যতামূলক।<ref name="pb" /> [[File:The CEO, MyGov, Gaurav Dwivedi briefing the media on the ‘Town Hall’ to mark second anniversary of MyGov, in New Delhi on August 04, 2016 (cropped).jpg|thumb|২০১৬ চনত গৌৰৱ দ্বিবেদী]] === প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ বৰ্তমানৰ সদস্যসকল === * অধ্যক্ষ – প্ৰসূন যোশী <ref name=":0">{{Cite web |title=Prasar bharati board |url=https://prasarbharati.gov.in/prasar-bharati-board/ |access-date=8 May 2025 |archive-date=6 February 2025 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) – গৌৰৱ দ্বিবেদী * সদস্য (বিত্ত) – ৰাজীৱ ৰয় * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – ৰাজীৱ ভাৰদ্বাজ ==== অংশকালীন সদস্যসকল ==== * অতিৰিক্ত সচিব আৰু তথ্য ও সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰতিনিধি – শ্ৰীমতী নীৰজা শেখৰ<ref>{{cite news |title=Ms Neerja Sekhar appointed as Additional Secretary of I&B |url=https://whispersinthecorridors.com |access-date=2 November 2021 |agency=whispersinthecorridors}}</ref> * ''পদেন'' সদস্য – খালী * অংশকালীন সদস্য – চাইনা এন.চি. (Shaina NC), আলোক আগৰৱাল, অশোক কুমাৰ টেণ্ডন, সঞ্জয় গুপ্তা<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati gets 5 new board members |url=http://ptinews.com |access-date=7 July 2021 |agency=PTI |archive-date=2 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102111050/http://ptinews.com |url-status=live }}</ref> *<ref>{{cite news |title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms |url=https://indiatimes.com |publisher=economictimes |date=February 8, 2020}}</ref> অধ্যক্ষগৰাকীক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে নিযুক্তি দিয়ে। * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – চিইঅ' গৌৰৱ দ্বিবেদীৰ হাতত অতিৰিক্ত দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে * পদেন সদস্য – খালী * মনোনীত সদস্য – ২ খন আসন খালী ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 32f7mhx3q4kot4p12hjtkj52km77uml 623001 623000 2026-08-03T10:26:51Z Kandarpajit Kallol 6257 623001 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় | chief1_name = নৱনীত কুমাৰ সেহগল | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = গৌৰৱ দ্বিবেদী (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দূৰদৰ্শন]]<br>(টেলিভিছন নেটৱৰ্ক) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>(ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক) | child3_agency = ৱেভছ<br>(অ'টিটি প্লেটফৰ্ম) | child4_agency = ডিডি ফ্ৰী ডিছ<br>(ডিটিএইচ সেৱা) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = অশ্বিনী বৈষ্ণৱ }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ([[সংস্কৃত]]: प्रसार भारती, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ', আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' বুলি অনুদিত) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ ৰাজ্যিক মালিকানাধীন ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰ দ্বাৰা গঠিত এটা সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা। এই সংস্থাটো [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। ভাৰতীয় সংসদে স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে 'প্ৰসাৰ ভাৰতী' নামেৰে এটা সম্প্ৰচাৰ নিগম গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে আৰু ইয়াৰ গঠন, কাৰ্যাৱলী আৰু ক্ষমতা আদি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref name=pb>{{cite web|url=http://www.prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|title=The Prasar Bharati (Broadcasting Corporation of India) Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321145716/http://prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|archive-date=21 March 2012|url-status=dead}}</ref> এই আইনে পূৰ্বতে সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণত থকা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দুৰদৰ্শনক স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰে।<ref name=pb /> সংসদত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গৃহীত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰত এই আইনে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সন্মতি লাভ কৰে। অৱশেষত ১৯৯৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হয়। প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনখন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ লগে লগে [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] আৰু [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন) সংক্ৰান্তীয় সকলো সম্পত্তি, সম্পত্তিৰ অধিকাৰ, ঋণ, দায়বদ্ধতা, পাবলগীয়া ধনৰ লগতে এই দুই মাধ্যমৰ সৈতে জড়িত সকলো গোচৰ আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়। এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আৰম্ভণি অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' (AIR) হিচাপে হৈছিল আৰু পিছলৈ টেলিভিছন সেৱা যোগান ধৰিবলৈ দুৰদৰ্শন (DD) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। অৱশেষত, সংসদৰ এক আইনৰ জৰিয়তে প্ৰসাৰ ভাৰতী (PB) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref name="nic" /> == গঠন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে নিগমৰ সাধাৰণ পৰিদৰ্শন, নিৰ্দেশনা আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্ব প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ ওপৰত ন্যস্ত কৰিছে, যাৰ হাতত নিগমে প্ৰয়োগ কৰিব পৰা সকলো ক্ষমতা আৰু কাৰ্য সম্পাদন কৰাৰ অধিকাৰ থাকে।<ref name=pb /> প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ড তলত উল্লেখ কৰা সদস্যসকলক লৈ গঠিত: *অধ্যক্ষ (Chairman) *এজন কাৰ্যবাহী সদস্য (Executive Member) *এজন সদস্য (বিত্ত) *এজন সদস্য (কৰ্মচাৰী/Personnel) *ছয়জন অংশকালীন সদস্য (Part-time Members) *মহাপৰিপালক ([[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'|আকাশবাণী]]), ''পদেন'' (ex officio) *মহাপৰিপালক ([[দূৰদৰ্শন]]), ''পদেন'' (ex officio) *কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ এজন প্ৰতিনিধি (মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা মনোনীত); আৰু *কৰ্মচাৰীসকলৰ দুজন প্ৰতিনিধি, যাৰ এজনক অভিযান্ত্ৰিক কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব আৰু আনজনক বাকী কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব। ''পদেন'' সদস্য, মনোনীত সদস্য আৰু নিৰ্বাচিত সদস্যসকলৰ বাহিৰে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]য়ে অধ্যক্ষ আৰু অন্যান্য সদস্যসকলক নিযুক্তি দিয়ে। প্ৰতি বছৰে অন্ততঃ তিনি মাহত এবাৰকৈ ব'ৰ্ডৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱাটো বাধ্যতামূলক।<ref name="pb" /> [[File:The CEO, MyGov, Gaurav Dwivedi briefing the media on the ‘Town Hall’ to mark second anniversary of MyGov, in New Delhi on August 04, 2016 (cropped).jpg|thumb|২০১৬ চনত গৌৰৱ দ্বিবেদী]] === প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ বৰ্তমানৰ সদস্যসকল === * অধ্যক্ষ – প্ৰসূন যোশী <ref name=":0">{{Cite web |title=Prasar bharati board |url=https://prasarbharati.gov.in/prasar-bharati-board/ |access-date=8 May 2025 |archive-date=6 February 2025 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) – গৌৰৱ দ্বিবেদী * সদস্য (বিত্ত) – ৰাজীৱ ৰয় * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – ৰাজীৱ ভাৰদ্বাজ ==== অংশকালীন সদস্যসকল ==== * অতিৰিক্ত সচিব আৰু তথ্য ও সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰতিনিধি – শ্ৰীমতী নীৰজা শেখৰ<ref>{{cite news |title=Ms Neerja Sekhar appointed as Additional Secretary of I&B |url=https://whispersinthecorridors.com |access-date=2 November 2021 |agency=whispersinthecorridors}}</ref> * ''পদেন'' সদস্য – খালী * অংশকালীন সদস্য – চাইনা এন.চি. (Shaina NC), আলোক আগৰৱাল, অশোক কুমাৰ টেণ্ডন, সঞ্জয় গুপ্তা<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati gets 5 new board members |url=http://ptinews.com |access-date=7 July 2021 |agency=PTI |archive-date=2 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102111050/http://ptinews.com |url-status=live }}</ref> *<ref>{{cite news |title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms |url=https://indiatimes.com |publisher=economictimes |date=February 8, 2020}}</ref> অধ্যক্ষগৰাকীক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে নিযুক্তি দিয়ে। * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – চিইঅ' গৌৰৱ দ্বিবেদীৰ হাতত অতিৰিক্ত দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে * পদেন সদস্য – খালী * মনোনীত সদস্য – ২ খন আসন খালী == ৰণনীতিগত পদক্ষেপ (২০১৭ চনৰ পৰা) == ২০২০ চনৰ মে' মাহত দুৰদৰ্শন আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ই তেওঁলোকৰ প্ৰাইম টাইম নিউজ বুলেটিনত [[আজাদ কাশ্মীৰ|পাকিস্তান প্ৰশাসিত কাশ্মীৰ]]ৰ মীৰপুৰ, মুজাফফৰাবাদ আৰু গিলগিটৰ বতৰৰ প্ৰতিবেদন সম্প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পাকিস্তানে এই পদক্ষেপক প্ৰত্যাখ্যান কৰি ইয়াক অঞ্চলটোৰ স্থিতি সলনি কৰাৰ উদ্দেশ্যে কৰা এক "আইনগতভাৱে অসাৰ" কাৰ্য বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news |date=8 May 2020 |title=PoK weather forecasts will now be a regular feature on DD, AIR news bulletins |url=https://theprint.in/india/pok-weather-forecasts-will-now-be-a-regular-feature-on-dd-air-news-bulletins/417252/ |publisher=theprint |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011415/https://theprint.in/india/pok-weather-forecasts-will-now-be-a-regular-feature-on-dd-air-news-bulletins/417252/ |url-status=live }}</ref> == ভাৰতত ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰৰ সংস্কাৰ (২০১৭ চনৰ পৰা) == পুৰণি প্ৰযুক্তিসমূহৰ ঠাইত নতুন প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ২০১৭ চনৰ পৰা সমগ্ৰ দেশতে ১,২০০ তকৈও অধিক পুৰণি এনালগ ট্ৰান্সমিটাৰ পৰ্যায়ক্ৰমে বন্ধ কৰা হৈছে আৰু ১৯ টা স্থানত ২৩ টা ডিজিটেল ট্ৰান্সমিটাৰ স্থাপন কৰা হৈছে।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati to phase out analogue Terrestrial TV transmitters by March |url=https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/prasar-bharati-to-phase-out-analogue-terrestrial-tv-transmitters-by-march/article36912242.ece |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011425/https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/prasar-bharati-to-phase-out-analogue-terrestrial-tv-transmitters-by-march/article36912242.ece |url-status=live }}</ref> == অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ ৰূপান্তৰ (২০১৭ চনৰ পৰা) == অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' ষ্টেচনৰ সংখ্যা ২০১৭ চনৰ ৪১৩ টাৰ পৰা ২০২১ চনত ৪৮৫ টালৈ বৃদ্ধি পায়। অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ এফএম (FM) ষ্টেচনসমূহে এতিয়া ভাৰতৰ জনসংখ্যাৰ ৭০ শতাংশ লোকৰ ওচৰ পাইছেগৈ।<ref name="Oneindia">{{cite news |date=26 April 2022 |title=Prasar Bharti to close FY-21-22 with strong revenue growth of 13% |url=https://www.oneindia.com/india/prasar-bharti-to-close-fy-21-22-with-strong-revenue-growth-of-13-3400522.html |work=Oneindia |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011415/https://www.oneindia.com/india/prasar-bharti-to-close-fy-21-22-with-strong-revenue-growth-of-13-3400522.html |url-status=live }}</ref> == ২০১৭ চনৰ পৰা ডিজিটেল বিকাশ == ২০১৭ চনৰ পৰা প্ৰসাৰ ভাৰতীয়ে ডিজিটেল-প্ৰথম (digital-first) দৃষ্টিভংগীৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে, যাৰ ফলত আশাপ্ৰদ ফলাফল লাভ কৰা গৈছে। ইয়াৰ ডিজিটেল নেটৱৰ্কত বৰ্তমান ৩০০ তকৈও অধিক এক্স (টুইটাৰ) হেণ্ডেল, ১৯০ টা ইউটিউব চেনেল, একাধিক নিউজ ৱেবছাইট আৰু ২ মিলিয়নতকৈও অধিক ডাউনলোড হোৱা 'নিউজঅনএয়াৰ' (NewsOnAir) এপ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। ২০১৭ চনৰ পৰা ডিজিটেল নেটৱৰ্কৰ দৰ্শকৰ সংখ্যা ৬৬% বৃদ্ধি পাইছে।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati set to close year with 13% growth |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/prasar-bharati-set-to-close-year-with-13-growth-101650976964350.html |publisher=hindustantimes |date=26 April 2022 |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501044240/https://www.hindustantimes.com/india-news/prasar-bharati-set-to-close-year-with-13-growth-101650976964350.html |url-status=live }}</ref> ডিজিটেল মাধ্যম এতিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ সকলো কাৰ্যকলাপৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ পৰিছে, য’ত সমগ্ৰ নেটৱৰ্কত প্ৰতিদিনে ৮০০ তকৈও অধিক ডিজিটেল আপলোড কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত ঘৰুৱাভাৱে প্ৰস্তুত কৰা সকলো বাতৰি আৰু অনা-বাতৰি সমল ডিজিটেল প্লেটফৰ্মত অন-ডিমাণ্ড উপভোগৰ বাবে উপলব্ধ হয়। নিউজঅনএয়াৰ এপে ৰেডিঅ' আৰু টিভি সম্প্ৰচাৰৰ ২৭০ টাতকৈও অধিক লাইভ ষ্ট্ৰীমিং আগবঢ়াই এক বৈপ্লৱিক পৰিৱৰ্তন আনিছে। ২০১৭ চনৰ পৰা ২০২২ চনৰ ভিতৰত প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহে অভূতপূৰ্ব বিকাশ লাভ কৰে, যাৰ ফলত ইয়াৰ বহুকেইটা ইউটিউব চেনেল 'মিলিয়ন ক্লাব' (দহ লাখ দৰ্শকৰ গোট) ত অন্তৰ্ভুক্ত হয় আৰু আন কেইবাটাও এই লক্ষ্যৰ ওচৰ চাপে। ইয়াৰ ফলত ইউটিউবৰ সৰ্বমুঠ গ্ৰাহকৰ (subscribers) সংখ্যা ২ কোটিতকৈও অধিক হৈছে। ২০২১ চনত দুৰদৰ্শন আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ ১৮৫ টাতকৈও অধিক ইউটিউব চেনেলে সামূহিকভাৱে এশ কোটিতকয়েও অধিক ভিউজ (views) লাভ কৰে, যাৰ সৰ্বমুঠ 'ৱাটচ টাইম' (watch time) ৯৪ নিযুত ঘণ্টাত উপনীত হয়।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati in 2021 – Digital/TV Viewership Highlights |url=https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/12/PIB1786588.pdf |publisher=PIB |date=31 December 2021 |archive-date=26 December 2024 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226183644/https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/12/PIB1786588.pdf |url-status=live }}</ref> ২০২১ চনত ডিডি নিউজ আৰু ডিডি নেচনেল দুয়োটাৰে ইউটিউব চেনেলে ৪০ লাখতকৈও অধিক গ্ৰাহকৰ সীমা অতিক্ৰম কৰে। প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ নিউজঅনএয়াৰ এপৰ শ্ৰোতাৰ সংখ্যা ২১ কোটি ৪০ লাখতকৈও অধিক আছিল। ইয়াৰোপৰি উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ দুৰ্গম অঞ্চলসমূহত প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহে উল্লেখনীয় সফলতা অৰ্জন কৰে, য'ত সামূহিকভাৱে ইউটিউবত ২২০ নিযুততকৈও অধিক ভিউজ আৰু ১০ লাখতকৈও অধিক গ্ৰাহক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite news |title=Northeast powers Prasar Bharati's Digital Growth |url=https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/09/PressReleaseI-21-September.pdf |publisher=PIB |date=21 September 2021 |archive-date=2 April 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402072906/https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/09/PressReleaseI-21-September.pdf |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 9vsbdz6s6u4nfvah0mtjb26ww28uygb 623002 623001 2026-08-03T10:27:15Z Kandarpajit Kallol 6257 623002 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় | chief1_name = নৱনীত কুমাৰ সেহগল | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = গৌৰৱ দ্বিবেদী (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দূৰদৰ্শন]]<br>(টেলিভিছন নেটৱৰ্ক) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>(ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক) | child3_agency = ৱেভছ<br>(অ'টিটি প্লেটফৰ্ম) | child4_agency = ডিডি ফ্ৰী ডিছ<br>(ডিটিএইচ সেৱা) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = অশ্বিনী বৈষ্ণৱ }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ([[সংস্কৃত]]: प्रसार भारती, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ', আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' বুলি অনুদিত) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ ৰাজ্যিক মালিকানাধীন ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰ দ্বাৰা গঠিত এটা সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা। এই সংস্থাটো [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। ভাৰতীয় সংসদে স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে 'প্ৰসাৰ ভাৰতী' নামেৰে এটা সম্প্ৰচাৰ নিগম গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে আৰু ইয়াৰ গঠন, কাৰ্যাৱলী আৰু ক্ষমতা আদি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref name=pb>{{cite web|url=http://www.prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|title=The Prasar Bharati (Broadcasting Corporation of India) Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321145716/http://prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|archive-date=21 March 2012|url-status=dead}}</ref> এই আইনে পূৰ্বতে সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণত থকা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দুৰদৰ্শনক স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰে।<ref name=pb /> সংসদত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গৃহীত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰত এই আইনে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সন্মতি লাভ কৰে। অৱশেষত ১৯৯৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হয়। প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনখন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ লগে লগে [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] আৰু [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন) সংক্ৰান্তীয় সকলো সম্পত্তি, সম্পত্তিৰ অধিকাৰ, ঋণ, দায়বদ্ধতা, পাবলগীয়া ধনৰ লগতে এই দুই মাধ্যমৰ সৈতে জড়িত সকলো গোচৰ আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়। এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আৰম্ভণি অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' (AIR) হিচাপে হৈছিল আৰু পিছলৈ টেলিভিছন সেৱা যোগান ধৰিবলৈ দুৰদৰ্শন (DD) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। অৱশেষত, সংসদৰ এক আইনৰ জৰিয়তে প্ৰসাৰ ভাৰতী (PB) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref name="nic" /> == গঠন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে নিগমৰ সাধাৰণ পৰিদৰ্শন, নিৰ্দেশনা আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্ব প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ ওপৰত ন্যস্ত কৰিছে, যাৰ হাতত নিগমে প্ৰয়োগ কৰিব পৰা সকলো ক্ষমতা আৰু কাৰ্য সম্পাদন কৰাৰ অধিকাৰ থাকে।<ref name=pb /> প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ড তলত উল্লেখ কৰা সদস্যসকলক লৈ গঠিত: *অধ্যক্ষ (Chairman) *এজন কাৰ্যবাহী সদস্য (Executive Member) *এজন সদস্য (বিত্ত) *এজন সদস্য (কৰ্মচাৰী/Personnel) *ছয়জন অংশকালীন সদস্য (Part-time Members) *মহাপৰিপালক ([[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'|আকাশবাণী]]), ''পদেন'' (ex officio) *মহাপৰিপালক ([[দূৰদৰ্শন]]), ''পদেন'' (ex officio) *কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ এজন প্ৰতিনিধি (মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা মনোনীত); আৰু *কৰ্মচাৰীসকলৰ দুজন প্ৰতিনিধি, যাৰ এজনক অভিযান্ত্ৰিক কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব আৰু আনজনক বাকী কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব। ''পদেন'' সদস্য, মনোনীত সদস্য আৰু নিৰ্বাচিত সদস্যসকলৰ বাহিৰে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]য়ে অধ্যক্ষ আৰু অন্যান্য সদস্যসকলক নিযুক্তি দিয়ে। প্ৰতি বছৰে অন্ততঃ তিনি মাহত এবাৰকৈ ব'ৰ্ডৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱাটো বাধ্যতামূলক।