অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 4696 629977 585433 2026-08-23T08:12:40Z ~2026-45940-10 51321 /* */ 629977 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = মহেন্দ্ৰ বৰা | image = | image_size = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = ২২ আগষ্ট, ১৯২৯ | birth_place = | death_date = ৯ এপ্ৰিল, ১৯৯৬ | death_place = | resting_place = | occupation = লেখক, কবি, সমালোচক, শিক্ষাবিদ | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | ethnicity = | citizenship = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''মহেন্দ্ৰ বৰা''' ({{lang-en|Mahendra Bora}}) (১৯২৯-১৯৯৬) এজন [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] কবি-সাহিত্যিক, প্ৰবন্ধকাৰ, শিক্ষাবিদ আৰু সমালোচক। ১৯৮৭ চনত তেখেতে [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ [[পাঠশালা]] অধিবেশনৰ সভাপতিৰ আসন অলঙ্কৃত কৰিছিল<ref>[http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 ১৯১৭ চনৰ পৰা অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতিসকলৰ তালিকা] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130129233721/http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 |date=2013-01-29 }} [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ ৱেবছাইট, আহৰণ: ১৮ নৱেম্বৰ, ২০১২।</ref>। ==জন্ম== ১৯২৯ চনৰ ২২ আগষ্টত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[টিংখং]]ত মহেন্দ্ৰ বৰাৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল ''ইন্দ্ৰেশ্বৰ বৰা'' আৰু মাতৃৰ নাম আছিল ''লীলাৱতী বৰা''। ==শিক্ষা== মহেন্দ্ৰ বৰাই প্ৰাথমিক শিক্ষা [[চৈখোৱা]], [[মাকুম]] আৰু লাহোৱালত গ্ৰহণ কৰে। [[ডিব্ৰুগড়]]ৰ জৰ্জ ইন্সটিউটৰ পৰা তেওঁ হাইস্কুলীয়া শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। তাৰ পিছত ১৯৪৭ চনত [[শিৱসাগৰ]]ৰ হাইস্কুলৰ পৰা মেট্ৰিকুলেচন পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। ১৯৪৯ চনত [[কটন মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা তৃতীয় স্থানত আই এ উত্তীৰ্ণ হয়। ১৯৫১ চনত তাৰ পৰাই স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৫৩ চনত [[কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]]ৰ পৰা ইংৰাজী বিষয়ত দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ উচ্চস্থান লাভ কৰি স্নাতকোত্তৰ সন্মান লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ১৯৭১ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ==কৰ্মজীৱন== অধ্যাপনা: [[কটন মহাবিদ্যালয়]], [[ডিব্ৰুগড় মহাবিদ্যালয়]]। অধ্যক্ষ [[গোৱালপাৰা মহাবিদ্যালয়]] আৰু [[বিলাসীপাৰা মহাবিদ্যালয়]]। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ বেজবৰুৱা আসনৰ অধ্যাপক। বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ জাতীয় অধ্যাপক। ==সাহিত্য সম্ভাৰ== কবিতা সংকলন: ''জাতিষ্মৰ''(১৯৬১), ''এই নদীয়েদি''(১৯৭৩), ''ৰূপৰ টিলিঙাৰ মাত''(১৯৮৩), ''আলি দোমোজাৰ ক্ৰছৰ পৰা''(১৯৮৭), ''নীলা ধতুৰাৰ ফুল''(১৯৮৭) আৰু জীৱন এক আস্তাৱল (১৯৯৫)<ref>প্ৰকাশ আলোচনী, ২০২০, ফেব্ৰুৱাৰী, পৃষ্ঠা-৪</ref> প্ৰবন্ধ: ''ফুল তৰা গান'', ''অসমীয়া কবিতাৰ ছন্দৰ শিল্পতত্ত্ব'', ''ৰমন্যাসবাদ'', ''সাহিত্য উপক্ৰমণিকা'', ''সমাজবাদৰ কথা'' অনুবাদ: ''মহাভাৰত ১ম খণ্ড'' মহাভাৰত ২য় খণ্ড, ''গীতা'', ''ডন কুইকচোট'', ''নীল সাগৰৰ সাধু'', ''য়াৰ্লিং'', ''আফকেজ টে’ন পিটাৰপান'','' দেশে দেশে গল্প। '',"ৰবাৰ্ট ব্ৰাউনিং" সম্পাদনা: ''[[নতুন কবিতা]]'', ''[[আনন্দ চন্দ্ৰ আগৰৱালা আৰু দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মা জীৱনাৱলী]]'', ''মণিদীপ'', ''অসম সাহিত্য সভাৰ পত্ৰিকা সম্পাদন (১৯৭৪-৭৫)'', ''1957 In Assam, Fundamentals Of Assamese Metre, The Evalution Of Assamese Scrip'' আৰু ''Wessalisa''। আত্মজীৱনী: "উপলা নদীৰ দৰে" ইয়াৰোপৰি তেওঁ পাঠ্যপুথি সংকলন আৰু লিমাৰিকো ৰচনা কৰিছিল। ==সন্মান আৰু স্বীকৃতি== {| class="wikitable" |- ! বৰ্ষ!! বঁটা!! সংস্থা |- | ১৯৬৮ || ৰাষ্ট্ৰীয় কবি সন্মান || আকাশবাণী |- | ১৯৪৯ || দুখুৰাম স্মাৰক বঁটা || [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] |- | ১৯৮৩ || [[কেৰালা]]ৰ মহাকবিৰ আসন স্মাৰক বঁটা || |- | ১৯৮৩ || মোহনৰাম শৰ্মা স্মাৰক বঁটা|| |- | ১৯৮৩ || ৰঘুনাথ চৌধাৰী স্মাৰক বঁটা || |- | ১৯৯৪ || [[শংকৰদেৱ বঁটা]] || |} ===বিভিন্ন পদত=== *১৯৮৩ চনত [[বঙাইগাঁও]]ত বহা [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ কবি সন্মিলনীত সভাপতি *১৯৮৭ চনত [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ [[পাঠশালা]] অধিৱেশনৰ সভাপতি।<ref>উপলা নদীৰ দৰে, অসমীয়া কবি আৰু কবিতা (নন্দ তালুকদাৰ)</ref> == মৃত্যু == ১৯৯৬ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত মহেন্দ্ৰ বৰাৰ মৃত্যু হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া প্ৰবন্ধকাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতি]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ বঁটা বিজয়ী]] goq7xjlcb9y8t8w9yn1xdi5mz2oxt54 4 5475 629907 629761 2026-08-22T17:14:17Z প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ 38994 629907 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== #[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranita Gogoi|Pranita Gogoi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranita Gogoi|বাৰ্তা]]) 07:26, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Bhaswati.Deka.Borah|Bhaswati.Deka.Borah]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Bhaswati.Deka.Borah|বাৰ্তা]]) 07:29, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Anju saikia|Anju saikia]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Anju saikia|বাৰ্তা]]) 07:32, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:মানসী দাস|মানসী দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:মানসী দাস|বাৰ্তা]]) 07:33, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Sunami K Dutta|Sunami K Dutta]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sunami K Dutta|বাৰ্তা]]) 07:34, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 11:15, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:31, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 17:21, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, কেৰালা ৱিকি কনফাৰেঞ্চৰ লগত সংগতি ৰাখি মালয়ালম ৱিকিমিডিয়া সমাজে [[কেৰালা|কেৰালাৰ]] সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্যক ৱিকিমিডিয়াৰ মাধ্যমেৰে তুলি ধৰাৰ উদ্দেশ্যে [[:m:Kerala Culture Month 2026|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ,২০২৬]] আৰম্ভ কৰিছে। সক্ৰিয় মালয়ালম ৱিকিমিডিয়ান অতুল আৰ টিৰ অনুৰোধমৰ্মে এই অনলাইন এডিটাথনটোত সহযোগ কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে আমি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াতো এটা প্ৰকল্প পৃষ্ঠা সাজি সাধ্য অনুসৰি সহযোগ আগবঢ়োৱাৰ সংকল্প কৰিছোঁ আৰু এডিটাথনটি পৰিচালনা কৰি সফলতাৰে আগুৱাই নিবলৈ [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুৱা বৰুৱা]], [[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিণী কলিতা]], [[সদস্য:Jyoti Chiring|জ্যোতি চিৰিং]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ। আশাকৰোঁ এই এডিটাথনটিত সকলোৱে আন্তৰিকতাৰে ভাগ ল'ব আৰু এই সমন্বয়ে ভৱিষ্যত সময়ত দুইখন সমাজৰ মাজত সম্প্ৰীতিৰ এটি মাইলৰ খুঁটি স্থাপন কৰিব। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:52, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}} — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 09:13, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}} জনালোঁ। লগতে পৰিচালনাৰ দায়িত্ব দিয়া বাবে অশেষ ধন্যবাদ। —[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|Duhita Ragini Kalita]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Duhita Ragini Kalita|বাৰ্তা]]) 09:23, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}}.[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 11:05, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}} [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 23:58, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা, ২০২৬== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, চীনা ৱিকি সম্প্ৰদায়ে তেওঁলোকক ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতি প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ মানসেৰে ৱিকিমিডিয়াত অহা ১৫ আগষ্টৰপৰা ১৫ অক্টোবৰলৈ [[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]] আয়োজন কৰিছে। এই বিষয় অৱগত কৰি তেওঁলোকে আগবঢ়োৱা সহ-আয়োজকৰ প্ৰস্তাৱ সমৰ্থন কৰি আমি, [[:m:JyotiPN|JyotiPN]] আৰু [[:m:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱাই]] অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অহা ২৫ আগষ্টৰপৰা ২৫ অক্টোবৰলৈ [[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]] আয়োজন কৰাৰ মানস কৰিছোঁ। আশাকৰোঁ আপোনালোকে চীনা-অসমীয়া ভাতৃত্ববোধক আন্তৰিকতাৰে আঁকোৱালি ল'ব আৰু এই মেলালৈ আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু অৱদান আগবঢ়াব। [[:m:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] এই মেলাৰ আয়োজক হৈ থাকিব। তেওঁৰ লগতে ইচ্ছুক কোনো এগৰাকীক আয়োজক ৰূপে নিজৰ নাম প্ৰস্তাৱ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিলোঁ। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 18:54, 14 August 2026 (ইউ.টি.চি.) <br />সমন্বয়ক, [[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]] ==Wiki Loves Birds - Assam Chapter== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, যোৱা বছৰ আমি অসমৰ চৰাইখিনি ডকুমেণ্টেচন কৰাৰ মানসেৰে [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Birds_-_Assam_Chapter ৱিকি লাভচ্‌ ৱাৰ্ডচ্‌ - আসাম চেপ্টাৰ] শীৰ্ষক এক কেম্পেইনেৰে মালয়াময়াম ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ ''ৱিকি লাভচ্‌ ৱাৰ্ডচ, ইণ্ডিয়া, ২০২৫'' কেম্পেইনত সহযোগ কৰিছিলোঁ আৰু ডিচেম্বৰ-জানুৱাৰী মাহত সোৱণশিৰি গ্ৰাছলেণ্ড, দুলুং হাইড আৰু মাগুৰী বিলত তিনিটা ''ৱাৰ্ড ৱাক'' কৰি অসমৰপৰা প্ৰায় ৫০ বিধ চৰাইৰ ফটো যোগ দিছিলোঁ। ৰিপৰ্ট : [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Birds_-_Assam_Chapter/BirdWalks#Participants_and_Gadgets Wiki Loves Birds - Assam Chapter/BirdWalks] এই বছৰো ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচনৰ সহযোগত আমি এই প্ৰকল্পটো আগবঢ়াই লৈ যোৱাৰ মানস কৰিছোঁ আৰু ইয়াৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিছোঁ। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 08:46, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== #[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 09:05, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} - [[সদস্য:Rishiraj Dutta01|Rishiraj Dutta01]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rishiraj Dutta01|বাৰ্তা]]) 09:06, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:27, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:17, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} -[[সদস্য:Firozhussain|Firozhussain]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Firozhussain|বাৰ্তা]]) 12:24, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 12:33, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 12:37, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য: Sameer Kalita14|Sameer Kalita14]] ([[সদস্য বাৰ্তা: Sameer Kalita14|বাৰ্তা]]) 19:35, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} [[সদস্য:Lakhinandan herper|Lakhinandan herper]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Lakhinandan herper|বাৰ্তা]]) 16:48, 21 August 2026 (ইউ.টি.চি.) [[সদস্য:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|বাৰ্তা]]) 17:13, 22 August 2026 (ইউ.টি.চি.) gz9myjybyjnqf7r8wky0gqumpotphyz 629910 629907 2026-08-22T17:29:58Z JyotiPN 22102 /* সমৰ্থন */ added serial numer 629910 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== #[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranita Gogoi|Pranita Gogoi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranita Gogoi|বাৰ্তা]]) 07:26, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Bhaswati.Deka.Borah|Bhaswati.Deka.Borah]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Bhaswati.Deka.Borah|বাৰ্তা]]) 07:29, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Anju saikia|Anju saikia]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Anju saikia|বাৰ্তা]]) 07:32, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:মানসী দাস|মানসী দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:মানসী দাস|বাৰ্তা]]) 07:33, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Sunami K Dutta|Sunami K Dutta]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sunami K Dutta|বাৰ্তা]]) 07:34, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 11:15, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:31, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 17:21, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, কেৰালা ৱিকি কনফাৰেঞ্চৰ লগত সংগতি ৰাখি মালয়ালম ৱিকিমিডিয়া সমাজে [[কেৰালা|কেৰালাৰ]] সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্যক ৱিকিমিডিয়াৰ মাধ্যমেৰে তুলি ধৰাৰ উদ্দেশ্যে [[:m:Kerala Culture Month 2026|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ,২০২৬]] আৰম্ভ কৰিছে। সক্ৰিয় মালয়ালম ৱিকিমিডিয়ান অতুল আৰ টিৰ অনুৰোধমৰ্মে এই অনলাইন এডিটাথনটোত সহযোগ কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে আমি অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াতো এটা প্ৰকল্প পৃষ্ঠা সাজি সাধ্য অনুসৰি সহযোগ আগবঢ়োৱাৰ সংকল্প কৰিছোঁ আৰু এডিটাথনটি পৰিচালনা কৰি সফলতাৰে আগুৱাই নিবলৈ [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুৱা বৰুৱা]], [[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিণী কলিতা]], [[সদস্য:Jyoti Chiring|জ্যোতি চিৰিং]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ। আশাকৰোঁ এই এডিটাথনটিত সকলোৱে আন্তৰিকতাৰে ভাগ ল'ব আৰু এই সমন্বয়ে ভৱিষ্যত সময়ত দুইখন সমাজৰ মাজত সম্প্ৰীতিৰ এটি মাইলৰ খুঁটি স্থাপন কৰিব। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:52, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}} — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 09:13, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}} জনালোঁ। লগতে পৰিচালনাৰ দায়িত্ব দিয়া বাবে অশেষ ধন্যবাদ। —[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|Duhita Ragini Kalita]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Duhita Ragini Kalita|বাৰ্তা]]) 09:23, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}}.[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 11:05, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :*{{support}} [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 23:58, 25 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা, ২০২৬== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, চীনা ৱিকি সম্প্ৰদায়ে তেওঁলোকক ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতি প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ মানসেৰে ৱিকিমিডিয়াত অহা ১৫ আগষ্টৰপৰা ১৫ অক্টোবৰলৈ [[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]] আয়োজন কৰিছে। এই বিষয় অৱগত কৰি তেওঁলোকে আগবঢ়োৱা সহ-আয়োজকৰ প্ৰস্তাৱ সমৰ্থন কৰি আমি, [[:m:JyotiPN|JyotiPN]] আৰু [[:m:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱাই]] অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত অহা ২৫ আগষ্টৰপৰা ২৫ অক্টোবৰলৈ [[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]] আয়োজন কৰাৰ মানস কৰিছোঁ। আশাকৰোঁ আপোনালোকে চীনা-অসমীয়া ভাতৃত্ববোধক আন্তৰিকতাৰে আঁকোৱালি ল'ব আৰু এই মেলালৈ আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু অৱদান আগবঢ়াব। [[:m:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] এই মেলাৰ আয়োজক হৈ থাকিব। তেওঁৰ লগতে ইচ্ছুক কোনো এগৰাকীক আয়োজক ৰূপে নিজৰ নাম প্ৰস্তাৱ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিলোঁ। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 18:54, 14 August 2026 (ইউ.টি.চি.) <br />সমন্বয়ক, [[:m:Chinese Cultural Heritage Edit-a-thon 2026|চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সম্পাদনা মেলা ২০২৬]] ==Wiki Loves Birds - Assam Chapter== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, যোৱা বছৰ আমি অসমৰ চৰাইখিনি ডকুমেণ্টেচন কৰাৰ মানসেৰে [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Birds_-_Assam_Chapter ৱিকি লাভচ্‌ ৱাৰ্ডচ্‌ - আসাম চেপ্টাৰ] শীৰ্ষক এক কেম্পেইনেৰে মালয়াময়াম ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ ''ৱিকি লাভচ্‌ ৱাৰ্ডচ, ইণ্ডিয়া, ২০২৫'' কেম্পেইনত সহযোগ কৰিছিলোঁ আৰু ডিচেম্বৰ-জানুৱাৰী মাহত সোৱণশিৰি গ্ৰাছলেণ্ড, দুলুং হাইড আৰু মাগুৰী বিলত তিনিটা ''ৱাৰ্ড ৱাক'' কৰি অসমৰপৰা প্ৰায় ৫০ বিধ চৰাইৰ ফটো যোগ দিছিলোঁ। ৰিপৰ্ট : [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Birds_-_Assam_Chapter/BirdWalks#Participants_and_Gadgets Wiki Loves Birds - Assam Chapter/BirdWalks] এই বছৰো ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচনৰ সহযোগত আমি এই প্ৰকল্পটো আগবঢ়াই লৈ যোৱাৰ মানস কৰিছোঁ আৰু ইয়াৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিছোঁ। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 08:46, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== #[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 09:05, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} - [[সদস্য:Rishiraj Dutta01|Rishiraj Dutta01]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rishiraj Dutta01|বাৰ্তা]]) 09:06, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:27, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:17, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} -[[সদস্য:Firozhussain|Firozhussain]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Firozhussain|বাৰ্তা]]) 12:24, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 12:33, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 12:37, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য: Sameer Kalita14|Sameer Kalita14]] ([[সদস্য বাৰ্তা: Sameer Kalita14|বাৰ্তা]]) 19:35, 20 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #{{Support}} [[সদস্য:Lakhinandan herper|Lakhinandan herper]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Lakhinandan herper|বাৰ্তা]]) 16:48, 21 August 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|বাৰ্তা]]) 17:13, 22 August 2026 (ইউ.টি.চি.) i902on6akvfjmoe2h0267kofqnvywtb 0 29193 629866 93496 2026-08-22T13:12:39Z EmausBot 1983 [[শ্বাৰ্লক হ'ম্‌ছ]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 629866 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[শ্বাৰ্লক হ'ম্‌ছ]] k43d5frtdqoydns7yv3t6ujamwvskzu 0 29196 629864 98401 2026-08-22T13:12:19Z EmausBot 1983 [[শ্বাৰ্লক হ'ম্‌ছ]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 629864 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[শ্বাৰ্লক হ'ম্‌ছ]] k43d5frtdqoydns7yv3t6ujamwvskzu 0 29205 629867 139593 2026-08-22T13:12:49Z EmausBot 1983 [[শ্বাৰ্লক হ'ম্‌ছ]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 629867 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[শ্বাৰ্লক হ'ম্‌ছ]] k43d5frtdqoydns7yv3t6ujamwvskzu 0 45125 629935 619008 2026-08-22T19:08:23Z Ananya Taye 28065 /* মধ্য যুগৰ */ Added sources 629935 wikitext text/x-wiki {{Infobox geographical indication | name = মুগা | color = Golden | image = মূগা কাপোৰ ২.jpeg | image_size = 250px | caption = অসমীয়া শিপিনীয়ে তৈয়াৰ কৰা মুগা [[মেখেলা]]-চাদৰ | description = কেৱল অসমতহে পোৱা এবিধ ৰেচম | type = ৰেচম শিল্প | area = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | material = ৰেচম | official website = {{URL|http://www.csb.gov.in/silk-sericulture/silk/muga-silk/}} }} '''মুগা (ৰেচম)''' {{En|Muga silk}} হৈছে [[এন্থেৰিয়া আছামেনছিছ]] প্ৰজাতিৰ পলুৰ পৰা সৃষ্টি কৰা এবিধ ৰেচম (silk)। মুগা পৃথিৱীৰ ভিতৰতে কেৱল অসমতহে পোৱা যায়।<ref name="GIIndia">{{cite web | url=http://ipindia.nic.in/girindia/ | title=GI Registry India | publisher=Intellectual property India | work=Statewise Registration Details of GI Applications | accessdate=27 January 2016 | url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130826183844/http://ipindia.nic.in/girindia/ | archivedate=26 August 2013 }}</ref> বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰ পৰা অসমৰ বাতাবৰণ মুগা পলুৰ বাবে অনুকূল। [[চোম গছ]] (''Persea bombycina'' (King ex Hook.f.) Kosterm.)<ref name="AA">{{cite web | url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0001070984;jsessionid=01BFF0305A00C8B7C8B6777D988CBCBF | title=The World Flora Online | accessdate=5 December 2024}}</ref> আৰু [[সোঁৱালু]] গছৰ (''Litsea monopetala'' (Roxb.) Pers.)<ref name="BB">{{cite web | url=https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000365805 | title=WFO The World Flora Online | accessdate=5 December 2024}}</ref> পাত খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰা মুগা পলু স্বভাৱতে বৰ আলসুৱা হয়। বৰ বেছি তাপমাত্ৰাৰ সাল-সলনি ই সহ্য কৰিব নোৱাৰে।<ref>{{Cite web |url=https://csboa.com/eBooks/Arthashastra_of_Chanakya_-_English.pdf |title=Kautilya,''Arthashatra'',p.110, "The above will explain the fabrics known as ''kauseya'', silk-cloth, and ''chinapatta'', fabrics of China manufacture." |access-date=2020-02-06 |archive-date=2020-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112031454/https://www.csboa.com/eBooks/Arthashastra_of_Chanakya_-_English.pdf |url-status=dead |archivedate=2020-11-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201112031454/https://www.csboa.com/eBooks/Arthashastra_of_Chanakya_-_English.pdf |deadurl=yes }}</ref> তাৰোপৰি যিকোনো ধৰণৰ প্ৰদূষণেও মুগা পলুৰ জীৱন চক্ৰত বাধাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ==ইতিহাস== অসমৰ মুগা উৎপাদন এক প্ৰাচীন উদ্যোগ। অসম অতীজৰে পৰা উচ্চমানৰ ৰেচম উৎপাদনৰ বাবে সুপৰিচিত আছিল। মুগাৰ জ্ঞান সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০০-২০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ আশে-পাশে চীনৰ পৰা অহা তিব্বত-বাৰ্মান গোটৰ সৈতে আহিছিল। J.Geoghegan তেওঁৰ "Silk in India" নামৰ গ্ৰন্থখনত উল্লেখ কৰিছে যে: "It is the Kiratas who introduced the cultivation of silk with its different varieties in Assam and it is from Assam that Silk was later introduced to mainland India. Whatever may be the date of the introduction of the worm, its geographical distribution at present day, and the fact species first introduced was a multivoltine, seem to me to lead to the conclusion that the insect was first introduced into India from the north-east (i.e. Assam)"। ===প্ৰাচীন যুগ=== প্ৰাচীন যুগৰ অসম ৰেচমৰ সম্ভৱতঃ প্ৰথম উল্লেখ বাল্মিকীৰ ৰামায়ণত কৰা‌ হৈছিল। ৰামায়ণৰ কিষ্কিন্দ কাণ্ডত উল্লেখ আছে যে পূব দিশলৈ যাত্ৰা কৰা ব্যক্তিয়ে প্ৰথমে মগধ, অংগ, পুন্দ্ৰ আৰু তাৰ পিছত কোশ-কৰণ-ভূমি ("পলু পোহাৰ দেশ") পাৰ হৈ যাব লাগে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় শতিকাৰ ৰাজনৈতিক সাহিত্য কৌটিল্যৰ "অৰ্থশাস্ত্ৰত" অসমৰ অতি অত্যাধুনিক ৰেচম সাজ-পোছাকৰ উল্লেখ আছে। কৌটিল্যই বঙগিকা (বংগ/দক্ষিণ বংগৰ পৰা), মগধিকা (মগধৰ পৰা) আৰু পৌন্দ্ৰিকা (পুন্দ্ৰ/উত্তৰ বংগৰ পৰা)ৰ লগতে সুবৰ্ণকুদ্যক (কামৰূপৰ পৰা) উৎপাদনৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। ইয়াৰে সুৱৰ্ণকুদ্যক, মগধিকা আৰু পৌন্দ্ৰিকা কাপোৰ কৌসেয়া (অৰ্থাৎ বণৰীয়া ৰেচম) আৰু চিনা-পট্টা (পাট ৰেচম)। কামৰূপে সুৱৰ্ণকুদ্যক উৎপন্ন কৰা কথাটো অষ্টম শতিকাৰ সাহিত্যিক কুমাৰীলা ভট্টেও নিজৰ গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰিছে। তেওঁ লিখিছে '"কামৰূপেচৈৱ সুবৰ্ণ কুডিয়া" অৰ্থাৎ কামৰূপ ৰাজ্যয়ে "সুবৰ্ণ কুডিয়া"। অৰ্থশাত্ৰৰ মতে সুবৰ্ণকুদ্যকৰ কাপোৰবোৰ 'মাখনৰ ৰং', 'সূৰ্য্যৰ দৰে ৰঙা' আৰু উত্তম মানৰ আছিল। এই ৰঙৰ বৰ্ণনাৰ বাবেই ৰেচমৰ প্ৰকাৰটো সহজেই মুগা বুলি চিনাক্ত কৰিব পৰা যায়। গ্ৰন্থখনত এই বিধ ৰেচমৰ পলুৱে খোৱা চাৰিবিধ গছৰ(বকুলা, লিকুচা, বাট আৰু নাগা-বৃক্ষ) কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰে ভাকুলা আৰু নাগা-বৃক্ষ এৰিকেলেছ আৰু মেগনোলিয়া প্ৰজাতিৰ অন্তৰ্গত যিটো মুগা ৰেচমৰ পলু "এন্থেৰিয়া আছামেনচিছে" খায় বুলি জনা যায়; আনহাতে লিকুচা (Artocarpus lakucha) আৰু ভাটা ম'ৰাচিয়া (মালবেৰী) প্ৰজাতিৰ অন্তৰ্গত যিটো পাট ৰেচম পলুৱে খায়। নৱম শতিকাৰ অমৰা-কোষৰ শব্দকোষতো উল্লেখ কৰা আছে যে পট্ৰৰ্না(বগা ৰেচমৰ এটা প্ৰকাৰ) পলুৱে বাতা, লাকুচা আদিৰ পাত খাইছিল।‌ অৰ্থশাস্ত্ৰত লগতে এইটোও কোৱা হৈছে যে এই বস্ত্ৰ সূতা তিতি থকাৰ সময়ত উৎপাদন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পৰা বুজা যায় যে সেই সময়ৰ মুগা পাটৰ উৎপাদন পদ্ধতিও আজিৰ দৰে আছিল।‌ প্ৰাচীন গ্ৰন্থ কালিকা পুৰাণ(দশম- একাদশ শতিকাৰ মাজৰ)ত কামৰূপৰ দেৱ-দেৱীৰ পূজাত ৰেচম ব্যৱহাৰ কৰা কথা ভালদৰে লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে। গ্ৰন্থ অনুসৰি ডিক্কৰবাশিনী পীঠত([[শদিয়া]]ৰ তাম্ৰেশ্বৰী বুলিও জনাজাত) দেৱ-দেৱীসকলক পূজা কৰাৰ সময়ত মন্দিৰৰ দেউৰীয়ে মূৰ্তিসমূহ ৰঙা, হালধীয়া আৰু বগা কৌশেয়া(অৰ্থাৎ বনৰীয়া ৰেচম) কাপোৰেৰে ঢাকি ৰাখিছিল। জনা যায় যে পুৰণি কালত মুগা হালধীয়া(প্ৰাকৃতিক), বগা(মেজানকাৰী মুগা) ৰঙত উপলব্ধ আছিল আৰু প্ৰায়ে "লেক" ৰঙা ৰং কৰা হৈছিল। সংস্কৃত গ্ৰন্থ হৰ্ষচৰিত (উত্তৰ ভাৰতীয় শাসক হৰ্ষবৰ্ধনৰ জীৱনী সপ্তম শতিকাত দৰবাৰ কবি বানাভট্টই ৰচনা কৰা) মতে, ৰজা হৰ্ষবৰ্ধনৰ ৰাজ অভিষেক অনুষ্ঠানৰ সময়ত কামৰূপৰ ৰজা ভাস্কৰবৰ্মানে উত্তৰ ভাৰতীয় ৰজাজনক বহুতো বহুমূলীয়া সামগ্ৰী উপহাৰ দিয়ে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল তেখেতে দিয়া বহুমূলীয়া কাপোৰ আৰু ৰত্ন। এই কাপোৰৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য আছিল দুকুলা কাপোৰেৰে মেৰিয়াই থোৱা ছাতি, পট্টা-সূত্ৰ কাপোৰৰ বস্তাৰ লগতে শৰৎ চন্দ্ৰৰ পোহৰৰ দৰে বিশুদ্ধ ক্ষোমা কাপোৰ (শৰদ চন্দ্ৰমা শৌচা ক্ষমনি)। এই কাপোৰবোৰ হয়টো ৰেচম বা লিনেন হ’ব পাৰে। গ্ৰন্থখনত লগতেই উল্লেখ কৰা হৈছে যে কাপোৰবোৰ ইমানেই মিহি আৰু চিকচিকিয়া আছিল যে ই ভোজ-পাত্ৰৰ সৈতে মিল খাইছিল। এই কথাষাৰৰ পৰা কাপোৰ সমূহ ৰেচম যেন অনুভৱ হয়। ===মধ্য যুগৰ=== মুগা পলুৰ ওপৰত genetic গৱেষণাৰ পৰা দেখা গৈছে যে অসমৰ দুটা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলত অসমৰ ৰেচমৰ উৎপত্তি হৈছিল। এটা আছিল প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যৰ গাৰো পাহাৰ (বড়ো সকলে কৰিছিল) আৰু আনটো আছিল প্ৰাচীন চুতীয়া ৰাজ্যৰ ঢকুৱাখনা। বুৰঞ্জীছৰ মতে চুতীয়া ৰজাই ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত কিছু সোণালী ৰঙৰ কাপোৰ/মেখেলা (দেওধাই বুৰঞ্জীত "সোনোৱালী কাপুৰ" আৰু টাই ভাষাৰ বুৰঞ্জীত"খাম-চিন" বা সোনালী মেখেলা) আহোম ৰজাক শান্তি নৈবেদ্য হিচাপে উপহাৰ দিছিল। সম্ভৱতঃ এই কাপোৰ সোণবৰণীয়া মুগা আছিল। নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জী অনুসৰি আহোম সকলে চুতুফা ৰজাৰ দিনত প্ৰথম মুগাৰ বস্ত্ৰ গ্ৰহণ কৰিছিল। পাঠ অনুসৰি আহোম ৰজা জনে তেওঁৰ মন্ত্ৰীসকলৰ পৰামৰ্শ মতে মুগা, পাটৰ কাপোৰ পৰিধান কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰি ৰাজধানীত ৰাজবস্ত্ৰ বোৱাৰ বাবে চুতীয়া সম্প্ৰদায়ৰ (বুৰঞ্জীখনত চুতীয়াক "চুটীয়া-কছাৰী" বুলি কোৱা হৈছে) ১ হাজাৰ মহিলা পলু পোহা, কাটনী আৰু শিপিনীৰ কামত নিয়োগ কৰে। কিন্তু এই ঘটনা পৰৱৰ্তী কালৰ কোনোবা এজন ৰজাৰ কালতহে হোৱা সম্ভৱ কাৰণ একেইখন বুৰঞ্জীতে সেই সময়ত শদিয়া, মৰঙী, ইত্যাদি ঠাই আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত আছিল বুলি কোৱা‌ হৈছে। যিকিনহওক ইয়াৰ পৰা গম পোৱা যায় যে আহোম ৰজা সকলে এসময়ত থলোৱা লোকৰ পৰাহে মুগা পৰিধান কৰিবলৈ লৈছিল।‌ শিৱসাগৰ জিলাত এতিয়াও চুতীয়া কাটনী আৰু চেতিয়া কাটনী নামৰ ঠাই দেখা পোৱা যায়। মুগা পৰিধান কৰা আগতে আহোমসকলে ক’লা ৰঙৰ কাপোৰ পিন্ধিছিল বুলি বুৰঞ্জীত উল্লেখ আছে। অসম বুৰঞ্জীত আহোমসকলক ১৫০০ শতিকাত "লুণ্ডা-মুণ্ডা কুলা কাপুৰ পিন্ধা লুক" (অৰ্থাৎ ক'লা কাপোৰ পিন্ধা চুলি খুৰোৱা পুৰুষ)<ref>Mahanta, S. Assam Buranji. D.H.A.S., 1945, p.10.</ref> আৰু "কলীয়া বস্ত্ৰ পৰিধান কৰা"<ref>Mahanta, S. Assam Buranji. D.H.A.S., 1945, p.23.</ref> লোক বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে, অৰ্থাৎ তেওঁলোকে ১৫০০ শতিকালৈকে ইউনান আৰু বাৰ্মাৰ আন টাইসকলৰ দৰে ক'লা কপাহী কাপোৰ পিন্ধিছিল। থলুৱা শাসকসকলৰ এই বস্ত্ৰ শৈলী গ্ৰহণ কৰাৰ বাবেই আহোম ৰাজ্যত মুগা উৎপাদনে পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল। আহোম ৰজাসকলে তেওঁলোকৰ ৰাজসভালৈ অহা বিশিষ্ট দৰ্শনাৰ্থীসকলৰ উপস্থাপনৰ বাবে বহু ব্যয়বহুল মুগা চেট ৰাখিছিল বুলি জনা যায়। ৰানী সকলে ব্যক্তিগতভাৱে বয়নবিদসকলক প্ৰশিক্ষণ দিয়াৰ লগত জড়িত আছিল। যদিও অসমৰ চৌদিশে ৰেচমৰ খেতি কৰা আৰু বোৱা হৈছিল, তথাপিও কামৰূপ আৰু পাছলৈ আহোম ৰাজ্যৰ দিনত "শুৱালকুছি" নামৰ এখন ঠাইৰ এৰি, পাত আৰু মুগা ৰেচম বস্ত্ৰই বহু খ্যাতি অৰ্জন কৰিছিল। ৯০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা প্ৰায় ১১০০ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ পশ্চিম অসমত শাসন কৰা পাল বংশৰ ৰজা ধৰ্মপালে একাদশ শতিকাত শুৱালকুছি প্ৰতিষ্ঠা কৰা বুলি কোৱা হয়। কাহিনী অনুসৰি ধৰ্মপালাই বৰপেটাৰ তাঁতীকুছিৰ পৰা ২৬টা শিপিনী পৰিয়ালক শুৱালকুছিলৈ আনি আধুনিক গুৱাহাটীৰ ওচৰত এখন শিপিনী গাঁৱৰ সৃষ্টি কৰিছিল। সেই সময়ছোৱাত ৰেচমক ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতা দিয়া হৈছিল আৰু শুৱালকুছিক ৰেচম বোৱাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলা হৈছিল। ১৬৬২ চনত ফৰাচী ভ্ৰমণকাৰী জিন জোচেফ টাভিৰ্নিৰে সৰ্বপ্ৰথমে মুগাক বিশ্ব দৰবাৰলৈ লৈ গৈছিল। ইয়াৰ পিছত মুগাৰ প্ৰথম সৰ্ববৃহৎ ৰপ্তানি হয় ১৭৯৩ চনত ইংলণ্ডলৈ যেতিয়া ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইন্দিয়া কোম্পানিয়ে ২২৪ মণ্ড মুগা সূতা স্বৰ্গদেউ শাসন কালত ৰপ্তানি কৰে। ==বাণিজ্য== [[File:Muga cocoon.jpg|thumb|মুগা লেটা]] ১৭৯৩ চনত ২২৪ মণ্ড মুগা সূতাৰ দাম দিয়া হৈছিল ৫৩,৮৯৯ টকা। ইয়াৰ পৰাই মুগাৰ অতীজত মূল্য কিমান আছিল অনুমান কৰিব পাৰি। বৰ্তমান সময়ত ১ কেজি মুগা সূতাৰ দাম বজাৰত ৩২০০ টকাৰ পৰা ৫০০০ টকা পৰ্যন্ত হ'ব পাৰে। সেয়েহে মুগাৰ বাণিজ্যত জড়িতসকলৰ বাণিজ্যিক স্বাৰ্থ সুৰক্ষা কৰিবলৈ ২০০৭ চনৰ ১৩ জুলাইত মুগাসূতাক GI (Geographical Indication - ভৌগলিক ইঙ্গিত) প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="CC">{{cite web | url=https://search.ipindia.gov.in/GIRPublic/Application/Details/55 | title=Geographical Indications Registry | accessdate=5 December 2024}}</ref> আনহাতে অসমৰ মুগা ৰেচমৰ ল'গক ৩ মাৰ্চ, ২০১৪ চনত GI প্ৰদান কৰা হয়৷<ref name="Logo">{{cite web | url=https://search.ipindia.gov.in/GIRPublic/Application/Details/384 | title=Geographical Indications Registry | accessdate=5 December 2024}}</ref> এই ল'গ প্ৰদান কৰাৰ পাছত মুগাৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা যিকোনো বস্ত্ৰ-সামগ্ৰীয়ে‍ বহন কৰিব পাৰিছে‍ নিজা চিহ্ন, যি ইয়াৰ বিশুদ্ধতা প্ৰমাণ কৰে। তাৰ উপৰি মুগাৰ যিকোনো ধৰণৰ অনুমোদিত নকলৰ (Bio piracy) পৰাও সুৰক্ষা প্ৰদান কৰিব GIয়ে। যিহেতু অসম বিশ্বৰ ভিতৰতে মুগা উৎপাদন কৰা একমাত্ৰ প্ৰান্ত সেয়েহে মুগাক GI দিয়াৰ বাবে মুগাৰ বিশুদ্ধতা ৰক্ষা হোৱাৰ লগতে, মুগাৰ সৃষ্টি আৰু বেপাৰ-বাণিজ্যত অসমৰ একাধিপত্য প্ৰতিস্থা হ'ব আৰু আমাৰ এই আপুৰুগীয়া সম্পদৰ পৰা আমাৰ মুগা খেতিয়ক, শিপিনী সকল বাৰুকৈ উপকাৰিত হ'ব। বাণিজ্যিক দিশৰ পৰা মুগাৰ পৰা অসমে ৪০ কোটি টকা বাৰ্ষিক আয় কৰে (মৰোৱা বজাৰৰ তথ্যৰ মতে)। অসমৰ প্ৰায় ২৩,৫৪৩টা পৰিয়াল মুগা খেতি আৰু বয়নশিল্পৰ (২০০৪) লগত জড়িত আৰু ২০০১-২০০৩ চনত অসমত ৯২ মিলিয়ন টন মুগা লেটা উৎপাদন কৰা হয় (Directorate of Sericulture, Government of Assam)। ইয়াৰ উপৰি মুগা সূতা আৰু কাপোৰৰ ৰপ্তানিৰ পৰা অসমে বাৰ্ষিক ১০০ৰ পৰা ১২০ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে। ==উৎপাদন== [[Image:Muga Silkworm.JPG|right|thumb|চোম গছত মুগা পলু]] উৎপাদনৰ ফালৰ পৰা অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ যোৰহাট, শিৱসাগৰ, ডিব্ৰুগড়, কামৰূপ জিলা আৰু লখিমপুৰ জিলাৰ ঢকুৱাখনাত মুগা সৰ্বাধিক উৎপাদন হয়। ইয়াৰে ভিতৰত কামৰূপ জিলাৰ শুৱালকুছি হৈছে বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ ৰেচম উৎপাদনকাৰী গাঁও আৰু মুগা উৎপাদনৰ ক্ষেত্ৰতো ই বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ গাঁও হিচাপে স্বীকৃতি পাইছে । ১১ শতিকাত ৰজা ধৰ্মপালৰ নিৰ্দেশত ২৬ শিপিনী পৰিয়ালেৰে প্ৰথম স্থাপন হৈছিল শুৱালকুছিৰ। সেই তেতিয়াৰে পৰা এতিয়ালৈকে শুৱালকুছিৰ বাসিন্দাসকলে নিজৰ এই বস্ত্ৰশিল্পক এৰা নাই আৰু গাঁওখনৰ ৫০,০০০ জনবসতিৰ প্ৰায় ২৫,০০০ গৰাকী ব্যক্তি এই বয়নশিল্পৰ লগত জডি়ত। সেয়েহে শুৱালকুছিক পূৱৰ মানচেষ্টাৰ আখ্যা দিয়া হয়। ==অসমৰ সমাজত মুগা== সুন্দৰ সোণোৱালী বৰণ আৰু স্থায়িত্বৰ বাবে মুগা জনসাধাৰণৰ মাজত জনপ্ৰিয়। আন ৰেচমৰ তুলনাত মুগা অতি সোনকালে বেয়া নহয় আৰু ইয়াক সহজে ধুব পৰা যায়। এযোৰ মুগা কাপোৰৰ আয়ুস প্ৰায় ৫০ বছৰ বা তাতোধিক হ'ব পাৰে। কিন্তু যিহেতু মুগা সূতাৰ উৎপাদনৰ বাবে অত্যাধিক মাত্ৰাত মুগা লেটাৰ প্ৰয়োজন সেয়েহে মুগাৰ দাম বৰ্তমান বজাৰত বহুত বেছি। কিন্তু তথাপিও মুগাৰ চহিদা বজাৰত হ্ৰাস পোৱা নাই, বৰঞ্চ বাঢ়িছেহে। বিশেষকৈ অসমীয়া কলা-সংস্কৃতিৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ হিচাপে মুগাই অতীজৰে পৰা অসমীয়া সমাজত আদৰ পাই আহিছে। প্ৰতিগৰাকী অসমীয়া যুৱক-যুৱতীৰ ওচৰত এযোৰ মুগাৰ সাজ হোৱাতো গৌৰৱৰ কথা। ৰঙালী বিহুৰ যেন আধৰুৱা হৈ ৰ'ব একোযোৰ ৰঙা ফুল বছা মুগা মেখেলা-চাদৰ পৰিহিতা নাচনী আৰু মুগা চোলা পৰিধান কৰা ঢুলীয়াৰ অবিহনে। যিকোনো সামাজিক অনুষ্ঠানত মুগা কাপোৰে পিন্ধোতাৰ সৌন্দৰ্যত সোণত সুৱগা চৰায় আৰু তেওঁক জাকত জিলিকা কৰি তোলে। আৰু বৰ্তমান ফেশ্বনৰ যুগত মুগা সূতাৰ প্ৰয়োগ কেৱল মেখেলা-চাদৰ বা চোলা বোৱাতে সীমিত নাথাকি শাড়ী, চুৰিদাৰ, বিচনাচাদৰ, পৰ্দা ইত্যাদি নানান ধৰণৰ সামগ্ৰী উৎপাদনৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="Central Silk Board">{{cite web | url=http://www.csb.gov.in/silk-sericulture/silk/muga-silk/ | title=Muga Silk | publisher=Central Silk Board, Ministry of Textiles, Government of India | date=3 July 2014 | accessdate=27 January 2016 | archivedate=5 December 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20151205144704/http://www.csb.gov.in/silk-sericulture/silk/muga-silk | deadurl=yes }}</ref> বিভিন্ন ফেশ্বন ৱিকত মুগাৰে তৈয়াৰী নানান বস্ত্ৰই ৰাইজৰ মাজত বহুত সমাদৰ লাভ কৰিছে। কিন্তু এই সকলোবোৰৰ পাছতো অসমত মুগাৰ ব্যৱসায়ৰ যিমান বিকাশ হ'ব লাগিছিল সিমান হোৱা নাই। মুগা ব্যৱসায় এতিয়াও কুটিৰশিল্পৰ দৰেই চলি আছে কিন্তু প্ৰয়োজন মুগা ব্যৱসায়ক এক অতি উচ্চ পৰ্যায়ৰ বাণিজ্যিক স্বীকৃতি দিয়াৰ। সৰু সৰু নিজা ব্যৱসায়ৰ বা আত্মসহায়ক গোটৰ দ্বাৰা মুগা উৎপাদিত হোৱাৰ বিপৰীতে যদি এই মুগা ব্যৱসায়ী সকলক একগোট কৰি চৰকাৰী সাহাৰ্য্য যেনে আধুনিক মিল, সূতা কটা যন্ত্ৰ, মুগা পলু পালন কেন্দ্ৰ, যন্ত্ৰ চলিত তাঁত ইত্যাদি প্ৰদান কৰা হয়, তেনে অৱস্থাত মুগা উৎপাদন বৰ্তমানতকৈ বহুগুণ বেছি বৃদ্ধি কৰিব পৰা যাব। চৰকাৰী ৰেচম বিভাগেও নিজৰ উপস্থিতি মুগা খেতিৰ ক্ষেত্ৰত বাৰুকৈ প্ৰতিপন্ন কৰিব লাগে। বৰ্তমানে মুগাৰ যি বাণিজ্যিক সম্ভাৱনা আছে তাক যেন সঠিকভাৱে‍ অসমে নিষ্কৰ্ষ কৰিব পৰা নাই। তাৰ উপৰিও কম দামৰ তচৰ ৰেচম আৰু চীন দেশৰ কৃত্ৰিম ৰেচমে অসমৰ মুগাক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰত কিছু পৰিমাণে প্ৰতিযোগিতা দিয়াৰ চেষ্টা কৰা দেখা গৈছে। তাৰ উপৰিও বৰ্ধিত প্ৰদূষণেও মুগা পলুৰ জীৱন চক্ৰত কিছু বাধাৰ সৃষ্টি কৰি মুগা উৎপাদনত কিছু বিঘিনিৰ সৃষ্টি কৰিছে। <ref> দেৱযানী বড়া,মুগা - অসমৰ এক সোণালী সম্পদ, বৰ্হমথুৰি (এন আই টি শিলচৰৰ বসন্ত আলোচনী) https://docs.google.com/file/d/0B4ZC6NF4m4DvRnZYaEZ6NlNaTlE/edit </ref> <ref> KisHor Goswami,Impact of Globalisation on Silk Industry in Northeast India: an Assesment from Gender Perspectives, https://www.google.co.in/search?q=KisHor+Goswami%2CImpact+of+Globalisation+on+Silk+Industry+in+Northeast+India%3A+an+Assesment+from+Gender+Perspectives&oq=KisHor+Goswami%2CImpact+of+Globalisation+on+Silk+Industry+in+Northeast+India%3A+an+Assesment+from+Gender+Perspectives&aqs=chrome..69i57.1171j0j1&sourceid=chrome&es_sm=122&ie=UTF-8 </ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{Silk}} [[শ্ৰেণী:ৰেচম শিল্প]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভৌগোলিক স্বীকৃতি]] toln7g7l9i1hsb3smumvbo29axsekii 0 52365 629936 629530 2026-08-22T19:19:51Z Ananya Taye 28065 629936 wikitext text/x-wiki '''বাৰ ভূঞা''' ( মধ্যযুগীয় [[অসম]] আৰু বংগৰ এচাম শাসনকৰ্তা আৰু জমিদাৰ আছিল। ভূঞাৰ অৰ্থ ভূঁই বা ভূমিৰ অধিকাৰী। তেওঁলোকে আনৰ পৰা প্ৰায় স্বাধীনতা বজাই ৰাখি নিজ মাজতে গোট কৰিছিল। এই ভূপতিসকল কোনো বিশেষ জনগোষ্ঠী, ধৰ্ম বা জাতিৰ নাছিল।<ref name="Nath 1989 21">{{harv|Nath|1989|p=21}}</ref> বাহিৰা শক্তিয়ে আক্ৰমণ কৰিলে তেওঁলোকে সাধাৰণতে একেলগে তাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ কৰিছিল। শান্তিৰ সময়ত সকলোৱে নিজা নিজা সাৰ্বভৌমত্ব বজাই ৰাখিছিল। তাৰ মাজতে শক্তিশালী ৰজাৰ আৱিৰ্ভৱ হ'লে তেওঁলোকে আনুগত্য প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{harv|Neog|1980|p=49}}</ref> তেওঁলোকে ''চকলা'' নামৰ গাঁৱৰ সমষ্টিত শাসন কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ সকলোতকৈ প্ৰতাপীজনে নিজকে ''ৰজা'' বুলিছিল।<ref>{{harv|Neog|1980|p=48}}</ref> সিবিলাকৰ বাৰজন বাৰ ঠাইত প্ৰখ্যাত হৈ উঠিছিল; সেই কাৰণে সিবিলাকক "বাৰভূঞা" বোলা যায়। বাৰঘৰ কায়স্থ ভূঞাত বাজেও দুঘৰ বামুণ ভূঞা আছিল।<ref>{{harv|Barooah|1937|p=19}}</ref> আন বুৰঞ্জীবিদৰ মতে শাসনকৰ্তাৰ সংখ্যা বাৰজনতকৈ বেছি আহিল আৰু ''বাৰ'' শব্দই "বহুতো" বুজাইছিল।<ref>{{Harvcol|Neog|1980|p=49f}}</ref> গতিকে ''ভূঞা-ৰাজ'' বুলিলে নিজা নিজা শাসন বুজাইছিল, আৰু ''বাৰ ভূঞা'' বুলিলে তেওঁলোকৰ বিশেষ গোটক বুজাইছিল।<ref>{{harv|Guha|1983|p=10}}</ref> বংগত তেওঁলোকে ভাটিৰ অঞ্চলক বাৰটা প্ৰাশাসনিক গোট বা ''দ্বাদশ বাংলা''ত ভগাইছিল।<ref>Akbarnama, Volume III, Page 647</ref> বৰ্তমানৰ অসম, উত্তৰ বংগ আৰু বাংলাদেশৰো সৰহভাগেৰে গঠিত [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ ভাঙোনৰ সময়ছোৱাতে বাৰ ভূঞাৰ উৎপত্তি হৈছিল। [[শালস্তম্ভ বংশ]]ৰ নৱম শতিকাৰ ৰজা বলবৰ্মন (তৃতীয়)ৰ ৰাজত্বকালতে মাটি ভগাই লোৱাৰ কাৰ্য খুব দেখিবলৈ পোৱা হৈছিল।<ref>{{harv|Lahiri|1984|p=62}}</ref> মধ্য কামৰূপৰ পতন হোৱাৰ পাছত সৰু সৰু দলপতিৰ প্ৰথা অব্যাহত থাকে। [[File:Map of Baro-Bhuyan territories.jpg|thumb|right|১৬ শতিকাৰ আগভাগত ভূঞা সকলে ৰাজত্ব কৰা অঞ্চলসমূহ]] অসমত বাৰভূঞাসকলে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ দক্ষিণপাৰে [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিমফালে আৰু উত্তৰপাৰে [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিমৰ অঞ্চল অধিকাৰ কৰিছিল। ইয়াত [[নগাঁও জিলা|নগাঁও]], [[দৰং জিলা|দৰং]] আৰু [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বংগৰ আক্ৰমণকাৰীৰ বিৰুদ্ধে তেওঁলোকে অস্ত্ৰ ধৰিছিল আৰু ১৪৯৮ চনৰ পাছত আলাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহৰ প্ৰশাসনৰ বাকী ৰোৱা অংশক পৰাস্ত কৰিছিল। তেওঁলোকে [[কোচ ৰাজ্য]]ৰ উত্থানতো বাধা দিছিল যদিও ব্যৰ্থ হয়। তাৰ পাছত দ‌‌‌ক্ষিণপাৰে তেওঁলোকৰ অঞ্চল কচাৰী ৰাজ্য আৰু কমতা ৰজ্যৰ মাজৰ সংকুচিত হৈ পৰে। উত্তৰ পাৰতো [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ প্ৰভাৱ বাঢ়ি আহিবলৈ ধৰে। বংগত বৰিসালৰ চন্দ্ৰদ্বীপ ৰাজ্য বসু ৰাজ পৰিয়ালে শাসন কৰিছিল। ইয়াৰ শেষৰজন ৰজা ৰবীন্দ্ৰ নাৰায়ণ বসুৱে বংগৰ বিভাজনৰ সময়ত [[কলকাতা]]লৈ পলাই যায়। তেওঁলোকৰ স্থান ইতিমধ্যেই জমিদাৰলৈ অৱনমিত হৈছিল।l ==ইতিহাস== ===অসমৰ বাৰ-ভূঞা=== অসমৰ বাৰ-ভূঞা সকলক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিব পৰা যায়। প্ৰথমটো ভাগ হৈছে আদি বা পুৰণি ভূঞা আৰু আনটো হৈছে ১৪ শতিকাত অহা বাৰ-ভূঞা। শংকৰদেৱৰ আদি পুৰুষ এই দ্বিতীয় ভাগৰ আছিল। ====আদি ভূঞা==== * আদি-চৰিতৰ তথ্য : আদি ভূঞা বা পুৰণি ভূঞা সকলৰ উৎপত্তিৰ কথা বিশেষভাৱে জনা নাযায়। একমাত্ৰ ১৭ শতিকাৰ শেষ ভাগত<ref>Neog, Maheswar, Early History of the Vaishnavite Faith and Movement in Assam, p. 29, It is supposed to have been written in 1586 saka (1664 AD).</ref> লিখা বিতৰ্কিত গ্ৰন্থ "আদি-চৰিত"ত হে এই সকলৰ উৎপত্তিৰ এটা আখ্যান দিয়া হৈছে। কিন্ত এইখন গ্ৰন্থ প্ৰায় বোৰ ইতিহাসবিদে গ্ৰহণ নকৰে আৰু জালি বুলি গণ্য কৰে।<ref>Maheswar Neog states that the Adi-carita, ascribed to Madhavadeva, has created much ill feeling among the Vaisnavas of Assam, and has been denounced by the more considerate section of sattra pontiffs and literary men alike.</ref><ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=Madhavadeva |series=Makers of Indian Literature |publisher=Sahitya Akademi |location=New Delhi |year=1985 |page=25 |url=https://sahitya-akademi.gov.in/publications/pdf/madhavadeva_english.pdf |quote=Besides the above genuine works, a few more apocryphal works by later writers, viz., Adi-carita, Amulyaratna, Guptamani, and Guptastir are ascribed to Madhavadeva. The language, style and contents of these works clearly expose the spuriousness of these works.}}</ref><ref>{{cite journal |last=Saikia |first=Baburam |title=Marginalisation, Revolt and Adaptation: On Changing the Mayamara Tradition |journal=Journal of Ethnology and Folkloristics |volume=15 |issue=1 |year=2021 |pages=85–102 |doi=10.2478/jef-2021-0006 |quote=the present Mayamoria gosain ... disowns the Adi Carit-Puthi as a forged document written by a third-rate poet and not by Madhavadeva"; "Neog ... puts this manuscript in the category of spurious account in his analysis.}}</ref><ref>{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |year=1947 |pages=72-74|quote=Like the authorship, the historicity of Adi charita is doubtful. As the composition seems to lack the serenity and classicism of Madhawadew, the accounts also appear to be mainly based on legends and popular traditions, and as such are less than authentic. Arimatta himself is at best a legendary figure..So the Adi Charit cannot be depended on as anything approaching a history of the Bara Bhuyans.}}</ref> এই গ্ৰন্থখনত উল্লেখ কৰা মতে আদি-ভুঞা সকলৰ উৎপত্তি কমতাপুৰৰ ৰজা আৰিমত্তৰ ৰাজসভাৰ সমুদ্ৰ নামৰ মন্ত্ৰী এজনৰ পৰা হৈছিল। প্ৰতাপপুৰা (কামৰূপৰ বুৰঞ্জী মতে প্ৰতাপসিংহ/ৰামচন্দ্ৰ) নামৰ এজন ৰজাই ৰত্নপীঠৰ (যোগিনী তন্ত্ৰৰ মতে কামৰূপ ৰাজ্যৰ পশ্চিম অংশ) ৰত্নপুৰত ৰাজত্ব কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ মায়ামত্তয়ে নিজৰ ৰাজ্যখন দুয়ো পুত্ৰ নাগমত্ত আৰু আৰিমত্তৰ মাজত ভাগ কৰি দিছিল। আৰিমত্তয়ে ৰাজ্যৰ পুব ভাগ শাসন কৰিছিল, যʼত তেওঁৰ মন্ত্ৰী সমুদ্ৰয়ে তেওঁৰ বাবে এখন নতুন ৰাজধানী নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। নাগমত্তেয়ে ৰত্নপীঠৰ ৰত্নপুৰৰ পৰা পশ্চিম ভাগ ৰাজত্ব কৰিছিল। কিছু বছৰৰ পাছত নাগমত্তৰ মৃত্যু হয় আৰু আৰিমত্তয়ে নিজৰ পিতৃক হত্যা কৰি সমগ্ৰ ৰাজ্য নিজৰ অধীনলৈ লয়। "কামৰূপৰ বুৰঞ্জী" নামৰ গ্ৰন্থখনৰ পৰা জনা যায় যে আৰিমত্তয়ে কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্ল্লভেন্দক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰৰ ৰজা হৈছিল আৰু পুনৰ কামৰূপলৈ আহি পিতৃক সত্যা কৰি বৈদ্যৰগড় নামে এখন পাট নিৰ্মাণ কৰিছিল। তাৰ পাছত তেওঁ বিশ্বনাথৰ প্ৰতাপ গড়ৰৰ লৈকে ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰি কামৰূপ লৈ ঘূৰি আহি ৰাজপাট খাইছিল।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar, ''Kamrupar Buranji'', p.4</ref> বহু ইতিহাসবিদে কিন্তু আৰিমত্তৰ এই কাহিনীটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অসুবিধা পায় আৰু ইয়াক কিংবদন্তি বুলি আখ্যা দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |year=1947 |pages=72, 74|quote=Like the authorship, the historicity of Adi charita is doubtful. As the composition seems to lack the serenity and classicism of Madhawadew, the accounts also appear to be mainly based on legends and popular traditions, and as such are less than authentic. Arimatta himself is at best a legendary figure.}}</ref><ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward A. |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |page=19 |url=https://archive.org/stream/historyofassam00gait/historyofassam00gait_djvu.txt |quote=Many legends cluster round Arimatta, but it would serve no useful purpose to discuss them further, as it is quite impossible to unravel the truth from the various conflicting stories that are current amongst the people.}}</ref><ref>{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |year=1947 |page=72|quote="The Arimatta legends are so hopelessly divergent that it will simply be a wild goose chase here to make an attempt to reconcile them."}}</ref> যিয়ে নওক গ্ৰন্থ খনৰ পাছৰ অংশৰ মতে আৰিমত্তয়ে সমুদ্ৰক ৰাজ্যৰ এটা অংশ ৰাজত্ব কৰিবলৈ দিছিল আৰু সমুদ্ৰৰ পুত্ৰ মনোহৰক আন অংশ। সমুদ্ৰ আৰু মনোহৰৰ মৃত্যুৰ পাছত সমগ্ৰ অঞ্চলটো মনোহৰৰ পুত্ৰী লক্ষ্মীৰ হাতলৈ গৈছিল। লক্ষ্মীৰ দুই পুত্ৰ আছিল, সান্তনো আৰু সুমন্ত <ref>Neog, Maheswar, Early History of the Vaishnavite Faith and Movement in Assam, p. 52</ref>। সান্তনো আৰু সুমন্ত দুয়োৰে বাৰজন পুত্ৰ আছিল। এই সকলকে বৰ বাৰ-ভূঞা (লস্কৰ, কাব্যশী, পদ্ম, ৰাই, সলাল, চুকা/সকা, টেটন, ধ্বজ/ধয়া, উজীৰ, সৰল, ৰমাই আৰু তমাই) আৰু সৰু বাৰ-ভূঞা (কন্বজ্বৰা/কনৌজ্বৰা, ৰঘূ, মুকুন্দ,কদম্ব, সুৰথ, সুন্দৰা,সুশামা, গৌড়বাজ, ৰত্ন, মহাৰথ, লেপ আৰু কেপ) কোৱা হৈছিল। সৰু বাৰ-ভূঞা সকল ৰামপুৰলৈ(বৰ্তমানৰ নগাঁৱত অৱস্থিত) স্থানান্তৰিত হৈছিল। বৰ বাৰ-ভূঞা সকল পূৰ্বৰ ঠাইতে থাকি সেই ঠাইক নিজৰ মাতৃৰ নামত লক্ষ্মিপুৰ/লক্ষিমপুৰ( বৰ্তমানৰ দৰঙত অৱস্থিত) দিয়ে। পুৰ্বতে এই ঠাইক ৰঙ্গ-গ্ৰাম কোৱা হৈছিল<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452455/page/n33/mode/1up As per Asamar Buranji, ''Rang-gram''(Rangagaon) was renamed as ''Lakshmipur'' after their mother Lakshmi]</ref>। গ্ৰন্থখনত উল্লেখ থকাৰ মতে আদি ভূঞা সকলে চুতীয়া আৰু কছাৰী দুয়ো ৰাজ্যৰ লগত যুদ্ধ কৰি নিজৰ ভূমি ৰক্ষা কৰিছিল। গ্ৰন্থখনত দিয়াৰ মতে এবাৰ বৰ বাৰ-ভূঞায়ে আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, কিন্তু যুদ্ধত পৰাস্ত হৈ বাৰজন বৰ-ভূঞাক বন্দী কৰি শদিয়াৰ শ্যামা কালিৰ মন্দিৰলৈ(তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ) বলি দিবলৈ পঠিওৱা হৈছিল। কিন্তু, কাহিনীটোৰ মতে, গোসানীয়ে ভূঞা সকলৰ বলি ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে আৰু সেই বাবে আহোম ৰজাই সকলোকে সপত কোৱাই এৰি দিলে। গ্ৰন্থখনৰ মতে ইয়াৰ পাছত বাৰ ভূঞাৰ সহযোগত আহোম ৰজায়ে কছাৰী ৰজা আৰু চুতীয়া ৰজা, ধীৰনাৰায়ণক পৰাস্ত কৰি হত্যা কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। অৱশ্যে এই ঘটনাটো সত্য প্ৰমাণিত নহয় বুলি ভবা হয় কাৰণ চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰাৰ পাছত হে শদিয়াখন বা শদিয়াৰ কালি মন্দিৰটো আহোম ৰজাৰ অধীনলৈ আহিছিল। হয়টো এই ঘটনা পৰৱৰ্তী কালৰ চুতীয়া বিদ্ৰোহ (১৫২৭-১৫২৯ চনৰ) বা কছাৰী দমন(১৫৩৬ চনৰ) হয়। সম্ভৱতঃ এই বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ বিদ্ৰোহক দমন কৰি আহোম ৰজাই চুতীয়া বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা কছাৰী ৰজাক পৰাস্ত কৰিবলৈ এইসকলৰ সহায় লৈছিল। "পুৰণি অসম বুৰঞ্জী" গ্ৰন্থখনত কছাৰীৰ বিৰুদ্ধে আহোম ৰজাই ভূঞা সকলৰ সহায় লোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p.28,"ৰটা ভাঙ্গি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল। যেতিয়া স্বৰ্গদেৱে কছাৰীক মৰঙ্গিৰ পৰা খেদালে, তেতিয়াএ দেৱতায়ে মানুহ দুনুহ দি লাচামক নি তাক টুৰ্পাক নাম দি মৰঙ্গিৰ অধিকাৰ পাতিলে। সেই সময়ৰ পৰাই এই ঘৰক বাঁহবড়িয়া চেতিয়া‌ বোলে। ই পূৰ্ব্বৰ ৰটা মাৰি অনা কলিতা।"</ref> আদি-চৰিতত উল্লেখ থকাৰ মতে এই কাৰ্যত প্ৰসন্ন হৈ আহোম ৰজাই বাৰ-ভূঞাসকলক উত্তৰ কোলৰ বাৰখন সৰু প্ৰদেশ(যেনে কলাবাৰী, গহপুৰ, কলংপুৰ, নাৰায়ণপুৰ, ইত্যাদি) আহোমৰ হৈ ৰাজত্ব কৰিবলৈ দিছিল। ইয়াৰে লস্কৰ পৰিয়ালৰ জয় ভূঞা আৰু উজীৰ পৰিয়ালৰ মাহি ভূঞা এসময়ত শক্তিশালী হৈ উঠিছিল আৰু আহোম ৰজা জয়ধ্বজ সিংহই এই সকলৰ সকল চুক্তি কৰিব লগীয়া হৈছিল। গ্ৰন্থখনত লিখা হৈছে যে সৰু বাৰ-ভূঞাসকলে বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ লগত কল্পতৰু-শাস্ত্ৰ নামৰ এখন গ্ৰন্থৰ বাবে দ্বন্দ্ব কৰি ৰামপুৰৰ দক্ষিণলৈ আঁতৰি আহিছিল। * বুৰঞ্জীৰ তথ্য : আহোম যুগৰ বুৰঞ্জীসমূহৰ অনুসৰি চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পাছত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে সকলো আদি ভূঞাক বস কৰি সিহঁতক অধিকাংশক উজনি অসমৰ উত্তৰ কোললৈ(বৰ্তমানৰ লক্ষিমপুৰ, বিশ্বনাথ জিলা) স্থানান্তৰিত কৰিছিল। হৰকান্ত বৰুৱাৰ ''"আসাম বুৰঞ্জী"'' আৰু কাশীনাথ তামুলী ফুকনৰ ''"আসাম বুৰঞ্জী পুথি"''ৰ অনুসৰি চুতীয়াক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত বাৰ-ভূঞাক বস কৰি চুহুংমুঙে সিহঁতৰ ল'ৰা কিছুমানক তামুলী আৰু পাচনী পাতি লৈছিল।<ref>Tamuli Phukan, Kasinath, ''Assam Buranji, p. 20, "পাচে চুটিয়া ৰজাৰ পো ভাই সহিতে চুটিয়াক পাকৰি গুৰিত পাতিলে। পাচে লাক্নি কাতকেউ ১৪২৭ সঁকত বাৰভুঁয়াক বৰালে; সিহঁতৰ বচোআল টঙ্গালি হাচটি এইসকলৰ আদৰ্স ললে; সিহঁতৰ ল'ৰা কিচু সৰ্গদেৱে তামুলী পাঁচনিকৈ লগত ল'লে।" </ref><ref>Barua, Harakanta Sadaramin, ''Assam Buranji, p. 24.</ref> ''"সাতসৰী বুৰঞ্জী"''ৰ মতে চুহুংমুঙ ৰজাই প্ৰথমতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ৰৌটা ভাঙি ভূঞাক দমন কৰি বিস্তৰ মানুহ পাই ভূঞা সকলক নিবন্ধ কৰি মেলি দিছিল। তাৰ পাছত সলাত গড় (বৰ্তমানৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰৰ বিশ্বনাথ-কুকুৰাকতা অঞ্চল) বান্ধি উত্তৰ-দক্ষিণৰ ৰাজ(ভূঞা) মাৰি লৈছিল।<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 16, "কছাৰী কৰতলীয়া:- দেৱৰগাঁৱত, মৰঙ্গিত কছাৰী আছিল।..পাছে চুহুমফা ৰজাদেৱে সেই কছাৰীক বহুবাৰ যুঁজিলে, আৰু চেং ৰজাক খুনখৰাক ধৰি আনিলে... আমালৈ ঘোঁৰা দিবি ২০, বুঢ়াগোহাঁইলৈ দিবি ৩টা, মৰঙ্গিখোৱালৈ দিবি ১টা, এই নিৱদ্ধ। ভূঞা:- আতপাচে ৰৈয়ত ভাঙ্গি আনিলে। বিস্তৰ ৰাজত মানুহ পাই থানে-থানে পাতি ভূঞাহতক নিৱন্ধ দি মেলি পঠায়। সলাত গড় বান্ধি থৈ উত্তৰে-দক্ষিণে যি ৰাজ পায়, তাক মাৰিবৰ মন কৰিছে।" </ref><ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'', p.135, "দুই বছৰ থাকি দেৱৰগাঞো মৰঙ্গি মাৰিছে, কছাৰী মাৰিছে। দুই বছৰ থাকি উত্তৰ কোলৰ বাৰে-ভূঞাক ধৰিছে। ভূঞাহতক জিনি বচোৱাল টঙালি জমনড়া মমচাট কৌপতীয়া জাপি ল'লে। এক বৎসৰ থাকি সলাত গড় বান্ধিছে। এক বৎসৰ থাকি ৰটা-টেমনি মাৰিছে।" </ref>‌‌ এই কথা টাই ভাষাৰ ''"আহোম বুৰঞ্জী"'' আৰু ''"দেওধাই অসম বুৰঞ্জী"'' এই দুয়ো গ্ৰন্থখনতো উল্লেখ কৰা হৈছে<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p. 62, "The heavenly king proceeded to Shaola(Biswanath). He ordered Shenglung, Thaomung Shenba, and some others to go and remain at Teomani-Rowta. They did accordingly proceeded to the place and stopped there...The king passed the year Lakni Taomit (1528 AD) in peace. In Lakni Kaken (in 1529 AD), the king, with his son, the Dangarias and followers proceeded to Shaola(Sala). The heavenly king sent a messenger to Shenglung and other directing them to return from Teomani-Rowta. The king then ordered Thaomung Katak and Thaomung Mungklang to cross the Bharali river and plunder the wide country on the other side. Both of them acted as desired and returned with some captives who were produced before the king. Thaomung Katak was placed at Narayanpur."</ref><ref>Bhuyan, S.K, ''Deodhai Asam Buranji'',p.21,"ৰজাদেৱে বিশ্বনাথ লৈ গৈ ত্যাওচুংলুং-কংচেং, থাওমুং-চেনব‌ এই দুইক ৰেটাই-টেমনিত থাকিব দিলেগৈ। পাচে থাওমুং-কটকক উজিৰক ধৰিবলৈ পঠালে। উজিৰে এই কথা জানি ভাগি পৰাৰ...লাক্নি কাকেও শকত ৰজাদেৱৰ‌ বাপেক-পুতেক ৰাজ্যে-সমন্বিতে বিশ্বনাথলৈ গৈ কলঙ্গেদি মানুহ পঠাই ৰেটাই-টেমনিৰ পৰা ত্যাওচুংলুং-কংচেঙক লোকজন সহিতে আহিব দিলে। পাচে ৰজাদেৱে থাওমুং-কটক, থাওমুং-মুংক্লাং, এই দুইক ভৰলীয়ে উজাই পঠালে, বোলে-"তহঁতে দুয়ে ভৰলু পাৰ হৈ‌ গৈ যি মানুহ পাৱ ধৰি আনগৈ।" পাচে ইবোলাক দুয়ো গৈ‌ যি মানুহ পালে আনি ৰজাদেৱৰ ঠাইত দিলেহি। পাচে থাওমুং-কটকক নাৰায়ণপুৰত ৰাজ দি তাতে থাকিব দিলে।"</ref>। ইয়াৰ পাছত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ভূঞা সকলে ৰজাৰ ৰাজচʼৰালৈ অহা যোৱা কৰি আছিল আৰু উত্তৰ-কোল, দিহিং, ইত্যাদি অঞ্চলত থাকি পুখুৰী, দৌল, ইত্যাদি নিৰ্মাণ কৰি থৈ গৈছিল।<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 17, "ভুঞাহঁত আহি গান্ধ, স্বওঁৰ, থঙ্গা ৰজাক ভেটিলেহি। ছমাহ থাকি যায়, অহাযোৱাকৈ থাকে। উত্তৰকোলত ৪ মাহ থাকি পুখুৰী খানি আহিল। দিহিঙ্গত দৌল বান্ধিলে, পুখুৰী খানিলে শিলিখাতলত, পানীচকি দি হাট পাতিলে দলৌগুৰিত। হালধিবাৰীত নগৰ কৰিলে। ভূঞাহঁত আহি থাকে, ৰজায়েৰে কথা হই থাকে। ৰজা বামুণহঁতক বাদ কৰাই ৰঙ্গ চাই থাকে। পুৰ্ব্বে বাৰু নাছিল, ছাৰিব নাজানে, ভূঞাৰ পৰাহে হ'ল।" </ref> ''"পুৰণি অসম বুৰঞ্জী"'' খনত উল্লেখ থকাৰ মতে দিহিঙীয়া ৰজায়ে ৰটা-টেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিছিল। এই ভূঞা সকলৰ মাজত বাৰ মুখ্য ভূঞা আছিল উতৈ, তমাই, ৰাই, সঁকাই, কৌষিক, উজিৰ, লস্কৰ, চোমদাৰ, সনাতন, কেহো, ৰামভট আৰু ভকতভূঞা। এই সকলৰ তলত চাৰিজন কৈ সৰু মূৰীয়া ভূঞা আছিল।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p. 27-28, "বাৰ ভুঞাপ:- আৰু পূৰ্বে দিহীঙ্গিয়া ৰজা দেৱে ৰটাটেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিলেনি। ভূঞাৰ নাম উতৈ ১,তমাই ১, ৰাই ১, সঁকাই ১, কৌষিক ১, উজিৰ ১, লস্কৰ ১, চোমদাৰ ১, সনাতন ১, কেহো ১, ৰামভট ১, ভকতভূঞা ১। এই বাৰটা মুখ্য ভূঞা। তাৰে চাৰিটাকৈ সৰু মূৰিয়া ভূঞা দুকুড়ি আঠোটা। ৰটা ভাঙি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল।" </ref> ''"অসম বুৰঞ্জী (SM)"''ৰ অনুসৰি এই সকল ভূঞাৰ উতৈ আৰু তমাই নামৰ দুই ভূঞায়ে বগা হাতীত উঠি নিজকে ৰজা ঘোষণা কৰাত, আহোম ৰজাই দুয়োকে ধৰি দেওঘৰলৈ নি কাটিলে আৰু অন্য ভূঞাৰ (লস্কৰ, লালোয়া, উতাবৰ, কহিক/কৌষিক, চোমদাৰ, উজীৰ, তমাই, চপা, সোণাবৰ, ভেদাই) ভাই-ভতিজাক খাটনীয়াৰৰূপে ভেঁটাই ল'লে<ref>Bhuyan, S.K.,"Assam Buranji(SM)", p.11-13, "সেই সয়ম উতৈ তমাই দুই ভূঞায়ে হস্তিত চূণ ঘহি কান্ধত চলি, বোলে, -"সৰ্বকালে আমাৰ ৰাজ্য, চুটিয়াক মাৰি বৰ লাই পালে। শুক্ল হস্তীত যি বহে তাৰে ৰাজ্য, আহোমে ক'ত পালে?" এই গৰ্ব্ব শুনি স্বৰ্গদেৱে বোলে-"মোক নাকুৰি নাখামে দিছে কালে পাইছো।" ভূঞা হঁত কোন মানুহ, শুকুলা হস্তিত উঠি যে আমাক অৱগৰ্ব্ব কৰে?" এই বুলি স্বৰ্গদেৱে বৰসন্দিকৈ ডেকাৰজা, দিহিঙ্গীয়া গলমণি পাত্ৰ, চনবন ভঙ্গীয়া হুহামৰা এই তিনি প্ৰধান কাঁড়ী, বোলে-"আমি ভূঞাহঁতক মাৰি ধৰি আনি দিম; স্বৰ্গদেৱৰ লোণ চাউল খাবৰ কি কাৰণ?" পাচে স্বৰ্গদেৱে বঁটাবাহন দি লোকজন সহিতে পঠাই দিলে। সিবোৰো গৈ কঢ়ামুখৰ দীৰ্ঘ পুখুৰীৰ কোষত ৰʼলগৈ। সেই সময়ত কাৰেকুছীয়া বাসুদেৱ তপসী লস্কৰে বোলে-"আহোমৰ লগত যুদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। পোৱালি-খোৱা আহোম, পেটৰ পোৱালিকো চিৰি মাৰে।" এই বুলি ঘোঁৰা ৫টা, ৰূপ ২ চৰু সহিতে মালবৈয়া লস্কৰ পঠাই দিলে, বোলে-"আমি স্বৰ্গদেৱৰ শৰ্ণীয়া হʼলো, আমাক যিৰূপে ক্ৰোদ্ধ এৰিব, তাকে কৰিব।" পাচে ডেকাৰজা প্ৰমুখ্যে গলমণি পাত্ৰে বোলে-"ভাল, আমি মহাৰাজ স্বৰ্গদেৱৰ চৰণত বুজাই সাঞ্চি-পাতি ৰাখিম। তহঁতৰ ভাই-ভতিজা আমাৰ লগত পঠাই দে, খাটনীয়াৰৰূপে স্বৰ্গদেৱৰ চৰণত সেৱা কৰি থাকক গৈ, তেবেসে আমি উলটি যাব পাৰোঁ।" এই কথাত থাকি লালোয়া, উতাবৰ, কহিক, চোমদাৰ, উজীৰ, তমাই, চপা, সোণাবৰ, ভেদাই, এই সকল ভূঞাৰ ভাই-ভতিজাক লগত লৈ সন্দিকৈ প্ৰমুখ্যে ডেকাৰজায়ে খাটনীয়াৰৰূপে ভেঁটাই দিলে। স্বৰ্গদেউ বোলে-"শুকুলা হাতীৰ যে তমাই উঠিছে, সেই হাতী মোলৈ কিয় নানিলিহঁক?" পাচে ভূঞাৰ পুত্ৰ চপা সোণাবৰে বোলে-"হাতীৰ পোৰোগ হৈছিল, সেই কথাতেহে হাতীৰ সকলো গাৱে চূণ ঘহিছিল। শুক্লা হস্তীক স্বৰ্গদেউ নাপায়, আমি বন্দীহঁতে ক'ত পাম?" স্বৰ্গদেউ বোলে-"বন্দীহঁতে টেপাই কৰিব পাই নেকি?" এই বুলি উতৈ তমাই ২ ভূঞাক জুমুধি দেওঘৰৰ কোষত কাটিলে। তাৰ দুই পুতেক খাটনীয়াৰৰ লগতে ৰাখিলে। তাৰেপৰা ভূঞা বোৰ বশ হৈ থাকিল।" </ref>। ''"পুৰণি অসম বুৰঞ্জী"'' খনত উল্লেখ থকাৰ মতে চুহুংমুঙৰ ৰজাৰ ৰাজত্ব কালৰ শেষৰ ফালে তুৰ্বকক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত ৰটা-টেমনিত বাকি থকা কিছু ভূঞায়ে(মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, ৰামচন্দ্ৰগিৰি, দন্দৰ দলৈ, তামূলীদলৈ, বৰচোমদাৰ, দলিদখান) আহোম ৰজাৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ ঘোষণা কৰিছিল আৰু কলং নৈৰ ওচৰত গোট খাই যুদ্ধলৈ সাজু হৈছিল। কিন্তু চুহুংমুঙ আৰু পাছলৈ তেওঁ পুত্ৰ চুক্লেংমুঙে এই সকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিছিল আৰু সকলোকে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰলৈ লয় অনা হৈছিল। <ref>Bhuyan, S.K.,"Assam Buranji(SM)", p.29, "আৰু ৰটাটেমনি ভাগি বাৰভূঞা যাই কলঙ্গৰ কোষত ৰহিল। মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, চোমদাৰ, ৰামচন্দ্ৰগিৰি, দন্দৰ দলৈ, তামূলীদলৈ, বৰচোমদাৰ, দলিদখাঁ, এইসব প্ৰমুখ্যে যুদ্ধক মনে আছে।...পাটত বহি (গড়গঞা‌ ৰজাই) ভূঞাসকলক কাটি তাৰ ভাই-ভতিজাক লগত খাটনিয়াৰ ৰূপে ৰাখি ডেকা ৰাজা দবৰাজা সহিতে কোঁচক ধাৰে সলালৈ খেদি গ'ল।"</ref><ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p. 154, "পাচে মোৰ পুথাও দিহিঙ্গীয়া ৰজা কাচেঙ্গ বড় পাত্ৰগোহাইক সেনাপতি পাতি উপাই কৰি তুৰ্বকক মৰালে। আত পাচে সেই বেলা ৰটাটেমনিৰ বাৰ ভূঞায়াই কলঙৰ কাখৰত ৰলহি। মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, চোমদাৰ, ৰামচন্দ্ৰ গিৰি, চন্দ্ৰ দলৈ, তামুলী দলৈ, বাহুদলৈ, বড় চোমদাৰ, এই সকল প্ৰমুখ্যে যুদ্ধক মনে আছে। ...পাচে দিহিঙ্গীয়া ৰজা বড় সন্দিকৈ সকলো বোৰে ভূঞায় যুদ্ধলৈ সলালৈ, আহিল। পাচে ভূঞাৎ সলা মাৰিলে। প্ৰথমে ৰনভঙ্গ হৈ আমাৰ হুহুকি আহি পৌষ মাস ১৪৬৩ শকত দুদিন পাচে যুদ্ধ কৰি ভূঞাক ভঙ্গাই মূৰ আনি মথাডাঙ্গত থলে। দুটা দৌল বান্ধিলে। ৰামচন্দ্ৰ গিৰি, দলিদখাঁ, প্ৰমুখো ভূঞা সকল সলাত লোকজন সহিতে দান্তে ধৰি দিহিঙ্গীয়া ৰজাত সৰণাগত হ'ল; লস্কৰো পৰিল ১৬, কটোয়াল পৰিল ১২, ঘোড়া পালে ৩০০, সেনা অনেক পৰিল। বজৰা নাও ৬০ পালে। সেই ভূঞা সকলক পুথাও দিহিঙ্গীয়া স্বৰ্গদেৱৰ আজ্ঞাএ বড় চেতিয়ায়ে উত্তৰ কোনে পাতিলে।" </ref><ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p. 79.,"The Bara Bhuiyas paid their homage to the heavenly king(Suklengmung) on the side of the Kapili river.</ref> ====পৰৱৰ্তী বাৰ-ভূঞা==== পৰৱৰ্তী বাৰ-ভূঞাসকলে প্ৰথম অৱস্থাত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে পূবে [[কছাৰী ৰাজ্য]] আৰু পশ্চিমে [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ মাজৰ অঞ্চলত আধিপত্য স্থাপন কৰিছিল। মহেশ্বৰ নেওগৰ মতে, এই গোটৰ শিৰোমণি চণ্ডীবৰ মূলতঃ কনৌজৰ এজন শাসক আছিল। তেওঁ কনৌজ এৰি ধৰ্মনাৰায়ণৰ অধীনস্থ গৌড়লৈ আহিছিল।<ref name="Neog1980-41">{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |page=41 }}</ref> গৌড়ৰ ধৰ্মনাৰায়ণ আৰু কমতাৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ মাজত হোৱা এক সন্ধিৰ ফলত চণ্ডীবৰৰ নেতৃত্বত সাতঘৰ কায়স্থ আৰু সাতঘৰ ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক বৰ্তমানৰ গুৱাহাটীৰ পৰা কেইমাইলমান উত্তৰে অৱস্থিত লেঙামাগুৰিত সংস্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="Neog1980-51">{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |page=51 }}</ref> অৱশ্যে বাণীপ্ৰসন্ন মিশ্ৰই শংকৰদেৱৰ পৰম্পৰাগত ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দৰ জন্ম-তাৰিখক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰি তেওঁৰ জন্ম আনুমানিক ১৪৭৯–১৪৮৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত হোৱা বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংশোধিত কালক্ৰম অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব আৰু চণ্ডীবৰৰ অসম আগমনৰ সময়ো পূৰ্বে ধাৰণা কৰা চতুৰ্দশ শতিকাৰ মাজভাগতকৈ যথেষ্ট পৰৱৰ্তী—সম্ভৱতঃ চতুৰ্দশ শতিকাৰ অন্তিম বা পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ সময়ৰ হ’ব পাৰে।<ref name="Misra2016">{{cite book |last=Misra |first=Baniprasanna |title=Sankardeva and His Times: Some Further Historical Probings |publisher=Centre for Assamese Studies, Tezpur University |location=Tezpur |year=2016 |pages=19–23 }}</ref> লেঙামাগুৰিত থকা কালত শস্য চপোৱাৰ সময়ত ভূটীয়াসকলে অঞ্চলটো আক্ৰমণ কৰি লুটপাত কৰিছিল। এনে এক আক্ৰমণত তেওঁলোকে চণ্ডীবৰৰ পুত্ৰ ৰাজধৰক বন্দী কৰি নিয়ে। চণ্ডীবৰে তেওঁলোকক মাগুৰি—বৰ্তমানৰ চাংসাৰিৰ ওচৰৰ অঞ্চল—আৰু দেৱাংগিৰিৰ মাজত অৱস্থিত দৈমাৰালৈকে খেদি গৈ কেইবাজনো আক্ৰমণকাৰীক হত্যা কৰি ৰাজধৰক উদ্ধাৰ কৰে। ইয়াৰ চাৰি-পাঁচ বছৰৰ পাছত প্ৰতিশোধ ল’বলৈ অহা ভূটীয়াসকলে চণ্ডীবৰক বৰ্তমানৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ ৰৌতা লৈকে খেদি যায় যদিও বাৰ-ভূঞাসকলৰ হাতত পৰাস্ত হয়।<ref name="Neog1980-65">{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |pages=65–66 }}</ref> নিৰাপদ আশ্ৰয়ৰ সন্ধানত চণ্ডীবৰ আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে লেঙামাগুৰি ত্যাগ কৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ সহায়ত বৰ্তমানৰ নগাঁও জিলাৰ [[বৰদোৱা]]ত বসতি স্থাপন কৰে। চণ্ডীবৰৰ বংশধৰসকলৰ ভিতৰত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] অন্যতম আছিল। চণ্ডীবৰৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ পুত্ৰ ৰাজধৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ নেতা হয় আৰু পাছলৈ আন পাঁচজন ভূঞাও এই গোটত যোগ দিয়ে।