<ref name="pb" /> [[File:The CEO, MyGov, Gaurav Dwivedi briefing the media on the ‘Town Hall’ to mark second anniversary of MyGov, in New Delhi on August 04, 2016 (cropped).jpg|thumb|২০১৬ চনত গৌৰৱ দ্বিবেদী]] === প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ বৰ্তমানৰ সদস্যসকল === * অধ্যক্ষ – প্ৰসূন যোশী <ref name=":0">{{Cite web |title=Prasar bharati board |url=https://prasarbharati.gov.in/prasar-bharati-board/ |access-date=8 May 2025 |archive-date=6 February 2025 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) – গৌৰৱ দ্বিবেদী * সদস্য (বিত্ত) – ৰাজীৱ ৰয় * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – ৰাজীৱ ভাৰদ্বাজ ==== অংশকালীন সদস্যসকল ==== * অতিৰিক্ত সচিব আৰু তথ্য ও সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰতিনিধি – শ্ৰীমতী নীৰজা শেখৰ<ref>{{cite news |title=Ms Neerja Sekhar appointed as Additional Secretary of I&B |url=https://whispersinthecorridors.com |access-date=2 November 2021 |agency=whispersinthecorridors}}</ref> * ''পদেন'' সদস্য – খালী * অংশকালীন সদস্য – চাইনা এন.চি. (Shaina NC), আলোক আগৰৱাল, অশোক কুমাৰ টেণ্ডন, সঞ্জয় গুপ্তা<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati gets 5 new board members |url=http://ptinews.com |access-date=7 July 2021 |agency=PTI |archive-date=2 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102111050/http://ptinews.com |url-status=live }}</ref> *<ref>{{cite news |title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms |url=https://indiatimes.com |publisher=economictimes |date=February 8, 2020}}</ref> অধ্যক্ষগৰাকীক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে নিযুক্তি দিয়ে। * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – চিইঅ' গৌৰৱ দ্বিবেদীৰ হাতত অতিৰিক্ত দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে * পদেন সদস্য – খালী * মনোনীত সদস্য – ২ খন আসন খালী == ৰণনীতিগত পদক্ষেপ (২০১৭ চনৰ পৰা) == ২০২০ চনৰ মে' মাহত দুৰদৰ্শন আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ই তেওঁলোকৰ প্ৰাইম টাইম নিউজ বুলেটিনত [পাকিস্তান প্ৰশাসিত কাশ্মীৰৰ মীৰপুৰ, মুজাফফৰাবাদ আৰু গিলগিটৰ বতৰৰ প্ৰতিবেদন সম্প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পাকিস্তানে এই পদক্ষেপক প্ৰত্যাখ্যান কৰি ইয়াক অঞ্চলটোৰ স্থিতি সলনি কৰাৰ উদ্দেশ্যে কৰা এক "আইনগতভাৱে অসাৰ" কাৰ্য বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news |date=8 May 2020 |title=PoK weather forecasts will now be a regular feature on DD, AIR news bulletins |url=https://theprint.in/india/pok-weather-forecasts-will-now-be-a-regular-feature-on-dd-air-news-bulletins/417252/ |publisher=theprint |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011415/https://theprint.in/india/pok-weather-forecasts-will-now-be-a-regular-feature-on-dd-air-news-bulletins/417252/ |url-status=live }}</ref> == ভাৰতত ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰৰ সংস্কাৰ (২০১৭ চনৰ পৰা) == পুৰণি প্ৰযুক্তিসমূহৰ ঠাইত নতুন প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ২০১৭ চনৰ পৰা সমগ্ৰ দেশতে ১,২০০ তকৈও অধিক পুৰণি এনালগ ট্ৰান্সমিটাৰ পৰ্যায়ক্ৰমে বন্ধ কৰা হৈছে আৰু ১৯ টা স্থানত ২৩ টা ডিজিটেল ট্ৰান্সমিটাৰ স্থাপন কৰা হৈছে।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati to phase out analogue Terrestrial TV transmitters by March |url=https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/prasar-bharati-to-phase-out-analogue-terrestrial-tv-transmitters-by-march/article36912242.ece |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011425/https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/prasar-bharati-to-phase-out-analogue-terrestrial-tv-transmitters-by-march/article36912242.ece |url-status=live }}</ref> == অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ ৰূপান্তৰ (২০১৭ চনৰ পৰা) == অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' ষ্টেচনৰ সংখ্যা ২০১৭ চনৰ ৪১৩ টাৰ পৰা ২০২১ চনত ৪৮৫ টালৈ বৃদ্ধি পায়। অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ এফএম (FM) ষ্টেচনসমূহে এতিয়া ভাৰতৰ জনসংখ্যাৰ ৭০ শতাংশ লোকৰ ওচৰ পাইছেগৈ।<ref name="Oneindia">{{cite news |date=26 April 2022 |title=Prasar Bharti to close FY-21-22 with strong revenue growth of 13% |url=https://www.oneindia.com/india/prasar-bharti-to-close-fy-21-22-with-strong-revenue-growth-of-13-3400522.html |work=Oneindia |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011415/https://www.oneindia.com/india/prasar-bharti-to-close-fy-21-22-with-strong-revenue-growth-of-13-3400522.html |url-status=live }}</ref> == ২০১৭ চনৰ পৰা ডিজিটেল বিকাশ == ২০১৭ চনৰ পৰা প্ৰসাৰ ভাৰতীয়ে ডিজিটেল-প্ৰথম (digital-first) দৃষ্টিভংগীৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে, যাৰ ফলত আশাপ্ৰদ ফলাফল লাভ কৰা গৈছে। ইয়াৰ ডিজিটেল নেটৱৰ্কত বৰ্তমান ৩০০ তকৈও অধিক এক্স (টুইটাৰ) হেণ্ডেল, ১৯০ টা ইউটিউব চেনেল, একাধিক নিউজ ৱেবছাইট আৰু ২ মিলিয়নতকৈও অধিক ডাউনলোড হোৱা 'নিউজঅনএয়াৰ' (NewsOnAir) এপ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। ২০১৭ চনৰ পৰা ডিজিটেল নেটৱৰ্কৰ দৰ্শকৰ সংখ্যা ৬৬% বৃদ্ধি পাইছে।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati set to close year with 13% growth |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/prasar-bharati-set-to-close-year-with-13-growth-101650976964350.html |publisher=hindustantimes |date=26 April 2022 |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501044240/https://www.hindustantimes.com/india-news/prasar-bharati-set-to-close-year-with-13-growth-101650976964350.html |url-status=live }}</ref> ডিজিটেল মাধ্যম এতিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ সকলো কাৰ্যকলাপৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ পৰিছে, য’ত সমগ্ৰ নেটৱৰ্কত প্ৰতিদিনে ৮০০ তকৈও অধিক ডিজিটেল আপলোড কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত ঘৰুৱাভাৱে প্ৰস্তুত কৰা সকলো বাতৰি আৰু অনা-বাতৰি সমল ডিজিটেল প্লেটফৰ্মত অন-ডিমাণ্ড উপভোগৰ বাবে উপলব্ধ হয়। নিউজঅনএয়াৰ এপে ৰেডিঅ' আৰু টিভি সম্প্ৰচাৰৰ ২৭০ টাতকৈও অধিক লাইভ ষ্ট্ৰীমিং আগবঢ়াই এক বৈপ্লৱিক পৰিৱৰ্তন আনিছে। ২০১৭ চনৰ পৰা ২০২২ চনৰ ভিতৰত প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহে অভূতপূৰ্ব বিকাশ লাভ কৰে, যাৰ ফলত ইয়াৰ বহুকেইটা ইউটিউব চেনেল 'মিলিয়ন ক্লাব' (দহ লাখ দৰ্শকৰ গোট) ত অন্তৰ্ভুক্ত হয় আৰু আন কেইবাটাও এই লক্ষ্যৰ ওচৰ চাপে। ইয়াৰ ফলত ইউটিউবৰ সৰ্বমুঠ গ্ৰাহকৰ (subscribers) সংখ্যা ২ কোটিতকৈও অধিক হৈছে। ২০২১ চনত দুৰদৰ্শন আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ ১৮৫ টাতকৈও অধিক ইউটিউব চেনেলে সামূহিকভাৱে এশ কোটিতকয়েও অধিক ভিউজ (views) লাভ কৰে, যাৰ সৰ্বমুঠ 'ৱাটচ টাইম' (watch time) ৯৪ নিযুত ঘণ্টাত উপনীত হয়।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati in 2021 – Digital/TV Viewership Highlights |url=https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/12/PIB1786588.pdf |publisher=PIB |date=31 December 2021 |archive-date=26 December 2024 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226183644/https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/12/PIB1786588.pdf |url-status=live }}</ref> ২০২১ চনত ডিডি নিউজ আৰু ডিডি নেচনেল দুয়োটাৰে ইউটিউব চেনেলে ৪০ লাখতকৈও অধিক গ্ৰাহকৰ সীমা অতিক্ৰম কৰে। প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ নিউজঅনএয়াৰ এপৰ শ্ৰোতাৰ সংখ্যা ২১ কোটি ৪০ লাখতকৈও অধিক আছিল। ইয়াৰোপৰি উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ দুৰ্গম অঞ্চলসমূহত প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহে উল্লেখনীয় সফলতা অৰ্জন কৰে, য'ত সামূহিকভাৱে ইউটিউবত ২২০ নিযুততকৈও অধিক ভিউজ আৰু ১০ লাখতকৈও অধিক গ্ৰাহক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite news |title=Northeast powers Prasar Bharati's Digital Growth |url=https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/09/PressReleaseI-21-September.pdf |publisher=PIB |date=21 September 2021 |archive-date=2 April 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402072906/https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/09/PressReleaseI-21-September.pdf |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} cbp6dmr1hyagyfrmczemxqx4rjltsdy 623003 623002 2026-08-03T10:27:31Z Kandarpajit Kallol 6257 623003 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় | chief1_name = নৱনীত কুমাৰ সেহগল | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = গৌৰৱ দ্বিবেদী (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দূৰদৰ্শন]]<br>(টেলিভিছন নেটৱৰ্ক) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>(ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক) | child3_agency = ৱেভছ<br>(অ'টিটি প্লেটফৰ্ম) | child4_agency = ডিডি ফ্ৰী ডিছ<br>(ডিটিএইচ সেৱা) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = অশ্বিনী বৈষ্ণৱ }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ([[সংস্কৃত]]: प्रसार भारती, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ', আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' বুলি অনুদিত) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ ৰাজ্যিক মালিকানাধীন ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰ দ্বাৰা গঠিত এটা সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা। এই সংস্থাটো [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। ভাৰতীয় সংসদে স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে 'প্ৰসাৰ ভাৰতী' নামেৰে এটা সম্প্ৰচাৰ নিগম গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে আৰু ইয়াৰ গঠন, কাৰ্যাৱলী আৰু ক্ষমতা আদি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref name=pb>{{cite web|url=http://www.prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|title=The Prasar Bharati (Broadcasting Corporation of India) Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321145716/http://prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|archive-date=21 March 2012|url-status=dead}}</ref> এই আইনে পূৰ্বতে সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণত থকা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দুৰদৰ্শনক স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰে।<ref name=pb /> সংসদত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গৃহীত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰত এই আইনে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সন্মতি লাভ কৰে। অৱশেষত ১৯৯৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হয়। প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনখন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ লগে লগে [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] আৰু [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন) সংক্ৰান্তীয় সকলো সম্পত্তি, সম্পত্তিৰ অধিকাৰ, ঋণ, দায়বদ্ধতা, পাবলগীয়া ধনৰ লগতে এই দুই মাধ্যমৰ সৈতে জড়িত সকলো গোচৰ আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়। এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আৰম্ভণি অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' (AIR) হিচাপে হৈছিল আৰু পিছলৈ টেলিভিছন সেৱা যোগান ধৰিবলৈ দুৰদৰ্শন (DD) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। অৱশেষত, সংসদৰ এক আইনৰ জৰিয়তে প্ৰসাৰ ভাৰতী (PB) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref name="nic" /> == গঠন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে নিগমৰ সাধাৰণ পৰিদৰ্শন, নিৰ্দেশনা আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্ব প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ ওপৰত ন্যস্ত কৰিছে, যাৰ হাতত নিগমে প্ৰয়োগ কৰিব পৰা সকলো ক্ষমতা আৰু কাৰ্য সম্পাদন কৰাৰ অধিকাৰ থাকে।<ref name=pb /> প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ড তলত উল্লেখ কৰা সদস্যসকলক লৈ গঠিত: *অধ্যক্ষ (Chairman) *এজন কাৰ্যবাহী সদস্য (Executive Member) *এজন সদস্য (বিত্ত) *এজন সদস্য (কৰ্মচাৰী/Personnel) *ছয়জন অংশকালীন সদস্য (Part-time Members) *মহাপৰিপালক ([[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'|আকাশবাণী]]), ''পদেন'' (ex officio) *মহাপৰিপালক ([[দূৰদৰ্শন]]), ''পদেন'' (ex officio) *কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ এজন প্ৰতিনিধি (মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা মনোনীত); আৰু *কৰ্মচাৰীসকলৰ দুজন প্ৰতিনিধি, যাৰ এজনক অভিযান্ত্ৰিক কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব আৰু আনজনক বাকী কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব। ''পদেন'' সদস্য, মনোনীত সদস্য আৰু নিৰ্বাচিত সদস্যসকলৰ বাহিৰে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]য়ে অধ্যক্ষ আৰু অন্যান্য সদস্যসকলক নিযুক্তি দিয়ে। প্ৰতি বছৰে অন্ততঃ তিনি মাহত এবাৰকৈ ব'ৰ্ডৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱাটো বাধ্যতামূলক।<ref name="pb" /> [[File:The CEO, MyGov, Gaurav Dwivedi briefing the media on the ‘Town Hall’ to mark second anniversary of MyGov, in New Delhi on August 04, 2016 (cropped).jpg|thumb|২০১৬ চনত গৌৰৱ দ্বিবেদী]] === প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ বৰ্তমানৰ সদস্যসকল === * অধ্যক্ষ – প্ৰসূন যোশী <ref name=":0">{{Cite web |title=Prasar bharati board |url=https://prasarbharati.gov.in/prasar-bharati-board/ |access-date=8 May 2025 |archive-date=6 February 2025 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) – গৌৰৱ দ্বিবেদী * সদস্য (বিত্ত) – ৰাজীৱ ৰয় * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – ৰাজীৱ ভাৰদ্বাজ ==== অংশকালীন সদস্যসকল ==== * অতিৰিক্ত সচিব আৰু তথ্য ও সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰতিনিধি – শ্ৰীমতী নীৰজা শেখৰ<ref>{{cite news |title=Ms Neerja Sekhar appointed as Additional Secretary of I&B |url=https://whispersinthecorridors.com |access-date=2 November 2021 |agency=whispersinthecorridors}}</ref> * ''পদেন'' সদস্য – খালী * অংশকালীন সদস্য – চাইনা এন.চি. (Shaina NC), আলোক আগৰৱাল, অশোক কুমাৰ টেণ্ডন, সঞ্জয় গুপ্তা<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati gets 5 new board members |url=http://ptinews.com |access-date=7 July 2021 |agency=PTI |archive-date=2 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102111050/http://ptinews.com |url-status=live }}</ref> *<ref>{{cite news |title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms |url=https://indiatimes.com |publisher=economictimes |date=February 8, 2020}}</ref> অধ্যক্ষগৰাকীক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে নিযুক্তি দিয়ে। * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – চিইঅ' গৌৰৱ দ্বিবেদীৰ হাতত অতিৰিক্ত দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে * পদেন সদস্য – খালী * মনোনীত সদস্য – ২ খন আসন খালী == ৰণনীতিগত পদক্ষেপ (২০১৭ চনৰ পৰা) == ২০২০ চনৰ মে' মাহত দুৰদৰ্শন আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ই তেওঁলোকৰ প্ৰাইম টাইম নিউজ বুলেটিনত পাকিস্তান প্ৰশাসিত কাশ্মীৰৰ মীৰপুৰ, মুজাফফৰাবাদ আৰু গিলগিটৰ বতৰৰ প্ৰতিবেদন সম্প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পাকিস্তানে এই পদক্ষেপক প্ৰত্যাখ্যান কৰি ইয়াক অঞ্চলটোৰ স্থিতি সলনি কৰাৰ উদ্দেশ্যে কৰা এক "আইনগতভাৱে অসাৰ" কাৰ্য বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news |date=8 May 2020 |title=PoK weather forecasts will now be a regular feature on DD, AIR news bulletins |url=https://theprint.in/india/pok-weather-forecasts-will-now-be-a-regular-feature-on-dd-air-news-bulletins/417252/ |publisher=theprint |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011415/https://theprint.in/india/pok-weather-forecasts-will-now-be-a-regular-feature-on-dd-air-news-bulletins/417252/ |url-status=live }}</ref> == ভাৰতত ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰৰ সংস্কাৰ (২০১৭ চনৰ পৰা) == পুৰণি প্ৰযুক্তিসমূহৰ ঠাইত নতুন প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ২০১৭ চনৰ পৰা সমগ্ৰ দেশতে ১,২০০ তকৈও অধিক পুৰণি এনালগ ট্ৰান্সমিটাৰ পৰ্যায়ক্ৰমে বন্ধ কৰা হৈছে আৰু ১৯ টা স্থানত ২৩ টা ডিজিটেল ট্ৰান্সমিটাৰ স্থাপন কৰা হৈছে।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati to phase out analogue Terrestrial TV transmitters by March |url=https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/prasar-bharati-to-phase-out-analogue-terrestrial-tv-transmitters-by-march/article36912242.ece |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011425/https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/prasar-bharati-to-phase-out-analogue-terrestrial-tv-transmitters-by-march/article36912242.ece |url-status=live }}</ref> == অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ ৰূপান্তৰ (২০১৭ চনৰ পৰা) == অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' ষ্টেচনৰ সংখ্যা ২০১৭ চনৰ ৪১৩ টাৰ পৰা ২০২১ চনত ৪৮৫ টালৈ বৃদ্ধি পায়। অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ এফএম (FM) ষ্টেচনসমূহে এতিয়া ভাৰতৰ জনসংখ্যাৰ ৭০ শতাংশ লোকৰ ওচৰ পাইছেগৈ।<ref name="Oneindia">{{cite news |date=26 April 2022 |title=Prasar Bharti to close FY-21-22 with strong revenue growth of 13% |url=https://www.oneindia.com/india/prasar-bharti-to-close-fy-21-22-with-strong-revenue-growth-of-13-3400522.html |work=Oneindia |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011415/https://www.oneindia.com/india/prasar-bharti-to-close-fy-21-22-with-strong-revenue-growth-of-13-3400522.html |url-status=live }}</ref> == ২০১৭ চনৰ পৰা ডিজিটেল বিকাশ == ২০১৭ চনৰ পৰা প্ৰসাৰ ভাৰতীয়ে ডিজিটেল-প্ৰথম (digital-first) দৃষ্টিভংগীৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে, যাৰ ফলত আশাপ্ৰদ ফলাফল লাভ কৰা গৈছে। ইয়াৰ ডিজিটেল নেটৱৰ্কত বৰ্তমান ৩০০ তকৈও অধিক এক্স (টুইটাৰ) হেণ্ডেল, ১৯০ টা ইউটিউব চেনেল, একাধিক নিউজ ৱেবছাইট আৰু ২ মিলিয়নতকৈও অধিক ডাউনলোড হোৱা 'নিউজঅনএয়াৰ' (NewsOnAir) এপ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। ২০১৭ চনৰ পৰা ডিজিটেল নেটৱৰ্কৰ দৰ্শকৰ সংখ্যা ৬৬% বৃদ্ধি পাইছে।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati set to close year with 13% growth |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/prasar-bharati-set-to-close-year-with-13-growth-101650976964350.html |publisher=hindustantimes |date=26 April 2022 |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501044240/https://www.hindustantimes.com/india-news/prasar-bharati-set-to-close-year-with-13-growth-101650976964350.html |url-status=live }}</ref> ডিজিটেল মাধ্যম এতিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ সকলো কাৰ্যকলাপৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ পৰিছে, য’ত সমগ্ৰ নেটৱৰ্কত প্ৰতিদিনে ৮০০ তকৈও অধিক ডিজিটেল আপলোড কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত ঘৰুৱাভাৱে প্ৰস্তুত কৰা সকলো বাতৰি আৰু অনা-বাতৰি সমল ডিজিটেল প্লেটফৰ্মত অন-ডিমাণ্ড উপভোগৰ বাবে উপলব্ধ হয়। নিউজঅনএয়াৰ এপে ৰেডিঅ' আৰু টিভি সম্প্ৰচাৰৰ ২৭০ টাতকৈও অধিক লাইভ ষ্ট্ৰীমিং আগবঢ়াই এক বৈপ্লৱিক পৰিৱৰ্তন আনিছে। ২০১৭ চনৰ পৰা ২০২২ চনৰ ভিতৰত প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহে অভূতপূৰ্ব বিকাশ লাভ কৰে, যাৰ ফলত ইয়াৰ বহুকেইটা ইউটিউব চেনেল 'মিলিয়ন ক্লাব' (দহ লাখ দৰ্শকৰ গোট) ত অন্তৰ্ভুক্ত হয় আৰু আন কেইবাটাও এই লক্ষ্যৰ ওচৰ চাপে। ইয়াৰ ফলত ইউটিউবৰ সৰ্বমুঠ গ্ৰাহকৰ (subscribers) সংখ্যা ২ কোটিতকৈও অধিক হৈছে। ২০২১ চনত দুৰদৰ্শন আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ ১৮৫ টাতকৈও অধিক ইউটিউব চেনেলে সামূহিকভাৱে এশ কোটিতকয়েও অধিক ভিউজ (views) লাভ কৰে, যাৰ সৰ্বমুঠ 'ৱাটচ টাইম' (watch time) ৯৪ নিযুত ঘণ্টাত উপনীত হয়।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati in 2021 – Digital/TV Viewership Highlights |url=https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/12/PIB1786588.pdf |publisher=PIB |date=31 December 2021 |archive-date=26 December 2024 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226183644/https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/12/PIB1786588.pdf |url-status=live }}</ref> ২০২১ চনত ডিডি নিউজ আৰু ডিডি নেচনেল দুয়োটাৰে ইউটিউব চেনেলে ৪০ লাখতকৈও অধিক গ্ৰাহকৰ সীমা অতিক্ৰম কৰে। প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ নিউজঅনএয়াৰ এপৰ শ্ৰোতাৰ সংখ্যা ২১ কোটি ৪০ লাখতকৈও অধিক আছিল। ইয়াৰোপৰি উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ দুৰ্গম অঞ্চলসমূহত প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহে উল্লেখনীয় সফলতা অৰ্জন কৰে, য'ত সামূহিকভাৱে ইউটিউবত ২২০ নিযুততকৈও অধিক ভিউজ আৰু ১০ লাখতকৈও অধিক গ্ৰাহক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite news |title=Northeast powers Prasar Bharati's Digital Growth |url=https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/09/PressReleaseI-21-September.pdf |publisher=PIB |date=21 September 2021 |archive-date=2 April 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402072906/https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/09/PressReleaseI-21-September.pdf |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} e23f5gaftn3vd9k6m5eyzics2v18vtl 623004 623003 2026-08-03T10:28:32Z Kandarpajit Kallol 6257 623004 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয় | chief1_name = নৱনীত কুমাৰ সেহগল | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = গৌৰৱ দ্বিবেদী (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দূৰদৰ্শন]]<br>(টেলিভিছন নেটৱৰ্ক) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>(ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক) | child3_agency = ৱেভছ<br>(অ'টিটি প্লেটফৰ্ম) | child4_agency = ডিডি ফ্ৰী ডিছ<br>(ডিটিএইচ সেৱা) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = অশ্বিনী বৈষ্ণৱ }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ([[সংস্কৃত]]: प्रसार भारती, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ', আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' বুলি অনুদিত) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ ৰাজ্যিক মালিকানাধীন ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰ দ্বাৰা গঠিত এটা সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা। এই সংস্থাটো [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। ভাৰতীয় সংসদে স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে 'প্ৰসাৰ ভাৰতী' নামেৰে এটা সম্প্ৰচাৰ নিগম গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে আৰু ইয়াৰ গঠন, কাৰ্যাৱলী আৰু ক্ষমতা আদি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref name=pb>{{cite web|url=http://www.prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|title=The Prasar Bharati (Broadcasting Corporation of India) Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321145716/http://prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|archive-date=21 March 2012|url-status=dead}}</ref> এই আইনে পূৰ্বতে সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণত থকা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দুৰদৰ্শনক স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰে।<ref name=pb /> সংসদত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গৃহীত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰত এই আইনে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সন্মতি লাভ কৰে। অৱশেষত ১৯৯৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হয়। প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনখন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ লগে লগে [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] আৰু [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন) সংক্ৰান্তীয় সকলো সম্পত্তি, সম্পত্তিৰ অধিকাৰ, ঋণ, দায়বদ্ধতা, পাবলগীয়া ধনৰ লগতে এই দুই মাধ্যমৰ সৈতে জড়িত সকলো গোচৰ আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়। এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আৰম্ভণি অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' (AIR) হিচাপে হৈছিল আৰু পিছলৈ টেলিভিছন সেৱা যোগান ধৰিবলৈ দুৰদৰ্শন (DD) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। অৱশেষত, সংসদৰ এক আইনৰ জৰিয়তে প্ৰসাৰ ভাৰতী (PB) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref name="nic" /> == গঠন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে নিগমৰ সাধাৰণ পৰিদৰ্শন, নিৰ্দেশনা আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্ব প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ ওপৰত ন্যস্ত কৰিছে, যাৰ হাতত নিগমে প্ৰয়োগ কৰিব পৰা সকলো ক্ষমতা আৰু কাৰ্য সম্পাদন কৰাৰ অধিকাৰ থাকে।<ref name=pb /> প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ড তলত উল্লেখ কৰা সদস্যসকলক লৈ গঠিত: *অধ্যক্ষ (Chairman) *এজন কাৰ্যবাহী সদস্য (Executive Member) *এজন সদস্য (বিত্ত) *এজন সদস্য (কৰ্মচাৰী/Personnel) *ছয়জন অংশকালীন সদস্য (Part-time Members) *মহাপৰিপালক ([[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'|আকাশবাণী]]), ''পদেন'' (ex officio) *মহাপৰিপালক ([[দূৰদৰ্শন]]), ''পদেন'' (ex officio) *কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ এজন প্ৰতিনিধি (মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা মনোনীত); আৰু *কৰ্মচাৰীসকলৰ দুজন প্ৰতিনিধি, যাৰ এজনক অভিযান্ত্ৰিক কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব আৰু আনজনক বাকী কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত কৰিব। ''পদেন'' সদস্য, মনোনীত সদস্য আৰু নিৰ্বাচিত সদস্যসকলৰ বাহিৰে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]য়ে অধ্যক্ষ আৰু অন্যান্য সদস্যসকলক নিযুক্তি দিয়ে। প্ৰতি বছৰে অন্ততঃ তিনি মাহত এবাৰকৈ ব'ৰ্ডৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱাটো বাধ্যতামূলক।<ref name="pb" /> [[File:The CEO, MyGov, Gaurav Dwivedi briefing the media on the ‘Town Hall’ to mark second anniversary of MyGov, in New Delhi on August 04, 2016 (cropped).jpg|thumb|২০১৬ চনত গৌৰৱ দ্বিবেদী]] === প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ বৰ্তমানৰ সদস্যসকল === * অধ্যক্ষ – প্ৰসূন যোশী <ref name=":0">{{Cite web |title=Prasar bharati board |url=https://prasarbharati.gov.in/prasar-bharati-board/ |access-date=8 May 2025 |archive-date=6 February 2025 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) – গৌৰৱ দ্বিবেদী * সদস্য (বিত্ত) – ৰাজীৱ ৰয় * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – ৰাজীৱ ভাৰদ্বাজ ==== অংশকালীন সদস্যসকল ==== * অতিৰিক্ত সচিব আৰু তথ্য ও সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰতিনিধি – শ্ৰীমতী নীৰজা শেখৰ<ref>{{cite news |title=Ms Neerja Sekhar appointed as Additional Secretary of I&B |url=https://whispersinthecorridors.com |access-date=2 November 2021 |agency=whispersinthecorridors}}</ref> * ''পদেন'' সদস্য – খালী * অংশকালীন সদস্য – চাইনা এন.চি. (Shaina NC), আলোক আগৰৱাল, অশোক কুমাৰ টেণ্ডন, সঞ্জয় গুপ্তা<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati gets 5 new board members |url=http://ptinews.com |access-date=7 July 2021 |agency=PTI |archive-date=2 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102111050/http://ptinews.com |url-status=live }}</ref> *<ref>{{cite news |title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms |url=https://indiatimes.com |publisher=economictimes |date=February 8, 2020}}</ref> অধ্যক্ষগৰাকীক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে নিযুক্তি দিয়ে। * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – চিইঅ' গৌৰৱ দ্বিবেদীৰ হাতত অতিৰিক্ত দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে * পদেন সদস্য – খালী * মনোনীত সদস্য – ২ খন আসন খালী == ৰণনীতিগত পদক্ষেপ (২০১৭ চনৰ পৰা) == ২০২০ চনৰ মে' মাহত দুৰদৰ্শন আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ই তেওঁলোকৰ প্ৰাইম টাইম নিউজ বুলেটিনত পাকিস্তান প্ৰশাসিত কাশ্মীৰৰ মীৰপুৰ, মুজাফফৰাবাদ আৰু গিলগিটৰ বতৰৰ প্ৰতিবেদন সম্প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পাকিস্তানে এই পদক্ষেপক প্ৰত্যাখ্যান কৰি ইয়াক অঞ্চলটোৰ স্থিতি সলনি কৰাৰ উদ্দেশ্যে কৰা এক "আইনগতভাৱে অসাৰ" কাৰ্য বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news |date=8 May 2020 |title=PoK weather forecasts will now be a regular feature on DD, AIR news bulletins |url=https://theprint.in/india/pok-weather-forecasts-will-now-be-a-regular-feature-on-dd-air-news-bulletins/417252/ |publisher=theprint |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011415/https://theprint.in/india/pok-weather-forecasts-will-now-be-a-regular-feature-on-dd-air-news-bulletins/417252/ |url-status=live }}</ref> == ভাৰতত ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰৰ সংস্কাৰ (২০১৭ চনৰ পৰা) == পুৰণি প্ৰযুক্তিসমূহৰ ঠাইত নতুন প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ২০১৭ চনৰ পৰা সমগ্ৰ দেশতে ১,২০০ তকৈও অধিক পুৰণি এনালগ ট্ৰান্সমিটাৰ পৰ্যায়ক্ৰমে বন্ধ কৰা হৈছে আৰু ১৯ টা স্থানত ২৩ টা ডিজিটেল ট্ৰান্সমিটাৰ স্থাপন কৰা হৈছে।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati to phase out analogue Terrestrial TV transmitters by March |url=https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/prasar-bharati-to-phase-out-analogue-terrestrial-tv-transmitters-by-march/article36912242.ece |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011425/https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/prasar-bharati-to-phase-out-analogue-terrestrial-tv-transmitters-by-march/article36912242.ece |url-status=live }}</ref> == অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ ৰূপান্তৰ (২০১৭ চনৰ পৰা) == অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' ষ্টেচনৰ সংখ্যা ২০১৭ চনৰ ৪১৩ টাৰ পৰা ২০২১ চনত ৪৮৫ টালৈ বৃদ্ধি পায়। অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ এফএম (FM) ষ্টেচনসমূহে এতিয়া ভাৰতৰ জনসংখ্যাৰ ৭০ শতাংশ লোকৰ ওচৰ পাইছেগৈ।<ref name="Oneindia">{{cite news |date=26 April 2022 |title=Prasar Bharti to close FY-21-22 with strong revenue growth of 13% |url=https://www.oneindia.com/india/prasar-bharti-to-close-fy-21-22-with-strong-revenue-growth-of-13-3400522.html |work=Oneindia |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011415/https://www.oneindia.com/india/prasar-bharti-to-close-fy-21-22-with-strong-revenue-growth-of-13-3400522.html |url-status=live }}</ref> == ২০১৭ চনৰ পৰা ডিজিটেল বিকাশ == ২০১৭ চনৰ পৰা প্ৰসাৰ ভাৰতীয়ে ডিজিটেল-প্ৰথম (digital-first) দৃষ্টিভংগীৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে, যাৰ ফলত আশাপ্ৰদ ফলাফল লাভ কৰা গৈছে। ইয়াৰ ডিজিটেল নেটৱৰ্কত বৰ্তমান ৩০০ তকৈও অধিক এক্স (টুইটাৰ) হেণ্ডেল, ১৯০ টা ইউটিউব চেনেল, একাধিক নিউজ ৱেবছাইট আৰু ২ মিলিয়নতকৈও অধিক ডাউনলোড হোৱা 'নিউজঅনএয়াৰ' (NewsOnAir) এপ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। ২০১৭ চনৰ পৰা ডিজিটেল নেটৱৰ্কৰ দৰ্শকৰ সংখ্যা ৬৬% বৃদ্ধি পাইছে।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati set to close year with 13% growth |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/prasar-bharati-set-to-close-year-with-13-growth-101650976964350.html |publisher=hindustantimes |date=26 April 2022 |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501044240/https://www.hindustantimes.com/india-news/prasar-bharati-set-to-close-year-with-13-growth-101650976964350.html |url-status=live }}</ref> ডিজিটেল মাধ্যম এতিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ সকলো কাৰ্যকলাপৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ পৰিছে, য’ত সমগ্ৰ নেটৱৰ্কত প্ৰতিদিনে ৮০০ তকৈও অধিক ডিজিটেল আপলোড কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত ঘৰুৱাভাৱে প্ৰস্তুত কৰা সকলো বাতৰি আৰু অনা-বাতৰি সমল ডিজিটেল প্লেটফৰ্মত অন-ডিমাণ্ড উপভোগৰ বাবে উপলব্ধ হয়। নিউজঅনএয়াৰ এপে ৰেডিঅ' আৰু টিভি সম্প্ৰচাৰৰ ২৭০ টাতকৈও অধিক লাইভ ষ্ট্ৰীমিং আগবঢ়াই এক বৈপ্লৱিক পৰিৱৰ্তন আনিছে। ২০১৭ চনৰ পৰা ২০২২ চনৰ ভিতৰত প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহে অভূতপূৰ্ব বিকাশ লাভ কৰে, যাৰ ফলত ইয়াৰ বহুকেইটা ইউটিউব চেনেল 'মিলিয়ন ক্লাব' (দহ লাখ দৰ্শকৰ গোট) ত অন্তৰ্ভুক্ত হয় আৰু আন কেইবাটাও এই লক্ষ্যৰ ওচৰ চাপে। ইয়াৰ ফলত ইউটিউবৰ সৰ্বমুঠ গ্ৰাহকৰ (subscribers) সংখ্যা ২ কোটিতকৈও অধিক হৈছে। ২০২১ চনত দুৰদৰ্শন আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ ১৮৫ টাতকৈও অধিক ইউটিউব চেনেলে সামূহিকভাৱে এশ কোটিতকয়েও অধিক ভিউজ লাভ কৰে, যাৰ সৰ্বমুঠ 'ৱাটচ টাইম' ৯৪ নিযুত ঘণ্টাত উপনীত হয়।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati in 2021 – Digital/TV Viewership Highlights |url=https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/12/PIB1786588.pdf |publisher=PIB |date=31 December 2021 |archive-date=26 December 2024 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226183644/https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/12/PIB1786588.pdf |url-status=live }}</ref> ২০২১ চনত ডিডি নিউজ আৰু ডিডি নেচনেল দুয়োটাৰে ইউটিউব চেনেলে ৪০ লাখতকৈও অধিক গ্ৰাহকৰ সীমা অতিক্ৰম কৰে। প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ নিউজঅনএয়াৰ এপৰ শ্ৰোতাৰ সংখ্যা ২১ কোটি ৪০ লাখতকৈও অধিক আছিল। ইয়াৰোপৰি উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ দুৰ্গম অঞ্চলসমূহত প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহে উল্লেখনীয় সফলতা অৰ্জন কৰে, য'ত সামূহিকভাৱে ইউটিউবত ২২০ নিযুততকৈও অধিক ভিউজ আৰু ১০ লাখতকৈও অধিক গ্ৰাহক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite news |title=Northeast powers Prasar Bharati's Digital Growth |url=https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/09/PressReleaseI-21-September.pdf |publisher=PIB |date=21 September 2021 |archive-date=2 April 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402072906/https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/09/PressReleaseI-21-September.pdf |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 2ojsngfhqyolaukr3jcgr3iasyd2rjj 623006 623004 2026-08-03T10:29:20Z Kandarpajit Kallol 6257 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 623006 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয় | chief1_name = নৱনীত কুমাৰ সেহগল | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = গৌৰৱ দ্বিবেদী (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দূৰদৰ্শন]]<br>(টেলিভিছন নেটৱৰ্ক) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>(ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক) | child3_agency = ৱেভছ<br>(অ'টিটি প্লেটফৰ্ম) | child4_agency = ডিডি ফ্ৰী ডিছ<br>(ডিটিএইচ সেৱা) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = অশ্বিনী বৈষ্ণৱ }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ([[সংস্কৃত]]: प्रसार भारती, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ', আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' বুলি অনূদিত) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ ৰাজ্যিক মালিকানাধীন ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰদ্বাৰা গঠিত এটা সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা। এই সংস্থাটো [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। ভাৰতীয় সংসদে স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে 'প্ৰসাৰ ভাৰতী' নামেৰে এটা সম্প্ৰচাৰ নিগম গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে আৰু ইয়াৰ গঠন, কাৰ্যাৱলী আৰু ক্ষমতা আদি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref name=pb>{{cite web|url=http://www.prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|title=The Prasar Bharati (Broadcasting Corporation of India) Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321145716/http://prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|archive-date=21 March 2012|url-status=dead}}</ref> এই আইনে পূৰ্বতে সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণত থকা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দূৰদৰ্শনক স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰে।<ref name=pb /> সংসদত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গৃহীত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰত এই আইনে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সন্মতি লাভ কৰে। অৱশেষত ১৯৯৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হয়। প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনখন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ লগে লগে [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] আৰু [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন)সংক্ৰান্তীয় সকলো সম্পত্তি, সম্পত্তিৰ অধিকাৰ, ঋণ, দায়বদ্ধতা, পাবলগীয়া ধনৰ লগতে এই দুই মাধ্যমৰ সৈতে জড়িত সকলো গোচৰ আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়। এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আৰম্ভণি অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' (AIR) হিচাপে হৈছিল আৰু পিছলৈ টেলিভিছন সেৱা যোগান ধৰিবলৈ দূৰদৰ্শন (DD) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। অৱশেষত, সংসদৰ এক আইনৰ জৰিয়তে প্ৰসাৰ ভাৰতী (PB) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref name="nic" /> == গঠন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে নিগমৰ সাধাৰণ পৰিদৰ্শন, নিৰ্দেশনা আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্ব প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ ওপৰত ন্যস্ত কৰিছে, যাৰ হাতত নিগমে প্ৰয়োগ কৰিব পৰা সকলো ক্ষমতা আৰু কাৰ্য সম্পাদন কৰাৰ অধিকাৰ থাকে।<ref name=pb /> প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ড তলত উল্লেখ কৰা সদস্যসকলক লৈ গঠিত: *অধ্যক্ষ (Chairman) *এজন কাৰ্যবাহী সদস্য (Executive Member) *এজন সদস্য (বিত্ত) *এজন সদস্য (কৰ্মচাৰী/Personnel) *ছয়জন অংশকালীন সদস্য (Part-time Members) *মহাপৰিপালক ([[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'|আকাশবাণী]]), ''পদেন'' (ex officio) *মহাপৰিপালক ([[দূৰদৰ্শন]]), ''পদেন'' (ex officio) *কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ এজন প্ৰতিনিধি (মন্ত্ৰ্যালয়ৰদ্বাৰা মনোনীত); আৰু *কৰ্মচাৰীসকলৰ দুজন প্ৰতিনিধি, যাৰ এজনক অভিযান্ত্ৰিক কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰপৰা নিৰ্বাচিত কৰিব আৰু আনজনক বাকী কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰপৰা নিৰ্বাচিত কৰিব। ''পদেন'' সদস্য, মনোনীত সদস্য আৰু নিৰ্বাচিত সদস্যসকলৰ বাহিৰে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]য়ে অধ্যক্ষ আৰু অন্যান্য সদস্যসকলক নিযুক্তি দিয়ে। প্ৰতি বছৰে অন্ততঃ তিনি মাহত এবাৰকৈ ব'ৰ্ডৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱাটো বাধ্যতামূলক।<ref name="pb" /> [[File:The CEO, MyGov, Gaurav Dwivedi briefing the media on the ‘Town Hall’ to mark second anniversary of MyGov, in New Delhi on August 04, 2016 (cropped).jpg|thumb|২০১৬ চনত গৌৰৱ দ্বিবেদী]] === প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ বৰ্তমানৰ সদস্যসকল === * অধ্যক্ষ – প্ৰসূন যোশী <ref name=":0">{{Cite web |title=Prasar bharati board |url=https://prasarbharati.gov.in/prasar-bharati-board/ |access-date=8 May 2025 |archive-date=6 February 2025 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) – গৌৰৱ দ্বিবেদী * সদস্য (বিত্ত) – ৰাজীৱ ৰয় * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – ৰাজীৱ ভাৰদ্বাজ ==== অংশকালীন সদস্যসকল ==== * অতিৰিক্ত সচিব আৰু তথ্য ও সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ প্ৰতিনিধি – শ্ৰীমতী নীৰজা শেখৰ<ref>{{cite news |title=Ms Neerja Sekhar appointed as Additional Secretary of I&B |url=https://whispersinthecorridors.com |access-date=2 November 2021 |agency=whispersinthecorridors}}</ref> * ''পদেন'' সদস্য – খালী * অংশকালীন সদস্য – চাইনা এন.