<ref name="Neog1980-51"/> ১৪৯৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আলাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে খেন বংশৰ ৰজা নীলাম্বৰক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত তেওঁৰ শাসন বৰনদীলৈকে বিস্তাৰ কৰে। এই অভিযানত তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণে বাউসীত সংস্থাপন কৰা দ্বিতীয় ভূঞা গোটৰ গন্ধৰ্বৰায়ৰ বংশধৰ হৰূপ নাৰায়ণকো পৰাস্ত কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বাৰ-ভূঞাসকলে প্ৰত্যাক্ৰমণ কৰি হুছেইন শ্বাহৰ পুত্ৰ দানিয়েলৰ অধীনত থকা বংগৰ শাসনৰ অৱসান ঘটোৱাত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা লয়।<ref name="Neog1980-53">{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |pages=53–55 }}</ref> কিন্তু তাৰ পাছতেই কমতাত [[বিশ্বসিংহ]]ৰ উত্থানে কামৰূপত পৰৱৰ্তী বাৰ-ভূঞাসকলৰ আধিপত্য নষ্ট কৰে। পূবফালে কছাৰীসকল আৰু পশ্চিমফালে উত্থানশীল কোচ শক্তিৰ মাজত চাপত পৰি নগাঁও অঞ্চলৰ ভূঞাসকলে ষোড়শ শতিকাৰ প্ৰথম চতুৰ্থাংশত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰলৈ স্থানান্তৰিত হয়। তেওঁলোকে উত্তৰ পাৰত বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ অঞ্চলৰ পশ্চিমফালে আশ্ৰয় লয়। ক্ৰমবৰ্ধমান কোচ–আহোম প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাই পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকৰ স্বাধীনতা আৰু সাৰ্বভৌমত্ব অধিক সংকুচিত কৰে।<ref name="Neog1980-53"/> শংকৰদেৱৰ সময়ত তেম্বুৱানীৰ জলধাৰা বন্ধ কৰিবলৈ বিভিন্ন ভূঞাৰ অধীনৰ লোকসকলক মাতি অনাৰ বৰ্ণনাই তেওঁলোকৰ বসতি আৰু জনসংগঠনৰ ভৌগোলিক পৰিসৰৰ আভাস দিয়ে। ৰামচৰণ ঠাকুৰৰ ''শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ লীলা-চৰিত''ত এই পৰিসৰ কপিলীৰ পৰা চামধৰা আৰু শিঙ্গৰীৰ পৰা উত্তৰ সীমালৈ বিস্তৃত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে<ref name="Ramcharan-LeelaCharit">{{cite book |author=ৰামচৰণ ঠাকুৰ |editor-last=দত্তবৰুৱা |editor-first=হৰিনাৰায়ণ |title=শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ লীলা-চৰিত |edition=তৃতীয় |publisher=দত্তবৰুৱা এণ্ড কোম্পানী |location=নলবাৰী |year=1977 |page=365 |language=as |quote=কপিলীৰ হন্তে চামধৰা সীমা কৰি। শিঙ্গৰীৰ হন্তে উত্তৰৰ সীমা বাৰী॥ }}</ref>— <blockquote><poem> কপিলীৰ হন্তে চামধৰা সীমা কৰি। শিঙ্গৰীৰ হন্তে উত্তৰৰ সীমা বাৰী॥ </poem></blockquote> ==টোকা== {{reflist|3}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{cite journal |last1=Guha |first1=Amalendu |date=December 1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |ref=harv}} * {{cite journal |last1=Lahiri |first1=Nayanjot |date=June 1984 |title=The Pre-Ahom Roots of Medieval Assam |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=60–69 |doi=10.2307/3517004 |jstor=3517004 |ref=harv}} * {{Citation | ref = harv | last = Nath | first = D | title = History of the Koch Kingdom: 1515–1615 | publisher=Mittal Publications | place=Delhi | year=1989 }} * {{Citation | ref = harv | last = Gohain Barooah | first = P | title = An Illustrated HISTORY OF ASSAM | publisher=Leela agency | place=tezpur | year=1937 }} * {{Citation |ref=harv |last=Neog |first=M |contribution=Origin of the Baro-Bhuyans |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=62–66 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992 }} * {{Citation |ref=harv |last=Neog |first=M |contribution= |editor-last= |editor-first= |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |volume= |pages= |publisher=Motilal Banarasidass |place=Delhi |year=1980 }} {{refend}} {{অসমৰ ইতিহাস}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] s118vp74zgtw94bb9opnc90kwfmhzg3 629937 629936 2026-08-22T19:21:57Z Ananya Taye 28065 629937 wikitext text/x-wiki '''বাৰ ভূঞা''' ( মধ্যযুগীয় [[অসম]] আৰু বংগৰ এচাম শাসনকৰ্তা আৰু জমিদাৰ আছিল। ভূঞাৰ অৰ্থ ভূঁই বা ভূমিৰ অধিকাৰী। তেওঁলোকে আনৰ পৰা প্ৰায় স্বাধীনতা বজাই ৰাখি নিজ মাজতে গোট কৰিছিল। এই ভূপতিসকল কোনো বিশেষ জনগোষ্ঠী, ধৰ্ম বা জাতিৰ নাছিল।<ref name="Nath 1989 21">{{harv|Nath|1989|p=21}}</ref> বাহিৰা শক্তিয়ে আক্ৰমণ কৰিলে তেওঁলোকে সাধাৰণতে একেলগে তাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ কৰিছিল। শান্তিৰ সময়ত সকলোৱে নিজা নিজা সাৰ্বভৌমত্ব বজাই ৰাখিছিল। তাৰ মাজতে শক্তিশালী ৰজাৰ আৱিৰ্ভৱ হ'লে তেওঁলোকে আনুগত্য প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{harv|Neog|1980|p=49}}</ref> তেওঁলোকে ''চকলা'' নামৰ গাঁৱৰ সমষ্টিত শাসন কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ সকলোতকৈ প্ৰতাপীজনে নিজকে ''ৰজা'' বুলিছিল।<ref>{{harv|Neog|1980|p=48}}</ref> সিবিলাকৰ বাৰজন বাৰ ঠাইত প্ৰখ্যাত হৈ উঠিছিল; সেই কাৰণে সিবিলাকক "বাৰভূঞা" বোলা যায়। বাৰঘৰ কায়স্থ ভূঞাত বাজেও দুঘৰ বামুণ ভূঞা আছিল।<ref>{{harv|Barooah|1937|p=19}}</ref> আন বুৰঞ্জীবিদৰ মতে শাসনকৰ্তাৰ সংখ্যা বাৰজনতকৈ বেছি আহিল আৰু ''বাৰ'' শব্দই "বহুতো" বুজাইছিল।<ref>{{Harvcol|Neog|1980|p=49f}}</ref> গতিকে ''ভূঞা-ৰাজ'' বুলিলে নিজা নিজা শাসন বুজাইছিল, আৰু ''বাৰ ভূঞা'' বুলিলে তেওঁলোকৰ বিশেষ গোটক বুজাইছিল।<ref>{{harv|Guha|1983|p=10}}</ref> বংগত তেওঁলোকে ভাটিৰ অঞ্চলক বাৰটা প্ৰাশাসনিক গোট বা ''দ্বাদশ বাংলা''ত ভগাইছিল।<ref>Akbarnama, Volume III, Page 647</ref> বৰ্তমানৰ অসম, উত্তৰ বংগ আৰু বাংলাদেশৰো সৰহভাগেৰে গঠিত [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ ভাঙোনৰ সময়ছোৱাতে বাৰ ভূঞাৰ উৎপত্তি হৈছিল। [[শালস্তম্ভ বংশ]]ৰ নৱম শতিকাৰ ৰজা বলবৰ্মন (তৃতীয়)ৰ ৰাজত্বকালতে মাটি ভগাই লোৱাৰ কাৰ্য খুব দেখিবলৈ পোৱা হৈছিল।<ref>{{harv|Lahiri|1984|p=62}}</ref> মধ্য কামৰূপৰ পতন হোৱাৰ পাছত সৰু সৰু দলপতিৰ প্ৰথা অব্যাহত থাকে। [[File:Map of Baro-Bhuyan territories.jpg|thumb|right|১৬ শতিকাৰ আগভাগত ভূঞা সকলে ৰাজত্ব কৰা অঞ্চলসমূহ]] অসমত বাৰভূঞাসকলে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ দক্ষিণপাৰে [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিমফালে আৰু উত্তৰপাৰে [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিমৰ অঞ্চল অধিকাৰ কৰিছিল। ইয়াত [[নগাঁও জিলা|নগাঁও]], [[দৰং জিলা|দৰং]] আৰু [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বংগৰ আক্ৰমণকাৰীৰ বিৰুদ্ধে তেওঁলোকে অস্ত্ৰ ধৰিছিল আৰু ১৪৯৮ চনৰ পাছত আলাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহৰ প্ৰশাসনৰ বাকী ৰোৱা অংশক পৰাস্ত কৰিছিল। তেওঁলোকে [[কোচ ৰাজ্য]]ৰ উত্থানতো বাধা দিছিল যদিও ব্যৰ্থ হয়। তাৰ পাছত দ‌‌‌ক্ষিণপাৰে তেওঁলোকৰ অঞ্চল কচাৰী ৰাজ্য আৰু কমতা ৰজ্যৰ মাজৰ সংকুচিত হৈ পৰে। উত্তৰ পাৰতো [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ প্ৰভাৱ বাঢ়ি আহিবলৈ ধৰে। বংগত বৰিসালৰ চন্দ্ৰদ্বীপ ৰাজ্য বসু ৰাজ পৰিয়ালে শাসন কৰিছিল। ইয়াৰ শেষৰজন ৰজা ৰবীন্দ্ৰ নাৰায়ণ বসুৱে বংগৰ বিভাজনৰ সময়ত [[কলকাতা]]লৈ পলাই যায়। তেওঁলোকৰ স্থান ইতিমধ্যেই জমিদাৰলৈ অৱনমিত হৈছিল।l ==ইতিহাস== ===অসমৰ বাৰ-ভূঞা=== অসমৰ বাৰ-ভূঞা সকলক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিব পৰা যায়। প্ৰথমটো ভাগ হৈছে আদি বা পুৰণি ভূঞা আৰু আনটো হৈছে ১৪ শতিকাত অহা বাৰ-ভূঞা। শংকৰদেৱৰ আদি পুৰুষ এই দ্বিতীয় ভাগৰ আছিল। ====আদি ভূঞা==== * আদি-চৰিতৰ তথ্য : আদি ভূঞা বা পুৰণি ভূঞা সকলৰ উৎপত্তিৰ কথা বিশেষভাৱে জনা নাযায়। একমাত্ৰ ১৭ শতিকাৰ শেষ ভাগত<ref>Neog, Maheswar, Early History of the Vaishnavite Faith and Movement in Assam, p. 29, It is supposed to have been written in 1586 saka (1664 AD).</ref> লিখা বিতৰ্কিত গ্ৰন্থ "আদি-চৰিত"ত হে এই সকলৰ উৎপত্তিৰ এটা আখ্যান দিয়া হৈছে। কিন্ত এইখন গ্ৰন্থ প্ৰায় বোৰ ইতিহাসবিদে গ্ৰহণ নকৰে আৰু জালি বুলি গণ্য কৰে।<ref>Maheswar Neog states that the Adi-carita, ascribed to Madhavadeva, has created much ill feeling among the Vaisnavas of Assam, and has been denounced by the more considerate section of sattra pontiffs and literary men alike.</ref><ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=Madhavadeva |series=Makers of Indian Literature |publisher=Sahitya Akademi |location=New Delhi |year=1985 |page=25 |url=https://sahitya-akademi.gov.in/publications/pdf/madhavadeva_english.pdf |quote=Besides the above genuine works, a few more apocryphal works by later writers, viz., Adi-carita, Amulyaratna, Guptamani, and Guptastir are ascribed to Madhavadeva. The language, style and contents of these works clearly expose the spuriousness of these works.}}</ref><ref>{{cite journal |last=Saikia |first=Baburam |title=Marginalisation, Revolt and Adaptation: On Changing the Mayamara Tradition |journal=Journal of Ethnology and Folkloristics |volume=15 |issue=1 |year=2021 |pages=85–102 |doi=10.2478/jef-2021-0006 |quote=the present Mayamoria gosain ... disowns the Adi Carit-Puthi as a forged document written by a third-rate poet and not by Madhavadeva"; "Neog ... puts this manuscript in the category of spurious account in his analysis.}}</ref><ref>{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |year=1947 |pages=72-74|quote=Like the authorship, the historicity of Adi charita is doubtful. As the composition seems to lack the serenity and classicism of Madhawadew, the accounts also appear to be mainly based on legends and popular traditions, and as such are less than authentic. Arimatta himself is at best a legendary figure..So the Adi Charit cannot be depended on as anything approaching a history of the Bara Bhuyans.}}</ref> এই গ্ৰন্থখনত উল্লেখ কৰা মতে আদি-ভুঞা সকলৰ উৎপত্তি কমতাপুৰৰ ৰজা আৰিমত্তৰ ৰাজসভাৰ সমুদ্ৰ নামৰ মন্ত্ৰী এজনৰ পৰা হৈছিল। প্ৰতাপপুৰা (কামৰূপৰ বুৰঞ্জী মতে প্ৰতাপসিংহ/ৰামচন্দ্ৰ) নামৰ এজন ৰজাই ৰত্নপীঠৰ (যোগিনী তন্ত্ৰৰ মতে কামৰূপ ৰাজ্যৰ পশ্চিম অংশ) ৰত্নপুৰত ৰাজত্ব কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ মায়ামত্তয়ে নিজৰ ৰাজ্যখন দুয়ো পুত্ৰ নাগমত্ত আৰু আৰিমত্তৰ মাজত ভাগ কৰি দিছিল। আৰিমত্তয়ে ৰাজ্যৰ পুব ভাগ শাসন কৰিছিল, যʼত তেওঁৰ মন্ত্ৰী সমুদ্ৰয়ে তেওঁৰ বাবে এখন নতুন ৰাজধানী নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। নাগমত্তেয়ে ৰত্নপীঠৰ ৰত্নপুৰৰ পৰা পশ্চিম ভাগ ৰাজত্ব কৰিছিল। কিছু বছৰৰ পাছত নাগমত্তৰ মৃত্যু হয় আৰু আৰিমত্তয়ে নিজৰ পিতৃক হত্যা কৰি সমগ্ৰ ৰাজ্য নিজৰ অধীনলৈ লয়। "কামৰূপৰ বুৰঞ্জী" নামৰ গ্ৰন্থখনৰ পৰা জনা যায় যে আৰিমত্তয়ে কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্ল্লভেন্দক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰৰ ৰজা হৈছিল আৰু পুনৰ কামৰূপলৈ আহি পিতৃক সত্যা কৰি বৈদ্যৰগড় নামে এখন পাট নিৰ্মাণ কৰিছিল। তাৰ পাছত তেওঁ বিশ্বনাথৰ প্ৰতাপ গড়ৰৰ লৈকে ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰি কামৰূপ লৈ ঘূৰি আহি ৰাজপাট খাইছিল।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar, ''Kamrupar Buranji'', p.4</ref> বহু ইতিহাসবিদে কিন্তু আৰিমত্তৰ এই কাহিনীটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অসুবিধা পায় আৰু ইয়াক কিংবদন্তি বুলি আখ্যা দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |year=1947 |pages=72, 74|quote=Like the authorship, the historicity of Adi charita is doubtful. As the composition seems to lack the serenity and classicism of Madhawadew, the accounts also appear to be mainly based on legends and popular traditions, and as such are less than authentic. Arimatta himself is at best a legendary figure.}}</ref><ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward A. |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |page=19 |url=https://archive.org/stream/historyofassam00gait/historyofassam00gait_djvu.txt |quote=Many legends cluster round Arimatta, but it would serve no useful purpose to discuss them further, as it is quite impossible to unravel the truth from the various conflicting stories that are current amongst the people.}}</ref><ref>{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |year=1947 |page=72|quote="The Arimatta legends are so hopelessly divergent that it will simply be a wild goose chase here to make an attempt to reconcile them."}}</ref> যিয়ে নওক গ্ৰন্থ খনৰ পাছৰ অংশৰ মতে আৰিমত্তয়ে সমুদ্ৰক ৰাজ্যৰ এটা অংশ ৰাজত্ব কৰিবলৈ দিছিল আৰু সমুদ্ৰৰ পুত্ৰ মনোহৰক আন অংশ। সমুদ্ৰ আৰু মনোহৰৰ মৃত্যুৰ পাছত সমগ্ৰ অঞ্চলটো মনোহৰৰ পুত্ৰী লক্ষ্মীৰ হাতলৈ গৈছিল। লক্ষ্মীৰ দুই পুত্ৰ আছিল, সান্তনো আৰু সুমন্ত <ref>Neog, Maheswar, Early History of the Vaishnavite Faith and Movement in Assam, p. 52</ref>। সান্তনো আৰু সুমন্ত দুয়োৰে বাৰজন পুত্ৰ আছিল। এই সকলকে বৰ বাৰ-ভূঞা (লস্কৰ, কাব্যশী, পদ্ম, ৰাই, সলাল, চুকা/সকা, টেটন, ধ্বজ/ধয়া, উজীৰ, সৰল, ৰমাই আৰু তমাই) আৰু সৰু বাৰ-ভূঞা (কন্বজ্বৰা/কনৌজ্বৰা, ৰঘূ, মুকুন্দ,কদম্ব, সুৰথ, সুন্দৰা,সুশামা, গৌড়বাজ, ৰত্ন, মহাৰথ, লেপ আৰু কেপ) কোৱা হৈছিল। সৰু বাৰ-ভূঞা সকল ৰামপুৰলৈ(বৰ্তমানৰ নগাঁৱত অৱস্থিত) স্থানান্তৰিত হৈছিল। বৰ বাৰ-ভূঞা সকল পূৰ্বৰ ঠাইতে থাকি সেই ঠাইক নিজৰ মাতৃৰ নামত লক্ষ্মিপুৰ/লক্ষিমপুৰ( বৰ্তমানৰ দৰঙত অৱস্থিত) দিয়ে। পুৰ্বতে এই ঠাইক ৰঙ্গ-গ্ৰাম কোৱা হৈছিল<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452455/page/n33/mode/1up As per Asamar Buranji, ''Rang-gram''(Rangagaon) was renamed as ''Lakshmipur'' after their mother Lakshmi]</ref>। গ্ৰন্থখনত উল্লেখ থকাৰ মতে আদি ভূঞা সকলে চুতীয়া আৰু কছাৰী দুয়ো ৰাজ্যৰ লগত যুদ্ধ কৰি নিজৰ ভূমি ৰক্ষা কৰিছিল। গ্ৰন্থখনত দিয়াৰ মতে এবাৰ বৰ বাৰ-ভূঞায়ে আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, কিন্তু যুদ্ধত পৰাস্ত হৈ বাৰজন বৰ-ভূঞাক বন্দী কৰি শদিয়াৰ শ্যামা কালিৰ মন্দিৰলৈ(তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ) বলি দিবলৈ পঠিওৱা হৈছিল। কিন্তু, কাহিনীটোৰ মতে, গোসানীয়ে ভূঞা সকলৰ বলি ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে আৰু সেই বাবে আহোম ৰজাই সকলোকে সপত কোৱাই এৰি দিলে। গ্ৰন্থখনৰ মতে ইয়াৰ পাছত বাৰ ভূঞাৰ সহযোগত আহোম ৰজায়ে কছাৰী ৰজা আৰু চুতীয়া ৰজা, ধীৰনাৰায়ণক পৰাস্ত কৰি হত্যা কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। অৱশ্যে এই ঘটনাটো সত্য প্ৰমাণিত নহয় বুলি ভবা হয় কাৰণ চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰাৰ পাছত হে শদিয়াখন বা শদিয়াৰ কালি মন্দিৰটো আহোম ৰজাৰ অধীনলৈ আহিছিল। হয়টো এই ঘটনা পৰৱৰ্তী কালৰ চুতীয়া বিদ্ৰোহ (১৫২৭-১৫২৯ চনৰ) বা কছাৰী দমন(১৫৩৬ চনৰ) হয়। সম্ভৱতঃ এই বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ বিদ্ৰোহক দমন কৰি আহোম ৰজাই চুতীয়া বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা কছাৰী ৰজাক পৰাস্ত কৰিবলৈ এইসকলৰ সহায় লৈছিল। "পুৰণি অসম বুৰঞ্জী" গ্ৰন্থখনত কছাৰীৰ বিৰুদ্ধে আহোম ৰজাই ভূঞা সকলৰ সহায় লোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p.28,"ৰটা ভাঙ্গি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল। যেতিয়া স্বৰ্গদেৱে কছাৰীক মৰঙ্গিৰ পৰা খেদালে, তেতিয়াএ দেৱতায়ে মানুহ দুনুহ দি লাচামক নি তাক টুৰ্পাক নাম দি মৰঙ্গিৰ অধিকাৰ পাতিলে। সেই সময়ৰ পৰাই এই ঘৰক বাঁহবড়িয়া চেতিয়া‌ বোলে। ই পূৰ্ব্বৰ ৰটা মাৰি অনা কলিতা।"</ref> আদি-চৰিতত উল্লেখ থকাৰ মতে এই কাৰ্যত প্ৰসন্ন হৈ আহোম ৰজাই বাৰ-ভূঞাসকলক উত্তৰ কোলৰ বাৰখন সৰু প্ৰদেশ(যেনে কলাবাৰী, গহপুৰ, কলংপুৰ, নাৰায়ণপুৰ, ইত্যাদি) আহোমৰ হৈ ৰাজত্ব কৰিবলৈ দিছিল। ইয়াৰে লস্কৰ পৰিয়ালৰ জয় ভূঞা আৰু উজীৰ পৰিয়ালৰ মাহি ভূঞা এসময়ত শক্তিশালী হৈ উঠিছিল আৰু আহোম ৰজা জয়ধ্বজ সিংহই এই সকলৰ সকল চুক্তি কৰিব লগীয়া হৈছিল। গ্ৰন্থখনত লিখা হৈছে যে সৰু বাৰ-ভূঞাসকলে বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ লগত কল্পতৰু-শাস্ত্ৰ নামৰ এখন গ্ৰন্থৰ বাবে দ্বন্দ্ব কৰি ৰামপুৰৰ দক্ষিণলৈ আঁতৰি আহিছিল। * বুৰঞ্জীৰ তথ্য : আহোম যুগৰ বুৰঞ্জীসমূহৰ অনুসৰি চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পাছত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে সকলো আদি ভূঞাক বস কৰি সিহঁতক অধিকাংশক উজনি অসমৰ উত্তৰ কোললৈ(বৰ্তমানৰ লক্ষিমপুৰ, বিশ্বনাথ জিলা) স্থানান্তৰিত কৰিছিল। হৰকান্ত বৰুৱাৰ ''"আসাম বুৰঞ্জী"'' আৰু কাশীনাথ তামুলী ফুকনৰ ''"আসাম বুৰঞ্জী পুথি"''ৰ অনুসৰি চুতীয়াক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত বাৰ-ভূঞাক বস কৰি চুহুংমুঙে সিহঁতৰ ল'ৰা কিছুমানক তামুলী আৰু পাচনী পাতি লৈছিল।<ref>Tamuli Phukan, Kasinath, ''Assam Buranji, p. 20, "পাচে চুটিয়া ৰজাৰ পো ভাই সহিতে চুটিয়াক পাকৰি গুৰিত পাতিলে। পাচে লাক্নি কাতকেউ ১৪২৭ সঁকত বাৰভুঁয়াক বৰালে; সিহঁতৰ বচোআল টঙ্গালি হাচটি এইসকলৰ আদৰ্স ললে; সিহঁতৰ ল'ৰা কিচু সৰ্গদেৱে তামুলী পাঁচনিকৈ লগত ল'লে।" </ref><ref>Barua, Harakanta Sadaramin, ''Assam Buranji, p. 24.</ref> ''"সাতসৰী বুৰঞ্জী"''ৰ মতে চুহুংমুঙ ৰজাই প্ৰথমতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ৰৌটা ভাঙি ভূঞাক দমন কৰি বিস্তৰ মানুহ পাই ভূঞা সকলক নিবন্ধ কৰি মেলি দিছিল। তাৰ পাছত সলাত গড় (বৰ্তমানৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰৰ বিশ্বনাথ-কুকুৰাকতা অঞ্চল) বান্ধি উত্তৰ-দক্ষিণৰ ৰাজ(ভূঞা) মাৰি লৈছিল।<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 16, "কছাৰী কৰতলীয়া:- দেৱৰগাঁৱত, মৰঙ্গিত কছাৰী আছিল।..পাছে চুহুমফা ৰজাদেৱে সেই কছাৰীক বহুবাৰ যুঁজিলে, আৰু চেং ৰজাক খুনখৰাক ধৰি আনিলে... আমালৈ ঘোঁৰা দিবি ২০, বুঢ়াগোহাঁইলৈ দিবি ৩টা, মৰঙ্গিখোৱালৈ দিবি ১টা, এই নিৱদ্ধ। ভূঞা:- আতপাচে ৰৈয়ত ভাঙ্গি আনিলে। বিস্তৰ ৰাজত মানুহ পাই থানে-থানে পাতি ভূঞাহতক নিৱন্ধ দি মেলি পঠায়। সলাত গড় বান্ধি থৈ উত্তৰে-দক্ষিণে যি ৰাজ পায়, তাক মাৰিবৰ মন কৰিছে।" </ref><ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'', p.135, "দুই বছৰ থাকি দেৱৰগাঞো মৰঙ্গি মাৰিছে, কছাৰী মাৰিছে। দুই বছৰ থাকি উত্তৰ কোলৰ বাৰে-ভূঞাক ধৰিছে। ভূঞাহতক জিনি বচোৱাল টঙালি জমনড়া মমচাট কৌপতীয়া জাপি ল'লে। এক বৎসৰ থাকি সলাত গড় বান্ধিছে। এক বৎসৰ থাকি ৰটা-টেমনি মাৰিছে।" </ref>‌‌ এই কথা টাই ভাষাৰ ''"আহোম বুৰঞ্জী"'' আৰু ''"দেওধাই অসম বুৰঞ্জী"'' এই দুয়ো গ্ৰন্থখনতো উল্লেখ কৰা হৈছে<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p. 62, "The heavenly king proceeded to Shaola(Biswanath). He ordered Shenglung, Thaomung Shenba, and some others to go and remain at Teomani-Rowta. They did accordingly proceeded to the place and stopped there...The king passed the year Lakni Taomit (1528 AD) in peace. In Lakni Kaken (in 1529 AD), the king, with his son, the Dangarias and followers proceeded to Shaola(Sala). The heavenly king sent a messenger to Shenglung and other directing them to return from Teomani-Rowta. The king then ordered Thaomung Katak and Thaomung Mungklang to cross the Bharali river and plunder the wide country on the other side. Both of them acted as desired and returned with some captives who were produced before the king. Thaomung Katak was placed at Narayanpur."</ref><ref>Bhuyan, S.K, ''Deodhai Asam Buranji'',p.21,"ৰজাদেৱে বিশ্বনাথ লৈ গৈ ত্যাওচুংলুং-কংচেং, থাওমুং-চেনব‌ এই দুইক ৰেটাই-টেমনিত থাকিব দিলেগৈ। পাচে থাওমুং-কটকক উজিৰক ধৰিবলৈ পঠালে। উজিৰে এই কথা জানি ভাগি পৰাৰ...লাক্নি কাকেও শকত ৰজাদেৱৰ‌ বাপেক-পুতেক ৰাজ্যে-সমন্বিতে বিশ্বনাথলৈ গৈ কলঙ্গেদি মানুহ পঠাই ৰেটাই-টেমনিৰ পৰা ত্যাওচুংলুং-কংচেঙক লোকজন সহিতে আহিব দিলে। পাচে ৰজাদেৱে থাওমুং-কটক, থাওমুং-মুংক্লাং, এই দুইক ভৰলীয়ে উজাই পঠালে, বোলে-"তহঁতে দুয়ে ভৰলু পাৰ হৈ‌ গৈ যি মানুহ পাৱ ধৰি আনগৈ।" পাচে ইবোলাক দুয়ো গৈ‌ যি মানুহ পালে আনি ৰজাদেৱৰ ঠাইত দিলেহি। পাচে থাওমুং-কটকক নাৰায়ণপুৰত ৰাজ দি তাতে থাকিব দিলে।"</ref>। ইয়াৰ পাছত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ভূঞা সকলে ৰজাৰ ৰাজচʼৰালৈ অহা যোৱা কৰি আছিল আৰু উত্তৰ-কোল, দিহিং, ইত্যাদি অঞ্চলত থাকি পুখুৰী, দৌল, ইত্যাদি নিৰ্মাণ কৰি থৈ গৈছিল।<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 17, "ভুঞাহঁত আহি গান্ধ, স্বওঁৰ, থঙ্গা ৰজাক ভেটিলেহি। ছমাহ থাকি যায়, অহাযোৱাকৈ থাকে। উত্তৰকোলত ৪ মাহ থাকি পুখুৰী খানি আহিল। দিহিঙ্গত দৌল বান্ধিলে, পুখুৰী খানিলে শিলিখাতলত, পানীচকি দি হাট পাতিলে দলৌগুৰিত। হালধিবাৰীত নগৰ কৰিলে। ভূঞাহঁত আহি থাকে, ৰজায়েৰে কথা হই থাকে। ৰজা বামুণহঁতক বাদ কৰাই ৰঙ্গ চাই থাকে। পুৰ্ব্বে বাৰু নাছিল, ছাৰিব নাজানে, ভূঞাৰ পৰাহে হ'ল।" </ref> ''"পুৰণি অসম বুৰঞ্জী"'' খনত উল্লেখ থকাৰ মতে দিহিঙীয়া ৰজায়ে ৰটা-টেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিছিল। এই ভূঞা সকলৰ মাজত বাৰ মুখ্য ভূঞা আছিল উতৈ, তমাই, ৰাই, সঁকাই, কৌষিক, উজিৰ, লস্কৰ, চোমদাৰ, সনাতন, কেহো, ৰামভট আৰু ভকতভূঞা। এই সকলৰ তলত চাৰিজন কৈ সৰু মূৰীয়া ভূঞা আছিল।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p. 27-28, "বাৰ ভুঞা:- আৰু পূৰ্বে দিহীঙ্গিয়া ৰজা দেৱে ৰটাটেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিলেনি। ভূঞাৰ নাম উতৈ ১,তমাই ১, ৰাই ১, সঁকাই ১, কৌষিক ১, উজিৰ ১, লস্কৰ ১, চোমদাৰ ১, সনাতন ১, কেহো ১, ৰামভট ১, ভকতভূঞা ১। এই বাৰটা মুখ্য ভূঞা। তাৰে চাৰিটাকৈ সৰু মূৰিয়া ভূঞা দুকুড়ি আঠোটা। ৰটা ভাঙি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল।" </ref> ''"অসম বুৰঞ্জী (SM)"''ৰ অনুসৰি এই সকল ভূঞাৰ উতৈ আৰু তমাই নামৰ দুই ভূঞায়ে বগা হাতীত উঠি নিজকে ৰজা ঘোষণা কৰাত, আহোম ৰজাই দুয়োকে ধৰি দেওঘৰলৈ নি কাটিলে আৰু অন্য ভূঞাৰ (লস্কৰ, লালোয়া, উতাবৰ, কহিক/কৌষিক, চোমদাৰ, উজীৰ, তমাই, চপা, সোণাবৰ, ভেদাই) ভাই-ভতিজাক খাটনীয়াৰৰূপে ভেঁটাই ল'লে<ref>Bhuyan, S.K.,"Assam Buranji(SM)", p.11-13, "সেই সয়ম উতৈ তমাই দুই ভূঞায়ে হস্তিত চূণ ঘহি কান্ধত চলি, বোলে, -"সৰ্বকালে আমাৰ ৰাজ্য, চুটিয়াক মাৰি বৰ লাই পালে। শুক্ল হস্তীত যি বহে তাৰে ৰাজ্য, আহোমে ক'ত পালে?" এই গৰ্ব্ব শুনি স্বৰ্গদেৱে বোলে-"মোক নাকুৰি নাখামে দিছে কালে পাইছো।" ভূঞা হঁত কোন মানুহ, শুকুলা হস্তিত উঠি যে আমাক অৱগৰ্ব্ব কৰে?" এই বুলি স্বৰ্গদেৱে বৰসন্দিকৈ ডেকাৰজা, দিহিঙ্গীয়া গলমণি পাত্ৰ, চনবন ভঙ্গীয়া হুহামৰা এই তিনি প্ৰধান কাঁড়ী, বোলে-"আমি ভূঞাহঁতক মাৰি ধৰি আনি দিম; স্বৰ্গদেৱৰ লোণ চাউল খাবৰ কি কাৰণ?" পাচে স্বৰ্গদেৱে বঁটাবাহন দি লোকজন সহিতে পঠাই দিলে। সিবোৰো গৈ কঢ়ামুখৰ দীৰ্ঘ পুখুৰীৰ কোষত ৰʼলগৈ। সেই সময়ত কাৰেকুছীয়া বাসুদেৱ তপসী লস্কৰে বোলে-"আহোমৰ লগত যুদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। পোৱালি-খোৱা আহোম, পেটৰ পোৱালিকো চিৰি মাৰে।" এই বুলি ঘোঁৰা ৫টা, ৰূপ ২ চৰু সহিতে মালবৈয়া লস্কৰ পঠাই দিলে, বোলে-"আমি স্বৰ্গদেৱৰ শৰ্ণীয়া হʼলো, আমাক যিৰূপে ক্ৰোদ্ধ এৰিব, তাকে কৰিব।" পাচে ডেকাৰজা প্ৰমুখ্যে গলমণি পাত্ৰে বোলে-"ভাল, আমি মহাৰাজ স্বৰ্গদেৱৰ চৰণত বুজাই সাঞ্চি-পাতি ৰাখিম। তহঁতৰ ভাই-ভতিজা আমাৰ লগত পঠাই দে, খাটনীয়াৰৰূপে স্বৰ্গদেৱৰ চৰণত সেৱা কৰি থাকক গৈ, তেবেসে আমি উলটি যাব পাৰোঁ।" এই কথাত থাকি লালোয়া, উতাবৰ, কহিক, চোমদাৰ, উজীৰ, তমাই, চপা, সোণাবৰ, ভেদাই, এই সকল ভূঞাৰ ভাই-ভতিজাক লগত লৈ সন্দিকৈ প্ৰমুখ্যে ডেকাৰজায়ে খাটনীয়াৰৰূপে ভেঁটাই দিলে। স্বৰ্গদেউ বোলে-"শুকুলা হাতীৰ যে তমাই উঠিছে, সেই হাতী মোলৈ কিয় নানিলিহঁক?" পাচে ভূঞাৰ পুত্ৰ চপা সোণাবৰে বোলে-"হাতীৰ পোৰোগ হৈছিল, সেই কথাতেহে হাতীৰ সকলো গাৱে চূণ ঘহিছিল। শুক্লা হস্তীক স্বৰ্গদেউ নাপায়, আমি বন্দীহঁতে ক'ত পাম?" স্বৰ্গদেউ বোলে-"বন্দীহঁতে টেপাই কৰিব পাই নেকি?" এই বুলি উতৈ তমাই ২ ভূঞাক জুমুধি দেওঘৰৰ কোষত কাটিলে। তাৰ দুই পুতেক খাটনীয়াৰৰ লগতে ৰাখিলে। তাৰেপৰা ভূঞা বোৰ বশ হৈ থাকিল।" </ref>। ''"পুৰণি অসম বুৰঞ্জী"'' খনত উল্লেখ থকাৰ মতে চুহুংমুঙৰ ৰজাৰ ৰাজত্ব কালৰ শেষৰ ফালে তুৰ্বকক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত ৰটা-টেমনিত বাকি থকা কিছু ভূঞায়ে(মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, ৰামচন্দ্ৰগিৰি, দন্দৰ দলৈ, তামূলীদলৈ, বৰচোমদাৰ, দলিদখান) আহোম ৰজাৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ ঘোষণা কৰিছিল আৰু কলং নৈৰ ওচৰত গোট খাই যুদ্ধলৈ সাজু হৈছিল। কিন্তু চুহুংমুঙ আৰু পাছলৈ তেওঁ পুত্ৰ চুক্লেংমুঙে এই সকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিছিল আৰু সকলোকে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰলৈ লয় অনা হৈছিল। <ref>Bhuyan, S.K.,"Assam Buranji(SM)", p.29, "আৰু ৰটাটেমনি ভাগি বাৰভূঞা যাই কলঙ্গৰ কোষত ৰহিল। মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, চোমদাৰ, ৰামচন্দ্ৰগিৰি, দন্দৰ দলৈ, তামূলীদলৈ, বৰচোমদাৰ, দলিদখাঁ, এইসব প্ৰমুখ্যে যুদ্ধক মনে আছে।...পাটত বহি (গড়গঞা‌ ৰজাই) ভূঞাসকলক কাটি তাৰ ভাই-ভতিজাক লগত খাটনিয়াৰ ৰূপে ৰাখি ডেকা ৰাজা দবৰাজা সহিতে কোঁচক ধাৰে সলালৈ খেদি গ'ল।"</ref><ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p. 154, "পাচে মোৰ পুথাও দিহিঙ্গীয়া ৰজা কাচেঙ্গ বড় পাত্ৰগোহাইক সেনাপতি পাতি উপাই কৰি তুৰ্বকক মৰালে। আত পাচে সেই বেলা ৰটাটেমনিৰ বাৰ ভূঞায়াই কলঙৰ কাখৰত ৰলহি। মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, চোমদাৰ, ৰামচন্দ্ৰ গিৰি, চন্দ্ৰ দলৈ, তামুলী দলৈ, বাহুদলৈ, বড় চোমদাৰ, এই সকল প্ৰমুখ্যে যুদ্ধক মনে আছে। ...পাচে দিহিঙ্গীয়া ৰজা বড় সন্দিকৈ সকলো বোৰে ভূঞায় যুদ্ধলৈ সলালৈ, আহিল। পাচে ভূঞাৎ সলা মাৰিলে। প্ৰথমে ৰনভঙ্গ হৈ আমাৰ হুহুকি আহি পৌষ মাস ১৪৬৩ শকত দুদিন পাচে যুদ্ধ কৰি ভূঞাক ভঙ্গাই মূৰ আনি মথাডাঙ্গত থলে। দুটা দৌল বান্ধিলে। ৰামচন্দ্ৰ গিৰি, দলিদখাঁ, প্ৰমুখো ভূঞা সকল সলাত লোকজন সহিতে দান্তে ধৰি দিহিঙ্গীয়া ৰজাত সৰণাগত হ'ল; লস্কৰো পৰিল ১৬, কটোয়াল পৰিল ১২, ঘোড়া পালে ৩০০, সেনা অনেক পৰিল। বজৰা নাও ৬০ পালে। সেই ভূঞা সকলক পুথাও দিহিঙ্গীয়া স্বৰ্গদেৱৰ আজ্ঞাএ বড় চেতিয়ায়ে উত্তৰ কোনে পাতিলে।" </ref><ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p. 79.,"The Bara Bhuiyas paid their homage to the heavenly king(Suklengmung) on the side of the Kapili river.</ref> ====পৰৱৰ্তী বাৰ-ভূঞা==== পৰৱৰ্তী বাৰ-ভূঞাসকলে প্ৰথম অৱস্থাত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে পূবে [[কছাৰী ৰাজ্য]] আৰু পশ্চিমে [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ মাজৰ অঞ্চলত আধিপত্য স্থাপন কৰিছিল। মহেশ্বৰ নেওগৰ মতে, এই গোটৰ শিৰোমণি চণ্ডীবৰ মূলতঃ কনৌজৰ এজন শাসক আছিল। তেওঁ কনৌজ এৰি ধৰ্মনাৰায়ণৰ অধীনস্থ গৌড়লৈ আহিছিল।<ref name="Neog1980-41">{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |page=41 }}</ref> গৌড়ৰ ধৰ্মনাৰায়ণ আৰু কমতাৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ মাজত হোৱা এক সন্ধিৰ ফলত চণ্ডীবৰৰ নেতৃত্বত সাতঘৰ কায়স্থ আৰু সাতঘৰ ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক বৰ্তমানৰ গুৱাহাটীৰ পৰা কেইমাইলমান উত্তৰে অৱস্থিত লেঙামাগুৰিত সংস্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="Neog1980-51">{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |page=51 }}</ref> অৱশ্যে বাণীপ্ৰসন্ন মিশ্ৰই শংকৰদেৱৰ পৰম্পৰাগত ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দৰ জন্ম-তাৰিখক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰি তেওঁৰ জন্ম আনুমানিক ১৪৭৯–১৪৮৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত হোৱা বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংশোধিত কালক্ৰম অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব আৰু চণ্ডীবৰৰ অসম আগমনৰ সময়ো পূৰ্বে ধাৰণা কৰা চতুৰ্দশ শতিকাৰ মাজভাগতকৈ যথেষ্ট পৰৱৰ্তী—সম্ভৱতঃ চতুৰ্দশ শতিকাৰ অন্তিম বা পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ সময়ৰ হ’ব পাৰে।<ref name="Misra2016">{{cite book |last=Misra |first=Baniprasanna |title=Sankardeva and His Times: Some Further Historical Probings |publisher=Centre for Assamese Studies, Tezpur University |location=Tezpur |year=2016 |pages=19–23 }}</ref> লেঙামাগুৰিত থকা কালত শস্য চপোৱাৰ সময়ত ভূটীয়াসকলে অঞ্চলটো আক্ৰমণ কৰি লুটপাত কৰিছিল। এনে এক আক্ৰমণত তেওঁলোকে চণ্ডীবৰৰ পুত্ৰ ৰাজধৰক বন্দী কৰি নিয়ে। চণ্ডীবৰে তেওঁলোকক মাগুৰি—বৰ্তমানৰ চাংসাৰিৰ ওচৰৰ অঞ্চল—আৰু দেৱাংগিৰিৰ মাজত অৱস্থিত দৈমাৰালৈকে খেদি গৈ কেইবাজনো আক্ৰমণকাৰীক হত্যা কৰি ৰাজধৰক উদ্ধাৰ কৰে। ইয়াৰ চাৰি-পাঁচ বছৰৰ পাছত প্ৰতিশোধ ল’বলৈ অহা ভূটীয়াসকলে চণ্ডীবৰক বৰ্তমানৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ ৰৌতা লৈকে খেদি যায় যদিও বাৰ-ভূঞাসকলৰ হাতত পৰাস্ত হয়।<ref name="Neog1980-65">{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |pages=65–66 }}</ref> নিৰাপদ আশ্ৰয়ৰ সন্ধানত চণ্ডীবৰ আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে লেঙামাগুৰি ত্যাগ কৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ সহায়ত বৰ্তমানৰ নগাঁও জিলাৰ [[বৰদোৱা]]ত বসতি স্থাপন কৰে। চণ্ডীবৰৰ বংশধৰসকলৰ ভিতৰত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] অন্যতম আছিল। চণ্ডীবৰৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ পুত্ৰ ৰাজধৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ নেতা হয় আৰু পাছলৈ আন পাঁচজন ভূঞাও এই গোটত যোগ দিয়ে।<ref name="Neog1980-51"/> ১৪৯৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আলাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে খেন বংশৰ ৰজা নীলাম্বৰক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত তেওঁৰ শাসন বৰনদীলৈকে বিস্তাৰ কৰে। এই অভিযানত তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণে বাউসীত সংস্থাপন কৰা দ্বিতীয় ভূঞা গোটৰ গন্ধৰ্বৰায়ৰ বংশধৰ হৰূপ নাৰায়ণকো পৰাস্ত কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বাৰ-ভূঞাসকলে প্ৰত্যাক্ৰমণ কৰি হুছেইন শ্বাহৰ পুত্ৰ দানিয়েলৰ অধীনত থকা বংগৰ শাসনৰ অৱসান ঘটোৱাত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা লয়।<ref name="Neog1980-53">{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |pages=53–55 }}</ref> কিন্তু তাৰ পাছতেই কমতাত [[বিশ্বসিংহ]]ৰ উত্থানে কামৰূপত পৰৱৰ্তী বাৰ-ভূঞাসকলৰ আধিপত্য নষ্ট কৰে। পূবফালে কছাৰীসকল আৰু পশ্চিমফালে উত্থানশীল কোচ শক্তিৰ মাজত চাপত পৰি নগাঁও অঞ্চলৰ ভূঞাসকলে ষোড়শ শতিকাৰ প্ৰথম চতুৰ্থাংশত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰলৈ স্থানান্তৰিত হয়। তেওঁলোকে উত্তৰ পাৰত বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ অঞ্চলৰ পশ্চিমফালে আশ্ৰয় লয়। ক্ৰমবৰ্ধমান কোচ–আহোম প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাই পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকৰ স্বাধীনতা আৰু সাৰ্বভৌমত্ব অধিক সংকুচিত কৰে।<ref name="Neog1980-53"/> শংকৰদেৱৰ সময়ত তেম্বুৱানীৰ জলধাৰা বন্ধ কৰিবলৈ বিভিন্ন ভূঞাৰ অধীনৰ লোকসকলক মাতি অনাৰ বৰ্ণনাই তেওঁলোকৰ বসতি আৰু জনসংগঠনৰ ভৌগোলিক পৰিসৰৰ আভাস দিয়ে। ৰামচৰণ ঠাকুৰৰ ''শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ লীলা-চৰিত''ত এই পৰিসৰ কপিলীৰ পৰা চামধৰা আৰু শিঙ্গৰীৰ পৰা উত্তৰ সীমালৈ বিস্তৃত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে<ref name="Ramcharan-LeelaCharit">{{cite book |author=ৰামচৰণ ঠাকুৰ |editor-last=দত্তবৰুৱা |editor-first=হৰিনাৰায়ণ |title=শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ লীলা-চৰিত |edition=তৃতীয় |publisher=দত্তবৰুৱা এণ্ড কোম্পানী |location=নলবাৰী |year=1977 |page=365 |language=as |quote=কপিলীৰ হন্তে চামধৰা সীমা কৰি। শিঙ্গৰীৰ হন্তে উত্তৰৰ সীমা বাৰী॥ }}</ref>— <blockquote><poem> কপিলীৰ হন্তে চামধৰা সীমা কৰি। শিঙ্গৰীৰ হন্তে উত্তৰৰ সীমা বাৰী॥ </poem></blockquote> ==টোকা== {{reflist|3}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{cite journal |last1=Guha |first1=Amalendu |date=December 1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |ref=harv}} * {{cite journal |last1=Lahiri |first1=Nayanjot |date=June 1984 |title=The Pre-Ahom Roots of Medieval Assam |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=60–69 |doi=10.2307/3517004 |jstor=3517004 |ref=harv}} * {{Citation | ref = harv | last = Nath | first = D | title = History of the Koch Kingdom: 1515–1615 | publisher=Mittal Publications | place=Delhi | year=1989 }} * {{Citation | ref = harv | last = Gohain Barooah | first = P | title = An Illustrated HISTORY OF ASSAM | publisher=Leela agency | place=tezpur | year=1937 }} * {{Citation |ref=harv |last=Neog |first=M |contribution=Origin of the Baro-Bhuyans |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=62–66 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992 }} * {{Citation |ref=harv |last=Neog |first=M |contribution= |editor-last= |editor-first= |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |volume= |pages= |publisher=Motilal Banarasidass |place=Delhi |year=1980 }} {{refend}} {{অসমৰ ইতিহাস}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] 0xhc48an8mpqsolf6ek4hmomvrjxgon 629938 629937 2026-08-22T21:40:51Z Ananya Taye 28065 629938 wikitext text/x-wiki '''বাৰ ভূঞা''' ( মধ্যযুগীয় [[অসম]] আৰু বংগৰ এচাম শাসনকৰ্তা আৰু জমিদাৰ আছিল। ভূঞাৰ অৰ্থ ভূঁই বা ভূমিৰ অধিকাৰী। তেওঁলোকে আনৰ পৰা প্ৰায় স্বাধীনতা বজাই ৰাখি নিজ মাজতে গোট কৰিছিল। এই ভূপতিসকল কোনো বিশেষ জনগোষ্ঠী, ধৰ্ম বা জাতিৰ নাছিল।<ref name="Nath 1989 21">{{harv|Nath|1989|p=21}}</ref> বাহিৰা শক্তিয়ে আক্ৰমণ কৰিলে তেওঁলোকে সাধাৰণতে একেলগে তাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ কৰিছিল। শান্তিৰ সময়ত সকলোৱে নিজা নিজা সাৰ্বভৌমত্ব বজাই ৰাখিছিল। তাৰ মাজতে শক্তিশালী ৰজাৰ আৱিৰ্ভৱ হ'লে তেওঁলোকে আনুগত্য প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{harv|Neog|1980|p=49}}</ref> তেওঁলোকে ''চকলা'' নামৰ গাঁৱৰ সমষ্টিত শাসন কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ সকলোতকৈ প্ৰতাপীজনে নিজকে ''ৰজা'' বুলিছিল।<ref>{{harv|Neog|1980|p=48}}</ref> সিবিলাকৰ বাৰজন বাৰ ঠাইত প্ৰখ্যাত হৈ উঠিছিল; সেই কাৰণে সিবিলাকক "বাৰভূঞা" বোলা যায়। বাৰঘৰ কায়স্থ ভূঞাত বাজেও দুঘৰ বামুণ ভূঞা আছিল।<ref>{{harv|Barooah|1937|p=19}}</ref> আন বুৰঞ্জীবিদৰ মতে শাসনকৰ্তাৰ সংখ্যা বাৰজনতকৈ বেছি আহিল আৰু ''বাৰ'' শব্দই "বহুতো" বুজাইছিল।<ref>{{Harvcol|Neog|1980|p=49f}}</ref> গতিকে ''ভূঞা-ৰাজ'' বুলিলে নিজা নিজা শাসন বুজাইছিল, আৰু ''বাৰ ভূঞা'' বুলিলে তেওঁলোকৰ বিশেষ গোটক বুজাইছিল।<ref>{{harv|Guha|1983|p=10}}</ref> বংগত তেওঁলোকে ভাটিৰ অঞ্চলক বাৰটা প্ৰাশাসনিক গোট বা ''দ্বাদশ বাংলা''ত ভগাইছিল।<ref>Akbarnama, Volume III, Page 647</ref> বৰ্তমানৰ অসম, উত্তৰ বংগ আৰু বাংলাদেশৰো সৰহভাগেৰে গঠিত [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ ভাঙোনৰ সময়ছোৱাতে বাৰ ভূঞাৰ উৎপত্তি হৈছিল। [[শালস্তম্ভ বংশ]]ৰ নৱম শতিকাৰ ৰজা বলবৰ্মন (তৃতীয়)ৰ ৰাজত্বকালতে মাটি ভগাই লোৱাৰ কাৰ্য খুব দেখিবলৈ পোৱা হৈছিল।<ref>{{harv|Lahiri|1984|p=62}}</ref> মধ্য কামৰূপৰ পতন হোৱাৰ পাছত সৰু সৰু দলপতিৰ প্ৰথা অব্যাহত থাকে। [[File:Map of Baro-Bhuyan territories.jpg|thumb|right|১৬ শতিকাৰ আগভাগত ভূঞা সকলে ৰাজত্ব কৰা অঞ্চলসমূহ]] অসমত বাৰভূঞাসকলে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ দক্ষিণপাৰে [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিমফালে আৰু উত্তৰপাৰে [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিমৰ অঞ্চল অধিকাৰ কৰিছিল। ইয়াত [[নগাঁও জিলা|নগাঁও]], [[দৰং জিলা|দৰং]] আৰু [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বংগৰ আক্ৰমণকাৰীৰ বিৰুদ্ধে তেওঁলোকে অস্ত্ৰ ধৰিছিল আৰু ১৪৯৮ চনৰ পাছত আলাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহৰ প্ৰশাসনৰ বাকী ৰোৱা অংশক পৰাস্ত কৰিছিল। তেওঁলোকে [[কোচ ৰাজ্য]]ৰ উত্থানতো বাধা দিছিল যদিও ব্যৰ্থ হয়। তাৰ পাছত দ‌‌‌ক্ষিণপাৰে তেওঁলোকৰ অঞ্চল কচাৰী ৰাজ্য আৰু কমতা ৰজ্যৰ মাজৰ সংকুচিত হৈ পৰে। উত্তৰ পাৰতো [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ প্ৰভাৱ বাঢ়ি আহিবলৈ ধৰে। বংগত বৰিসালৰ চন্দ্ৰদ্বীপ ৰাজ্য বসু ৰাজ পৰিয়ালে শাসন কৰিছিল। ইয়াৰ শেষৰজন ৰজা ৰবীন্দ্ৰ নাৰায়ণ বসুৱে বংগৰ বিভাজনৰ সময়ত [[কলকাতা]]লৈ পলাই যায়। তেওঁলোকৰ স্থান ইতিমধ্যেই জমিদাৰলৈ অৱনমিত হৈছিল।l ==ইতিহাস== ===অসমৰ বাৰ-ভূঞা=== অসমৰ বাৰ-ভূঞা সকলক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিব পৰা যায়। প্ৰথমটো ভাগ হৈছে আদি বা পুৰণি ভূঞা আৰু আনটো হৈছে ১৪ শতিকাত অহা বাৰ-ভূঞা। শংকৰদেৱৰ আদি পুৰুষ এই দ্বিতীয় ভাগৰ আছিল। ====আদি ভূঞা==== * আদি-চৰিতৰ তথ্য : আদি ভূঞা বা পুৰণি ভূঞা সকলৰ উৎপত্তিৰ কথা বিশেষভাৱে জনা নাযায়। একমাত্ৰ ১৭ শতিকাৰ শেষ ভাগত<ref>Neog, Maheswar, Early History of the Vaishnavite Faith and Movement in Assam, p. 29, It is supposed to have been written in 1586 saka (1664 AD).</ref> লিখা বিতৰ্কিত গ্ৰন্থ "আদি-চৰিত"ত হে এই সকলৰ উৎপত্তিৰ এটা আখ্যান দিয়া হৈছে। কিন্ত এইখন গ্ৰন্থ প্ৰায় বোৰ ইতিহাসবিদে গ্ৰহণ নকৰে আৰু জালি বুলি গণ্য কৰে।<ref>Maheswar Neog states that the Adi-carita, ascribed to Madhavadeva, has created much ill feeling among the Vaisnavas of Assam, and has been denounced by the more considerate section of sattra pontiffs and literary men alike.</ref><ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=Madhavadeva |series=Makers of Indian Literature |publisher=Sahitya Akademi |location=New Delhi |year=1985 |page=25 |url=https://sahitya-akademi.gov.in/publications/pdf/madhavadeva_english.pdf |quote=Besides the above genuine works, a few more apocryphal works by later writers, viz., Adi-carita, Amulyaratna, Guptamani, and Guptastir are ascribed to Madhavadeva. The language, style and contents of these works clearly expose the spuriousness of these works.}}</ref><ref>{{cite journal |last=Saikia |first=Baburam |title=Marginalisation, Revolt and Adaptation: On Changing the Mayamara Tradition |journal=Journal of Ethnology and Folkloristics |volume=15 |issue=1 |year=2021 |pages=85–102 |doi=10.2478/jef-2021-0006 |quote=the present Mayamoria gosain ... disowns the Adi Carit-Puthi as a forged document written by a third-rate poet and not by Madhavadeva"; "Neog ... puts this manuscript in the category of spurious account in his analysis.}}</ref><ref>{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |year=1947 |pages=72-74|quote=Like the authorship, the historicity of Adi charita is doubtful. As the composition seems to lack the serenity and classicism of Madhawadew, the accounts also appear to be mainly based on legends and popular traditions, and as such are less than authentic. Arimatta himself is at best a legendary figure..So the Adi Charit cannot be depended on as anything approaching a history of the Bara Bhuyans.}}</ref> এই গ্ৰন্থখনত উল্লেখ কৰা মতে আদি-ভুঞা সকলৰ উৎপত্তি কমতাপুৰৰ ৰজা আৰিমত্তৰ ৰাজসভাৰ সমুদ্ৰ নামৰ মন্ত্ৰী এজনৰ পৰা হৈছিল। প্ৰতাপপুৰা (কামৰূপৰ বুৰঞ্জী মতে প্ৰতাপসিংহ/ৰামচন্দ্ৰ) নামৰ এজন ৰজাই ৰত্নপীঠৰ (যোগিনী তন্ত্ৰৰ মতে কামৰূপ ৰাজ্যৰ পশ্চিম অংশ) ৰত্নপুৰত ৰাজত্ব কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ মায়ামত্তয়ে নিজৰ ৰাজ্যখন দুয়ো পুত্ৰ নাগমত্ত আৰু আৰিমত্তৰ মাজত ভাগ কৰি দিছিল। আৰিমত্তয়ে ৰাজ্যৰ পুব ভাগ শাসন কৰিছিল, যʼত তেওঁৰ মন্ত্ৰী সমুদ্ৰয়ে তেওঁৰ বাবে এখন নতুন ৰাজধানী নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। নাগমত্তেয়ে ৰত্নপীঠৰ ৰত্নপুৰৰ পৰা পশ্চিম ভাগ ৰাজত্ব কৰিছিল। কিছু বছৰৰ পাছত নাগমত্তৰ মৃত্যু হয় আৰু আৰিমত্তয়ে নিজৰ পিতৃক হত্যা কৰি সমগ্ৰ ৰাজ্য নিজৰ অধীনলৈ লয়। "কামৰূপৰ বুৰঞ্জী" নামৰ গ্ৰন্থখনৰ পৰা জনা যায় যে আৰিমত্তয়ে কমতাপুৰৰ ৰজা দুৰ্ল্লভেন্দক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰৰ ৰজা হৈছিল আৰু পুনৰ কামৰূপলৈ আহি পিতৃক সত্যা কৰি বৈদ্যৰগড় নামে এখন পাট নিৰ্মাণ কৰিছিল। তাৰ পাছত তেওঁ বিশ্বনাথৰ প্ৰতাপ গড়ৰৰ লৈকে ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰি কামৰূপ লৈ ঘূৰি আহি ৰাজপাট খাইছিল।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar, ''Kamrupar Buranji'', p.4</ref> বহু ইতিহাসবিদে কিন্তু আৰিমত্তৰ এই কাহিনীটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অসুবিধা পায় আৰু ইয়াক কিংবদন্তি বুলি আখ্যা দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |year=1947 |pages=72, 74|quote=Like the authorship, the historicity of Adi charita is doubtful. As the composition seems to lack the serenity and classicism of Madhawadew, the accounts also appear to be mainly based on legends and popular traditions, and as such are less than authentic. Arimatta himself is at best a legendary figure.}}</ref><ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward A. |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |page=19 |url=https://archive.org/stream/historyofassam00gait/historyofassam00gait_djvu.txt |quote=Many legends cluster round Arimatta, but it would serve no useful purpose to discuss them further, as it is quite impossible to unravel the truth from the various conflicting stories that are current amongst the people.}}</ref><ref>{{cite book |last=Neog |first=Dimbeswar |title=Introduction to Assam |year=1947 |page=72|quote="The Arimatta legends are so hopelessly divergent that it will simply be a wild goose chase here to make an attempt to reconcile them."}}</ref> যিয়ে নওক গ্ৰন্থ খনৰ পাছৰ অংশৰ মতে আৰিমত্তয়ে সমুদ্ৰক ৰাজ্যৰ এটা অংশ ৰাজত্ব কৰিবলৈ দিছিল আৰু সমুদ্ৰৰ পুত্ৰ মনোহৰক আন অংশ। সমুদ্ৰ আৰু মনোহৰৰ মৃত্যুৰ পাছত সমগ্ৰ অঞ্চলটো মনোহৰৰ পুত্ৰী লক্ষ্মীৰ হাতলৈ গৈছিল। লক্ষ্মীৰ দুই পুত্ৰ আছিল, সান্তনো আৰু সুমন্ত <ref>Neog, Maheswar, Early History of the Vaishnavite Faith and Movement in Assam, p. 52</ref>। সান্তনো আৰু সুমন্ত দুয়োৰে বাৰজন পুত্ৰ আছিল। এই সকলকে বৰ বাৰ-ভূঞা (লস্কৰ, কাব্যশী, পদ্ম, ৰাই, সলাল, চুকা/সকা, টেটন, ধ্বজ/ধয়া, উজীৰ, সৰল, ৰমাই আৰু তমাই) আৰু সৰু বাৰ-ভূঞা (কন্বজ্বৰা/কনৌজ্বৰা, ৰঘূ, মুকুন্দ,কদম্ব, সুৰথ, সুন্দৰা,সুশামা, গৌড়বাজ, ৰত্ন, মহাৰথ, লেপ আৰু কেপ) কোৱা হৈছিল। সৰু বাৰ-ভূঞা সকল ৰামপুৰলৈ(বৰ্তমানৰ নগাঁৱত অৱস্থিত) স্থানান্তৰিত হৈছিল। বৰ বাৰ-ভূঞা সকল পূৰ্বৰ ঠাইতে থাকি সেই ঠাইক নিজৰ মাতৃৰ নামত লক্ষ্মিপুৰ/লক্ষিমপুৰ( বৰ্তমানৰ দৰঙত অৱস্থিত) দিয়ে। পুৰ্বতে এই ঠাইক ৰঙ্গ-গ্ৰাম কোৱা হৈছিল<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452455/page/n33/mode/1up As per Asamar Buranji, ''Rang-gram''(Rangagaon) was renamed as ''Lakshmipur'' after their mother Lakshmi]</ref>। গ্ৰন্থখনত উল্লেখ থকাৰ মতে আদি ভূঞা সকলে চুতীয়া আৰু কছাৰী দুয়ো ৰাজ্যৰ লগত যুদ্ধ কৰি নিজৰ ভূমি ৰক্ষা কৰিছিল। গ্ৰন্থখনত দিয়াৰ মতে এবাৰ বৰ বাৰ-ভূঞায়ে আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, কিন্তু যুদ্ধত পৰাস্ত হৈ বাৰজন বৰ-ভূঞাক বন্দী কৰি শদিয়াৰ শ্যামা কালিৰ মন্দিৰলৈ(তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ) বলি দিবলৈ পঠিওৱা হৈছিল। কিন্তু, কাহিনীটোৰ মতে, গোসানীয়ে ভূঞা সকলৰ বলি ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে আৰু সেই বাবে আহোম ৰজাই সকলোকে সপত কোৱাই এৰি দিলে। গ্ৰন্থখনৰ মতে ইয়াৰ পাছত বাৰ ভূঞাৰ সহযোগত আহোম ৰজায়ে কছাৰী ৰজা আৰু চুতীয়া ৰজা, ধীৰনাৰায়ণক পৰাস্ত কৰি হত্যা কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। অৱশ্যে এই ঘটনাটো সত্য প্ৰমাণিত নহয় বুলি ভবা হয় কাৰণ চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰাৰ পাছত হে শদিয়াখন বা শদিয়াৰ কালি মন্দিৰটো আহোম ৰজাৰ অধীনলৈ আহিছিল। হয়টো এই ঘটনা পৰৱৰ্তী কালৰ চুতীয়া বিদ্ৰোহ (১৫২৭-১৫২৯ চনৰ) বা কছাৰী দমন(১৫৩৬ চনৰ) হয়। সম্ভৱতঃ এই বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ বিদ্ৰোহক দমন কৰি আহোম ৰজাই চুতীয়া বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ বা কছাৰী ৰজাক পৰাস্ত কৰিবলৈ এইসকলৰ সহায় লৈছিল। "পুৰণি অসম বুৰঞ্জী" গ্ৰন্থখনত কছাৰীৰ বিৰুদ্ধে আহোম ৰজাই ভূঞা সকলৰ সহায় লোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p.28,"ৰটা ভাঙ্গি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল। যেতিয়া স্বৰ্গদেৱে কছাৰীক মৰঙ্গিৰ পৰা খেদালে, তেতিয়াএ দেৱতায়ে মানুহ দুনুহ দি লাচামক নি তাক টুৰ্পাক নাম দি মৰঙ্গিৰ অধিকাৰ পাতিলে। সেই সময়ৰ পৰাই এই ঘৰক বাঁহবড়িয়া চেতিয়া‌ বোলে। ই পূৰ্ব্বৰ ৰটা মাৰি অনা কলিতা।"</ref> আদি-চৰিতত উল্লেখ থকাৰ মতে এই কাৰ্যত প্ৰসন্ন হৈ আহোম ৰজাই বাৰ-ভূঞাসকলক উত্তৰ কোলৰ বাৰখন সৰু প্ৰদেশ(যেনে কলাবাৰী, গহপুৰ, কলংপুৰ, নাৰায়ণপুৰ, ইত্যাদি) আহোমৰ হৈ ৰাজত্ব কৰিবলৈ দিছিল। ইয়াৰে লস্কৰ পৰিয়ালৰ জয় ভূঞা আৰু উজীৰ পৰিয়ালৰ মাহি ভূঞা এসময়ত শক্তিশালী হৈ উঠিছিল আৰু আহোম ৰজা জয়ধ্বজ সিংহই এই সকলৰ সকল চুক্তি কৰিব লগীয়া হৈছিল। গ্ৰন্থখনত লিখা হৈছে যে সৰু বাৰ-ভূঞাসকলে বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ লগত কল্পতৰু-শাস্ত্ৰ নামৰ এখন গ্ৰন্থৰ বাবে দ্বন্দ্ব কৰি ৰামপুৰৰ দক্ষিণলৈ আঁতৰি আহিছিল। * বুৰঞ্জীৰ তথ্য : আহোম যুগৰ বুৰঞ্জীসমূহৰ অনুসৰি চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পাছত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে সকলো আদি ভূঞাক বস কৰি সিহঁতক অধিকাংশক উজনি অসমৰ উত্তৰ কোললৈ(বৰ্তমানৰ লক্ষিমপুৰ, বিশ্বনাথ জিলা) স্থানান্তৰিত কৰিছিল। হৰকান্ত বৰুৱাৰ ''"আসাম বুৰঞ্জী"'' আৰু কাশীনাথ তামুলী ফুকনৰ ''"আসাম বুৰঞ্জী পুথি"''ৰ অনুসৰি চুতীয়াক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত বাৰ-ভূঞাক বস কৰি চুহুংমুঙে সিহঁতৰ ল'ৰা কিছুমানক তামুলী আৰু পাচনী পাতি লৈছিল।<ref>Tamuli Phukan, Kasinath, ''Assam Buranji, p. 20, "পাচে চুটিয়া ৰজাৰ পো ভাই সহিতে চুটিয়াক পাকৰি গুৰিত পাতিলে। পাচে লাক্নি কাতকেউ ১৪২৭ সঁকত বাৰভুঁয়াক বৰালে; সিহঁতৰ বচোআল টঙ্গালি হাচটি এইসকলৰ আদৰ্স ললে; সিহঁতৰ ল'ৰা কিচু সৰ্গদেৱে তামুলী পাঁচনিকৈ লগত ল'লে।" </ref><ref>Barua, Harakanta Sadaramin, ''Assam Buranji, p. 24.</ref> ''"সাতসৰী বুৰঞ্জী"''ৰ মতে চুহুংমুঙ ৰজাই প্ৰথমতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ৰৌটা ভাঙি ভূঞাক দমন কৰি বিস্তৰ মানুহ পাই ভূঞা সকলক নিবন্ধ কৰি মেলি দিছিল। তাৰ পাছত সলাত গড় (বৰ্তমানৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰৰ বিশ্বনাথ-কুকুৰাকতা অঞ্চল) বান্ধি উত্তৰ-দক্ষিণৰ ৰাজ(ভূঞা) মাৰি লৈছিল।<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 16, "কছাৰী কৰতলীয়া:- দেৱৰগাঁৱত, মৰঙ্গিত কছাৰী আছিল।..পাছে চুহুমফা ৰজাদেৱে সেই কছাৰীক বহুবাৰ যুঁজিলে, আৰু চেং ৰজাক খুনখৰাক ধৰি আনিলে... আমালৈ ঘোঁৰা দিবি ২০, বুঢ়াগোহাঁইলৈ দিবি ৩টা, মৰঙ্গিখোৱালৈ দিবি ১টা, এই নিৱদ্ধ। ভূঞা:- আতপাচে ৰৈয়ত ভাঙ্গি আনিলে। বিস্তৰ ৰাজত মানুহ পাই থানে-থানে পাতি ভূঞাহতক নিৱন্ধ দি মেলি পঠায়। সলাত গড় বান্ধি থৈ উত্তৰে-দক্ষিণে যি ৰাজ পায়, তাক মাৰিবৰ মন কৰিছে।" </ref><ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'', p.135, "দুই বছৰ থাকি দেৱৰগাঞো মৰঙ্গি মাৰিছে, কছাৰী মাৰিছে। দুই বছৰ থাকি উত্তৰ কোলৰ বাৰে-ভূঞাক ধৰিছে। ভূঞাহতক জিনি বচোৱাল টঙালি জমনড়া মমচাট কৌপতীয়া জাপি ল'লে। এক বৎসৰ থাকি সলাত গড় বান্ধিছে। এক বৎসৰ থাকি ৰটা-টেমনি মাৰিছে।" </ref>‌‌ এই কথা টাই ভাষাৰ ''"আহোম বুৰঞ্জী"'' আৰু ''"দেওধাই অসম বুৰঞ্জী"'' এই দুয়ো গ্ৰন্থখনতো উল্লেখ কৰা হৈছে<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p. 62, "The heavenly king proceeded to Shaola(Biswanath). He ordered Shenglung, Thaomung Shenba, and some others to go and remain at Teomani-Rowta. They did accordingly proceeded to the place and stopped there...The king passed the year Lakni Taomit (1528 AD) in peace. In Lakni Kaken (in 1529 AD), the king, with his son, the Dangarias and followers proceeded to Shaola(Sala). The heavenly king sent a messenger to Shenglung and other directing them to return from Teomani-Rowta. The king then ordered Thaomung Katak and Thaomung Mungklang to cross the Bharali river and plunder the wide country on the other side. Both of them acted as desired and returned with some captives who were produced before the king. Thaomung Katak was placed at Narayanpur."</ref><ref>Bhuyan, S.K, ''Deodhai Asam Buranji'',p.21,"ৰজাদেৱে বিশ্বনাথ লৈ গৈ ত্যাওচুংলুং-কংচেং, থাওমুং-চেনব‌ এই দুইক ৰেটাই-টেমনিত থাকিব দিলেগৈ। পাচে থাওমুং-কটকক উজিৰক ধৰিবলৈ পঠালে। উজিৰে এই কথা জানি ভাগি পৰাৰ...লাক্নি কাকেও শকত ৰজাদেৱৰ‌ বাপেক-পুতেক ৰাজ্যে-সমন্বিতে বিশ্বনাথলৈ গৈ কলঙ্গেদি মানুহ পঠাই ৰেটাই-টেমনিৰ পৰা ত্যাওচুংলুং-কংচেঙক লোকজন সহিতে আহিব দিলে। পাচে ৰজাদেৱে থাওমুং-কটক, থাওমুং-মুংক্লাং, এই দুইক ভৰলীয়ে উজাই পঠালে, বোলে-"তহঁতে দুয়ে ভৰলু পাৰ হৈ‌ গৈ যি মানুহ পাৱ ধৰি আনগৈ।" পাচে ইবোলাক দুয়ো গৈ‌ যি মানুহ পালে আনি ৰজাদেৱৰ ঠাইত দিলেহি। পাচে থাওমুং-কটকক নাৰায়ণপুৰত ৰাজ দি তাতে থাকিব দিলে।"</ref>। ইয়াৰ পাছত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ভূঞা সকলে ৰজাৰ ৰাজচʼৰালৈ অহা যোৱা কৰি আছিল আৰু উত্তৰ-কোল, দিহিং, ইত্যাদি অঞ্চলত থাকি পুখুৰী, দৌল, ইত্যাদি নিৰ্মাণ কৰি থৈ গৈছিল।<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 17, "ভুঞাহঁত আহি গান্ধ, স্বওঁৰ, থঙ্গা ৰজাক ভেটিলেহি। ছমাহ থাকি যায়, অহাযোৱাকৈ থাকে। উত্তৰকোলত ৪ মাহ থাকি পুখুৰী খানি আহিল। দিহিঙ্গত দৌল বান্ধিলে, পুখুৰী খানিলে শিলিখাতলত, পানীচকি দি হাট পাতিলে দলৌগুৰিত। হালধিবাৰীত নগৰ কৰিলে। ভূঞাহঁত আহি থাকে, ৰজায়েৰে কথা হই থাকে। ৰজা বামুণহঁতক বাদ কৰাই ৰঙ্গ চাই থাকে। পুৰ্ব্বে বাৰু নাছিল, ছাৰিব নাজানে, ভূঞাৰ পৰাহে হ'ল।" </ref> ''"পুৰণি অসম বুৰঞ্জী"'' খনত উল্লেখ থকাৰ মতে দিহিঙীয়া ৰজায়ে ৰটা-টেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিছিল। এই ভূঞা সকলৰ মাজত বাৰ মুখ্য ভূঞা আছিল উতৈ, তমাই, ৰাই, সঁকাই, কৌষিক, উজিৰ, লস্কৰ, চোমদাৰ, সনাতন, কেহো, ৰামভট আৰু ভকতভূঞা। এই সকলৰ তলত চাৰিজন কৈ সৰু মূৰীয়া ভূঞা আছিল।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p. 27-28, "বাৰ ভুঞা:- আৰু পূৰ্বে দিহীঙ্গিয়া ৰজা দেৱে ৰটাটেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিলেনি। ভূঞাৰ নাম উতৈ ১,তমাই ১, ৰাই ১, সঁকাই ১, কৌষিক ১, উজিৰ ১, লস্কৰ ১, চোমদাৰ ১, সনাতন ১, কেহো ১, ৰামভট ১, ভকতভূঞা ১। এই বাৰটা মুখ্য ভূঞা। তাৰে চাৰিটাকৈ সৰু মূৰিয়া ভূঞা দুকুড়ি আঠোটা। ৰটা ভাঙি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল।" </ref> ''"অসম বুৰঞ্জী (SM)"''ৰ অনুসৰি এই সকল ভূঞাৰ উতৈ আৰু তমাই নামৰ দুই ভূঞায়ে বগা হাতীত উঠি নিজকে ৰজা ঘোষণা কৰাত, আহোম ৰজাই দুয়োকে ধৰি দেওঘৰলৈ নি কাটিলে আৰু অন্য ভূঞাৰ (লস্কৰ, লালোয়া, উতাবৰ, কহিক/কৌষিক, চোমদাৰ, উজীৰ, তমাই, চপা, সোণাবৰ, ভেদাই) ভাই-ভতিজাক খাটনীয়াৰৰূপে ভেঁটাই ল'লে<ref>Bhuyan, S.K.,"Assam Buranji(SM)", p.11-13, "সেই সয়ম উতৈ তমাই দুই ভূঞায়ে হস্তিত চূণ ঘহি কান্ধত চলি, বোলে, -"সৰ্বকালে আমাৰ ৰাজ্য, চুটিয়াক মাৰি বৰ লাই পালে। শুক্ল হস্তীত যি বহে তাৰে ৰাজ্য, আহোমে ক'ত পালে?" এই গৰ্ব্ব শুনি স্বৰ্গদেৱে বোলে-"মোক নাকুৰি নাখামে দিছে কালে পাইছো।" ভূঞা হঁত কোন মানুহ, শুকুলা হস্তিত উঠি যে আমাক অৱগৰ্ব্ব কৰে?" এই বুলি স্বৰ্গদেৱে বৰসন্দিকৈ ডেকাৰজা, দিহিঙ্গীয়া গলমণি পাত্ৰ, চনবন ভঙ্গীয়া হুহামৰা এই তিনি প্ৰধান কাঁড়ী, ৩ বোলে-"আমি ভূঞাহঁতক মাৰি ধৰি আনি দিম; স্বৰ্গদেৱৰ লোণ চাউল খাবৰ কি কাৰণ?" পাচে স্বৰ্গদেৱে বঁটাবাহন দি লোকজন সহিতে পঠাই দিলে। সিবোৰো গৈ কঢ়ামুখৰ দীৰ্ঘ পুখুৰীৰ কোষত ৰʼলগৈ। সেই সময়ত কাৰেকুছীয়া বাসুদেৱ তপসী লস্কৰে বোলে-"আহোমৰ লগত যুদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। পোৱালি-খোৱা আহোম, পেটৰ পোৱালিকো চিৰি মাৰে।" এই বুলি ঘোঁৰা ৫টা, ৰূপ ২ চৰু সহিতে মালবৈয়া লস্কৰ পঠাই দিলে, বোলে-"আমি স্বৰ্গদেৱৰ শৰ্ণীয়া হʼলো, আমাক যিৰূপে ক্ৰোদ্ধ এৰিব, তাকে কৰিব।" পাচে ডেকাৰজা প্ৰমুখ্যে গলমণি পাত্ৰে বোলে-"ভাল, আমি মহাৰাজ স্বৰ্গদেৱৰ চৰণত বুজাই সাঞ্চি-পাতি ৰাখিম। তহঁতৰ ভাই-ভতিজা আমাৰ লগত পঠাই দে, খাটনীয়াৰৰূপে স্বৰ্গদেৱৰ চৰণত সেৱা কৰি থাকক গৈ, তেবেসে আমি উলটি যাব পাৰোঁ।" এই কথাত থাকি লালোয়া, উতাবৰ, কহিক, চোমদাৰ, উজীৰ, তমাই, চপা, সোণাবৰ, ভেদাই, এই সকল ভূঞাৰ ভাই-ভতিজাক লগত লৈ সন্দিকৈ প্ৰমুখ্যে ডেকাৰজায়ে খাটনীয়াৰৰূপে ভেঁটাই দিলে। স্বৰ্গদেউ বোলে-"শুকুলা হাতীৰ যে তমাই উঠিছে, সেই হাতী মোলৈ কিয় নানিলিহঁক?" পাচে ভূঞাৰ পুত্ৰ চপা সোণাবৰে বোলে-"হাতীৰ পোৰোগ হৈছিল, সেই কথাতেহে হাতীৰ সকলো গাৱে চূণ ঘহিছিল। শুক্লা হস্তীক স্বৰ্গদেউ নাপায়, আমি বন্দীহঁতে ক'ত পাম?" স্বৰ্গদেউ বোলে-"বন্দীহঁতে টেপাই কৰিব পাই নেকি?" এই বুলি উতৈ তমাই ২ ভূঞাক জুমুধি দেওঘৰৰ কোষত কাটিলে। তাৰ দুই পুতেক খাটনীয়াৰৰ লগতে ৰাখিলে। তাৰেপৰা ভূঞা বোৰ বশ হৈ থাকিল।" </ref>। ''"পুৰণি অসম বুৰঞ্জী"'' খনত উল্লেখ থকাৰ মতে চুহুংমুঙৰ ৰজাৰ ৰাজত্ব কালৰ শেষৰ ফালে তুৰ্বকক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত ৰটা-টেমনিত বাকি থকা কিছু ভূঞায়ে(মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, ৰামচন্দ্ৰগিৰি, দন্দৰ দলৈ, তামূলীদলৈ, বৰচোমদাৰ, দলিদখান) আহোম ৰজাৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ ঘোষণা কৰিছিল আৰু কলং নৈৰ ওচৰত গোট খাই যুদ্ধলৈ সাজু হৈছিল। কিন্তু চুহুংমুঙ আৰু পাছলৈ তেওঁ পুত্ৰ চুক্লেংমুঙে এই সকলৰ বিদ্ৰোহ দমন কৰিছিল আৰু সকলোকে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰলৈ লয় অনা হৈছিল। <ref>Bhuyan, S.K.,"Assam Buranji(SM)", p.29, "আৰু ৰটাটেমনি ভাগি বাৰভূঞা যাই কলঙ্গৰ কোষত ৰহিল। মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, চোমদাৰ, ৰামচন্দ্ৰগিৰি, দন্দৰ দলৈ, তামূলীদলৈ, বৰচোমদাৰ, দলিদখাঁ, এইসব প্ৰমুখ্যে যুদ্ধক মনে আছে।...পাটত বহি (গড়গঞা‌ ৰজাই) ভূঞাসকলক কাটি তাৰ ভাই-ভতিজাক লগত খাটনিয়াৰ ৰূপে ৰাখি ডেকা ৰাজা দবৰাজা সহিতে কোঁচক ধাৰে সলালৈ খেদি গ'ল।"</ref><ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p. 154, "পাচে মোৰ পুথাও দিহিঙ্গীয়া ৰজা কাচেঙ্গ বড় পাত্ৰগোহাইক সেনাপতি পাতি উপাই কৰি তুৰ্বকক মৰালে। আত পাচে সেই বেলা ৰটাটেমনিৰ বাৰ ভূঞায়াই কলঙৰ কাখৰত ৰলহি। মদনগিৰি, ধৰ্ম্মাই, চোমদাৰ, ৰামচন্দ্ৰ গিৰি, চন্দ্ৰ দলৈ, তামুলী দলৈ, বাহুদলৈ, বড় চোমদাৰ, এই সকল প্ৰমুখ্যে যুদ্ধক মনে আছে। ...পাচে দিহিঙ্গীয়া ৰজা বড় সন্দিকৈ সকলো বোৰে ভূঞায় যুদ্ধলৈ সলালৈ, আহিল। পাচে ভূঞাৎ সলা মাৰিলে। প্ৰথমে ৰনভঙ্গ হৈ আমাৰ হুহুকি আহি পৌষ মাস ১৪৬৩ শকত দুদিন পাচে যুদ্ধ কৰি ভূঞাক ভঙ্গাই মূৰ আনি মথাডাঙ্গত থলে। দুটা দৌল বান্ধিলে। ৰামচন্দ্ৰ গিৰি, দলিদখাঁ, প্ৰমুখো ভূঞা সকল সলাত লোকজন সহিতে দান্তে ধৰি দিহিঙ্গীয়া ৰজাত সৰণাগত হ'ল; লস্কৰো পৰিল ১৬, কটোয়াল পৰিল ১২, ঘোড়া পালে ৩০০, সেনা অনেক পৰিল। বজৰা নাও ৬০ পালে। সেই ভূঞা সকলক পুথাও দিহিঙ্গীয়া স্বৰ্গদেৱৰ আজ্ঞাএ বড় চেতিয়ায়ে উত্তৰ কোনে পাতিলে।" </ref><ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p. 79.,"The Bara Bhuiyas paid their homage to the heavenly king(Suklengmung) on the side of the Kapili river.</ref> ====পৰৱৰ্তী বাৰ-ভূঞা==== পৰৱৰ্তী বাৰ-ভূঞাসকলে প্ৰথম অৱস্থাত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণপাৰে পূবে [[কছাৰী ৰাজ্য]] আৰু পশ্চিমে [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ মাজৰ অঞ্চলত আধিপত্য স্থাপন কৰিছিল। মহেশ্বৰ নেওগৰ মতে, এই গোটৰ শিৰোমণি চণ্ডীবৰ মূলতঃ কনৌজৰ এজন শাসক আছিল। তেওঁ কনৌজ এৰি ধৰ্মনাৰায়ণৰ অধীনস্থ গৌড়লৈ আহিছিল।<ref name="Neog1980-41">{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |page=41 }}</ref> গৌড়ৰ ধৰ্মনাৰায়ণ আৰু কমতাৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ মাজত হোৱা এক সন্ধিৰ ফলত চণ্ডীবৰৰ নেতৃত্বত সাতঘৰ কায়স্থ আৰু সাতঘৰ ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক বৰ্তমানৰ গুৱাহাটীৰ পৰা কেইমাইলমান উত্তৰে অৱস্থিত লেঙামাগুৰিত সংস্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="Neog1980-51">{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |page=51 }}</ref> অৱশ্যে বাণীপ্ৰসন্ন মিশ্ৰই শংকৰদেৱৰ পৰম্পৰাগত ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দৰ জন্ম-তাৰিখক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰি তেওঁৰ জন্ম আনুমানিক ১৪৭৯–১৪৮৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত হোৱা বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। এই সংশোধিত কালক্ৰম অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব আৰু চণ্ডীবৰৰ অসম আগমনৰ সময়ো পূৰ্বে ধাৰণা কৰা চতুৰ্দশ শতিকাৰ মাজভাগতকৈ যথেষ্ট পৰৱৰ্তী—সম্ভৱতঃ চতুৰ্দশ শতিকাৰ অন্তিম বা পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ সময়ৰ হ’ব পাৰে।<ref name="Misra2016">{{cite book |last=Misra |first=Baniprasanna |title=Sankardeva and His Times: Some Further Historical Probings |publisher=Centre for Assamese Studies, Tezpur University |location=Tezpur |year=2016 |pages=19–23 }}</ref> লেঙামাগুৰিত থকা কালত শস্য চপোৱাৰ সময়ত ভূটীয়াসকলে অঞ্চলটো আক্ৰমণ কৰি লুটপাত কৰিছিল। এনে এক আক্ৰমণত তেওঁলোকে চণ্ডীবৰৰ পুত্ৰ ৰাজধৰক বন্দী কৰি নিয়ে। চণ্ডীবৰে তেওঁলোকক মাগুৰি—বৰ্তমানৰ চাংসাৰিৰ ওচৰৰ অঞ্চল—আৰু দেৱাংগিৰিৰ মাজত অৱস্থিত দৈমাৰালৈকে খেদি গৈ কেইবাজনো আক্ৰমণকাৰীক হত্যা কৰি ৰাজধৰক উদ্ধাৰ কৰে। ইয়াৰ চাৰি-পাঁচ বছৰৰ পাছত প্ৰতিশোধ ল’বলৈ অহা ভূটীয়াসকলে চণ্ডীবৰক বৰ্তমানৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ ৰৌতা লৈকে খেদি যায় যদিও বাৰ-ভূঞাসকলৰ হাতত পৰাস্ত হয়।<ref name="Neog1980-65">{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |pages=65–66 }}</ref> নিৰাপদ আশ্ৰয়ৰ সন্ধানত চণ্ডীবৰ আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে লেঙামাগুৰি ত্যাগ কৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ সহায়ত বৰ্তমানৰ নগাঁও জিলাৰ [[বৰদোৱা]]ত বসতি স্থাপন কৰে। চণ্ডীবৰৰ বংশধৰসকলৰ ভিতৰত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] অন্যতম আছিল। চণ্ডীবৰৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ পুত্ৰ ৰাজধৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ নেতা হয় আৰু পাছলৈ আন পাঁচজন ভূঞাও এই গোটত যোগ দিয়ে।<ref name="Neog1980-51"/> ১৪৯৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আলাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে খেন বংশৰ ৰজা নীলাম্বৰক পৰাস্ত কৰাৰ পাছত তেওঁৰ শাসন বৰনদীলৈকে বিস্তাৰ কৰে। এই অভিযানত তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণে বাউসীত সংস্থাপন কৰা দ্বিতীয় ভূঞা গোটৰ গন্ধৰ্বৰায়ৰ বংশধৰ হৰূপ নাৰায়ণকো পৰাস্ত কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বাৰ-ভূঞাসকলে প্ৰত্যাক্ৰমণ কৰি হুছেইন শ্বাহৰ পুত্ৰ দানিয়েলৰ অধীনত থকা বংগৰ শাসনৰ অৱসান ঘটোৱাত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা লয়।<ref name="Neog1980-53">{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |pages=53–55 }}</ref> কিন্তু তাৰ পাছতেই কমতাত [[বিশ্বসিংহ]]ৰ উত্থানে কামৰূপত পৰৱৰ্তী বাৰ-ভূঞাসকলৰ আধিপত্য নষ্ট কৰে। পূবফালে কছাৰীসকল আৰু পশ্চিমফালে উত্থানশীল কোচ শক্তিৰ মাজত চাপত পৰি নগাঁও অঞ্চলৰ ভূঞাসকলে ষোড়শ শতিকাৰ প্ৰথম চতুৰ্থাংশত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰলৈ স্থানান্তৰিত হয়। তেওঁলোকে উত্তৰ পাৰত বৰ বাৰ-ভূঞাসকলৰ অঞ্চলৰ পশ্চিমফালে আশ্ৰয় লয়। ক্ৰমবৰ্ধমান কোচ–আহোম প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাই পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকৰ স্বাধীনতা আৰু সাৰ্বভৌমত্ব অধিক সংকুচিত কৰে।<ref name="Neog1980-53"/> শংকৰদেৱৰ সময়ত তেম্বুৱানীৰ জলধাৰা বন্ধ কৰিবলৈ বিভিন্ন ভূঞাৰ অধীনৰ লোকসকলক মাতি অনাৰ বৰ্ণনাই তেওঁলোকৰ বসতি আৰু জনসংগঠনৰ ভৌগোলিক পৰিসৰৰ আভাস দিয়ে। ৰামচৰণ ঠাকুৰৰ ''শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ লীলা-চৰিত''ত এই পৰিসৰ কপিলীৰ পৰা চামধৰা আৰু শিঙ্গৰীৰ পৰা উত্তৰ সীমালৈ বিস্তৃত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে<ref name="Ramcharan-LeelaCharit">{{cite book |author=ৰামচৰণ ঠাকুৰ |editor-last=দত্তবৰুৱা |editor-first=হৰিনাৰায়ণ |title=শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ লীলা-চৰিত |edition=তৃতীয় |publisher=দত্তবৰুৱা এণ্ড কোম্পানী |location=নলবাৰী |year=1977 |page=365 |language=as |quote=কপিলীৰ হন্তে চামধৰা সীমা কৰি। শিঙ্গৰীৰ হন্তে উত্তৰৰ সীমা বাৰী॥ }}</ref>— <blockquote><poem> কপিলীৰ হন্তে চামধৰা সীমা কৰি। শিঙ্গৰীৰ হন্তে উত্তৰৰ সীমা বাৰী॥ </poem></blockquote> ==টোকা== {{reflist|3}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{cite journal |last1=Guha |first1=Amalendu |date=December 1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |ref=harv}} * {{cite journal |last1=Lahiri |first1=Nayanjot |date=June 1984 |title=The Pre-Ahom Roots of Medieval Assam |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=60–69 |doi=10.2307/3517004 |jstor=3517004 |ref=harv}} * {{Citation | ref = harv | last = Nath | first = D | title = History of the Koch Kingdom: 1515–1615 | publisher=Mittal Publications | place=Delhi | year=1989 }} * {{Citation | ref = harv | last = Gohain Barooah | first = P | title = An Illustrated HISTORY OF ASSAM | publisher=Leela agency | place=tezpur | year=1937 }} * {{Citation |ref=harv |last=Neog |first=M |contribution=Origin of the Baro-Bhuyans |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=62–66 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992 }} * {{Citation |ref=harv |last=Neog |first=M |contribution= |editor-last= |editor-first= |title=Early History of the Vaisnava Faith and Movement in Assam |volume= |pages= |publisher=Motilal Banarasidass |place=Delhi |year=1980 }} {{refend}} {{অসমৰ ইতিহাস}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] o9vfxyrowuoqxpdwxmmj2cyclia0agd 3 64742 629855 252744 2026-08-22T12:32:14Z Jules* 41186 পৃষ্ঠা [[সদস্য বাৰ্তা:Foetus foetus]]ৰ পৰা [[সদস্য বাৰ্তা:Marsupilami321]]লৈ Jules*য়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Foetus foetus|Foetus foetus]]" to "[[Special:CentralAuth/Marsupilami321|Marsupilami321]]" 252744 wikitext text/x-wiki {{tmbox | type = notice | image = [[চিত্ৰ:Assamese Jaapi.png|135px|left]] | imageright = [[চিত্ৰ:Wikipedia-logo-v2-as.svg|135px]] | style = border: 1px blue solid; | textstyle = | text = {{Center|<big>{{#if: {{{1}}} |'''নমস্কাৰ, {{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}<br/>}}}} {{Center|'''[[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]লৈ আপোনাক [[ৱিকিপিডিয়া:আদৰণি|আদৰণি জনাইছোঁ]]!'''</big><br/><br/> আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ। আশা কৰোঁ আপুনি সদায় আমাৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। নৱাগত সকলৰ বাবে তলত দিয়া পৃষ্ঠাকেইখন অতি উপযোগী, অনুগ্ৰহ কৰি পৃষ্ঠাকেইখন এবাৰ চকু ফুৰাই চাই যেন।}}<br/> {{Center| '''ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ সহায়'''<br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:পৰিচয়|ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে অলপ]]</big><br/> <big> [[সহায়:সৰল সম্পাদনা|সম্পাদনাৰ থুলমুল আভাস]]</big><br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:সহায়িকা|ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ বিষয়ে প্ৰয়োজনীয় আভাস]]</big><br/> <big> [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ এটা কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব?]]</big><br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ|সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ]] </big><br/> <br> '''ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনাৰ নিয়ম নীতি'''<br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:পাঁচটা স্তম্ভ|ৱিকিপিডিয়াৰ পঞ্চশীল নীতি]]</big><br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া কি নহয়|ৱিকিপিডিয়া কি নহয়]]</big><br/> }} <br/> '''ইয়াৰ উপৰিও ফে'চবুকত [https://www.facebook.com/groups/assamwikigroup/ {{Like|''Assamese Wikipedia Community''}}] বুলি আমাৰ এটা আলোচনা গোট আৰু [https://www.facebook.com/aswikipedia/ {{Like|''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া- Assamese Wikipedia''}}] নামৰ এটা পৃষ্ঠা আছে। ৱিকিপিডিয়ানসকলক লগ পাবলৈ আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে জানিবলৈ আপুনিও সেইবোৰৰ সদস্য হৈ ল'ব পাৰে।''' আশা কৰোঁ ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰি আৰু এজন [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়ান|ৱিকিপিডিয়ান]] হোৱাটো উপভোগ কৰিব। <center>{{Wikipedia in Social Media}}</center> | small = / yes | smallimage = none / [[Image:Some image.svg|30px]] | smallimageright = none / [[Image:Some image.svg|30px]] | smalltext = আদৰণি }} <!-- This welcome message is delivered by [[User:WikitanvirBot]] on behalf of the community. See [[Special:PermaLink/178496]] for details. --> a6kbv0t3rpjckmrp2o3fdh8p3a13a7y 3 105193 629868 421501 2026-08-22T13:12:59Z EmausBot 1983 [[সদস্য বাৰ্তা:Daviddd.flac]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 629868 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[সদস্য বাৰ্তা:Daviddd.flac]] swvdzlcvsf8lc6idcp791bl97ujn8zh 2 107571 629887 629841 2026-08-22T15:53:21Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* এডিটাথন তেজীঘোঁৰা */ 629887 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=কুমুদ ঘোষ |birth_name=কুমুদ ঘোষ |birth_date=২৯ ডিচেম্বৰ |birth_place=[[বৰজুৰি চাহ বাগিচা, বোকাখাট]], গোলাঘাট - [[অসম]] |location= [[১৬৩ নং গ্ৰাণ্ট (ভেলেউগুৰি ৰতনপুৰ গাঁও), নকছাৰি - ৭৮৫৬৩৫, যোৰহাট - অসম]] |nationality=[[ভাৰতীয়]] |citizenship=ভাৰতীয় |education=স্নাতকোত্তৰ (শি‍ক্ষাতত্ত্ব, অসমীয়া), পিএইচ.ডি‍ |university=<!-- CONTACT INFO --------------> |website=<!-- {{URL|example.com}} --> |blog= www.kumudghosh.blogspot.com |email=kumudghosh29@gmail.com |image=Kumud Ghosh at AWC 2025.jpg |native_name= |native_name_lang= |caption= |image_caption= |honorific suffix= |years active=২০২৪ — বৰ্তমানলৈকে |honorific prefix=অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান }} [[চিত্ৰ:Wikipedia logo puzzle globe spins horizontally and vertically, revealing the contents of all of its puzzle pieces, without background.gif|thumb]] মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে হেঁপাহেৰে ১৪ চেপ্তেম্বৰ, ২০২৪ চনত সংযুক্ত হৈছিলোঁ। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মোৰ প্ৰথম প্ৰবন্ধ [[সুবোধ সৰকাৰ]]। *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%A6%20%E0%A6%98%E0%A7%8B%E0%A6%B7 '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ'''] ==ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে মই লাভ কৰা স্বীকৃতি== ===এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান=== * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫|জুলাই-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/আগষ্ট-২০২৬|আগষ্ট-২০২৬]] ===শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক=== * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক=== * প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/অক্টোবৰ-২০২৪|অক্টোবৰ-২০২৪]] === ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক === * ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৪|নৱেম্বৰ-২০২৪]] ===ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক=== * ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৫|মে’-২০২৫]] ===অক্লান্ত কৰ্মী পদক=== * অক্লান্ত কৰ্মী পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ-২০২৫]] === সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক === * সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ-২০২৪]] === এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী === * এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক=== * পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন-২০২৫]] === ৱিকি শতক পদক === * ৱিকি শতক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫|ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫]] === দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক === * দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] ===এডিটাথন তেজীঘোঁৰা=== * এডিটাথন তেজীঘোঁৰা: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৫|ডিচেম্বৰ-২০২৫]] ===গুণগত মানৰ ছবি (Quality image)=== Paris Peacock (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:A_Paris_Peacock_butterfly_from_Hoollongapar_Gibbon_Sanctuary,_Jorhat_-_Assam.jpg) === Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar === <div style="border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;"> <!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --> <div style="font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;"> Golden Award <br>Wikipedia Asian Month 2024 </div> <!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --> <div style="display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;"> <!-- Reduced the gap between image and text --> <!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --> <div style="font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;"> <p>Dear {{ROOTPAGENAME}},</p> <p>Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia. Sincerely, Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Image Section (on the right side) --> <div style="max-width: 180px;"> [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]] </div> </div> </div> === Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar === <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]] ==মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ== [[ৱিকিপিডিয়া: ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] [[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫]] [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> ''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভছ্ ফ'ক্‌ল'ৰ ২০২৫, অসম]] Wiki Loves Monuments 2025 in India, 1 – 30 SEPTEMBER 2025 (https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_2025_in_India/Winners) [[ৱিকিপিডিয়া: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া: কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] [[ৱিকিপিডিয়া:হেৰিটেজ এক্ৰছ বৰ্ডাৰছ]] hnlmi8jiekxi3o8f4bp0ub25bbuwfzv 629888 629887 2026-08-22T15:53:47Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* গুণগত মানৰ ছবি (Quality image) */ 629888 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=কুমুদ ঘোষ |birth_name=কুমুদ ঘোষ |birth_date=২৯ ডিচেম্বৰ |birth_place=[[বৰজুৰি চাহ বাগিচা, বোকাখাট]], গোলাঘাট - [[অসম]] |location= [[১৬৩ নং গ্ৰাণ্ট (ভেলেউগুৰি ৰতনপুৰ গাঁও), নকছাৰি - ৭৮৫৬৩৫, যোৰহাট - অসম]] |nationality=[[ভাৰতীয়]] |citizenship=ভাৰতীয় |education=স্নাতকোত্তৰ (শি‍ক্ষাতত্ত্ব, অসমীয়া), পিএইচ.ডি‍ |university=<!-- CONTACT INFO --------------> |website=<!-- {{URL|example.com}} --> |blog= www.kumudghosh.blogspot.com |email=kumudghosh29@gmail.com |image=Kumud Ghosh at AWC 2025.jpg |native_name= |native_name_lang= |caption= |image_caption= |honorific suffix= |years active=২০২৪ — বৰ্তমানলৈকে |honorific prefix=অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান }} [[চিত্ৰ:Wikipedia logo puzzle globe spins horizontally and vertically, revealing the contents of all of its puzzle pieces, without background.gif|thumb]] মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে হেঁপাহেৰে ১৪ চেপ্তেম্বৰ, ২০২৪ চনত সংযুক্ত হৈছিলোঁ। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মোৰ প্ৰথম প্ৰবন্ধ [[সুবোধ সৰকাৰ]]। *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%A6%20%E0%A6%98%E0%A7%8B%E0%A6%B7 '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ'''] ==ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে মই লাভ কৰা স্বীকৃতি== ===এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান=== * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫|জুলাই-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/আগষ্ট-২০২৬|আগষ্ট-২০২৬]] ===শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক=== * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক=== * প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/অক্টোবৰ-২০২৪|অক্টোবৰ-২০২৪]] === ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক === * ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৪|নৱেম্বৰ-২০২৪]] ===ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক=== * ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৫|মে’-২০২৫]] ===অক্লান্ত কৰ্মী পদক=== * অক্লান্ত কৰ্মী পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ-২০২৫]] === সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক === * সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ-২০২৪]] === এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী === * এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক=== * পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন-২০২৫]] === ৱিকি শতক পদক === * ৱিকি শতক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫|ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫]] === দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক === * দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] ===এডিটাথন তেজীঘোঁৰা=== * এডিটাথন তেজীঘোঁৰা: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৫|ডিচেম্বৰ-২০২৫]] ===গুণগত মানৰ ছবি (Quality image)=== # Paris Peacock (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:A_Paris_Peacock_butterfly_from_Hoollongapar_Gibbon_Sanctuary,_Jorhat_-_Assam.jpg) === Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar === <div style="border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;"> <!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --> <div style="font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;"> Golden Award <br>Wikipedia Asian Month 2024 </div> <!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --> <div style="display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;"> <!-- Reduced the gap between image and text --> <!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --> <div style="font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;"> <p>Dear {{ROOTPAGENAME}},</p> <p>Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia. Sincerely, Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Image Section (on the right side) --> <div style="max-width: 180px;"> [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]] </div> </div> </div> === Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar === <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]] ==মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ== [[ৱিকিপিডিয়া: ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] [[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫]] [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> ''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভছ্ ফ'ক্‌ল'ৰ ২০২৫, অসম]] Wiki Loves Monuments 2025 in India, 1 – 30 SEPTEMBER 2025 (https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_2025_in_India/Winners) [[ৱিকিপিডিয়া: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া: কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] [[ৱিকিপিডিয়া:হেৰিটেজ এক্ৰছ বৰ্ডাৰছ]] 9ou89605peo4rzapcr00r520e4eqdwt 629889 629888 2026-08-22T15:55:18Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* গুণগত মানৰ ছবি (Quality image) */ 629889 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=কুমুদ ঘোষ |birth_name=কুমুদ ঘোষ |birth_date=২৯ ডিচেম্বৰ |birth_place=[[বৰজুৰি চাহ বাগিচা, বোকাখাট]], গোলাঘাট - [[অসম]] |location= [[১৬৩ নং গ্ৰাণ্ট (ভেলেউগুৰি ৰতনপুৰ গাঁও), নকছাৰি - ৭৮৫৬৩৫, যোৰহাট - অসম]] |nationality=[[ভাৰতীয়]] |citizenship=ভাৰতীয় |education=স্নাতকোত্তৰ (শি‍ক্ষাতত্ত্ব, অসমীয়া), পিএইচ.ডি‍ |university=<!-- CONTACT INFO --------------> |website=<!-- {{URL|example.com}} --> |blog= www.kumudghosh.blogspot.com |email=kumudghosh29@gmail.com |image=Kumud Ghosh at AWC 2025.jpg |native_name= |native_name_lang= |caption= |image_caption= |honorific suffix= |years active=২০২৪ — বৰ্তমানলৈকে |honorific prefix=অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান }} [[চিত্ৰ:Wikipedia logo puzzle globe spins horizontally and vertically, revealing the contents of all of its puzzle pieces, without background.gif|thumb]] মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে হেঁপাহেৰে ১৪ চেপ্তেম্বৰ, ২০২৪ চনত সংযুক্ত হৈছিলোঁ। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মোৰ প্ৰথম প্ৰবন্ধ [[সুবোধ সৰকাৰ]]। *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%A6%20%E0%A6%98%E0%A7%8B%E0%A6%B7 '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ'''] ==ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে মই লাভ কৰা স্বীকৃতি== ===এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান=== * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫|জুলাই-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/আগষ্ট-২০২৬|আগষ্ট-২০২৬]] ===শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক=== * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক=== * প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/অক্টোবৰ-২০২৪|অক্টোবৰ-২০২৪]] === ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক === * ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৪|নৱেম্বৰ-২০২৪]] ===ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক=== * ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৫|মে’-২০২৫]] ===অক্লান্ত কৰ্মী পদক=== * অক্লান্ত কৰ্মী পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ-২০২৫]] === সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক === * সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ-২০২৪]] === এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী === * এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক=== * পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন-২০২৫]] === ৱিকি শতক পদক === * ৱিকি শতক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫|ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫]] === দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক === * দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] ===এডিটাথন তেজীঘোঁৰা=== * এডিটাথন তেজীঘোঁৰা: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৫|ডিচেম্বৰ-২০২৫]] ===গুণগত মানৰ ছবি (Quality image)=== # Paris Peacock (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:A_Paris_Peacock_butterfly_from_Hoollongapar_Gibbon_Sanctuary,_Jorhat_-_Assam.jpg) # Himalayan Red Lacewing(https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Himalayan_Red_Lacewing.jpg) === Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar === <div style="border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;"> <!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --> <div style="font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;"> Golden Award <br>Wikipedia Asian Month 2024 </div> <!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --> <div style="display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;"> <!-- Reduced the gap between image and text --> <!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --> <div style="font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;"> <p>Dear {{ROOTPAGENAME}},</p> <p>Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia. Sincerely, Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Image Section (on the right side) --> <div style="max-width: 180px;"> [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]] </div> </div> </div> === Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar === <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]] ==মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ== [[ৱিকিপিডিয়া: ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] [[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫]] [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> ''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভছ্ ফ'ক্‌ল'ৰ ২০২৫, অসম]] Wiki Loves Monuments 2025 in India, 1 – 30 SEPTEMBER 2025 (https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_2025_in_India/Winners) [[ৱিকিপিডিয়া: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া: কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] [[ৱিকিপিডিয়া:হেৰিটেজ এক্ৰছ বৰ্ডাৰছ]] idmqxas3aqqbklf00tiktgritnmont4 629892 629889 2026-08-22T15:55:47Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* গুণগত মানৰ ছবি (Quality image) */ 629892 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=কুমুদ ঘোষ |birth_name=কুমুদ ঘোষ |birth_date=২৯ ডিচেম্বৰ |birth_place=[[বৰজুৰি চাহ বাগিচা, বোকাখাট]], গোলাঘাট - [[অসম]] |location= [[১৬৩ নং গ্ৰাণ্ট (ভেলেউগুৰি ৰতনপুৰ গাঁও), নকছাৰি - ৭৮৫৬৩৫, যোৰহাট - অসম]] |nationality=[[ভাৰতীয়]] |citizenship=ভাৰতীয় |education=স্নাতকোত্তৰ (শি‍ক্ষাতত্ত্ব, অসমীয়া), পিএইচ.ডি‍ |university=<!-- CONTACT INFO --------------> |website=<!-- {{URL|example.com}} --> |blog= www.kumudghosh.blogspot.com |email=kumudghosh29@gmail.com |image=Kumud Ghosh at AWC 2025.jpg |native_name= |native_name_lang= |caption= |image_caption= |honorific suffix= |years active=২০২৪ — বৰ্তমানলৈকে |honorific prefix=অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান }} [[চিত্ৰ:Wikipedia logo puzzle globe spins horizontally and vertically, revealing the contents of all of its puzzle pieces, without background.gif|thumb]] মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে হেঁপাহেৰে ১৪ চেপ্তেম্বৰ, ২০২৪ চনত সংযুক্ত হৈছিলোঁ। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মোৰ প্ৰথম প্ৰবন্ধ [[সুবোধ সৰকাৰ]]। *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%A6%20%E0%A6%98%E0%A7%8B%E0%A6%B7 '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ'''] ==ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে মই লাভ কৰা স্বীকৃতি== ===এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান=== * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫|জুলাই-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/আগষ্ট-২০২৬|আগষ্ট-২০২৬]] ===শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক=== * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক=== * প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/অক্টোবৰ-২০২৪|অক্টোবৰ-২০২৪]] === ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক === * ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৪|নৱেম্বৰ-২০২৪]] ===ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক=== * ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৫|মে’-২০২৫]] ===অক্লান্ত কৰ্মী পদক=== * অক্লান্ত কৰ্মী পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ-২০২৫]] === সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক === * সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ-২০২৪]] === এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী === * এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক=== * পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন-২০২৫]] === ৱিকি শতক পদক === * ৱিকি শতক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫|ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫]] === দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক === * দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] ===এডিটাথন তেজীঘোঁৰা=== * এডিটাথন তেজীঘোঁৰা: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৫|ডিচেম্বৰ-২০২৫]] ===গুণগত মানৰ ছবি (Quality image)=== # Paris Peacock (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:A_Paris_Peacock_butterfly_from_Hoollongapar_Gibbon_Sanctuary,_Jorhat_-_Assam.jpg) # Himalayan Red Lacewing (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Himalayan_Red_Lacewing.jpg) === Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar === <div style="border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;"> <!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --> <div style="font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;"> Golden Award <br>Wikipedia Asian Month 2024 </div> <!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --> <div style="display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;"> <!-- Reduced the gap between image and text --> <!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --> <div style="font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;"> <p>Dear {{ROOTPAGENAME}},</p> <p>Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia. Sincerely, Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Image Section (on the right side) --> <div style="max-width: 180px;"> [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]] </div> </div> </div> === Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar === <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]] ==মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ== [[ৱিকিপিডিয়া: ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] [[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫]] [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> ''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভছ্ ফ'ক্‌ল'ৰ ২০২৫, অসম]] Wiki Loves Monuments 2025 in India, 1 – 30 SEPTEMBER 2025 (https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_2025_in_India/Winners) [[ৱিকিপিডিয়া: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া: কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] [[ৱিকিপিডিয়া:হেৰিটেজ এক্ৰছ বৰ্ডাৰছ]] 6xrvf718bihkj533epu3jrogm3n777i 629893 629892 2026-08-22T15:56:17Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* গুণগত মানৰ ছবি (Quality image) */ 629893 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=কুমুদ ঘোষ |birth_name=কুমুদ ঘোষ |birth_date=২৯ ডিচেম্বৰ |birth_place=[[বৰজুৰি চাহ বাগিচা, বোকাখাট]], গোলাঘাট - [[অসম]] |location= [[১৬৩ নং গ্ৰাণ্ট (ভেলেউগুৰি ৰতনপুৰ গাঁও), নকছাৰি - ৭৮৫৬৩৫, যোৰহাট - অসম]] |nationality=[[ভাৰতীয়]] |citizenship=ভাৰতীয় |education=স্নাতকোত্তৰ (শি‍ক্ষাতত্ত্ব, অসমীয়া), পিএইচ.ডি‍ |university=<!-- CONTACT INFO --------------> |website=<!-- {{URL|example.com}} --> |blog= www.kumudghosh.blogspot.com |email=kumudghosh29@gmail.com |image=Kumud Ghosh at AWC 2025.jpg |native_name= |native_name_lang= |caption= |image_caption= |honorific suffix= |years active=২০২৪ — বৰ্তমানলৈকে |honorific prefix=অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান }} [[চিত্ৰ:Wikipedia logo puzzle globe spins horizontally and vertically, revealing the contents of all of its puzzle pieces, without background.gif|thumb]] মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে হেঁপাহেৰে ১৪ চেপ্তেম্বৰ, ২০২৪ চনত সংযুক্ত হৈছিলোঁ। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মোৰ প্ৰথম প্ৰবন্ধ [[সুবোধ সৰকাৰ]]। *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%A6%20%E0%A6%98%E0%A7%8B%E0%A6%B7 '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ'''] ==ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে মই লাভ কৰা স্বীকৃতি== ===এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান=== * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫|জুলাই-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/আগষ্ট-২০২৬|আগষ্ট-২০২৬]] ===শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক=== * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক=== * প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/অক্টোবৰ-২০২৪|অক্টোবৰ-২০২৪]] === ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক === * ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৪|নৱেম্বৰ-২০২৪]] ===ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক=== * ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৫|মে’-২০২৫]] ===অক্লান্ত কৰ্মী পদক=== * অক্লান্ত কৰ্মী পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ-২০২৫]] === সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক === * সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ-২০২৪]] === এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী === * এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক=== * পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন-২০২৫]] === ৱিকি শতক পদক === * ৱিকি শতক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫|ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫]] === দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক === * দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] ===এডিটাথন তেজীঘোঁৰা=== * এডিটাথন তেজীঘোঁৰা: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৫|ডিচেম্বৰ-২০২৫]] ===গুণগত মানৰ ছবি (Quality image)=== * Paris Peacock (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:A_Paris_Peacock_butterfly_from_Hoollongapar_Gibbon_Sanctuary,_Jorhat_-_Assam.jpg) * Himalayan Red Lacewing (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Himalayan_Red_Lacewing.jpg) === Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar === <div style="border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;"> <!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --> <div style="font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;"> Golden Award <br>Wikipedia Asian Month 2024 </div> <!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --> <div style="display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;"> <!-- Reduced the gap between image and text --> <!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --> <div style="font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;"> <p>Dear {{ROOTPAGENAME}},</p> <p>Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia. Sincerely, Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Image Section (on the right side) --> <div style="max-width: 180px;"> [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]] </div> </div> </div> === Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar === <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]] ==মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ== [[ৱিকিপিডিয়া: ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] [[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫]] [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> ''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভছ্ ফ'ক্‌ল'ৰ ২০২৫, অসম]] Wiki Loves Monuments 2025 in India, 1 – 30 SEPTEMBER 2025 (https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_2025_in_India/Winners) [[ৱিকিপিডিয়া: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া: কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] [[ৱিকিপিডিয়া:হেৰিটেজ এক্ৰছ বৰ্ডাৰছ]] c1j505lob1nqyqrejsq5l02fgg2m56n 629895 629893 2026-08-22T15:57:14Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* গুণগত মানৰ ছবি (Quality image) */ 629895 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=কুমুদ ঘোষ |birth_name=কুমুদ ঘোষ |birth_date=২৯ ডিচেম্বৰ |birth_place=[[বৰজুৰি চাহ বাগিচা, বোকাখাট]], গোলাঘাট - [[অসম]] |location= [[১৬৩ নং গ্ৰাণ্ট (ভেলেউগুৰি ৰতনপুৰ গাঁও), নকছাৰি - ৭৮৫৬৩৫, যোৰহাট - অসম]] |nationality=[[ভাৰতীয়]] |citizenship=ভাৰতীয় |education=স্নাতকোত্তৰ (শি‍ক্ষাতত্ত্ব, অসমীয়া), পিএইচ.ডি‍ |university=<!-- CONTACT INFO --------------> |website=<!-- {{URL|example.com}} --> |blog= www.kumudghosh.blogspot.com |email=kumudghosh29@gmail.com |image=Kumud Ghosh at AWC 2025.jpg |native_name= |native_name_lang= |caption= |image_caption= |honorific suffix= |years active=২০২৪ — বৰ্তমানলৈকে |honorific prefix=অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান }} [[চিত্ৰ:Wikipedia logo puzzle globe spins horizontally and vertically, revealing the contents of all of its puzzle pieces, without background.gif|thumb]] মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে হেঁপাহেৰে ১৪ চেপ্তেম্বৰ, ২০২৪ চনত সংযুক্ত হৈছিলোঁ। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মোৰ প্ৰথম প্ৰবন্ধ [[সুবোধ সৰকাৰ]]। *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%A6%20%E0%A6%98%E0%A7%8B%E0%A6%B7 '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ'''] ==ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে মই লাভ কৰা স্বীকৃতি== ===এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান=== * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫|জুলাই-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/আগষ্ট-২০২৬|আগষ্ট-২০২৬]] ===শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক=== * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক=== * প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/অক্টোবৰ-২০২৪|অক্টোবৰ-২০২৪]] === ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক === * ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৪|নৱেম্বৰ-২০২৪]] ===ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক=== * ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৫|মে’-২০২৫]] ===অক্লান্ত কৰ্মী পদক=== * অক্লান্ত কৰ্মী পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ-২০২৫]] === সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক === * সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ-২০২৪]] === এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী === * এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক=== * পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন-২০২৫]] === ৱিকি শতক পদক === * ৱিকি শতক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫|ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫]] === দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক === * দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] ===এডিটাথন তেজীঘোঁৰা=== * এডিটাথন তেজীঘোঁৰা: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৫|ডিচেম্বৰ-২০২৫]] ===গুণগত মানৰ ছবি (Quality image)=== * Paris Peacock (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:A_Paris_Peacock_butterfly_from_Hoollongapar_Gibbon_Sanctuary,_Jorhat_-_Assam.jpg) * Himalayan Red Lacewing (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Himalayan_Red_Lacewing.jpg) * Himalayan Five-bar Swordtail (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Himalayan_Five-bar_Swordtail.jpg) === Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar === <div style="border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;"> <!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --> <div style="font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;"> Golden Award <br>Wikipedia Asian Month 2024 </div> <!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --> <div style="display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;"> <!-- Reduced the gap between image and text --> <!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --> <div style="font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;"> <p>Dear {{ROOTPAGENAME}},</p> <p>Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia. Sincerely, Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Image Section (on the right side) --> <div style="max-width: 180px;"> [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]] </div> </div> </div> === Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar === <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]] ==মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ== [[ৱিকিপিডিয়া: ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] [[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫]] [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> ''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভছ্ ফ'ক্‌ল'ৰ ২০২৫, অসম]] Wiki Loves Monuments 2025 in India, 1 – 30 SEPTEMBER 2025 (https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_2025_in_India/Winners) [[ৱিকিপিডিয়া: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া: কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] [[ৱিকিপিডিয়া:হেৰিটেজ এক্ৰছ বৰ্ডাৰছ]] s0dlamlvegewrvzldc89y6cx4zj5zkx 629897 629895 2026-08-22T16:02:16Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* গুণগত মানৰ ছবি (Quality image) */ 629897 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=কুমুদ ঘোষ |birth_name=কুমুদ ঘোষ |birth_date=২৯ ডিচেম্বৰ |birth_place=[[বৰজুৰি চাহ বাগিচা, বোকাখাট]], গোলাঘাট - [[অসম]] |location= [[১৬৩ নং গ্ৰাণ্ট (ভেলেউগুৰি ৰতনপুৰ গাঁও), নকছাৰি - ৭৮৫৬৩৫, যোৰহাট - অসম]] |nationality=[[ভাৰতীয়]] |citizenship=ভাৰতীয় |education=স্নাতকোত্তৰ (শি‍ক্ষাতত্ত্ব, অসমীয়া), পিএইচ.ডি‍ |university=<!-- CONTACT INFO --------------> |website=<!-- {{URL|example.com}} --> |blog= www.kumudghosh.blogspot.com |email=kumudghosh29@gmail.com |image=Kumud Ghosh at AWC 2025.jpg |native_name= |native_name_lang= |caption= |image_caption= |honorific suffix= |years active=২০২৪ — বৰ্তমানলৈকে |honorific prefix=অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান }} [[চিত্ৰ:Wikipedia logo puzzle globe spins horizontally and vertically, revealing the contents of all of its puzzle pieces, without background.gif|thumb]] মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে হেঁপাহেৰে ১৪ চেপ্তেম্বৰ, ২০২৪ চনত সংযুক্ত হৈছিলোঁ। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মোৰ প্ৰথম প্ৰবন্ধ [[সুবোধ সৰকাৰ]]। *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%A6%20%E0%A6%98%E0%A7%8B%E0%A6%B7 '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ'''] ==ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে মই লাভ কৰা স্বীকৃতি== ===এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান=== * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫|জুলাই-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/আগষ্ট-২০২৬|আগষ্ট-২০২৬]] ===শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক=== * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক=== * প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/অক্টোবৰ-২০২৪|অক্টোবৰ-২০২৪]] === ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক === * ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৪|নৱেম্বৰ-২০২৪]] ===ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক=== * ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৫|মে’-২০২৫]] ===অক্লান্ত কৰ্মী পদক=== * অক্লান্ত কৰ্মী পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ-২০২৫]] === সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক === * সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ-২০২৪]] === এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী === * এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক=== * পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন-২০২৫]] === ৱিকি শতক পদক === * ৱিকি শতক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫|ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫]] === দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক === * দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] ===এডিটাথন তেজীঘোঁৰা=== * এডিটাথন তেজীঘোঁৰা: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৫|ডিচেম্বৰ-২০২৫]] ===গুণগত মানৰ ছবি (Quality image)=== * Paris Peacock (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:A_Paris_Peacock_butterfly_from_Hoollongapar_Gibbon_Sanctuary,_Jorhat_-_Assam.jpg) * Himalayan Red Lacewing (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Himalayan_Red_Lacewing.jpg) * Himalayan Five-bar Swordtail (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Himalayan_Five-bar_Swordtail.jpg) * Long-banded Silverline (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Long-banded_Silverline_(Cigaritis_lohita).jpg) === Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar === <div style="border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;"> <!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --> <div style="font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;"> Golden Award <br>Wikipedia Asian Month 2024 </div> <!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --> <div style="display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;"> <!-- Reduced the gap between image and text --> <!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --> <div style="font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;"> <p>Dear {{ROOTPAGENAME}},</p> <p>Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia. Sincerely, Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Image Section (on the right side) --> <div style="max-width: 180px;"> [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]] </div> </div> </div> === Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar === <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]] ==মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ== [[ৱিকিপিডিয়া: ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] [[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫]] [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> ''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভছ্ ফ'ক্‌ল'ৰ ২০২৫, অসম]] Wiki Loves Monuments 2025 in India, 1 – 30 SEPTEMBER 2025 (https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_2025_in_India/Winners) [[ৱিকিপিডিয়া: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া: কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] [[ৱিকিপিডিয়া:হেৰিটেজ এক্ৰছ বৰ্ডাৰছ]] nrfcxikrt7zqgj0qggg7snejfrhd4pw 629898 629897 2026-08-22T16:02:40Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* গুণগত মানৰ ছবি (Quality image) */ 629898 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=কুমুদ ঘোষ |birth_name=কুমুদ ঘোষ |birth_date=২৯ ডিচেম্বৰ |birth_place=[[বৰজুৰি চাহ বাগিচা, বোকাখাট]], গোলাঘাট - [[অসম]] |location= [[১৬৩ নং গ্ৰাণ্ট (ভেলেউগুৰি ৰতনপুৰ গাঁও), নকছাৰি - ৭৮৫৬৩৫, যোৰহাট - অসম]] |nationality=[[ভাৰতীয়]] |citizenship=ভাৰতীয় |education=স্নাতকোত্তৰ (শি‍ক্ষাতত্ত্ব, অসমীয়া), পিএইচ.ডি‍ |university=<!-- CONTACT INFO --------------> |website=<!-- {{URL|example.com}} --> |blog= www.kumudghosh.blogspot.com |email=kumudghosh29@gmail.com |image=Kumud Ghosh at AWC 2025.jpg |native_name= |native_name_lang= |caption= |image_caption= |honorific suffix= |years active=২০২৪ — বৰ্তমানলৈকে |honorific prefix=অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান }} [[চিত্ৰ:Wikipedia logo puzzle globe spins horizontally and vertically, revealing the contents of all of its puzzle pieces, without background.gif|thumb]] মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে হেঁপাহেৰে ১৪ চেপ্তেম্বৰ, ২০২৪ চনত সংযুক্ত হৈছিলোঁ। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মোৰ প্ৰথম প্ৰবন্ধ [[সুবোধ সৰকাৰ]]। *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%A6%20%E0%A6%98%E0%A7%8B%E0%A6%B7 '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ'''] ==ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে মই লাভ কৰা স্বীকৃতি== ===এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান=== * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫|জুলাই-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/আগষ্ট-২০২৬|আগষ্ট-২০২৬]] ===শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক=== * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক=== * প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/অক্টোবৰ-২০২৪|অক্টোবৰ-২০২৪]] === ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক === * ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৪|নৱেম্বৰ-২০২৪]] ===ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক=== * ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৫|মে’-২০২৫]] ===অক্লান্ত কৰ্মী পদক=== * অক্লান্ত কৰ্মী পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ-২০২৫]] === সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক === * সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ-২০২৪]] === এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী === * এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক=== * পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন-২০২৫]] === ৱিকি শতক পদক === * ৱিকি শতক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫|ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫]] === দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক === * দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] ===এডিটাথন তেজীঘোঁৰা=== * এডিটাথন তেজীঘোঁৰা: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৫|ডিচেম্বৰ-২০২৫]] ===গুণগত মানৰ ছবি (Quality image)=== * Paris Peacock (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:A_Paris_Peacock_butterfly_from_Hoollongapar_Gibbon_Sanctuary,_Jorhat_-_Assam.jpg) * Himalayan Red Lacewing (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Himalayan_Red_Lacewing.jpg) * Himalayan Five-bar Swordtail (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Himalayan_Five-bar_Swordtail.jpg) * Long-banded Silverline (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Long-banded_Silverline_(Cigaritis_lohita).jpg) === Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar === <div style="border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;"> <!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --> <div style="font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;"> Golden Award <br>Wikipedia Asian Month 2024 </div> <!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --> <div style="display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;"> <!-- Reduced the gap between image and text --> <!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --> <div style="font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;"> <p>Dear {{ROOTPAGENAME}},</p> <p>Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia. Sincerely, Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Image Section (on the right side) --> <div style="max-width: 180px;"> [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]] </div> </div> </div> === Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar === <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]] ==মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ== [[ৱিকিপিডিয়া: ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] [[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫]] [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> ''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভছ্ ফ'ক্‌ল'ৰ ২০২৫, অসম]] Wiki Loves Monuments 2025 in India, 1 – 30 SEPTEMBER 2025 (https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_2025_in_India/Winners) [[ৱিকিপিডিয়া: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া: কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] [[ৱিকিপিডিয়া:হেৰিটেজ এক্ৰছ বৰ্ডাৰছ]] 6vmqhy19j60fl9gvlic36o93mk74ec0 629900 629898 2026-08-22T16:16:42Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* গুণগত মানৰ ছবি (Quality image) */ 629900 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=কুমুদ ঘোষ |birth_name=কুমুদ ঘোষ |birth_date=২৯ ডিচেম্বৰ |birth_place=[[বৰজুৰি চাহ বাগিচা, বোকাখাট]], গোলাঘাট - [[অসম]] |location= [[১৬৩ নং গ্ৰাণ্ট (ভেলেউগুৰি ৰতনপুৰ গাঁও), নকছাৰি - ৭৮৫৬৩৫, যোৰহাট - অসম]] |nationality=[[ভাৰতীয়]] |citizenship=ভাৰতীয় |education=স্নাতকোত্তৰ (শি‍ক্ষাতত্ত্ব, অসমীয়া), পিএইচ.ডি‍ |university=<!-- CONTACT INFO --------------> |website=<!-- {{URL|example.com}} --> |blog= www.kumudghosh.blogspot.com |email=kumudghosh29@gmail.com |image=Kumud Ghosh at AWC 2025.jpg |native_name= |native_name_lang= |caption= |image_caption= |honorific suffix= |years active=২০২৪ — বৰ্তমানলৈকে |honorific prefix=অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান }} [[চিত্ৰ:Wikipedia logo puzzle globe spins horizontally and vertically, revealing the contents of all of its puzzle pieces, without background.gif|thumb]] মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে হেঁপাহেৰে ১৪ চেপ্তেম্বৰ, ২০২৪ চনত সংযুক্ত হৈছিলোঁ। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মোৰ প্ৰথম প্ৰবন্ধ [[সুবোধ সৰকাৰ]]। *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%A6%20%E0%A6%98%E0%A7%8B%E0%A6%B7 '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ'''] ==ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে মই লাভ কৰা স্বীকৃতি== ===এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান=== * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫|জুলাই-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/আগষ্ট-২০২৬|আগষ্ট-২০২৬]] ===শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক=== * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক=== * প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/অক্টোবৰ-২০২৪|অক্টোবৰ-২০২৪]] === ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক === * ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৪|নৱেম্বৰ-২০২৪]] ===ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক=== * ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৫|মে’-২০২৫]] ===অক্লান্ত কৰ্মী পদক=== * অক্লান্ত কৰ্মী পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ-২০২৫]] === সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক === * সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ-২০২৪]] === এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী === * এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক=== * পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন-২০২৫]] === ৱিকি শতক পদক === * ৱিকি শতক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫|ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫]] === দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক === * দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] ===এডিটাথন তেজীঘোঁৰা=== * এডিটাথন তেজীঘোঁৰা: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৫|ডিচেম্বৰ-২০২৫]] ===গুণগত মানৰ ছবি (Quality image)=== * Paris Peacock (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:A_Paris_Peacock_butterfly_from_Hoollongapar_Gibbon_Sanctuary,_Jorhat_-_Assam.jpg) * Himalayan Red Lacewing (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Himalayan_Red_Lacewing.jpg) * Himalayan Five-bar Swordtail (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Himalayan_Five-bar_Swordtail.jpg) * Long-banded Silverline (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Long-banded_Silverline_(Cigaritis_lohita).jpg) * ১ – ৩০ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৫-ত অনুষ্ঠিত Wiki Loves Monuments 2025 in India-ত বিশেষ উল্লেখ (Special Mention) লাভ (https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_2025_in_India/Winners) === Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar === <div style="border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;"> <!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --> <div style="font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;"> Golden Award <br>Wikipedia Asian Month 2024 </div> <!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --> <div style="display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;"> <!-- Reduced the gap between image and text --> <!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --> <div style="font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;"> <p>Dear {{ROOTPAGENAME}},</p> <p>Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia. Sincerely, Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Image Section (on the right side) --> <div style="max-width: 180px;"> [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]] </div> </div> </div> === Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar === <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]] ==মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ== [[ৱিকিপিডিয়া: ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] [[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫]] [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> ''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভছ্ ফ'ক্‌ল'ৰ ২০২৫, অসম]] Wiki Loves Monuments 2025 in India, 1 – 30 SEPTEMBER 2025 (https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_2025_in_India/Winners) [[ৱিকিপিডিয়া: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া: কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] [[ৱিকিপিডিয়া:হেৰিটেজ এক্ৰছ বৰ্ডাৰছ]] jofs90xmj0o1il4nyng0r6axcyhngwp 629901 629900 2026-08-22T16:18:49Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* গুণগত মানৰ ছবি (Quality image) */ 629901 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=কুমুদ ঘোষ |birth_name=কুমুদ ঘোষ |birth_date=২৯ ডিচেম্বৰ |birth_place=[[বৰজুৰি চাহ বাগিচা, বোকাখাট]], গোলাঘাট - [[অসম]] |location= [[১৬৩ নং গ্ৰাণ্ট (ভেলেউগুৰি ৰতনপুৰ গাঁও), নকছাৰি - ৭৮৫৬৩৫, যোৰহাট - অসম]] |nationality=[[ভাৰতীয়]] |citizenship=ভাৰতীয় |education=স্নাতকোত্তৰ (শি‍ক্ষাতত্ত্ব, অসমীয়া), পিএইচ.ডি‍ |university=<!-- CONTACT INFO --------------> |website=<!-- {{URL|example.com}} --> |blog= www.kumudghosh.blogspot.com |email=kumudghosh29@gmail.com |image=Kumud Ghosh at AWC 2025.jpg |native_name= |native_name_lang= |caption= |image_caption= |honorific suffix= |years active=২০২৪ — বৰ্তমানলৈকে |honorific prefix=অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান }} [[চিত্ৰ:Wikipedia logo puzzle globe spins horizontally and vertically, revealing the contents of all of its puzzle pieces, without background.gif|thumb]] মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে হেঁপাহেৰে ১৪ চেপ্তেম্বৰ, ২০২৪ চনত সংযুক্ত হৈছিলোঁ। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মোৰ প্ৰথম প্ৰবন্ধ [[সুবোধ সৰকাৰ]]। *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%A6%20%E0%A6%98%E0%A7%8B%E0%A6%B7 '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ'''] ==ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে মই লাভ কৰা স্বীকৃতি== ===এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান=== * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫|জুলাই-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/আগষ্ট-২০২৬|আগষ্ট-২০২৬]] ===শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক=== * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক=== * প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/অক্টোবৰ-২০২৪|অক্টোবৰ-২০২৪]] === ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক === * ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৪|নৱেম্বৰ-২০২৪]] ===ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক=== * ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৫|মে’-২০২৫]] ===অক্লান্ত কৰ্মী পদক=== * অক্লান্ত কৰ্মী পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ-২০২৫]] === সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক === * সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ-২০২৪]] === এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী === * এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক=== * পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন-২০২৫]] === ৱিকি শতক পদক === * ৱিকি শতক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫|ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫]] === দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক === * দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] ===এডিটাথন তেজীঘোঁৰা=== * এডিটাথন তেজীঘোঁৰা: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৫|ডিচেম্বৰ-২০২৫]] ===গুণগত মানৰ আলোকচিত্ৰ আৰু বিশেষ উল্লেখ (Quality image & Special mention) লাভ কৰা আলোকচিত্ৰ=== * Paris Peacock (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:A_Paris_Peacock_butterfly_from_Hoollongapar_Gibbon_Sanctuary,_Jorhat_-_Assam.jpg) * Himalayan Red Lacewing (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Himalayan_Red_Lacewing.jpg) * Himalayan Five-bar Swordtail (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Himalayan_Five-bar_Swordtail.jpg) * Long-banded Silverline (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Long-banded_Silverline_(Cigaritis_lohita).jpg) * ১ – ৩০ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৫-ত অনুষ্ঠিত Wiki Loves Monuments 2025 in India-ত বিশেষ উল্লেখ (Special Mention) লাভ (https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_2025_in_India/Winners) === Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar === <div style="border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;"> <!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --> <div style="font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;"> Golden Award <br>Wikipedia Asian Month 2024 </div> <!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --> <div style="display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;"> <!-- Reduced the gap between image and text --> <!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --> <div style="font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;"> <p>Dear {{ROOTPAGENAME}},</p> <p>Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia. Sincerely, Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Image Section (on the right side) --> <div style="max-width: 180px;"> [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]] </div> </div> </div> === Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar === <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]] ==মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ== [[ৱিকিপিডিয়া: ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] [[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫]] [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> ''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভছ্ ফ'ক্‌ল'ৰ ২০২৫, অসম]] Wiki Loves Monuments 2025 in India, 1 – 30 SEPTEMBER 2025 (https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_2025_in_India/Winners) [[ৱিকিপিডিয়া: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া: কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] [[ৱিকিপিডিয়া:হেৰিটেজ এক্ৰছ বৰ্ডাৰছ]] kqs43z0b5sa8bwa856u81amuw5cdi18 629902 629901 2026-08-22T16:35:20Z কুমুদ ঘোষ 42738 629902 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=কুমুদ ঘোষ |birth_name=কুমুদ ঘোষ |birth_date=২৯ ডিচেম্বৰ |birth_place=[[বৰজুৰি চাহ বাগিচা, বোকাখাট]], গোলাঘাট - [[অসম]] |location= [[১৬৩ নং গ্ৰাণ্ট (ভেলেউগুৰি ৰতনপুৰ গাঁও), নকছাৰি - ৭৮৫৬৩৫, যোৰহাট - অসম]] |nationality=[[ভাৰতীয়]] |citizenship=ভাৰতীয় |education=স্নাতকোত্তৰ (শি‍ক্ষাতত্ত্ব, অসমীয়া), পিএইচ.ডি‍ |university=<!-- CONTACT INFO --------------> |website=<!-- {{URL|example.com}} --> |blog= www.kumudghosh.blogspot.com |email=kumudghosh29@gmail.com |image=Kumud Ghosh at AWC 2025.jpg |native_name= |native_name_lang= |caption= |image_caption= |honorific suffix= |years active=২০২৪ — বৰ্তমানলৈকে |honorific prefix=অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান }} [[চিত্ৰ:Wikipedia logo puzzle globe spins horizontally and vertically, revealing the contents of all of its puzzle pieces, without background.gif|thumb]] মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে হেঁপাহেৰে ১৪ চেপ্তেম্বৰ, ২০২৪ চনত সংযুক্ত হৈছিলোঁ। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মোৰ প্ৰথম প্ৰবন্ধ [[সুবোধ সৰকাৰ]]। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মোৰ দ্বাৰা সৃষ্ট পৃষ্ঠাসমূহত চকু ফুৰাবলৈ‍ তলত দিয়া লিঙ্কত ক্লিক কৰক - *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%A6%20%E0%A6%98%E0%A7%8B%E0%A6%B7 '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ'''] ==ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে মই লাভ কৰা স্বীকৃতি== ===এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান=== * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুলাই-২০২৫|জুলাই-২০২৫]] * এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/আগষ্ট-২০২৬|আগষ্ট-২০২৬]] ===শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক=== * শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত সম্পাদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক=== * প্ৰতিভাবান নবাগত লেখক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/অক্টোবৰ-২০২৪|অক্টোবৰ-২০২৪]] === ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক === * ফটোগ্ৰাফাৰৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৪|নৱেম্বৰ-২০২৪]] ===ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক=== * ৱিকিউদ্ধৃতি সংযোগ মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৫|মে’-২০২৫]] ===অক্লান্ত কৰ্মী পদক=== * অক্লান্ত কৰ্মী পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ-২০২৫]] === সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক === * সুলেখিত প্ৰবন্ধকাৰ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৪|ডিচেম্বৰ-২০২৪]] === এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী === * এছিয়ান মাহৰ বৰকটকী: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জানুৱাৰী-২০২৫|জানুৱাৰী-২০২৫]] ===পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক=== * পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৫|জুন-২০২৫]] === ৱিকি শতক পদক === * ৱিকি শতক পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫|ফেব্ৰুৱাৰী-২০২৫]] === দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক === * দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মাৰ্চ-২০২৫|মাৰ্চ-২০২৫]] ===এডিটাথন তেজীঘোঁৰা=== * এডিটাথন তেজীঘোঁৰা: [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/ডিচেম্বৰ-২০২৫|ডিচেম্বৰ-২০২৫]] ===গুণগত মানৰ আলোকচিত্ৰ আৰু বিশেষ উল্লেখ (Quality image & Special mention) লাভ কৰা আলোকচিত্ৰ=== * Paris Peacock (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:A_Paris_Peacock_butterfly_from_Hoollongapar_Gibbon_Sanctuary,_Jorhat_-_Assam.jpg) * Himalayan Red Lacewing (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Himalayan_Red_Lacewing.jpg) * Himalayan Five-bar Swordtail (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Himalayan_Five-bar_Swordtail.jpg) * Long-banded Silverline (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Long-banded_Silverline_(Cigaritis_lohita).jpg) * ১ – ৩০ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৫-ত অনুষ্ঠিত Wiki Loves Monuments 2025 in India-ত বিশেষ উল্লেখ (Special Mention) লাভ (https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_2025_in_India/Winners) === Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar === <div style="border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;"> <!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --> <div style="font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;"> Golden Award <br>Wikipedia Asian Month 2024 </div> <!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --> <div style="display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;"> <!-- Reduced the gap between image and text --> <!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --> <div style="font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;"> <p>Dear {{ROOTPAGENAME}},</p> <p>Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia. Sincerely, Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Image Section (on the right side) --> <div style="max-width: 180px;"> [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]] </div> </div> </div> === Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar === <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]] ==মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ== [[ৱিকিপিডিয়া: ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] [[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫]] [[File:As-Ne-Bn Edit-a-thon 2025 Bangla Banner.svg|200px]] </br> ''[[:bn:উইকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫]]'' [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকি লাভছ্ ফ'ক্‌ল'ৰ ২০২৫, অসম]] Wiki Loves Monuments 2025 in India, 1 – 30 SEPTEMBER 2025 (https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Monuments_2025_in_India/Winners) [[ৱিকিপিডিয়া: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৫]] [[ৱিকিপিডিয়া: কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] [[ৱিকিপিডিয়া:হেৰিটেজ এক্ৰছ বৰ্ডাৰছ]] je66e4fqsx0h47kol4ts8vvmntl0xmx 2 120761 629860 629854 2026-08-22T12:59:59Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* প্ৰতিযোগিতা আৰু অভিযানৰ স্বীকৃতি */ 629860 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="width:100%; border:0; margin:auto; border-radius:12px; overflow:hidden;" |- | style="background:#3366cc; color:white; text-align:center; padding:28px;" | <span style="font-size:250%;">''' নৰুনা বৰুৱা '''</span> <br> <span style="font-size:120%;">''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ এগৰাকী সক্ৰিয় অৱদানকাৰী''</span> |} মই '''নৰুনা বৰুৱা'''। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মই লিখা প্ৰথম প্ৰবন্ধটো হ'ল [[প্ৰভাত চন্দ্ৰ বৰুৱা]]। {{Infobox user |name= নৰুনা বৰুৱা/Naruna Baruah |birthdate= |birthplace= [[তিনিচুকীয়া]] |location= [[গৌৰীপুৰ]] |education=স্নাতকোত্তৰ |occupation= |university= | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | email = narunabaruah@gmail.com | gtalk = | skype = | yahoo = | facebook = | google+ = }} মোৰ পুৰণি ৱিকিপিডিয়া একাউণ্টৰ পাছৱৰ্ড পাহৰি নতুন একাউণ্ট এটা খুলিলোঁ। পুৰণি একাউণ্টত লিখা লেখাবোৰ *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Naruna%20Baruah/ '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ Naruna Baruah একাউণ্টৰদ্বাৰা'''] বৰ্তমানৰ নতুন একাউণ্টৰ যোগেদি মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আগবঢ়োৱা বৰঙনি *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/নৰুনা%20বৰুৱা '''ৱিকিপিডিয়াত মই লিখা অসমীয়া প্ৰবন্ধ নৰুনা বৰুৱা একাউণ্টৰ যোগেদি'''] == ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে লাভ কৰা স্বীকৃতি == [[File:Barnstar mex gold.png|100px|right]] === মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান === * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ ২০২৫]] — এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৬|মে' ২০২৬]] — এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৬|জুন ২০২৬]] — এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান === প্ৰতিযোগিতা আৰু অভিযানৰ স্বীকৃতি === [[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|130px|right]] * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] — '''প্ৰথম স্থান'''; সোণালী বঁটা https://fountain.toolforge.org/editathons/as-asianmonth25 [[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|100px|right]] * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] — '''তৃতীয় স্থান''' https://fountain.toolforge.org/editathons/as-asian-month-2024 === আয়োজক হিচাপে স্বীকৃতি === [[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px|right]] * [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2025 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৫]] — আয়োজক বঁটা == মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:left;" ! ক্ৰম ! সম্পাদনা মেলাসমূহ ! বছৰ |- | ১ | [[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫|ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন]] | ২০২৫ |- | ২ | [[:bn:ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা]] | ২০২৫ |- | ৩ | [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন]] | ২০২৫ |- | ৪ | [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন]] | ২০২৬ |- | ৫ | [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ — দ্বিতীয় পৰ্যায়]] | ২০২৬ |- | ৬ | [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiWomen_Rising WikiWomen Rising] | ২০২৬ |- | ৭ | https://w.wiki/FkJB (ৱিকি লাভছ ইৰান, ২০২৬) | ২০২৬ |- |৮ |[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] |২০২৪ |- |৯ |[[:m:Kerala Culture Month 2026|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] |২০২৬ |} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়ান]] == মই সংযুক্ত থকা ৱিকিপিডিয়া প্ৰকল্পকেইটা == * [[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]] * [[ৱিকিউৎস]] * [[ৱিকিউদ্ধৃতি]] * [[ৱিকিমিডিয়া কমন্স]] * [[ৱিকিতথ্য]] == যোগাযোগ == মোৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত বাৰ্তা ৰাখিব পাৰে। [[User talk:নৰুনা বৰুৱা|✉️ মোক বাৰ্তা পঠিয়াওক]] <center> ''এই সদস্যপৃষ্ঠাখন ৱিকিমিডিয়া প্ৰকল্পত মোৰ অৱদান আৰু আগ্ৰহৰ এক সংক্ষিপ্ত পৰিচয়।'' </center> mr2ft9na1pip1n38sem8owmmvhkv3ky 629861 629860 2026-08-22T13:09:25Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* প্ৰতিযোগিতা আৰু অভিযানৰ স্বীকৃতি */ 629861 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="width:100%; border:0; margin:auto; border-radius:12px; overflow:hidden;" |- | style="background:#3366cc; color:white; text-align:center; padding:28px;" | <span style="font-size:250%;">''' নৰুনা বৰুৱা '''</span> <br> <span style="font-size:120%;">''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ এগৰাকী সক্ৰিয় অৱদানকাৰী''</span> |} মই '''নৰুনা বৰুৱা'''। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মই লিখা প্ৰথম প্ৰবন্ধটো হ'ল [[প্ৰভাত চন্দ্ৰ বৰুৱা]]। {{Infobox user |name= নৰুনা বৰুৱা/Naruna Baruah |birthdate= |birthplace= [[তিনিচুকীয়া]] |location= [[গৌৰীপুৰ]] |education=স্নাতকোত্তৰ |occupation= |university= | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | email = narunabaruah@gmail.com | gtalk = | skype = | yahoo = | facebook = | google+ = }} মোৰ পুৰণি ৱিকিপিডিয়া একাউণ্টৰ পাছৱৰ্ড পাহৰি নতুন একাউণ্ট এটা খুলিলোঁ। পুৰণি একাউণ্টত লিখা লেখাবোৰ *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Naruna%20Baruah/ '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ Naruna Baruah একাউণ্টৰদ্বাৰা'''] বৰ্তমানৰ নতুন একাউণ্টৰ যোগেদি মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আগবঢ়োৱা বৰঙনি *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/নৰুনা%20বৰুৱা '''ৱিকিপিডিয়াত মই লিখা অসমীয়া প্ৰবন্ধ নৰুনা বৰুৱা একাউণ্টৰ যোগেদি'''] == ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে লাভ কৰা স্বীকৃতি == [[File:Barnstar mex gold.png|100px|right]] === মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান === * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ ২০২৫]] — এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৬|মে' ২০২৬]] — এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৬|জুন ২০২৬]] — এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান === প্ৰতিযোগিতা আৰু অভিযানৰ স্বীকৃতি === [[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|130px|right]] * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] — '''প্ৰথম স্থান'''; সোণালী বঁটা https://fountain.toolforge.org/editathons/as-asianmonth25 [[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|100px|right]] * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] — '''তৃতীয় স্থান''' https://fountain.toolforge.org/editathons/as-asian-month-2024 *২০২৬ ৱিকি লাভছ ইৰান (আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় )সম্পাদনা মেলাত '''পঞ্চম স্থান''' '''[[অসমীয়া ৱিকিউৎস]]ত''' * ২০২৬ অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ মুদ্ৰণ সংশোধন মেলাত '''প্ৰথম স্থান''' https://wscontest.toolforge.org/c/371 * ২০২৬ ৰ অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ মুদ্ৰণ সংশোধন মেলাত '''দ্বিতীয় স্থান''' https://wscontest.toolforge.org/c/350 === আয়োজক হিচাপে স্বীকৃতি === [[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px|right]] * [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2025 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৫]] — আয়োজক বঁটা == মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:left;" ! ক্ৰম ! সম্পাদনা মেলাসমূহ ! বছৰ |- | ১ | [[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫|ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন]] | ২০২৫ |- | ২ | [[:bn:ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা]] | ২০২৫ |- | ৩ | [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন]] | ২০২৫ |- | ৪ | [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন]] | ২০২৬ |- | ৫ | [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ — দ্বিতীয় পৰ্যায়]] | ২০২৬ |- | ৬ | [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiWomen_Rising WikiWomen Rising] | ২০২৬ |- | ৭ | https://w.wiki/FkJB (ৱিকি লাভছ ইৰান, ২০২৬) | ২০২৬ |- |৮ |[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] |২০২৪ |- |৯ |[[:m:Kerala Culture Month 2026|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] |২০২৬ |} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়ান]] == মই সংযুক্ত থকা ৱিকিপিডিয়া প্ৰকল্পকেইটা == * [[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]] * [[ৱিকিউৎস]] * [[ৱিকিউদ্ধৃতি]] * [[ৱিকিমিডিয়া কমন্স]] * [[ৱিকিতথ্য]] == যোগাযোগ == মোৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত বাৰ্তা ৰাখিব পাৰে। [[User talk:নৰুনা বৰুৱা|✉️ মোক বাৰ্তা পঠিয়াওক]] <center> ''এই সদস্যপৃষ্ঠাখন ৱিকিমিডিয়া প্ৰকল্পত মোৰ অৱদান আৰু আগ্ৰহৰ এক সংক্ষিপ্ত পৰিচয়।'' </center> 1g3hbwz7ao24b4pzjrzd4s3zc2wqcwn 629862 629861 2026-08-22T13:12:06Z নৰুনা বৰুৱা 44897 629862 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="width:100%; border:0; margin:auto; border-radius:12px; overflow:hidden;" |- | style="background:#3366cc; color:white; text-align:center; padding:28px;" | <span style="font-size:250%;">''' নৰুনা বৰুৱা '''</span> <br> <span style="font-size:120%;">''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ এগৰাকী সক্ৰিয় অৱদানকাৰী''</span> |} মই '''নৰুনা বৰুৱা'''। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মই লিখা প্ৰথম প্ৰবন্ধটো হ'ল [[প্ৰভাত চন্দ্ৰ বৰুৱা]]। {{Infobox user |name= নৰুনা বৰুৱা/Naruna Baruah |birthdate= |birthplace= [[তিনিচুকীয়া]] |location= [[গৌৰীপুৰ]] |education=স্নাতকোত্তৰ |occupation= |university= | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | email = narunabaruah@gmail.com | gtalk = | skype = | yahoo = | facebook = | google+ = }} মোৰ পুৰণি ৱিকিপিডিয়া একাউণ্টৰ পাছৱৰ্ড পাহৰি নতুন একাউণ্ট এটা খুলিলোঁ। পুৰণি একাউণ্টত লিখা লেখাবোৰ *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Naruna%20Baruah/ '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ Naruna Baruah একাউণ্টৰদ্বাৰা'''] বৰ্তমানৰ নতুন একাউণ্টৰ যোগেদি মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আগবঢ়োৱা বৰঙনি *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/নৰুনা%20বৰুৱা '''ৱিকিপিডিয়াত মই লিখা অসমীয়া প্ৰবন্ধ নৰুনা বৰুৱা একাউণ্টৰ যোগেদি'''] == ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে লাভ কৰা স্বীকৃতি == [[File:Barnstar mex gold.png|100px|right]] === মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান === * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ ২০২৫]] — এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৬|মে' ২০২৬]] — এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৬|জুন ২০২৬]] — এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান === প্ৰতিযোগিতা আৰু অভিযানৰ স্বীকৃতি === [[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|130px|right]] * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] — '''প্ৰথম স্থান'''; সোণালী বঁটা https://fountain.toolforge.org/editathons/as-asianmonth25 [[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|100px|right]] * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] — '''তৃতীয় স্থান''' https://fountain.toolforge.org/editathons/as-asian-month-2024 *২০২৬ ৱিকি লাভছ ইৰান (আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় )সম্পাদনা মেলাত '''পঞ্চম স্থান''' https://w.wiki/KgwQ '''[[অসমীয়া ৱিকিউৎস]]ত''' * ২০২৬ অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ মুদ্ৰণ সংশোধন মেলাত '''প্ৰথম স্থান''' https://wscontest.toolforge.org/c/371 * ২০২৬ ৰ অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ মুদ্ৰণ সংশোধন মেলাত '''দ্বিতীয় স্থান''' https://wscontest.toolforge.org/c/350 === আয়োজক হিচাপে স্বীকৃতি === [[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px|right]] * [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2025 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৫]] — আয়োজক বঁটা == মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:left;" ! ক্ৰম ! সম্পাদনা মেলাসমূহ ! বছৰ |- | ১ | [[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫|ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন]] | ২০২৫ |- | ২ | [[:bn:ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা]] | ২০২৫ |- | ৩ | [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন]] | ২০২৫ |- | ৪ | [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন]] | ২০২৬ |- | ৫ | [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ — দ্বিতীয় পৰ্যায়]] | ২০২৬ |- | ৬ | [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiWomen_Rising WikiWomen Rising] | ২০২৬ |- | ৭ | https://https://w.wiki/KgwQ (ৱিকি লাভছ ইৰান, ২০২৬) | ২০২৬ |- |৮ |[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] |২০২৪ |- |৯ |[[:m:Kerala Culture Month 2026|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] |২০২৬ |} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়ান]] == মই সংযুক্ত থকা ৱিকিপিডিয়া প্ৰকল্পকেইটা == * [[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]] * [[ৱিকিউৎস]] * [[ৱিকিউদ্ধৃতি]] * [[ৱিকিমিডিয়া কমন্স]] * [[ৱিকিতথ্য]] == যোগাযোগ == মোৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত বাৰ্তা ৰাখিব পাৰে। [[User talk:নৰুনা বৰুৱা|✉️ মোক বাৰ্তা পঠিয়াওক]] <center> ''এই সদস্যপৃষ্ঠাখন ৱিকিমিডিয়া প্ৰকল্পত মোৰ অৱদান আৰু আগ্ৰহৰ এক সংক্ষিপ্ত পৰিচয়।'' </center> axllwfqwmvqv31nxm4xfdvdjcpli4e5 629869 629862 2026-08-22T13:13:08Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ */ 629869 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="width:100%; border:0; margin:auto; border-radius:12px; overflow:hidden;" |- | style="background:#3366cc; color:white; text-align:center; padding:28px;" | <span style="font-size:250%;">''' নৰুনা বৰুৱা '''</span> <br> <span style="font-size:120%;">''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ এগৰাকী সক্ৰিয় অৱদানকাৰী''</span> |} মই '''নৰুনা বৰুৱা'''। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত মই লিখা প্ৰথম প্ৰবন্ধটো হ'ল [[প্ৰভাত চন্দ্ৰ বৰুৱা]]। {{Infobox user |name= নৰুনা বৰুৱা/Naruna Baruah |birthdate= |birthplace= [[তিনিচুকীয়া]] |location= [[গৌৰীপুৰ]] |education=স্নাতকোত্তৰ |occupation= |university= | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | email = narunabaruah@gmail.com | gtalk = | skype = | yahoo = | facebook = | google+ = }} মোৰ পুৰণি ৱিকিপিডিয়া একাউণ্টৰ পাছৱৰ্ড পাহৰি নতুন একাউণ্ট এটা খুলিলোঁ। পুৰণি একাউণ্টত লিখা লেখাবোৰ *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Naruna%20Baruah/ '''ৱিকিপিডিয়াত মোৰ অসমীয়া প্ৰবন্ধ Naruna Baruah একাউণ্টৰদ্বাৰা'''] বৰ্তমানৰ নতুন একাউণ্টৰ যোগেদি মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ আগবঢ়োৱা বৰঙনি *[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/নৰুনা%20বৰুৱা '''ৱিকিপিডিয়াত মই লিখা অসমীয়া প্ৰবন্ধ নৰুনা বৰুৱা একাউণ্টৰ যোগেদি'''] == ৱিকিপিডিয়াৰ সদস্য হিচাপে লাভ কৰা স্বীকৃতি == [[File:Barnstar mex gold.png|100px|right]] === মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান === * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/নৱেম্বৰ-২০২৫|নৱেম্বৰ ২০২৫]] — এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/মে’-২০২৬|মে' ২০২৬]] — এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপত্ৰিকা/জুন-২০২৬|জুন ২০২৬]] — এই মাহৰ ৱিকিমিডিয়ান === প্ৰতিযোগিতা আৰু অভিযানৰ স্বীকৃতি === [[File:2025 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|130px|right]] * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] — '''প্ৰথম স্থান'''; সোণালী বঁটা https://fountain.toolforge.org/editathons/as-asianmonth25 [[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|100px|right]] * [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] — '''তৃতীয় স্থান''' https://fountain.toolforge.org/editathons/as-asian-month-2024 *২০২৬ ৱিকি লাভছ ইৰান (আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় )সম্পাদনা মেলাত '''পঞ্চম স্থান''' https://w.wiki/KgwQ '''[[অসমীয়া ৱিকিউৎস]]ত''' * ২০২৬ অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ মুদ্ৰণ সংশোধন মেলাত '''প্ৰথম স্থান''' https://wscontest.toolforge.org/c/371 * ২০২৬ ৰ অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ মুদ্ৰণ সংশোধন মেলাত '''দ্বিতীয় স্থান''' https://wscontest.toolforge.org/c/350 === আয়োজক হিচাপে স্বীকৃতি === [[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|120px|right]] * [[:m:Assamese Wikimedia Community/Events/Mahatma Gandhi 2025 edit-a-thon|মহাত্মা গান্ধী এডিটাথন, ২০২৫]] — আয়োজক বঁটা == মই অংশগ্ৰহণ কৰা এডিটাথনসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:left;" ! ক্ৰম ! সম্পাদনা মেলাসমূহ ! বছৰ |- | ১ | [[ৱিকিপিডিয়া:ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন, ২০২৫|ইণ্ডিক ৰাইটিং চিষ্টেম কেম্পেইন]] | ২০২৫ |- | ২ | [[:bn:ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া-নেপালি-বাংলা_আন্তঃউইকি_সহযোগিতামূলক_সম্পাদনা_মেলা_২০২৫|অসমীয়া-নেপালি-বাংলা আন্তঃউইকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা]] | ২০২৫ |- | ৩ | [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৫|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন]] | ২০২৫ |- | ৪ | [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ_আৰু_লোকগাথা_এডিটাথন_২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন]] | ২০২৬ |- | ৫ | [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ — দ্বিতীয় পৰ্যায়]] | ২০২৬ |- | ৬ | [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiWomen_Rising WikiWomen Rising] | ২০২৬ |- | ৭ | https://w.wiki/KgwQ (ৱিকি লাভছ ইৰান, ২০২৬) | ২০২৬ |- |৮ |[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪]] |২০২৪ |- |৯ |[[:m:Kerala Culture Month 2026|কেৰালা সংস্কৃতি মাহ, ২০২৬]] |২০২৬ |} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়ান]] == মই সংযুক্ত থকা ৱিকিপিডিয়া প্ৰকল্পকেইটা == * [[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]] * [[ৱিকিউৎস]] * [[ৱিকিউদ্ধৃতি]] * [[ৱিকিমিডিয়া কমন্স]] * [[ৱিকিতথ্য]] == যোগাযোগ == মোৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত বাৰ্তা ৰাখিব পাৰে। [[User talk:নৰুনা বৰুৱা|✉️ মোক বাৰ্তা পঠিয়াওক]] <center> ''এই সদস্যপৃষ্ঠাখন ৱিকিমিডিয়া প্ৰকল্পত মোৰ অৱদান আৰু আগ্ৰহৰ এক সংক্ষিপ্ত পৰিচয়।'' </center> s7dadrrylx5fgvy2iupl84t14flwq7h 0 121970 629899 602731 2026-08-22T16:15:33Z ~2026-46024-61 51312 629899 wikitext text/x-wiki ```wiki {{Infobox Hindu temple | name = সাঁৱৰীয়া জী মন্দিৰ, মাণ্ডফিয়া | governing_body = ৰাজস্থান চৰকাৰ | locale = সাঁৱৰীয়া জী – মাণ্ডফিয়া | district = [[চিত্তোৰগড় জিলা]] | state = [[ৰাজস্থান]] | province = ভাদেছৰ তহচিল | coordinates = {{coord|24.66|N|74.40|E|type:landmark|display=inline,title}} | website = [https://sanwariya.org/ sanwariya.org] (ভক্তসকলে সৃষ্টি আৰু পৰিচালনা কৰা অনানুষ্ঠানিক ৱেবছাইট); [https://shrisanwariyaseth.org/ shrisanwariyaseth.org] (আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইট; বৰ্তমান নিষ্ক্ৰিয়) | image = Sanwaliaji3.JPG | native_name = সাঁৱৰীয়া শেঠ }} '''সাঁৱৰীয়া জী মন্দিৰ''' হৈছে ভাৰতৰ [[ৰাজস্থান]] ৰাজ্যৰ [[চিত্তোৰগড় জিলা]]ত অৱস্থিত এখন উল্লেখযোগ্য [[হিন্দু মন্দিৰ]]। এই মন্দিৰটো [[কৃষ্ণ]] দেৱতাক উৎসৰ্গিত আৰু '''শ্ৰী সাঁৱৰীয়া শেঠ''' বা '''সাঁৱৰীয়া শেঠ মন্দিৰ''' নামেৰে ব্যাপকভাৱে পৰিচিত। এই মন্দিৰটো ৰাজস্থানৰ চিত্তোৰগড় জিলাৰ ভাদেছৰ তহচিলৰ [[মাণ্ডফিয়া]]ত অৱস্থিত। ৰাজস্থান, [[মধ্য প্ৰদেশ]], [[গুজৰাট]] আৰু ভাৰতৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ ভক্তসকলৰ বাবে এই মন্দিৰটো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ তীৰ্থস্থান।<ref>{{Cite web |url=https://hindi.news18.com/photogallery/rajasthan/chittorgarh-sanwaliya-seth-temple-god-is-a-business-partner-here-know-what-is-the-whole-history-rjsr-3581030.html |title=ৰাজস্থানৰ সাঁৱৰীয়া শেঠ মন্দিৰ: ইয়াত ভগৱান ব্যৱসায়িক অংশীদাৰ |website=News18 Hindi |language=hi-IN |access-date=2021-11-28 }}{{Dead link|date=May 2026|bot=InternetArchiveBot}}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.herzindagi.com/hindi/diary/sanwariya-seth-mandir-chittorgarh-story-article-299517 |title=সাঁৱৰীয়া শেঠ মন্দিৰ, চিত্তোৰগড়: এক আশ্চৰ্যজনক কাহিনী |website=HerZindagi |language=hi |access-date=2021-11-28 }}</ref> ভক্তসকলে সৃষ্টি কৰা [https://sanwariya.org/ sanwariya.org] ৱেবছাইটটোত মন্দিৰটোৰ বিষয়ে তথ্য, পৰম্পৰা, ধৰ্মীয় কাৰ্যকলাপ আৰু ভক্তসকলৰ বাবে অন্যান্য প্ৰয়োজনীয় তথ্য প্ৰদান কৰা হয়। এইটো '''ভক্তসকলে সৃষ্টি আৰু পৰিচালনা কৰা এটা অনানুষ্ঠানিক ৱেবছাইট''' আৰু ইয়াৰ মন্দিৰ প্ৰশাসনৰ সৈতে কোনো আনুষ্ঠানিক সম্পৰ্ক নাই। == কিংবদন্তি == স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি, প্ৰায় ১৮৪০ চনত '''ভোলাৰাম''' নামৰ এজন গোৱালোৱে সপোনত বাগুণ্ড গাঁৱৰ ''ছাপ্পৰ''ত মাটিৰ তলত পুতি থোৱা তিনিটা ঐশ্বৰিক মূৰ্তি দেখিছিল। সপোনটোৰ পিছত সেই স্থানত খনন কৰা হয় আৰু সপোনত বৰ্ণনা কৰা স্থানতেই তিনিটা সুন্দৰ [[কৃষ্ণ]]ৰ মূৰ্তি উদ্ধাৰ কৰা হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। ইয়াৰে এটা মূৰ্তি '''মাণ্ডফিয়া'''ত, আনটো '''ভাদছোড়া''' (ভাদছোণ্ডা)ত আৰু তৃতীয়টো মূৰ্তি যি স্থানত উদ্ধাৰ হৈছিল, সেই '''বাগুণ্ড গাঁও'''ৰ একে স্থানতে স্থাপন কৰা হয়। পিছলৈ তিনিওটা স্থানতে মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। এই তিনিওটা মন্দিৰ ইটোৱে সিটোৰ যথেষ্ট ওচৰত অৱস্থিত আৰু প্ৰায় ৫ কিলোমিটাৰৰ ভিতৰত বিস্তৃত।<ref>{{Cite web |url=https://www.patrika.com/jaipur-news/visit-this-krishna-temple-in-rajasthan-on-janmashtami-every-devotee-becomes-a-rich-man-here-18930742 |title=ৰাজস্থানৰ সাঁৱৰীয়া শেঠ মন্দিৰ: ইয়াত প্ৰতিজন ভক্ত ধনী হয় |website=Patrika |language=hi |access-date=2021-11-28 }}</ref> == মুখ্য মন্দিৰ == কিংবদন্তিৰ সৈতে জড়িত তিনিটা মন্দিৰৰ ভিতৰত '''মাণ্ডফিয়া'''ৰ মন্দিৰটোক মুখ্য তীৰ্থস্থান হিচাপে গণ্য কৰা হয় আৰু ই জনপ্ৰিয়ভাৱে '''সাঁৱৰীয়া জী ধাম''' নামেৰে পৰিচিত। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে সাঁৱৰীয়াৰ বাসস্থান। এই মন্দিৰলৈ বিশেষকৈ ৰাজস্থান, মধ্য প্ৰদেশ আৰু গুজৰাটৰ পৰা বৃহৎ সংখ্যক ভক্ত আহে। ভক্তসকলে বছৰজুৰি মন্দিৰটোলৈ আহি ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু পূজা-অৰ্চনাত অংশগ্ৰহণ কৰে। মন্দিৰটো ভক্তসকলে '''সাঁৱৰীয়া শেঠক ব্যৱসায়িক অংশীদাৰ হিচাপে গণ্য কৰা''' বিশ্বাসৰ সৈতেও ব্যাপকভাৱে জড়িত। এই বিশ্বাসে বিশেষকৈ ব্যৱসায়ী আৰু বণিক সমাজৰ মাজত মন্দিৰটোৰ এক স্বতন্ত্ৰ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে।<ref>{{Cite web |url=https://hindi.news18.com/photogallery/madhya-pradesh/opium-smugglers-here-make-the-sanwariya-seth-god-a-business-partner-offering-black-gold-in-donations-an-interesting-reason-7901053-page-6.html |title=ইয়াত ভগৱানক ব্যৱসায়িক অংশীদাৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়: ইয়াৰ আকৰ্ষণীয় কাৰণ |website=News18 Hindi |language=hi-IN |access-date=2021-11-28 }}{{Dead link|date=May 2026|bot=InternetArchiveBot}}</ref> == অৱস্থান == সাঁৱৰীয়া জী মন্দিৰ ৰাজস্থানৰ চিত্তোৰগড় জিলাৰ ভাদেছৰ তহচিলৰ মাণ্ডফিয়াত অৱস্থিত। মন্দিৰটো '''চিত্তোৰগড় ৰে'ল ষ্টেচনৰ পৰা প্ৰায় ৪১ কিলোমিটাৰ''' আৰু '''মহাৰাণা প্ৰতাপ বিমানবন্দৰ (ডাবোক বিমানবন্দৰ), উদয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ৬৫ কিলোমিটাৰ''' দূৰত অৱস্থিত।<ref>{{Cite web |url=https://m.patrika.com/chittorgarh-news/sanwaliya-seth-temple-chittorgarh-rajasthan-2398436/ |title=ৰাজস্থানৰ সেই আশ্চৰ্যজনক মন্দিৰ য'ত মানুহে আগবঢ়োৱাতকৈ বহু গুণ বেছি লাভ কৰে |last=Dinesh |website=Patrika |language=hi |access-date=2021-11-28 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.herzindagi.com/hindi/diary/sanwariya-seth-mandir-chittorgarh-story-article-299517 |title=সাঁৱৰীয়া শেঠ মন্দিৰ, চিত্তোৰগড়: এক আশ্চৰ্যজনক কাহিনী |website=HerZindagi |language=hi |access-date=2021-11-28 }}</ref> এই মন্দিৰটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বৈষ্ণৱ তীৰ্থস্থান হিচাপে গণ্য কৰা হয় আৰু ৰাজস্থানৰ [[বৈষ্ণৱ ধৰ্ম|বৈষ্ণৱ]] পৰম্পৰাৰ অনুগামীসকলৰ বাবে [[নাথদ্বাৰা]]ৰ পিছত অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ধৰ্মীয় স্থান হিচাপে প্ৰায়ে বৰ্ণনা কৰা হয়। == ৱেবছাইট == * '''[https://sanwariya.org/ Sanwariya.org]''' — '''ভক্তসকলে সৃষ্টি আৰু পৰিচালনা কৰা এটা অনানুষ্ঠানিক ৱেবছাইট''', য'ত শ্ৰী সাঁৱৰীয়া শেঠ মন্দিৰ, মাণ্ডফিয়াৰ বিষয়ে তথ্য আৰু বিভিন্ন সমল প্ৰদান কৰা হয়। * [https://shrisanwariyaseth.org/ শ্ৰী সাঁৱৰীয়া শেঠ মন্দিৰৰ আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইট] — মন্দিৰ প্ৰশাসনৰ আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইট; বৰ্তমান নিষ্ক্ৰিয়। * [https://web.archive.org/web/20250523145939/https://shrisanwariyaseth.org/ সংৰক্ষিত আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইট] — ২৩ মে' ২০২৫ তাৰিখে সংৰক্ষণ কৰা আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইটৰ সংস্কৰণ। == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[Category:ৰাজস্থানৰ হিন্দু মন্দিৰ]] [[Category:চিত্তোৰগড় জিলাৰ মন্দিৰ]] [[Category:কৃষ্ণ মন্দিৰ]] ``` 4cdryho4bn1cc2ppykqmvu831t0yey8 0 124295 629863 531204 2026-08-22T13:12:09Z EmausBot 1983 [[জাক দেৰিদা]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 629863 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[জাক দেৰিদা]] t6mqoyu3ipbdo2x70e67j570xuwzjh8 0 131990 629928 582392 2026-08-22T18:22:45Z Pranamikaadhikary 27435 /* বিশেষ খাদ্য */ 629928 wikitext text/x-wiki [[File:Keddaso - Festival of worshipping Mother Earth.jpg|thumb|কেদ্দাসো – পৃথিৱী মাতৃক পূজাৰ উৎসৱ]] '''কেদ্দাছো''', ''কেদ্দাসোৱে বা কেদ্দাছা'' বা ''ভূমি পুজে'' বুলিও বানান কৰে, দক্ষিণ ভাৰতৰ তুলুনাডু অঞ্চলত "পৃথিৱী মাতৃ পূজাৰ উৎসৱ" বুলি জনপ্ৰিয়ভাৱে জনা যায়।<ref>{{Cite news |date=2013-02-06 |title=Worshipping mother earth through 'keddaso' |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/worshipping-mother-earth-through-keddaso/article4385543.ece |access-date=2022-05-12 |issn=0971-751X}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=ಭೂಮಿ ತಾಯಿ ರಜಸ್ವಲೆಯಾಗುವ ಹಬ್ಬ 'ಕೆಡ್ಡಸ' |url=https://www.kannadaprabha.com/astrology/2016/feb/10/keddasa-festival-of-worshipping-mother-earth-268465.html |access-date=2022-05-12 |website=Kannadaprabha |date=10 February 2016 |language=kn}}</ref> পৃথিৱী মাতৃ (ভূমি দেৱী) ঋতুস্ৰাৱ হয় আৰু তুলুনাডুত ‘কেদ্দাছা’ৰ নামত এই দিনটো সামগ্ৰিকভাৱে পালন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=R |first=Jaya Gomathi Mirra |title=Holy and Sinful: A Great Dichotomy |url=https://nsoj.in/stories/holy-and-sinful-a-great-dichotomy |access-date=2022-05-12 |website=nsoj.in |language=en |quote=Heeding puberty and menstruation as a period of restful seclusion, celebration and sanctity steeped in Indian culture is evident in the Ambubachi festival, and similar traditions throughout the nation, including Keddasa (annual Tulu festival centred on providing three days rest to Mother earth) |archive-date=6 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220706141858/https://www.nsoj.in/stories/holy-and-sinful-a-great-dichotomy |url-status=dead |archivedate=2022-07-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220706141858/https://www.nsoj.in/stories/holy-and-sinful-a-great-dichotomy |deadurl=yes }}</ref> টুলু মাহ পনি (গ্ৰেগ’ৰিয়ান মাহ ফেব্ৰুৱাৰী)ৰ সামৰণি দিনত পালন কৰা এইটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চাৰিদিনীয়া প্ৰজনন পূজা। এই উৎসৱে সেই অঞ্চলত বাস কৰা লোকসকলৰ পৰিৱেশ সজাগতা দেখুৱাইছে।<ref>Tulunadina Sasya Janapada by B Shivarama Shetty, Ph.D., Mangaluru University, 1992, p. 163.</ref> ==পৰম্পৰা== [[File:KEDDASA - ನನ್ಯೇರಿ.jpg|thumb|কুডু আৰি (নান্যেৰি)]] কেদ্দাছো সাধাৰণতে ফেব্ৰুৱাৰী মাহত পৰে আৰু তিনিদিন ধৰি কেদ্দাছা, নাডু কেদ্দাছা আৰু কাদে কেদ্দাছা নামেৰে উদ্‌যাপন কৰা হয়। এই অঞ্চলৰ শীতকালত এই উদ্‌যাপন কৰা হয়, য'ত ইয়াৰ বিশ্বাস যে ভূমি দেৱী ঋতুস্ৰাৱ হয় আৰু খেতিৰ বাবে উৰ্বৰ হৈ পৰে। তিনিদিন ধৰি দেৱীয়ে অশৌচ কৰি বিশ্ৰাম লয়। এই অঞ্চলৰ মানুহে কোনো খেতিৰ কাম নকৰে যাতে পৃথিৱী মাতৃৰ সৈতেও একে মাতৃক জিৰণি দিয়ে।<ref>{{Cite web |title=ಕೆಡ್ಡಸ ತುಳುವೆರೆನ ನಾಡ ಪರ್ಬೊ ಆವೊಡು |url=https://vijaykarnataka.com/lavalavk/languages/tulu/-/articleshow/46265449.cms |access-date=2022-05-12 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref>জনবিশ্বাস অনুসৰি মহিলাসকলে ঋতুস্ৰাৱ হোৱাৰ দৰে, যিটো উৰ্বৰতাৰ লক্ষণ, তেনেকৈয়ে পৃথিৱী মাতৃকো ঋতুস্ৰাৱ হয়। গতিকে এই উৎসৱৰ তিনিওটা দিনকে পৃথিৱী মাতৃৰ ঋতুস্ৰাৱ বুলি ধৰা হয়। উৎসৱৰ সময়ত সকলো কৃষি কাম-কাজ বন্ধ হৈ থাকে। হিন্দু ঘৰত যেনেকৈ ঋতুস্ৰাৱী মহিলাসকল নিৰ্জন হৈ থাকে আৰু একো স্পৰ্শও নকৰে আৰু সম্পূৰ্ণ বিশ্ৰাম দিয়া হয়, ঠিক তেনেকৈয়ে পৃথিৱী মাতৃকো তিনিদিন সম্পূৰ্ণ বিশ্ৰাম দিয়া হয় যাৰ বাবে সকলো কৃষি কাৰ্য বন্ধ কৰা হয়। কাদে কেদ্দাছাৰ সময়ত পৰিয়ালৰ এগৰাকী বৃদ্ধা ভদ্ৰমহিলাই এই অনুষ্ঠানটো কৰে, য'ত তেওঁ সাৰ্নাদ্দে বনায়; তুলুনাদৰ অনন্য খাদ্য আৰু তুলাছি কাটেৰ সন্মুখত প্লেট কৰে। ৰাতিপুৱাই তাই সাৰ পাই তুলসী কট্টেৰ চাৰিওফালে গৰুৰ গোবৰ (আম্বি) দি লেম্প জ্বলাই দিয়ে। তাৰ লগতে তাই কুমকুম, শিকাকাইক কট্টেৰ সন্মুখত ৰাখে। তেওঁ গা ধুবলৈ যোৱাৰ আগতে, পৃথিৱী মাতৃক তেল দি থকাৰ প্ৰতীক হিচাপে মাটিত নাৰিকল তেল ঢালি দিয়ে।<ref>Tulunadina Sasya Janapada by B Shivarama Shetty, Ph.D., Mangaluru University, 1992, p. 170.</ref> [[File:Keddaso - Festival of worshipping Mother Earth (61).jpg|thumb|কেদ্দাছো পৰম্পৰা]] মাটি মাতৃয়ে শিকাকাইৰে গা ধোৱে বুলি কৰা বিশ্বাসৰ ভিত্তিত শিকাকাই ৰখা হয়। গা-ধোৱাৰ পিছত তেওঁ ঘূৰি আহে; কুমকুম ৰাখে আৰু কলৰ পাতত ৰখা সাৰ্নাদ্দেক লৈ যায়। ==বিশেষ খাদ্য== কেদ্দাছাৰ সময়ত আৰু এটা প্ৰথা প্ৰচলিত আছিল ঘোঁৰাৰ চকা, সেউজীয়া চকা, শুকান নাৰিকল, চাউল আৰু বাদামৰ দৰে মচুৰ দাইল যাক কুডু আৰি বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite web | url=http://kannada.readoo.in/2015/03/keddasa-ritual-of-tulunadu |title = ತುಳುನಾಡ ಕೆಡ್ಡಸ. - ಭೂಮಿ ಋತುಮತಿಯಾಗುವುದು|date = 2 March 2015}}</ref> সকলোবোৰ পোৰা হয় আৰু সকলোকে দিয়া হয়। কাৰণ শীতকালত শৰীৰত বহুত প্ৰটিন আৰু তেলৰ প্ৰয়োজন হয়। এই মচুৰ দাইলবোৰে কামৰ অৱস্থাত শৰীৰক অক্ষত অৱস্থাত ৰখাত সহায় কৰিব। ==চিকাৰ কৰা== গাঁৱৰ আৰাছুসকলে গাঁৱৰ মানুহৰ সৈতে বন্টে (চিকাৰ)ৰ বাবে গৈছিল।<ref>{{Cite web |title=ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕೆಡ್ಡಸ ಆಚರಣೆ {{!}} Kulal World |url=http://kulalworld.com/%E0%B2%A4%E0%B3%81%E0%B2%B3%E0%B3%81%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%A8%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B2%BF-%E0%B2%95%E0%B3%86%E0%B2%A1%E0%B3%8D%E0%B2%A1%E0%B2%B8-%E0%B2%86%E0%B2%9A%E0%B2%B0/ |access-date=2022-05-12 |website=kulalworld.com }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এইটো এক প্ৰকাৰে কৃষি কামত অশান্তি দিয়া জীৱ-জন্তুৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ লগতে মনোৰঞ্জনৰ বাবেও আছিল। খেতিৰ পৰা বিৰতি পাবলৈ তুলুভাছে কেদ্দাছাৰ সময়ত চিকাৰ কৰাৰ অভ্যাস গঢ়ি তুলিছিল।<ref name=":0" /><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=MYGEWEgXNZM&feature=youtu.be |title=Keddasa |date=27 November 2020 |language=tcy}}</ref> পৰম্পৰাগতভাৱে ভূত কোলা কৰা নালিকে সম্প্ৰদায়ে ঘৰৰ প্ৰতিজন সদস্যক নিজৰ নিজৰ আজালু গাঁও অনুসৰি ভ্ৰমণ কৰি আমন্ত্ৰণ জনায় আৰু কেদ্দাছা বন্টে (চিকাৰ)ৰ আহ্বান জনায়।<ref>{{Cite web |title=Mangalore: Keddasa, Tulunadu's Rich Tradition to Venerate Mother Earth Celebrated |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=72226 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014013941/http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=72226 |archive-date=14 October 2012 |access-date=13 February 2010 |website=[[Daijiworld]]}}</ref> পৰিয়ালৰ জ্যেষ্ঠ ভদ্ৰমহিলাই ডাঙৰ নাৰিকল, ভাল পৰিমাণৰ চাউল, এৰিকানাট, সুমথিৰা পাত, মৰিচা, হালধি, পিয়াঁজ, অমিতা আৰু অন্যান্য উপাদান আগবঢ়ায় যিবোৰ চিকাৰ কৰা চিকাৰৰ তৰকাৰী বনাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংস্কৃতি]] 7bni2qim6g2tvfvmrlknbqkgr7dbi7n 4 135147 629998 607485 2026-08-23T10:15:22Z JyotiPN 22102 629998 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{WAM |header= ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]] |subheader = '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। <u>ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰবন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰবন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।</u> ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। '''সময়সীমা''': <mark>''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''</mark> |body = == পটভূমি == '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধসমূহৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।''' == লক্ষ্যসমূহ == *'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰা।''' * আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা। * ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰবন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা। * ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।) * তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰবন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা। * যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰবন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা। * শ্ৰেণীবিহীন প্ৰবন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা। * ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা। ==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা== * সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব। * সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত <nowiki>{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}</nowiki> সাঁচ লগাই প্ৰবন্ধটো সাঁচি ল'ব। * এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব। * এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব। ==পুৰস্কাৰ== # প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব। # আটাইতকৈ বেছি প্ৰবন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। ==সহায়== * দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব। ==আয়োজক== * [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] * [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]] ===সমন্বয়ক=== * [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]] == অংশগ্ৰহণ == === অংশগ্ৰহণ কৰক === <div style="text-align:center; "> [[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}} === প্ৰবন্ধ জমা কৰক === (নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰবন্ধ যোগ কৰক) <div style="text-align:center; "> [[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}} ---- * [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ৰ প্ৰবন্ধসমূহ'']] ---- |footer= প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে। ==খতিয়ান== যোৱা ১৫ মাৰ্চৰপৰা ১৫ মে’লৈ অসমীয়া ৱিকিপৰিয়ালৰ সদস্য [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]] আৰু [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱাৰ]] তত্ত্বাৱধানত তথা [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথৰ]] সহযোগিতাত অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬]] শীৰ্ষক এমহীয়া সম্পাদনা মেলাখনি সফলভাৱে অনুষ্ঠিত হৈ যায়। এই মেলাত ৯ গৰাকী ৱিকি সদস্যই অংশগ্ৰহণ কৰি [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]] ত লিখা মুঠ ৫২০টা এছীয় বিষয়ক প্ৰৱন্ধ তালিকাৰপৰা '''১২০ টা''' অনুন্নত প্ৰৱন্ধ সংশোধন, বিস্তাৰ তথা পুৰ্ণনিৰ্মাণ কৰে। সদস্যসকলৰ এমাহজোৰা এই আন্তৰিক প্ৰচেষ্টাৰ বাবে ধন্যবাদৰ চিন স্বৰূপে সমন্বয়ক [[:m:User:JyotiPN|JyotiPN]]য়ে ১০টাতকৈ অধিক প্ৰৱন্ধ বিস্তাৰিত কৰা ৫ গৰাকী সদস্যক এটিকৈ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰে। এই সম্পাদনামেলাত ভাগ লৈ অৱদান আগবঢ়োৱা [https://as.wikipedia.org/wiki/ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া_এছিয়ান_মাহ_দ্বিতীয়_পৰ্যায়,_২০২৬/প্ৰবন্ধসমূহ সদস্যসকল] ক্ৰমে; # [[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]] - মুঠ ৩০টা প্ৰৱন্ধ # [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]] - মুঠ ২৫টা প্ৰৱন্ধ # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] - মুঠ ১৮টা প্ৰৱন্ধ # [[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]] - মুঠ ১৫টা প্ৰৱন্ধ # [[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]] - মুঠ ১৩টা প্ৰৱন্ধ # [[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] - মুঠ ৮টা প্ৰৱন্ধ # [[:m:User:JyotiPN|JyotiPN]] - মুঠ ৭টা প্ৰৱন্ধ # [[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]] - মুঠ ২টা প্ৰৱন্ধ # [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] - মুঠ ২টা প্ৰৱন্ধ }} {{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] q0vu3nh4ndvznm9lkqw0xstasssasoi 0 138993 629865 628884 2026-08-22T13:12:29Z EmausBot 1983 [[পোলেণ্ড আৰু ইউক্ৰেইনৰ কাৰ্পেথিয়ান অঞ্চলৰ কাঠৰ গীৰ্জাসমুহ]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 629865 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[পোলেণ্ড আৰু ইউক্ৰেইনৰ কাৰ্পেথিয়ান অঞ্চলৰ কাঠৰ গীৰ্জাসমুহ]] cd2c2xolpw1zfbjd9m0qj0sp4ky1gjf 0 139074 629879 629771 2026-08-22T15:33:27Z Pranamikaadhikary 27435 /* ভাৰত */ 629879 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)[38] – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰ দ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"[39] ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্র)[40] কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।[40] ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।[41] ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।[42][43] এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,[44] আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।[45] ==তথ্যসূত্ৰ== 86gfikbj5zyjhxx5v9w3xz8s31r1fib 629880 629879 2026-08-22T15:36:41Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629880 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== qbwsxxrbc32n9rbpqmk1jro31c99eci 629881 629880 2026-08-22T15:37:53Z Pranamikaadhikary 27435 /* ভাৰত */ 629881 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== ==তথ্যসূত্ৰ== 2unvsckp95c292xz6w46wq0f87i8x5v 629882 629881 2026-08-22T15:46:01Z Pranamikaadhikary 27435 /* হিন্দ/হিন্দুস্তান */ 629882 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰ পৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> ==তথ্যসূত্ৰ== cmvat7ddve8fu7x17kq8wttefqhf62b 629883 629882 2026-08-22T15:49:17Z Pranamikaadhikary 27435 /* হিন্দ/হিন্দুস্তান */ 629883 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰ পৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} ==তথ্যসূত্ৰ== 2aqt8biz9h5jpm78n9pmu8xt948njfv 629891 629883 2026-08-22T15:55:36Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629891 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।[49] এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।[৫০][৫১] মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== 4prg6lmk5fonp17t5gdwbqskf47qnob 629894 629891 2026-08-22T15:56:54Z Pranamikaadhikary 27435 /* হিন্দ/হিন্দুস্তান */ 629894 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।[49] এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।[৫০][৫১] মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== n41fhbma16c1waru0jobnxayozjyf1x 629896 629894 2026-08-22T15:58:03Z Pranamikaadhikary 27435 /* হিন্দ/হিন্দুস্তান */ 629896 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== isskevl02bivek1dxzfdgwtirbo1el8 629915 629896 2026-08-22T18:00:38Z Pranamikaadhikary 27435 /* হিন্দ/হিন্দুস্তান */ 629915 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==জম্বুদ্বীপ== ==তথ্যসূত্ৰ== mkkb09kg28gtl3mfj38mjphnfx9hyp2 629916 629915 2026-08-22T18:03:11Z Pranamikaadhikary 27435 /* জম্বুদ্বীপ */ 629916 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==জম্বুদ্বীপ== [[File:Jambudiipasi.jpg|thumb|The name ''Jambudīpasi'' for "India" ([[Brahmi script]]) in the Sahasram [[Minor Rock Edict]] of [[Ashoka]], circa 250 BCE.<ref>{{cite book |title=Inscriptions of Asoka. New Edition by E. Hultzsch |date=1925 |pages=169–171 |url=https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n345 |language=sa}}</ref>]] জম্বুদ্বীপ ([[সংস্কৃত]]: जम्बुद्वीपम्) ভাৰত শব্দটো ব্যাপক হোৱাৰ আগতেই প্ৰাচীন শাস্ত্ৰত ভাৰতৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই হয়তো দ্বীপসম ভাৰতৰ পৰোক্ষ উল্লেখ হ’ব পাৰে। ম্যানমাৰত ইয়াক "জাবুদিপা" বুলি কোৱা হৈছিল।[54] ইংৰাজী শব্দ "ভাৰত" প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বহু দেশত ভাৰতৰ বাবে ব্যুৎপত্তি জাম্বু দ্বীপ ঐতিহাসিক শব্দ আছিল। এই বিকল্প নামটো ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বৰ্ণনাৰ বাবে এতিয়াও মাজে মাজে থাইলেণ্ড, মালয়েছিয়া, জাভা আৰু বালিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে ই সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশকো বুজাব পাৰে। ইয়াক মৌৰ্য সম্ৰাট অশোকে নিজৰ শিলালিপিত নিজৰ ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== bhq2ino8cj0fsphmnzn8bxmbtu84ejb 629917 629916 2026-08-22T18:03:42Z Pranamikaadhikary 27435 /* জম্বুদ্বীপ */ 629917 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==জম্বুদ্বীপ== [[File:Jambudiipasi.jpg|thumb|The name ''Jambudīpasi'' for "India" ([[Brahmi script]]) in the Sahasram [[Minor Rock Edict]] of [[Ashoka]], circa 250 BCE.<ref>{{cite book |title=Inscriptions of Asoka. New Edition by E. Hultzsch |date=1925 |pages=169–171 |url=https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n345 |language=sa}}</ref>]] জম্বুদ্বীপ ([[সংস্কৃত]]: जम्बुद्वीपम्) ভাৰত শব্দটো ব্যাপক হোৱাৰ আগতেই প্ৰাচীন শাস্ত্ৰত ভাৰতৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই হয়তো দ্বীপসম ভাৰতৰ পৰোক্ষ উল্লেখ হ’ব পাৰে। ম্যানমাৰত ইয়াক "জাবুদিপা" বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name=bh-29>Hudson 2004: 29</ref> ইংৰাজী শব্দ "ভাৰত" প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বহু দেশত ভাৰতৰ বাবে ব্যুৎপত্তি জাম্বু দ্বীপ ঐতিহাসিক শব্দ আছিল। এই বিকল্প নামটো ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বৰ্ণনাৰ বাবে এতিয়াও মাজে মাজে থাইলেণ্ড, মালয়েছিয়া, জাভা আৰু বালিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে ই সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশকো বুজাব পাৰে। ইয়াক মৌৰ্য সম্ৰাট অশোকে নিজৰ শিলালিপিত নিজৰ ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== 9mxejbl1orf3xsdsm2htyqs4ax6tjyq 629918 629917 2026-08-22T18:08:35Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629918 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==জম্বুদ্বীপ== [[File:Jambudiipasi.jpg|thumb|The name ''Jambudīpasi'' for "India" ([[Brahmi script]]) in the Sahasram [[Minor Rock Edict]] of [[Ashoka]], circa 250 BCE.<ref>{{cite book |title=Inscriptions of Asoka. New Edition by E. Hultzsch |date=1925 |pages=169–171 |url=https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n345 |language=sa}}</ref>]] জম্বুদ্বীপ ([[সংস্কৃত]]: जम्बुद्वीपम्) ভাৰত শব্দটো ব্যাপক হোৱাৰ আগতেই প্ৰাচীন শাস্ত্ৰত ভাৰতৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই হয়তো দ্বীপসম ভাৰতৰ পৰোক্ষ উল্লেখ হ’ব পাৰে। ম্যানমাৰত ইয়াক "জাবুদিপা" বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name=bh-29>Hudson 2004: 29</ref> ইংৰাজী শব্দ "ভাৰত" প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বহু দেশত ভাৰতৰ বাবে ব্যুৎপত্তি জাম্বু দ্বীপ ঐতিহাসিক শব্দ আছিল। এই বিকল্প নামটো ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বৰ্ণনাৰ বাবে এতিয়াও মাজে মাজে থাইলেণ্ড, মালয়েছিয়া, জাভা আৰু বালিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে ই সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশকো বুজাব পাৰে। ইয়াক মৌৰ্য সম্ৰাট অশোকে নিজৰ শিলালিপিত নিজৰ ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==গ্যাগৰ আৰু ফাগ্যুল== গ্যাগৰ ("বগা বিস্তৃতি") আৰু ফাগ্যুল দুয়োটা ভাৰতৰ তিব্বতী নাম। প্ৰাচীন তিব্বতী বৌদ্ধ লেখক আৰু তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ভাৰতৰ বাবে দক্ষিণে গ্যাগৰ বা গ্যাগৰ আৰু মধ্যদেশ (মধ্যদেশ বা পৱিত্ৰ কেন্দ্ৰ) নৃতাত্ত্বিক ৰেফাৰেণ্ট ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অন্ততঃ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰপৰাই কেইবাজনো প্ৰভাৱশালী খিলঞ্জীয়া তিব্বতী লামা আৰু লেখকে ভাৰতক ফাগ্যুল বুলি উল্লেখ কৰিছিল, যাৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ ফাগছ ইউল, অৰ্থাৎ আৰ্যৰ ভূমি, তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মত বৌদ্ধ শিক্ষাৰ উৎস হিচাপে গণ্য কৰা সম্ভ্ৰান্ত বা আধ্যাত্মিকভাৱে জ্ঞানপ্ৰাপ্ত লোকসকলক বুজাইছে।[55] তিব্বতী পণ্ডিত গেণ্ডুন চোপেলে ব্যাখ্যা কৰিছে যে, তিব্বতী গ্যাগৰ শব্দ সংস্কৃত বিহাৰ (বৌদ্ধ মঠ)ৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু প্ৰাচীন তিব্বতীসকলে গেইছাৰ শব্দটো মূলতঃ কুৰু (বৰ্তমান হাৰিয়ানা)ৰপৰা মগধ (বৌদ্ধ বিহাৰ)লৈকে উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰত অঞ্চলত প্ৰয়োগ কৰিছিল।[56] খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০-৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা প্ৰায় ৬০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত বিকশিত হোৱা ৰজা গেছাৰৰ মহাকাব্যত ভাৰতক "গ্যাগৰ: বৌদ্ধ মতবাদৰ ৰাজ্য", "গ্যাগৰ: অৰু চিকিৎসাৰ ৰাজ্য" (আয়ুৰ্বেদ), "গ্যাগৰ: মুকুতাৰ ৰাজ্য", আৰু "গ্যাগৰ: সোণালী ফুলৰ ৰাজ্য" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।[57] প্ৰায়ে নিৰ্বাসিত তিব্বতী চৰকাৰ বুলি কোৱা কেন্দ্ৰীয় তিব্বতী প্ৰশাসনে দৃঢ়তাৰে কয় যে "তিব্বত ভূগোল, ইতিহাস, সংস্কৃতিৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সৈতে অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে তিব্বতীসকলে ভাৰতক 'গ্যাগৰ ফাগপায় ইউল' বা 'ভাৰত আৰ্যৰ ভূমি' বুলি কয়।" [[দালাই লামা]]ই ভাৰতক তিব্বতৰ গুৰু আৰু তিব্বতক ইয়াৰ চেলা (শিষ্য) বুলি অভিহিত কৰিছে, নিজকে ‘ভাৰতৰ পুত্ৰ’ আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ প্ৰকৃত অনুগামী বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁ নালন্দা পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভাৰতৰ প্ৰাচীন প্ৰজ্ঞাৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ পোষকতা অব্যাহত ৰাখিছে।" [58] ==তথ্যসূত্ৰ== 57rzxbjtl5gafctpnioijtn1bb5ajvh 629921 629918 2026-08-22T18:11:43Z Pranamikaadhikary 27435 /* গ্যাগৰ আৰু ফাগ্যুল */ 629921 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==জম্বুদ্বীপ== [[File:Jambudiipasi.jpg|thumb|The name ''Jambudīpasi'' for "India" ([[Brahmi script]]) in the Sahasram [[Minor Rock Edict]] of [[Ashoka]], circa 250 BCE.<ref>{{cite book |title=Inscriptions of Asoka. New Edition by E. Hultzsch |date=1925 |pages=169–171 |url=https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n345 |language=sa}}</ref>]] জম্বুদ্বীপ ([[সংস্কৃত]]: जम्बुद्वीपम्) ভাৰত শব্দটো ব্যাপক হোৱাৰ আগতেই প্ৰাচীন শাস্ত্ৰত ভাৰতৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই হয়তো দ্বীপসম ভাৰতৰ পৰোক্ষ উল্লেখ হ’ব পাৰে। ম্যানমাৰত ইয়াক "জাবুদিপা" বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name=bh-29>Hudson 2004: 29</ref> ইংৰাজী শব্দ "ভাৰত" প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বহু দেশত ভাৰতৰ বাবে ব্যুৎপত্তি জাম্বু দ্বীপ ঐতিহাসিক শব্দ আছিল। এই বিকল্প নামটো ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বৰ্ণনাৰ বাবে এতিয়াও মাজে মাজে থাইলেণ্ড, মালয়েছিয়া, জাভা আৰু বালিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে ই সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশকো বুজাব পাৰে। ইয়াক মৌৰ্য সম্ৰাট অশোকে নিজৰ শিলালিপিত নিজৰ ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==গ্যাগৰ আৰু ফাগ্যুল== গ্যাগৰ ("বগা বিস্তৃতি") আৰু ফাগ্যুল দুয়োটা ভাৰতৰ তিব্বতী নাম। প্ৰাচীন তিব্বতী বৌদ্ধ লেখক আৰু তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ভাৰতৰ বাবে দক্ষিণে গ্যাগৰ বা গ্যাগৰ আৰু মধ্যদেশ (মধ্যদেশ বা পৱিত্ৰ কেন্দ্ৰ) নৃতাত্ত্বিক ৰেফাৰেণ্ট ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অন্ততঃ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰপৰাই কেইবাজনো প্ৰভাৱশালী খিলঞ্জীয়া তিব্বতী লামা আৰু লেখকে ভাৰতক ফাগ্যুল বুলি উল্লেখ কৰিছিল, যাৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ ফাগছ ইউল, অৰ্থাৎ আৰ্যৰ ভূমি, তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মত বৌদ্ধ শিক্ষাৰ উৎস হিচাপে গণ্য কৰা সম্ভ্ৰান্ত বা আধ্যাত্মিকভাৱে জ্ঞানপ্ৰাপ্ত লোকসকলক বুজাইছে।[55] তিব্বতী পণ্ডিত গেণ্ডুন চোপেলে ব্যাখ্যা কৰিছে যে, তিব্বতী গ্যাগৰ শব্দ সংস্কৃত বিহাৰ (বৌদ্ধ মঠ)ৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু প্ৰাচীন তিব্বতীসকলে গেইছাৰ শব্দটো মূলতঃ কুৰু (বৰ্তমান হাৰিয়ানা)ৰপৰা মগধ (বৌদ্ধ বিহাৰ)লৈকে উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰত অঞ্চলত প্ৰয়োগ কৰিছিল।[56] খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০-৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা প্ৰায় ৬০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত বিকশিত হোৱা ৰজা গেইছাৰৰ মহাকাব্যত ভাৰতক "গ্যাগৰ: বৌদ্ধ মতবাদৰ ৰাজ্য", "গ্যাগৰ: অৰু চিকিৎসাৰ ৰাজ্য" ([[আয়ুৰ্বেদ]]), "গ্যাগৰ: মুকুতাৰ ৰাজ্য", আৰু "গ্যাগৰ: সোণালী ফুলৰ ৰাজ্য" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।[57] প্ৰায়ে নিৰ্বাসিত তিব্বতী চৰকাৰ বুলি কোৱা কেন্দ্ৰীয় তিব্বতী প্ৰশাসনে দৃঢ়তাৰে কয় যে "তিব্বত [[ভূগোল]], [[ইতিহাস]], [[সংস্কৃতি]]ৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সৈতে অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে তিব্বতীসকলে ভাৰতক 'গ্যাগৰ ফাগপায় ইউল' বা 'ভাৰত আৰ্যৰ ভূমি' বুলি কয়।" [[দালাই লামা]]ই ভাৰতক তিব্বতৰ গুৰু আৰু তিব্বতক ইয়াৰ [[গুৰু-শিষ্য পৰম্পৰা| চেলা]] (শিষ্য) বুলি অভিহিত কৰিছে, নিজকে ‘ভাৰতৰ পুত্ৰ’ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰকৃত অনুগামী বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁ নালন্দা পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভাৰতৰ প্ৰাচীন প্ৰজ্ঞাৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ পোষকতা অব্যাহত ৰাখিছে।" [58] ==তথ্যসূত্ৰ== 24v27l99ht8s3qeoqk6dz1ctwprcfim 629922 629921 2026-08-22T18:14:09Z Pranamikaadhikary 27435 /* গ্যাগৰ আৰু ফাগ্যুল */ 629922 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==জম্বুদ্বীপ== [[File:Jambudiipasi.jpg|thumb|The name ''Jambudīpasi'' for "India" ([[Brahmi script]]) in the Sahasram [[Minor Rock Edict]] of [[Ashoka]], circa 250 BCE.<ref>{{cite book |title=Inscriptions of Asoka. New Edition by E. Hultzsch |date=1925 |pages=169–171 |url=https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n345 |language=sa}}</ref>]] জম্বুদ্বীপ ([[সংস্কৃত]]: जम्बुद्वीपम्) ভাৰত শব্দটো ব্যাপক হোৱাৰ আগতেই প্ৰাচীন শাস্ত্ৰত ভাৰতৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই হয়তো দ্বীপসম ভাৰতৰ পৰোক্ষ উল্লেখ হ’ব পাৰে। ম্যানমাৰত ইয়াক "জাবুদিপা" বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name=bh-29>Hudson 2004: 29</ref> ইংৰাজী শব্দ "ভাৰত" প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বহু দেশত ভাৰতৰ বাবে ব্যুৎপত্তি জাম্বু দ্বীপ ঐতিহাসিক শব্দ আছিল। এই বিকল্প নামটো ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বৰ্ণনাৰ বাবে এতিয়াও মাজে মাজে থাইলেণ্ড, মালয়েছিয়া, জাভা আৰু বালিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে ই সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশকো বুজাব পাৰে। ইয়াক মৌৰ্য সম্ৰাট অশোকে নিজৰ শিলালিপিত নিজৰ ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==গ্যাগৰ আৰু ফাগ্যুল== গ্যাগৰ ("বগা বিস্তৃতি") আৰু ফাগ্যুল দুয়োটা ভাৰতৰ তিব্বতী নাম। প্ৰাচীন তিব্বতী বৌদ্ধ লেখক আৰু তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ভাৰতৰ বাবে দক্ষিণে গ্যাগৰ বা গ্যাগৰ আৰু মধ্যদেশ (মধ্যদেশ বা পৱিত্ৰ কেন্দ্ৰ) নৃতাত্ত্বিক ৰেফাৰেণ্ট ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অন্ততঃ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰপৰাই কেইবাজনো প্ৰভাৱশালী খিলঞ্জীয়া তিব্বতী লামা আৰু লেখকে ভাৰতক ফাগ্যুল বুলি উল্লেখ কৰিছিল, যাৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ ফাগছ ইউল, অৰ্থাৎ আৰ্যৰ ভূমি, তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মত বৌদ্ধ শিক্ষাৰ উৎস হিচাপে গণ্য কৰা সম্ভ্ৰান্ত বা আধ্যাত্মিকভাৱে জ্ঞানপ্ৰাপ্ত লোকসকলক বুজাইছে।<ref name=tib1>Toni Huber, 2008, [https://books.google.com/books?id=SjzSpGf1eM0C&q=Gyagar The Holy Land Reborn: Pilgrimage and the Tibetan Reinvention], [[University of Chicago]] Press, p.74-80.</ref> তিব্বতী পণ্ডিত গেণ্ডুন চোপেলে ব্যাখ্যা কৰিছে যে, তিব্বতী গ্যাগৰ শব্দ সংস্কৃত বিহাৰ (বৌদ্ধ মঠ)ৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু প্ৰাচীন তিব্বতীসকলে গেইছাৰ শব্দটো মূলতঃ কুৰু (বৰ্তমান হাৰিয়ানা)ৰপৰা মগধ (বৌদ্ধ বিহাৰ)লৈকে উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰত অঞ্চলত প্ৰয়োগ কৰিছিল।<ref name=tib4>[[Gendün Chöphel|Gendun Chopel]] (translated by Thupten Jinpa and Donald S. Lopez Jr.), 2014, [https://books.google.com/books?id=XSZnAgAAQBAJ&q=Gyagar Grains of Gold: Tales of a Cosmopolitan Traveler], [[University of Chicago]] Press, p.73-74.</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০-৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা প্ৰায় ৬০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত বিকশিত হোৱা [[ৰজা গেইছাৰৰ মহাকাব্য]]ত ভাৰতক "গ্যাগৰ: বৌদ্ধ মতবাদৰ ৰাজ্য", "গ্যাগৰ: অৰু চিকিৎসাৰ ৰাজ্য" ([[আয়ুৰ্বেদ]]), "গ্যাগৰ: মুকুতাৰ ৰাজ্য", আৰু "গ্যাগৰ: সোণালী ফুলৰ ৰাজ্য" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=tib2>Jianbian Joacuo (translated by Liang Yanjun, Wu Chunxiao and Song Xin), 2019, [https://books.google.com/books?id=QhBOEAAAQBAJ&q=Gyagar 降边嘉措著, ‎梁艳君, ‎吴春晓 A study of Tibetan epic Gesar], [[Liaoning Normal University]], [[Dalian]], China.</ref> প্ৰায়ে নিৰ্বাসিত তিব্বতী চৰকাৰ বুলি কোৱা কেন্দ্ৰীয় তিব্বতী প্ৰশাসনে দৃঢ়তাৰে কয় যে "তিব্বত [[ভূগোল]], [[ইতিহাস]], [[সংস্কৃতি]]ৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সৈতে অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে তিব্বতীসকলে ভাৰতক 'গ্যাগৰ ফাগপায় ইউল' বা 'ভাৰত আৰ্যৰ ভূমি' বুলি কয়।" [[দালাই লামা]]ই ভাৰতক তিব্বতৰ [[গুৰু]] আৰু তিব্বতক ইয়াৰ [[গুৰু-শিষ্য পৰম্পৰা| চেলা]] (শিষ্য) বুলি অভিহিত কৰিছে, নিজকে ‘ভাৰতৰ পুত্ৰ’ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰকৃত অনুগামী বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁ নালন্দা পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভাৰতৰ প্ৰাচীন প্ৰজ্ঞাৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ পোষকতা অব্যাহত ৰাখিছে।"<ref name=tib3>[https://tibet.net/thankyouindia2018/ Thank you India], [[Central Tibetan Administration]], published: Jan 2018, accessed: 19 Dec 2022.</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== szzdhktn1qtlks2yu2z4youqeu947bx 629923 629922 2026-08-22T18:14:58Z Pranamikaadhikary 27435 /* গ্যাগৰ আৰু ফাগ্যুল */ 629923 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==জম্বুদ্বীপ== [[File:Jambudiipasi.jpg|thumb|The name ''Jambudīpasi'' for "India" ([[Brahmi script]]) in the Sahasram [[Minor Rock Edict]] of [[Ashoka]], circa 250 BCE.