চি. (Shaina NC), আলোক আগৰৱাল, অশোক কুমাৰ টেণ্ডন, সঞ্জয় গুপ্তা<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati gets 5 new board members |url=http://ptinews.com |access-date=7 July 2021 |agency=PTI |archive-date=2 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102111050/http://ptinews.com |url-status=live }}</ref> *<ref>{{cite news |title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms |url=https://indiatimes.com |publisher=economictimes |date=February 8, 2020}}</ref> অধ্যক্ষগৰাকীক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে নিযুক্তি দিয়ে। * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – চিইঅ' গৌৰৱ দ্বিবেদীৰ হাতত অতিৰিক্ত দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে * পদেন সদস্য – খালী * মনোনীত সদস্য – ২খন আসন খালী == ৰণনীতিগত পদক্ষেপ (২০১৭ চনৰ পৰা) == ২০২০ চনৰ মে' মাহত দূৰদৰ্শন আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ই তেওঁলোকৰ প্ৰাইম টাইম নিউজ বুলেটিনত পাকিস্তান প্ৰশাসিত কাশ্মীৰৰ মীৰপুৰ, মুজাফফৰাবাদ আৰু গিলগিটৰ বতৰৰ প্ৰতিৱেদন সম্প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পাকিস্তানে এই পদক্ষেপক প্ৰত্যাখ্যান কৰি ইয়াক অঞ্চলটোৰ স্থিতি সলনি কৰাৰ উদ্দেশ্যে কৰা এক "আইনগতভাৱে অসাৰ" কাৰ্য বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news |date=8 May 2020 |title=PoK weather forecasts will now be a regular feature on DD, AIR news bulletins |url=https://theprint.in/india/pok-weather-forecasts-will-now-be-a-regular-feature-on-dd-air-news-bulletins/417252/ |publisher=theprint |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011415/https://theprint.in/india/pok-weather-forecasts-will-now-be-a-regular-feature-on-dd-air-news-bulletins/417252/ |url-status=live }}</ref> == ভাৰতত ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰৰ সংস্কাৰ (২০১৭ চনৰ পৰা) == পুৰণি প্ৰযুক্তিসমূহৰ ঠাইত নতুন প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ২০১৭ চনৰপৰা সমগ্ৰ দেশতে ১,২০০ তকৈও অধিক পুৰণি এনালগ ট্ৰান্সমিটাৰ পৰ্যায়ক্ৰমে বন্ধ কৰা হৈছে আৰু ১৯টা স্থানত ২৩টা ডিজিটেল ট্ৰান্সমিটাৰ স্থাপন কৰা হৈছে।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati to phase out analogue Terrestrial TV transmitters by March |url=https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/prasar-bharati-to-phase-out-analogue-terrestrial-tv-transmitters-by-march/article36912242.ece |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011425/https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/prasar-bharati-to-phase-out-analogue-terrestrial-tv-transmitters-by-march/article36912242.ece |url-status=live }}</ref> == অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ ৰূপান্তৰ (২০১৭ চনৰ পৰা) == অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' ষ্টেচনৰ সংখ্যা ২০১৭ চনৰ ৪১৩ টাৰপৰা ২০২১ চনত ৪৮৫ টালৈ বৃদ্ধি পায়। অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ এফএম (FM) ষ্টেচনসমূহে এতিয়া ভাৰতৰ জনসংখ্যাৰ ৭০ শতাংশ লোকৰ ওচৰ পাইছেগৈ।<ref name="Oneindia">{{cite news |date=26 April 2022 |title=Prasar Bharti to close FY-21-22 with strong revenue growth of 13% |url=https://www.oneindia.com/india/prasar-bharti-to-close-fy-21-22-with-strong-revenue-growth-of-13-3400522.html |work=Oneindia |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011415/https://www.oneindia.com/india/prasar-bharti-to-close-fy-21-22-with-strong-revenue-growth-of-13-3400522.html |url-status=live }}</ref> == ২০১৭ চনৰপৰা ডিজিটেল বিকাশ == ২০১৭ চনৰপৰা প্ৰসাৰ ভাৰতীয়ে ডিজিটেল-প্ৰথম (digital-first) দৃষ্টিভংগীৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে, যাৰ ফলত আশাপ্ৰদ ফলাফল লাভ কৰা গৈছে। ইয়াৰ ডিজিটেল নেটৱৰ্কত বৰ্তমান ৩০০ তকৈও অধিক এক্স (টুইটাৰ) হেণ্ডেল, ১৯০টা ইউটিউব চেনেল, একাধিক নিউজ ৱেবছাইট আৰু ২ মিলিয়নতকৈও অধিক ডাউনলোড হোৱা 'নিউজঅনএয়াৰ' (NewsOnAir) এপ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। ২০১৭ চনৰপৰা ডিজিটেল নেটৱৰ্কৰ দৰ্শকৰ সংখ্যা ৬৬% বৃদ্ধি পাইছে।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati set to close year with 13% growth |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/prasar-bharati-set-to-close-year-with-13-growth-101650976964350.html |publisher=hindustantimes |date=26 April 2022 |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501044240/https://www.hindustantimes.com/india-news/prasar-bharati-set-to-close-year-with-13-growth-101650976964350.html |url-status=live }}</ref> ডিজিটেল মাধ্যম এতিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ সকলো কাৰ্যকলাপৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ পৰিছে, য’ত সমগ্ৰ নেটৱৰ্কত প্ৰতিদিনে ৮০০ তকৈও অধিক ডিজিটেল আপলোড কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত ঘৰুৱাভাৱে প্ৰস্তুত কৰা সকলো বাতৰি আৰু অনা-বাতৰি সমল ডিজিটেল প্লেটফৰ্মত অন-ডিমাণ্ড উপভোগৰ বাবে উপলব্ধ হয়। নিউজঅনএয়াৰ এপে ৰেডিঅ' আৰু টিভি সম্প্ৰচাৰৰ ২৭০ টাতকৈও অধিক লাইভ ষ্ট্ৰীমিং আগবঢ়াই এক বৈপ্লৱিক পৰিৱৰ্তন আনিছে। ২০১৭ চনৰপৰা ২০২২ চনৰ ভিতৰত প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহে অভূতপূৰ্ব বিকাশ লাভ কৰে, যাৰ ফলত ইয়াৰ বহুকেইটা ইউটিউব চেনেল 'মিলিয়ন ক্লাব' (দহ লাখ দৰ্শকৰ গোট) ত অন্তৰ্ভুক্ত হয় আৰু আন কেইবাটাও এই লক্ষ্যৰ ওচৰ চাপে। ইয়াৰ ফলত ইউটিউবৰ সৰ্বমুঠ গ্ৰাহকৰ (subscribers) সংখ্যা ২ কোটিতকৈও অধিক হৈছে। ২০২১ চনত দূৰদৰ্শন আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ ১৮৫ টাতকৈও অধিক ইউটিউব চেনেলে সামূহিকভাৱে এশ কোটিতকয়েও অধিক ভিউজ লাভ কৰে, যাৰ সৰ্বমুঠ 'ৱাটচ টাইম' ৯৪ নিযুত ঘণ্টাত উপনীত হয়।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati in 2021 – Digital/TV Viewership Highlights |url=https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/12/PIB1786588.pdf |publisher=PIB |date=31 December 2021 |archive-date=26 December 2024 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226183644/https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/12/PIB1786588.pdf |url-status=live }}</ref> ২০২১ চনত ডিডি নিউজ আৰু ডিডি নেচনেল দুয়োটাৰে ইউটিউব চেনেলে ৪০ লাখতকৈও অধিক গ্ৰাহকৰ সীমা অতিক্ৰম কৰে। প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ নিউজঅনএয়াৰ এপৰ শ্ৰোতাৰ সংখ্যা ২১ কোটি ৪০ লাখতকৈও অধিক আছিল। ইয়াৰ উপৰি উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ দুৰ্গম অঞ্চলসমূহত প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহে উল্লেখনীয় সফলতা অৰ্জন কৰে, য'ত সামূহিকভাৱে ইউটিউবত ২২০ নিযুততকৈও অধিক ভিউজ আৰু ১০ লাখতকৈও অধিক গ্ৰাহক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite news |title=Northeast powers Prasar Bharati's Digital Growth |url=https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/09/PressReleaseI-21-September.pdf |publisher=PIB |date=21 September 2021 |archive-date=2 April 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402072906/https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/09/PressReleaseI-21-September.pdf |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} rs6ga6fn3ifc8pnjej8yi3t5clordwh 623007 623006 2026-08-03T10:30:35Z Kandarpajit Kallol 6257 /* তথ্যসূত্ৰ */ 623007 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয় | chief1_name = নৱনীত কুমাৰ সেহগল | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = গৌৰৱ দ্বিবেদী (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দূৰদৰ্শন]]<br>(টেলিভিছন নেটৱৰ্ক) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>(ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক) | child3_agency = ৱেভছ<br>(অ'টিটি প্লেটফৰ্ম) | child4_agency = ডিডি ফ্ৰী ডিছ<br>(ডিটিএইচ সেৱা) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = অশ্বিনী বৈষ্ণৱ }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ([[সংস্কৃত]]: प्रसार भारती, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ', আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' বুলি অনূদিত) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ ৰাজ্যিক মালিকানাধীন ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰদ্বাৰা গঠিত এটা সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা। এই সংস্থাটো [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। ভাৰতীয় সংসদে স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে 'প্ৰসাৰ ভাৰতী' নামেৰে এটা সম্প্ৰচাৰ নিগম গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে আৰু ইয়াৰ গঠন, কাৰ্যাৱলী আৰু ক্ষমতা আদি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref name=pb>{{cite web|url=http://www.prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|title=The Prasar Bharati (Broadcasting Corporation of India) Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321145716/http://prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|archive-date=21 March 2012|url-status=dead}}</ref> এই আইনে পূৰ্বতে সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণত থকা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দূৰদৰ্শনক স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰে।<ref name=pb /> সংসদত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গৃহীত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰত এই আইনে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সন্মতি লাভ কৰে। অৱশেষত ১৯৯৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হয়। প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনখন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ লগে লগে [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] আৰু [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন)সংক্ৰান্তীয় সকলো সম্পত্তি, সম্পত্তিৰ অধিকাৰ, ঋণ, দায়বদ্ধতা, পাবলগীয়া ধনৰ লগতে এই দুই মাধ্যমৰ সৈতে জড়িত সকলো গোচৰ আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়। এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আৰম্ভণি অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' (AIR) হিচাপে হৈছিল আৰু পিছলৈ টেলিভিছন সেৱা যোগান ধৰিবলৈ দূৰদৰ্শন (DD) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। অৱশেষত, সংসদৰ এক আইনৰ জৰিয়তে প্ৰসাৰ ভাৰতী (PB) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref name="nic" /> == গঠন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে নিগমৰ সাধাৰণ পৰিদৰ্শন, নিৰ্দেশনা আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্ব প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ ওপৰত ন্যস্ত কৰিছে, যাৰ হাতত নিগমে প্ৰয়োগ কৰিব পৰা সকলো ক্ষমতা আৰু কাৰ্য সম্পাদন কৰাৰ অধিকাৰ থাকে।<ref name=pb /> প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ড তলত উল্লেখ কৰা সদস্যসকলক লৈ গঠিত: *অধ্যক্ষ (Chairman) *এজন কাৰ্যবাহী সদস্য (Executive Member) *এজন সদস্য (বিত্ত) *এজন সদস্য (কৰ্মচাৰী/Personnel) *ছয়জন অংশকালীন সদস্য (Part-time Members) *মহাপৰিপালক ([[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'|আকাশবাণী]]), ''পদেন'' (ex officio) *মহাপৰিপালক ([[দূৰদৰ্শন]]), ''পদেন'' (ex officio) *কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ এজন প্ৰতিনিধি (মন্ত্ৰ্যালয়ৰদ্বাৰা মনোনীত); আৰু *কৰ্মচাৰীসকলৰ দুজন প্ৰতিনিধি, যাৰ এজনক অভিযান্ত্ৰিক কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰপৰা নিৰ্বাচিত কৰিব আৰু আনজনক বাকী কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰপৰা নিৰ্বাচিত কৰিব। ''পদেন'' সদস্য, মনোনীত সদস্য আৰু নিৰ্বাচিত সদস্যসকলৰ বাহিৰে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]য়ে অধ্যক্ষ আৰু অন্যান্য সদস্যসকলক নিযুক্তি দিয়ে। প্ৰতি বছৰে অন্ততঃ তিনি মাহত এবাৰকৈ ব'ৰ্ডৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱাটো বাধ্যতামূলক।<ref name="pb" /> [[File:The CEO, MyGov, Gaurav Dwivedi briefing the media on the ‘Town Hall’ to mark second anniversary of MyGov, in New Delhi on August 04, 2016 (cropped).jpg|thumb|২০১৬ চনত গৌৰৱ দ্বিবেদী]] === প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ বৰ্তমানৰ সদস্যসকল === * অধ্যক্ষ – প্ৰসূন যোশী <ref name=":0">{{Cite web |title=Prasar bharati board |url=https://prasarbharati.gov.in/prasar-bharati-board/ |access-date=8 May 2025 |archive-date=6 February 2025 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) – গৌৰৱ দ্বিবেদী * সদস্য (বিত্ত) – ৰাজীৱ ৰয় * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – ৰাজীৱ ভাৰদ্বাজ ==== অংশকালীন সদস্যসকল ==== * অতিৰিক্ত সচিব আৰু তথ্য ও সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ প্ৰতিনিধি – শ্ৰীমতী নীৰজা শেখৰ<ref>{{cite news |title=Ms Neerja Sekhar appointed as Additional Secretary of I&B |url=https://whispersinthecorridors.com |access-date=2 November 2021 |agency=whispersinthecorridors}}</ref> * ''পদেন'' সদস্য – খালী * অংশকালীন সদস্য – চাইনা এন.চি. (Shaina NC), আলোক আগৰৱাল, অশোক কুমাৰ টেণ্ডন, সঞ্জয় গুপ্তা<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati gets 5 new board members |url=http://ptinews.com |access-date=7 July 2021 |agency=PTI |archive-date=2 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102111050/http://ptinews.com |url-status=live }}</ref> *<ref>{{cite news |title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms |url=https://indiatimes.com |publisher=economictimes |date=February 8, 2020}}</ref> অধ্যক্ষগৰাকীক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে নিযুক্তি দিয়ে। * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – চিইঅ' গৌৰৱ দ্বিবেদীৰ হাতত অতিৰিক্ত দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে * পদেন সদস্য – খালী * মনোনীত সদস্য – ২খন আসন খালী == ৰণনীতিগত পদক্ষেপ (২০১৭ চনৰ পৰা) == ২০২০ চনৰ মে' মাহত দূৰদৰ্শন আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ই তেওঁলোকৰ প্ৰাইম টাইম নিউজ বুলেটিনত পাকিস্তান প্ৰশাসিত কাশ্মীৰৰ মীৰপুৰ, মুজাফফৰাবাদ আৰু গিলগিটৰ বতৰৰ প্ৰতিৱেদন সম্প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পাকিস্তানে এই পদক্ষেপক প্ৰত্যাখ্যান কৰি ইয়াক অঞ্চলটোৰ স্থিতি সলনি কৰাৰ উদ্দেশ্যে কৰা এক "আইনগতভাৱে অসাৰ" কাৰ্য বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news |date=8 May 2020 |title=PoK weather forecasts will now be a regular feature on DD, AIR news bulletins |url=https://theprint.in/india/pok-weather-forecasts-will-now-be-a-regular-feature-on-dd-air-news-bulletins/417252/ |publisher=theprint |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011415/https://theprint.in/india/pok-weather-forecasts-will-now-be-a-regular-feature-on-dd-air-news-bulletins/417252/ |url-status=live }}</ref> == ভাৰতত ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰৰ সংস্কাৰ (২০১৭ চনৰ পৰা) == পুৰণি প্ৰযুক্তিসমূহৰ ঠাইত নতুন প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ২০১৭ চনৰপৰা সমগ্ৰ দেশতে ১,২০০ তকৈও অধিক পুৰণি এনালগ ট্ৰান্সমিটাৰ পৰ্যায়ক্ৰমে বন্ধ কৰা হৈছে আৰু ১৯টা স্থানত ২৩টা ডিজিটেল ট্ৰান্সমিটাৰ স্থাপন কৰা হৈছে।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati to phase out analogue Terrestrial TV transmitters by March |url=https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/prasar-bharati-to-phase-out-analogue-terrestrial-tv-transmitters-by-march/article36912242.ece |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011425/https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/prasar-bharati-to-phase-out-analogue-terrestrial-tv-transmitters-by-march/article36912242.ece |url-status=live }}</ref> == অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ ৰূপান্তৰ (২০১৭ চনৰ পৰা) == অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' ষ্টেচনৰ সংখ্যা ২০১৭ চনৰ ৪১৩ টাৰপৰা ২০২১ চনত ৪৮৫ টালৈ বৃদ্ধি পায়। অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ এফএম (FM) ষ্টেচনসমূহে এতিয়া ভাৰতৰ জনসংখ্যাৰ ৭০ শতাংশ লোকৰ ওচৰ পাইছেগৈ।<ref name="Oneindia">{{cite news |date=26 April 2022 |title=Prasar Bharti to close FY-21-22 with strong revenue growth of 13% |url=https://www.oneindia.com/india/prasar-bharti-to-close-fy-21-22-with-strong-revenue-growth-of-13-3400522.html |work=Oneindia |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011415/https://www.oneindia.com/india/prasar-bharti-to-close-fy-21-22-with-strong-revenue-growth-of-13-3400522.html |url-status=live }}</ref> == ২০১৭ চনৰপৰা ডিজিটেল বিকাশ == ২০১৭ চনৰপৰা প্ৰসাৰ ভাৰতীয়ে ডিজিটেল-প্ৰথম (digital-first) দৃষ্টিভংগীৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে, যাৰ ফলত আশাপ্ৰদ ফলাফল লাভ কৰা গৈছে। ইয়াৰ ডিজিটেল নেটৱৰ্কত বৰ্তমান ৩০০ তকৈও অধিক এক্স (টুইটাৰ) হেণ্ডেল, ১৯০টা ইউটিউব চেনেল, একাধিক নিউজ ৱেবছাইট আৰু ২ মিলিয়নতকৈও অধিক ডাউনলোড হোৱা 'নিউজঅনএয়াৰ' (NewsOnAir) এপ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। ২০১৭ চনৰপৰা ডিজিটেল নেটৱৰ্কৰ দৰ্শকৰ সংখ্যা ৬৬% বৃদ্ধি পাইছে।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati set to close year with 13% growth |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/prasar-bharati-set-to-close-year-with-13-growth-101650976964350.html |publisher=hindustantimes |date=26 April 2022 |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501044240/https://www.hindustantimes.com/india-news/prasar-bharati-set-to-close-year-with-13-growth-101650976964350.html |url-status=live }}</ref> ডিজিটেল মাধ্যম এতিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ সকলো কাৰ্যকলাপৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ পৰিছে, য’ত সমগ্ৰ নেটৱৰ্কত প্ৰতিদিনে ৮০০ তকৈও অধিক ডিজিটেল আপলোড কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত ঘৰুৱাভাৱে প্ৰস্তুত কৰা সকলো বাতৰি আৰু অনা-বাতৰি সমল ডিজিটেল প্লেটফৰ্মত অন-ডিমাণ্ড উপভোগৰ বাবে উপলব্ধ হয়। নিউজঅনএয়াৰ এপে ৰেডিঅ' আৰু টিভি সম্প্ৰচাৰৰ ২৭০ টাতকৈও অধিক লাইভ ষ্ট্ৰীমিং আগবঢ়াই এক বৈপ্লৱিক পৰিৱৰ্তন আনিছে। ২০১৭ চনৰপৰা ২০২২ চনৰ ভিতৰত প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহে অভূতপূৰ্ব বিকাশ লাভ কৰে, যাৰ ফলত ইয়াৰ বহুকেইটা ইউটিউব চেনেল 'মিলিয়ন ক্লাব' (দহ লাখ দৰ্শকৰ গোট) ত অন্তৰ্ভুক্ত হয় আৰু আন কেইবাটাও এই লক্ষ্যৰ ওচৰ চাপে। ইয়াৰ ফলত ইউটিউবৰ সৰ্বমুঠ গ্ৰাহকৰ (subscribers) সংখ্যা ২ কোটিতকৈও অধিক হৈছে। ২০২১ চনত দূৰদৰ্শন আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ ১৮৫ টাতকৈও অধিক ইউটিউব চেনেলে সামূহিকভাৱে এশ কোটিতকয়েও অধিক ভিউজ লাভ কৰে, যাৰ সৰ্বমুঠ 'ৱাটচ টাইম' ৯৪ নিযুত ঘণ্টাত উপনীত হয়।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati in 2021 – Digital/TV Viewership Highlights |url=https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/12/PIB1786588.pdf |publisher=PIB |date=31 December 2021 |archive-date=26 December 2024 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226183644/https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/12/PIB1786588.pdf |url-status=live }}</ref> ২০২১ চনত ডিডি নিউজ আৰু ডিডি নেচনেল দুয়োটাৰে ইউটিউব চেনেলে ৪০ লাখতকৈও অধিক গ্ৰাহকৰ সীমা অতিক্ৰম কৰে। প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ নিউজঅনএয়াৰ এপৰ শ্ৰোতাৰ সংখ্যা ২১ কোটি ৪০ লাখতকৈও অধিক আছিল। ইয়াৰ উপৰি উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ দুৰ্গম অঞ্চলসমূহত প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহে উল্লেখনীয় সফলতা অৰ্জন কৰে, য'ত সামূহিকভাৱে ইউটিউবত ২২০ নিযুততকৈও অধিক ভিউজ আৰু ১০ লাখতকৈও অধিক গ্ৰাহক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite news |title=Northeast powers Prasar Bharati's Digital Growth |url=https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/09/PressReleaseI-21-September.pdf |publisher=PIB |date=21 September 2021 |archive-date=2 April 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402072906/https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/09/PressReleaseI-21-September.pdf |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://prasarbharati.gov.in/ Prasar Bharati India] *[https://newsonair.gov.in/ NewsOnAir] *[https://ddnews.gov.in/ DD News] cm8grj6cv38i1ktqsqfxgi97469kigy 623008 623007 2026-08-03T10:32:11Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:দূৰদৰ্শন]] using [[WP:HC|HotCat]] 623008 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = প্ৰসাৰ ভাৰতী | native_name_a = | nativename_r = | logo = | formed = {{Start date and age|df=y|1997|11|23}} | headquarters = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | preceding2 = | jurisdiction = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | parent_department = তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয় | chief1_name = নৱনীত কুমাৰ সেহগল | chief1_position = অধ্যক্ষ | chief2_name = গৌৰৱ দ্বিবেদী (আই.