<ref>{{cite book |title=Inscriptions of Asoka. New Edition by E. Hultzsch |date=1925 |pages=169–171 |url=https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n345 |language=sa}}</ref>]] জম্বুদ্বীপ ([[সংস্কৃত]]: जम्बुद्वीपम्) ভাৰত শব্দটো ব্যাপক হোৱাৰ আগতেই প্ৰাচীন শাস্ত্ৰত ভাৰতৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই হয়তো দ্বীপসম ভাৰতৰ পৰোক্ষ উল্লেখ হ’ব পাৰে। ম্যানমাৰত ইয়াক "জাবুদিপা" বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name=bh-29>Hudson 2004: 29</ref> ইংৰাজী শব্দ "ভাৰত" প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বহু দেশত ভাৰতৰ বাবে ব্যুৎপত্তি জাম্বু দ্বীপ ঐতিহাসিক শব্দ আছিল। এই বিকল্প নামটো ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বৰ্ণনাৰ বাবে এতিয়াও মাজে মাজে থাইলেণ্ড, মালয়েছিয়া, জাভা আৰু বালিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে ই সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশকো বুজাব পাৰে। ইয়াক মৌৰ্য সম্ৰাট অশোকে নিজৰ শিলালিপিত নিজৰ ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==গ্যাগৰ আৰু ফাগ্যুল== গ্যাগৰ ("বগা বিস্তৃতি") আৰু ফাগ্যুল দুয়োটা ভাৰতৰ তিব্বতী নাম। প্ৰাচীন তিব্বতী বৌদ্ধ লেখক আৰু তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ভাৰতৰ বাবে দক্ষিণে গ্যাগৰ বা গ্যাগৰ আৰু মধ্যদেশ (মধ্যদেশ বা পৱিত্ৰ কেন্দ্ৰ) নৃতাত্ত্বিক ৰেফাৰেণ্ট ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অন্ততঃ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰপৰাই কেইবাজনো প্ৰভাৱশালী খিলঞ্জীয়া তিব্বতী লামা আৰু লেখকে ভাৰতক ফাগ্যুল বুলি উল্লেখ কৰিছিল, যাৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ ফাগছ ইউল, অৰ্থাৎ আৰ্যৰ ভূমি, তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মত বৌদ্ধ শিক্ষাৰ উৎস হিচাপে গণ্য কৰা সম্ভ্ৰান্ত বা আধ্যাত্মিকভাৱে জ্ঞানপ্ৰাপ্ত লোকসকলক বুজাইছে।<ref name=tib1>Toni Huber, 2008, [https://books.google.com/books?id=SjzSpGf1eM0C&q=Gyagar The Holy Land Reborn: Pilgrimage and the Tibetan Reinvention], [[University of Chicago]] Press, p.74-80.</ref> তিব্বতী পণ্ডিত গেণ্ডুন চোপেলে ব্যাখ্যা কৰিছে যে, তিব্বতী গ্যাগৰ শব্দ সংস্কৃত বিহাৰ (বৌদ্ধ মঠ)ৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু প্ৰাচীন তিব্বতীসকলে গেইছাৰ শব্দটো মূলতঃ কুৰু (বৰ্তমান হাৰিয়ানা)ৰপৰা মগধ (বৌদ্ধ বিহাৰ)লৈকে উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰত অঞ্চলত প্ৰয়োগ কৰিছিল।<ref name=tib4>[[Gendün Chöphel|Gendun Chopel]] (translated by Thupten Jinpa and Donald S. Lopez Jr.), 2014, [https://books.google.com/books?id=XSZnAgAAQBAJ&q=Gyagar Grains of Gold: Tales of a Cosmopolitan Traveler], [[University of Chicago]] Press, p.73-74.</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০-৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা প্ৰায় ৬০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত বিকশিত হোৱা [[ৰজা গেইছাৰৰ মহাকাব্য]]ত ভাৰতক "গ্যাগৰ: বৌদ্ধ মতবাদৰ ৰাজ্য", "গ্যাগৰ: অৰু চিকিৎসাৰ ৰাজ্য" ([[আয়ুৰ্বেদ]]), "গ্যাগৰ: মুকুতাৰ ৰাজ্য", আৰু "গ্যাগৰ: সোণালী ফুলৰ ৰাজ্য" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=tib2>Jianbian Joacuo (translated by Liang Yanjun, Wu Chunxiao and Song Xin), 2019, [https://books.google.com/books?id=QhBOEAAAQBAJ&q=Gyagar 降边嘉措著, ‎梁艳君, ‎吴春晓 A study of Tibetan epic Gesar], [[Liaoning Normal University]], [[Dalian]], China.</ref> প্ৰায়ে নিৰ্বাসিত তিব্বতী চৰকাৰ বুলি কোৱা কেন্দ্ৰীয় তিব্বতী প্ৰশাসনে দৃঢ়তাৰে কয় যে "তিব্বত [[ভূগোল]], [[ইতিহাস]], [[সংস্কৃতি]]ৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সৈতে অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে তিব্বতীসকলে ভাৰতক 'গ্যাগৰ ফাগপায় ইউল' বা 'ভাৰত আৰ্যৰ ভূমি' বুলি কয়।" [[দালাই লামা]]ই ভাৰতক তিব্বতৰ [[গুৰু]] আৰু তিব্বতক ইয়াৰ [[গুৰু-শিষ্য পৰম্পৰা| চেলা]] (শিষ্য) বুলি অভিহিত কৰিছে, নিজকে ‘ভাৰতৰ পুত্ৰ’ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰকৃত অনুগামী বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁ নালন্দা পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভাৰতৰ প্ৰাচীন প্ৰজ্ঞাৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ পোষকতা অব্যাহত ৰাখিছে।"<ref name=tib3>[https://tibet.net/thankyouindia2018/ Thank you India], [[Central Tibetan Administration]], published: Jan 2018, accessed: 19 Dec 2022.</ref> ==টিয়ানঝু== ==তথ্যসূত্ৰ== kb532l08e26gui43ujx6aakelw1pott 629924 629923 2026-08-22T18:16:53Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629924 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==জম্বুদ্বীপ== [[File:Jambudiipasi.jpg|thumb|The name ''Jambudīpasi'' for "India" ([[Brahmi script]]) in the Sahasram [[Minor Rock Edict]] of [[Ashoka]], circa 250 BCE.<ref>{{cite book |title=Inscriptions of Asoka. New Edition by E. Hultzsch |date=1925 |pages=169–171 |url=https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n345 |language=sa}}</ref>]] জম্বুদ্বীপ ([[সংস্কৃত]]: जम्बुद्वीपम्) ভাৰত শব্দটো ব্যাপক হোৱাৰ আগতেই প্ৰাচীন শাস্ত্ৰত ভাৰতৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই হয়তো দ্বীপসম ভাৰতৰ পৰোক্ষ উল্লেখ হ’ব পাৰে। ম্যানমাৰত ইয়াক "জাবুদিপা" বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name=bh-29>Hudson 2004: 29</ref> ইংৰাজী শব্দ "ভাৰত" প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বহু দেশত ভাৰতৰ বাবে ব্যুৎপত্তি জাম্বু দ্বীপ ঐতিহাসিক শব্দ আছিল। এই বিকল্প নামটো ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বৰ্ণনাৰ বাবে এতিয়াও মাজে মাজে থাইলেণ্ড, মালয়েছিয়া, জাভা আৰু বালিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে ই সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশকো বুজাব পাৰে। ইয়াক মৌৰ্য সম্ৰাট অশোকে নিজৰ শিলালিপিত নিজৰ ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==গ্যাগৰ আৰু ফাগ্যুল== গ্যাগৰ ("বগা বিস্তৃতি") আৰু ফাগ্যুল দুয়োটা ভাৰতৰ তিব্বতী নাম। প্ৰাচীন তিব্বতী বৌদ্ধ লেখক আৰু তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ভাৰতৰ বাবে দক্ষিণে গ্যাগৰ বা গ্যাগৰ আৰু মধ্যদেশ (মধ্যদেশ বা পৱিত্ৰ কেন্দ্ৰ) নৃতাত্ত্বিক ৰেফাৰেণ্ট ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অন্ততঃ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰপৰাই কেইবাজনো প্ৰভাৱশালী খিলঞ্জীয়া তিব্বতী লামা আৰু লেখকে ভাৰতক ফাগ্যুল বুলি উল্লেখ কৰিছিল, যাৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ ফাগছ ইউল, অৰ্থাৎ আৰ্যৰ ভূমি, তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মত বৌদ্ধ শিক্ষাৰ উৎস হিচাপে গণ্য কৰা সম্ভ্ৰান্ত বা আধ্যাত্মিকভাৱে জ্ঞানপ্ৰাপ্ত লোকসকলক বুজাইছে।<ref name=tib1>Toni Huber, 2008, [https://books.google.com/books?id=SjzSpGf1eM0C&q=Gyagar The Holy Land Reborn: Pilgrimage and the Tibetan Reinvention], [[University of Chicago]] Press, p.74-80.</ref> তিব্বতী পণ্ডিত গেণ্ডুন চোপেলে ব্যাখ্যা কৰিছে যে, তিব্বতী গ্যাগৰ শব্দ সংস্কৃত বিহাৰ (বৌদ্ধ মঠ)ৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু প্ৰাচীন তিব্বতীসকলে গেইছাৰ শব্দটো মূলতঃ কুৰু (বৰ্তমান হাৰিয়ানা)ৰপৰা মগধ (বৌদ্ধ বিহাৰ)লৈকে উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰত অঞ্চলত প্ৰয়োগ কৰিছিল।<ref name=tib4>[[Gendün Chöphel|Gendun Chopel]] (translated by Thupten Jinpa and Donald S. Lopez Jr.), 2014, [https://books.google.com/books?id=XSZnAgAAQBAJ&q=Gyagar Grains of Gold: Tales of a Cosmopolitan Traveler], [[University of Chicago]] Press, p.73-74.</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০-৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা প্ৰায় ৬০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত বিকশিত হোৱা [[ৰজা গেইছাৰৰ মহাকাব্য]]ত ভাৰতক "গ্যাগৰ: বৌদ্ধ মতবাদৰ ৰাজ্য", "গ্যাগৰ: অৰু চিকিৎসাৰ ৰাজ্য" ([[আয়ুৰ্বেদ]]), "গ্যাগৰ: মুকুতাৰ ৰাজ্য", আৰু "গ্যাগৰ: সোণালী ফুলৰ ৰাজ্য" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=tib2>Jianbian Joacuo (translated by Liang Yanjun, Wu Chunxiao and Song Xin), 2019, [https://books.google.com/books?id=QhBOEAAAQBAJ&q=Gyagar 降边嘉措著, ‎梁艳君, ‎吴春晓 A study of Tibetan epic Gesar], [[Liaoning Normal University]], [[Dalian]], China.</ref> প্ৰায়ে নিৰ্বাসিত তিব্বতী চৰকাৰ বুলি কোৱা কেন্দ্ৰীয় তিব্বতী প্ৰশাসনে দৃঢ়তাৰে কয় যে "তিব্বত [[ভূগোল]], [[ইতিহাস]], [[সংস্কৃতি]]ৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সৈতে অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে তিব্বতীসকলে ভাৰতক 'গ্যাগৰ ফাগপায় ইউল' বা 'ভাৰত আৰ্যৰ ভূমি' বুলি কয়।" [[দালাই লামা]]ই ভাৰতক তিব্বতৰ [[গুৰু]] আৰু তিব্বতক ইয়াৰ [[গুৰু-শিষ্য পৰম্পৰা| চেলা]] (শিষ্য) বুলি অভিহিত কৰিছে, নিজকে ‘ভাৰতৰ পুত্ৰ’ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰকৃত অনুগামী বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁ নালন্দা পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভাৰতৰ প্ৰাচীন প্ৰজ্ঞাৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ পোষকতা অব্যাহত ৰাখিছে।"<ref name=tib3>[https://tibet.net/thankyouindia2018/ Thank you India], [[Central Tibetan Administration]], published: Jan 2018, accessed: 19 Dec 2022.</ref> ==টিয়ানঝু== টিয়ানঝু (天竺, অ'চি:* qʰl'iːn tuɡ, mod. Tiānzhú) পাৰ্চী হিন্দূৰ যোগেদি সংস্কৃত সিন্ধুৰ কেইবাটাও চীনা অনুবাদৰ ভিতৰত অন্যতম[59] আৰু ইয়াক চীন আৰু ইয়াৰ পৰিসীমাত প্ৰাচীন কালৰেপৰা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ চাইনো-জেনিক পঢ়া জাপানী ভাষাত টেনজিকু, কোৰিয়ান ভাষাত চেওনচুক (천축), আৰু ভিয়েটনামী ভাষাত থিয়েন ট্ৰুক। চীনমণ্ডলৰ ভক্তিমান বৌদ্ধসকলে পৰম্পৰাগতভাৱে এই শব্দটো আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত ৰূপসমূহ ভাৰতক তেওঁলোকৰ "স্বৰ্গীয় কেন্দ্ৰ" হিচাপে চিহ্নিত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, ভাৰত উপমহাদেশত [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]ৰ পৱিত্ৰ উৎপত্তিৰ কথা উল্লেখ কৰি।[60][61] আন ৰূপসমূহৰ ভিতৰত আছে জুয়াণ্ডু (身毒; Juāndú), যিটো ছিমা কিয়ানৰ শ্বিজিত দেখা যায়। আন এটা হ'ল টিয়াণ্ডু (天篤; Tiāndǔ), যিটো হাউ হান্সু (পৰৱৰ্তী হানৰ কিতাপ)ত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।[62] য়িনতেজিয়া বা ইন্দাকা (印特伽; Yìntèjiā) হিন্দূৰ আন এটা লিপব্দ কুচেয়ান ইন্দকাৰপৰা আহিছে।[59] টিয়ানঝুৰ বিশদ বিৱৰণ ফান য়ে (৩৯৮–৪৪৫)দ্বাৰা সংকলিত হাউ হান্সুৰ "জিউ ঝুয়ান" (পশ্চিম অঞ্চলৰ ৰেকৰ্ড)ত দিয়া হৈছে: ==তথ্যসূত্ৰ== s6voqh9edunirt1q17lg4je1yzd1ao5 629926 629924 2026-08-22T18:20:45Z Pranamikaadhikary 27435 /* টিয়ানঝু */ 629926 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==জম্বুদ্বীপ== [[File:Jambudiipasi.jpg|thumb|The name ''Jambudīpasi'' for "India" ([[Brahmi script]]) in the Sahasram [[Minor Rock Edict]] of [[Ashoka]], circa 250 BCE.<ref>{{cite book |title=Inscriptions of Asoka. New Edition by E. Hultzsch |date=1925 |pages=169–171 |url=https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n345 |language=sa}}</ref>]] জম্বুদ্বীপ ([[সংস্কৃত]]: जम्बुद्वीपम्) ভাৰত শব্দটো ব্যাপক হোৱাৰ আগতেই প্ৰাচীন শাস্ত্ৰত ভাৰতৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই হয়তো দ্বীপসম ভাৰতৰ পৰোক্ষ উল্লেখ হ’ব পাৰে। ম্যানমাৰত ইয়াক "জাবুদিপা" বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name=bh-29>Hudson 2004: 29</ref> ইংৰাজী শব্দ "ভাৰত" প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বহু দেশত ভাৰতৰ বাবে ব্যুৎপত্তি জাম্বু দ্বীপ ঐতিহাসিক শব্দ আছিল। এই বিকল্প নামটো ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বৰ্ণনাৰ বাবে এতিয়াও মাজে মাজে থাইলেণ্ড, মালয়েছিয়া, জাভা আৰু বালিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে ই সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশকো বুজাব পাৰে। ইয়াক মৌৰ্য সম্ৰাট অশোকে নিজৰ শিলালিপিত নিজৰ ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==গ্যাগৰ আৰু ফাগ্যুল== গ্যাগৰ ("বগা বিস্তৃতি") আৰু ফাগ্যুল দুয়োটা ভাৰতৰ তিব্বতী নাম। প্ৰাচীন তিব্বতী বৌদ্ধ লেখক আৰু তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ভাৰতৰ বাবে দক্ষিণে গ্যাগৰ বা গ্যাগৰ আৰু মধ্যদেশ (মধ্যদেশ বা পৱিত্ৰ কেন্দ্ৰ) নৃতাত্ত্বিক ৰেফাৰেণ্ট ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অন্ততঃ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰপৰাই কেইবাজনো প্ৰভাৱশালী খিলঞ্জীয়া তিব্বতী লামা আৰু লেখকে ভাৰতক ফাগ্যুল বুলি উল্লেখ কৰিছিল, যাৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ ফাগছ ইউল, অৰ্থাৎ আৰ্যৰ ভূমি, তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মত বৌদ্ধ শিক্ষাৰ উৎস হিচাপে গণ্য কৰা সম্ভ্ৰান্ত বা আধ্যাত্মিকভাৱে জ্ঞানপ্ৰাপ্ত লোকসকলক বুজাইছে।<ref name=tib1>Toni Huber, 2008, [https://books.google.com/books?id=SjzSpGf1eM0C&q=Gyagar The Holy Land Reborn: Pilgrimage and the Tibetan Reinvention], [[University of Chicago]] Press, p.74-80.</ref> তিব্বতী পণ্ডিত গেণ্ডুন চোপেলে ব্যাখ্যা কৰিছে যে, তিব্বতী গ্যাগৰ শব্দ সংস্কৃত বিহাৰ (বৌদ্ধ মঠ)ৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু প্ৰাচীন তিব্বতীসকলে গেইছাৰ শব্দটো মূলতঃ কুৰু (বৰ্তমান হাৰিয়ানা)ৰপৰা মগধ (বৌদ্ধ বিহাৰ)লৈকে উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰত অঞ্চলত প্ৰয়োগ কৰিছিল।<ref name=tib4>[[Gendün Chöphel|Gendun Chopel]] (translated by Thupten Jinpa and Donald S. Lopez Jr.), 2014, [https://books.google.com/books?id=XSZnAgAAQBAJ&q=Gyagar Grains of Gold: Tales of a Cosmopolitan Traveler], [[University of Chicago]] Press, p.73-74.</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০-৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা প্ৰায় ৬০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত বিকশিত হোৱা [[ৰজা গেইছাৰৰ মহাকাব্য]]ত ভাৰতক "গ্যাগৰ: বৌদ্ধ মতবাদৰ ৰাজ্য", "গ্যাগৰ: অৰু চিকিৎসাৰ ৰাজ্য" ([[আয়ুৰ্বেদ]]), "গ্যাগৰ: মুকুতাৰ ৰাজ্য", আৰু "গ্যাগৰ: সোণালী ফুলৰ ৰাজ্য" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=tib2>Jianbian Joacuo (translated by Liang Yanjun, Wu Chunxiao and Song Xin), 2019, [https://books.google.com/books?id=QhBOEAAAQBAJ&q=Gyagar 降边嘉措著, ‎梁艳君, ‎吴春晓 A study of Tibetan epic Gesar], [[Liaoning Normal University]], [[Dalian]], China.</ref> প্ৰায়ে নিৰ্বাসিত তিব্বতী চৰকাৰ বুলি কোৱা কেন্দ্ৰীয় তিব্বতী প্ৰশাসনে দৃঢ়তাৰে কয় যে "তিব্বত [[ভূগোল]], [[ইতিহাস]], [[সংস্কৃতি]]ৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সৈতে অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে তিব্বতীসকলে ভাৰতক 'গ্যাগৰ ফাগপায় ইউল' বা 'ভাৰত আৰ্যৰ ভূমি' বুলি কয়।" [[দালাই লামা]]ই ভাৰতক তিব্বতৰ [[গুৰু]] আৰু তিব্বতক ইয়াৰ [[গুৰু-শিষ্য পৰম্পৰা| চেলা]] (শিষ্য) বুলি অভিহিত কৰিছে, নিজকে ‘ভাৰতৰ পুত্ৰ’ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰকৃত অনুগামী বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁ নালন্দা পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভাৰতৰ প্ৰাচীন প্ৰজ্ঞাৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ পোষকতা অব্যাহত ৰাখিছে।"<ref name=tib3>[https://tibet.net/thankyouindia2018/ Thank you India], [[Central Tibetan Administration]], published: Jan 2018, accessed: 19 Dec 2022.</ref> ==টিয়ানঝু== টিয়ানঝু (天竺, অ'চি:* qʰl'iːn tuɡ, mod. Tiānzhú) পাৰ্চী হিন্দূৰ যোগেদি সংস্কৃত সিন্ধুৰ কেইবাটাও চীনা অনুবাদৰ ভিতৰত অন্যতম[59] আৰু ইয়াক চীন আৰু ইয়াৰ পৰিসীমাত প্ৰাচীন কালৰেপৰা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ চাইনো-জেনিক পঢ়া জাপানী ভাষাত টেনজিকু, কোৰিয়ান ভাষাত চেওনচুক (천축), আৰু ভিয়েটনামী ভাষাত থিয়েন ট্ৰুক। চীনমণ্ডলৰ ভক্তিমান বৌদ্ধসকলে পৰম্পৰাগতভাৱে এই শব্দটো আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত ৰূপসমূহ ভাৰতক তেওঁলোকৰ "স্বৰ্গীয় কেন্দ্ৰ" হিচাপে চিহ্নিত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, ভাৰত উপমহাদেশত [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]ৰ পৱিত্ৰ উৎপত্তিৰ কথা উল্লেখ কৰি।[60][61] আন ৰূপসমূহৰ ভিতৰত আছে জুয়াণ্ডু (身毒; Juāndú), যিটো ছিমা কিয়ানৰ শ্বিজিত দেখা যায়। আন এটা হ'ল টিয়াণ্ডু (天篤; Tiāndǔ), যিটো হাউ হান্সু (পৰৱৰ্তী হানৰ কিতাপ)ত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।[62] য়িনতেজিয়া বা ইন্দাকা (印特伽; Yìntèjiā) হিন্দূৰ আন এটা লিপব্দ কুচেয়ান ইন্দকাৰপৰা আহিছে।[59] টিয়ানঝুৰ বিশদ বিৱৰণ ফান য়ে (৩৯৮–৪৪৫)দ্বাৰা সংকলিত হাউ হান্সুৰ "জিউ ঝুয়ান" (পশ্চিম অঞ্চলৰ ৰেকৰ্ড)ত দিয়া হৈছে: {{Cquote|টিয়ানঝু ৰাজ্য: ইয়াক শ্বেণ্ডু বুলিও কোৱা হয়, ই ইউয়েজিৰ পৰা কেইবা হাজাৰ লি দক্ষিণ-পূবে অৱস্থিত। ইয়াৰ ৰীতি-নীতি য়ুইজিৰ দৰেই, আৰু ই নিম্ন, আৰ্দ্ৰ আৰু অতি গৰম। ইয়াৰ সীমাৰেখা এখন বৃহৎ নদী। বাসিন্দাসকলে যুদ্ধত হাতীত উঠি যায়; ইউয়েজিতকৈ তেওঁলোক দুৰ্বল। তেওঁলোকে ফুটু (বুদ্ধ)ৰ পথ পালন কৰে, [আৰু সেয়েহে] তেওঁলোকৰ মাজত [আনক] হত্যা বা আক্ৰমণ নকৰাটো এটা প্ৰথাত পৰিণত হৈছে। ইউয়েজি আৰু গাওফু ৰাজ্যৰ পশ্চিমৰ পৰা, আৰু দক্ষিণৰ পৰা পশ্চিম সাগৰলৈকে, আৰু পূবে পাংকি ৰাজ্যলৈকে সকলো শ্বেণ্ডুৰ ভূখণ্ড। শ্বেন্দুৰ কেইবাশ পৃথক চহৰ আছে, এজন ৰাজ্যপাল আছে, আৰু পৃথক ৰাজ্য আছে যিবোৰ দহত গণনা কৰিব পাৰি, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব ৰজা আছে। যদিও তেওঁলোকৰ মাজত সৰু সৰু পাৰ্থক্য আছে, তথাপিও তেওঁলোক সকলোৱেই সাধাৰণ নাম শ্বেণ্ডুৰ অধীনত আহে, আৰু এই সময়ত সকলোৱেই য়ুইজিৰ অধীনত থাকে। য়ুয়েজীয়ে তেওঁলোকৰ ৰজাসকলক হত্যা কৰি তেওঁলোকৰ লোকসকলৰ ওপৰত শাসন কৰিবলৈ এজন সেনাপতি স্থাপন কৰিছে। এই ভূমিত [[হাতী]], [[গঁড়]], কচ্ছপৰ খোলা, [[সোণ]], [[ৰূপ]], [[তাম]], [[লোহা]], [[সীহ]], [[টিন]] আদি উৎপাদিত হয়। ই পশ্চিমে [[ডা কিন]]ৰ সৈতে সংযোগ হয় (সেয়েহে) ইয়াত ডা কিনৰ এক্স’টিকা আছে।[62]}} ==তথ্যসূত্ৰ== kgbe8hmrmfcfxwm0acetejtyfdn2ecw 629929 629926 2026-08-22T18:29:14Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629929 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==জম্বুদ্বীপ== [[File:Jambudiipasi.jpg|thumb|The name ''Jambudīpasi'' for "India" ([[Brahmi script]]) in the Sahasram [[Minor Rock Edict]] of [[Ashoka]], circa 250 BCE.<ref>{{cite book |title=Inscriptions of Asoka. New Edition by E. Hultzsch |date=1925 |pages=169–171 |url=https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n345 |language=sa}}</ref>]] জম্বুদ্বীপ ([[সংস্কৃত]]: जम्बुद्वीपम्) ভাৰত শব্দটো ব্যাপক হোৱাৰ আগতেই প্ৰাচীন শাস্ত্ৰত ভাৰতৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই হয়তো দ্বীপসম ভাৰতৰ পৰোক্ষ উল্লেখ হ’ব পাৰে। ম্যানমাৰত ইয়াক "জাবুদিপা" বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name=bh-29>Hudson 2004: 29</ref> ইংৰাজী শব্দ "ভাৰত" প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বহু দেশত ভাৰতৰ বাবে ব্যুৎপত্তি জাম্বু দ্বীপ ঐতিহাসিক শব্দ আছিল। এই বিকল্প নামটো ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বৰ্ণনাৰ বাবে এতিয়াও মাজে মাজে থাইলেণ্ড, মালয়েছিয়া, জাভা আৰু বালিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে ই সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশকো বুজাব পাৰে। ইয়াক মৌৰ্য সম্ৰাট অশোকে নিজৰ শিলালিপিত নিজৰ ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==গ্যাগৰ আৰু ফাগ্যুল== গ্যাগৰ ("বগা বিস্তৃতি") আৰু ফাগ্যুল দুয়োটা ভাৰতৰ তিব্বতী নাম। প্ৰাচীন তিব্বতী বৌদ্ধ লেখক আৰু তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ভাৰতৰ বাবে দক্ষিণে গ্যাগৰ বা গ্যাগৰ আৰু মধ্যদেশ (মধ্যদেশ বা পৱিত্ৰ কেন্দ্ৰ) নৃতাত্ত্বিক ৰেফাৰেণ্ট ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অন্ততঃ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰপৰাই কেইবাজনো প্ৰভাৱশালী খিলঞ্জীয়া তিব্বতী লামা আৰু লেখকে ভাৰতক ফাগ্যুল বুলি উল্লেখ কৰিছিল, যাৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ ফাগছ ইউল, অৰ্থাৎ আৰ্যৰ ভূমি, তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মত বৌদ্ধ শিক্ষাৰ উৎস হিচাপে গণ্য কৰা সম্ভ্ৰান্ত বা আধ্যাত্মিকভাৱে জ্ঞানপ্ৰাপ্ত লোকসকলক বুজাইছে।<ref name=tib1>Toni Huber, 2008, [https://books.google.com/books?id=SjzSpGf1eM0C&q=Gyagar The Holy Land Reborn: Pilgrimage and the Tibetan Reinvention], [[University of Chicago]] Press, p.74-80.</ref> তিব্বতী পণ্ডিত গেণ্ডুন চোপেলে ব্যাখ্যা কৰিছে যে, তিব্বতী গ্যাগৰ শব্দ সংস্কৃত বিহাৰ (বৌদ্ধ মঠ)ৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু প্ৰাচীন তিব্বতীসকলে গেইছাৰ শব্দটো মূলতঃ কুৰু (বৰ্তমান হাৰিয়ানা)ৰপৰা মগধ (বৌদ্ধ বিহাৰ)লৈকে উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰত অঞ্চলত প্ৰয়োগ কৰিছিল।<ref name=tib4>[[Gendün Chöphel|Gendun Chopel]] (translated by Thupten Jinpa and Donald S. Lopez Jr.), 2014, [https://books.google.com/books?id=XSZnAgAAQBAJ&q=Gyagar Grains of Gold: Tales of a Cosmopolitan Traveler], [[University of Chicago]] Press, p.73-74.</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০-৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা প্ৰায় ৬০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত বিকশিত হোৱা [[ৰজা গেইছাৰৰ মহাকাব্য]]ত ভাৰতক "গ্যাগৰ: বৌদ্ধ মতবাদৰ ৰাজ্য", "গ্যাগৰ: অৰু চিকিৎসাৰ ৰাজ্য" ([[আয়ুৰ্বেদ]]), "গ্যাগৰ: মুকুতাৰ ৰাজ্য", আৰু "গ্যাগৰ: সোণালী ফুলৰ ৰাজ্য" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=tib2>Jianbian Joacuo (translated by Liang Yanjun, Wu Chunxiao and Song Xin), 2019, [https://books.google.com/books?id=QhBOEAAAQBAJ&q=Gyagar 降边嘉措著, ‎梁艳君, ‎吴春晓 A study of Tibetan epic Gesar], [[Liaoning Normal University]], [[Dalian]], China.</ref> প্ৰায়ে নিৰ্বাসিত তিব্বতী চৰকাৰ বুলি কোৱা কেন্দ্ৰীয় তিব্বতী প্ৰশাসনে দৃঢ়তাৰে কয় যে "তিব্বত [[ভূগোল]], [[ইতিহাস]], [[সংস্কৃতি]]ৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সৈতে অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে তিব্বতীসকলে ভাৰতক 'গ্যাগৰ ফাগপায় ইউল' বা 'ভাৰত আৰ্যৰ ভূমি' বুলি কয়।" [[দালাই লামা]]ই ভাৰতক তিব্বতৰ [[গুৰু]] আৰু তিব্বতক ইয়াৰ [[গুৰু-শিষ্য পৰম্পৰা| চেলা]] (শিষ্য) বুলি অভিহিত কৰিছে, নিজকে ‘ভাৰতৰ পুত্ৰ’ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰকৃত অনুগামী বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁ নালন্দা পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভাৰতৰ প্ৰাচীন প্ৰজ্ঞাৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ পোষকতা অব্যাহত ৰাখিছে।"<ref name=tib3>[https://tibet.net/thankyouindia2018/ Thank you India], [[Central Tibetan Administration]], published: Jan 2018, accessed: 19 Dec 2022.</ref> ==টিয়ানঝু== টিয়ানঝু (天竺, অ'চি:* qʰl'iːn tuɡ, mod. Tiānzhú) পাৰ্চী হিন্দূৰ যোগেদি সংস্কৃত সিন্ধুৰ কেইবাটাও চীনা অনুবাদৰ ভিতৰত অন্যতম[59] আৰু ইয়াক চীন আৰু ইয়াৰ পৰিসীমাত প্ৰাচীন কালৰেপৰা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ চাইনো-জেনিক পঢ়া জাপানী ভাষাত টেনজিকু, কোৰিয়ান ভাষাত চেওনচুক (천축), আৰু ভিয়েটনামী ভাষাত থিয়েন ট্ৰুক। চীনমণ্ডলৰ ভক্তিমান বৌদ্ধসকলে পৰম্পৰাগতভাৱে এই শব্দটো আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত ৰূপসমূহ ভাৰতক তেওঁলোকৰ "স্বৰ্গীয় কেন্দ্ৰ" হিচাপে চিহ্নিত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, ভাৰত উপমহাদেশত [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]ৰ পৱিত্ৰ উৎপত্তিৰ কথা উল্লেখ কৰি।[60][61] আন ৰূপসমূহৰ ভিতৰত আছে জুয়াণ্ডু (身毒; Juāndú), যিটো ছিমা কিয়ানৰ শ্বিজিত দেখা যায়। আন এটা হ'ল টিয়াণ্ডু (天篤; Tiāndǔ), যিটো হাউ হান্সু (পৰৱৰ্তী হানৰ কিতাপ)ত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।[62] য়িনতেজিয়া বা ইন্দাকা (印特伽; Yìntèjiā) হিন্দূৰ আন এটা লিপব্দ কুচেয়ান ইন্দকাৰপৰা আহিছে।[59] টিয়ানঝুৰ বিশদ বিৱৰণ ফান য়ে (৩৯৮–৪৪৫)দ্বাৰা সংকলিত হাউ হান্সুৰ "জিউ ঝুয়ান" (পশ্চিম অঞ্চলৰ ৰেকৰ্ড)ত দিয়া হৈছে: {{Cquote|টিয়ানঝু ৰাজ্য: ইয়াক শ্বেণ্ডু বুলিও কোৱা হয়, ই ইউয়েজিৰপৰা কেইবা হাজাৰ লি দক্ষিণ-পূবে অৱস্থিত। ইয়াৰ ৰীতি-নীতি য়ুইজিৰ দৰেই, আৰু ই নিম্ন, আৰ্দ্ৰ আৰু অতি গৰম। ইয়াৰ সীমাৰেখা এখন বৃহৎ নদী। বাসিন্দাসকলে যুদ্ধত হাতীত উঠি যায়; ইউয়েজিতকৈ তেওঁলোক দুৰ্বল। তেওঁলোকে ফুটু (বুদ্ধ)ৰ পথ পালন কৰে, [আৰু সেয়েহে] তেওঁলোকৰ মাজত [আনক] হত্যা বা আক্ৰমণ নকৰাটো এটা প্ৰথাত পৰিণত হৈছে। ইউয়েজি আৰু গাওফু ৰাজ্যৰ পশ্চিমৰ পৰা, আৰু দক্ষিণৰপৰা পশ্চিম সাগৰলৈকে, আৰু পূবে পাংকি ৰাজ্যলৈকে সকলো শ্বেণ্ডুৰ ভূ-খণ্ড। শ্বেন্দূৰ কেইবাশ পৃথক চহৰ আছে, এজন ৰাজ্যপাল আছে, আৰু পৃথক ৰাজ্য আছে যিবোৰ দহত গণনা কৰিব পাৰি, প্ৰত্যেকৰে নিজা ৰজা আছে। যদিও তেওঁলোকৰ মাজত সৰু সৰু পাৰ্থক্য আছে, তথাপি তেওঁলোক সকলোৱেই সাধাৰণ নাম শ্বেণ্ডুৰ অধীনত আহে, আৰু এই সময়ত সকলোৱেই য়ুইজিৰ অধীনত থাকে। য়ুয়েজীয়ে তেওঁলোকৰ ৰজাসকলক হত্যা কৰি তেওঁলোকৰ লোকসকলৰ ওপৰত শাসন কৰিবলৈ এজন সেনাপতি স্থাপন কৰিছে। এই ভূমিত [[হাতী]], [[গঁড়]], কচ্ছপৰ খোলা, [[সোণ]], [[ৰূপ]], [[তাম]], [[লোহা]], [[সীহ]], [[টিন]] আদি উৎপাদিত হয়। ই পশ্চিমে [[ডা কিন]]ৰ সৈতে সংযোগ হয় (সেয়েহে) ইয়াত ডা কিনৰ এক্স’টিকা আছে।[62]}} টিয়ানঝুক ৱু টিয়ানঝু (五天竺; Wǔ Tiānzhú; 'পাঁচটা ভাৰত') বুলিও কোৱা হৈছিল, কাৰণ ভাৰতত চীনাসকলে জনা পাঁচটা ভৌগোলিক অঞ্চল আছিল: মধ্য, পূব, পশ্চিম, উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰত। সন্ন্যাসী জুয়ানজাঙে ভাৰতক ৱু য়িন (五印; Wǔ Yìn; 'পাঁচ ইণ্ড') বুলিও উল্লেখ কৰিছিল।[59] টিয়ানঝু নাম আৰু ইয়াৰ চাইনো-জেনিক সম্পৰ্কীয় শব্দটোৰ ঠাইত অৱশেষত মধ্য চীনে কুচিয়ানৰপৰা *য়েণ্টু ধাৰ লোৱাৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা শব্দবোৰে ল'লে, যদিও সেই শব্দটোৰ প্ৰথম ব্যৱহাৰ আৰু পূব এছিয়ান ভাষাত ভাৰতৰ বাবে প্ৰামাণিক আধুনিক নাম হোৱাৰ মাজত বহু সময় পাৰ হৈ গ'ল। চীনা ভাষাত ইয়াক য়িণ্ডু (চীনা: 印度; পিনয়িন: Yìndù) উচ্চাৰণ কৰা হয়, ইয়াক প্ৰথমে সপ্তম শতিকাৰ সন্ন্যাসী আৰু ভ্ৰমণকাৰী জুয়ানজাঙে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।[63] উদাহৰণস্বৰূপে জাপানী ভাষাত ১৮ শতিকাৰ আৰু ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ গ্ৰন্থসমূহত মাজে মাজে ইণ্ডো (インド, 印度, বা মাজে মাজে 印土) পোৱা গৈছিল, যেনে আৰাই হাকুচেকিৰ ছাইৰান ইগেন (১৭১৩) আৰু ইয়ামামুৰা চাইছুকে [ja]ৰ ইণ্ডোছি (印度志, এটা গ্ৰন্থৰ অনুবাদ জোহান হুবনাৰৰদ্বাৰা)। কিন্তু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ভূমি হিচাপে ভাৰতৰ প্ৰতিচ্ছবিৰ সৈতে বহু পৰিমাণে জড়িত টেঞ্জিকু নামৰ ব্যৱহাৰ ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে সম্পূৰ্ণৰূপে স্থানচ্যুত হোৱা নাছিল: বৌদ্ধ ঐতিহাসিক স্থানসমূহৰ তীৰ্থযাত্ৰাৰ বাবে ভাৰত ভ্ৰমণ কৰা সোয়েন শ্বাকু আৰু চেকি ছেইচেটছু [জা] আদি পণ্ডিতসকলে টেঞ্জিকু নামটো ব্যৱহাৰ কৰিয়েই ধৰ্মীয় দিশটোৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি থাকিল তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণত, যদিও তেওঁলোকৰ সমসাময়িক বেছিভাগেই (আনকি সহযোগী বৌদ্ধ তীৰ্থযাত্ৰীও) তেতিয়ালৈকে ইণ্ডো নাম গ্ৰহণ কৰিছিল।[64][65] ==হোডু== হোডু (হিব্ৰু: הֹדּוּ Hodû) হৈছে ইহুদী তানাখ আৰু খ্ৰীষ্টান পুৰণি নিয়মৰ ইষ্টেৰ পুস্তক অংশত উল্লেখ কৰা ভাৰতৰ বাইবেলৰ হিব্ৰু নাম। আহাচুৱেৰছক হোডু (ভাৰত)ৰপৰা ইথিওপিয়ালৈকে ১২৭খন প্ৰদেশত শাসন কৰা ৰজা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল।[66] এই শব্দটো আপাত দৃষ্টিত সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, "মহান নদী", অৰ্থাৎ সিন্ধু নদী, পুৰণি পাৰ্চী হিণ্ড°উৰ মাজেৰে।[67] ==তথ্যসূত্ৰ== n1j15boxv1h34ouw8dspbnf6qj78qt5 629930 629929 2026-08-22T18:31:38Z Pranamikaadhikary 27435 /* টিয়ানঝু */ 629930 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==জম্বুদ্বীপ== [[File:Jambudiipasi.jpg|thumb|The name ''Jambudīpasi'' for "India" ([[Brahmi script]]) in the Sahasram [[Minor Rock Edict]] of [[Ashoka]], circa 250 BCE.<ref>{{cite book |title=Inscriptions of Asoka. New Edition by E. Hultzsch |date=1925 |pages=169–171 |url=https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n345 |language=sa}}</ref>]] জম্বুদ্বীপ ([[সংস্কৃত]]: जम्बुद्वीपम्) ভাৰত শব্দটো ব্যাপক হোৱাৰ আগতেই প্ৰাচীন শাস্ত্ৰত ভাৰতৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই হয়তো দ্বীপসম ভাৰতৰ পৰোক্ষ উল্লেখ হ’ব পাৰে। ম্যানমাৰত ইয়াক "জাবুদিপা" বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name=bh-29>Hudson 2004: 29</ref> ইংৰাজী শব্দ "ভাৰত" প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বহু দেশত ভাৰতৰ বাবে ব্যুৎপত্তি জাম্বু দ্বীপ ঐতিহাসিক শব্দ আছিল। এই বিকল্প নামটো ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বৰ্ণনাৰ বাবে এতিয়াও মাজে মাজে থাইলেণ্ড, মালয়েছিয়া, জাভা আৰু বালিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে ই সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশকো বুজাব পাৰে। ইয়াক মৌৰ্য সম্ৰাট অশোকে নিজৰ শিলালিপিত নিজৰ ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==গ্যাগৰ আৰু ফাগ্যুল== গ্যাগৰ ("বগা বিস্তৃতি") আৰু ফাগ্যুল দুয়োটা ভাৰতৰ তিব্বতী নাম। প্ৰাচীন তিব্বতী বৌদ্ধ লেখক আৰু তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ভাৰতৰ বাবে দক্ষিণে গ্যাগৰ বা গ্যাগৰ আৰু মধ্যদেশ (মধ্যদেশ বা পৱিত্ৰ কেন্দ্ৰ) নৃতাত্ত্বিক ৰেফাৰেণ্ট ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অন্ততঃ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰপৰাই কেইবাজনো প্ৰভাৱশালী খিলঞ্জীয়া তিব্বতী লামা আৰু লেখকে ভাৰতক ফাগ্যুল বুলি উল্লেখ কৰিছিল, যাৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ ফাগছ ইউল, অৰ্থাৎ আৰ্যৰ ভূমি, তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মত বৌদ্ধ শিক্ষাৰ উৎস হিচাপে গণ্য কৰা সম্ভ্ৰান্ত বা আধ্যাত্মিকভাৱে জ্ঞানপ্ৰাপ্ত লোকসকলক বুজাইছে।<ref name=tib1>Toni Huber, 2008, [https://books.google.com/books?id=SjzSpGf1eM0C&q=Gyagar The Holy Land Reborn: Pilgrimage and the Tibetan Reinvention], [[University of Chicago]] Press, p.74-80.</ref> তিব্বতী পণ্ডিত গেণ্ডুন চোপেলে ব্যাখ্যা কৰিছে যে, তিব্বতী গ্যাগৰ শব্দ সংস্কৃত বিহাৰ (বৌদ্ধ মঠ)ৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু প্ৰাচীন তিব্বতীসকলে গেইছাৰ শব্দটো মূলতঃ কুৰু (বৰ্তমান হাৰিয়ানা)ৰপৰা মগধ (বৌদ্ধ বিহাৰ)লৈকে উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰত অঞ্চলত প্ৰয়োগ কৰিছিল।<ref name=tib4>[[Gendün Chöphel|Gendun Chopel]] (translated by Thupten Jinpa and Donald S. Lopez Jr.), 2014, [https://books.google.com/books?id=XSZnAgAAQBAJ&q=Gyagar Grains of Gold: Tales of a Cosmopolitan Traveler], [[University of Chicago]] Press, p.73-74.</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০-৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা প্ৰায় ৬০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত বিকশিত হোৱা [[ৰজা গেইছাৰৰ মহাকাব্য]]ত ভাৰতক "গ্যাগৰ: বৌদ্ধ মতবাদৰ ৰাজ্য", "গ্যাগৰ: অৰু চিকিৎসাৰ ৰাজ্য" ([[আয়ুৰ্বেদ]]), "গ্যাগৰ: মুকুতাৰ ৰাজ্য", আৰু "গ্যাগৰ: সোণালী ফুলৰ ৰাজ্য" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=tib2>Jianbian Joacuo (translated by Liang Yanjun, Wu Chunxiao and Song Xin), 2019, [https://books.google.com/books?id=QhBOEAAAQBAJ&q=Gyagar 降边嘉措著, ‎梁艳君, ‎吴春晓 A study of Tibetan epic Gesar], [[Liaoning Normal University]], [[Dalian]], China.</ref> প্ৰায়ে নিৰ্বাসিত তিব্বতী চৰকাৰ বুলি কোৱা কেন্দ্ৰীয় তিব্বতী প্ৰশাসনে দৃঢ়তাৰে কয় যে "তিব্বত [[ভূগোল]], [[ইতিহাস]], [[সংস্কৃতি]]ৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সৈতে অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে তিব্বতীসকলে ভাৰতক 'গ্যাগৰ ফাগপায় ইউল' বা 'ভাৰত আৰ্যৰ ভূমি' বুলি কয়।" [[দালাই লামা]]ই ভাৰতক তিব্বতৰ [[গুৰু]] আৰু তিব্বতক ইয়াৰ [[গুৰু-শিষ্য পৰম্পৰা| চেলা]] (শিষ্য) বুলি অভিহিত কৰিছে, নিজকে ‘ভাৰতৰ পুত্ৰ’ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰকৃত অনুগামী বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁ নালন্দা পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভাৰতৰ প্ৰাচীন প্ৰজ্ঞাৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ পোষকতা অব্যাহত ৰাখিছে।"<ref name=tib3>[https://tibet.net/thankyouindia2018/ Thank you India], [[Central Tibetan Administration]], published: Jan 2018, accessed: 19 Dec 2022.</ref> ==টিয়ানঝু== টিয়ানঝু (天竺, অ'চি:* qʰl'iːn tuɡ, mod. Tiānzhú) পাৰ্চী হিন্দূৰ যোগেদি সংস্কৃত সিন্ধুৰ কেইবাটাও চীনা অনুবাদৰ ভিতৰত অন্যতম<ref name=cheung>{{cite book|first=Martha Pui Yiu|last=Cheung|chapter=Zan Ning (919–1001 CE), To Translate Means to Exchange|title=An Anthology of Chinese Discourse on Translation: From Earliest Times to the Buddhist Project|year=2014|orig-year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-63928-2|url=https://books.google.com/books?id=7ZC3AwAAQBAJ|pages=179, 181}}</ref> আৰু ইয়াক চীন আৰু ইয়াৰ পৰিসীমাত প্ৰাচীন কালৰেপৰা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ চাইনো-জেনিক পঢ়া জাপানী ভাষাত টেনজিকু, কোৰিয়ান ভাষাত চেওনচুক (천축), আৰু ভিয়েটনামী ভাষাত থিয়েন ট্ৰুক। চীনমণ্ডলৰ ভক্তিমান বৌদ্ধসকলে পৰম্পৰাগতভাৱে এই শব্দটো আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত ৰূপসমূহ ভাৰতক তেওঁলোকৰ "স্বৰ্গীয় কেন্দ্ৰ" হিচাপে চিহ্নিত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, ভাৰত উপমহাদেশত [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]ৰ পৱিত্ৰ উৎপত্তিৰ কথা উল্লেখ কৰি।<ref>{{Cite web |url=http://www.kamit.jp/01_introdctn/invi_eng.htm |title=An Invitation to Indian Architecture |access-date=30 December 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807044716/http://www.kamit.jp/01_introdctn/invi_eng.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.thenationalnews.com/how-the-japan-india-alliance-could-redraw-the-political-map-1.344356 How the Japan-India alliance could redraw the political map]</ref> আন ৰূপসমূহৰ ভিতৰত আছে জুয়াণ্ডু (身毒; Juāndú), যিটো ছিমা কিয়ানৰ শ্বিজিত দেখা যায়। আন এটা হ'ল টিয়াণ্ডু (天篤; Tiāndǔ), যিটো হাউ হান্সু (পৰৱৰ্তী হানৰ কিতাপ)ত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।[62] য়িনতেজিয়া বা ইন্দাকা (印特伽; Yìntèjiā) হিন্দূৰ আন এটা লিপব্দ কুচেয়ান ইন্দকাৰপৰা আহিছে।<ref name=yu>{{cite journal|last1=Yu|first1=Taishan|title=China and the Ancient Mediterranean World: A Survey of Ancient Chinese Sources|journal=Sino-Platonic Papers|date=November 2013|issue=242|pages=73, 77|url=http://sino-platonic.org/complete/spp242_china_mediterranean.pdf}}</ref> {{lang|zh-Latn|Yintejia or Indəkka}} ({{Zh-no-labels|p=Yìntèjiā|c=印特伽}}) comes from the [[Kuchean language|Kuchean]] ''Indaka'', another transliteration of ''Hindu''.<ref name=cheung/> টিয়ানঝুৰ বিশদ বিৱৰণ ফান য়ে (৩৯৮–৪৪৫)দ্বাৰা সংকলিত হাউ হান্সুৰ "জিউ ঝুয়ান" (পশ্চিম অঞ্চলৰ ৰেকৰ্ড)ত দিয়া হৈছে: {{Cquote|টিয়ানঝু ৰাজ্য: ইয়াক শ্বেণ্ডু বুলিও কোৱা হয়, ই ইউয়েজিৰপৰা কেইবা হাজাৰ লি দক্ষিণ-পূবে অৱস্থিত। ইয়াৰ ৰীতি-নীতি য়ুইজিৰ দৰেই, আৰু ই নিম্ন, আৰ্দ্ৰ আৰু অতি গৰম। ইয়াৰ সীমাৰেখা এখন বৃহৎ নদী। বাসিন্দাসকলে যুদ্ধত হাতীত উঠি যায়; ইউয়েজিতকৈ তেওঁলোক দুৰ্বল। তেওঁলোকে ফুটু (বুদ্ধ)ৰ পথ পালন কৰে, [আৰু সেয়েহে] তেওঁলোকৰ মাজত [আনক] হত্যা বা আক্ৰমণ নকৰাটো এটা প্ৰথাত পৰিণত হৈছে। ইউয়েজি আৰু গাওফু ৰাজ্যৰ পশ্চিমৰ পৰা, আৰু দক্ষিণৰপৰা পশ্চিম সাগৰলৈকে, আৰু পূবে পাংকি ৰাজ্যলৈকে সকলো শ্বেণ্ডুৰ ভূ-খণ্ড। শ্বেন্দূৰ কেইবাশ পৃথক চহৰ আছে, এজন ৰাজ্যপাল আছে, আৰু পৃথক ৰাজ্য আছে যিবোৰ দহত গণনা কৰিব পাৰি, প্ৰত্যেকৰে নিজা ৰজা আছে। যদিও তেওঁলোকৰ মাজত সৰু সৰু পাৰ্থক্য আছে, তথাপি তেওঁলোক সকলোৱেই সাধাৰণ নাম শ্বেণ্ডুৰ অধীনত আহে, আৰু এই সময়ত সকলোৱেই য়ুইজিৰ অধীনত থাকে। য়ুয়েজীয়ে তেওঁলোকৰ ৰজাসকলক হত্যা কৰি তেওঁলোকৰ লোকসকলৰ ওপৰত শাসন কৰিবলৈ এজন সেনাপতি স্থাপন কৰিছে। এই ভূমিত [[হাতী]], [[গঁড়]], কচ্ছপৰ খোলা, [[সোণ]], [[ৰূপ]], [[তাম]], [[লোহা]], [[সীহ]], [[টিন]] আদি উৎপাদিত হয়। ই পশ্চিমে [[ডা কিন]]ৰ সৈতে সংযোগ হয় (সেয়েহে) ইয়াত ডা কিনৰ এক্স’টিকা আছে।<ref name=yu/>}} টিয়ানঝুক ৱু টিয়ানঝু (五天竺; Wǔ Tiānzhú; 'পাঁচটা ভাৰত') বুলিও কোৱা হৈছিল, কাৰণ ভাৰতত চীনাসকলে জনা পাঁচটা ভৌগোলিক অঞ্চল আছিল: মধ্য, পূব, পশ্চিম, উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰত। সন্ন্যাসী জুয়ানজাঙে ভাৰতক ৱু য়িন (五印; Wǔ Yìn; 'পাঁচ ইণ্ড') বুলিও উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=cheung/> টিয়ানঝু নাম আৰু ইয়াৰ চাইনো-জেনিক সম্পৰ্কীয় শব্দটোৰ ঠাইত অৱশেষত মধ্য চীনে কুচিয়ানৰপৰা *য়েণ্টু ধাৰ লোৱাৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা শব্দবোৰে ল'লে, যদিও সেই শব্দটোৰ প্ৰথম ব্যৱহাৰ আৰু পূব এছিয়ান ভাষাত ভাৰতৰ বাবে প্ৰামাণিক আধুনিক নাম হোৱাৰ মাজত বহু সময় পাৰ হৈ গ'ল। চীনা ভাষাত ইয়াক য়িণ্ডু (চীনা: 印度; পিনয়িন: Yìndù) উচ্চাৰণ কৰা হয়, ইয়াক প্ৰথমে সপ্তম শতিকাৰ সন্ন্যাসী আৰু ভ্ৰমণকাৰী জুয়ানজাঙে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।[63] উদাহৰণস্বৰূপে জাপানী ভাষাত ১৮ শতিকাৰ আৰু ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ গ্ৰন্থসমূহত মাজে মাজে ইণ্ডো (インド, 印度, বা মাজে মাজে 印土) পোৱা গৈছিল, যেনে আৰাই হাকুচেকিৰ ছাইৰান ইগেন (১৭১৩) আৰু ইয়ামামুৰা চাইছুকে [ja]ৰ ইণ্ডোছি (印度志, এটা গ্ৰন্থৰ অনুবাদ জোহান হুবনাৰৰদ্বাৰা)। কিন্তু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ভূমি হিচাপে ভাৰতৰ প্ৰতিচ্ছবিৰ সৈতে বহু পৰিমাণে জড়িত টেঞ্জিকু নামৰ ব্যৱহাৰ ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে সম্পূৰ্ণৰূপে স্থানচ্যুত হোৱা নাছিল: বৌদ্ধ ঐতিহাসিক স্থানসমূহৰ তীৰ্থযাত্ৰাৰ বাবে ভাৰত ভ্ৰমণ কৰা সোয়েন শ্বাকু আৰু চেকি ছেইচেটছু [জা] আদি পণ্ডিতসকলে টেঞ্জিকু নামটো ব্যৱহাৰ কৰিয়েই ধৰ্মীয় দিশটোৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি থাকিল তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণত, যদিও তেওঁলোকৰ সমসাময়িক বেছিভাগেই (আনকি সহযোগী বৌদ্ধ তীৰ্থযাত্ৰীও) তেতিয়ালৈকে ইণ্ডো নাম গ্ৰহণ কৰিছিল।[64][65] ==হোডু== হোডু (হিব্ৰু: הֹדּוּ Hodû) হৈছে ইহুদী তানাখ আৰু খ্ৰীষ্টান পুৰণি নিয়মৰ ইষ্টেৰ পুস্তক অংশত উল্লেখ কৰা ভাৰতৰ বাইবেলৰ হিব্ৰু নাম। আহাচুৱেৰছক হোডু (ভাৰত)ৰপৰা ইথিওপিয়ালৈকে ১২৭খন প্ৰদেশত শাসন কৰা ৰজা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল।[66] এই শব্দটো আপাত দৃষ্টিত সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, "মহান নদী", অৰ্থাৎ সিন্ধু নদী, পুৰণি পাৰ্চী হিণ্ড°উৰ মাজেৰে।[67] ==তথ্যসূত্ৰ== 5pji5jrdc11wghlczxz5n4wp6h6gnfw 629931 629930 2026-08-22T18:32:43Z Pranamikaadhikary 27435 /* টিয়ানঝু */ 629931 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==জম্বুদ্বীপ== [[File:Jambudiipasi.jpg|thumb|The name ''Jambudīpasi'' for "India" ([[Brahmi script]]) in the Sahasram [[Minor Rock Edict]] of [[Ashoka]], circa 250 BCE.<ref>{{cite book |title=Inscriptions of Asoka. New Edition by E. Hultzsch |date=1925 |pages=169–171 |url=https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n345 |language=sa}}</ref>]] জম্বুদ্বীপ ([[সংস্কৃত]]: जम्बुद्वीपम्) ভাৰত শব্দটো ব্যাপক হোৱাৰ আগতেই প্ৰাচীন শাস্ত্ৰত ভাৰতৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই হয়তো দ্বীপসম ভাৰতৰ পৰোক্ষ উল্লেখ হ’ব পাৰে। ম্যানমাৰত ইয়াক "জাবুদিপা" বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name=bh-29>Hudson 2004: 29</ref> ইংৰাজী শব্দ "ভাৰত" প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বহু দেশত ভাৰতৰ বাবে ব্যুৎপত্তি জাম্বু দ্বীপ ঐতিহাসিক শব্দ আছিল। এই বিকল্প নামটো ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বৰ্ণনাৰ বাবে এতিয়াও মাজে মাজে থাইলেণ্ড, মালয়েছিয়া, জাভা আৰু বালিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে ই সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশকো বুজাব পাৰে। ইয়াক মৌৰ্য সম্ৰাট অশোকে নিজৰ শিলালিপিত নিজৰ ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==গ্যাগৰ আৰু ফাগ্যুল== গ্যাগৰ ("বগা বিস্তৃতি") আৰু ফাগ্যুল দুয়োটা ভাৰতৰ তিব্বতী নাম। প্ৰাচীন তিব্বতী বৌদ্ধ লেখক আৰু তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ভাৰতৰ বাবে দক্ষিণে গ্যাগৰ বা গ্যাগৰ আৰু মধ্যদেশ (মধ্যদেশ বা পৱিত্ৰ কেন্দ্ৰ) নৃতাত্ত্বিক ৰেফাৰেণ্ট ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অন্ততঃ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰপৰাই কেইবাজনো প্ৰভাৱশালী খিলঞ্জীয়া তিব্বতী লামা আৰু লেখকে ভাৰতক ফাগ্যুল বুলি উল্লেখ কৰিছিল, যাৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ ফাগছ ইউল, অৰ্থাৎ আৰ্যৰ ভূমি, তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মত বৌদ্ধ শিক্ষাৰ উৎস হিচাপে গণ্য কৰা সম্ভ্ৰান্ত বা আধ্যাত্মিকভাৱে জ্ঞানপ্ৰাপ্ত লোকসকলক বুজাইছে।<ref name=tib1>Toni Huber, 2008, [https://books.google.com/books?id=SjzSpGf1eM0C&q=Gyagar The Holy Land Reborn: Pilgrimage and the Tibetan Reinvention], [[University of Chicago]] Press, p.74-80.</ref> তিব্বতী পণ্ডিত গেণ্ডুন চোপেলে ব্যাখ্যা কৰিছে যে, তিব্বতী গ্যাগৰ শব্দ সংস্কৃত বিহাৰ (বৌদ্ধ মঠ)ৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু প্ৰাচীন তিব্বতীসকলে গেইছাৰ শব্দটো মূলতঃ কুৰু (বৰ্তমান হাৰিয়ানা)ৰপৰা মগধ (বৌদ্ধ বিহাৰ)লৈকে উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰত অঞ্চলত প্ৰয়োগ কৰিছিল।<ref name=tib4>[[Gendün Chöphel|Gendun Chopel]] (translated by Thupten Jinpa and Donald S. Lopez Jr.), 2014, [https://books.google.com/books?id=XSZnAgAAQBAJ&q=Gyagar Grains of Gold: Tales of a Cosmopolitan Traveler], [[University of Chicago]] Press, p.73-74.</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০-৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা প্ৰায় ৬০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত বিকশিত হোৱা [[ৰজা গেইছাৰৰ মহাকাব্য]]ত ভাৰতক "গ্যাগৰ: বৌদ্ধ মতবাদৰ ৰাজ্য", "গ্যাগৰ: অৰু চিকিৎসাৰ ৰাজ্য" ([[আয়ুৰ্বেদ]]), "গ্যাগৰ: মুকুতাৰ ৰাজ্য", আৰু "গ্যাগৰ: সোণালী ফুলৰ ৰাজ্য" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=tib2>Jianbian Joacuo (translated by Liang Yanjun, Wu Chunxiao and Song Xin), 2019, [https://books.google.com/books?id=QhBOEAAAQBAJ&q=Gyagar 降边嘉措著, ‎梁艳君, ‎吴春晓 A study of Tibetan epic Gesar], [[Liaoning Normal University]], [[Dalian]], China.</ref> প্ৰায়ে নিৰ্বাসিত তিব্বতী চৰকাৰ বুলি কোৱা কেন্দ্ৰীয় তিব্বতী প্ৰশাসনে দৃঢ়তাৰে কয় যে "তিব্বত [[ভূগোল]], [[ইতিহাস]], [[সংস্কৃতি]]ৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সৈতে অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে তিব্বতীসকলে ভাৰতক 'গ্যাগৰ ফাগপায় ইউল' বা 'ভাৰত আৰ্যৰ ভূমি' বুলি কয়।" [[দালাই লামা]]ই ভাৰতক তিব্বতৰ [[গুৰু]] আৰু তিব্বতক ইয়াৰ [[গুৰু-শিষ্য পৰম্পৰা| চেলা]] (শিষ্য) বুলি অভিহিত কৰিছে, নিজকে ‘ভাৰতৰ পুত্ৰ’ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰকৃত অনুগামী বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁ নালন্দা পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভাৰতৰ প্ৰাচীন প্ৰজ্ঞাৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ পোষকতা অব্যাহত ৰাখিছে।"<ref name=tib3>[https://tibet.net/thankyouindia2018/ Thank you India], [[Central Tibetan Administration]], published: Jan 2018, accessed: 19 Dec 2022.</ref> ==টিয়ানঝু== টিয়ানঝু (天竺, অ'চি:* qʰl'iːn tuɡ, mod. Tiānzhú) পাৰ্চী হিন্দূৰ যোগেদি সংস্কৃত সিন্ধুৰ কেইবাটাও চীনা অনুবাদৰ ভিতৰত অন্যতম<ref name=cheung>{{cite book|first=Martha Pui Yiu|last=Cheung|chapter=Zan Ning (919–1001 CE), To Translate Means to Exchange|title=An Anthology of Chinese Discourse on Translation: From Earliest Times to the Buddhist Project|year=2014|orig-year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-63928-2|url=https://books.google.com/books?id=7ZC3AwAAQBAJ|pages=179, 181}}</ref> আৰু ইয়াক চীন আৰু ইয়াৰ পৰিসীমাত প্ৰাচীন কালৰেপৰা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ চাইনো-জেনিক পঢ়া জাপানী ভাষাত টেনজিকু, কোৰিয়ান ভাষাত চেওনচুক (천축), আৰু ভিয়েটনামী ভাষাত থিয়েন ট্ৰুক। চীনমণ্ডলৰ ভক্তিমান বৌদ্ধসকলে পৰম্পৰাগতভাৱে এই শব্দটো আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত ৰূপসমূহ ভাৰতক তেওঁলোকৰ "স্বৰ্গীয় কেন্দ্ৰ" হিচাপে চিহ্নিত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, ভাৰত উপমহাদেশত [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]ৰ পৱিত্ৰ উৎপত্তিৰ কথা উল্লেখ কৰি।<ref>{{Cite web |url=http://www.kamit.jp/01_introdctn/invi_eng.htm |title=An Invitation to Indian Architecture |access-date=30 December 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807044716/http://www.kamit.jp/01_introdctn/invi_eng.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.thenationalnews.com/how-the-japan-india-alliance-could-redraw-the-political-map-1.344356 How the Japan-India alliance could redraw the political map]</ref> আন ৰূপসমূহৰ ভিতৰত আছে জুয়াণ্ডু (身毒; Juāndú), যিটো ছিমা কিয়ানৰ শ্বিজিত দেখা যায়। আন এটা হ'ল টিয়াণ্ডু (天篤; Tiāndǔ), যিটো হাউ হান্সু (পৰৱৰ্তী হানৰ কিতাপ)ত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=yu>{{cite journal|last1=Yu|first1=Taishan|title=China and the Ancient Mediterranean World: A Survey of Ancient Chinese Sources|journal=Sino-Platonic Papers|date=November 2013|issue=242|pages=73, 77|url=http://sino-platonic.org/complete/spp242_china_mediterranean.pdf}}</ref> য়িনতেজিয়া বা ইন্দাকা (印特伽; Yìntèjiā) হিন্দুৰ আন এটা লিপব্দ কুচেয়ান ইন্দকাৰপৰা আহিছে।<ref name=cheung/> টিয়ানঝুৰ বিশদ বিৱৰণ ফান য়ে (৩৯৮–৪৪৫)দ্বাৰা সংকলিত হাউ হান্সুৰ "জিউ ঝুয়ান" (পশ্চিম অঞ্চলৰ ৰেকৰ্ড)ত দিয়া হৈছে: {{Cquote|টিয়ানঝু ৰাজ্য: ইয়াক শ্বেণ্ডু বুলিও কোৱা হয়, ই ইউয়েজিৰপৰা কেইবা হাজাৰ লি দক্ষিণ-পূবে অৱস্থিত। ইয়াৰ ৰীতি-নীতি য়ুইজিৰ দৰেই, আৰু ই নিম্ন, আৰ্দ্ৰ আৰু অতি গৰম। ইয়াৰ সীমাৰেখা এখন বৃহৎ নদী। বাসিন্দাসকলে যুদ্ধত হাতীত উঠি যায়; ইউয়েজিতকৈ তেওঁলোক দুৰ্বল। তেওঁলোকে ফুটু (বুদ্ধ)ৰ পথ পালন কৰে, [আৰু সেয়েহে] তেওঁলোকৰ মাজত [আনক] হত্যা বা আক্ৰমণ নকৰাটো এটা প্ৰথাত পৰিণত হৈছে। ইউয়েজি আৰু গাওফু ৰাজ্যৰ পশ্চিমৰ পৰা, আৰু দক্ষিণৰপৰা পশ্চিম সাগৰলৈকে, আৰু পূবে পাংকি ৰাজ্যলৈকে সকলো শ্বেণ্ডুৰ ভূ-খণ্ড। শ্বেন্দূৰ কেইবাশ পৃথক চহৰ আছে, এজন ৰাজ্যপাল আছে, আৰু পৃথক ৰাজ্য আছে যিবোৰ দহত গণনা কৰিব পাৰি, প্ৰত্যেকৰে নিজা ৰজা আছে। যদিও তেওঁলোকৰ মাজত সৰু সৰু পাৰ্থক্য আছে, তথাপি তেওঁলোক সকলোৱেই সাধাৰণ নাম শ্বেণ্ডুৰ অধীনত আহে, আৰু এই সময়ত সকলোৱেই য়ুইজিৰ অধীনত থাকে। য়ুয়েজীয়ে তেওঁলোকৰ ৰজাসকলক হত্যা কৰি তেওঁলোকৰ লোকসকলৰ ওপৰত শাসন কৰিবলৈ এজন সেনাপতি স্থাপন কৰিছে। এই ভূমিত [[হাতী]], [[গঁড়]], কচ্ছপৰ খোলা, [[সোণ]], [[ৰূপ]], [[তাম]], [[লোহা]], [[সীহ]], [[টিন]] আদি উৎপাদিত হয়। ই পশ্চিমে [[ডা কিন]]ৰ সৈতে সংযোগ হয় (সেয়েহে) ইয়াত ডা কিনৰ এক্স’টিকা আছে।<ref name=yu/>}} টিয়ানঝুক ৱু টিয়ানঝু (五天竺; Wǔ Tiānzhú; 'পাঁচটা ভাৰত') বুলিও কোৱা হৈছিল, কাৰণ ভাৰতত চীনাসকলে জনা পাঁচটা ভৌগোলিক অঞ্চল আছিল: মধ্য, পূব, পশ্চিম, উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰত। সন্ন্যাসী জুয়ানজাঙে ভাৰতক ৱু য়িন (五印; Wǔ Yìn; 'পাঁচ ইণ্ড') বুলিও উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=cheung/> টিয়ানঝু নাম আৰু ইয়াৰ চাইনো-জেনিক সম্পৰ্কীয় শব্দটোৰ ঠাইত অৱশেষত মধ্য চীনে কুচিয়ানৰপৰা *য়েণ্টু ধাৰ লোৱাৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা শব্দবোৰে ল'লে, যদিও সেই শব্দটোৰ প্ৰথম ব্যৱহাৰ আৰু পূব এছিয়ান ভাষাত ভাৰতৰ বাবে প্ৰামাণিক আধুনিক নাম হোৱাৰ মাজত বহু সময় পাৰ হৈ গ'ল। চীনা ভাষাত ইয়াক য়িণ্ডু (চীনা: 印度; পিনয়িন: Yìndù) উচ্চাৰণ কৰা হয়, ইয়াক প্ৰথমে সপ্তম শতিকাৰ সন্ন্যাসী আৰু ভ্ৰমণকাৰী জুয়ানজাঙে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।[63] উদাহৰণস্বৰূপে জাপানী ভাষাত ১৮ শতিকাৰ আৰু ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ গ্ৰন্থসমূহত মাজে মাজে ইণ্ডো (インド, 印度, বা মাজে মাজে 印土) পোৱা গৈছিল, যেনে আৰাই হাকুচেকিৰ ছাইৰান ইগেন (১৭১৩) আৰু ইয়ামামুৰা চাইছুকে [ja]ৰ ইণ্ডোছি (印度志, এটা গ্ৰন্থৰ অনুবাদ জোহান হুবনাৰৰদ্বাৰা)। কিন্তু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ভূমি হিচাপে ভাৰতৰ প্ৰতিচ্ছবিৰ সৈতে বহু পৰিমাণে জড়িত টেঞ্জিকু নামৰ ব্যৱহাৰ ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে সম্পূৰ্ণৰূপে স্থানচ্যুত হোৱা নাছিল: বৌদ্ধ ঐতিহাসিক স্থানসমূহৰ তীৰ্থযাত্ৰাৰ বাবে ভাৰত ভ্ৰমণ কৰা সোয়েন শ্বাকু আৰু চেকি ছেইচেটছু [জা] আদি পণ্ডিতসকলে টেঞ্জিকু নামটো ব্যৱহাৰ কৰিয়েই ধৰ্মীয় দিশটোৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি থাকিল তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণত, যদিও তেওঁলোকৰ সমসাময়িক বেছিভাগেই (আনকি সহযোগী বৌদ্ধ তীৰ্থযাত্ৰীও) তেতিয়ালৈকে ইণ্ডো নাম গ্ৰহণ কৰিছিল।[64][65] ==হোডু== হোডু (হিব্ৰু: הֹדּוּ Hodû) হৈছে ইহুদী তানাখ আৰু খ্ৰীষ্টান পুৰণি নিয়মৰ ইষ্টেৰ পুস্তক অংশত উল্লেখ কৰা ভাৰতৰ বাইবেলৰ হিব্ৰু নাম। আহাচুৱেৰছক হোডু (ভাৰত)ৰপৰা ইথিওপিয়ালৈকে ১২৭খন প্ৰদেশত শাসন কৰা ৰজা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল।[66] এই শব্দটো আপাত দৃষ্টিত সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, "মহান নদী", অৰ্থাৎ সিন্ধু নদী, পুৰণি পাৰ্চী হিণ্ড°উৰ মাজেৰে।[67] ==তথ্যসূত্ৰ== sigty9d4n5torijuhr7vuqiehvygazi 629932 629931 2026-08-22T18:34:08Z Pranamikaadhikary 27435 /* টিয়ানঝু */ 629932 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==জম্বুদ্বীপ== [[File:Jambudiipasi.jpg|thumb|The name ''Jambudīpasi'' for "India" ([[Brahmi script]]) in the Sahasram [[Minor Rock Edict]] of [[Ashoka]], circa 250 BCE.<ref>{{cite book |title=Inscriptions of Asoka. New Edition by E. Hultzsch |date=1925 |pages=169–171 |url=https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n345 |language=sa}}</ref>]] জম্বুদ্বীপ ([[সংস্কৃত]]: जम्बुद्वीपम्) ভাৰত শব্দটো ব্যাপক হোৱাৰ আগতেই প্ৰাচীন শাস্ত্ৰত ভাৰতৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই হয়তো দ্বীপসম ভাৰতৰ পৰোক্ষ উল্লেখ হ’ব পাৰে। ম্যানমাৰত ইয়াক "জাবুদিপা" বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name=bh-29>Hudson 2004: 29</ref> ইংৰাজী শব্দ "ভাৰত" প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বহু দেশত ভাৰতৰ বাবে ব্যুৎপত্তি জাম্বু দ্বীপ ঐতিহাসিক শব্দ আছিল। এই বিকল্প নামটো ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বৰ্ণনাৰ বাবে এতিয়াও মাজে মাজে থাইলেণ্ড, মালয়েছিয়া, জাভা আৰু বালিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে ই সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশকো বুজাব পাৰে। ইয়াক মৌৰ্য সম্ৰাট অশোকে নিজৰ শিলালিপিত নিজৰ ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==গ্যাগৰ আৰু ফাগ্যুল== গ্যাগৰ ("বগা বিস্তৃতি") আৰু ফাগ্যুল দুয়োটা ভাৰতৰ তিব্বতী নাম। প্ৰাচীন তিব্বতী বৌদ্ধ লেখক আৰু তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ভাৰতৰ বাবে দক্ষিণে গ্যাগৰ বা গ্যাগৰ আৰু মধ্যদেশ (মধ্যদেশ বা পৱিত্ৰ কেন্দ্ৰ) নৃতাত্ত্বিক ৰেফাৰেণ্ট ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অন্ততঃ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰপৰাই কেইবাজনো প্ৰভাৱশালী খিলঞ্জীয়া তিব্বতী লামা আৰু লেখকে ভাৰতক ফাগ্যুল বুলি উল্লেখ কৰিছিল, যাৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ ফাগছ ইউল, অৰ্থাৎ আৰ্যৰ ভূমি, তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মত বৌদ্ধ শিক্ষাৰ উৎস হিচাপে গণ্য কৰা সম্ভ্ৰান্ত বা আধ্যাত্মিকভাৱে জ্ঞানপ্ৰাপ্ত লোকসকলক বুজাইছে।<ref name=tib1>Toni Huber, 2008, [https://books.google.com/books?id=SjzSpGf1eM0C&q=Gyagar The Holy Land Reborn: Pilgrimage and the Tibetan Reinvention], [[University of Chicago]] Press, p.74-80.</ref> তিব্বতী পণ্ডিত গেণ্ডুন চোপেলে ব্যাখ্যা কৰিছে যে, তিব্বতী গ্যাগৰ শব্দ সংস্কৃত বিহাৰ (বৌদ্ধ মঠ)ৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু প্ৰাচীন তিব্বতীসকলে গেইছাৰ শব্দটো মূলতঃ কুৰু (বৰ্তমান হাৰিয়ানা)ৰপৰা মগধ (বৌদ্ধ বিহাৰ)লৈকে উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰত অঞ্চলত প্ৰয়োগ কৰিছিল।<ref name=tib4>[[Gendün Chöphel|Gendun Chopel]] (translated by Thupten Jinpa and Donald S. Lopez Jr.), 2014, [https://books.google.com/books?id=XSZnAgAAQBAJ&q=Gyagar Grains of Gold: Tales of a Cosmopolitan Traveler], [[University of Chicago]] Press, p.73-74.</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০-৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা প্ৰায় ৬০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত বিকশিত হোৱা [[ৰজা গেইছাৰৰ মহাকাব্য]]ত ভাৰতক "গ্যাগৰ: বৌদ্ধ মতবাদৰ ৰাজ্য", "গ্যাগৰ: অৰু চিকিৎসাৰ ৰাজ্য" ([[আয়ুৰ্বেদ]]), "গ্যাগৰ: মুকুতাৰ ৰাজ্য", আৰু "গ্যাগৰ: সোণালী ফুলৰ ৰাজ্য" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=tib2>Jianbian Joacuo (translated by Liang Yanjun, Wu Chunxiao and Song Xin), 2019, [https://books.google.com/books?id=QhBOEAAAQBAJ&q=Gyagar 降边嘉措著, ‎梁艳君, ‎吴春晓 A study of Tibetan epic Gesar], [[Liaoning Normal University]], [[Dalian]], China.</ref> প্ৰায়ে নিৰ্বাসিত তিব্বতী চৰকাৰ বুলি কোৱা কেন্দ্ৰীয় তিব্বতী প্ৰশাসনে দৃঢ়তাৰে কয় যে "তিব্বত [[ভূগোল]], [[ইতিহাস]], [[সংস্কৃতি]]ৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সৈতে অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে তিব্বতীসকলে ভাৰতক 'গ্যাগৰ ফাগপায় ইউল' বা 'ভাৰত আৰ্যৰ ভূমি' বুলি কয়।" [[দালাই লামা]]ই ভাৰতক তিব্বতৰ [[গুৰু]] আৰু তিব্বতক ইয়াৰ [[গুৰু-শিষ্য পৰম্পৰা| চেলা]] (শিষ্য) বুলি অভিহিত কৰিছে, নিজকে ‘ভাৰতৰ পুত্ৰ’ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰকৃত অনুগামী বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁ নালন্দা পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভাৰতৰ প্ৰাচীন প্ৰজ্ঞাৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ পোষকতা অব্যাহত ৰাখিছে।"<ref name=tib3>[https://tibet.net/thankyouindia2018/ Thank you India], [[Central Tibetan Administration]], published: Jan 2018, accessed: 19 Dec 2022.</ref> ==টিয়ানঝু== টিয়ানঝু (天竺, অ'চি:* qʰl'iːn tuɡ, mod. Tiānzhú) পাৰ্চী হিন্দূৰ যোগেদি সংস্কৃত সিন্ধুৰ কেইবাটাও চীনা অনুবাদৰ ভিতৰত অন্যতম<ref name=cheung>{{cite book|first=Martha Pui Yiu|last=Cheung|chapter=Zan Ning (919–1001 CE), To Translate Means to Exchange|title=An Anthology of Chinese Discourse on Translation: From Earliest Times to the Buddhist Project|year=2014|orig-year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-63928-2|url=https://books.google.com/books?id=7ZC3AwAAQBAJ|pages=179, 181}}</ref> আৰু ইয়াক চীন আৰু ইয়াৰ পৰিসীমাত প্ৰাচীন কালৰেপৰা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ চাইনো-জেনিক পঢ়া জাপানী ভাষাত টেনজিকু, কোৰিয়ান ভাষাত চেওনচুক (천축), আৰু ভিয়েটনামী ভাষাত থিয়েন ট্ৰুক। চীনমণ্ডলৰ ভক্তিমান বৌদ্ধসকলে পৰম্পৰাগতভাৱে এই শব্দটো আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত ৰূপসমূহ ভাৰতক তেওঁলোকৰ "স্বৰ্গীয় কেন্দ্ৰ" হিচাপে চিহ্নিত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, ভাৰত উপমহাদেশত [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]ৰ পৱিত্ৰ উৎপত্তিৰ কথা উল্লেখ কৰি।<ref>{{Cite web |url=http://www.kamit.jp/01_introdctn/invi_eng.htm |title=An Invitation to Indian Architecture |access-date=30 December 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807044716/http://www.kamit.jp/01_introdctn/invi_eng.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.thenationalnews.com/how-the-japan-india-alliance-could-redraw-the-political-map-1.344356 How the Japan-India alliance could redraw the political map]</ref> আন ৰূপসমূহৰ ভিতৰত আছে জুয়াণ্ডু (身毒; Juāndú), যিটো ছিমা কিয়ানৰ শ্বিজিত দেখা যায়। আন এটা হ'ল টিয়াণ্ডু (天篤; Tiāndǔ), যিটো হাউ হান্সু (পৰৱৰ্তী হানৰ কিতাপ)ত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=yu>{{cite journal|last1=Yu|first1=Taishan|title=China and the Ancient Mediterranean World: A Survey of Ancient Chinese Sources|journal=Sino-Platonic Papers|date=November 2013|issue=242|pages=73, 77|url=http://sino-platonic.org/complete/spp242_china_mediterranean.pdf}}</ref> য়িনতেজিয়া বা ইন্দাকা (印特伽; Yìntèjiā) হিন্দুৰ আন এটা লিপব্দ কুচেয়ান ইন্দকাৰপৰা আহিছে।<ref name=cheung/> টিয়ানঝুৰ বিশদ বিৱৰণ ফান য়ে (৩৯৮–৪৪৫)দ্বাৰা সংকলিত হাউ হান্সুৰ "জিউ ঝুয়ান" (পশ্চিম অঞ্চলৰ ৰেকৰ্ড)ত দিয়া হৈছে: {{Cquote|টিয়ানঝু ৰাজ্য: ইয়াক শ্বেণ্ডু বুলিও কোৱা হয়, ই ইউয়েজিৰপৰা কেইবা হাজাৰ লি দক্ষিণ-পূবে অৱস্থিত। ইয়াৰ ৰীতি-নীতি য়ুইজিৰ দৰেই, আৰু ই নিম্ন, আৰ্দ্ৰ আৰু অতি গৰম। ইয়াৰ সীমাৰেখা এখন বৃহৎ নদী। বাসিন্দাসকলে যুদ্ধত হাতীত উঠি যায়; ইউয়েজিতকৈ তেওঁলোক দুৰ্বল। তেওঁলোকে ফুটু (বুদ্ধ)ৰ পথ পালন কৰে, [আৰু সেয়েহে] তেওঁলোকৰ মাজত [আনক] হত্যা বা আক্ৰমণ নকৰাটো এটা প্ৰথাত পৰিণত হৈছে। ইউয়েজি আৰু গাওফু ৰাজ্যৰ পশ্চিমৰ পৰা, আৰু দক্ষিণৰপৰা পশ্চিম সাগৰলৈকে, আৰু পূবে পাংকি ৰাজ্যলৈকে সকলো শ্বেণ্ডুৰ ভূ-খণ্ড। শ্বেন্দূৰ কেইবাশ পৃথক চহৰ আছে, এজন ৰাজ্যপাল আছে, আৰু পৃথক ৰাজ্য আছে যিবোৰ দহত গণনা কৰিব পাৰি, প্ৰত্যেকৰে নিজা ৰজা আছে। যদিও তেওঁলোকৰ মাজত সৰু সৰু পাৰ্থক্য আছে, তথাপি তেওঁলোক সকলোৱেই সাধাৰণ নাম শ্বেণ্ডুৰ অধীনত আহে, আৰু এই সময়ত সকলোৱেই য়ুইজিৰ অধীনত থাকে। য়ুয়েজীয়ে তেওঁলোকৰ ৰজাসকলক হত্যা কৰি তেওঁলোকৰ লোকসকলৰ ওপৰত শাসন কৰিবলৈ এজন সেনাপতি স্থাপন কৰিছে। এই ভূমিত [[হাতী]], [[গঁড়]], কচ্ছপৰ খোলা, [[সোণ]], [[ৰূপ]], [[তাম]], [[লোহা]], [[সীহ]], [[টিন]] আদি উৎপাদিত হয়। ই পশ্চিমে [[ডা কিন]]ৰ সৈতে সংযোগ হয় (সেয়েহে) ইয়াত ডা কিনৰ এক্স’টিকা আছে।<ref name=yu/>}} টিয়ানঝুক ৱু টিয়ানঝু (五天竺; Wǔ Tiānzhú; 'পাঁচটা ভাৰত') বুলিও কোৱা হৈছিল, কাৰণ ভাৰতত চীনাসকলে জনা পাঁচটা ভৌগোলিক অঞ্চল আছিল: মধ্য, পূব, পশ্চিম, উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰত। সন্ন্যাসী জুয়ানজাঙে ভাৰতক ৱু য়িন (五印; Wǔ Yìn; 'পাঁচ ইণ্ড') বুলিও উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=cheung/> টিয়ানঝু নাম আৰু ইয়াৰ চাইনো-জেনিক সম্পৰ্কীয় শব্দটোৰ ঠাইত অৱশেষত মধ্য চীনে কুচিয়ানৰপৰা *য়েণ্টু ধাৰ লোৱাৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা শব্দবোৰে ল’লে, যদিও সেই শব্দটোৰ প্ৰথম ব্যৱহাৰ আৰু পূব এছিয়ান ভাষাত ভাৰতৰ বাবে প্ৰামাণিক আধুনিক নাম হোৱাৰ মাজত বহু সময় পাৰ হৈ গ'ল। চীনা ভাষাত ইয়াক য়িণ্ডু (চীনা: 印度; পিনয়িন: Yìndù) উচ্চাৰণ কৰা হয়, ইয়াক প্ৰথমে সপ্তম শতিকাৰ সন্ন্যাসী আৰু ভ্ৰমণকাৰী জুয়ানজাঙে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Khair |first1=Tabish |title=Other Routes: 1500 Years of African and Asian Travel Writing |date=2006 |publisher=Signal Books |isbn=9781904955115 |page=36}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে জাপানী ভাষাত ১৮ শতিকাৰ আৰু ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ গ্ৰন্থসমূহত মাজে মাজে ইণ্ডো (インド, 印度, বা মাজে মাজে 印土) পোৱা গৈছিল, যেনে আৰাই হাকুচেকিৰ ছাইৰান ইগেন (১৭১৩) আৰু ইয়ামামুৰা চাইছুকে [ja]ৰ ইণ্ডোছি (印度志, এটা গ্ৰন্থৰ অনুবাদ জোহান হুবনাৰৰদ্বাৰা)। কিন্তু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ভূমি হিচাপে ভাৰতৰ প্ৰতিচ্ছবিৰ সৈতে বহু পৰিমাণে জড়িত টেঞ্জিকু নামৰ ব্যৱহাৰ ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে সম্পূৰ্ণৰূপে স্থানচ্যুত হোৱা নাছিল: বৌদ্ধ ঐতিহাসিক স্থানসমূহৰ তীৰ্থযাত্ৰাৰ বাবে ভাৰত ভ্ৰমণ কৰা সোয়েন শ্বাকু আৰু চেকি ছেইচেটছু [জা] আদি পণ্ডিতসকলে টেঞ্জিকু নামটো ব্যৱহাৰ কৰিয়েই ধৰ্মীয় দিশটোৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি থাকিল তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণত, যদিও তেওঁলোকৰ সমসাময়িক বেছিভাগেই (আনকি সহযোগী বৌদ্ধ তীৰ্থযাত্ৰীও) তেতিয়ালৈকে ইণ্ডো নাম গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |first=Fabio |last=Rambelli |chapter=The Idea of India ''(Tenjiku)'' in Pre-Modern Japan |editor-first=-Tansen |editor-last=Sen |title=Buddhism Across Asia |publisher=ISEAS–Yusof Ishak Institute |date=2014 |isbn=9789814519328 |page=262}}</ref><ref>{{cite book |first=Richard M. |last=Jaffee |title=Seeking Sakyamuni: South Asia in the Formation of Modern Japanese Buddhism |publisher=University of Chicago Press |date=2019 |isbn=9780226391151 |pages=12–13, 114–115}}</ref> ==হোডু== হোডু (হিব্ৰু: הֹדּוּ Hodû) হৈছে ইহুদী তানাখ আৰু খ্ৰীষ্টান পুৰণি নিয়মৰ ইষ্টেৰ পুস্তক অংশত উল্লেখ কৰা ভাৰতৰ বাইবেলৰ হিব্ৰু নাম। আহাচুৱেৰছক হোডু (ভাৰত)ৰপৰা ইথিওপিয়ালৈকে ১২৭খন প্ৰদেশত শাসন কৰা ৰজা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল।[66] এই শব্দটো আপাত দৃষ্টিত সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, "মহান নদী", অৰ্থাৎ সিন্ধু নদী, পুৰণি পাৰ্চী হিণ্ড°উৰ মাজেৰে।[67] ==তথ্যসূত্ৰ== p3uk1hilqnymxtkvmyq7a73hdwnn0yt 629933 629932 2026-08-22T18:34:54Z Pranamikaadhikary 27435 /* হোডু */ 629933 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==জম্বুদ্বীপ== [[File:Jambudiipasi.jpg|thumb|The name ''Jambudīpasi'' for "India" ([[Brahmi script]]) in the Sahasram [[Minor Rock Edict]] of [[Ashoka]], circa 250 BCE.