এ.এছ.) | chief2_position = মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | child1_agency = [[দূৰদৰ্শন]]<br>(টেলিভিছন নেটৱৰ্ক) | child2_agency = [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']]<br>(ৰেডিঅ' নেটৱৰ্ক) | child3_agency = ৱেভছ<br>(অ'টিটি প্লেটফৰ্ম) | child4_agency = ডিডি ফ্ৰী ডিছ<br>(ডিটিএইচ সেৱা) | website = {{URL|http://www.prasarbharati.gov.in}} | minister8_pfo = অশ্বিনী বৈষ্ণৱ }} '''প্ৰসাৰ ভাৰতী''' ([[সংস্কৃত]]: प्रसार भारती, অৰ্থাৎ 'ভাৰতীয় কণ্ঠৰ প্ৰসাৰণ', আনুষ্ঠানিকভাৱে ইংৰাজীত '''ইণ্ডিয়ান ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন''' বুলি অনূদিত) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ ৰাজ্যিক মালিকানাধীন ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰক। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ই সংসদৰ এক আইনৰদ্বাৰা গঠিত এটা সংবিধিবদ্ধ স্বায়ত্ত্বশাসিত সংস্থা। এই সংস্থাটো [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন সম্প্ৰচাৰক) আৰু [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] (ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক) - এই দুয়োটাকে লৈ গঠিত। পূৰ্বতে এই দুয়োটা মাধ্যম তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ অধীনস্থ মিডিয়া গোট আছিল। ভাৰতীয় সংসদে স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্যে ১৯৯০ চনতে প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন পাছ কৰিছিল, কিন্তু ১৯৯৭ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰলৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=nic>{{cite web|url=http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|title=Prasar Bharati Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-date=3 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603032158/http://pib.nic.in/focus/fomore/prasar.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Prasar Bharati |url=https://prasarbharati.gov.in/ |website=Prasar Bharati |access-date=8 May 2024 |archive-date=2 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240502124018/https://prasarbharati.gov.in/ |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ড° এ. সূৰ্য প্ৰকাশৰ পিছত, ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত নৱনীত কুমাৰ সেহগলে প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|access-date=31 August 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413062005/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-surya-prakash-demits-prasar-bharati-chairmans-office-after-two-terms/articleshow/74034480.cms|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান গৌৰৱ দ্বিবেদী প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ ২০২২ চনৰ জুন মাহলৈকে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা শশী শেখৰ ভেম্পটিৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ৰয়টাৰ্ছ ইনষ্টিটিউট ডিজিটেল নিউজ ৰিপৰ্ট ২০২১-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে [[ডিডি নিউজ]] আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ বিশ্বাসযোগ্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{cite news |title=Digital News Report 2021 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/digital-news-report/2021 |agency=reutersinstitute}}</ref> == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে 'প্ৰসাৰ ভাৰতী' নামেৰে এটা সম্প্ৰচাৰ নিগম গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে আৰু ইয়াৰ গঠন, কাৰ্যাৱলী আৰু ক্ষমতা আদি নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref name=pb>{{cite web|url=http://www.prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|title=The Prasar Bharati (Broadcasting Corporation of India) Act, 1990|access-date=21 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120321145716/http://prasarbharati.gov.in/Corporate/pb+act|archive-date=21 March 2012|url-status=dead}}</ref> এই আইনে পূৰ্বতে সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণত থকা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' আৰু দূৰদৰ্শনক স্বায়ত্ত্বশাসন প্ৰদান কৰে।<ref name=pb /> সংসদত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গৃহীত হোৱাৰ পিছত ১৯৯০ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰত এই আইনে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সন্মতি লাভ কৰে। অৱশেষত ১৯৯৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হয়। প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনখন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ লগে লগে [[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ']] আৰু [[দূৰদৰ্শন]] (টেলিভিছন)সংক্ৰান্তীয় সকলো সম্পত্তি, সম্পত্তিৰ অধিকাৰ, ঋণ, দায়বদ্ধতা, পাবলগীয়া ধনৰ লগতে এই দুই মাধ্যমৰ সৈতে জড়িত সকলো গোচৰ আৰু আইনী প্ৰক্ৰিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়। এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আৰম্ভণি অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' (AIR) হিচাপে হৈছিল আৰু পিছলৈ টেলিভিছন সেৱা যোগান ধৰিবলৈ দূৰদৰ্শন (DD) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। অৱশেষত, সংসদৰ এক আইনৰ জৰিয়তে প্ৰসাৰ ভাৰতী (PB) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref name="nic" /> == গঠন == প্ৰসাৰ ভাৰতী আইনে নিগমৰ সাধাৰণ পৰিদৰ্শন, নিৰ্দেশনা আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্ব প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ ওপৰত ন্যস্ত কৰিছে, যাৰ হাতত নিগমে প্ৰয়োগ কৰিব পৰা সকলো ক্ষমতা আৰু কাৰ্য সম্পাদন কৰাৰ অধিকাৰ থাকে।<ref name=pb /> প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ড তলত উল্লেখ কৰা সদস্যসকলক লৈ গঠিত: *অধ্যক্ষ (Chairman) *এজন কাৰ্যবাহী সদস্য (Executive Member) *এজন সদস্য (বিত্ত) *এজন সদস্য (কৰ্মচাৰী/Personnel) *ছয়জন অংশকালীন সদস্য (Part-time Members) *মহাপৰিপালক ([[অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'|আকাশবাণী]]), ''পদেন'' (ex officio) *মহাপৰিপালক ([[দূৰদৰ্শন]]), ''পদেন'' (ex officio) *কেন্দ্ৰীয় তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ এজন প্ৰতিনিধি (মন্ত্ৰ্যালয়ৰদ্বাৰা মনোনীত); আৰু *কৰ্মচাৰীসকলৰ দুজন প্ৰতিনিধি, যাৰ এজনক অভিযান্ত্ৰিক কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰপৰা নিৰ্বাচিত কৰিব আৰু আনজনক বাকী কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ মাজৰপৰা নিৰ্বাচিত কৰিব। ''পদেন'' সদস্য, মনোনীত সদস্য আৰু নিৰ্বাচিত সদস্যসকলৰ বাহিৰে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]য়ে অধ্যক্ষ আৰু অন্যান্য সদস্যসকলক নিযুক্তি দিয়ে। প্ৰতি বছৰে অন্ততঃ তিনি মাহত এবাৰকৈ ব'ৰ্ডৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱাটো বাধ্যতামূলক।<ref name="pb" /> [[File:The CEO, MyGov, Gaurav Dwivedi briefing the media on the ‘Town Hall’ to mark second anniversary of MyGov, in New Delhi on August 04, 2016 (cropped).jpg|thumb|২০১৬ চনত গৌৰৱ দ্বিবেদী]] === প্ৰসাৰ ভাৰতী ব'ৰ্ডৰ বৰ্তমানৰ সদস্যসকল === * অধ্যক্ষ – প্ৰসূন যোশী <ref name=":0">{{Cite web |title=Prasar bharati board |url=https://prasarbharati.gov.in/prasar-bharati-board/ |access-date=8 May 2025 |archive-date=6 February 2025 |archive-url=https://archive.org |url-status=live }}</ref> * মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) – গৌৰৱ দ্বিবেদী * সদস্য (বিত্ত) – ৰাজীৱ ৰয় * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – ৰাজীৱ ভাৰদ্বাজ ==== অংশকালীন সদস্যসকল ==== * অতিৰিক্ত সচিব আৰু তথ্য ও সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ প্ৰতিনিধি – শ্ৰীমতী নীৰজা শেখৰ<ref>{{cite news |title=Ms Neerja Sekhar appointed as Additional Secretary of I&B |url=https://whispersinthecorridors.com |access-date=2 November 2021 |agency=whispersinthecorridors}}</ref> * ''পদেন'' সদস্য – খালী * অংশকালীন সদস্য – চাইনা এন.চি. (Shaina NC), আলোক আগৰৱাল, অশোক কুমাৰ টেণ্ডন, সঞ্জয় গুপ্তা<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati gets 5 new board members |url=http://ptinews.com |access-date=7 July 2021 |agency=PTI |archive-date=2 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102111050/http://ptinews.com |url-status=live }}</ref> *<ref>{{cite news |title=A Surya Prakash demits Prasar Bharati chairman's office after two terms |url=https://indiatimes.com |publisher=economictimes |date=February 8, 2020}}</ref> অধ্যক্ষগৰাকীক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে নিযুক্তি দিয়ে। * সদস্য (কৰ্মচাৰী) – চিইঅ' গৌৰৱ দ্বিবেদীৰ হাতত অতিৰিক্ত দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে * পদেন সদস্য – খালী * মনোনীত সদস্য – ২খন আসন খালী == ৰণনীতিগত পদক্ষেপ (২০১৭ চনৰ পৰা) == ২০২০ চনৰ মে' মাহত দূৰদৰ্শন আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ই তেওঁলোকৰ প্ৰাইম টাইম নিউজ বুলেটিনত পাকিস্তান প্ৰশাসিত কাশ্মীৰৰ মীৰপুৰ, মুজাফফৰাবাদ আৰু গিলগিটৰ বতৰৰ প্ৰতিৱেদন সম্প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পাকিস্তানে এই পদক্ষেপক প্ৰত্যাখ্যান কৰি ইয়াক অঞ্চলটোৰ স্থিতি সলনি কৰাৰ উদ্দেশ্যে কৰা এক "আইনগতভাৱে অসাৰ" কাৰ্য বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news |date=8 May 2020 |title=PoK weather forecasts will now be a regular feature on DD, AIR news bulletins |url=https://theprint.in/india/pok-weather-forecasts-will-now-be-a-regular-feature-on-dd-air-news-bulletins/417252/ |publisher=theprint |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011415/https://theprint.in/india/pok-weather-forecasts-will-now-be-a-regular-feature-on-dd-air-news-bulletins/417252/ |url-status=live }}</ref> == ভাৰতত ৰাজহুৱা সম্প্ৰচাৰৰ সংস্কাৰ (২০১৭ চনৰ পৰা) == পুৰণি প্ৰযুক্তিসমূহৰ ঠাইত নতুন প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ২০১৭ চনৰপৰা সমগ্ৰ দেশতে ১,২০০ তকৈও অধিক পুৰণি এনালগ ট্ৰান্সমিটাৰ পৰ্যায়ক্ৰমে বন্ধ কৰা হৈছে আৰু ১৯টা স্থানত ২৩টা ডিজিটেল ট্ৰান্সমিটাৰ স্থাপন কৰা হৈছে।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati to phase out analogue Terrestrial TV transmitters by March |url=https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/prasar-bharati-to-phase-out-analogue-terrestrial-tv-transmitters-by-march/article36912242.ece |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011425/https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/prasar-bharati-to-phase-out-analogue-terrestrial-tv-transmitters-by-march/article36912242.ece |url-status=live }}</ref> == অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ ৰূপান্তৰ (২০১৭ চনৰ পৰা) == অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ' ষ্টেচনৰ সংখ্যা ২০১৭ চনৰ ৪১৩ টাৰপৰা ২০২১ চনত ৪৮৫ টালৈ বৃদ্ধি পায়। অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ এফএম (FM) ষ্টেচনসমূহে এতিয়া ভাৰতৰ জনসংখ্যাৰ ৭০ শতাংশ লোকৰ ওচৰ পাইছেগৈ।<ref name="Oneindia">{{cite news |date=26 April 2022 |title=Prasar Bharti to close FY-21-22 with strong revenue growth of 13% |url=https://www.oneindia.com/india/prasar-bharti-to-close-fy-21-22-with-strong-revenue-growth-of-13-3400522.html |work=Oneindia |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501011415/https://www.oneindia.com/india/prasar-bharti-to-close-fy-21-22-with-strong-revenue-growth-of-13-3400522.html |url-status=live }}</ref> == ২০১৭ চনৰপৰা ডিজিটেল বিকাশ == ২০১৭ চনৰপৰা প্ৰসাৰ ভাৰতীয়ে ডিজিটেল-প্ৰথম (digital-first) দৃষ্টিভংগীৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে, যাৰ ফলত আশাপ্ৰদ ফলাফল লাভ কৰা গৈছে। ইয়াৰ ডিজিটেল নেটৱৰ্কত বৰ্তমান ৩০০ তকৈও অধিক এক্স (টুইটাৰ) হেণ্ডেল, ১৯০টা ইউটিউব চেনেল, একাধিক নিউজ ৱেবছাইট আৰু ২ মিলিয়নতকৈও অধিক ডাউনলোড হোৱা 'নিউজঅনএয়াৰ' (NewsOnAir) এপ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। ২০১৭ চনৰপৰা ডিজিটেল নেটৱৰ্কৰ দৰ্শকৰ সংখ্যা ৬৬% বৃদ্ধি পাইছে।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati set to close year with 13% growth |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/prasar-bharati-set-to-close-year-with-13-growth-101650976964350.html |publisher=hindustantimes |date=26 April 2022 |archive-date=1 May 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501044240/https://www.hindustantimes.com/india-news/prasar-bharati-set-to-close-year-with-13-growth-101650976964350.html |url-status=live }}</ref> ডিজিটেল মাধ্যম এতিয়া প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ সকলো কাৰ্যকলাপৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হৈ পৰিছে, য’ত সমগ্ৰ নেটৱৰ্কত প্ৰতিদিনে ৮০০ তকৈও অধিক ডিজিটেল আপলোড কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত ঘৰুৱাভাৱে প্ৰস্তুত কৰা সকলো বাতৰি আৰু অনা-বাতৰি সমল ডিজিটেল প্লেটফৰ্মত অন-ডিমাণ্ড উপভোগৰ বাবে উপলব্ধ হয়। নিউজঅনএয়াৰ এপে ৰেডিঅ' আৰু টিভি সম্প্ৰচাৰৰ ২৭০ টাতকৈও অধিক লাইভ ষ্ট্ৰীমিং আগবঢ়াই এক বৈপ্লৱিক পৰিৱৰ্তন আনিছে। ২০১৭ চনৰপৰা ২০২২ চনৰ ভিতৰত প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহে অভূতপূৰ্ব বিকাশ লাভ কৰে, যাৰ ফলত ইয়াৰ বহুকেইটা ইউটিউব চেনেল 'মিলিয়ন ক্লাব' (দহ লাখ দৰ্শকৰ গোট) ত অন্তৰ্ভুক্ত হয় আৰু আন কেইবাটাও এই লক্ষ্যৰ ওচৰ চাপে। ইয়াৰ ফলত ইউটিউবৰ সৰ্বমুঠ গ্ৰাহকৰ (subscribers) সংখ্যা ২ কোটিতকৈও অধিক হৈছে। ২০২১ চনত দূৰদৰ্শন আৰু অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ ১৮৫ টাতকৈও অধিক ইউটিউব চেনেলে সামূহিকভাৱে এশ কোটিতকয়েও অধিক ভিউজ লাভ কৰে, যাৰ সৰ্বমুঠ 'ৱাটচ টাইম' ৯৪ নিযুত ঘণ্টাত উপনীত হয়।<ref>{{cite news |title=Prasar Bharati in 2021 – Digital/TV Viewership Highlights |url=https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/12/PIB1786588.pdf |publisher=PIB |date=31 December 2021 |archive-date=26 December 2024 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226183644/https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/12/PIB1786588.pdf |url-status=live }}</ref> ২০২১ চনত ডিডি নিউজ আৰু ডিডি নেচনেল দুয়োটাৰে ইউটিউব চেনেলে ৪০ লাখতকৈও অধিক গ্ৰাহকৰ সীমা অতিক্ৰম কৰে। প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ নিউজঅনএয়াৰ এপৰ শ্ৰোতাৰ সংখ্যা ২১ কোটি ৪০ লাখতকৈও অধিক আছিল। ইয়াৰ উপৰি উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ দুৰ্গম অঞ্চলসমূহত প্ৰসাৰ ভাৰতীৰ ডিজিটেল প্লেটফৰ্মসমূহে উল্লেখনীয় সফলতা অৰ্জন কৰে, য'ত সামূহিকভাৱে ইউটিউবত ২২০ নিযুততকৈও অধিক ভিউজ আৰু ১০ লাখতকৈও অধিক গ্ৰাহক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite news |title=Northeast powers Prasar Bharati's Digital Growth |url=https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/09/PressReleaseI-21-September.pdf |publisher=PIB |date=21 September 2021 |archive-date=2 April 2023 |access-date=8 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402072906/https://prasarbharati.gov.in/wp-content/uploads/2021/09/PressReleaseI-21-September.pdf |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://prasarbharati.gov.in/ Prasar Bharati India] *[https://newsonair.gov.in/ NewsOnAir] *[https://ddnews.gov.in/ DD News] [[শ্ৰেণী:দূৰদৰ্শন]] d0n3fyg0r3y55lrm7gipttp2uw68dj3 0 138326 623011 2026-08-03T10:50:21Z AjayDas 12623 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox body of water | name = ভেম্বনাদ হ্ৰদ | native_name = | image = Kumarkom.jpg | caption = ভেম্বনাদ হ্ৰদ | alt = ভেম্বনাদ হ্ৰদত থকা হাউচবোট | pushpin_map = India Kerala | pushpin_alt = ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ অৱস্থান | image_bathymetry = | caption_bat... 623011 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = ভেম্বনাদ হ্ৰদ | native_name = | image = Kumarkom.jpg | caption = ভেম্বনাদ হ্ৰদ | alt = ভেম্বনাদ হ্ৰদত থকা হাউচবোট | pushpin_map = India Kerala | pushpin_alt = ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ অৱস্থান | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = | coordinates = {{coord|9|51|N|76|21|E|region:IN_type:waterbody|display=inline,title}} | type = | inflow = অছেনক’ভিল, মণিমালা, মীনচিল, মুবাত্তুপুঝা, পম্বা, পেৰিয়াৰ | outflow = কেইবাটাও খাল | catchment = | countries = ভাৰত | length = {{cvt|96.5|km}} | width = {{cvt|14|km}} | area = {{cvt|2033|km2}} | depth = | max_depth = {{cvt|12|m}} | volume = | residence_time = | shore = | elevation = {{cvt|0|m}} | islands = পাথীৰামনল, পেৰুম্বালাম, পাল্লিপ্পুৰম, কুম্বালাংগী | settlements = কোট্টায়ম, আলাপ্পুয়া, কোচি, চেৰ্থালা | module = {{Designation list |embed = yes |designation1 = Ramsar |designation1_offname = Vembanad-Kol Wetland |designation1_date = 19 August 2002 }} | date_flooded = ১৩৪১ (সম্ভৱপৰ) }} '''ভেম্বনাদ''' ভাৰতৰ আটাইতকৈ দীঘল হ্ৰদ। এইখন কেৰালা ৰাজ্যৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হ্ৰদ। এই হ্ৰদটোৰ মাটিকালি ২০৩৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। ইয়াৰ সৰ্বাধিক দৈৰ্ঘ্য ৯৬.৫ কিলোমিটাৰ।<ref>Ayub, Akber (ed), ''Kerala: Maps & More'', 2006 edition 2007 reprint, p. 48, Stark World Publishing, Bangalore, {{ISBN|81-902505-2-3 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://iahs.info |title=Vembanad - Kol Wetland |publisher=R. Gopakumar and Kaoru Takara, Centre for Water Resources Development and management, Kozhikode |access-date=2011-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721210857/http://iahs.info |archive-date=2011-07-21 |url-status=dead}}</ref> এই হ্ৰদটো কেৰালাৰ তিনিখন জিলাত বিস্তৃত হৈ আছে। কোট্টায়ম, বাইকম আৰু চাংগানাচেৰীত ইয়াক ভেম্বনাদ হ্ৰদ বোলা হয়। আলাপ্পুয়া, পুন্নপ্ৰা আৰু কুত্তানাদত ইয়াক পুন্নমদা হ্ৰদ বোলা হয়। কোচিত ইয়াক কোচি হ্ৰদ বুলি জনা যায়। কোচি হ্ৰদৰ অংশত কেইবাটাও সৰু দ্বীপ আছে। তাৰ ভিতৰত ভাইপিন, মুলাভুকাড, মৰاডু, উদয়ম্পেৰুৰ, ভাল্লাৰপদম আৰু ৱিলিংডন দ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত। ৱিলিংডন আৰু ভাল্লাৰপদম দ্বীপৰ আশে-পাশে কোচি বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। কুত্তানাদ অঞ্চলক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলি কোৱা হয়। এই ঠাইখনৰ উচ্চতা ভাৰতৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ কম। পৃথিৱীৰ ভিতৰতে সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা কম সংখ্যক ঠাইৰ ভিতৰত ই অন্যতম।<ref>{{Cite news |title=Kerala Boat Ferries Lone Passenger To Help Her Take Exam |url=https://ndtv.com |last=Press Trust of India |date=1 June 2020 |access-date=17 November 2020 |work=NDTV |archive-date=16 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116093316/https://ndtv.com |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://hindu.com |title=Thirst below sea level |last=Suchitra |first=M |date=13 August 2003 |work=[[The Hindu]] |access-date=17 November 2020 |archive-url=https://archive.org |archive-date=22 September 2019 }}</ref> কুত্তানাদ অঞ্চলটো ভেম্বনাদৰ দক্ষিণ অংশত অৱস্থিত। এই হ্ৰদৰ এটা অংশত নেহৰু ট্ৰফী নৌকা দৌৰ অনুষ্ঠিত হয়। ভেম্বনাদৰ কিছুমান অঞ্চলত উচ্চ মাত্ৰাৰ প্ৰদূষণ ধৰা পৰিছে। ভাৰত চৰকাৰে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰ্দ্ৰভূমি সংৰক্ষণ কাৰ্যসূচীৰ অধীনত এই ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমিক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে। == ভূগোল আৰু জলবিজ্ঞান == [[File:Location of Vembanad Lake Kerala.png|thumb|left|100px|কেৰালাত অৱস্থান]] ভেম্বনাদ হ্ৰদটো ৯৬.৫ কিলোমিটাৰ দীঘল। ই ভাৰতৰ আটাইতকৈ দীঘল হ্ৰদ। ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাটোৱে ২০Mz.০২ বৰ্গ কিলোমিটাৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি আছে।<ref>{{cite web| url = http://iahs.info| title = Vembanad - Kol Wetland| publisher = R. Gopakumar and Kaoru Takara, Centre for Water Resources Development and management, Kozhikode| access-date = 2011-02-07| archive-url = https://web.archive.org/web/20110721210857/http://iahs.info| archive-date = 2011-07-21| url-status=dead| df = }}</ref> ই ভাৰতৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থা। ইয়াৰে ৩৯৮.১২ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকা গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত অৱস্থিত। মুঠ ৭৬৩.২৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকা সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ ১ মিটাৰতকৈও কম উচ্চতাত আছে। এই হ্ৰদটো আলাপ্পুয়া, কোট্টায়ম আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ সীমান্তত অৱস্থিত। ই সাগৰ পৃষ্ঠৰ উচ্চতাত আছে। এখন ঠেক নদীদ্বীপ বা বালিময় অঞ্চলে ইয়াক লাক্ষাদ্বীপ সাগৰৰ পৰা পৃথক কৰি ৰাখিছে। কিছুমান খালে এই হ্ৰদটোক উত্তৰ আৰু দক্ষিণৰ অন্যান্য উপকূলীয় হ্ৰদৰ সৈতে সংযোগ কৰে। হ্ৰদটোৱে পাথীৰামনল, পেৰুম্বালাম আৰু পাল্লিপ্পuৰম দ্বীপক বেষ্টন কৰি ৰাখিছে। ভেম্বনাদ হ্ৰদটো ইয়াৰ আটাইতকৈ বহুেল অংশত প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ বহল। এই হ্ৰদটো ভেম্বনাদ-কোল আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাৰ এটা অংশ। এই ব্যৱস্থাটো দক্ষিণে আলাপ্পুয়াৰ পৰা উত্তৰে আঝিক্কোডেলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ৯৬.৫ কিলোমিটাৰতকৈ অলপ বেছি। এই হ্ৰদটোলৈ ১০খন নদী বৈ আহিছে। ইয়াৰ ভিতৰত মধ্য কেৰালাৰ ছয়খন প্ৰধান নদী অন্তৰ্ভুক্ত। সেইবোৰ হ’ল— অছেনক’ভিল, মণিমালা নদী, মীনচিল নদী, মুবাত্তুপুঝা নদী, পম্বা নদী আৰু পেৰিয়াৰ নদী। এই হ্ৰদটোৱে নিষ্কাষণ কৰা মুঠ এলেকা ১৫,৭৭০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{cite web |url=http://kerenvis.nic.in |title=Ramsar Sites In Kerala |publisher=ENVIS Centre, Kerala |access-date=7 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721171629/http://kerenvis.nic.in |archive-date=21 July 2011 |url-status=dead }}</ref> এই মাটিকেলি কেৰালাৰ মুঠ মাটিকালিৰ ৪০ শতাংশ। ইয়াৰ বাৰ্ষিক পৃষ্ঠীয় পানীৰ প্ৰবাহ ২১,৯০০ মিলিমিটাৰ। ই ৰাজ্যখনৰ মুঠ উপৰিভাগৰ পানীৰ উৎসৰ প্ৰায় ৩০ শতাংশ। এই হ্ৰদৰ পাৰৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় স্থানটো হ’ল কুমাৰকোম পৰ্যটন গাঁও। এইখন হ্ৰদৰ পূব উপকূলত অৱস্থিত।<ref>{{cite web |title=Kumarakom |url=http://keralatourism.org |access-date=21 June 2012 |archive-date=16 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716231211/http://keralatourism.org |url-status=dead }}</ref> কুমাৰকোম পক্ষী অভয়াৰণ্যখন কুমাৰকোম গাঁৱৰ উত্তৰ প্ৰান্তত অৱস্থিত। ২০০২ চনত ৰামচাৰ সন্মিলনৰ নীতি অনুসৰি ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাটোক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰ্দ্ৰভূমিৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। কেৰালা ৰাজ্যৰ তিনিখন ৰামচাৰ ক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত এইখন আটাইতকৈ ডাঙৰ। বিগত শতিকাত ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ বহু মাটি উদ্ধাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত ইয়াৰ পানীৰ এলেকা ১৯১৭ চনৰ ২৯০.৮৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰৰ পৰা হ্ৰাস পাই ১৯৭১ চনত ২২৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু ১৯৯০ চনত ২১৩.২৮ বৰ্গ কিলোমিটাৰ হৈছে। a8ochhmncrnswmzou54a3sjz9m42xzu 623012 623011 2026-08-03T11:03:51Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 623012 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = ভেম্বনাদ হ্ৰদ | native_name = | image = Kumarkom.jpg | caption = ভেম্বনাদ হ্ৰদ | alt = ভেম্বনাদ হ্ৰদত থকা হাউচবোট | pushpin_map = India Kerala | pushpin_alt = ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ অৱস্থান | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = | coordinates = {{coord|9|51|N|76|21|E|region:IN_type:waterbody|display=inline,title}} | type = | inflow = অছেনক’ভিল, মণিমালা, মীনচিল, মুবাত্তুপুঝা, [[পম্বা নদী]], [[পেৰিয়াৰ নদী]] | outflow = কেইবাটাও খাল | catchment = | countries = ভাৰত | length = {{cvt|96.5|km}} | width = {{cvt|14|km}} | area = {{cvt|2033|km2}} | depth = | max_depth = {{cvt|12|m}} | volume = | residence_time = | shore = | elevation = {{cvt|0|m}} | islands = পাথীৰামনল, পেৰুম্বালাম, পাল্লিপ্পুৰম, কুম্বালাংগী | settlements = কোট্টায়ম, আলাপ্পুয়া, কোচি, চেৰ্থালা | module = {{Designation list |embed = yes |designation1 = Ramsar |designation1_offname = Vembanad-Kol Wetland |designation1_date = 19 August 2002 }} | date_flooded = ১৩৪১ (সম্ভৱপৰ) }} '''ভেম্বনাদ'''{{en|Vembanad}} [[ভাৰত]]ৰ আটাইতকৈ দীঘল হ্ৰদ। এইখন [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হ্ৰদ। এই হ্ৰদটোৰ মাটি-কালি ২০৩৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। ইয়াৰ সৰ্বাধিক দৈৰ্ঘ্য ৯৬.৫ কিলোমিটাৰ।<ref>Ayub, Akber (ed), ''Kerala: Maps & More'', 2006 edition 2007 reprint, p. 48, Stark World Publishing, Bangalore, {{ISBN|81-902505-2-3 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://iahs.info |title=Vembanad - Kol Wetland |publisher=R. Gopakumar and Kaoru Takara, Centre for Water Resources Development and management, Kozhikode |access-date=2011-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721210857/http://iahs.info |archive-date=2011-07-21 |url-status=dead}}</ref> এই হ্ৰদটো কেৰালাৰ তিনিখন জিলাত বিস্তৃত হৈ আছে। কোট্টায়ম, বাইকম আৰু চাংগানাচেৰীত ইয়াক ভেম্বনাদ হ্ৰদ বোলা হয়। আলাপ্পুয়া, পুন্নপ্ৰা আৰু কুত্তানাদত ইয়াক পুন্নমদা হ্ৰদ বোলা হয়। [[কোচি]]ত ইয়াক কোচি হ্ৰদ বুলি জনা যায়। কোচি হ্ৰদৰ অংশত কেইবাটাও সৰু দ্বীপ আছে। তাৰ ভিতৰত ভাইপিন, মুলাভুকাড, মৰاডু, উদয়ম্পেৰুৰ, ভাল্লাৰপদম আৰু ৱিলিংডন দ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত। ৱিলিংডন আৰু ভাল্লাৰপদম দ্বীপৰ আশে-পাশে কোচি বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। কুত্তানাদ অঞ্চলক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলি কোৱা হয়। এই ঠাইখনৰ উচ্চতা ভাৰতৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ কম। পৃথিৱীৰ ভিতৰতে সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা কমসংখ্যক ঠাইৰ ভিতৰত ই অন্যতম।<ref>{{Cite news |title=Kerala Boat Ferries Lone Passenger To Help Her Take Exam |url=https://ndtv.com |last=Press Trust of India |date=1 June 2020 |access-date=17 November 2020 |work=NDTV |archive-date=16 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116093316/https://ndtv.com |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://hindu.com |title=Thirst below sea level |last=Suchitra |first=M |date=13 August 2003 |work=[[The Hindu]] |access-date=17 November 2020 |archive-url=https://archive.org |archive-date=22 September 2019 }}</ref> কুত্তানাদ অঞ্চলটো ভেম্বনাদৰ দক্ষিণ অংশত অৱস্থিত। এই হ্ৰদৰ এটা অংশত নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল অনুষ্ঠিত হয়। ভেম্বনাদৰ কিছুমান অঞ্চলত উচ্চ মাত্ৰাৰ প্ৰদূষণ ধৰা পৰিছে। ভাৰত চৰকাৰে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰ্দ্ৰভূমি সংৰক্ষণ কাৰ্যসূচীৰ অধীনত এই ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমিক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে। == ভূগোল আৰু জলবিজ্ঞান == [[File:Location of Vembanad Lake Kerala.png|thumb|left|100px|কেৰালাত অৱস্থান]] ভেম্বনাদ হ্ৰদটো ৯৬.৫ কিলোমিটাৰ দীঘল। ই ভাৰতৰ আটাইতকৈ দীঘল হ্ৰদ। ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাটোৱে ২০৩৩.০২ বৰ্গ কিলোমিটাৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি আছে।<ref>{{cite web| url = http://iahs.info| title = Vembanad - Kol Wetland| publisher = R. Gopakumar and Kaoru Takara, Centre for Water Resources Development and management, Kozhikode| access-date = 2011-02-07| archive-url = https://web.archive.org/web/20110721210857/http://iahs.info| archive-date = 2011-07-21| url-status=dead| df = }}</ref> ই ভাৰতৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থা। ইয়াৰে ৩৯৮.১২ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকা গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত অৱস্থিত। মুঠ ৭৬৩.২৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকা সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ ১ মিটাৰতকৈও কম উচ্চতাত আছে। এই হ্ৰদটো আলাপ্পুয়া, কোট্টায়ম আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ সীমান্তত অৱস্থিত। ই সাগৰ পৃষ্ঠৰ উচ্চতাত আছে। এখন ঠেক নদীদ্বীপ বা বালিময় অঞ্চলে ইয়াক লাক্ষাদ্বীপ সাগৰৰপৰা পৃথক কৰি ৰাখিছে। কিছুমান খালে এই হ্ৰদটোক উত্তৰ আৰু দক্ষিণৰ অন্যান্য উপকূলীয় হ্ৰদৰ সৈতে সংযোগ কৰে। হ্ৰদটোৱে পাথীৰামনল, পেৰুম্বালাম আৰু পাল্লিপ্পuৰম দ্বীপক বেষ্টন কৰি ৰাখিছে। ভেম্বনাদ হ্ৰদটো ইয়াৰ আটাইতকৈ বহুেল অংশত প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ বহল। এই হ্ৰদটো ভেম্বনাদ-কোল আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাৰ এটা অংশ। এই ব্যৱস্থাটো দক্ষিণে আলাপ্পুয়াৰপৰা উত্তৰে আঝিক্কোডেলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ৯৬.৫ কিলোমিটাৰতকৈ অলপ বেছি। এই হ্ৰদটোলৈ ১০খন নদী বৈ আহিছে। ইয়াৰ ভিতৰত মধ্য কেৰালাৰ ছয়খন প্ৰধান নদী অন্তৰ্ভুক্ত। সেইবোৰ হ’ল— অছেনক’ভিল, মণিমালা নদী, মীনচিল নদী, মুবাত্তুপুঝা নদী, [[পম্বা নদী]] আৰু [[পেৰিয়াৰ নদী]]। এই হ্ৰদটোৱে নিষ্কাষণ কৰা মুঠ এলেকা ১৫,৭৭০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{cite web |url=http://kerenvis.nic.in |title=Ramsar Sites In Kerala |publisher=ENVIS Centre, Kerala |access-date=7 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721171629/http://kerenvis.nic.in |archive-date=21 July 2011 |url-status=dead }}</ref> এই মাটিকেলি কেৰালাৰ মুঠ মাটি-কালিৰ ৪০ শতাংশ। ইয়াৰ বাৰ্ষিক পৃষ্ঠীয় পানীৰ প্ৰৱাহ ২১,৯০০ মিলিমিটাৰ। ই ৰাজ্যখনৰ মুঠ উপৰিভাগৰ পানীৰ উৎসৰ প্ৰায় ৩০ শতাংশ। এই হ্ৰদৰ পাৰৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় স্থানটো হ’ল কুমাৰকোম পৰ্যটন গাঁও। এইখন হ্ৰদৰ পূব উপকূলত অৱস্থিত।<ref>{{cite web |title=Kumarakom |url=http://keralatourism.org |access-date=21 June 2012 |archive-date=16 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716231211/http://keralatourism.org |url-status=dead }}</ref> কুমাৰকোম পক্ষী অভয়াৰণ্যখন কুমাৰকোম গাঁৱৰ উত্তৰ প্ৰান্তত অৱস্থিত। ২০০২ চনত ৰামচাৰ সন্মিলনৰ নীতি অনুসৰি ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাটোক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰ্দ্ৰভূমিৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। কেৰালা ৰাজ্যৰ তিনিখন ৰামচাৰ ক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত এইখন আটাইতকৈ ডাঙৰ। বিগত শতিকাত ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ বহু মাটি উদ্ধাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত ইয়াৰ পানীৰ এলেকা ১৯১৭ চনৰ ২৯০.৮৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰৰপৰা হ্ৰাস পাই ১৯৭১ চনত ২২৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু ১৯৯০ চনত ২১৩.২৮ বৰ্গ কিলোমিটাৰ হৈছে। একে সময়ছোৱাতে পথাৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ আৰু কোচি বন্দৰৰ ৱিলিংডন দ্বীপৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰিবলৈ প্ৰায় ৬৩.৬২ বৰ্গ কিলোমিটাৰ পানীৰ এলেকা উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল। ভূমি উদ্ধাৰৰ ফলত এই হ্ৰদটোৱে এক ডাঙৰ পৰিৱেশগত সংকটৰ মুখা-মুখি হৈছে। বৰ্তমান ই ইয়াৰ মূল এলেকাৰ ৩৭ শতাংশলৈ হ্ৰাস পাইছে। এই হ্ৰদৰ এটা অনন্য বৈশিষ্ট্য হ’ল ১২৫২ মিটাৰ দীঘল থানেৰমুক্তম নিমখীয়া পানীৰ প্ৰতিবন্ধক। কুত্তানাদ উন্নয়ন আঁচনিৰ এক অংশ হিচাপে জোৱাৰৰ ক্ৰিয়া আৰু কুত্তানাদৰ নিম্নভূমিত নিমখীয়া পানীৰ প্ৰৱেশ প্ৰতিহত কৰিবলৈ ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এইখন ভাৰতৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ বোকা নিয়ন্ত্ৰক বান্ধ। ই মূলত হ্ৰদটোক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিছে। এটা ভাগত বাৰমাহী লুণীয়া পানী থাকে আৰু আনটো ভাগত হ্ৰদটোলৈ বৈ অহা নদীসমূহৰ মিঠা পানী থাকে। এই প্ৰতিবন্ধকটোৱে কুত্তানাদৰ কৃষকসকলক লৱণাক্ততাৰপৰা মুক্ত কৰি খৰাং বতৰত অতিৰিক্ত খেতি কৰাত সহায় কৰিছে। থানেৰমুক্তম প্ৰতিবন্ধকটো ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ এটা সংকীৰ্ণ অংশত অৱস্থিত। বানপানীৰ প্ৰৱাহ এৰি দিবলৈ জুলাই মাহত ইয়াৰ মূল দুৱাৰসমূহৰ মাত্ৰ তিনিভাগৰ দুভাগহে খোলা হয়। এই দুৱাৰসমূহ নৱেম্বৰৰ মাজভাগলৈকে বন্ধ হৈ থাকে। এই গাঁথনিটোৰ প্ৰধান অসুবিধাটো হৈছে মাছ আৰু মিছামাছে উজনিত প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সুযোগ হেৰুৱাই পেলাইছে। লগতে উজনিত অপতৃণৰ বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে প্ৰদূষকসমূহ স্বাভাৱিকভাৱে উটি যোৱাত তীব্ৰ বাধাৰ সৃষ্টি কৰিছে। থানেৰমুক্তম বাঁধে পৰিৱেশগত সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিছে। ইয়াৰ ফলত [[পানী মেটেকা]]ৰ ব্যাপক বংশবৃদ্ধি ঘটিছে। == পৰ্যটন == [[File:Kumarakom.jpg|thumb|left|ভেম্বনাদ হ্ৰদত থকা হাউচ বোট]] এই হ্ৰদটো এক প্ৰধান পৰ্যটন আকৰ্ষণ কেন্দ্ৰ হৈ পৰিছে। এই ঠাইখন সাধাৰণতে নিৰাপদ পৰ্যটনস্থলী। ২০০৪ চনত পৰ্যট হাৰাশাস্তিৰ মাত্ৰ এটা ঘটনা ঘটিছিল বুলি ‘দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া’ত প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{cite news |title=Boat driver held for misbehaving with tourist |work=[[The Times of India]] |url=http://indiatimes.com |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20131025212807/http://indiatimes.com |archive-date=25 October 2013 }}</ref> === হাউচবোটসমূহ === ভেম্বনাদ হ্ৰদটো কেৰালাৰ জলাশয় বা [[কেৰালাৰ বেকৱাটাৰ]] পৰ্যটনৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ। ইয়াত শতিকা পুৰণি কেইবাশ হাউচবোট বা নাওঘৰ (মালয়ালম ভাষাত [[কেট্টুভাল্লাম]]) চলাচল কৰে আৰু ইয়াৰ পাৰত অসংখ্য ৰিজৰ্ট আছে। === পক্ষী অভয়াৰণ্য === কুমাৰকোম পক্ষী অভয়াৰণ্যখন এই হ্ৰদৰ পূব উপকূলত অৱস্থিত। === নৌকা খেল === আগষ্ট আৰু নৱেম্বৰ মাহত কোট্টায়ম আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ নদীসমূহ এই নৌকা খেল প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে। এইখন কেৰালাৰ এক পৰম্পৰা। [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত এই জল ক্ৰীড়াৰ বাবে হ্ৰদ আৰু নদীসমূহ সজীৱ হৈ উঠে।<ref>{{Cite web |title=Vembanad Lake |publisher=Kottayam District, Government of Kerala |url=https://kottayam.nic.in |access-date=22 November 2022 |language=en-US |archive-date=22 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122065547/https://kottayam.nic.in |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=VEMBANAD LAKE {{!}} Kottayam District, Government of Kerala {{!}} India |url=https://kottayam.nic.in |access-date=22 November 2022 |language=en-US |archive-date=22 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122065547/https://kottayam.nic.in |url-status=live }}</ref> === হ্ৰদৰ দ্বীপসমূহ === হ্ৰদটোত পাথীৰামনল নামৰ এটা সৰু দ্বীপ আছে। তালৈ কেৱল নাৱেৰেহে যাব পাৰি। আন এটা প্ৰধান আকৰ্ষণ হ’ল কাক্কাথুৰুথ দ্বীপ। == অন্তৰ্দেশীয় পৰিবহণ == ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাটোৱে নদীৰ মোহনা, লগুন আৰু খালৰ এক জটিল জাল সৃষ্টি কৰিছে। এই ব্যৱস্থাটো উত্তৰ-দক্ষিণ দিশত ১৯৬ কিলোমিটাৰ আৰু পূব-পশ্চিম দিশত ২৯ কিলোমিটাৰ জুৰি বিস্তৃত হৈ আছে। এই অঞ্চলসমূহৰ প্ৰায় আটাইবোৰ গাঁৱতে জল পৰিবহণৰ মাধ্যমেৰে যাব পাৰি। মুবাত্তুপুঝা, মীনচিল, পম্বা আৰু অছেনক’ভিল আদি প্ৰধান নদীসমূহত জোৱাৰ-ভাটা থকা অংশৰ উজনিত প্ৰায় ৩০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বলৈকে নৌকা চালনা কৰিব পাৰি। পশ্চিম উপকূলীয় খাল ব্যৱস্থাৰ কোট্টাপুৰম-কোল্লাম অংশৰ এক ডাঙৰ ভাগ ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে, যাৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য ২০৯ কিলোমিটাৰ। ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছে। == পৰিৱেশগত গুৰুত্ব == [[File:Vembanad Lake at Kumarakom.jpg|thumb|কুমাৰকোমৰ ভেম্বনাদ হ্ৰদ]] আৰ্দ্ৰভূমিৰ সংৰক্ষণ আৰু বহনক্ষম ব্যৱহাৰৰ বাবে ৰামচাৰ সন্মিলনৰ নীতি অনুসৰি ভেম্বনাদ কোল আৰ্দ্ৰভূমিক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰ্দ্ৰভূমিৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://ramsar.org |title=The List of Wetlands of International Importance |access-date=7 January 2008 |publisher=The Secretariat of the Convention on Wetlands (Ramsar, Iran, 1971) Rue Mauverney 28, CH-1196 Gland, Switzerland |archive-url=https://web.archive.org/web/20080102104335/http://ramsar.org |archive-date=2 January 2008 }}</ref> এইখন ২০,০০০ তকৈও অধিক পানীৰ চৰাইৰ আৱাসস্থল, যিটো ভাৰতৰ ভিতৰতে তৃতীয় সৰ্ববৃহৎ জনসংখ্যা। ইয়াৰ উপৰি এই ঠাইখন মিছামাছ পালনৰ বাবে এক আদৰ্শ বাসস্থান।<ref>{{cite web |url=http://wwfindia.org |title=Vembanad - Kol Wetland |date=24 May 2006 |publisher=World Wildlife Fund |access-date=23 January 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080217224244/http://wwfindia.org |archive-date=17 February 2008 |url-status=dead }}</ref> == লগতে চাওক == * [[আষ্টমুদি হ্ৰদ]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == * {{Commons category-inline|Vembanad Lake|ভেম্বনাদ হ্ৰদ}} jot4l9likpglfqs5s5g80zmi1cjrudi 623013 623012 2026-08-03T11:04:29Z AjayDas 12623 added [[Category:কেৰালাৰ হ্ৰদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 623013 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = ভেম্বনাদ হ্ৰদ | native_name = | image = Kumarkom.jpg | caption = ভেম্বনাদ হ্ৰদ | alt = ভেম্বনাদ হ্ৰদত থকা হাউচবোট | pushpin_map = India Kerala | pushpin_alt = ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ অৱস্থান | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = | coordinates = {{coord|9|51|N|76|21|E|region:IN_type:waterbody|display=inline,title}} | type = | inflow = অছেনক’ভিল, মণিমালা, মীনচিল, মুবাত্তুপুঝা, [[পম্বা নদী]], [[পেৰিয়াৰ নদী]] | outflow = কেইবাটাও খাল | catchment = | countries = ভাৰত | length = {{cvt|96.5|km}} | width = {{cvt|14|km}} | area = {{cvt|2033|km2}} | depth = | max_depth = {{cvt|12|m}} | volume = | residence_time = | shore = | elevation = {{cvt|0|m}} | islands = পাথীৰামনল, পেৰুম্বালাম, পাল্লিপ্পুৰম, কুম্বালাংগী | settlements = কোট্টায়ম, আলাপ্পুয়া, কোচি, চেৰ্থালা | module = {{Designation list |embed = yes |designation1 = Ramsar |designation1_offname = Vembanad-Kol Wetland |designation1_date = 19 August 2002 }} | date_flooded = ১৩৪১ (সম্ভৱপৰ) }} '''ভেম্বনাদ'''{{en|Vembanad}} [[ভাৰত]]ৰ আটাইতকৈ দীঘল হ্ৰদ। এইখন [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হ্ৰদ। এই হ্ৰদটোৰ মাটি-কালি ২০৩৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। ইয়াৰ সৰ্বাধিক দৈৰ্ঘ্য ৯৬.৫ কিলোমিটাৰ।