<ref>{{cite book |title=Inscriptions of Asoka. New Edition by E. Hultzsch |date=1925 |pages=169–171 |url=https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n345 |language=sa}}</ref>]] জম্বুদ্বীপ ([[সংস্কৃত]]: जम्बुद्वीपम्) ভাৰত শব্দটো ব্যাপক হোৱাৰ আগতেই প্ৰাচীন শাস্ত্ৰত ভাৰতৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই হয়তো দ্বীপসম ভাৰতৰ পৰোক্ষ উল্লেখ হ’ব পাৰে। ম্যানমাৰত ইয়াক "জাবুদিপা" বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name=bh-29>Hudson 2004: 29</ref> ইংৰাজী শব্দ "ভাৰত" প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বহু দেশত ভাৰতৰ বাবে ব্যুৎপত্তি জাম্বু দ্বীপ ঐতিহাসিক শব্দ আছিল। এই বিকল্প নামটো ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বৰ্ণনাৰ বাবে এতিয়াও মাজে মাজে থাইলেণ্ড, মালয়েছিয়া, জাভা আৰু বালিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে ই সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশকো বুজাব পাৰে। ইয়াক মৌৰ্য সম্ৰাট অশোকে নিজৰ শিলালিপিত নিজৰ ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==গ্যাগৰ আৰু ফাগ্যুল== গ্যাগৰ ("বগা বিস্তৃতি") আৰু ফাগ্যুল দুয়োটা ভাৰতৰ তিব্বতী নাম। প্ৰাচীন তিব্বতী বৌদ্ধ লেখক আৰু তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ভাৰতৰ বাবে দক্ষিণে গ্যাগৰ বা গ্যাগৰ আৰু মধ্যদেশ (মধ্যদেশ বা পৱিত্ৰ কেন্দ্ৰ) নৃতাত্ত্বিক ৰেফাৰেণ্ট ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অন্ততঃ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰপৰাই কেইবাজনো প্ৰভাৱশালী খিলঞ্জীয়া তিব্বতী লামা আৰু লেখকে ভাৰতক ফাগ্যুল বুলি উল্লেখ কৰিছিল, যাৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ ফাগছ ইউল, অৰ্থাৎ আৰ্যৰ ভূমি, তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মত বৌদ্ধ শিক্ষাৰ উৎস হিচাপে গণ্য কৰা সম্ভ্ৰান্ত বা আধ্যাত্মিকভাৱে জ্ঞানপ্ৰাপ্ত লোকসকলক বুজাইছে।<ref name=tib1>Toni Huber, 2008, [https://books.google.com/books?id=SjzSpGf1eM0C&q=Gyagar The Holy Land Reborn: Pilgrimage and the Tibetan Reinvention], [[University of Chicago]] Press, p.74-80.</ref> তিব্বতী পণ্ডিত গেণ্ডুন চোপেলে ব্যাখ্যা কৰিছে যে, তিব্বতী গ্যাগৰ শব্দ সংস্কৃত বিহাৰ (বৌদ্ধ মঠ)ৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু প্ৰাচীন তিব্বতীসকলে গেইছাৰ শব্দটো মূলতঃ কুৰু (বৰ্তমান হাৰিয়ানা)ৰপৰা মগধ (বৌদ্ধ বিহাৰ)লৈকে উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰত অঞ্চলত প্ৰয়োগ কৰিছিল।<ref name=tib4>[[Gendün Chöphel|Gendun Chopel]] (translated by Thupten Jinpa and Donald S. Lopez Jr.), 2014, [https://books.google.com/books?id=XSZnAgAAQBAJ&q=Gyagar Grains of Gold: Tales of a Cosmopolitan Traveler], [[University of Chicago]] Press, p.73-74.</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০-৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা প্ৰায় ৬০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত বিকশিত হোৱা [[ৰজা গেইছাৰৰ মহাকাব্য]]ত ভাৰতক "গ্যাগৰ: বৌদ্ধ মতবাদৰ ৰাজ্য", "গ্যাগৰ: অৰু চিকিৎসাৰ ৰাজ্য" ([[আয়ুৰ্বেদ]]), "গ্যাগৰ: মুকুতাৰ ৰাজ্য", আৰু "গ্যাগৰ: সোণালী ফুলৰ ৰাজ্য" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=tib2>Jianbian Joacuo (translated by Liang Yanjun, Wu Chunxiao and Song Xin), 2019, [https://books.google.com/books?id=QhBOEAAAQBAJ&q=Gyagar 降边嘉措著, ‎梁艳君, ‎吴春晓 A study of Tibetan epic Gesar], [[Liaoning Normal University]], [[Dalian]], China.</ref> প্ৰায়ে নিৰ্বাসিত তিব্বতী চৰকাৰ বুলি কোৱা কেন্দ্ৰীয় তিব্বতী প্ৰশাসনে দৃঢ়তাৰে কয় যে "তিব্বত [[ভূগোল]], [[ইতিহাস]], [[সংস্কৃতি]]ৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সৈতে অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে তিব্বতীসকলে ভাৰতক 'গ্যাগৰ ফাগপায় ইউল' বা 'ভাৰত আৰ্যৰ ভূমি' বুলি কয়।" [[দালাই লামা]]ই ভাৰতক তিব্বতৰ [[গুৰু]] আৰু তিব্বতক ইয়াৰ [[গুৰু-শিষ্য পৰম্পৰা| চেলা]] (শিষ্য) বুলি অভিহিত কৰিছে, নিজকে ‘ভাৰতৰ পুত্ৰ’ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰকৃত অনুগামী বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁ নালন্দা পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভাৰতৰ প্ৰাচীন প্ৰজ্ঞাৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ পোষকতা অব্যাহত ৰাখিছে।"<ref name=tib3>[https://tibet.net/thankyouindia2018/ Thank you India], [[Central Tibetan Administration]], published: Jan 2018, accessed: 19 Dec 2022.</ref> ==টিয়ানঝু== টিয়ানঝু (天竺, অ'চি:* qʰl'iːn tuɡ, mod. Tiānzhú) পাৰ্চী হিন্দূৰ যোগেদি সংস্কৃত সিন্ধুৰ কেইবাটাও চীনা অনুবাদৰ ভিতৰত অন্যতম<ref name=cheung>{{cite book|first=Martha Pui Yiu|last=Cheung|chapter=Zan Ning (919–1001 CE), To Translate Means to Exchange|title=An Anthology of Chinese Discourse on Translation: From Earliest Times to the Buddhist Project|year=2014|orig-year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-63928-2|url=https://books.google.com/books?id=7ZC3AwAAQBAJ|pages=179, 181}}</ref> আৰু ইয়াক চীন আৰু ইয়াৰ পৰিসীমাত প্ৰাচীন কালৰেপৰা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ চাইনো-জেনিক পঢ়া জাপানী ভাষাত টেনজিকু, কোৰিয়ান ভাষাত চেওনচুক (천축), আৰু ভিয়েটনামী ভাষাত থিয়েন ট্ৰুক। চীনমণ্ডলৰ ভক্তিমান বৌদ্ধসকলে পৰম্পৰাগতভাৱে এই শব্দটো আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত ৰূপসমূহ ভাৰতক তেওঁলোকৰ "স্বৰ্গীয় কেন্দ্ৰ" হিচাপে চিহ্নিত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, ভাৰত উপমহাদেশত [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]ৰ পৱিত্ৰ উৎপত্তিৰ কথা উল্লেখ কৰি।<ref>{{Cite web |url=http://www.kamit.jp/01_introdctn/invi_eng.htm |title=An Invitation to Indian Architecture |access-date=30 December 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807044716/http://www.kamit.jp/01_introdctn/invi_eng.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.thenationalnews.com/how-the-japan-india-alliance-could-redraw-the-political-map-1.344356 How the Japan-India alliance could redraw the political map]</ref> আন ৰূপসমূহৰ ভিতৰত আছে জুয়াণ্ডু (身毒; Juāndú), যিটো ছিমা কিয়ানৰ শ্বিজিত দেখা যায়। আন এটা হ'ল টিয়াণ্ডু (天篤; Tiāndǔ), যিটো হাউ হান্সু (পৰৱৰ্তী হানৰ কিতাপ)ত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=yu>{{cite journal|last1=Yu|first1=Taishan|title=China and the Ancient Mediterranean World: A Survey of Ancient Chinese Sources|journal=Sino-Platonic Papers|date=November 2013|issue=242|pages=73, 77|url=http://sino-platonic.org/complete/spp242_china_mediterranean.pdf}}</ref> য়িনতেজিয়া বা ইন্দাকা (印特伽; Yìntèjiā) হিন্দুৰ আন এটা লিপব্দ কুচেয়ান ইন্দকাৰপৰা আহিছে।<ref name=cheung/> টিয়ানঝুৰ বিশদ বিৱৰণ ফান য়ে (৩৯৮–৪৪৫)দ্বাৰা সংকলিত হাউ হান্সুৰ "জিউ ঝুয়ান" (পশ্চিম অঞ্চলৰ ৰেকৰ্ড)ত দিয়া হৈছে: {{Cquote|টিয়ানঝু ৰাজ্য: ইয়াক শ্বেণ্ডু বুলিও কোৱা হয়, ই ইউয়েজিৰপৰা কেইবা হাজাৰ লি দক্ষিণ-পূবে অৱস্থিত। ইয়াৰ ৰীতি-নীতি য়ুইজিৰ দৰেই, আৰু ই নিম্ন, আৰ্দ্ৰ আৰু অতি গৰম। ইয়াৰ সীমাৰেখা এখন বৃহৎ নদী। বাসিন্দাসকলে যুদ্ধত হাতীত উঠি যায়; ইউয়েজিতকৈ তেওঁলোক দুৰ্বল। তেওঁলোকে ফুটু (বুদ্ধ)ৰ পথ পালন কৰে, [আৰু সেয়েহে] তেওঁলোকৰ মাজত [আনক] হত্যা বা আক্ৰমণ নকৰাটো এটা প্ৰথাত পৰিণত হৈছে। ইউয়েজি আৰু গাওফু ৰাজ্যৰ পশ্চিমৰ পৰা, আৰু দক্ষিণৰপৰা পশ্চিম সাগৰলৈকে, আৰু পূবে পাংকি ৰাজ্যলৈকে সকলো শ্বেণ্ডুৰ ভূ-খণ্ড। শ্বেন্দূৰ কেইবাশ পৃথক চহৰ আছে, এজন ৰাজ্যপাল আছে, আৰু পৃথক ৰাজ্য আছে যিবোৰ দহত গণনা কৰিব পাৰি, প্ৰত্যেকৰে নিজা ৰজা আছে। যদিও তেওঁলোকৰ মাজত সৰু সৰু পাৰ্থক্য আছে, তথাপি তেওঁলোক সকলোৱেই সাধাৰণ নাম শ্বেণ্ডুৰ অধীনত আহে, আৰু এই সময়ত সকলোৱেই য়ুইজিৰ অধীনত থাকে। য়ুয়েজীয়ে তেওঁলোকৰ ৰজাসকলক হত্যা কৰি তেওঁলোকৰ লোকসকলৰ ওপৰত শাসন কৰিবলৈ এজন সেনাপতি স্থাপন কৰিছে। এই ভূমিত [[হাতী]], [[গঁড়]], কচ্ছপৰ খোলা, [[সোণ]], [[ৰূপ]], [[তাম]], [[লোহা]], [[সীহ]], [[টিন]] আদি উৎপাদিত হয়। ই পশ্চিমে [[ডা কিন]]ৰ সৈতে সংযোগ হয় (সেয়েহে) ইয়াত ডা কিনৰ এক্স’টিকা আছে।<ref name=yu/>}} টিয়ানঝুক ৱু টিয়ানঝু (五天竺; Wǔ Tiānzhú; 'পাঁচটা ভাৰত') বুলিও কোৱা হৈছিল, কাৰণ ভাৰতত চীনাসকলে জনা পাঁচটা ভৌগোলিক অঞ্চল আছিল: মধ্য, পূব, পশ্চিম, উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰত। সন্ন্যাসী জুয়ানজাঙে ভাৰতক ৱু য়িন (五印; Wǔ Yìn; 'পাঁচ ইণ্ড') বুলিও উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=cheung/> টিয়ানঝু নাম আৰু ইয়াৰ চাইনো-জেনিক সম্পৰ্কীয় শব্দটোৰ ঠাইত অৱশেষত মধ্য চীনে কুচিয়ানৰপৰা *য়েণ্টু ধাৰ লোৱাৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা শব্দবোৰে ল’লে, যদিও সেই শব্দটোৰ প্ৰথম ব্যৱহাৰ আৰু পূব এছিয়ান ভাষাত ভাৰতৰ বাবে প্ৰামাণিক আধুনিক নাম হোৱাৰ মাজত বহু সময় পাৰ হৈ গ'ল। চীনা ভাষাত ইয়াক য়িণ্ডু (চীনা: 印度; পিনয়িন: Yìndù) উচ্চাৰণ কৰা হয়, ইয়াক প্ৰথমে সপ্তম শতিকাৰ সন্ন্যাসী আৰু ভ্ৰমণকাৰী জুয়ানজাঙে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Khair |first1=Tabish |title=Other Routes: 1500 Years of African and Asian Travel Writing |date=2006 |publisher=Signal Books |isbn=9781904955115 |page=36}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে জাপানী ভাষাত ১৮ শতিকাৰ আৰু ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ গ্ৰন্থসমূহত মাজে মাজে ইণ্ডো (インド, 印度, বা মাজে মাজে 印土) পোৱা গৈছিল, যেনে আৰাই হাকুচেকিৰ ছাইৰান ইগেন (১৭১৩) আৰু ইয়ামামুৰা চাইছুকে [ja]ৰ ইণ্ডোছি (印度志, এটা গ্ৰন্থৰ অনুবাদ জোহান হুবনাৰৰদ্বাৰা)। কিন্তু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ভূমি হিচাপে ভাৰতৰ প্ৰতিচ্ছবিৰ সৈতে বহু পৰিমাণে জড়িত টেঞ্জিকু নামৰ ব্যৱহাৰ ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে সম্পূৰ্ণৰূপে স্থানচ্যুত হোৱা নাছিল: বৌদ্ধ ঐতিহাসিক স্থানসমূহৰ তীৰ্থযাত্ৰাৰ বাবে ভাৰত ভ্ৰমণ কৰা সোয়েন শ্বাকু আৰু চেকি ছেইচেটছু [জা] আদি পণ্ডিতসকলে টেঞ্জিকু নামটো ব্যৱহাৰ কৰিয়েই ধৰ্মীয় দিশটোৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি থাকিল তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণত, যদিও তেওঁলোকৰ সমসাময়িক বেছিভাগেই (আনকি সহযোগী বৌদ্ধ তীৰ্থযাত্ৰীও) তেতিয়ালৈকে ইণ্ডো নাম গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |first=Fabio |last=Rambelli |chapter=The Idea of India ''(Tenjiku)'' in Pre-Modern Japan |editor-first=-Tansen |editor-last=Sen |title=Buddhism Across Asia |publisher=ISEAS–Yusof Ishak Institute |date=2014 |isbn=9789814519328 |page=262}}</ref><ref>{{cite book |first=Richard M. |last=Jaffee |title=Seeking Sakyamuni: South Asia in the Formation of Modern Japanese Buddhism |publisher=University of Chicago Press |date=2019 |isbn=9780226391151 |pages=12–13, 114–115}}</ref> ==হোডু== হোডু (হিব্ৰু: הֹדּוּ Hodû) হৈছে ইহুদী তানাখ আৰু খ্ৰীষ্টান পুৰণি নিয়মৰ ইষ্টেৰ পুস্তক অংশত উল্লেখ কৰা ভাৰতৰ বাইবেলৰ হিব্ৰু নাম। আহাচুৱেৰছক হোডু (ভাৰত)ৰপৰা ইথিওপিয়ালৈকে ১২৭খন প্ৰদেশত শাসন কৰা ৰজা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল।[66] এই শব্দটো আপাত দৃষ্টিত সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, "মহান নদী", অৰ্থাৎ সিন্ধু নদী, পুৰণি পাৰ্চী হিণ্ড°উৰ মাজেৰে।<ref>{{cite web|url=http://uskojaelama.net/lange/ot/est/1.htm|title=THE BOOK OF ESTHER|website=Uskojaelama.net|access-date=10 August 2017|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304043509/http://uskojaelama.net/lange/ot/est/1.htm|url-status=dead}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== nndkq9yk5h36g0y8sztdtxtiice2km7 629934 629933 2026-08-22T18:35:38Z Pranamikaadhikary 27435 /* হোডু */ 629934 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[File:India 78.40398E 20.74980N.jpg|thumb|right|ভাৰত গণৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি [[ভাৰত উপমহাদেশ]]ৰ ৰিলিফ মেপ।]] ভাৰত গণৰাজ্যক মূলতঃ দুটা চৰকাৰী চুটি নামেৰে জনা যায়: ভাৰত আৰু ভাৰত। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩০০ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি আইনী প্ৰক্ৰিয়াত ভাৰত চৰকাৰক ভাৰত সংঘ বুলি কোৱা হৈছিল। আন এক বেচৰকাৰী তৃতীয় নাম হ’ল হিন্দুস্তান, যিটো সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যদিও এই নামবোৰে এতিয়া বেছিভাগ প্ৰসংগত আধুনিক দেশখনক বুজায়, ঐতিহাসিকভাৱে ভাৰত নামটোৱে বহল ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। ==অৱলোকন== "ইণ্ডিয়া" (গ্ৰীক: Ἰνδία) হৈছে সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম আৰু প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে পাৰস্যৰ পূব আৰু হিমালয়ৰ দক্ষিণে থকা ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰি পাশ্চাত্য বিশ্বত দেশখনৰ ই সাধাৰণ নাম হৈয়েই আছে। এই নামটো নৱম শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি ইংৰাজীত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু ১৭ শতিকাত আধুনিক ইংৰাজীত পুনৰ উত্থান ঘটিছিল। ভাৰত নামৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণসমূহ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়গিৰি গুহাত জৈন শিলালিপি ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকা) পোৱা যায়। খৰাভেলাৰ সামৰিক অভিযানৰ লিপিবদ্ধ এই শিলালিপিত ভাৰতবৰ্ষৰ উল্লেখ আছে, ইয়াৰপৰা বুজা যায় যে প্ৰাচীন ভাৰতত এই শব্দটো ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক বা ভূ-খণ্ডৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>R. D. Banerji, ''History of Orissa: From the Earliest Times to the British Period'', Vol. I, Calcutta University Press, 1930, p. 130.</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰতবৰ্ষ" নামটো প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে (আদিনাথ বা ইক্ষ্ৱাকুও নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে)। জৈন গ্ৰন্থত ভাৰতক বিশ্বজনীন ৰজা (চক্ৰৱৰ্তন) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ নামেৰে এই ভূমিৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল। ভাৰত আৰু ভূ-খণ্ডৰ নাম "ভাৰতবৰ্ষ"ৰ মাজৰ এই সম্পৰ্ক জৈন সাহিত্যৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক বিষয়-বস্তু।<ref>Padmanabh S. Jaini, ''Collected Papers on Jaina Studies'', Motilal Banarsidass, 2001, pp. 57–59.</ref><ref>U. N. Ghoshal, ''A History of Hindu Political Theories'', Oxford University Press, 1923, pp. 24–25.</ref> বৈদিক পৰম্পৰা অনুসৰি "ভাৰত" (হিন্দী: भारत) হৈছে সংস্কৃত ভাষাত "ভাৰতবৰ্ষ" নামৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ। ইয়াৰ উৎপত্তি বৈদিক যুগৰপৰা আৰু ইয়াৰ শিপা ধৰ্ম ধৰ্ম, বিশেষকৈ হিন্দু ধৰ্মৰ মাজত। দীৰ্ঘৰূপী সংস্কৃত নামটো ভাৰত জনগোষ্ঠীৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্যৱৰ্তৰ অন্যতম প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো ভাৰত-গংগা সমভূমিৰ সৈতে মোটামুটিভাৱে মিল খায়। এই নামটোৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰয়োগে কেৱল গংগা উপত্যকাৰ পশ্চিম অংশকহে বুজাইছিল।<ref name="Jha">[[D. N. Jha|Dwijendra Narayan Jha]], [https://books.google.com/books?id=dqDgBQAAQBAJ&pg=PA11 ''Rethinking Hindu Identity''] (Routledge: 2014), p.11</ref><ref name="Upinder Singh">[[Upinder Singh]], [https://books.google.com/books?id=t6A4DwAAQBAJ&pg=PA253 ''Political Violence in Ancient India''], p.253</ref> ১৯৪৯ চনত ভাৰতৰ সংবিধান সভাই "হিন্দুস্তান"ক (অন্ততঃ চৰকাৰী নাম হিচাপে অন্ততঃ) স্পষ্টভাৱে নাকচ কৰি "ভাৰত" ("ইণ্ডিয়া"ৰ সমান্তৰালকৈ)ক দেশৰ চৰকাৰী চুটি নাম দুটাৰ ভিতৰত এটা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। "হিন্দুস্তান" (পাৰ্চী: هندوستان)ও সিন্ধু নদীৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা নাম, য’ত পাৰ্চী ভাষাত "-stan" প্ৰত্যয়ৰ সৈতে "হিন্দু"ক প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ হিচাপে সংযুক্ত কৰা হৈছে। অন্ততঃ তৃতীয় শতিকাৰপৰাই ভাৰতৰ বাবে ই আটাইতকৈ সাধাৰণ পাৰ্চী নাম, পূৰ্বৰ ৰূপ "হিন্দু" (সংস্কৃত নাম "সিন্ধু"ৰ অভিযোজন) পুৰণি পাৰ্চী ভাষাত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ আগতেই প্ৰমাণিত হৈছিল, যেতিয়া ইয়াক সিন্ধু উপত্যকাৰ পাৰ্চী সীমান্তৰ পূব দিশৰ ভূমিসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু একাদশ শতিকালৈকে এই নামটো অন্য ভাষাত বিশেষভাৱে প্ৰচলিত নহ’ল, তেতিয়া ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান যুগত এই নামটো জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। চৰকাৰী ৰূপত এতিয়া ব্যৱহাৰ নহ'লেও হিন্দুস্তানী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে "হিন্দুস্তান" এতিয়াও এটা সাধাৰণ নাম। ==ইণ্ডিয়া== [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|[[হেৰোডোটাছ]]ৰ পৃথিৱীৰ ধাৰণামতে ভাৰত আছিল সিন্ধুৰ নিম্ন অৱবাহিকা। ]] এই ইংৰাজী শব্দটো গ্ৰীক Indikē (cf. Megasthenes ৰ গ্ৰন্থ Indica) বা Indía (Ἰνδία)ৰ পৰা, লেটিন লিপ্যন্তৰ ইণ্ডিয়াৰ যোগেদি অহা।<ref>{{citation |last=Harris |first=J. |title=Indography: Writing the "Indian" in Early Modern England |url=https://books.google.com/books?id=IUtrAQAAQBAJ&pg=PT8 |year=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-09076-8 |page=8}}</ref><ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire. The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing ''s'' by ''h'' and ''dh'' by ''d'') and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with ''h'' dropped..."</ref><ref>{{cite news |url=https://www.worldhistory.org/article/203/etymology-of-the-name-india/|title=Etymology of the Name, India|newspaper=World History Encyclopedia|date=13 January 2011}}</ref> এই নামটো সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা আহিছে, যিটো সিন্ধু নদীৰ লগতে নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ নাম আছিল।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |page=3}}: "In early Indian sources Sindhu denoted the mighty Indus river and also a territory on the lower Indus."</ref><ref name="Eggermont Sindhu">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|p=145}}: "''Sindhu'' means a stream, a river, and in particular the Indus river, but likewise it denotes the territory of the lower Indus valley, or modern Sind. Therefore, the appellation ''Saindhavah'', means "inhabitants of the lower Indus valley".... In this respect Sindhu is no tribal name at all. It denotes a geographical unit to which different tribes may belong."</ref> সিন্ধুৰ পুৰণি পাৰ্চী সমতুল্য শব্দ হিন্দু আছিল।<ref>{{citation |last=Thieme |first=P. |chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-'' |editor1=Mary Boyce |editor2=Ilya Gershevitch |title=W. B. Henning memorial volume |url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ |year=1970 |publisher=Lund Humphries |pages=447–450 |isbn=9780853312550 }}</ref> প্ৰথম দাৰিয়াছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত সিন্ধ জয় কৰে, তাৰ ওপৰত পাৰ্চী সমতুল্য হিন্দুছক নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাত প্ৰদেশৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Eggermont Hindush"/><ref name="Dandamaev Hindush"/> পাৰ্চী সম্ৰাটৰ বাবে সিন্ধু নদী অন্বেষণ কৰা কেৰিয়াণ্ডাৰ স্কাইলাক্সে সম্ভৱতঃ পাৰ্চী নামটো গ্ৰহণ কৰি গ্ৰীক ভাষালৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{citation |last1=Mouton |first1=Alice |last2=Rutherford |first2=Ian |last3=Yakubovich |first3=Ilya |title=Luwian Identities: Culture, Language and Religion Between Anatolia and the Aegean |url=https://books.google.com/books?id=a_B8VOPZlYIC&pg=PA450 |year=2013 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-25341-4 |ref={{sfnref|Mouton, Rutherford & Yakubovich, Luwian Identities|2013}}}}</ref> সিন্ধু নদীৰ বাবে ইণ্ডোছ শব্দৰ লগতে "এজন ভাৰতীয়" শব্দটো হেৰ’ড’টাছৰ ইতিহাসত পোৱা যায়।<ref>{{citation |title=Herodotus, with an English Translation by A. D. Godley, Volume II |publisher=William Heinemann |location=London |year=1921 |url=https://archive.org/details/herodotuswitheng02herouoft |at=III.97–99}}</ref> এস্পিৰেট /h/ হেৰুৱাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ এছিয়া মাইনৰত কথিত গ্ৰীক ভাষাৰ উপভাষা।<ref>{{citation |last=Horrocks |first=Geoffrey |title=Greek: A History of the Language and its Speakers |url=https://books.google.com/books?id=BwHPKIUXKGsC |date=2009 |edition=Second |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-1892-0 |pages=27–28}}: "Note finally that the letter H/η was originally used to mark word-initial aspiration... Since such aspiration was lost very early in the eastern Ionic-speaking area, the letter was recycled, being used first to denote the new, very open, long e-vowel [æ:] ... and then to represent the inherited long e-vowel [ε:] too, once these two sounds had merged. The use of H to represent open long e-vowels spread quite early to the central Ionic-speaking area and also to the Doric-speaking islands of the southern Aegean, where it doubled up both as the marker of aspiration and as a symbol for open long e-vowels."</ref><ref>{{citation |last=Panayotou |first=A. |chapter=Ionic and Attic |editor1=A.-F. Christidis |title=A History of Ancient Greek: From the Beginnings to Late Antiquity |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83307-3 |url=https://books.google.com/books?id=WJbd0m6YaFkC |year=2007 |page=410}}: "The early loss of aspiration is mainly a characteristic of Asia Minor (and also of the Aeolic and Doric of Asia Minor)...In Attica, however (and in some cases in Euboea, its colonies, and in the Ionic-speaking islands of the Aegean), the aspiration survived until later... During the second half of the fifth century BC, however, orthographic variation perhaps indicates that 'a change in the phonetic quality of [h] was taking place' too."</ref> হেৰ’ডটাছেও নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ লোকসকলৰপৰা পাৰস্যৰ পূব দিশত বাস কৰা সকলো লোকৰ বাবে "ইণ্ডিয়ান" শব্দটো সাধাৰণীকৰণ কৰিছিল, যদিও তেওঁৰ দেশৰ ভূগোলৰ বিষয়ে কোনো জ্ঞান নাছিল।<ref>{{citation |last=Arora |first=Udai Prakash |chapter=Ideas of India in Ancient Greek Literature |editor=Irfan Habib |title=India — Studies in the History of an Idea |url=https://books.google.com/books?id=AyhuAAAAMAAJ |year=2005 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |isbn=978-81-215-1152-0 |page=47}}: "The term 'Indians' was used by [[Herodotus]] as a collective name for all the peoples living east of Persia. This was also a significant development over [[Hecataeus of the Sindi|Hekataios]], who had used this term in a strict sense for the groups dwelling in Sindh only."</ref> মহান [[আলেকজেণ্ডাৰ]]ৰ সময়লৈকে কইনে গ্ৰীক ভাষাত ইণ্ডিয়াই সিন্ধু নদীৰ সিপাৰৰ অঞ্চলটোক বুজাইছিল। আলেকজেণ্ডাৰৰ সংগীসকলে গংগা বদ্বীপ (গংগাৰীদৈ)লৈকে অন্ততঃ ভাৰতৰ বিষয়ে জানিছিল।<ref>{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975|pp=13-14}}</ref><ref name=Mukherjee/> পিছলৈ [[মেগাস্থিনিছ|মেগাস্থিনিছে]] ভাৰতত দক্ষিণ উপদ্বীপকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=Mukherjee>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey |url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ |date=2001 |publisher=Regency Publications |isbn=978-81-87498-26-1 |pages=3–4}}</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ দিনত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দৰবাৰত গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত আছিল মেগাস্থিনিছে ভাৰত ভ্ৰমণৰ বিশদ বিৱৰণ লিখিছিল। তেওঁ মৌৰ্যৰ ৰাজধানী [[পাটলিপুত্ৰ]]ত বাস কৰিছিল, লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভাৰততে ক্ষমতা আৰু গৌৰৱৰ ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰিছিল।{{sfn|Kosmin|2014|p=38}}<ref name="AGT">{{cite book |last1=Traver |first1=Andrew G. |title=From Polis to Empire, the Ancient World, C. 800 B.C.–A.D. 500: A Biographical Dictionary |date=2002 |publisher=Greenwood Publishing Group |isbn=978-0-313-30942-7 |page=[https://archive.org/details/frompolistoempir00andr/page/252 252] |url=https://archive.org/details/frompolistoempir00andr |url-access=registration |language=en}}</ref><ref name="AH">{{cite book |last1=Heirman |first1=Ann |last2=Bumbacher |first2=Stephan Peter |title=The Spread of Buddhism |date=2007 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-15830-6 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=kr_M1e7yImoC&pg=PA135 |language=en}}</ref> {{Cquote|ক্ষমতা আৰু গৌৰৱত তেওঁলোকে আন প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীক অতিক্ৰম কৰে, কেৱল এই চতুৰ্থাংশতে নহয়, সমগ্ৰ ভাৰততে ক’ব পাৰি, তেওঁলোকৰ ৰাজধানী হৈছে পালিবোথ্ৰা, এখন অতি বৃহৎ আৰু ধনী চহৰ, যাৰ পিছত কিছুমানে জনসাধাৰণক নিজেই পালিবোত্ৰী বুলি কয়, - নহয়, আনকি গংগাৰ কাষৰ গোটেই অঞ্চলটোকো। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ দৰমহাত ৬ লাখ পদাতিক সৈনিক, ৩০,০০০ অশ্বাৰোহী আৰু ৯০০০ হাতীৰে থিয় হৈ থকা সৈন্যবাহিনী আছে : য'ৰপৰা তেওঁৰ সম্পদৰ বিশালতাৰ বিষয়ে কিছু অনুমান গঢ় লৈ উঠিব পাৰে। মেগাস্থিনিছ, ইণ্ডিকাত<ref>{{cite book |title=Ancient India as Described by Megasthenês and Arrian |date=1877 |publisher=Thacker, Spink |page=139 |language=en}}</ref>}} লিচিয়ানে লেটিন ইণ্ডিয়া (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা) ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{cn}} ইণ্ডিয়া পুৰণি ইংৰাজী ভাষাত জনাজাত আছিল আৰু ৰজা আলফ্ৰেডে পৌলাছ অৰ’ছিয়াছৰ অনুবাদত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মধ্য ইংৰাজীত ফৰাচী প্ৰভাৱত এই নামটোৰ ঠাইত Ynde বা Inde নাম লোৱা হয়, যিয়ে আৰম্ভণিৰ আধুনিক ইংৰাজীত "ইণ্ডি" হিচাপে প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত "ইণ্ডিয়া" নামটো ১৭ শতিকাৰপৰা ইংৰাজী ব্যৱহাৰলৈ ঘূৰি আহিল, আৰু ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে লেটিন বা স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষাৰ প্ৰভাৱ।{{cn}}। সংস্কৃত इन्दु॑ "(সোমৰসৰ) টোপাল", বা চন্দ্ৰ, সম্পৰ্কহীন, কিন্তু কেতিয়াবা ভুলকৈ সংযুক্ত কৰা হৈছে (অধিক জানিবলৈ মধ্য চীনা ([[:en:印度]]) চাওক)।{{cn}} ==ইণ্ডিজ== "ইণ্ডিজ" শব্দটোৱে সিন্ধু নদীৰ পূব দিশৰ ভূমিক বুজায়। ই ভাৰত শব্দৰ সৈতে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনিময়যোগ্য। [[পৰ্তুগীজ]]সকলে প্ৰথমে তেওঁলোকে আৱিষ্কাৰ কৰা সমগ্ৰ অঞ্চলটোক ইণ্ডিজ বুলি অভিহিত কৰিছিল। কেৰিবিয়ান দ্বীপসমূহক ভাৰত বুলি ভবা হোৱাৰ বাবে প্ৰথমে "ইণ্ডিজ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। যেতিয়া ই পশ্চিম গোলাৰ্ধত আছে বুলি জনা গৈছিল, তেতিয়া ইয়াৰ নাম সলনি কৰি [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] ৰখা হৈছিল। এইদৰে [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]] মানে পশ্চিম গোলাৰ্ধত ভাৰত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ পূৰ্বৰ নাম ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ যাৰ অৰ্থ দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ভাৰত (এইটো ডাচ ইণ্ডিয়াৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত হ’ব নালাগে, যিয়ে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ ভিতৰত ভিঅ’চিৰ ব্যাৱসায়িক স্থানসমূহক বুজাইছিল)। ==ভাৰত== [[File:Hathigumpha inscription (2020).jpg|thumb|ৰজা খৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা জৈন শিলালিপি (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা), য'ত "ভাৰত"ৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত এপিগ্ৰাফিক উল্লেখ আছে। ]] [[File:Bharatha.jpg|thumb|[[শ্ৰৱণবেলাগোলা]] জৈন মন্দিৰত [[চক্ৰৱৰ্তী ভাৰত|ভাৰত চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ এটা প্ৰাচীন মূৰ্তি, বিশ্ৰাম স্থান [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ৰ ওচৰত। ]] ভাৰত হৈছে ইণ্ডিয়াৰ এটা সমপৰ্যায়ৰ নাম, যিটো ১৯৫০ চনত গ্ৰহণ কৰা সংবিধানৰ ১ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ কৰা হৈছে, য’ত ইংৰাজীত কোৱা হৈছে: "ভাৰত, অৰ্থাৎ ইণ্ডিয়া, ..."<ref name="Clementin-Ojha">{{cite journal |last=Clémentin-Ojha |first=Catherine |year=2014 |title='India, that is Bharat…': One Country, Two Names |url=https://journals.openedition.org/samaj/3717 |journal=South Asia Multidisciplinary Academic Journal |volume=10}}</ref> সংস্কৃতত প্ৰধানকৈ ব্যৱহৃত ভাৰত শব্দটোক ভাৰত উপমহাদেশ আৰু ভাৰত গণৰাজ্যৰ কিছুমান লোকে স্বয়ংক্ৰিয় বিকল্প নাম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Article 1 of the English version of the [[Constitution of India]]: "India that is Bharat shall be a Union of States."</ref> সংস্কৃতৰ ভাৰত শব্দ ভাৰতৰ [[বৃদ্ধি]]ৰপৰা ব্যুৎপত্তি হোৱা শব্দ, যিটো প্ৰথমে [[অগ্নি]]ৰ উপনাম আছিল। এই শব্দটো সংস্কৃত মূল ভ্ৰ-, "বহন কৰা/কঢ়িয়াই নিয়া"ৰ এটা নামবাচক বিশেষ্য, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল প্ৰতিপালন কৰা (অগ্নিৰ)। bhr- মূলটো ইংৰাজী ক্ৰিয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত 'to bear' আৰু লেটিন ferō। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "জ্ঞানৰ সন্ধানত নিয়োজিত হোৱা।" ভাৰতৰ এস্পেৰেণ্টো নাম বাৰাটোও ভাৰতৰ ব্যুৎপত্তি।{{sfn|Witzel|1999|p=19}}<ref>{{Cite journal |last=Witzel |first=Michael |date=1999b |title=Early Sources for South Asian Substrate Languages |journal=Mother Tongue |pages=3}}</ref> বৈদিক গ্ৰন্থ অনুসৰি ভাৰতৰ উৎপত্তি হৈছে বৈদিক সম্প্ৰদায়ৰ ভৰতসকলৰ নামৰ পৰা, যিসকলক ঋগবেদত আৰ্য্যৱৰ্তৰ অন্যতম আদি সম্প্ৰদায় হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু বিশেষকৈ [[দশ ৰজাৰ যুদ্ধ]]ত যি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Vyasa |first=Dwaipayana |url=https://books.google.com/books?id=egw_EAAAQBAJ&dq=bharata+named+after+mahabharata&pg=PT2643 |title=The Mahabharata of Vyasa: (Complete 18 Volumes) |date=24 August 2021 |publisher=Enigma Edizioni |pages=2643 |language=en}}</ref><ref>[[Julius Lipner]] (2010) "Hindus: Their Religious Beliefs and Practices.", p.23</ref><ref name=Scharfe>{{citation |last=Scharfe |first=Hartmut E. |chapter=Bharat |editor=Stanley Wolpert |editor-link=Stanley Wolpert |title=Encyclopedia of India |volume=1 (A-–D) |publisher=Thomson Gale |year=2006 |isbn=0-684-31512-2 |pages=143–144}}</ref><ref>{{citation |last=Thapar |first=Romila |author-link=Romila Thapar |title=The Penguin History of Early India: From the Origins to AD 1300 |publisher=Allen Lane; Penguin Press |year=2002 |publication-date=2003 |isbn=0141937424 |page=114}}</ref> প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰপৰা ৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ভাৰত মণ্ডলৰ এটা বৃহৎ অঞ্চল ভাৰত শব্দটোৱে সামৰি লৈছে।<ref>D. N. Jha (2014), p.11</ref> আন কিছুমান পুৰাণৰ অংশত একে ভাৰতীয় লোকৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলক মহাভাৰতত [[দুষ্যন্ত]]ৰ পুত্ৰ ভৰতৰ বংশধৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |author=Dineschandra Sircar |url=https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA3 |title=Studies in the Geography of Ancient and Medieval India |publisher=Motilal Banarsidass |year=1971 |isbn=978-81-208-0690-0 |page=3}}</ref> পুৰাণত ভাৰতক সামৰি লোৱা ভূমিক ভাৰতবৰ্ষ (শূৰ্ভত 'ভাৰত মূল ভূ-খণ্ড') বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক অন্য বছৰ বা মহাদেশৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="pargiter">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |page=131 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, বায়ু পুৰাণত কোৱা হৈছে "যিজনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষ জয় কৰে তেওঁক সম্ৰাট হিচাপে পালন কৰা হয়।" <ref name="pargiter p.40">{{Citation |last=Pargiter |first=F. F. |title=Ancient Indian Historical Tradition |pages=ff. 8 p. 40 |year=1922 |place=Delhi |publisher=Motilal Banarsidass}}</ref> জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি পুৰাণত ভাৰতবৰ্ষ – জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰা ক্ষত্ৰিয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Jain |first=Champat Rai |title=The Practical Dharma |publication-date=1929 |pages=92 |language=en}}</ref> ভৌগোলিক অৰ্থত ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰাচীন এপিগ্ৰাফিক লিপি জৈন ৰজা খৰাভেলাৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]]ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকা) পোৱা যায় আৰু ই ঠাই কেৱল উত্তৰ ভাৰতৰ সংযত অঞ্চল অৰ্থাৎ মগধৰ পশ্চিম গংগাৰ অংশৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই শিলালিপিত উল্লেখ আছে যে ভাৰতৰ নাম ঋষভদেৱৰ পুত্ৰ সম্ৰাট ভৰতৰ নামেৰে ৰখা হৈছিল।<ref name="Jha" /><ref name="Upinder Singh" /> [[বিষ্ণু পুৰাণ]] (২,৩,১), [[বায়ু পুৰাণ]] (৩৩,৫২), [[লিংগ পুৰাণ]] (১,৪৭,২৩), [[ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰাণ]] (১৪,৫,৬২), [[অগ্নি পুৰাণ]] (১০৭,১১–১২), [[স্কন্দ পুৰাণ]] (৩৭,৫৭) আৰু [[মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ]] (৫০,৪১) এই সকলোবোৰতে ভাৰতবৰ্ষৰ নামৰ উল্লেখ আছে। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত আছে: {{Cquote|উত্তৰাং যত সমুদ্ৰাস্য হিমাদ্ৰেশচৈৱ দক্ষিণম।<br>বৰ্ষং তদ ভাৰতং নাম ভাৰতী যাত্ৰা সন্ততিঃ। — বিষ্ণু পুৰাণ (২,৩,১)অৰ্থাৎ,<br> সাগৰৰ উত্তৰ দিশত আৰু বৰফাবৃত পৰ্বতৰ দক্ষিণে থকা দেশখনক ভাৰতম বোলা হয়, তাত ভৰতৰ বংশধৰসকল বাস কৰে। }} ভাগৱত পুৰাণত উল্লেখ আছে (কাণ্ড ৫, অধ্যায় ৪)<ref>{{cite web |title=S'rîmad Bhâgavatam: 'The Story of the Fortunate One' |edition=3rd revised |year=2012 |url=https://archive.org/details/SrimadBhagavatamEnglish-Sanskrit |access-date=2017-08-10 |publisher=The Bhaktivedanta Book Trust}}</ref> – "তেওঁ (ঋষভদেৱে) তেওঁৰ দৰেই এশ পুত্ৰ জন্ম দিছিল ... তেওঁৰ (ভাৰতৰ) শ্ৰেষ্ঠ গুণী আছিল আৰু তেওঁৰ বাবেই এই ভূমিক জনসাধাৰণৰদ্বাৰা ভাৰতবৰ্ষ বুলি কোৱা হয়।"<ref>[https://www.bharatvarshayatra.com/ Bhāratavarṣa], Bharatvarsha Yatra, Explore the Soul of Bharat</ref> ভাৰত খণ্ড (বা ভাৰত ক্ষেত্ৰ)<ref name="dikshit">{{Cite book |last=Dikshitar |first=Ramachandra |url=https://books.google.com/books?id=KP_DTtd6kJEC&q=%22Bharata+Khanda%22&pg=PA230 |title=The Gupta Polity |date=1993-01-01 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=9788120810242}}</ref> কিছুমান জৈন আৰু হিন্দু গ্ৰন্থত ব্যৱহৃত শব্দ।<ref name="dikshit" /> ভাৰতৰ ব্যৱহাৰত প্ৰায়ে ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য থাকে, যিয়ে হিন্দু জাতীয়তাবাদীসকলক আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news |date=18 January 2024 |title=How Hindu is India's foreign policy? |url=https://www.economist.com/asia/2024/01/18/how-hindu-is-indias-foreign-policy |access-date=24 January 2024 |newspaper=The Economist}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হিন্দু জাতীয়তাবাদী চৰকাৰে জি-২০ৰ এখন সমাৱেশৰ সৈতে জড়িত ভাৰত নাম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত দেশখনৰ নাম সলনিৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="CNN 20 September 2023">{{cite news |last1=Singh |first1=Akanksha |date=20 September 2023 |title=Opinion: It's not just about its colonial past. Here's what India's possible name change is all about |url=https://edition.cnn.com/2023/09/20/opinions/india-name-change-modi-parliament-special-session-singh/index.html |access-date=21 September 2023 |work=CNN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=SHEIKH SAALIQ|agency=Associated Press |date=2023-09-08 |title='India' or 'Bharat'? A G-20 dinner invite sparks rumors of a national rebrand |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-09-08/india-bharat-rumors-nation-name-change |access-date=2024-07-02 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> এনে পৰিৱৰ্তনৰ বাবে সাংবিধানিক সংশোধনীৰ প্ৰয়োজন হ’ব, অৰ্থাৎ সংসদৰ দুটা সদনৰ প্ৰতিটোতে ভোটৰ দুই তৃতীয়াংশ,<ref>{{Cite news |title=Will India change its name to Bharat? |url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/09/15/will-india-change-its-name-to-bharat |access-date=2024-07-02 |work=The Economist |issn=0013-0613}}</ref> আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘলৈ আনুষ্ঠানিক জাননী দিব লাগিব, য’ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা চৰকাৰী ভাষাত নামটো কেনেকৈ লিখিব লাগে তাৰ পৰামৰ্শ দিব লাগিব।<ref name="BBC 28 November 2023">{{cite news |last1=Weiner |first1=Eric |title=Why do countries change their name? |url=https://www.bbc.com/travel/article/20231120-why-do-countries-change-name |access-date=3 October 2024 |work=BBC |date=28 November 2023}}</ref> ==হিন্দ/হিন্দুস্তান== [[File:Darius I statue India.jpg|thumb|upright=0.5|<div><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></div><small>''H-n-d-w[[Aleph|Ꜣ]]-y''</small><br>"India" written in [[Egyptian hieroglyphs]] on the [[Egyptian statue of Darius the Great|Statue of Darius I]], circa 500 BCE.]] হিন্দু (পাৰ্চী: هندو) আৰু হিন্দ (পাৰ্চী: هند) শব্দ ভাৰত-আৰ্য্য/সংস্কৃত সিন্ধু (সিন্ধু নদী বা ইয়াৰ অঞ্চল)ৰপৰা আহিছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫১৬ চনত আচেমেনী সম্ৰাট প্ৰথম দাৰিয়াছে সিন্ধু উপত্যকা জয় কৰিছিল, যাৰ ওপৰত সিন্ধুৰ আচেমেনীড সমতুল্য অৰ্থাৎ "হিন্দু" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, H-i-du-u-š) নিম্ন সিন্ধু অৱবাহিকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Eggermont Hindush">{{harvp|Eggermont, Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan|1975}}: 'The Persians coined the name of Hindush after the current Sanskrit geographical name of Sindhu. Neither the Old Persian inscriptions, nor the Avesta make use of the word hindu in the sense of "river".'</ref><ref name="Dandamaev Hindush">{{citation |last=Dandamaev |first=M. A. |title=A Political History of the Achaemenid Empire |url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA147 |year=1989 |publisher=Brill |isbn=90-04-09172-6 |page=147}}: "The new satrapy, which received the name of Hindush, extended from the centre to the lower part of the Indus Valley, in present-day Pakistan."</ref> এই নামটো লিখা মিচৰৰ আচেমেনীড প্ৰদেশলৈকেও এই নামটো জনা গৈছিল <span style="display:inline-block"><hiero>O4-N35-D46-V4-M17-M17</hiero></span> (অ৪ এন৩৫ ডি৪৬ ভি৪ এম১৭ এম১৭) (H-n-d-wꜣ-y) প্ৰথম দাৰিয়াছৰ মূৰ্তিৰ ওপৰত, প্ৰায় ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব।<ref name=NMI>[[National Museum of Iran]] [[:File:Darius I statue list of subject countries.jpg|notice]]</ref><ref name=EI>{{cite book |last1=Yar-Shater |first1=Ehsan |title=Encyclopaedia Iranica |date=1982 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=9780933273955 |page=10 |url=https://books.google.com/books?id=vBQZAQAAIAAJ |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Susa, Statue of Darius – Livius |url=http://www.livius.org/articles/place/susa/susa-photos/susa-statue-of-darius/ |website=www.livius.org |language=en}}</ref></div> {{multiple image | perrow = 1 | total_width = 200 | caption_align = left | align = left | direction = vertical | image1 = Umayyad Caliphate coinage temp Suleiman ibn Abd al-Malik al-Hind (possibly Multan) mint. Dated AH 97 (AD 715-6).jpg | image2 = India in Abd al-Malik al-Hind coin 715 CE.jpg | footer = ভাৰতত মুদ্ৰিত কৰা উমাইয়াদ মুদ্ৰাত "আল-হিন্দ" (ইয়াত بالهند বিল'হিন্দ, "ভাৰতত") নাম, সিন্ধৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ মহম্মদ ইবনে কাছিমৰ সময় ৭১৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰাই আছে{{efn|[[:ary:بالهند|بالهند]] ''Bil'Hind'' appears upside-down at 6h (bottom) on the circular legend of the obverse side of the coin. The complete circular legend is "In the name of Allah, struck this dirham in [[al-Hind]] in the year seven and ninety."}} }} মধ্য পাৰ্চী ভাষাত সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰপৰাই -stān (পাৰ্চী: stan) প্ৰত্যয় যোগ কৰা হৈছিল, যিয়ে কোনো দেশ বা অঞ্চলৰ ইংগিত দিয়ে আৰু হিন্দুস্তান নাম গঠন কৰে।<ref>{{citation |first=Irfan |last=Habib |author-link=Irfan Habib |chapter=Hindi/Hindwī in Medieval Times |editor=Aniruddha Ray |title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5qSbjBTDC-UC&pg=PA105 |year=2011 |publisher=Primus Books |isbn=978-93-80607-16-0 |pages=105}}</ref> এইদৰে ছাছানিদ সম্ৰাট প্ৰথম শ্বাপুৰৰ নকশ-ই-ৰুস্তম শিলালিপিত সিন্ধক হিন্দুস্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল, আনুমাণিক ২৬২ খ্ৰীষ্টাব্দত।<ref>{{citation |last=Mukherjee |first=Bratindra Nath |author-link=B. N. Mukherjee |title=The Foreign Names of the Indian Subcontinent |url=https://books.google.com/books?id=aBFuAAAAMAAJ |year=1989 |publisher=Place Names Society of India |page=46}}: "The term Hindustan, which in the Naqsh-i-Rustam inscription of Shapur I denoted India on the lower Indus, and which later gradually began to denote more or less the whole of the subcontinent..."</ref><ref>{{harvp|Ray & Chattopadhyaya, A Sourcebook of Indian Civilization|2000|p=553}}: "Among the countries that fell before Shapur I the area in question appears as ''Hndstn'', ''India'' and ''Hindy'' respectively in the three languages mentioned above [Middle Persian, Greek and Parthian]."</ref> মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট বাবৰে কৈছিল, "পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে ইয়াৰ সীমাত মহাসাগৰ আছে।" [52] হিন্দক আৰবী ভাষাত ভাৰতৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ৰূপ আল-হিন্দ (الهند) হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে একাদশ শতিকাৰ তাৰিক আল-হিন্দ (‘ভাৰতৰ ইতিহাস’)ত আৰু ভাৰতৰ ভিতৰৰ ব্যৱহাৰত ই মাজে মাজে দেখা যায়, যেনে জয় হিন্দ (হিন্দী: जयन्द) বাক্যাংশত বা ভাৰত মহাসাগৰৰ মানক হিন্দী নাম হিন্দ মহাসাগৰ (हिन्द महासागर)ত। দুয়োটা নাম পাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাত প্ৰচলিত আছিল আৰু তাৰপৰা উত্তৰ ভাৰতীয় ভাষালৈ, একাদশ শতিকাৰ ইছলামিক বিজয়ৰ পৰা: দিল্লী চুলতান আৰু মোগল যুগৰ শাসকসকলে দিল্লীক কেন্দ্ৰ কৰি থকা তেওঁলোকৰ ভাৰতীয় আধিপত্যক "হিন্দুস্তান" বুলি কয়। সমসাময়িক পাৰ্চী আৰু হিন্দী-উৰ্দু ভাষাত হিন্দুস্তান শব্দৰ অৰ্থ শেহতীয়াকৈ ভাৰত গণৰাজ্যলৈ আহিল। আৰবী ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো একেই কথা, য’ত আল-হিন্দ হৈছে ভাৰত গণৰাজ্যৰ নাম। "হিন্দুস্তান", হিন্দু শব্দটো নিজেই ১৭ শতিকাত ইংৰাজী ভাষাত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ১৯ শতিকাত ইংৰাজীত ব্যৱহাৰ কৰা শব্দটোৱে উপমহাদেশখনক বুজাইছিল। "হিন্দুস্তান" বৃটিছৰ যুগত "ভাৰত"ৰ সৈতে সমান্তৰালভাৱে প্ৰচলিত আছিল। ==জম্বুদ্বীপ== [[File:Jambudiipasi.jpg|thumb|The name ''Jambudīpasi'' for "India" ([[Brahmi script]]) in the Sahasram [[Minor Rock Edict]] of [[Ashoka]], circa 250 BCE.<ref>{{cite book |title=Inscriptions of Asoka. New Edition by E. Hultzsch |date=1925 |pages=169–171 |url=https://archive.org/stream/InscriptionsOfAsoka.NewEditionByE.Hultzsch/HultzschCorpusAsokaSearchable#page/n345 |language=sa}}</ref>]] জম্বুদ্বীপ ([[সংস্কৃত]]: जम्बुद्वीपम्) ভাৰত শব্দটো ব্যাপক হোৱাৰ আগতেই প্ৰাচীন শাস্ত্ৰত ভাৰতৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই হয়তো দ্বীপসম ভাৰতৰ পৰোক্ষ উল্লেখ হ’ব পাৰে। ম্যানমাৰত ইয়াক "জাবুদিপা" বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name=bh-29>Hudson 2004: 29</ref> ইংৰাজী শব্দ "ভাৰত" প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বহু দেশত ভাৰতৰ বাবে ব্যুৎপত্তি জাম্বু দ্বীপ ঐতিহাসিক শব্দ আছিল। এই বিকল্প নামটো ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বৰ্ণনাৰ বাবে এতিয়াও মাজে মাজে থাইলেণ্ড, মালয়েছিয়া, জাভা আৰু বালিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে ই সমগ্ৰ এছিয়া মহাদেশকো বুজাব পাৰে। ইয়াক মৌৰ্য সম্ৰাট অশোকে নিজৰ শিলালিপিত নিজৰ ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==গ্যাগৰ আৰু ফাগ্যুল== গ্যাগৰ ("বগা বিস্তৃতি") আৰু ফাগ্যুল দুয়োটা ভাৰতৰ তিব্বতী নাম। প্ৰাচীন তিব্বতী বৌদ্ধ লেখক আৰু তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ভাৰতৰ বাবে দক্ষিণে গ্যাগৰ বা গ্যাগৰ আৰু মধ্যদেশ (মধ্যদেশ বা পৱিত্ৰ কেন্দ্ৰ) নৃতাত্ত্বিক ৰেফাৰেণ্ট ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অন্ততঃ ত্ৰয়োদশ শতিকাৰপৰাই কেইবাজনো প্ৰভাৱশালী খিলঞ্জীয়া তিব্বতী লামা আৰু লেখকে ভাৰতক ফাগ্যুল বুলি উল্লেখ কৰিছিল, যাৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ ফাগছ ইউল, অৰ্থাৎ আৰ্যৰ ভূমি, তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মত বৌদ্ধ শিক্ষাৰ উৎস হিচাপে গণ্য কৰা সম্ভ্ৰান্ত বা আধ্যাত্মিকভাৱে জ্ঞানপ্ৰাপ্ত লোকসকলক বুজাইছে।<ref name=tib1>Toni Huber, 2008, [https://books.google.com/books?id=SjzSpGf1eM0C&q=Gyagar The Holy Land Reborn: Pilgrimage and the Tibetan Reinvention], [[University of Chicago]] Press, p.74-80.</ref> তিব্বতী পণ্ডিত গেণ্ডুন চোপেলে ব্যাখ্যা কৰিছে যে, তিব্বতী গ্যাগৰ শব্দ সংস্কৃত বিহাৰ (বৌদ্ধ মঠ)ৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু প্ৰাচীন তিব্বতীসকলে গেইছাৰ শব্দটো মূলতঃ কুৰু (বৰ্তমান হাৰিয়ানা)ৰপৰা মগধ (বৌদ্ধ বিহাৰ)লৈকে উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰত অঞ্চলত প্ৰয়োগ কৰিছিল।<ref name=tib4>[[Gendün Chöphel|Gendun Chopel]] (translated by Thupten Jinpa and Donald S. Lopez Jr.), 2014, [https://books.google.com/books?id=XSZnAgAAQBAJ&q=Gyagar Grains of Gold: Tales of a Cosmopolitan Traveler], [[University of Chicago]] Press, p.73-74.</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০-৩০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰপৰা প্ৰায় ৬০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত বিকশিত হোৱা [[ৰজা গেইছাৰৰ মহাকাব্য]]ত ভাৰতক "গ্যাগৰ: বৌদ্ধ মতবাদৰ ৰাজ্য", "গ্যাগৰ: অৰু চিকিৎসাৰ ৰাজ্য" ([[আয়ুৰ্বেদ]]), "গ্যাগৰ: মুকুতাৰ ৰাজ্য", আৰু "গ্যাগৰ: সোণালী ফুলৰ ৰাজ্য" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=tib2>Jianbian Joacuo (translated by Liang Yanjun, Wu Chunxiao and Song Xin), 2019, [https://books.google.com/books?id=QhBOEAAAQBAJ&q=Gyagar 降边嘉措著, ‎梁艳君, ‎吴春晓 A study of Tibetan epic Gesar], [[Liaoning Normal University]], [[Dalian]], China.</ref> প্ৰায়ে নিৰ্বাসিত তিব্বতী চৰকাৰ বুলি কোৱা কেন্দ্ৰীয় তিব্বতী প্ৰশাসনে দৃঢ়তাৰে কয় যে "তিব্বত [[ভূগোল]], [[ইতিহাস]], [[সংস্কৃতি]]ৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সৈতে অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত আৰু আধ্যাত্মিকভাৱে তিব্বতীসকলে ভাৰতক 'গ্যাগৰ ফাগপায় ইউল' বা 'ভাৰত আৰ্যৰ ভূমি' বুলি কয়।" [[দালাই লামা]]ই ভাৰতক তিব্বতৰ [[গুৰু]] আৰু তিব্বতক ইয়াৰ [[গুৰু-শিষ্য পৰম্পৰা| চেলা]] (শিষ্য) বুলি অভিহিত কৰিছে, নিজকে ‘ভাৰতৰ পুত্ৰ’ আৰু [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰকৃত অনুগামী বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁ নালন্দা পৰম্পৰাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভাৰতৰ প্ৰাচীন প্ৰজ্ঞাৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ পোষকতা অব্যাহত ৰাখিছে।"<ref name=tib3>[https://tibet.net/thankyouindia2018/ Thank you India], [[Central Tibetan Administration]], published: Jan 2018, accessed: 19 Dec 2022.</ref> ==টিয়ানঝু== টিয়ানঝু (天竺, অ'চি:* qʰl'iːn tuɡ, mod. Tiānzhú) পাৰ্চী হিন্দূৰ যোগেদি সংস্কৃত সিন্ধুৰ কেইবাটাও চীনা অনুবাদৰ ভিতৰত অন্যতম<ref name=cheung>{{cite book|first=Martha Pui Yiu|last=Cheung|chapter=Zan Ning (919–1001 CE), To Translate Means to Exchange|title=An Anthology of Chinese Discourse on Translation: From Earliest Times to the Buddhist Project|year=2014|orig-year=2006|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-63928-2|url=https://books.google.com/books?id=7ZC3AwAAQBAJ|pages=179, 181}}</ref> আৰু ইয়াক চীন আৰু ইয়াৰ পৰিসীমাত প্ৰাচীন কালৰেপৰা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ চাইনো-জেনিক পঢ়া জাপানী ভাষাত টেনজিকু, কোৰিয়ান ভাষাত চেওনচুক (천축), আৰু ভিয়েটনামী ভাষাত থিয়েন ট্ৰুক। চীনমণ্ডলৰ ভক্তিমান বৌদ্ধসকলে পৰম্পৰাগতভাৱে এই শব্দটো আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত ৰূপসমূহ ভাৰতক তেওঁলোকৰ "স্বৰ্গীয় কেন্দ্ৰ" হিচাপে চিহ্নিত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, ভাৰত উপমহাদেশত [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]ৰ পৱিত্ৰ উৎপত্তিৰ কথা উল্লেখ কৰি।<ref>{{Cite web |url=http://www.kamit.jp/01_introdctn/invi_eng.htm |title=An Invitation to Indian Architecture |access-date=30 December 2020 |archive-date=7 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807044716/http://www.kamit.jp/01_introdctn/invi_eng.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.thenationalnews.com/how-the-japan-india-alliance-could-redraw-the-political-map-1.344356 How the Japan-India alliance could redraw the political map]</ref> আন ৰূপসমূহৰ ভিতৰত আছে জুয়াণ্ডু (身毒; Juāndú), যিটো ছিমা কিয়ানৰ শ্বিজিত দেখা যায়। আন এটা হ'ল টিয়াণ্ডু (天篤; Tiāndǔ), যিটো হাউ হান্সু (পৰৱৰ্তী হানৰ কিতাপ)ত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=yu>{{cite journal|last1=Yu|first1=Taishan|title=China and the Ancient Mediterranean World: A Survey of Ancient Chinese Sources|journal=Sino-Platonic Papers|date=November 2013|issue=242|pages=73, 77|url=http://sino-platonic.org/complete/spp242_china_mediterranean.pdf}}</ref> য়িনতেজিয়া বা ইন্দাকা (印特伽; Yìntèjiā) হিন্দুৰ আন এটা লিপব্দ কুচেয়ান ইন্দকাৰপৰা আহিছে।<ref name=cheung/> টিয়ানঝুৰ বিশদ বিৱৰণ ফান য়ে (৩৯৮–৪৪৫)দ্বাৰা সংকলিত হাউ হান্সুৰ "জিউ ঝুয়ান" (পশ্চিম অঞ্চলৰ ৰেকৰ্ড)ত দিয়া হৈছে: {{Cquote|টিয়ানঝু ৰাজ্য: ইয়াক শ্বেণ্ডু বুলিও কোৱা হয়, ই ইউয়েজিৰপৰা কেইবা হাজাৰ লি দক্ষিণ-পূবে অৱস্থিত। ইয়াৰ ৰীতি-নীতি য়ুইজিৰ দৰেই, আৰু ই নিম্ন, আৰ্দ্ৰ আৰু অতি গৰম। ইয়াৰ সীমাৰেখা এখন বৃহৎ নদী। বাসিন্দাসকলে যুদ্ধত হাতীত উঠি যায়; ইউয়েজিতকৈ তেওঁলোক দুৰ্বল। তেওঁলোকে ফুটু (বুদ্ধ)ৰ পথ পালন কৰে, [আৰু সেয়েহে] তেওঁলোকৰ মাজত [আনক] হত্যা বা আক্ৰমণ নকৰাটো এটা প্ৰথাত পৰিণত হৈছে। ইউয়েজি আৰু গাওফু ৰাজ্যৰ পশ্চিমৰ পৰা, আৰু দক্ষিণৰপৰা পশ্চিম সাগৰলৈকে, আৰু পূবে পাংকি ৰাজ্যলৈকে সকলো শ্বেণ্ডুৰ ভূ-খণ্ড। শ্বেন্দূৰ কেইবাশ পৃথক চহৰ আছে, এজন ৰাজ্যপাল আছে, আৰু পৃথক ৰাজ্য আছে যিবোৰ দহত গণনা কৰিব পাৰি, প্ৰত্যেকৰে নিজা ৰজা আছে। যদিও তেওঁলোকৰ মাজত সৰু সৰু পাৰ্থক্য আছে, তথাপি তেওঁলোক সকলোৱেই সাধাৰণ নাম শ্বেণ্ডুৰ অধীনত আহে, আৰু এই সময়ত সকলোৱেই য়ুইজিৰ অধীনত থাকে। য়ুয়েজীয়ে তেওঁলোকৰ ৰজাসকলক হত্যা কৰি তেওঁলোকৰ লোকসকলৰ ওপৰত শাসন কৰিবলৈ এজন সেনাপতি স্থাপন কৰিছে। এই ভূমিত [[হাতী]], [[গঁড়]], কচ্ছপৰ খোলা, [[সোণ]], [[ৰূপ]], [[তাম]], [[লোহা]], [[সীহ]], [[টিন]] আদি উৎপাদিত হয়। ই পশ্চিমে [[ডা কিন]]ৰ সৈতে সংযোগ হয় (সেয়েহে) ইয়াত ডা কিনৰ এক্স’টিকা আছে।<ref name=yu/>}} টিয়ানঝুক ৱু টিয়ানঝু (五天竺; Wǔ Tiānzhú; 'পাঁচটা ভাৰত') বুলিও কোৱা হৈছিল, কাৰণ ভাৰতত চীনাসকলে জনা পাঁচটা ভৌগোলিক অঞ্চল আছিল: মধ্য, পূব, পশ্চিম, উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰত। সন্ন্যাসী জুয়ানজাঙে ভাৰতক ৱু য়িন (五印; Wǔ Yìn; 'পাঁচ ইণ্ড') বুলিও উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=cheung/> টিয়ানঝু নাম আৰু ইয়াৰ চাইনো-জেনিক সম্পৰ্কীয় শব্দটোৰ ঠাইত অৱশেষত মধ্য চীনে কুচিয়ানৰপৰা *য়েণ্টু ধাৰ লোৱাৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা শব্দবোৰে ল’লে, যদিও সেই শব্দটোৰ প্ৰথম ব্যৱহাৰ আৰু পূব এছিয়ান ভাষাত ভাৰতৰ বাবে প্ৰামাণিক আধুনিক নাম হোৱাৰ মাজত বহু সময় পাৰ হৈ গ'ল। চীনা ভাষাত ইয়াক য়িণ্ডু (চীনা: 印度; পিনয়িন: Yìndù) উচ্চাৰণ কৰা হয়, ইয়াক প্ৰথমে সপ্তম শতিকাৰ সন্ন্যাসী আৰু ভ্ৰমণকাৰী জুয়ানজাঙে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Khair |first1=Tabish |title=Other Routes: 1500 Years of African and Asian Travel Writing |date=2006 |publisher=Signal Books |isbn=9781904955115 |page=36}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে জাপানী ভাষাত ১৮ শতিকাৰ আৰু ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ গ্ৰন্থসমূহত মাজে মাজে ইণ্ডো (インド, 印度, বা মাজে মাজে 印土) পোৱা গৈছিল, যেনে আৰাই হাকুচেকিৰ ছাইৰান ইগেন (১৭১৩) আৰু ইয়ামামুৰা চাইছুকে [ja]ৰ ইণ্ডোছি (印度志, এটা গ্ৰন্থৰ অনুবাদ জোহান হুবনাৰৰদ্বাৰা)। কিন্তু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ভূমি হিচাপে ভাৰতৰ প্ৰতিচ্ছবিৰ সৈতে বহু পৰিমাণে জড়িত টেঞ্জিকু নামৰ ব্যৱহাৰ ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে সম্পূৰ্ণৰূপে স্থানচ্যুত হোৱা নাছিল: বৌদ্ধ ঐতিহাসিক স্থানসমূহৰ তীৰ্থযাত্ৰাৰ বাবে ভাৰত ভ্ৰমণ কৰা সোয়েন শ্বাকু আৰু চেকি ছেইচেটছু [জা] আদি পণ্ডিতসকলে টেঞ্জিকু নামটো ব্যৱহাৰ কৰিয়েই ধৰ্মীয় দিশটোৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি থাকিল তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণত, যদিও তেওঁলোকৰ সমসাময়িক বেছিভাগেই (আনকি সহযোগী বৌদ্ধ তীৰ্থযাত্ৰীও) তেতিয়ালৈকে ইণ্ডো নাম গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |first=Fabio |last=Rambelli |chapter=The Idea of India ''(Tenjiku)'' in Pre-Modern Japan |editor-first=-Tansen |editor-last=Sen |title=Buddhism Across Asia |publisher=ISEAS–Yusof Ishak Institute |date=2014 |isbn=9789814519328 |page=262}}</ref><ref>{{cite book |first=Richard M. |last=Jaffee |title=Seeking Sakyamuni: South Asia in the Formation of Modern Japanese Buddhism |publisher=University of Chicago Press |date=2019 |isbn=9780226391151 |pages=12–13, 114–115}}</ref> ==হোডু== হোডু (হিব্ৰু: הֹדּוּ Hodû) হৈছে ইহুদী তানাখ আৰু খ্ৰীষ্টান পুৰণি নিয়মৰ ইষ্টেৰ পুস্তক অংশত উল্লেখ কৰা ভাৰতৰ বাইবেলৰ হিব্ৰু নাম। আহাচুৱেৰছক হোডু (ভাৰত)ৰপৰা ইথিওপিয়ালৈকে ১২৭খন প্ৰদেশত শাসন কৰা ৰজা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://uskojaelama.net/lange/ot/est/1.htm|title=THE BOOK OF ESTHER|website=Uskojaelama.net|access-date=10 August 2017|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304043509/http://uskojaelama.net/lange/ot/est/1.htm|url-status=dead}}</ref> এই শব্দটো আপাত দৃষ্টিত সংস্কৃত সিন্ধুৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, "মহান নদী", অৰ্থাৎ সিন্ধু নদী, পুৰণি পাৰ্চী হিণ্ড°উৰ মাজেৰে।<ref>''[[Brown–Driver–Briggs|Brown–Driver–Briggs Hebrew and English Lexicon]]'' at [https://biblehub.com/hebrew/1912.htm BibleHub]</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== ke4zy76wc4zf5u6eb5vj0mn48llf67d 0 139116 629857 629852 2026-08-22T12:32:29Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ */ 629857 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰ পৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰ পৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| Image ! style="width:80px; " scope="col"| Location ! style="width:50px; " scope="col"| Year listed ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | Description |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছু সময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰ ফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰ পৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | The Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans was built for the [[Eastern Orthodox Church|Eastern Orthodox]] [[metropolitan bishop]] in the late 19th century, when the region was under the rule of [[Austria-Hungary]]. It was designed by the [[Czech (people)|Czech]] architect [[Josef Hlávka]]. The ensemble is built in the [[historicism|historicist]] style and combines features of [[Byzantine architecture|Byzantine]], [[Gothic architecture|Gothic]], and [[Baroque architecture|Baroque]] architecture. The complex served as the bishop's residence until [[World War II]]. In 1955, the property was transferred to [[Chernivtsi University]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | The city was founded by [[Dorians|Dorian Greeks]] in the 5th century BCE on the coast of the [[Black Sea]]. In the following centuries, the city saw the interactions of Greek, [[Roman Empire|Roman]], and [[Byzantine Empire|Byzantine]] communities in the Black Sea region. It was ultimately abandoned in the 15th century. The area around the city was important due to its wine production, and the remains of ancient [[vineyard]]s have been well preserved.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> In 2026, the site was listed as [[List of World Heritage in Danger|endangered]] because of damage caused by activities of the Russian authorities.<ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | This property comprises 16 wooden churches (''tserkvas'') in the [[Carpathians]], eight of which are in Ukraine. The churches were built between the 16th and 19th centuries by the communities of [[Eastern Orthodox]] and [[Greek Catholic]] faiths. The designs are based on the Orthodox ecclesiastical traditions with local influences. They feature wooden bell towers, [[iconostasis]] screens, and interior polychrome decorations, as well as churchyards, gatehouses, and graveyards. The [[Holy Trinity Church, Zhovkva|Holy Trinity Church]] in [[Zhovkva]] is pictured.<ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | The city of Odesa rapidly developed as a port city in the late 18th and 19th centuries. A multicultural city, it was home to [[Bulgarians]], [[Greeks]], [[Armenians]], [[Jews]], [[Italians]], [[Moldovans]], [[Polish people|Poles]], [[Russians]], [[Romanians]], [[Tatars]], and [[Ukrainians]], whose traditions blended into a single socio-cultural environment within a century. Odesa preserves a number of 19th-century buildings and architectural ensembles, including [[Prymorskyi Boulevard]], the [[Potemkin Stairs]], and the [[Odesa Opera and Ballet Theater]] (pictured). The site was immediately listed as [[List of World Heritage in Danger|endangered]] because of the [[2022 Russian invasion of Ukraine|2022 Russian invasion]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==Tentative list== In addition to the sites on the World Heritage list, member states can maintain a list of tentative sites that they may consider for nomination. Nominations for the World Heritage list are only accepted if the site has previously been listed on the tentative list.<ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the historic centre of Tchernigov, or [[Chernihiv]], that dates to the 9th—13th centuries. The nomination mentions the [[Transfiguration Cathedral, Chernihiv|Transfiguration Cathedral]] from the 11th century and the [[Boris and Gleb Cathedral, Chernihiv|Borysohlibskyi Cathedral]] from the 12th century (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the [[Kamianets-Podilskyi Castle|castle]] (pictured) and the historic centre of the city [[Kamianets-Podilskyi]], dating from the 11th to the 18th centuries.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | The construction of the [[English landscape garden|English landscape park]] was started in 1796 by [[Stanisław Szczęsny Potocki]]. It is a representative example of the landscape gardening architecture at the turn of the 18th century and is home to over two thousand plant species. Since 1955, it has been managed by the [[National Academy of Sciences of Ukraine]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | The palace was constructed in the first half of the 16th century in the local period style. It served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around 250 years. The complex comprises two mosques, official buildings, living quarters of the Khans and their families, as well as auxiliary buildings, inner courtyards and parks.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | This archaeological site encompasses a large mound, up to {{convert|12|m}} tall, made up of individual [[sandstone]] blocks. There are several [[petroglyph]]s on the stones, some dating to the [[Neolithic]] period while most were created in the [[Bronze Age Europe|Bronze Age]]. Remains of settlements from the [[Mesolithic]] and Neolithic periods have been found in the area.