<ref>Ayub, Akber (ed), ''Kerala: Maps & More'', 2006 edition 2007 reprint, p. 48, Stark World Publishing, Bangalore, {{ISBN|81-902505-2-3 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://iahs.info |title=Vembanad - Kol Wetland |publisher=R. Gopakumar and Kaoru Takara, Centre for Water Resources Development and management, Kozhikode |access-date=2011-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721210857/http://iahs.info |archive-date=2011-07-21 |url-status=dead}}</ref> এই হ্ৰদটো কেৰালাৰ তিনিখন জিলাত বিস্তৃত হৈ আছে। কোট্টায়ম, বাইকম আৰু চাংগানাচেৰীত ইয়াক ভেম্বনাদ হ্ৰদ বোলা হয়। আলাপ্পুয়া, পুন্নপ্ৰা আৰু কুত্তানাদত ইয়াক পুন্নমদা হ্ৰদ বোলা হয়। [[কোচি]]ত ইয়াক কোচি হ্ৰদ বুলি জনা যায়। কোচি হ্ৰদৰ অংশত কেইবাটাও সৰু দ্বীপ আছে। তাৰ ভিতৰত ভাইপিন, মুলাভুকাড, মৰاডু, উদয়ম্পেৰুৰ, ভাল্লাৰপদম আৰু ৱিলিংডন দ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত। ৱিলিংডন আৰু ভাল্লাৰপদম দ্বীপৰ আশে-পাশে কোচি বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। কুত্তানাদ অঞ্চলক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলি কোৱা হয়। এই ঠাইখনৰ উচ্চতা ভাৰতৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ কম। পৃথিৱীৰ ভিতৰতে সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা কমসংখ্যক ঠাইৰ ভিতৰত ই অন্যতম।<ref>{{Cite news |title=Kerala Boat Ferries Lone Passenger To Help Her Take Exam |url=https://ndtv.com |last=Press Trust of India |date=1 June 2020 |access-date=17 November 2020 |work=NDTV |archive-date=16 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116093316/https://ndtv.com |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://hindu.com |title=Thirst below sea level |last=Suchitra |first=M |date=13 August 2003 |work=[[The Hindu]] |access-date=17 November 2020 |archive-url=https://archive.org |archive-date=22 September 2019 }}</ref> কুত্তানাদ অঞ্চলটো ভেম্বনাদৰ দক্ষিণ অংশত অৱস্থিত। এই হ্ৰদৰ এটা অংশত নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল অনুষ্ঠিত হয়। ভেম্বনাদৰ কিছুমান অঞ্চলত উচ্চ মাত্ৰাৰ প্ৰদূষণ ধৰা পৰিছে। ভাৰত চৰকাৰে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰ্দ্ৰভূমি সংৰক্ষণ কাৰ্যসূচীৰ অধীনত এই ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমিক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে। == ভূগোল আৰু জলবিজ্ঞান == [[File:Location of Vembanad Lake Kerala.png|thumb|left|100px|কেৰালাত অৱস্থান]] ভেম্বনাদ হ্ৰদটো ৯৬.৫ কিলোমিটাৰ দীঘল। ই ভাৰতৰ আটাইতকৈ দীঘল হ্ৰদ। ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাটোৱে ২০৩৩.০২ বৰ্গ কিলোমিটাৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি আছে।<ref>{{cite web| url = http://iahs.info| title = Vembanad - Kol Wetland| publisher = R. Gopakumar and Kaoru Takara, Centre for Water Resources Development and management, Kozhikode| access-date = 2011-02-07| archive-url = https://web.archive.org/web/20110721210857/http://iahs.info| archive-date = 2011-07-21| url-status=dead| df = }}</ref> ই ভাৰতৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থা। ইয়াৰে ৩৯৮.১২ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকা গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত অৱস্থিত। মুঠ ৭৬৩.২৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকা সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ ১ মিটাৰতকৈও কম উচ্চতাত আছে। এই হ্ৰদটো আলাপ্পুয়া, কোট্টায়ম আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ সীমান্তত অৱস্থিত। ই সাগৰ পৃষ্ঠৰ উচ্চতাত আছে। এখন ঠেক নদীদ্বীপ বা বালিময় অঞ্চলে ইয়াক লাক্ষাদ্বীপ সাগৰৰপৰা পৃথক কৰি ৰাখিছে। কিছুমান খালে এই হ্ৰদটোক উত্তৰ আৰু দক্ষিণৰ অন্যান্য উপকূলীয় হ্ৰদৰ সৈতে সংযোগ কৰে। হ্ৰদটোৱে পাথীৰামনল, পেৰুম্বালাম আৰু পাল্লিপ্পuৰম দ্বীপক বেষ্টন কৰি ৰাখিছে। ভেম্বনাদ হ্ৰদটো ইয়াৰ আটাইতকৈ বহুেল অংশত প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ বহল। এই হ্ৰদটো ভেম্বনাদ-কোল আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাৰ এটা অংশ। এই ব্যৱস্থাটো দক্ষিণে আলাপ্পুয়াৰপৰা উত্তৰে আঝিক্কোডেলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ৯৬.৫ কিলোমিটাৰতকৈ অলপ বেছি। এই হ্ৰদটোলৈ ১০খন নদী বৈ আহিছে। ইয়াৰ ভিতৰত মধ্য কেৰালাৰ ছয়খন প্ৰধান নদী অন্তৰ্ভুক্ত। সেইবোৰ হ’ল— অছেনক’ভিল, মণিমালা নদী, মীনচিল নদী, মুবাত্তুপুঝা নদী, [[পম্বা নদী]] আৰু [[পেৰিয়াৰ নদী]]। এই হ্ৰদটোৱে নিষ্কাষণ কৰা মুঠ এলেকা ১৫,৭৭০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{cite web |url=http://kerenvis.nic.in |title=Ramsar Sites In Kerala |publisher=ENVIS Centre, Kerala |access-date=7 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721171629/http://kerenvis.nic.in |archive-date=21 July 2011 |url-status=dead }}</ref> এই মাটিকেলি কেৰালাৰ মুঠ মাটি-কালিৰ ৪০ শতাংশ। ইয়াৰ বাৰ্ষিক পৃষ্ঠীয় পানীৰ প্ৰৱাহ ২১,৯০০ মিলিমিটাৰ। ই ৰাজ্যখনৰ মুঠ উপৰিভাগৰ পানীৰ উৎসৰ প্ৰায় ৩০ শতাংশ। এই হ্ৰদৰ পাৰৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় স্থানটো হ’ল কুমাৰকোম পৰ্যটন গাঁও। এইখন হ্ৰদৰ পূব উপকূলত অৱস্থিত।<ref>{{cite web |title=Kumarakom |url=http://keralatourism.org |access-date=21 June 2012 |archive-date=16 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716231211/http://keralatourism.org |url-status=dead }}</ref> কুমাৰকোম পক্ষী অভয়াৰণ্যখন কুমাৰকোম গাঁৱৰ উত্তৰ প্ৰান্তত অৱস্থিত। ২০০২ চনত ৰামচাৰ সন্মিলনৰ নীতি অনুসৰি ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাটোক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰ্দ্ৰভূমিৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। কেৰালা ৰাজ্যৰ তিনিখন ৰামচাৰ ক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত এইখন আটাইতকৈ ডাঙৰ। বিগত শতিকাত ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ বহু মাটি উদ্ধাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত ইয়াৰ পানীৰ এলেকা ১৯১৭ চনৰ ২৯০.৮৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰৰপৰা হ্ৰাস পাই ১৯৭১ চনত ২২৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু ১৯৯০ চনত ২১৩.২৮ বৰ্গ কিলোমিটাৰ হৈছে। একে সময়ছোৱাতে পথাৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ আৰু কোচি বন্দৰৰ ৱিলিংডন দ্বীপৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰিবলৈ প্ৰায় ৬৩.৬২ বৰ্গ কিলোমিটাৰ পানীৰ এলেকা উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল। ভূমি উদ্ধাৰৰ ফলত এই হ্ৰদটোৱে এক ডাঙৰ পৰিৱেশগত সংকটৰ মুখা-মুখি হৈছে। বৰ্তমান ই ইয়াৰ মূল এলেকাৰ ৩৭ শতাংশলৈ হ্ৰাস পাইছে। এই হ্ৰদৰ এটা অনন্য বৈশিষ্ট্য হ’ল ১২৫২ মিটাৰ দীঘল থানেৰমুক্তম নিমখীয়া পানীৰ প্ৰতিবন্ধক। কুত্তানাদ উন্নয়ন আঁচনিৰ এক অংশ হিচাপে জোৱাৰৰ ক্ৰিয়া আৰু কুত্তানাদৰ নিম্নভূমিত নিমখীয়া পানীৰ প্ৰৱেশ প্ৰতিহত কৰিবলৈ ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এইখন ভাৰতৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ বোকা নিয়ন্ত্ৰক বান্ধ। ই মূলত হ্ৰদটোক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিছে। এটা ভাগত বাৰমাহী লুণীয়া পানী থাকে আৰু আনটো ভাগত হ্ৰদটোলৈ বৈ অহা নদীসমূহৰ মিঠা পানী থাকে। এই প্ৰতিবন্ধকটোৱে কুত্তানাদৰ কৃষকসকলক লৱণাক্ততাৰপৰা মুক্ত কৰি খৰাং বতৰত অতিৰিক্ত খেতি কৰাত সহায় কৰিছে। থানেৰমুক্তম প্ৰতিবন্ধকটো ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ এটা সংকীৰ্ণ অংশত অৱস্থিত। বানপানীৰ প্ৰৱাহ এৰি দিবলৈ জুলাই মাহত ইয়াৰ মূল দুৱাৰসমূহৰ মাত্ৰ তিনিভাগৰ দুভাগহে খোলা হয়। এই দুৱাৰসমূহ নৱেম্বৰৰ মাজভাগলৈকে বন্ধ হৈ থাকে। এই গাঁথনিটোৰ প্ৰধান অসুবিধাটো হৈছে মাছ আৰু মিছামাছে উজনিত প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সুযোগ হেৰুৱাই পেলাইছে। লগতে উজনিত অপতৃণৰ বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে প্ৰদূষকসমূহ স্বাভাৱিকভাৱে উটি যোৱাত তীব্ৰ বাধাৰ সৃষ্টি কৰিছে। থানেৰমুক্তম বাঁধে পৰিৱেশগত সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিছে। ইয়াৰ ফলত [[পানী মেটেকা]]ৰ ব্যাপক বংশবৃদ্ধি ঘটিছে। == পৰ্যটন == [[File:Kumarakom.jpg|thumb|left|ভেম্বনাদ হ্ৰদত থকা হাউচ বোট]] এই হ্ৰদটো এক প্ৰধান পৰ্যটন আকৰ্ষণ কেন্দ্ৰ হৈ পৰিছে। এই ঠাইখন সাধাৰণতে নিৰাপদ পৰ্যটনস্থলী। ২০০৪ চনত পৰ্যট হাৰাশাস্তিৰ মাত্ৰ এটা ঘটনা ঘটিছিল বুলি ‘দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া’ত প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{cite news |title=Boat driver held for misbehaving with tourist |work=[[The Times of India]] |url=http://indiatimes.com |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20131025212807/http://indiatimes.com |archive-date=25 October 2013 }}</ref> === হাউচবোটসমূহ === ভেম্বনাদ হ্ৰদটো কেৰালাৰ জলাশয় বা [[কেৰালাৰ বেকৱাটাৰ]] পৰ্যটনৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ। ইয়াত শতিকা পুৰণি কেইবাশ হাউচবোট বা নাওঘৰ (মালয়ালম ভাষাত [[কেট্টুভাল্লাম]]) চলাচল কৰে আৰু ইয়াৰ পাৰত অসংখ্য ৰিজৰ্ট আছে। === পক্ষী অভয়াৰণ্য === কুমাৰকোম পক্ষী অভয়াৰণ্যখন এই হ্ৰদৰ পূব উপকূলত অৱস্থিত। === নৌকা খেল === আগষ্ট আৰু নৱেম্বৰ মাহত কোট্টায়ম আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ নদীসমূহ এই নৌকা খেল প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে। এইখন কেৰালাৰ এক পৰম্পৰা। [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত এই জল ক্ৰীড়াৰ বাবে হ্ৰদ আৰু নদীসমূহ সজীৱ হৈ উঠে।<ref>{{Cite web |title=Vembanad Lake |publisher=Kottayam District, Government of Kerala |url=https://kottayam.nic.in |access-date=22 November 2022 |language=en-US |archive-date=22 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122065547/https://kottayam.nic.in |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=VEMBANAD LAKE {{!}} Kottayam District, Government of Kerala {{!}} India |url=https://kottayam.nic.in |access-date=22 November 2022 |language=en-US |archive-date=22 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122065547/https://kottayam.nic.in |url-status=live }}</ref> === হ্ৰদৰ দ্বীপসমূহ === হ্ৰদটোত পাথীৰামনল নামৰ এটা সৰু দ্বীপ আছে। তালৈ কেৱল নাৱেৰেহে যাব পাৰি। আন এটা প্ৰধান আকৰ্ষণ হ’ল কাক্কাথুৰুথ দ্বীপ। == অন্তৰ্দেশীয় পৰিবহণ == ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাটোৱে নদীৰ মোহনা, লগুন আৰু খালৰ এক জটিল জাল সৃষ্টি কৰিছে। এই ব্যৱস্থাটো উত্তৰ-দক্ষিণ দিশত ১৯৬ কিলোমিটাৰ আৰু পূব-পশ্চিম দিশত ২৯ কিলোমিটাৰ জুৰি বিস্তৃত হৈ আছে। এই অঞ্চলসমূহৰ প্ৰায় আটাইবোৰ গাঁৱতে জল পৰিবহণৰ মাধ্যমেৰে যাব পাৰি। মুবাত্তুপুঝা, মীনচিল, পম্বা আৰু অছেনক’ভিল আদি প্ৰধান নদীসমূহত জোৱাৰ-ভাটা থকা অংশৰ উজনিত প্ৰায় ৩০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বলৈকে নৌকা চালনা কৰিব পাৰি। পশ্চিম উপকূলীয় খাল ব্যৱস্থাৰ কোট্টাপুৰম-কোল্লাম অংশৰ এক ডাঙৰ ভাগ ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে, যাৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য ২০৯ কিলোমিটাৰ। ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছে। == পৰিৱেশগত গুৰুত্ব == [[File:Vembanad Lake at Kumarakom.jpg|thumb|কুমাৰকোমৰ ভেম্বনাদ হ্ৰদ]] আৰ্দ্ৰভূমিৰ সংৰক্ষণ আৰু বহনক্ষম ব্যৱহাৰৰ বাবে ৰামচাৰ সন্মিলনৰ নীতি অনুসৰি ভেম্বনাদ কোল আৰ্দ্ৰভূমিক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰ্দ্ৰভূমিৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://ramsar.org |title=The List of Wetlands of International Importance |access-date=7 January 2008 |publisher=The Secretariat of the Convention on Wetlands (Ramsar, Iran, 1971) Rue Mauverney 28, CH-1196 Gland, Switzerland |archive-url=https://web.archive.org/web/20080102104335/http://ramsar.org |archive-date=2 January 2008 }}</ref> এইখন ২০,০০০ তকৈও অধিক পানীৰ চৰাইৰ আৱাসস্থল, যিটো ভাৰতৰ ভিতৰতে তৃতীয় সৰ্ববৃহৎ জনসংখ্যা। ইয়াৰ উপৰি এই ঠাইখন মিছামাছ পালনৰ বাবে এক আদৰ্শ বাসস্থান।<ref>{{cite web |url=http://wwfindia.org |title=Vembanad - Kol Wetland |date=24 May 2006 |publisher=World Wildlife Fund |access-date=23 January 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080217224244/http://wwfindia.org |archive-date=17 February 2008 |url-status=dead }}</ref> == লগতে চাওক == * [[আষ্টমুদি হ্ৰদ]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == * {{Commons category-inline|Vembanad Lake|ভেম্বনাদ হ্ৰদ}} [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ হ্ৰদ]] h4h5wetta4hl0zo1jf11o0wh0oub0x0 623014 623013 2026-08-03T11:04:47Z AjayDas 12623 623014 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = ভেম্বনাদ হ্ৰদ | native_name = | image = Kumarkom.jpg | caption = ভেম্বনাদ হ্ৰদ | alt = ভেম্বনাদ হ্ৰদত থকা হাউচবোট | pushpin_map = India Kerala | pushpin_alt = ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ অৱস্থান | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = | coordinates = {{coord|9|51|N|76|21|E|region:IN_type:waterbody|display=inline,title}} | type = | inflow = অছেনক’ভিল, মণিমালা, মীনচিল, মুবাত্তুপুঝা, [[পম্বা নদী]], [[পেৰিয়াৰ নদী]] | outflow = কেইবাটাও খাল | catchment = | countries = ভাৰত | length = {{cvt|96.5|km}} | width = {{cvt|14|km}} | area = {{cvt|2033|km2}} | depth = | max_depth = {{cvt|12|m}} | volume = | residence_time = | shore = | elevation = {{cvt|0|m}} | islands = পাথীৰামনল, পেৰুম্বালাম, পাল্লিপ্পুৰম, কুম্বালাংগী | settlements = কোট্টায়ম, আলাপ্পুয়া, কোচি, চেৰ্থালা | module = {{Designation list |embed = yes |designation1 = Ramsar |designation1_offname = Vembanad-Kol Wetland |designation1_date = 19 August 2002 }} | date_flooded = ১৩৪১ (সম্ভৱপৰ) }} '''ভেম্বনাদ''' {{en|Vembanad}} [[ভাৰত]]ৰ আটাইতকৈ দীঘল হ্ৰদ। এইখন [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হ্ৰদ। এই হ্ৰদটোৰ মাটি-কালি ২০৩৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। ইয়াৰ সৰ্বাধিক দৈৰ্ঘ্য ৯৬.৫ কিলোমিটাৰ।<ref>Ayub, Akber (ed), ''Kerala: Maps & More'', 2006 edition 2007 reprint, p. 48, Stark World Publishing, Bangalore, {{ISBN|81-902505-2-3 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://iahs.info |title=Vembanad - Kol Wetland |publisher=R. Gopakumar and Kaoru Takara, Centre for Water Resources Development and management, Kozhikode |access-date=2011-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721210857/http://iahs.info |archive-date=2011-07-21 |url-status=dead}}</ref> এই হ্ৰদটো কেৰালাৰ তিনিখন জিলাত বিস্তৃত হৈ আছে। কোট্টায়ম, বাইকম আৰু চাংগানাচেৰীত ইয়াক ভেম্বনাদ হ্ৰদ বোলা হয়। আলাপ্পুয়া, পুন্নপ্ৰা আৰু কুত্তানাদত ইয়াক পুন্নমদা হ্ৰদ বোলা হয়। [[কোচি]]ত ইয়াক কোচি হ্ৰদ বুলি জনা যায়। কোচি হ্ৰদৰ অংশত কেইবাটাও সৰু দ্বীপ আছে। তাৰ ভিতৰত ভাইপিন, মুলাভুকাড, মৰاডু, উদয়ম্পেৰুৰ, ভাল্লাৰপদম আৰু ৱিলিংডন দ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত। ৱিলিংডন আৰু ভাল্লাৰপদম দ্বীপৰ আশে-পাশে কোচি বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। কুত্তানাদ অঞ্চলক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলি কোৱা হয়। এই ঠাইখনৰ উচ্চতা ভাৰতৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ কম। পৃথিৱীৰ ভিতৰতে সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা কমসংখ্যক ঠাইৰ ভিতৰত ই অন্যতম।<ref>{{Cite news |title=Kerala Boat Ferries Lone Passenger To Help Her Take Exam |url=https://ndtv.com |last=Press Trust of India |date=1 June 2020 |access-date=17 November 2020 |work=NDTV |archive-date=16 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116093316/https://ndtv.com |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://hindu.com |title=Thirst below sea level |last=Suchitra |first=M |date=13 August 2003 |work=[[The Hindu]] |access-date=17 November 2020 |archive-url=https://archive.org |archive-date=22 September 2019 }}</ref> কুত্তানাদ অঞ্চলটো ভেম্বনাদৰ দক্ষিণ অংশত অৱস্থিত। এই হ্ৰদৰ এটা অংশত নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল অনুষ্ঠিত হয়। ভেম্বনাদৰ কিছুমান অঞ্চলত উচ্চ মাত্ৰাৰ প্ৰদূষণ ধৰা পৰিছে। ভাৰত চৰকাৰে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰ্দ্ৰভূমি সংৰক্ষণ কাৰ্যসূচীৰ অধীনত এই ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমিক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে। == ভূগোল আৰু জলবিজ্ঞান == [[File:Location of Vembanad Lake Kerala.png|thumb|left|100px|কেৰালাত অৱস্থান]] ভেম্বনাদ হ্ৰদটো ৯৬.৫ কিলোমিটাৰ দীঘল। ই ভাৰতৰ আটাইতকৈ দীঘল হ্ৰদ। ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাটোৱে ২০৩৩.০২ বৰ্গ কিলোমিটাৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি আছে।<ref>{{cite web| url = http://iahs.info| title = Vembanad - Kol Wetland| publisher = R. Gopakumar and Kaoru Takara, Centre for Water Resources Development and management, Kozhikode| access-date = 2011-02-07| archive-url = https://web.archive.org/web/20110721210857/http://iahs.info| archive-date = 2011-07-21| url-status=dead| df = }}</ref> ই ভাৰতৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থা। ইয়াৰে ৩৯৮.১২ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকা গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত অৱস্থিত। মুঠ ৭৬৩.২৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকা সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ ১ মিটাৰতকৈও কম উচ্চতাত আছে। এই হ্ৰদটো আলাপ্পুয়া, কোট্টায়ম আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ সীমান্তত অৱস্থিত। ই সাগৰ পৃষ্ঠৰ উচ্চতাত আছে। এখন ঠেক নদীদ্বীপ বা বালিময় অঞ্চলে ইয়াক লাক্ষাদ্বীপ সাগৰৰপৰা পৃথক কৰি ৰাখিছে। কিছুমান খালে এই হ্ৰদটোক উত্তৰ আৰু দক্ষিণৰ অন্যান্য উপকূলীয় হ্ৰদৰ সৈতে সংযোগ কৰে। হ্ৰদটোৱে পাথীৰামনল, পেৰুম্বালাম আৰু পাল্লিপ্পuৰম দ্বীপক বেষ্টন কৰি ৰাখিছে। ভেম্বনাদ হ্ৰদটো ইয়াৰ আটাইতকৈ বহুেল অংশত প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ বহল। এই হ্ৰদটো ভেম্বনাদ-কোল আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাৰ এটা অংশ। এই ব্যৱস্থাটো দক্ষিণে আলাপ্পুয়াৰপৰা উত্তৰে আঝিক্কোডেলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ৯৬.৫ কিলোমিটাৰতকৈ অলপ বেছি। এই হ্ৰদটোলৈ ১০খন নদী বৈ আহিছে। ইয়াৰ ভিতৰত মধ্য কেৰালাৰ ছয়খন প্ৰধান নদী অন্তৰ্ভুক্ত। সেইবোৰ হ’ল— অছেনক’ভিল, মণিমালা নদী, মীনচিল নদী, মুবাত্তুপুঝা নদী, [[পম্বা নদী]] আৰু [[পেৰিয়াৰ নদী]]। এই হ্ৰদটোৱে নিষ্কাষণ কৰা মুঠ এলেকা ১৫,৭৭০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{cite web |url=http://kerenvis.nic.in |title=Ramsar Sites In Kerala |publisher=ENVIS Centre, Kerala |access-date=7 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721171629/http://kerenvis.nic.in |archive-date=21 July 2011 |url-status=dead }}</ref> এই মাটিকেলি কেৰালাৰ মুঠ মাটি-কালিৰ ৪০ শতাংশ। ইয়াৰ বাৰ্ষিক পৃষ্ঠীয় পানীৰ প্ৰৱাহ ২১,৯০০ মিলিমিটাৰ। ই ৰাজ্যখনৰ মুঠ উপৰিভাগৰ পানীৰ উৎসৰ প্ৰায় ৩০ শতাংশ। এই হ্ৰদৰ পাৰৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় স্থানটো হ’ল কুমাৰকোম পৰ্যটন গাঁও। এইখন হ্ৰদৰ পূব উপকূলত অৱস্থিত।<ref>{{cite web |title=Kumarakom |url=http://keralatourism.org |access-date=21 June 2012 |archive-date=16 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716231211/http://keralatourism.org |url-status=dead }}</ref> কুমাৰকোম পক্ষী অভয়াৰণ্যখন কুমাৰকোম গাঁৱৰ উত্তৰ প্ৰান্তত অৱস্থিত। ২০০২ চনত ৰামচাৰ সন্মিলনৰ নীতি অনুসৰি ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাটোক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰ্দ্ৰভূমিৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। কেৰালা ৰাজ্যৰ তিনিখন ৰামচাৰ ক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত এইখন আটাইতকৈ ডাঙৰ। বিগত শতিকাত ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ বহু মাটি উদ্ধাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত ইয়াৰ পানীৰ এলেকা ১৯১৭ চনৰ ২৯০.৮৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰৰপৰা হ্ৰাস পাই ১৯৭১ চনত ২২৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু ১৯৯০ চনত ২১৩.২৮ বৰ্গ কিলোমিটাৰ হৈছে। একে সময়ছোৱাতে পথাৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ আৰু কোচি বন্দৰৰ ৱিলিংডন দ্বীপৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰিবলৈ প্ৰায় ৬৩.৬২ বৰ্গ কিলোমিটাৰ পানীৰ এলেকা উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল। ভূমি উদ্ধাৰৰ ফলত এই হ্ৰদটোৱে এক ডাঙৰ পৰিৱেশগত সংকটৰ মুখা-মুখি হৈছে। বৰ্তমান ই ইয়াৰ মূল এলেকাৰ ৩৭ শতাংশলৈ হ্ৰাস পাইছে। এই হ্ৰদৰ এটা অনন্য বৈশিষ্ট্য হ’ল ১২৫২ মিটাৰ দীঘল থানেৰমুক্তম নিমখীয়া পানীৰ প্ৰতিবন্ধক। কুত্তানাদ উন্নয়ন আঁচনিৰ এক অংশ হিচাপে জোৱাৰৰ ক্ৰিয়া আৰু কুত্তানাদৰ নিম্নভূমিত নিমখীয়া পানীৰ প্ৰৱেশ প্ৰতিহত কৰিবলৈ ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এইখন ভাৰতৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ বোকা নিয়ন্ত্ৰক বান্ধ। ই মূলত হ্ৰদটোক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিছে। এটা ভাগত বাৰমাহী লুণীয়া পানী থাকে আৰু আনটো ভাগত হ্ৰদটোলৈ বৈ অহা নদীসমূহৰ মিঠা পানী থাকে। এই প্ৰতিবন্ধকটোৱে কুত্তানাদৰ কৃষকসকলক লৱণাক্ততাৰপৰা মুক্ত কৰি খৰাং বতৰত অতিৰিক্ত খেতি কৰাত সহায় কৰিছে। থানেৰমুক্তম প্ৰতিবন্ধকটো ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ এটা সংকীৰ্ণ অংশত অৱস্থিত। বানপানীৰ প্ৰৱাহ এৰি দিবলৈ জুলাই মাহত ইয়াৰ মূল দুৱাৰসমূহৰ মাত্ৰ তিনিভাগৰ দুভাগহে খোলা হয়। এই দুৱাৰসমূহ নৱেম্বৰৰ মাজভাগলৈকে বন্ধ হৈ থাকে। এই গাঁথনিটোৰ প্ৰধান অসুবিধাটো হৈছে মাছ আৰু মিছামাছে উজনিত প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সুযোগ হেৰুৱাই পেলাইছে। লগতে উজনিত অপতৃণৰ বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে প্ৰদূষকসমূহ স্বাভাৱিকভাৱে উটি যোৱাত তীব্ৰ বাধাৰ সৃষ্টি কৰিছে। থানেৰমুক্তম বাঁধে পৰিৱেশগত সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিছে। ইয়াৰ ফলত [[পানী মেটেকা]]ৰ ব্যাপক বংশবৃদ্ধি ঘটিছে। == পৰ্যটন == [[File:Kumarakom.jpg|thumb|left|ভেম্বনাদ হ্ৰদত থকা হাউচ বোট]] এই হ্ৰদটো এক প্ৰধান পৰ্যটন আকৰ্ষণ কেন্দ্ৰ হৈ পৰিছে। এই ঠাইখন সাধাৰণতে নিৰাপদ পৰ্যটনস্থলী। ২০০৪ চনত পৰ্যট হাৰাশাস্তিৰ মাত্ৰ এটা ঘটনা ঘটিছিল বুলি ‘দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া’ত প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{cite news |title=Boat driver held for misbehaving with tourist |work=[[The Times of India]] |url=http://indiatimes.com |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20131025212807/http://indiatimes.com |archive-date=25 October 2013 }}</ref> === হাউচবোটসমূহ === ভেম্বনাদ হ্ৰদটো কেৰালাৰ জলাশয় বা [[কেৰালাৰ বেকৱাটাৰ]] পৰ্যটনৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ। ইয়াত শতিকা পুৰণি কেইবাশ হাউচবোট বা নাওঘৰ (মালয়ালম ভাষাত [[কেট্টুভাল্লাম]]) চলাচল কৰে আৰু ইয়াৰ পাৰত অসংখ্য ৰিজৰ্ট আছে। === পক্ষী অভয়াৰণ্য === কুমাৰকোম পক্ষী অভয়াৰণ্যখন এই হ্ৰদৰ পূব উপকূলত অৱস্থিত। === নৌকা খেল === আগষ্ট আৰু নৱেম্বৰ মাহত কোট্টায়ম আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ নদীসমূহ এই নৌকা খেল প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে। এইখন কেৰালাৰ এক পৰম্পৰা। [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত এই জল ক্ৰীড়াৰ বাবে হ্ৰদ আৰু নদীসমূহ সজীৱ হৈ উঠে।<ref>{{Cite web |title=Vembanad Lake |publisher=Kottayam District, Government of Kerala |url=https://kottayam.nic.in |access-date=22 November 2022 |language=en-US |archive-date=22 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122065547/https://kottayam.nic.in |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=VEMBANAD LAKE {{!}} Kottayam District, Government of Kerala {{!}} India |url=https://kottayam.nic.in |access-date=22 November 2022 |language=en-US |archive-date=22 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122065547/https://kottayam.nic.in |url-status=live }}</ref> === হ্ৰদৰ দ্বীপসমূহ === হ্ৰদটোত পাথীৰামনল নামৰ এটা সৰু দ্বীপ আছে। তালৈ কেৱল নাৱেৰেহে যাব পাৰি। আন এটা প্ৰধান আকৰ্ষণ হ’ল কাক্কাথুৰুথ দ্বীপ। == অন্তৰ্দেশীয় পৰিবহণ == ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাটোৱে নদীৰ মোহনা, লগুন আৰু খালৰ এক জটিল জাল সৃষ্টি কৰিছে। এই ব্যৱস্থাটো উত্তৰ-দক্ষিণ দিশত ১৯৬ কিলোমিটাৰ আৰু পূব-পশ্চিম দিশত ২৯ কিলোমিটাৰ জুৰি বিস্তৃত হৈ আছে। এই অঞ্চলসমূহৰ প্ৰায় আটাইবোৰ গাঁৱতে জল পৰিবহণৰ মাধ্যমেৰে যাব পাৰি। মুবাত্তুপুঝা, মীনচিল, পম্বা আৰু অছেনক’ভিল আদি প্ৰধান নদীসমূহত জোৱাৰ-ভাটা থকা অংশৰ উজনিত প্ৰায় ৩০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বলৈকে নৌকা চালনা কৰিব পাৰি। পশ্চিম উপকূলীয় খাল ব্যৱস্থাৰ কোট্টাপুৰম-কোল্লাম অংশৰ এক ডাঙৰ ভাগ ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে, যাৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য ২০৯ কিলোমিটাৰ। ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছে। == পৰিৱেশগত গুৰুত্ব == [[File:Vembanad Lake at Kumarakom.jpg|thumb|কুমাৰকোমৰ ভেম্বনাদ হ্ৰদ]] আৰ্দ্ৰভূমিৰ সংৰক্ষণ আৰু বহনক্ষম ব্যৱহাৰৰ বাবে ৰামচাৰ সন্মিলনৰ নীতি অনুসৰি ভেম্বনাদ কোল আৰ্দ্ৰভূমিক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰ্দ্ৰভূমিৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://ramsar.org |title=The List of Wetlands of International Importance |access-date=7 January 2008 |publisher=The Secretariat of the Convention on Wetlands (Ramsar, Iran, 1971) Rue Mauverney 28, CH-1196 Gland, Switzerland |archive-url=https://web.archive.org/web/20080102104335/http://ramsar.org |archive-date=2 January 2008 }}</ref> এইখন ২০,০০০ তকৈও অধিক পানীৰ চৰাইৰ আৱাসস্থল, যিটো ভাৰতৰ ভিতৰতে তৃতীয় সৰ্ববৃহৎ জনসংখ্যা। ইয়াৰ উপৰি এই ঠাইখন মিছামাছ পালনৰ বাবে এক আদৰ্শ বাসস্থান।<ref>{{cite web |url=http://wwfindia.org |title=Vembanad - Kol Wetland |date=24 May 2006 |publisher=World Wildlife Fund |access-date=23 January 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080217224244/http://wwfindia.org |archive-date=17 February 2008 |url-status=dead }}</ref> == লগতে চাওক == * [[আষ্টমুদি হ্ৰদ]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == * {{Commons category-inline|Vembanad Lake|ভেম্বনাদ হ্ৰদ}} [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ হ্ৰদ]] 9c74x5l3aoidewudy4acfj48wxjjyr1 623016 623014 2026-08-03T11:06:20Z AjayDas 12623 /* লগতে চাওক */ 623016 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = ভেম্বনাদ হ্ৰদ | native_name = | image = Kumarkom.jpg | caption = ভেম্বনাদ হ্ৰদ | alt = ভেম্বনাদ হ্ৰদত থকা হাউচবোট | pushpin_map = India Kerala | pushpin_alt = ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ অৱস্থান | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = | coordinates = {{coord|9|51|N|76|21|E|region:IN_type:waterbody|display=inline,title}} | type = | inflow = অছেনক’ভিল, মণিমালা, মীনচিল, মুবাত্তুপুঝা, [[পম্বা নদী]], [[পেৰিয়াৰ নদী]] | outflow = কেইবাটাও খাল | catchment = | countries = ভাৰত | length = {{cvt|96.5|km}} | width = {{cvt|14|km}} | area = {{cvt|2033|km2}} | depth = | max_depth = {{cvt|12|m}} | volume = | residence_time = | shore = | elevation = {{cvt|0|m}} | islands = পাথীৰামনল, পেৰুম্বালাম, পাল্লিপ্পুৰম, কুম্বালাংগী | settlements = কোট্টায়ম, আলাপ্পুয়া, কোচি, চেৰ্থালা | module = {{Designation list |embed = yes |designation1 = Ramsar |designation1_offname = Vembanad-Kol Wetland |designation1_date = 19 August 2002 }} | date_flooded = ১৩৪১ (সম্ভৱপৰ) }} '''ভেম্বনাদ''' {{en|Vembanad}} [[ভাৰত]]ৰ আটাইতকৈ দীঘল হ্ৰদ। এইখন [[কেৰালা]] ৰাজ্যৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ হ্ৰদ। এই হ্ৰদটোৰ মাটি-কালি ২০৩৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। ইয়াৰ সৰ্বাধিক দৈৰ্ঘ্য ৯৬.৫ কিলোমিটাৰ।<ref>Ayub, Akber (ed), ''Kerala: Maps & More'', 2006 edition 2007 reprint, p. 48, Stark World Publishing, Bangalore, {{ISBN|81-902505-2-3 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://iahs.info |title=Vembanad - Kol Wetland |publisher=R. Gopakumar and Kaoru Takara, Centre for Water Resources Development and management, Kozhikode |access-date=2011-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721210857/http://iahs.info |archive-date=2011-07-21 |url-status=dead}}</ref> এই হ্ৰদটো কেৰালাৰ তিনিখন জিলাত বিস্তৃত হৈ আছে। কোট্টায়ম, বাইকম আৰু চাংগানাচেৰীত ইয়াক ভেম্বনাদ হ্ৰদ বোলা হয়। আলাপ্পুয়া, পুন্নপ্ৰা আৰু কুত্তানাদত ইয়াক পুন্নমদা হ্ৰদ বোলা হয়। [[কোচি]]ত ইয়াক কোচি হ্ৰদ বুলি জনা যায়। কোচি হ্ৰদৰ অংশত কেইবাটাও সৰু দ্বীপ আছে। তাৰ ভিতৰত ভাইপিন, মুলাভুকাড, মৰاডু, উদয়ম্পেৰুৰ, ভাল্লাৰপদম আৰু ৱিলিংডন দ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত। ৱিলিংডন আৰু ভাল্লাৰপদম দ্বীপৰ আশে-পাশে কোচি বন্দৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। কুত্তানাদ অঞ্চলক কেৰালাৰ ধানৰ পাত্ৰ বুলি কোৱা হয়। এই ঠাইখনৰ উচ্চতা ভাৰতৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ কম। পৃথিৱীৰ ভিতৰতে সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত খেতি কৰা কমসংখ্যক ঠাইৰ ভিতৰত ই অন্যতম।<ref>{{Cite news |title=Kerala Boat Ferries Lone Passenger To Help Her Take Exam |url=https://ndtv.com |last=Press Trust of India |date=1 June 2020 |access-date=17 November 2020 |work=NDTV |archive-date=16 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116093316/https://ndtv.com |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://hindu.com |title=Thirst below sea level |last=Suchitra |first=M |date=13 August 2003 |work=[[The Hindu]] |access-date=17 November 2020 |archive-url=https://archive.org |archive-date=22 September 2019 }}</ref> কুত্তানাদ অঞ্চলটো ভেম্বনাদৰ দক্ষিণ অংশত অৱস্থিত। এই হ্ৰদৰ এটা অংশত নেহৰু ট্ৰফী নৌকা খেল অনুষ্ঠিত হয়। ভেম্বনাদৰ কিছুমান অঞ্চলত উচ্চ মাত্ৰাৰ প্ৰদূষণ ধৰা পৰিছে। ভাৰত চৰকাৰে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰ্দ্ৰভূমি সংৰক্ষণ কাৰ্যসূচীৰ অধীনত এই ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমিক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে। == ভূগোল আৰু জলবিজ্ঞান == [[File:Location of Vembanad Lake Kerala.png|thumb|left|100px|কেৰালাত অৱস্থান]] ভেম্বনাদ হ্ৰদটো ৯৬.৫ কিলোমিটাৰ দীঘল। ই ভাৰতৰ আটাইতকৈ দীঘল হ্ৰদ। ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাটোৱে ২০৩৩.০২ বৰ্গ কিলোমিটাৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি আছে।<ref>{{cite web| url = http://iahs.info| title = Vembanad - Kol Wetland| publisher = R. Gopakumar and Kaoru Takara, Centre for Water Resources Development and management, Kozhikode| access-date = 2011-02-07| archive-url = https://web.archive.org/web/20110721210857/http://iahs.info| archive-date = 2011-07-21| url-status=dead| df = }}</ref> ই ভাৰতৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থা। ইয়াৰে ৩৯৮.১২ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকা গড় সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ তলত অৱস্থিত। মুঠ ৭৬৩.২৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকা সাগৰ পৃষ্ঠতকৈ ১ মিটাৰতকৈও কম উচ্চতাত আছে। এই হ্ৰদটো আলাপ্পুয়া, কোট্টায়ম আৰু এৰ্নাকুলাম জিলাৰ সীমান্তত অৱস্থিত। ই সাগৰ পৃষ্ঠৰ উচ্চতাত আছে। এখন ঠেক নদীদ্বীপ বা বালিময় অঞ্চলে ইয়াক লাক্ষাদ্বীপ সাগৰৰপৰা পৃথক কৰি ৰাখিছে। কিছুমান খালে এই হ্ৰদটোক উত্তৰ আৰু দক্ষিণৰ অন্যান্য উপকূলীয় হ্ৰদৰ সৈতে সংযোগ কৰে। হ্ৰদটোৱে পাথীৰামনল, পেৰুম্বালাম আৰু পাল্লিপ্পuৰম দ্বীপক বেষ্টন কৰি ৰাখিছে। ভেম্বনাদ হ্ৰদটো ইয়াৰ আটাইতকৈ বহুেল অংশত প্ৰায় ১৪ কিলোমিটাৰ বহল। এই হ্ৰদটো ভেম্বনাদ-কোল আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাৰ এটা অংশ। এই ব্যৱস্থাটো দক্ষিণে আলাপ্পুয়াৰপৰা উত্তৰে আঝিক্কোডেলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ৯৬.৫ কিলোমিটাৰতকৈ অলপ বেছি। এই হ্ৰদটোলৈ ১০খন নদী বৈ আহিছে। ইয়াৰ ভিতৰত মধ্য কেৰালাৰ ছয়খন প্ৰধান নদী অন্তৰ্ভুক্ত। সেইবোৰ হ’ল— অছেনক’ভিল, মণিমালা নদী, মীনচিল নদী, মুবাত্তুপুঝা নদী, [[পম্বা নদী]] আৰু [[পেৰিয়াৰ নদী]]। এই হ্ৰদটোৱে নিষ্কাষণ কৰা মুঠ এলেকা ১৫,৭৭০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ।<ref>{{cite web |url=http://kerenvis.nic.in |title=Ramsar Sites In Kerala |publisher=ENVIS Centre, Kerala |access-date=7 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721171629/http://kerenvis.nic.in |archive-date=21 July 2011 |url-status=dead }}</ref> এই মাটিকেলি কেৰালাৰ মুঠ মাটি-কালিৰ ৪০ শতাংশ। ইয়াৰ বাৰ্ষিক পৃষ্ঠীয় পানীৰ প্ৰৱাহ ২১,৯০০ মিলিমিটাৰ। ই ৰাজ্যখনৰ মুঠ উপৰিভাগৰ পানীৰ উৎসৰ প্ৰায় ৩০ শতাংশ। এই হ্ৰদৰ পাৰৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় স্থানটো হ’ল কুমাৰকোম পৰ্যটন গাঁও। এইখন হ্ৰদৰ পূব উপকূলত অৱস্থিত।<ref>{{cite web |title=Kumarakom |url=http://keralatourism.org |access-date=21 June 2012 |archive-date=16 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716231211/http://keralatourism.org |url-status=dead }}</ref> কুমাৰকোম পক্ষী অভয়াৰণ্যখন কুমাৰকোম গাঁৱৰ উত্তৰ প্ৰান্তত অৱস্থিত। ২০০২ চনত ৰামচাৰ সন্মিলনৰ নীতি অনুসৰি ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাটোক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰ্দ্ৰভূমিৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। কেৰালা ৰাজ্যৰ তিনিখন ৰামচাৰ ক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত এইখন আটাইতকৈ ডাঙৰ। বিগত শতিকাত ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ বহু মাটি উদ্ধাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত ইয়াৰ পানীৰ এলেকা ১৯১৭ চনৰ ২৯০.৮৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰৰপৰা হ্ৰাস পাই ১৯৭১ চনত ২২৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ আৰু ১৯৯০ চনত ২১৩.২৮ বৰ্গ কিলোমিটাৰ হৈছে। একে সময়ছোৱাতে পথাৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ আৰু কোচি বন্দৰৰ ৱিলিংডন দ্বীপৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰিবলৈ প্ৰায় ৬৩.৬২ বৰ্গ কিলোমিটাৰ পানীৰ এলেকা উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল। ভূমি উদ্ধাৰৰ ফলত এই হ্ৰদটোৱে এক ডাঙৰ পৰিৱেশগত সংকটৰ মুখা-মুখি হৈছে। বৰ্তমান ই ইয়াৰ মূল এলেকাৰ ৩৭ শতাংশলৈ হ্ৰাস পাইছে। এই হ্ৰদৰ এটা অনন্য বৈশিষ্ট্য হ’ল ১২৫২ মিটাৰ দীঘল থানেৰমুক্তম নিমখীয়া পানীৰ প্ৰতিবন্ধক। কুত্তানাদ উন্নয়ন আঁচনিৰ এক অংশ হিচাপে জোৱাৰৰ ক্ৰিয়া আৰু কুত্তানাদৰ নিম্নভূমিত নিমখীয়া পানীৰ প্ৰৱেশ প্ৰতিহত কৰিবলৈ ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এইখন ভাৰতৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ বোকা নিয়ন্ত্ৰক বান্ধ। ই মূলত হ্ৰদটোক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিছে। এটা ভাগত বাৰমাহী লুণীয়া পানী থাকে আৰু আনটো ভাগত হ্ৰদটোলৈ বৈ অহা নদীসমূহৰ মিঠা পানী থাকে। এই প্ৰতিবন্ধকটোৱে কুত্তানাদৰ কৃষকসকলক লৱণাক্ততাৰপৰা মুক্ত কৰি খৰাং বতৰত অতিৰিক্ত খেতি কৰাত সহায় কৰিছে। থানেৰমুক্তম প্ৰতিবন্ধকটো ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ এটা সংকীৰ্ণ অংশত অৱস্থিত। বানপানীৰ প্ৰৱাহ এৰি দিবলৈ জুলাই মাহত ইয়াৰ মূল দুৱাৰসমূহৰ মাত্ৰ তিনিভাগৰ দুভাগহে খোলা হয়। এই দুৱাৰসমূহ নৱেম্বৰৰ মাজভাগলৈকে বন্ধ হৈ থাকে। এই গাঁথনিটোৰ প্ৰধান অসুবিধাটো হৈছে মাছ আৰু মিছামাছে উজনিত প্ৰব্ৰজন কৰাৰ সুযোগ হেৰুৱাই পেলাইছে। লগতে উজনিত অপতৃণৰ বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে প্ৰদূষকসমূহ স্বাভাৱিকভাৱে উটি যোৱাত তীব্ৰ বাধাৰ সৃষ্টি কৰিছে। থানেৰমুক্তম বাঁধে পৰিৱেশগত সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিছে। ইয়াৰ ফলত [[পানী মেটেকা]]ৰ ব্যাপক বংশবৃদ্ধি ঘটিছে। == পৰ্যটন == [[File:Kumarakom.jpg|thumb|left|ভেম্বনাদ হ্ৰদত থকা হাউচ বোট]] এই হ্ৰদটো এক প্ৰধান পৰ্যটন আকৰ্ষণ কেন্দ্ৰ হৈ পৰিছে। এই ঠাইখন সাধাৰণতে নিৰাপদ পৰ্যটনস্থলী। ২০০৪ চনত পৰ্যট হাৰাশাস্তিৰ মাত্ৰ এটা ঘটনা ঘটিছিল বুলি ‘দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া’ত প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{cite news |title=Boat driver held for misbehaving with tourist |work=[[The Times of India]] |url=http://indiatimes.com |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20131025212807/http://indiatimes.com |archive-date=25 October 2013 }}</ref> === হাউচবোটসমূহ === ভেম্বনাদ হ্ৰদটো কেৰালাৰ জলাশয় বা [[কেৰালাৰ বেকৱাটাৰ]] পৰ্যটনৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ। ইয়াত শতিকা পুৰণি কেইবাশ হাউচবোট বা নাওঘৰ (মালয়ালম ভাষাত [[কেট্টুভাল্লাম]]) চলাচল কৰে আৰু ইয়াৰ পাৰত অসংখ্য ৰিজৰ্ট আছে। === পক্ষী অভয়াৰণ্য === কুমাৰকোম পক্ষী অভয়াৰণ্যখন এই হ্ৰদৰ পূব উপকূলত অৱস্থিত। === নৌকা খেল === আগষ্ট আৰু নৱেম্বৰ মাহত কোট্টায়ম আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ নদীসমূহ এই নৌকা খেল প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে। এইখন কেৰালাৰ এক পৰম্পৰা। [[ওনাম]] উৎসৱৰ সময়ত এই জল ক্ৰীড়াৰ বাবে হ্ৰদ আৰু নদীসমূহ সজীৱ হৈ উঠে।<ref>{{Cite web |title=Vembanad Lake |publisher=Kottayam District, Government of Kerala |url=https://kottayam.nic.in |access-date=22 November 2022 |language=en-US |archive-date=22 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122065547/https://kottayam.nic.in |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=VEMBANAD LAKE {{!}} Kottayam District, Government of Kerala {{!}} India |url=https://kottayam.nic.in |access-date=22 November 2022 |language=en-US |archive-date=22 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122065547/https://kottayam.nic.in |url-status=live }}</ref> === হ্ৰদৰ দ্বীপসমূহ === হ্ৰদটোত পাথীৰামনল নামৰ এটা সৰু দ্বীপ আছে। তালৈ কেৱল নাৱেৰেহে যাব পাৰি। আন এটা প্ৰধান আকৰ্ষণ হ’ল কাক্কাথুৰুথ দ্বীপ। == অন্তৰ্দেশীয় পৰিবহণ == ভেম্বনাদ আৰ্দ্ৰভূমি ব্যৱস্থাটোৱে নদীৰ মোহনা, লগুন আৰু খালৰ এক জটিল জাল সৃষ্টি কৰিছে। এই ব্যৱস্থাটো উত্তৰ-দক্ষিণ দিশত ১৯৬ কিলোমিটাৰ আৰু পূব-পশ্চিম দিশত ২৯ কিলোমিটাৰ জুৰি বিস্তৃত হৈ আছে। এই অঞ্চলসমূহৰ প্ৰায় আটাইবোৰ গাঁৱতে জল পৰিবহণৰ মাধ্যমেৰে যাব পাৰি। মুবাত্তুপুঝা, মীনচিল, পম্বা আৰু অছেনক’ভিল আদি প্ৰধান নদীসমূহত জোৱাৰ-ভাটা থকা অংশৰ উজনিত প্ৰায় ৩০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বলৈকে নৌকা চালনা কৰিব পাৰি। পশ্চিম উপকূলীয় খাল ব্যৱস্থাৰ কোট্টাপুৰম-কোল্লাম অংশৰ এক ডাঙৰ ভাগ ভেম্বনাদ হ্ৰদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে, যাৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য ২০৯ কিলোমিটাৰ। ইয়াক ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছে। == পৰিৱেশগত গুৰুত্ব == [[File:Vembanad Lake at Kumarakom.jpg|thumb|কুমাৰকোমৰ ভেম্বনাদ হ্ৰদ]] আৰ্দ্ৰভূমিৰ সংৰক্ষণ আৰু বহনক্ষম ব্যৱহাৰৰ বাবে ৰামচাৰ সন্মিলনৰ নীতি অনুসৰি ভেম্বনাদ কোল আৰ্দ্ৰভূমিক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰ্দ্ৰভূমিৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://ramsar.org |title=The List of Wetlands of International Importance |access-date=7 January 2008 |publisher=The Secretariat of the Convention on Wetlands (Ramsar, Iran, 1971) Rue Mauverney 28, CH-1196 Gland, Switzerland |archive-url=https://web.archive.org/web/20080102104335/http://ramsar.org |archive-date=2 January 2008 }}</ref> এইখন ২০,০০০ তকৈও অধিক পানীৰ চৰাইৰ আৱাসস্থল, যিটো ভাৰতৰ ভিতৰতে তৃতীয় সৰ্ববৃহৎ জনসংখ্যা। ইয়াৰ উপৰি এই ঠাইখন মিছামাছ পালনৰ বাবে এক আদৰ্শ বাসস্থান।<ref>{{cite web |url=http://wwfindia.org |title=Vembanad - Kol Wetland |date=24 May 2006 |publisher=World Wildlife Fund |access-date=23 January 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080217224244/http://wwfindia.org |archive-date=17 February 2008 |url-status=dead }}</ref> == লগতে চাওক == * [[অষ্টমুদি হ্ৰদ]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == * {{Commons category-inline|Vembanad Lake|ভেম্বনাদ হ্ৰদ}} [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ হ্ৰদ]] 6nl0bhc7xqt88bwcin35kxq9bqfwaf6 0 138327 623015 2026-08-03T11:05:21Z AjayDas 12623 [[ভেম্বনাদ হ্ৰদ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 623015 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ভেম্বনাদ হ্ৰদ]] mpxyqpbh145t3dk9u1xyl04du4nfp52 0 138328 623017 2026-08-03T11:06:57Z AjayDas 12623 [[ভেম্বনাদ হ্ৰদ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 623017 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ভেম্বনাদ হ্ৰদ]] mpxyqpbh145t3dk9u1xyl04du4nfp52