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | The [[observatory]] in [[Mykolaiv]] was founded in 1821 as a naval observatory. The complex comprises the [[Classicism|Classicist]] main building, astronomic pavilions from the early 20th century, and three modern pavilions that are in use for research.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | The fortifications at Sudak, or Sugdeia, were constructed by the [[Byzantine Empire|Byzantines]] in the [[Early Middle Ages]] and then by the [[Republic of Genoa|Genoese]] who built most of the extant structures in the 14th and 15th centuries. Sudak declined in importance in the 17th century and the fortress became a museum in 1958.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | This transnational nomination brings together important astronomical observatories. Four observatories from the 19th and 20th centuries in Ukraine are included in the nomination: [[Mykolaiv Observatory]], Astronomical Observatory of [[Taras Shevchenko National University of Kyiv|Kyiv National University]], Astronomical Observatory of [[Odesa University|Odesa National University]], and [[Crimean Astrophysical Observatory]] (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | This nomination comprises two medieval settlements of [[Crimean Goths]], [[Mangup]] (pictured) and [[Eski-Kermen]], as well as the surroundings with limestone formations and man-made caves. The Goths settled the area in the 3rd to 4th centuries and allied with the [[Byzantine Empire]] in the 6th century. Mangup was their capital. The [[Principality of Theodoro]] formed in the area in the 14th century and was ultimately destroyed by the [[Ottoman Empire|Ottomans]] in 1475.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | This nomination comprises the [[Bakhchysarai Palace|Khan's palace]] and fortress of [[Chufut-Kale]] (ruins pictured), their surroundings, as well as historic buildings of Salachik and [[Eski Yurt|Eski-Yurt]] neighborhoods.<ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> The palace was constructed in the first half of the 16th century and served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around next 250 years. The area around Chufut-Kale was home to [[Alans]] from the 6th to the 15th century. It served as the first capital of [[Crimean Tatars]] in the 14th century. Between the 17th and 19th centuries, [[Crimean Karaites]] became the largest ethnic group in the city. Most of the archaeological remains are from this period.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | Derzhprom, or the State Industry Building, is located at the side of the [[Freedom Square (Kharkiv)|Freedom Square]] in Kharkiv. Built in the 1920s, it is the world's largest building in [[Constructivist architecture|constructivist]] style. It was designed by architects S.S. Serafnnov, M.D. Feldher, and S.M. Kravets. Derzhprom made [[modern architecture|modernism]] the main architectural style of the [[Soviet Union]] for several years.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | This nomination comprises the [[Bilhorod-Dnistrovskyi fortress]] and the ruins of Tyras. The [[Ancient Greece|Greek]] colony of Tyras was established in the 6th century BCE on the banks of the [[Dniester Estuary]]. Through centuries, it served as an important trade port, with routes connecting to the [[Silk Road]], the [[Baltic Sea|Baltic]], and the [[Mediterranean]]. The fortress of the city is the largest in Ukraine and preserves sections from the Genoese, [[Moldavia|Moldavian]], and Ottoman periods. The city, now known as Bilhorod-Dnistrovskyi, was shaped by numerous communities that lived there through centuries.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | This nomination shared with Moldova and Romania comprises numerous sites of the Cucuteni–Trypillia culture. This [[Chalcolithic]] civilization built interconnected planned [[Settlements of the Cucuteni–Trypillia culture|settlements]], over 5,000 of which have been discovered; those covering areas greater than 100&nbsp; [[hectare|ha]] are classified as mega settlements and are unique to this culture. They practiced advanced agriculture, pottery, metallurgy, and arts. From Ukraine, eleven sites are nominated (ground plan of [[Maidanetske]] pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] isyqjezb30ezt4ticuwouylhmz90nz3 629858 629857 2026-08-22T12:34:53Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ */ 629858 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰ পৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰ পৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| Image ! style="width:80px; " scope="col"| Location ! style="width:50px; " scope="col"| Year listed ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | Description |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছু সময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰ ফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰ পৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰ ফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেন্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | The city was founded by [[Dorians|Dorian Greeks]] in the 5th century BCE on the coast of the [[Black Sea]]. In the following centuries, the city saw the interactions of Greek, [[Roman Empire|Roman]], and [[Byzantine Empire|Byzantine]] communities in the Black Sea region. It was ultimately abandoned in the 15th century. The area around the city was important due to its wine production, and the remains of ancient [[vineyard]]s have been well preserved.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> In 2026, the site was listed as [[List of World Heritage in Danger|endangered]] because of damage caused by activities of the Russian authorities.<ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | This property comprises 16 wooden churches (''tserkvas'') in the [[Carpathians]], eight of which are in Ukraine. The churches were built between the 16th and 19th centuries by the communities of [[Eastern Orthodox]] and [[Greek Catholic]] faiths. The designs are based on the Orthodox ecclesiastical traditions with local influences. They feature wooden bell towers, [[iconostasis]] screens, and interior polychrome decorations, as well as churchyards, gatehouses, and graveyards. The [[Holy Trinity Church, Zhovkva|Holy Trinity Church]] in [[Zhovkva]] is pictured.<ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | The city of Odesa rapidly developed as a port city in the late 18th and 19th centuries. A multicultural city, it was home to [[Bulgarians]], [[Greeks]], [[Armenians]], [[Jews]], [[Italians]], [[Moldovans]], [[Polish people|Poles]], [[Russians]], [[Romanians]], [[Tatars]], and [[Ukrainians]], whose traditions blended into a single socio-cultural environment within a century. Odesa preserves a number of 19th-century buildings and architectural ensembles, including [[Prymorskyi Boulevard]], the [[Potemkin Stairs]], and the [[Odesa Opera and Ballet Theater]] (pictured). The site was immediately listed as [[List of World Heritage in Danger|endangered]] because of the [[2022 Russian invasion of Ukraine|2022 Russian invasion]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==Tentative list== In addition to the sites on the World Heritage list, member states can maintain a list of tentative sites that they may consider for nomination. Nominations for the World Heritage list are only accepted if the site has previously been listed on the tentative list.<ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the historic centre of Tchernigov, or [[Chernihiv]], that dates to the 9th—13th centuries. The nomination mentions the [[Transfiguration Cathedral, Chernihiv|Transfiguration Cathedral]] from the 11th century and the [[Boris and Gleb Cathedral, Chernihiv|Borysohlibskyi Cathedral]] from the 12th century (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the [[Kamianets-Podilskyi Castle|castle]] (pictured) and the historic centre of the city [[Kamianets-Podilskyi]], dating from the 11th to the 18th centuries.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | The construction of the [[English landscape garden|English landscape park]] was started in 1796 by [[Stanisław Szczęsny Potocki]]. It is a representative example of the landscape gardening architecture at the turn of the 18th century and is home to over two thousand plant species. Since 1955, it has been managed by the [[National Academy of Sciences of Ukraine]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | The palace was constructed in the first half of the 16th century in the local period style. It served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around 250 years. The complex comprises two mosques, official buildings, living quarters of the Khans and their families, as well as auxiliary buildings, inner courtyards and parks.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | This archaeological site encompasses a large mound, up to {{convert|12|m}} tall, made up of individual [[sandstone]] blocks. There are several [[petroglyph]]s on the stones, some dating to the [[Neolithic]] period while most were created in the [[Bronze Age Europe|Bronze Age]]. Remains of settlements from the [[Mesolithic]] and Neolithic periods have been found in the area.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | The [[observatory]] in [[Mykolaiv]] was founded in 1821 as a naval observatory. The complex comprises the [[Classicism|Classicist]] main building, astronomic pavilions from the early 20th century, and three modern pavilions that are in use for research.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | The fortifications at Sudak, or Sugdeia, were constructed by the [[Byzantine Empire|Byzantines]] in the [[Early Middle Ages]] and then by the [[Republic of Genoa|Genoese]] who built most of the extant structures in the 14th and 15th centuries. Sudak declined in importance in the 17th century and the fortress became a museum in 1958.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | This transnational nomination brings together important astronomical observatories. Four observatories from the 19th and 20th centuries in Ukraine are included in the nomination: [[Mykolaiv Observatory]], Astronomical Observatory of [[Taras Shevchenko National University of Kyiv|Kyiv National University]], Astronomical Observatory of [[Odesa University|Odesa National University]], and [[Crimean Astrophysical Observatory]] (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | This nomination comprises two medieval settlements of [[Crimean Goths]], [[Mangup]] (pictured) and [[Eski-Kermen]], as well as the surroundings with limestone formations and man-made caves. The Goths settled the area in the 3rd to 4th centuries and allied with the [[Byzantine Empire]] in the 6th century. Mangup was their capital. The [[Principality of Theodoro]] formed in the area in the 14th century and was ultimately destroyed by the [[Ottoman Empire|Ottomans]] in 1475.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | This nomination comprises the [[Bakhchysarai Palace|Khan's palace]] and fortress of [[Chufut-Kale]] (ruins pictured), their surroundings, as well as historic buildings of Salachik and [[Eski Yurt|Eski-Yurt]] neighborhoods.<ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> The palace was constructed in the first half of the 16th century and served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around next 250 years. The area around Chufut-Kale was home to [[Alans]] from the 6th to the 15th century. It served as the first capital of [[Crimean Tatars]] in the 14th century. Between the 17th and 19th centuries, [[Crimean Karaites]] became the largest ethnic group in the city. Most of the archaeological remains are from this period.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | Derzhprom, or the State Industry Building, is located at the side of the [[Freedom Square (Kharkiv)|Freedom Square]] in Kharkiv. Built in the 1920s, it is the world's largest building in [[Constructivist architecture|constructivist]] style. It was designed by architects S.S. Serafnnov, M.D. Feldher, and S.M. Kravets. Derzhprom made [[modern architecture|modernism]] the main architectural style of the [[Soviet Union]] for several years.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | This nomination comprises the [[Bilhorod-Dnistrovskyi fortress]] and the ruins of Tyras. The [[Ancient Greece|Greek]] colony of Tyras was established in the 6th century BCE on the banks of the [[Dniester Estuary]]. Through centuries, it served as an important trade port, with routes connecting to the [[Silk Road]], the [[Baltic Sea|Baltic]], and the [[Mediterranean]]. The fortress of the city is the largest in Ukraine and preserves sections from the Genoese, [[Moldavia|Moldavian]], and Ottoman periods. The city, now known as Bilhorod-Dnistrovskyi, was shaped by numerous communities that lived there through centuries.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | This nomination shared with Moldova and Romania comprises numerous sites of the Cucuteni–Trypillia culture. This [[Chalcolithic]] civilization built interconnected planned [[Settlements of the Cucuteni–Trypillia culture|settlements]], over 5,000 of which have been discovered; those covering areas greater than 100&nbsp; [[hectare|ha]] are classified as mega settlements and are unique to this culture. They practiced advanced agriculture, pottery, metallurgy, and arts. From Ukraine, eleven sites are nominated (ground plan of [[Maidanetske]] pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] ra5bcs6o9ehg6mf1u184cr785bl2775 629859 629858 2026-08-22T12:38:07Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ */ 629859 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰ পৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰ পৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| Image ! style="width:80px; " scope="col"| Location ! style="width:50px; " scope="col"| Year listed ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | Description |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছু সময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰ ফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰ পৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰ ফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেন্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেন্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিচাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | This property comprises 16 wooden churches (''tserkvas'') in the [[Carpathians]], eight of which are in Ukraine. The churches were built between the 16th and 19th centuries by the communities of [[Eastern Orthodox]] and [[Greek Catholic]] faiths. The designs are based on the Orthodox ecclesiastical traditions with local influences. They feature wooden bell towers, [[iconostasis]] screens, and interior polychrome decorations, as well as churchyards, gatehouses, and graveyards. The [[Holy Trinity Church, Zhovkva|Holy Trinity Church]] in [[Zhovkva]] is pictured.<ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | The city of Odesa rapidly developed as a port city in the late 18th and 19th centuries. A multicultural city, it was home to [[Bulgarians]], [[Greeks]], [[Armenians]], [[Jews]], [[Italians]], [[Moldovans]], [[Polish people|Poles]], [[Russians]], [[Romanians]], [[Tatars]], and [[Ukrainians]], whose traditions blended into a single socio-cultural environment within a century. Odesa preserves a number of 19th-century buildings and architectural ensembles, including [[Prymorskyi Boulevard]], the [[Potemkin Stairs]], and the [[Odesa Opera and Ballet Theater]] (pictured). The site was immediately listed as [[List of World Heritage in Danger|endangered]] because of the [[2022 Russian invasion of Ukraine|2022 Russian invasion]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==Tentative list== In addition to the sites on the World Heritage list, member states can maintain a list of tentative sites that they may consider for nomination. Nominations for the World Heritage list are only accepted if the site has previously been listed on the tentative list.<ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the historic centre of Tchernigov, or [[Chernihiv]], that dates to the 9th—13th centuries. The nomination mentions the [[Transfiguration Cathedral, Chernihiv|Transfiguration Cathedral]] from the 11th century and the [[Boris and Gleb Cathedral, Chernihiv|Borysohlibskyi Cathedral]] from the 12th century (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the [[Kamianets-Podilskyi Castle|castle]] (pictured) and the historic centre of the city [[Kamianets-Podilskyi]], dating from the 11th to the 18th centuries.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | The construction of the [[English landscape garden|English landscape park]] was started in 1796 by [[Stanisław Szczęsny Potocki]]. It is a representative example of the landscape gardening architecture at the turn of the 18th century and is home to over two thousand plant species. Since 1955, it has been managed by the [[National Academy of Sciences of Ukraine]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | The palace was constructed in the first half of the 16th century in the local period style. It served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around 250 years. The complex comprises two mosques, official buildings, living quarters of the Khans and their families, as well as auxiliary buildings, inner courtyards and parks.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | This archaeological site encompasses a large mound, up to {{convert|12|m}} tall, made up of individual [[sandstone]] blocks. There are several [[petroglyph]]s on the stones, some dating to the [[Neolithic]] period while most were created in the [[Bronze Age Europe|Bronze Age]]. Remains of settlements from the [[Mesolithic]] and Neolithic periods have been found in the area.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | The [[observatory]] in [[Mykolaiv]] was founded in 1821 as a naval observatory. The complex comprises the [[Classicism|Classicist]] main building, astronomic pavilions from the early 20th century, and three modern pavilions that are in use for research.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | The fortifications at Sudak, or Sugdeia, were constructed by the [[Byzantine Empire|Byzantines]] in the [[Early Middle Ages]] and then by the [[Republic of Genoa|Genoese]] who built most of the extant structures in the 14th and 15th centuries. Sudak declined in importance in the 17th century and the fortress became a museum in 1958.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | This transnational nomination brings together important astronomical observatories. Four observatories from the 19th and 20th centuries in Ukraine are included in the nomination: [[Mykolaiv Observatory]], Astronomical Observatory of [[Taras Shevchenko National University of Kyiv|Kyiv National University]], Astronomical Observatory of [[Odesa University|Odesa National University]], and [[Crimean Astrophysical Observatory]] (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | This nomination comprises two medieval settlements of [[Crimean Goths]], [[Mangup]] (pictured) and [[Eski-Kermen]], as well as the surroundings with limestone formations and man-made caves. The Goths settled the area in the 3rd to 4th centuries and allied with the [[Byzantine Empire]] in the 6th century. Mangup was their capital. The [[Principality of Theodoro]] formed in the area in the 14th century and was ultimately destroyed by the [[Ottoman Empire|Ottomans]] in 1475.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | This nomination comprises the [[Bakhchysarai Palace|Khan's palace]] and fortress of [[Chufut-Kale]] (ruins pictured), their surroundings, as well as historic buildings of Salachik and [[Eski Yurt|Eski-Yurt]] neighborhoods.<ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> The palace was constructed in the first half of the 16th century and served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around next 250 years. The area around Chufut-Kale was home to [[Alans]] from the 6th to the 15th century. It served as the first capital of [[Crimean Tatars]] in the 14th century. Between the 17th and 19th centuries, [[Crimean Karaites]] became the largest ethnic group in the city. Most of the archaeological remains are from this period.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | Derzhprom, or the State Industry Building, is located at the side of the [[Freedom Square (Kharkiv)|Freedom Square]] in Kharkiv. Built in the 1920s, it is the world's largest building in [[Constructivist architecture|constructivist]] style. It was designed by architects S.S. Serafnnov, M.D. Feldher, and S.M. Kravets. Derzhprom made [[modern architecture|modernism]] the main architectural style of the [[Soviet Union]] for several years.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | This nomination comprises the [[Bilhorod-Dnistrovskyi fortress]] and the ruins of Tyras. The [[Ancient Greece|Greek]] colony of Tyras was established in the 6th century BCE on the banks of the [[Dniester Estuary]]. Through centuries, it served as an important trade port, with routes connecting to the [[Silk Road]], the [[Baltic Sea|Baltic]], and the [[Mediterranean]]. The fortress of the city is the largest in Ukraine and preserves sections from the Genoese, [[Moldavia|Moldavian]], and Ottoman periods. The city, now known as Bilhorod-Dnistrovskyi, was shaped by numerous communities that lived there through centuries.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | This nomination shared with Moldova and Romania comprises numerous sites of the Cucuteni–Trypillia culture. This [[Chalcolithic]] civilization built interconnected planned [[Settlements of the Cucuteni–Trypillia culture|settlements]], over 5,000 of which have been discovered; those covering areas greater than 100&nbsp; [[hectare|ha]] are classified as mega settlements and are unique to this culture. They practiced advanced agriculture, pottery, metallurgy, and arts. From Ukraine, eleven sites are nominated (ground plan of [[Maidanetske]] pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] iqrb1sqa8bl6y49uhfb3wk4f88vrd85 629873 629859 2026-08-22T14:34:37Z নৰুনা বৰুৱা 44897 629873 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰ পৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰ পৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| Image ! style="width:80px; " scope="col"| Location ! style="width:50px; " scope="col"| Year listed ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | Description |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছু সময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰ ফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰ পৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰ ফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেন্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেন্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিচাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰ পৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পবিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | The city of Odesa rapidly developed as a port city in the late 18th and 19th centuries. A multicultural city, it was home to [[Bulgarians]], [[Greeks]], [[Armenians]], [[Jews]], [[Italians]], [[Moldovans]], [[Polish people|Poles]], [[Russians]], [[Romanians]], [[Tatars]], and [[Ukrainians]], whose traditions blended into a single socio-cultural environment within a century. Odesa preserves a number of 19th-century buildings and architectural ensembles, including [[Prymorskyi Boulevard]], the [[Potemkin Stairs]], and the [[Odesa Opera and Ballet Theater]] (pictured). The site was immediately listed as [[List of World Heritage in Danger|endangered]] because of the [[2022 Russian invasion of Ukraine|2022 Russian invasion]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==Tentative list== In addition to the sites on the World Heritage list, member states can maintain a list of tentative sites that they may consider for nomination. Nominations for the World Heritage list are only accepted if the site has previously been listed on the tentative list.<ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the historic centre of Tchernigov, or [[Chernihiv]], that dates to the 9th—13th centuries. The nomination mentions the [[Transfiguration Cathedral, Chernihiv|Transfiguration Cathedral]] from the 11th century and the [[Boris and Gleb Cathedral, Chernihiv|Borysohlibskyi Cathedral]] from the 12th century (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the [[Kamianets-Podilskyi Castle|castle]] (pictured) and the historic centre of the city [[Kamianets-Podilskyi]], dating from the 11th to the 18th centuries.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | The construction of the [[English landscape garden|English landscape park]] was started in 1796 by [[Stanisław Szczęsny Potocki]]. It is a representative example of the landscape gardening architecture at the turn of the 18th century and is home to over two thousand plant species. Since 1955, it has been managed by the [[National Academy of Sciences of Ukraine]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | The palace was constructed in the first half of the 16th century in the local period style. It served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around 250 years. The complex comprises two mosques, official buildings, living quarters of the Khans and their families, as well as auxiliary buildings, inner courtyards and parks.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | This archaeological site encompasses a large mound, up to {{convert|12|m}} tall, made up of individual [[sandstone]] blocks. There are several [[petroglyph]]s on the stones, some dating to the [[Neolithic]] period while most were created in the [[Bronze Age Europe|Bronze Age]]. Remains of settlements from the [[Mesolithic]] and Neolithic periods have been found in the area.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | The [[observatory]] in [[Mykolaiv]] was founded in 1821 as a naval observatory. The complex comprises the [[Classicism|Classicist]] main building, astronomic pavilions from the early 20th century, and three modern pavilions that are in use for research.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | The fortifications at Sudak, or Sugdeia, were constructed by the [[Byzantine Empire|Byzantines]] in the [[Early Middle Ages]] and then by the [[Republic of Genoa|Genoese]] who built most of the extant structures in the 14th and 15th centuries. Sudak declined in importance in the 17th century and the fortress became a museum in 1958.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | This transnational nomination brings together important astronomical observatories. Four observatories from the 19th and 20th centuries in Ukraine are included in the nomination: [[Mykolaiv Observatory]], Astronomical Observatory of [[Taras Shevchenko National University of Kyiv|Kyiv National University]], Astronomical Observatory of [[Odesa University|Odesa National University]], and [[Crimean Astrophysical Observatory]] (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | This nomination comprises two medieval settlements of [[Crimean Goths]], [[Mangup]] (pictured) and [[Eski-Kermen]], as well as the surroundings with limestone formations and man-made caves. The Goths settled the area in the 3rd to 4th centuries and allied with the [[Byzantine Empire]] in the 6th century. Mangup was their capital. The [[Principality of Theodoro]] formed in the area in the 14th century and was ultimately destroyed by the [[Ottoman Empire|Ottomans]] in 1475.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | This nomination comprises the [[Bakhchysarai Palace|Khan's palace]] and fortress of [[Chufut-Kale]] (ruins pictured), their surroundings, as well as historic buildings of Salachik and [[Eski Yurt|Eski-Yurt]] neighborhoods.<ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> The palace was constructed in the first half of the 16th century and served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around next 250 years. The area around Chufut-Kale was home to [[Alans]] from the 6th to the 15th century. It served as the first capital of [[Crimean Tatars]] in the 14th century. Between the 17th and 19th centuries, [[Crimean Karaites]] became the largest ethnic group in the city. Most of the archaeological remains are from this period.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | Derzhprom, or the State Industry Building, is located at the side of the [[Freedom Square (Kharkiv)|Freedom Square]] in Kharkiv. Built in the 1920s, it is the world's largest building in [[Constructivist architecture|constructivist]] style. It was designed by architects S.S. Serafnnov, M.D. Feldher, and S.M. Kravets. Derzhprom made [[modern architecture|modernism]] the main architectural style of the [[Soviet Union]] for several years.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | This nomination comprises the [[Bilhorod-Dnistrovskyi fortress]] and the ruins of Tyras. The [[Ancient Greece|Greek]] colony of Tyras was established in the 6th century BCE on the banks of the [[Dniester Estuary]]. Through centuries, it served as an important trade port, with routes connecting to the [[Silk Road]], the [[Baltic Sea|Baltic]], and the [[Mediterranean]]. The fortress of the city is the largest in Ukraine and preserves sections from the Genoese, [[Moldavia|Moldavian]], and Ottoman periods. The city, now known as Bilhorod-Dnistrovskyi, was shaped by numerous communities that lived there through centuries.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | This nomination shared with Moldova and Romania comprises numerous sites of the Cucuteni–Trypillia culture. This [[Chalcolithic]] civilization built interconnected planned [[Settlements of the Cucuteni–Trypillia culture|settlements]], over 5,000 of which have been discovered; those covering areas greater than 100&nbsp; [[hectare|ha]] are classified as mega settlements and are unique to this culture. They practiced advanced agriculture, pottery, metallurgy, and arts. From Ukraine, eleven sites are nominated (ground plan of [[Maidanetske]] pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] ttfq8g6dpdurcrt326na6k6hla54lfh 629919 629873 2026-08-22T18:08:44Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* Tentative list */ 629919 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰ পৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰ পৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| Image ! style="width:80px; " scope="col"| Location ! style="width:50px; " scope="col"| Year listed ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | Description |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছু সময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰ ফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰ পৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰ ফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেন্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেন্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিচাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰ পৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পবিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | The city of Odesa rapidly developed as a port city in the late 18th and 19th centuries. A multicultural city, it was home to [[Bulgarians]], [[Greeks]], [[Armenians]], [[Jews]], [[Italians]], [[Moldovans]], [[Polish people|Poles]], [[Russians]], [[Romanians]], [[Tatars]], and [[Ukrainians]], whose traditions blended into a single socio-cultural environment within a century. Odesa preserves a number of 19th-century buildings and architectural ensembles, including [[Prymorskyi Boulevard]], the [[Potemkin Stairs]], and the [[Odesa Opera and Ballet Theater]] (pictured). The site was immediately listed as [[List of World Heritage in Danger|endangered]] because of the [[2022 Russian invasion of Ukraine|2022 Russian invasion]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==Tentative list== In addition to the sites on the World Heritage list, member states can maintain a list of tentative sites that they may consider for nomination. Nominations for the World Heritage list are only accepted if the site has previously been listed on the tentative list.<ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the historic centre of Tchernigov, or [[Chernihiv]], that dates to the 9th—13th centuries. The nomination mentions the [[Transfiguration Cathedral, Chernihiv|Transfiguration Cathedral]] from the 11th century and the [[Boris and Gleb Cathedral, Chernihiv|Borysohlibskyi Cathedral]] from the 12th century (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the [[Kamianets-Podilskyi Castle|castle]] (pictured) and the historic centre of the city [[Kamianets-Podilskyi]], dating from the 11th to the 18th centuries.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | The construction of the [[English landscape garden|English landscape park]] was started in 1796 by [[Stanisław Szczęsny Potocki]]. It is a representative example of the landscape gardening architecture at the turn of the 18th century and is home to over two thousand plant species. Since 1955, it has been managed by the [[National Academy of Sciences of Ukraine]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | The palace was constructed in the first half of the 16th century in the local period style. It served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around 250 years. The complex comprises two mosques, official buildings, living quarters of the Khans and their families, as well as auxiliary buildings, inner courtyards and parks.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | This archaeological site encompasses a large mound, up to {{convert|12|m}} tall, made up of individual [[sandstone]] blocks. There are several [[petroglyph]]s on the stones, some dating to the [[Neolithic]] period while most were created in the [[Bronze Age Europe|Bronze Age]]. Remains of settlements from the [[Mesolithic]] and Neolithic periods have been found in the area.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | The [[observatory]] in [[Mykolaiv]] was founded in 1821 as a naval observatory. The complex comprises the [[Classicism|Classicist]] main building, astronomic pavilions from the early 20th century, and three modern pavilions that are in use for research.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | The fortifications at Sudak, or Sugdeia, were constructed by the [[Byzantine Empire|Byzantines]] in the [[Early Middle Ages]] and then by the [[Republic of Genoa|Genoese]] who built most of the extant structures in the 14th and 15th centuries. Sudak declined in importance in the 17th century and the fortress became a museum in 1958.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | This transnational nomination brings together important astronomical observatories. Four observatories from the 19th and 20th centuries in Ukraine are included in the nomination: [[Mykolaiv Observatory]], Astronomical Observatory of [[Taras Shevchenko National University of Kyiv|Kyiv National University]], Astronomical Observatory of [[Odesa University|Odesa National University]], and [[Crimean Astrophysical Observatory]] (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | This nomination comprises two medieval settlements of [[Crimean Goths]], [[Mangup]] (pictured) and [[Eski-Kermen]], as well as the surroundings with limestone formations and man-made caves. The Goths settled the area in the 3rd to 4th centuries and allied with the [[Byzantine Empire]] in the 6th century. Mangup was their capital. The [[Principality of Theodoro]] formed in the area in the 14th century and was ultimately destroyed by the [[Ottoman Empire|Ottomans]] in 1475.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | This nomination comprises the [[Bakhchysarai Palace|Khan's palace]] and fortress of [[Chufut-Kale]] (ruins pictured), their surroundings, as well as historic buildings of Salachik and [[Eski Yurt|Eski-Yurt]] neighborhoods.<ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> The palace was constructed in the first half of the 16th century and served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around next 250 years. The area around Chufut-Kale was home to [[Alans]] from the 6th to the 15th century. It served as the first capital of [[Crimean Tatars]] in the 14th century. Between the 17th and 19th centuries, [[Crimean Karaites]] became the largest ethnic group in the city. Most of the archaeological remains are from this period.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | Derzhprom, or the State Industry Building, is located at the side of the [[Freedom Square (Kharkiv)|Freedom Square]] in Kharkiv. Built in the 1920s, it is the world's largest building in [[Constructivist architecture|constructivist]] style. It was designed by architects S.S. Serafnnov, M.D. Feldher, and S.M. Kravets. Derzhprom made [[modern architecture|modernism]] the main architectural style of the [[Soviet Union]] for several years.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | This nomination comprises the [[Bilhorod-Dnistrovskyi fortress]] and the ruins of Tyras. The [[Ancient Greece|Greek]] colony of Tyras was established in the 6th century BCE on the banks of the [[Dniester Estuary]]. Through centuries, it served as an important trade port, with routes connecting to the [[Silk Road]], the [[Baltic Sea|Baltic]], and the [[Mediterranean]]. The fortress of the city is the largest in Ukraine and preserves sections from the Genoese, [[Moldavia|Moldavian]], and Ottoman periods. The city, now known as Bilhorod-Dnistrovskyi, was shaped by numerous communities that lived there through centuries.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰ পৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] 3zlouum8j2sdmq0cgf7ftvgw8nwwv8y 629920 629919 2026-08-22T18:10:54Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* Tentative list */ 629920 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰ পৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰ পৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| Image ! style="width:80px; " scope="col"| Location ! style="width:50px; " scope="col"| Year listed ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | Description |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছু সময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰ ফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰ পৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰ ফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেন্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেন্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিচাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰ পৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পবিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | The city of Odesa rapidly developed as a port city in the late 18th and 19th centuries. A multicultural city, it was home to [[Bulgarians]], [[Greeks]], [[Armenians]], [[Jews]], [[Italians]], [[Moldovans]], [[Polish people|Poles]], [[Russians]], [[Romanians]], [[Tatars]], and [[Ukrainians]], whose traditions blended into a single socio-cultural environment within a century. Odesa preserves a number of 19th-century buildings and architectural ensembles, including [[Prymorskyi Boulevard]], the [[Potemkin Stairs]], and the [[Odesa Opera and Ballet Theater]] (pictured). The site was immediately listed as [[List of World Heritage in Danger|endangered]] because of the [[2022 Russian invasion of Ukraine|2022 Russian invasion]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==Tentative list== In addition to the sites on the World Heritage list, member states can maintain a list of tentative sites that they may consider for nomination. Nominations for the World Heritage list are only accepted if the site has previously been listed on the tentative list.<ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the historic centre of Tchernigov, or [[Chernihiv]], that dates to the 9th—13th centuries. The nomination mentions the [[Transfiguration Cathedral, Chernihiv|Transfiguration Cathedral]] from the 11th century and the [[Boris and Gleb Cathedral, Chernihiv|Borysohlibskyi Cathedral]] from the 12th century (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the [[Kamianets-Podilskyi Castle|castle]] (pictured) and the historic centre of the city [[Kamianets-Podilskyi]], dating from the 11th to the 18th centuries.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | The construction of the [[English landscape garden|English landscape park]] was started in 1796 by [[Stanisław Szczęsny Potocki]]. It is a representative example of the landscape gardening architecture at the turn of the 18th century and is home to over two thousand plant species. Since 1955, it has been managed by the [[National Academy of Sciences of Ukraine]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | The palace was constructed in the first half of the 16th century in the local period style. It served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around 250 years. The complex comprises two mosques, official buildings, living quarters of the Khans and their families, as well as auxiliary buildings, inner courtyards and parks.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | This archaeological site encompasses a large mound, up to {{convert|12|m}} tall, made up of individual [[sandstone]] blocks. There are several [[petroglyph]]s on the stones, some dating to the [[Neolithic]] period while most were created in the [[Bronze Age Europe|Bronze Age]]. Remains of settlements from the [[Mesolithic]] and Neolithic periods have been found in the area.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | The [[observatory]] in [[Mykolaiv]] was founded in 1821 as a naval observatory. The complex comprises the [[Classicism|Classicist]] main building, astronomic pavilions from the early 20th century, and three modern pavilions that are in use for research.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | The fortifications at Sudak, or Sugdeia, were constructed by the [[Byzantine Empire|Byzantines]] in the [[Early Middle Ages]] and then by the [[Republic of Genoa|Genoese]] who built most of the extant structures in the 14th and 15th centuries. Sudak declined in importance in the 17th century and the fortress became a museum in 1958.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | This transnational nomination brings together important astronomical observatories. Four observatories from the 19th and 20th centuries in Ukraine are included in the nomination: [[Mykolaiv Observatory]], Astronomical Observatory of [[Taras Shevchenko National University of Kyiv|Kyiv National University]], Astronomical Observatory of [[Odesa University|Odesa National University]], and [[Crimean Astrophysical Observatory]] (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | This nomination comprises two medieval settlements of [[Crimean Goths]], [[Mangup]] (pictured) and [[Eski-Kermen]], as well as the surroundings with limestone formations and man-made caves. The Goths settled the area in the 3rd to 4th centuries and allied with the [[Byzantine Empire]] in the 6th century. Mangup was their capital. The [[Principality of Theodoro]] formed in the area in the 14th century and was ultimately destroyed by the [[Ottoman Empire|Ottomans]] in 1475.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | This nomination comprises the [[Bakhchysarai Palace|Khan's palace]] and fortress of [[Chufut-Kale]] (ruins pictured), their surroundings, as well as historic buildings of Salachik and [[Eski Yurt|Eski-Yurt]] neighborhoods.<ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> The palace was constructed in the first half of the 16th century and served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around next 250 years. The area around Chufut-Kale was home to [[Alans]] from the 6th to the 15th century. It served as the first capital of [[Crimean Tatars]] in the 14th century. Between the 17th and 19th centuries, [[Crimean Karaites]] became the largest ethnic group in the city. Most of the archaeological remains are from this period.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | Derzhprom, or the State Industry Building, is located at the side of the [[Freedom Square (Kharkiv)|Freedom Square]] in Kharkiv. Built in the 1920s, it is the world's largest building in [[Constructivist architecture|constructivist]] style. It was designed by architects S.S. Serafnnov, M.D. Feldher, and S.M. Kravets. Derzhprom made [[modern architecture|modernism]] the main architectural style of the [[Soviet Union]] for several years.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, বাল্টিক সাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো ইউক্ৰেইনৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰ দ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰ পৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] fkgtuokadv3nuynv3qessiskzq1gjbd 629925 629920 2026-08-22T18:18:25Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629925 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰ পৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰ পৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| Image ! style="width:80px; " scope="col"| Location ! style="width:50px; " scope="col"| Year listed ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | Description |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছু সময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰ ফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰ পৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰ ফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেন্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেন্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিচাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰ পৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পবিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | The city of Odesa rapidly developed as a port city in the late 18th and 19th centuries. A multicultural city, it was home to [[Bulgarians]], [[Greeks]], [[Armenians]], [[Jews]], [[Italians]], [[Moldovans]], [[Polish people|Poles]], [[Russians]], [[Romanians]], [[Tatars]], and [[Ukrainians]], whose traditions blended into a single socio-cultural environment within a century. Odesa preserves a number of 19th-century buildings and architectural ensembles, including [[Prymorskyi Boulevard]], the [[Potemkin Stairs]], and the [[Odesa Opera and Ballet Theater]] (pictured). The site was immediately listed as [[List of World Heritage in Danger|endangered]] because of the [[2022 Russian invasion of Ukraine|2022 Russian invasion]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the historic centre of Tchernigov, or [[Chernihiv]], that dates to the 9th—13th centuries. The nomination mentions the [[Transfiguration Cathedral, Chernihiv|Transfiguration Cathedral]] from the 11th century and the [[Boris and Gleb Cathedral, Chernihiv|Borysohlibskyi Cathedral]] from the 12th century (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the [[Kamianets-Podilskyi Castle|castle]] (pictured) and the historic centre of the city [[Kamianets-Podilskyi]], dating from the 11th to the 18th centuries.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | The construction of the [[English landscape garden|English landscape park]] was started in 1796 by [[Stanisław Szczęsny Potocki]]. It is a representative example of the landscape gardening architecture at the turn of the 18th century and is home to over two thousand plant species. Since 1955, it has been managed by the [[National Academy of Sciences of Ukraine]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | The palace was constructed in the first half of the 16th century in the local period style. It served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around 250 years. The complex comprises two mosques, official buildings, living quarters of the Khans and their families, as well as auxiliary buildings, inner courtyards and parks.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | This archaeological site encompasses a large mound, up to {{convert|12|m}} tall, made up of individual [[sandstone]] blocks. There are several [[petroglyph]]s on the stones, some dating to the [[Neolithic]] period while most were created in the [[Bronze Age Europe|Bronze Age]]. Remains of settlements from the [[Mesolithic]] and Neolithic periods have been found in the area.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | The [[observatory]] in [[Mykolaiv]] was founded in 1821 as a naval observatory. The complex comprises the [[Classicism|Classicist]] main building, astronomic pavilions from the early 20th century, and three modern pavilions that are in use for research.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | The fortifications at Sudak, or Sugdeia, were constructed by the [[Byzantine Empire|Byzantines]] in the [[Early Middle Ages]] and then by the [[Republic of Genoa|Genoese]] who built most of the extant structures in the 14th and 15th centuries. Sudak declined in importance in the 17th century and the fortress became a museum in 1958.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | This transnational nomination brings together important astronomical observatories. Four observatories from the 19th and 20th centuries in Ukraine are included in the nomination: [[Mykolaiv Observatory]], Astronomical Observatory of [[Taras Shevchenko National University of Kyiv|Kyiv National University]], Astronomical Observatory of [[Odesa University|Odesa National University]], and [[Crimean Astrophysical Observatory]] (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | This nomination comprises two medieval settlements of [[Crimean Goths]], [[Mangup]] (pictured) and [[Eski-Kermen]], as well as the surroundings with limestone formations and man-made caves. The Goths settled the area in the 3rd to 4th centuries and allied with the [[Byzantine Empire]] in the 6th century. Mangup was their capital. The [[Principality of Theodoro]] formed in the area in the 14th century and was ultimately destroyed by the [[Ottoman Empire|Ottomans]] in 1475.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | This nomination comprises the [[Bakhchysarai Palace|Khan's palace]] and fortress of [[Chufut-Kale]] (ruins pictured), their surroundings, as well as historic buildings of Salachik and [[Eski Yurt|Eski-Yurt]] neighborhoods.<ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> The palace was constructed in the first half of the 16th century and served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around next 250 years. The area around Chufut-Kale was home to [[Alans]] from the 6th to the 15th century. It served as the first capital of [[Crimean Tatars]] in the 14th century. Between the 17th and 19th centuries, [[Crimean Karaites]] became the largest ethnic group in the city. Most of the archaeological remains are from this period.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] mzqs43tp7iee7rat42d1f9b0f82sltt 629927 629925 2026-08-22T18:21:31Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629927 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| Image ! style="width:80px; " scope="col"| Location ! style="width:50px; " scope="col"| Year listed ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | Description |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the historic centre of Tchernigov, or [[Chernihiv]], that dates to the 9th—13th centuries. The nomination mentions the [[Transfiguration Cathedral, Chernihiv|Transfiguration Cathedral]] from the 11th century and the [[Boris and Gleb Cathedral, Chernihiv|Borysohlibskyi Cathedral]] from the 12th century (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the [[Kamianets-Podilskyi Castle|castle]] (pictured) and the historic centre of the city [[Kamianets-Podilskyi]], dating from the 11th to the 18th centuries.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | The construction of the [[English landscape garden|English landscape park]] was started in 1796 by [[Stanisław Szczęsny Potocki]]. It is a representative example of the landscape gardening architecture at the turn of the 18th century and is home to over two thousand plant species. Since 1955, it has been managed by the [[National Academy of Sciences of Ukraine]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | The palace was constructed in the first half of the 16th century in the local period style. It served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around 250 years. The complex comprises two mosques, official buildings, living quarters of the Khans and their families, as well as auxiliary buildings, inner courtyards and parks.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | This archaeological site encompasses a large mound, up to {{convert|12|m}} tall, made up of individual [[sandstone]] blocks. There are several [[petroglyph]]s on the stones, some dating to the [[Neolithic]] period while most were created in the [[Bronze Age Europe|Bronze Age]]. Remains of settlements from the [[Mesolithic]] and Neolithic periods have been found in the area.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | The [[observatory]] in [[Mykolaiv]] was founded in 1821 as a naval observatory. The complex comprises the [[Classicism|Classicist]] main building, astronomic pavilions from the early 20th century, and three modern pavilions that are in use for research.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | The fortifications at Sudak, or Sugdeia, were constructed by the [[Byzantine Empire|Byzantines]] in the [[Early Middle Ages]] and then by the [[Republic of Genoa|Genoese]] who built most of the extant structures in the 14th and 15th centuries. Sudak declined in importance in the 17th century and the fortress became a museum in 1958.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | This transnational nomination brings together important astronomical observatories. Four observatories from the 19th and 20th centuries in Ukraine are included in the nomination: [[Mykolaiv Observatory]], Astronomical Observatory of [[Taras Shevchenko National University of Kyiv|Kyiv National University]], Astronomical Observatory of [[Odesa University|Odesa National University]], and [[Crimean Astrophysical Observatory]] (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | This nomination comprises two medieval settlements of [[Crimean Goths]], [[Mangup]] (pictured) and [[Eski-Kermen]], as well as the surroundings with limestone formations and man-made caves. The Goths settled the area in the 3rd to 4th centuries and allied with the [[Byzantine Empire]] in the 6th century. Mangup was their capital. The [[Principality of Theodoro]] formed in the area in the 14th century and was ultimately destroyed by the [[Ottoman Empire|Ottomans]] in 1475.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | This nomination comprises the [[Bakhchysarai Palace|Khan's palace]] and fortress of [[Chufut-Kale]] (ruins pictured), their surroundings, as well as historic buildings of Salachik and [[Eski Yurt|Eski-Yurt]] neighborhoods.<ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> The palace was constructed in the first half of the 16th century and served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around next 250 years. The area around Chufut-Kale was home to [[Alans]] from the 6th to the 15th century. It served as the first capital of [[Crimean Tatars]] in the 14th century. Between the 17th and 19th centuries, [[Crimean Karaites]] became the largest ethnic group in the city. Most of the archaeological remains are from this period.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] ngy4n18k38y9eaeblnzvyg389z2p7bc 629970 629927 2026-08-23T07:51:52Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* অস্থায়ী তালিকা */ 629970 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| Image ! style="width:80px; " scope="col"| Location ! style="width:50px; " scope="col"| Year listed ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | Description |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the historic centre of Tchernigov, or [[Chernihiv]], that dates to the 9th—13th centuries. The nomination mentions the [[Transfiguration Cathedral, Chernihiv|Transfiguration Cathedral]] from the 11th century and the [[Boris and Gleb Cathedral, Chernihiv|Borysohlibskyi Cathedral]] from the 12th century (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the [[Kamianets-Podilskyi Castle|castle]] (pictured) and the historic centre of the city [[Kamianets-Podilskyi]], dating from the 11th to the 18th centuries.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | The construction of the [[English landscape garden|English landscape park]] was started in 1796 by [[Stanisław Szczęsny Potocki]]. It is a representative example of the landscape gardening architecture at the turn of the 18th century and is home to over two thousand plant species. Since 1955, it has been managed by the [[National Academy of Sciences of Ukraine]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | The palace was constructed in the first half of the 16th century in the local period style. It served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around 250 years. The complex comprises two mosques, official buildings, living quarters of the Khans and their families, as well as auxiliary buildings, inner courtyards and parks.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | This archaeological site encompasses a large mound, up to {{convert|12|m}} tall, made up of individual [[sandstone]] blocks. There are several [[petroglyph]]s on the stones, some dating to the [[Neolithic]] period while most were created in the [[Bronze Age Europe|Bronze Age]]. Remains of settlements from the [[Mesolithic]] and Neolithic periods have been found in the area.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | The [[observatory]] in [[Mykolaiv]] was founded in 1821 as a naval observatory. The complex comprises the [[Classicism|Classicist]] main building, astronomic pavilions from the early 20th century, and three modern pavilions that are in use for research.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | The fortifications at Sudak, or Sugdeia, were constructed by the [[Byzantine Empire|Byzantines]] in the [[Early Middle Ages]] and then by the [[Republic of Genoa|Genoese]] who built most of the extant structures in the 14th and 15th centuries. Sudak declined in importance in the 17th century and the fortress became a museum in 1958.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | This transnational nomination brings together important astronomical observatories. Four observatories from the 19th and 20th centuries in Ukraine are included in the nomination: [[Mykolaiv Observatory]], Astronomical Observatory of [[Taras Shevchenko National University of Kyiv|Kyiv National University]], Astronomical Observatory of [[Odesa University|Odesa National University]], and [[Crimean Astrophysical Observatory]] (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | This nomination comprises two medieval settlements of [[Crimean Goths]], [[Mangup]] (pictured) and [[Eski-Kermen]], as well as the surroundings with limestone formations and man-made caves. The Goths settled the area in the 3rd to 4th centuries and allied with the [[Byzantine Empire]] in the 6th century. Mangup was their capital. The [[Principality of Theodoro]] formed in the area in the 14th century and was ultimately destroyed by the [[Ottoman Empire|Ottomans]] in 1475.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | এই মনোনয়নত খানসকলৰ প্ৰাসাদ আৰু চুফুত-কালে দুৰ্গ (চিত্ৰত ধ্বংসাৱশেষ), ইয়াৰ চৌপাশৰ অঞ্চল, লগতে ছালাচিক আৰু এস্কি-ইউৰ্ট চুবুৰীৰ ঐতিহাসিক অট্টালিকাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ক্ৰিমিয়াৰ খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। [[চুফুট-কালে]]ৰ আশে-পাশৰ অঞ্চলত ৬ষ্ঠ শতিকাৰ পৰা ১৫শ শতিকালৈকে এলানসকলে বসবাস কৰিছিল। ১৪শ শতিকাত এই স্থান ক্ৰিমিয়ান তাতাৰসকলৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৭শৰ পৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰিমিয়ান কাৰাইটসকল নগৰখনৰ সৰ্ববৃহৎ নৃগোষ্ঠীয় গোটত পৰিণত হৈছিল। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অধিকাংশই এই সময়ছোৱাৰ। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] 3icv431hkrdc6hspf7cwzhanwjclflo 629971 629970 2026-08-23T07:56:27Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629971 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| Image ! style="width:80px; " scope="col"| Location ! style="width:50px; " scope="col"| Year listed ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | Description |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the historic centre of Tchernigov, or [[Chernihiv]], that dates to the 9th—13th centuries. The nomination mentions the [[Transfiguration Cathedral, Chernihiv|Transfiguration Cathedral]] from the 11th century and the [[Boris and Gleb Cathedral, Chernihiv|Borysohlibskyi Cathedral]] from the 12th century (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | This nomination comprises the [[Kamianets-Podilskyi Castle|castle]] (pictured) and the historic centre of the city [[Kamianets-Podilskyi]], dating from the 11th to the 18th centuries.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | ''No description provided in the nomination documentation''<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | The construction of the [[English landscape garden|English landscape park]] was started in 1796 by [[Stanisław Szczęsny Potocki]]. It is a representative example of the landscape gardening architecture at the turn of the 18th century and is home to over two thousand plant species. Since 1955, it has been managed by the [[National Academy of Sciences of Ukraine]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | The palace was constructed in the first half of the 16th century in the local period style. It served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around 250 years. The complex comprises two mosques, official buildings, living quarters of the Khans and their families, as well as auxiliary buildings, inner courtyards and parks.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | This archaeological site encompasses a large mound, up to {{convert|12|m}} tall, made up of individual [[sandstone]] blocks. There are several [[petroglyph]]s on the stones, some dating to the [[Neolithic]] period while most were created in the [[Bronze Age Europe|Bronze Age]]. Remains of settlements from the [[Mesolithic]] and Neolithic periods have been found in the area.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | The [[observatory]] in [[Mykolaiv]] was founded in 1821 as a naval observatory. The complex comprises the [[Classicism|Classicist]] main building, astronomic pavilions from the early 20th century, and three modern pavilions that are in use for research.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | The fortifications at Sudak, or Sugdeia, were constructed by the [[Byzantine Empire|Byzantines]] in the [[Early Middle Ages]] and then by the [[Republic of Genoa|Genoese]] who built most of the extant structures in the 14th and 15th centuries. Sudak declined in importance in the 17th century and the fortress became a museum in 1958.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | This transnational nomination brings together important astronomical observatories. Four observatories from the 19th and 20th centuries in Ukraine are included in the nomination: [[Mykolaiv Observatory]], Astronomical Observatory of [[Taras Shevchenko National University of Kyiv|Kyiv National University]], Astronomical Observatory of [[Odesa University|Odesa National University]], and [[Crimean Astrophysical Observatory]] (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | এই মনোনয়নখনত ক্ৰিমিয়ান গথসকলৰ দুটা মধ্যযুগীয় বসতি—মাংগুপ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু এস্কি-কেৰমেন—ৰ লগতে চূণশিলৰ প্ৰাকৃতিক গঠন আৰু মানুহে নিৰ্মাণ কৰা গুহাৰে পৰিপূৰ্ণ ইয়াৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। গথসকলে খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয়ৰপৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ ভিতৰত এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বাইজেণ্টাইন সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। মাংগুপ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত এই অঞ্চলত থিয়ডোৰোৰ ৰাজকুমাৰত্ব গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু অৱশেষত ১৪৭৫ চনত অটোমানসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | এই মনোনয়নত খানসকলৰ প্ৰাসাদ আৰু চুফুত-কালে দুৰ্গ (চিত্ৰত ধ্বংসাৱশেষ), ইয়াৰ চৌপাশৰ অঞ্চল, লগতে ছালাচিক আৰু এস্কি-ইউৰ্ট চুবুৰিৰ ঐতিহাসিক অট্টালিকাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ক্ৰিমিয়াৰ খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। [[চুফুট-কালে]]ৰ আশে-পাশৰ অঞ্চলত ৬ষ্ঠ শতিকাৰপৰা ১৫শ শতিকালৈকে এলানসকলে বসবাস কৰিছিল। ১৪শ শতিকাত এই স্থান ক্ৰিমিয়ান তাতাৰসকলৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰিমিয়ান কাৰাইটসকল নগৰখনৰ সৰ্ববৃহৎ নৃগোষ্ঠীয় গোটত পৰিণত হৈছিল। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অধিকাংশই এই সময়ছোৱাৰ। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] cceziycwjlwqtoywmqkl8j558d5xqch 629972 629971 2026-08-23T08:06:04Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* অস্থায়ী তালিকা */ 629972 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| Image ! style="width:80px; " scope="col"| Location ! style="width:50px; " scope="col"| Year listed ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | Description |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ৯ম শতিকাৰ পৰা ১৩শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা চেৰ্নিগভ, অৰ্থাৎ চেৰ্নিহিভৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই মনোনয়নত ১১শ শতিকাত নিৰ্মিত ৰূপান্তৰ কেথেড্ৰেল আৰু ১২শ শতিকাত নিৰ্মিত বৰিছ'হ্লিবস্কি কেথেড্ৰেল (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)ৰ উল্লেখ আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৮শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ দুৰ্গ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু চহৰখনৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | ইংৰাজী শৈলীৰ ভূদৃশ্য উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণ ১৭৯৬ চনত ষ্টানিস্লাভ শ্চেন্‌সনি পোট’টস্কিয়ে আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮শ শতিকাৰ সন্ধিক্ষণত ভূদৃশ্য উদ্যান নিৰ্মাণৰ স্থাপত্যশৈলীৰ ই এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আৰু ইয়াত দুই হাজাৰতকৈ অধিক প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আছে। ১৯৫৫ চনৰ পৰা উদ্যানখন ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীয়ে পৰিচালনা কৰি আহিছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | The palace was constructed in the first half of the 16th century in the local period style. It served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around 250 years. The complex comprises two mosques, official buildings, living quarters of the Khans and their families, as well as auxiliary buildings, inner courtyards and parks.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | This archaeological site encompasses a large mound, up to {{convert|12|m}} tall, made up of individual [[sandstone]] blocks. There are several [[petroglyph]]s on the stones, some dating to the [[Neolithic]] period while most were created in the [[Bronze Age Europe|Bronze Age]]. Remains of settlements from the [[Mesolithic]] and Neolithic periods have been found in the area.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | The [[observatory]] in [[Mykolaiv]] was founded in 1821 as a naval observatory. The complex comprises the [[Classicism|Classicist]] main building, astronomic pavilions from the early 20th century, and three modern pavilions that are in use for research.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | The fortifications at Sudak, or Sugdeia, were constructed by the [[Byzantine Empire|Byzantines]] in the [[Early Middle Ages]] and then by the [[Republic of Genoa|Genoese]] who built most of the extant structures in the 14th and 15th centuries. Sudak declined in importance in the 17th century and the fortress became a museum in 1958.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | This transnational nomination brings together important astronomical observatories. Four observatories from the 19th and 20th centuries in Ukraine are included in the nomination: [[Mykolaiv Observatory]], Astronomical Observatory of [[Taras Shevchenko National University of Kyiv|Kyiv National University]], Astronomical Observatory of [[Odesa University|Odesa National University]], and [[Crimean Astrophysical Observatory]] (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | এই মনোনয়নখনত ক্ৰিমিয়ান গথসকলৰ দুটা মধ্যযুগীয় বসতি—মাংগুপ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু এস্কি-কেৰমেন—ৰ লগতে চূণশিলৰ প্ৰাকৃতিক গঠন আৰু মানুহে নিৰ্মাণ কৰা গুহাৰে পৰিপূৰ্ণ ইয়াৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। গথসকলে খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয়ৰপৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ ভিতৰত এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বাইজেণ্টাইন সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। মাংগুপ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত এই অঞ্চলত থিয়ডোৰোৰ ৰাজকুমাৰত্ব গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু অৱশেষত ১৪৭৫ চনত অটোমানসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | এই মনোনয়নত খানসকলৰ প্ৰাসাদ আৰু চুফুত-কালে দুৰ্গ (চিত্ৰত ধ্বংসাৱশেষ), ইয়াৰ চৌপাশৰ অঞ্চল, লগতে ছালাচিক আৰু এস্কি-ইউৰ্ট চুবুৰিৰ ঐতিহাসিক অট্টালিকাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ক্ৰিমিয়াৰ খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। [[চুফুট-কালে]]ৰ আশে-পাশৰ অঞ্চলত ৬ষ্ঠ শতিকাৰপৰা ১৫শ শতিকালৈকে এলানসকলে বসবাস কৰিছিল। ১৪শ শতিকাত এই স্থান ক্ৰিমিয়ান তাতাৰসকলৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰিমিয়ান কাৰাইটসকল নগৰখনৰ সৰ্ববৃহৎ নৃগোষ্ঠীয় গোটত পৰিণত হৈছিল। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অধিকাংশই এই সময়ছোৱাৰ। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] 8neaivygvgo9evu309he4qj2bxzw7t1 629973 629972 2026-08-23T08:08:49Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ */ 629973 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| স্থান ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| ছৱি ! style="width:80px; " scope="col"| অৱস্থান ! style="width:50px; " scope="col"|তালিকাভুক্ত বছৰ ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | বিৱৰণ |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ৯ম শতিকাৰ পৰা ১৩শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা চেৰ্নিগভ, অৰ্থাৎ চেৰ্নিহিভৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই মনোনয়নত ১১শ শতিকাত নিৰ্মিত ৰূপান্তৰ কেথেড্ৰেল আৰু ১২শ শতিকাত নিৰ্মিত বৰিছ'হ্লিবস্কি কেথেড্ৰেল (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)ৰ উল্লেখ আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৮শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ দুৰ্গ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু চহৰখনৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | ইংৰাজী শৈলীৰ ভূদৃশ্য উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণ ১৭৯৬ চনত ষ্টানিস্লাভ শ্চেন্‌সনি পোট’টস্কিয়ে আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮শ শতিকাৰ সন্ধিক্ষণত ভূদৃশ্য উদ্যান নিৰ্মাণৰ স্থাপত্যশৈলীৰ ই এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আৰু ইয়াত দুই হাজাৰতকৈ অধিক প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আছে। ১৯৫৫ চনৰ পৰা উদ্যানখন ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীয়ে পৰিচালনা কৰি আহিছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | The palace was constructed in the first half of the 16th century in the local period style. It served as the residence of [[Crimean Khanate|Crimean Khans]] for around 250 years. The complex comprises two mosques, official buildings, living quarters of the Khans and their families, as well as auxiliary buildings, inner courtyards and parks.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | This archaeological site encompasses a large mound, up to {{convert|12|m}} tall, made up of individual [[sandstone]] blocks. There are several [[petroglyph]]s on the stones, some dating to the [[Neolithic]] period while most were created in the [[Bronze Age Europe|Bronze Age]]. Remains of settlements from the [[Mesolithic]] and Neolithic periods have been found in the area.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | The [[observatory]] in [[Mykolaiv]] was founded in 1821 as a naval observatory. The complex comprises the [[Classicism|Classicist]] main building, astronomic pavilions from the early 20th century, and three modern pavilions that are in use for research.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | The fortifications at Sudak, or Sugdeia, were constructed by the [[Byzantine Empire|Byzantines]] in the [[Early Middle Ages]] and then by the [[Republic of Genoa|Genoese]] who built most of the extant structures in the 14th and 15th centuries. Sudak declined in importance in the 17th century and the fortress became a museum in 1958.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | This transnational nomination brings together important astronomical observatories. Four observatories from the 19th and 20th centuries in Ukraine are included in the nomination: [[Mykolaiv Observatory]], Astronomical Observatory of [[Taras Shevchenko National University of Kyiv|Kyiv National University]], Astronomical Observatory of [[Odesa University|Odesa National University]], and [[Crimean Astrophysical Observatory]] (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | এই মনোনয়নখনত ক্ৰিমিয়ান গথসকলৰ দুটা মধ্যযুগীয় বসতি—মাংগুপ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু এস্কি-কেৰমেন—ৰ লগতে চূণশিলৰ প্ৰাকৃতিক গঠন আৰু মানুহে নিৰ্মাণ কৰা গুহাৰে পৰিপূৰ্ণ ইয়াৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। গথসকলে খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয়ৰপৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ ভিতৰত এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বাইজেণ্টাইন সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। মাংগুপ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত এই অঞ্চলত থিয়ডোৰোৰ ৰাজকুমাৰত্ব গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু অৱশেষত ১৪৭৫ চনত অটোমানসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | এই মনোনয়নত খানসকলৰ প্ৰাসাদ আৰু চুফুত-কালে দুৰ্গ (চিত্ৰত ধ্বংসাৱশেষ), ইয়াৰ চৌপাশৰ অঞ্চল, লগতে ছালাচিক আৰু এস্কি-ইউৰ্ট চুবুৰিৰ ঐতিহাসিক অট্টালিকাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ক্ৰিমিয়াৰ খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। [[চুফুট-কালে]]ৰ আশে-পাশৰ অঞ্চলত ৬ষ্ঠ শতিকাৰপৰা ১৫শ শতিকালৈকে এলানসকলে বসবাস কৰিছিল। ১৪শ শতিকাত এই স্থান ক্ৰিমিয়ান তাতাৰসকলৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰিমিয়ান কাৰাইটসকল নগৰখনৰ সৰ্ববৃহৎ নৃগোষ্ঠীয় গোটত পৰিণত হৈছিল। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অধিকাংশই এই সময়ছোৱাৰ। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] 7na1n1mei0omcseegr5cx8dppvb42j2 629976 629973 2026-08-23T08:11:55Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* অস্থায়ী তালিকা */ 629976 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| স্থান ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| ছৱি ! style="width:80px; " scope="col"| অৱস্থান ! style="width:50px; " scope="col"|তালিকাভুক্ত বছৰ ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | বিৱৰণ |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ৯ম শতিকাৰ পৰা ১৩শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা চেৰ্নিগভ, অৰ্থাৎ চেৰ্নিহিভৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই মনোনয়নত ১১শ শতিকাত নিৰ্মিত ৰূপান্তৰ কেথেড্ৰেল আৰু ১২শ শতিকাত নিৰ্মিত বৰিছ'হ্লিবস্কি কেথেড্ৰেল (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)ৰ উল্লেখ আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৮শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ দুৰ্গ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু চহৰখনৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | ইংৰাজী শৈলীৰ ভূদৃশ্য উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণ ১৭৯৬ চনত ষ্টানিস্লাভ শ্চেন্‌সনি পোট’টস্কিয়ে আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮শ শতিকাৰ সন্ধিক্ষণত ভূদৃশ্য উদ্যান নিৰ্মাণৰ স্থাপত্যশৈলীৰ ই এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আৰু ইয়াত দুই হাজাৰতকৈ অধিক প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আছে। ১৯৫৫ চনৰ পৰা উদ্যানখন ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীয়ে পৰিচালনা কৰি আহিছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত স্থানীয় যুগৰ স্থাপত্যশৈলী অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ই ক্ৰিমিয়ান খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত দুটা মছজিদ, চৰকাৰী কাৰ্যালয়সমূহ, খানসকল আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ, লগতে সহায়ক অট্টালিকা, আভ্যন্তৰীণ চোতাল আৰু উদ্যানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | This archaeological site encompasses a large mound, up to {{convert|12|m}} tall, made up of individual [[sandstone]] blocks. There are several [[petroglyph]]s on the stones, some dating to the [[Neolithic]] period while most were created in the [[Bronze Age Europe|Bronze Age]]. Remains of settlements from the [[Mesolithic]] and Neolithic periods have been found in the area.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | The [[observatory]] in [[Mykolaiv]] was founded in 1821 as a naval observatory. The complex comprises the [[Classicism|Classicist]] main building, astronomic pavilions from the early 20th century, and three modern pavilions that are in use for research.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | The fortifications at Sudak, or Sugdeia, were constructed by the [[Byzantine Empire|Byzantines]] in the [[Early Middle Ages]] and then by the [[Republic of Genoa|Genoese]] who built most of the extant structures in the 14th and 15th centuries. Sudak declined in importance in the 17th century and the fortress became a museum in 1958.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | This transnational nomination brings together important astronomical observatories. Four observatories from the 19th and 20th centuries in Ukraine are included in the nomination: [[Mykolaiv Observatory]], Astronomical Observatory of [[Taras Shevchenko National University of Kyiv|Kyiv National University]], Astronomical Observatory of [[Odesa University|Odesa National University]], and [[Crimean Astrophysical Observatory]] (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | এই মনোনয়নখনত ক্ৰিমিয়ান গথসকলৰ দুটা মধ্যযুগীয় বসতি—মাংগুপ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু এস্কি-কেৰমেন—ৰ লগতে চূণশিলৰ প্ৰাকৃতিক গঠন আৰু মানুহে নিৰ্মাণ কৰা গুহাৰে পৰিপূৰ্ণ ইয়াৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। গথসকলে খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয়ৰপৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ ভিতৰত এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বাইজেণ্টাইন সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। মাংগুপ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত এই অঞ্চলত থিয়ডোৰোৰ ৰাজকুমাৰত্ব গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু অৱশেষত ১৪৭৫ চনত অটোমানসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | এই মনোনয়নত খানসকলৰ প্ৰাসাদ আৰু চুফুত-কালে দুৰ্গ (চিত্ৰত ধ্বংসাৱশেষ), ইয়াৰ চৌপাশৰ অঞ্চল, লগতে ছালাচিক আৰু এস্কি-ইউৰ্ট চুবুৰিৰ ঐতিহাসিক অট্টালিকাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ক্ৰিমিয়াৰ খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। [[চুফুট-কালে]]ৰ আশে-পাশৰ অঞ্চলত ৬ষ্ঠ শতিকাৰপৰা ১৫শ শতিকালৈকে এলানসকলে বসবাস কৰিছিল। ১৪শ শতিকাত এই স্থান ক্ৰিমিয়ান তাতাৰসকলৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰিমিয়ান কাৰাইটসকল নগৰখনৰ সৰ্ববৃহৎ নৃগোষ্ঠীয় গোটত পৰিণত হৈছিল। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অধিকাংশই এই সময়ছোৱাৰ। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] hl8fz2xwjw81bjfm30verpedaelp9po 629978 629976 2026-08-23T08:13:49Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* অস্থায়ী তালিকা */ 629978 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| স্থান ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| ছৱি ! style="width:80px; " scope="col"| অৱস্থান ! style="width:50px; " scope="col"|তালিকাভুক্ত বছৰ ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | বিৱৰণ |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ৯ম শতিকাৰ পৰা ১৩শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা চেৰ্নিগভ, অৰ্থাৎ চেৰ্নিহিভৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই মনোনয়নত ১১শ শতিকাত নিৰ্মিত ৰূপান্তৰ কেথেড্ৰেল আৰু ১২শ শতিকাত নিৰ্মিত বৰিছ'হ্লিবস্কি কেথেড্ৰেল (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)ৰ উল্লেখ আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৮শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ দুৰ্গ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু চহৰখনৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | ইংৰাজী শৈলীৰ ভূদৃশ্য উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণ ১৭৯৬ চনত ষ্টানিস্লাভ শ্চেন্‌সনি পোট’টস্কিয়ে আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮শ শতিকাৰ সন্ধিক্ষণত ভূদৃশ্য উদ্যান নিৰ্মাণৰ স্থাপত্যশৈলীৰ ই এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আৰু ইয়াত দুই হাজাৰতকৈ অধিক প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আছে। ১৯৫৫ চনৰ পৰা উদ্যানখন ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীয়ে পৰিচালনা কৰি আহিছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত স্থানীয় যুগৰ স্থাপত্যশৈলী অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ই ক্ৰিমিয়ান খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত দুটা মছজিদ, চৰকাৰী কাৰ্যালয়সমূহ, খানসকল আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ, লগতে সহায়ক অট্টালিকা, আভ্যন্তৰীণ চোতাল আৰু উদ্যানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানটোত পৃথক পৃথক বেলেপাথৰৰ খণ্ডৰে গঠিত এটা বৃহৎ টিলা আছে, যাৰ উচ্চতা ১২ মিটাৰ (৩৯ ফুট) পৰ্যন্ত। ইয়াৰ শিলসমূহত কেইবাটাও শিলাচিত্ৰ আছে। ইয়াৰে কিছুমান নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ, আনহাতে অধিকাংশ শিলাচিত্ৰ ব্ৰঞ্জ যুগত সৃষ্টি কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলটোত মধ্যপ্ৰস্তৰ যুগ আৰু নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ বসতিৰ অৱশেষো পোৱা গৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | The [[observatory]] in [[Mykolaiv]] was founded in 1821 as a naval observatory. The complex comprises the [[Classicism|Classicist]] main building, astronomic pavilions from the early 20th century, and three modern pavilions that are in use for research.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | The fortifications at Sudak, or Sugdeia, were constructed by the [[Byzantine Empire|Byzantines]] in the [[Early Middle Ages]] and then by the [[Republic of Genoa|Genoese]] who built most of the extant structures in the 14th and 15th centuries. Sudak declined in importance in the 17th century and the fortress became a museum in 1958.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | This transnational nomination brings together important astronomical observatories. Four observatories from the 19th and 20th centuries in Ukraine are included in the nomination: [[Mykolaiv Observatory]], Astronomical Observatory of [[Taras Shevchenko National University of Kyiv|Kyiv National University]], Astronomical Observatory of [[Odesa University|Odesa National University]], and [[Crimean Astrophysical Observatory]] (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | এই মনোনয়নখনত ক্ৰিমিয়ান গথসকলৰ দুটা মধ্যযুগীয় বসতি—মাংগুপ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু এস্কি-কেৰমেন—ৰ লগতে চূণশিলৰ প্ৰাকৃতিক গঠন আৰু মানুহে নিৰ্মাণ কৰা গুহাৰে পৰিপূৰ্ণ ইয়াৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। গথসকলে খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয়ৰপৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ ভিতৰত এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বাইজেণ্টাইন সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। মাংগুপ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত এই অঞ্চলত থিয়ডোৰোৰ ৰাজকুমাৰত্ব গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু অৱশেষত ১৪৭৫ চনত অটোমানসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | এই মনোনয়নত খানসকলৰ প্ৰাসাদ আৰু চুফুত-কালে দুৰ্গ (চিত্ৰত ধ্বংসাৱশেষ), ইয়াৰ চৌপাশৰ অঞ্চল, লগতে ছালাচিক আৰু এস্কি-ইউৰ্ট চুবুৰিৰ ঐতিহাসিক অট্টালিকাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ক্ৰিমিয়াৰ খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। [[চুফুট-কালে]]ৰ আশে-পাশৰ অঞ্চলত ৬ষ্ঠ শতিকাৰপৰা ১৫শ শতিকালৈকে এলানসকলে বসবাস কৰিছিল। ১৪শ শতিকাত এই স্থান ক্ৰিমিয়ান তাতাৰসকলৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰিমিয়ান কাৰাইটসকল নগৰখনৰ সৰ্ববৃহৎ নৃগোষ্ঠীয় গোটত পৰিণত হৈছিল। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অধিকাংশই এই সময়ছোৱাৰ। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] j7exx8npj5uyo9iebwnsor83w1qc42j 629980 629978 2026-08-23T08:16:34Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* অস্থায়ী তালিকা */ 629980 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| স্থান ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| ছৱি ! style="width:80px; " scope="col"| অৱস্থান ! style="width:50px; " scope="col"|তালিকাভুক্ত বছৰ ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | বিৱৰণ |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ৯ম শতিকাৰ পৰা ১৩শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা চেৰ্নিগভ, অৰ্থাৎ চেৰ্নিহিভৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই মনোনয়নত ১১শ শতিকাত নিৰ্মিত ৰূপান্তৰ কেথেড্ৰেল আৰু ১২শ শতিকাত নিৰ্মিত বৰিছ'হ্লিবস্কি কেথেড্ৰেল (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)ৰ উল্লেখ আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৮শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ দুৰ্গ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু চহৰখনৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | ইংৰাজী শৈলীৰ ভূদৃশ্য উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণ ১৭৯৬ চনত ষ্টানিস্লাভ শ্চেন্‌সনি পোট’টস্কিয়ে আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮শ শতিকাৰ সন্ধিক্ষণত ভূদৃশ্য উদ্যান নিৰ্মাণৰ স্থাপত্যশৈলীৰ ই এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আৰু ইয়াত দুই হাজাৰতকৈ অধিক প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আছে। ১৯৫৫ চনৰ পৰা উদ্যানখন ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীয়ে পৰিচালনা কৰি আহিছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত স্থানীয় যুগৰ স্থাপত্যশৈলী অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ই ক্ৰিমিয়ান খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত দুটা মছজিদ, চৰকাৰী কাৰ্যালয়সমূহ, খানসকল আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ, লগতে সহায়ক অট্টালিকা, আভ্যন্তৰীণ চোতাল আৰু উদ্যানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানটোত পৃথক পৃথক বেলেপাথৰৰ খণ্ডৰে গঠিত এটা বৃহৎ টিলা আছে, যাৰ উচ্চতা ১২ মিটাৰ (৩৯ ফুট) পৰ্যন্ত। ইয়াৰ শিলসমূহত কেইবাটাও শিলাচিত্ৰ আছে। ইয়াৰে কিছুমান নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ, আনহাতে অধিকাংশ শিলাচিত্ৰ ব্ৰঞ্জ যুগত সৃষ্টি কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলটোত মধ্যপ্ৰস্তৰ যুগ আৰু নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ বসতিৰ অৱশেষো পোৱা গৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | মাইকোলাইভৰ মানমন্দিৰটো ১৮২১ চনত নৌসেনাৰ মানমন্দিৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত ধ্ৰুপদী স্থাপত্যশৈলীৰ মূল ভৱন, ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে নিৰ্মিত জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক পেভিলিয়নসমূহ আৰু গৱেষণাৰ কামত ব্যৱহৃত তিনিটা আধুনিক পেভিলিয়ন অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | সুদাক, বা সুগদেয়াৰ দুৰ্গ-প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাসমূহ আদি মধ্যযুগত বাইজেন্টাইনসকলে নিৰ্মাণ কৰিছিল। পিছত জেনোৱাসকলেও ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্য চলাইছিল আৰু ১৪শ আৰু ১৫শ শতিকাত বৰ্তমানলৈকে অক্ষুণ্ণ থকা অধিকাংশ স্থাপত্য নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৭শ শতিকাত সুদাকৰ গুৰুত্ব ক্ৰমে হ্ৰাস পায় আৰু ১৯৫৮ চনত দুৰ্গটো সংগ্ৰহালয়লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | This transnational nomination brings together important astronomical observatories. Four observatories from the 19th and 20th centuries in Ukraine are included in the nomination: [[Mykolaiv Observatory]], Astronomical Observatory of [[Taras Shevchenko National University of Kyiv|Kyiv National University]], Astronomical Observatory of [[Odesa University|Odesa National University]], and [[Crimean Astrophysical Observatory]] (pictured).<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | এই মনোনয়নখনত ক্ৰিমিয়ান গথসকলৰ দুটা মধ্যযুগীয় বসতি—মাংগুপ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু এস্কি-কেৰমেন—ৰ লগতে চূণশিলৰ প্ৰাকৃতিক গঠন আৰু মানুহে নিৰ্মাণ কৰা গুহাৰে পৰিপূৰ্ণ ইয়াৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। গথসকলে খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয়ৰপৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ ভিতৰত এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বাইজেণ্টাইন সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। মাংগুপ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত এই অঞ্চলত থিয়ডোৰোৰ ৰাজকুমাৰত্ব গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু অৱশেষত ১৪৭৫ চনত অটোমানসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | এই মনোনয়নত খানসকলৰ প্ৰাসাদ আৰু চুফুত-কালে দুৰ্গ (চিত্ৰত ধ্বংসাৱশেষ), ইয়াৰ চৌপাশৰ অঞ্চল, লগতে ছালাচিক আৰু এস্কি-ইউৰ্ট চুবুৰিৰ ঐতিহাসিক অট্টালিকাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ক্ৰিমিয়াৰ খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। [[চুফুট-কালে]]ৰ আশে-পাশৰ অঞ্চলত ৬ষ্ঠ শতিকাৰপৰা ১৫শ শতিকালৈকে এলানসকলে বসবাস কৰিছিল। ১৪শ শতিকাত এই স্থান ক্ৰিমিয়ান তাতাৰসকলৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰিমিয়ান কাৰাইটসকল নগৰখনৰ সৰ্ববৃহৎ নৃগোষ্ঠীয় গোটত পৰিণত হৈছিল। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অধিকাংশই এই সময়ছোৱাৰ। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] jtpibghau8wp1g8pyjii5soifxvd4h2 629981 629980 2026-08-23T08:20:23Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* অস্থায়ী তালিকা */ 629981 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| স্থান ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| ছৱি ! style="width:80px; " scope="col"| অৱস্থান ! style="width:50px; " scope="col"|তালিকাভুক্ত বছৰ ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | বিৱৰণ |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ৯ম শতিকাৰ পৰা ১৩শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা চেৰ্নিগভ, অৰ্থাৎ চেৰ্নিহিভৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই মনোনয়নত ১১শ শতিকাত নিৰ্মিত ৰূপান্তৰ কেথেড্ৰেল আৰু ১২শ শতিকাত নিৰ্মিত বৰিছ'হ্লিবস্কি কেথেড্ৰেল (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)ৰ উল্লেখ আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৮শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ দুৰ্গ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু চহৰখনৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | ইংৰাজী শৈলীৰ ভূদৃশ্য উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণ ১৭৯৬ চনত ষ্টানিস্লাভ শ্চেন্‌সনি পোট’টস্কিয়ে আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮শ শতিকাৰ সন্ধিক্ষণত ভূদৃশ্য উদ্যান নিৰ্মাণৰ স্থাপত্যশৈলীৰ ই এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আৰু ইয়াত দুই হাজাৰতকৈ অধিক প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আছে। ১৯৫৫ চনৰ পৰা উদ্যানখন ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীয়ে পৰিচালনা কৰি আহিছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত স্থানীয় যুগৰ স্থাপত্যশৈলী অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ই ক্ৰিমিয়ান খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত দুটা মছজিদ, চৰকাৰী কাৰ্যালয়সমূহ, খানসকল আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ, লগতে সহায়ক অট্টালিকা, আভ্যন্তৰীণ চোতাল আৰু উদ্যানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানটোত পৃথক পৃথক বেলেপাথৰৰ খণ্ডৰে গঠিত এটা বৃহৎ টিলা আছে, যাৰ উচ্চতা ১২ মিটাৰ (৩৯ ফুট) পৰ্যন্ত। ইয়াৰ শিলসমূহত কেইবাটাও শিলাচিত্ৰ আছে। ইয়াৰে কিছুমান নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ, আনহাতে অধিকাংশ শিলাচিত্ৰ ব্ৰঞ্জ যুগত সৃষ্টি কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলটোত মধ্যপ্ৰস্তৰ যুগ আৰু নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ বসতিৰ অৱশেষো পোৱা গৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | মাইকোলাইভৰ মানমন্দিৰটো ১৮২১ চনত নৌসেনাৰ মানমন্দিৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত ধ্ৰুপদী স্থাপত্যশৈলীৰ মূল ভৱন, ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে নিৰ্মিত জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক পেভিলিয়নসমূহ আৰু গৱেষণাৰ কামত ব্যৱহৃত তিনিটা আধুনিক পেভিলিয়ন অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | সুদাক, বা সুগদেয়াৰ দুৰ্গ-প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাসমূহ আদি মধ্যযুগত বাইজেন্টাইনসকলে নিৰ্মাণ কৰিছিল। পিছত জেনোৱাসকলেও ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্য চলাইছিল আৰু ১৪শ আৰু ১৫শ শতিকাত বৰ্তমানলৈকে অক্ষুণ্ণ থকা অধিকাংশ স্থাপত্য নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৭শ শতিকাত সুদাকৰ গুৰুত্ব ক্ৰমে হ্ৰাস পায় আৰু ১৯৫৮ চনত দুৰ্গটো সংগ্ৰহালয়লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মনোনয়নখনত গুৰুত্বপূৰ্ণ কেইবাটাও জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰক একত্ৰিত কৰা হৈছে। ইউক্ৰেইনৰ ১৯শ আৰু ২০শ শতিকাৰ চাৰিটা মানমন্দিৰ এই মনোনয়নত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে—মাইকোলাইভ মানমন্দিৰ, কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ, অডেছা ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ আৰু ক্ৰিমিয়ান জ্যোতিৰ্পদাৰ্থবৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | [[Kyiv]] | 2009 | i, ii, iii, iv (cultural) | This nomination considers the addition of two churches to the existing World Heritage Site in Kyiv. St. Cyril's Monastery is an important example of [[Architecture of Kievan Rus'|Kievan Rus' architecture]]. It was founded in the 12th century. The interior of the church has been largely preserved while the exterior has been renovated in [[Ukrainian Baroque]] style in the 17th and 18th centuries. St. Andrew's Church (pictured) was built in the mid-18th century following the designs of [[Francesco Bartolomeo Rastrelli]]. It is a rare example of [[Elizabethan Baroque]] in Ukraine.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | এই মনোনয়নখনত ক্ৰিমিয়ান গথসকলৰ দুটা মধ্যযুগীয় বসতি—মাংগুপ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু এস্কি-কেৰমেন—ৰ লগতে চূণশিলৰ প্ৰাকৃতিক গঠন আৰু মানুহে নিৰ্মাণ কৰা গুহাৰে পৰিপূৰ্ণ ইয়াৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। গথসকলে খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয়ৰপৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ ভিতৰত এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বাইজেণ্টাইন সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। মাংগুপ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত এই অঞ্চলত থিয়ডোৰোৰ ৰাজকুমাৰত্ব গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু অৱশেষত ১৪৭৫ চনত অটোমানসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | এই মনোনয়নত খানসকলৰ প্ৰাসাদ আৰু চুফুত-কালে দুৰ্গ (চিত্ৰত ধ্বংসাৱশেষ), ইয়াৰ চৌপাশৰ অঞ্চল, লগতে ছালাচিক আৰু এস্কি-ইউৰ্ট চুবুৰিৰ ঐতিহাসিক অট্টালিকাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ক্ৰিমিয়াৰ খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। [[চুফুট-কালে]]ৰ আশে-পাশৰ অঞ্চলত ৬ষ্ঠ শতিকাৰপৰা ১৫শ শতিকালৈকে এলানসকলে বসবাস কৰিছিল। ১৪শ শতিকাত এই স্থান ক্ৰিমিয়ান তাতাৰসকলৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰিমিয়ান কাৰাইটসকল নগৰখনৰ সৰ্ববৃহৎ নৃগোষ্ঠীয় গোটত পৰিণত হৈছিল। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অধিকাংশই এই সময়ছোৱাৰ। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] szibzp4lw663xlvrz233ahq12pa4nso 629982 629981 2026-08-23T08:23:00Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* অস্থায়ী তালিকা */ 629982 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| স্থান ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| ছৱি ! style="width:80px; " scope="col"| অৱস্থান ! style="width:50px; " scope="col"|তালিকাভুক্ত বছৰ ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | বিৱৰণ |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ৯ম শতিকাৰ পৰা ১৩শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা চেৰ্নিগভ, অৰ্থাৎ চেৰ্নিহিভৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই মনোনয়নত ১১শ শতিকাত নিৰ্মিত ৰূপান্তৰ কেথেড্ৰেল আৰু ১২শ শতিকাত নিৰ্মিত বৰিছ'হ্লিবস্কি কেথেড্ৰেল (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)ৰ উল্লেখ আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৮শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ দুৰ্গ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু চহৰখনৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | ইংৰাজী শৈলীৰ ভূদৃশ্য উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণ ১৭৯৬ চনত ষ্টানিস্লাভ শ্চেন্‌সনি পোট’টস্কিয়ে আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮শ শতিকাৰ সন্ধিক্ষণত ভূদৃশ্য উদ্যান নিৰ্মাণৰ স্থাপত্যশৈলীৰ ই এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আৰু ইয়াত দুই হাজাৰতকৈ অধিক প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আছে। ১৯৫৫ চনৰ পৰা উদ্যানখন ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীয়ে পৰিচালনা কৰি আহিছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত স্থানীয় যুগৰ স্থাপত্যশৈলী অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ই ক্ৰিমিয়ান খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত দুটা মছজিদ, চৰকাৰী কাৰ্যালয়সমূহ, খানসকল আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ, লগতে সহায়ক অট্টালিকা, আভ্যন্তৰীণ চোতাল আৰু উদ্যানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানটোত পৃথক পৃথক বেলেপাথৰৰ খণ্ডৰে গঠিত এটা বৃহৎ টিলা আছে, যাৰ উচ্চতা ১২ মিটাৰ (৩৯ ফুট) পৰ্যন্ত। ইয়াৰ শিলসমূহত কেইবাটাও শিলাচিত্ৰ আছে। ইয়াৰে কিছুমান নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ, আনহাতে অধিকাংশ শিলাচিত্ৰ ব্ৰঞ্জ যুগত সৃষ্টি কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলটোত মধ্যপ্ৰস্তৰ যুগ আৰু নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ বসতিৰ অৱশেষো পোৱা গৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | মাইকোলাইভৰ মানমন্দিৰটো ১৮২১ চনত নৌসেনাৰ মানমন্দিৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত ধ্ৰুপদী স্থাপত্যশৈলীৰ মূল ভৱন, ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে নিৰ্মিত জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক পেভিলিয়নসমূহ আৰু গৱেষণাৰ কামত ব্যৱহৃত তিনিটা আধুনিক পেভিলিয়ন অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | সুদাক, বা সুগদেয়াৰ দুৰ্গ-প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাসমূহ আদি মধ্যযুগত বাইজেন্টাইনসকলে নিৰ্মাণ কৰিছিল। পিছত জেনোৱাসকলেও ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্য চলাইছিল আৰু ১৪শ আৰু ১৫শ শতিকাত বৰ্তমানলৈকে অক্ষুণ্ণ থকা অধিকাংশ স্থাপত্য নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৭শ শতিকাত সুদাকৰ গুৰুত্ব ক্ৰমে হ্ৰাস পায় আৰু ১৯৫৮ চনত দুৰ্গটো সংগ্ৰহালয়লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মনোনয়নখনত গুৰুত্বপূৰ্ণ কেইবাটাও জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰক একত্ৰিত কৰা হৈছে। ইউক্ৰেইনৰ ১৯শ আৰু ২০শ শতিকাৰ চাৰিটা মানমন্দিৰ এই মনোনয়নত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে—মাইকোলাইভ মানমন্দিৰ, কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ, অডেছা ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ আৰু ক্ৰিমিয়ান জ্যোতিৰ্পদাৰ্থবৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | কিইভ | ২০০৯ | i, ii, iii, iv (সাংস্কৃতিক) | এই মনোনয়নখনত কিয়েভৰ ইতিমধ্যে থকা বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰটোৰ সৈতে দুটা গীৰ্জা সংযোজনৰ প্ৰস্তাৱ বিবেচনা কৰা হৈছে। চেণ্ট কিৰিল মঠ কিয়েভান ৰুছৰ স্থাপত্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন। ১২শ শতিকাত এই মঠটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। গীৰ্জাটোৰ অভ্যন্তৰীণ অংশ যথেষ্ট পৰিমাণে সংৰক্ষিত হৈ আছে, আনহাতে ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত বাহ্যিক অংশটো ইউক্ৰেইনী বেৰক স্থাপত্যশৈলীত পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। চেণ্ট এণ্ড্ৰিউ গীৰ্জা (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) ১৮শ শতিকাৰ মাজভাগত ফ্ৰান্সেস্কো বাৰ্টোলোমেও ৰাষ্ট্ৰেল্লিৰ নক্সা অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ই ইউক্ৰেইনত এলিজাবেথীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ এক বিৰল নিদৰ্শন। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | This transnational nomination brings together some of the most significant sites of maritime and mercantile settlements distributed around the [[Mediterranean]] and the Black Sea that were part of the trade network of [[Republic of Genoa]] between the 11th and 15th centuries. In Ukraine, the [[Genoese fortress, Sudak|fortress]] in [[Sudak]] is nominated.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | এই মনোনয়নখনত ক্ৰিমিয়ান গথসকলৰ দুটা মধ্যযুগীয় বসতি—মাংগুপ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু এস্কি-কেৰমেন—ৰ লগতে চূণশিলৰ প্ৰাকৃতিক গঠন আৰু মানুহে নিৰ্মাণ কৰা গুহাৰে পৰিপূৰ্ণ ইয়াৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। গথসকলে খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয়ৰপৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ ভিতৰত এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বাইজেণ্টাইন সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। মাংগুপ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত এই অঞ্চলত থিয়ডোৰোৰ ৰাজকুমাৰত্ব গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু অৱশেষত ১৪৭৫ চনত অটোমানসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | এই মনোনয়নত খানসকলৰ প্ৰাসাদ আৰু চুফুত-কালে দুৰ্গ (চিত্ৰত ধ্বংসাৱশেষ), ইয়াৰ চৌপাশৰ অঞ্চল, লগতে ছালাচিক আৰু এস্কি-ইউৰ্ট চুবুৰিৰ ঐতিহাসিক অট্টালিকাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ক্ৰিমিয়াৰ খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। [[চুফুট-কালে]]ৰ আশে-পাশৰ অঞ্চলত ৬ষ্ঠ শতিকাৰপৰা ১৫শ শতিকালৈকে এলানসকলে বসবাস কৰিছিল। ১৪শ শতিকাত এই স্থান ক্ৰিমিয়ান তাতাৰসকলৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰিমিয়ান কাৰাইটসকল নগৰখনৰ সৰ্ববৃহৎ নৃগোষ্ঠীয় গোটত পৰিণত হৈছিল। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অধিকাংশই এই সময়ছোৱাৰ। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] jn8yr3reh4ywm0kntnbpleprjjgnnxt 629983 629982 2026-08-23T08:24:55Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* অস্থায়ী তালিকা */ 629983 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| স্থান ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| ছৱি ! style="width:80px; " scope="col"| অৱস্থান ! style="width:50px; " scope="col"|তালিকাভুক্ত বছৰ ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | বিৱৰণ |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ৯ম শতিকাৰ পৰা ১৩শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা চেৰ্নিগভ, অৰ্থাৎ চেৰ্নিহিভৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই মনোনয়নত ১১শ শতিকাত নিৰ্মিত ৰূপান্তৰ কেথেড্ৰেল আৰু ১২শ শতিকাত নিৰ্মিত বৰিছ'হ্লিবস্কি কেথেড্ৰেল (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)ৰ উল্লেখ আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৮শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ দুৰ্গ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু চহৰখনৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | ইংৰাজী শৈলীৰ ভূদৃশ্য উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণ ১৭৯৬ চনত ষ্টানিস্লাভ শ্চেন্‌সনি পোট’টস্কিয়ে আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮শ শতিকাৰ সন্ধিক্ষণত ভূদৃশ্য উদ্যান নিৰ্মাণৰ স্থাপত্যশৈলীৰ ই এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আৰু ইয়াত দুই হাজাৰতকৈ অধিক প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আছে। ১৯৫৫ চনৰ পৰা উদ্যানখন ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীয়ে পৰিচালনা কৰি আহিছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত স্থানীয় যুগৰ স্থাপত্যশৈলী অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ই ক্ৰিমিয়ান খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত দুটা মছজিদ, চৰকাৰী কাৰ্যালয়সমূহ, খানসকল আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ, লগতে সহায়ক অট্টালিকা, আভ্যন্তৰীণ চোতাল আৰু উদ্যানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানটোত পৃথক পৃথক বেলেপাথৰৰ খণ্ডৰে গঠিত এটা বৃহৎ টিলা আছে, যাৰ উচ্চতা ১২ মিটাৰ (৩৯ ফুট) পৰ্যন্ত। ইয়াৰ শিলসমূহত কেইবাটাও শিলাচিত্ৰ আছে। ইয়াৰে কিছুমান নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ, আনহাতে অধিকাংশ শিলাচিত্ৰ ব্ৰঞ্জ যুগত সৃষ্টি কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলটোত মধ্যপ্ৰস্তৰ যুগ আৰু নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ বসতিৰ অৱশেষো পোৱা গৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | মাইকোলাইভৰ মানমন্দিৰটো ১৮২১ চনত নৌসেনাৰ মানমন্দিৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত ধ্ৰুপদী স্থাপত্যশৈলীৰ মূল ভৱন, ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে নিৰ্মিত জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক পেভিলিয়নসমূহ আৰু গৱেষণাৰ কামত ব্যৱহৃত তিনিটা আধুনিক পেভিলিয়ন অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | সুদাক, বা সুগদেয়াৰ দুৰ্গ-প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাসমূহ আদি মধ্যযুগত বাইজেন্টাইনসকলে নিৰ্মাণ কৰিছিল। পিছত জেনোৱাসকলেও ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্য চলাইছিল আৰু ১৪শ আৰু ১৫শ শতিকাত বৰ্তমানলৈকে অক্ষুণ্ণ থকা অধিকাংশ স্থাপত্য নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৭শ শতিকাত সুদাকৰ গুৰুত্ব ক্ৰমে হ্ৰাস পায় আৰু ১৯৫৮ চনত দুৰ্গটো সংগ্ৰহালয়লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2008 | ii, iv, vi (cultural) | এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মনোনয়নখনত গুৰুত্বপূৰ্ণ কেইবাটাও জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰক একত্ৰিত কৰা হৈছে। ইউক্ৰেইনৰ ১৯শ আৰু ২০শ শতিকাৰ চাৰিটা মানমন্দিৰ এই মনোনয়নত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে—মাইকোলাইভ মানমন্দিৰ, কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ, অডেছা ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ আৰু ক্ৰিমিয়ান জ্যোতিৰ্পদাৰ্থবৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | কিইভ | ২০০৯ | i, ii, iii, iv (সাংস্কৃতিক) | এই মনোনয়নখনত কিয়েভৰ ইতিমধ্যে থকা বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰটোৰ সৈতে দুটা গীৰ্জা সংযোজনৰ প্ৰস্তাৱ বিবেচনা কৰা হৈছে। চেণ্ট কিৰিল মঠ কিয়েভান ৰুছৰ স্থাপত্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন। ১২শ শতিকাত এই মঠটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। গীৰ্জাটোৰ অভ্যন্তৰীণ অংশ যথেষ্ট পৰিমাণে সংৰক্ষিত হৈ আছে, আনহাতে ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত বাহ্যিক অংশটো ইউক্ৰেইনী বেৰক স্থাপত্যশৈলীত পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। চেণ্ট এণ্ড্ৰিউ গীৰ্জা (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) ১৮শ শতিকাৰ মাজভাগত ফ্ৰান্সেস্কো বাৰ্টোলোমেও ৰাষ্ট্ৰেল্লিৰ নক্সা অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ই ইউক্ৰেইনত এলিজাবেথীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ এক বিৰল নিদৰ্শন। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মনোনয়নখনত ভূমধ্যসাগৰ আৰু কৃষ্ণ সাগৰৰ চাৰিওফালে বিস্তৃত সামুদ্ৰিক আৰু বাণিজ্যিক বসতিসমূহৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানক একত্ৰিত কৰা হৈছে। ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৫শ শতিকাৰ ভিতৰত এই স্থানসমূহ জেনোৱা গণৰাজ্যৰ বাণিজ্যিক নেটৱৰ্কৰ অংশ আছিল। ইউক্ৰেইনৰ ক্ষেত্ৰত সুদাকত অৱস্থিত জেনোৱাসকলৰ দুৰ্গটো এই মনোনয়নত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | এই মনোনয়নখনত ক্ৰিমিয়ান গথসকলৰ দুটা মধ্যযুগীয় বসতি—মাংগুপ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু এস্কি-কেৰমেন—ৰ লগতে চূণশিলৰ প্ৰাকৃতিক গঠন আৰু মানুহে নিৰ্মাণ কৰা গুহাৰে পৰিপূৰ্ণ ইয়াৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। গথসকলে খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয়ৰপৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ ভিতৰত এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বাইজেণ্টাইন সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। মাংগুপ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত এই অঞ্চলত থিয়ডোৰোৰ ৰাজকুমাৰত্ব গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু অৱশেষত ১৪৭৫ চনত অটোমানসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | এই মনোনয়নত খানসকলৰ প্ৰাসাদ আৰু চুফুত-কালে দুৰ্গ (চিত্ৰত ধ্বংসাৱশেষ), ইয়াৰ চৌপাশৰ অঞ্চল, লগতে ছালাচিক আৰু এস্কি-ইউৰ্ট চুবুৰিৰ ঐতিহাসিক অট্টালিকাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ক্ৰিমিয়াৰ খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। [[চুফুট-কালে]]ৰ আশে-পাশৰ অঞ্চলত ৬ষ্ঠ শতিকাৰপৰা ১৫শ শতিকালৈকে এলানসকলে বসবাস কৰিছিল। ১৪শ শতিকাত এই স্থান ক্ৰিমিয়ান তাতাৰসকলৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰিমিয়ান কাৰাইটসকল নগৰখনৰ সৰ্ববৃহৎ নৃগোষ্ঠীয় গোটত পৰিণত হৈছিল। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অধিকাংশই এই সময়ছোৱাৰ। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] lfhlmppsv9xhyczw59gpx8f5umq43pp 629990 629983 2026-08-23T08:49:23Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* অস্থায়ী তালিকা */ 629990 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Transnational site|outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|{{†|alt=In danger}} In danger|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|World Heritage Sites }} ! style="width:100px; " scope="col"| স্থান ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| ছৱি ! style="width:80px; " scope="col"| অৱস্থান ! style="width:50px; " scope="col"|তালিকাভুক্ত বছৰ ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | বিৱৰণ |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ৯ম শতিকাৰ পৰা ১৩শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা চেৰ্নিগভ, অৰ্থাৎ চেৰ্নিহিভৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই মনোনয়নত ১১শ শতিকাত নিৰ্মিত ৰূপান্তৰ কেথেড্ৰেল আৰু ১২শ শতিকাত নিৰ্মিত বৰিছ'হ্লিবস্কি কেথেড্ৰেল (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)ৰ উল্লেখ আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৮শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ দুৰ্গ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু চহৰখনৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | ইংৰাজী শৈলীৰ ভূদৃশ্য উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণ ১৭৯৬ চনত ষ্টানিস্লাভ শ্চেন্‌সনি পোট’টস্কিয়ে আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮শ শতিকাৰ সন্ধিক্ষণত ভূদৃশ্য উদ্যান নিৰ্মাণৰ স্থাপত্যশৈলীৰ ই এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আৰু ইয়াত দুই হাজাৰতকৈ অধিক প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আছে। ১৯৫৫ চনৰ পৰা উদ্যানখন ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীয়ে পৰিচালনা কৰি আহিছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত স্থানীয় যুগৰ স্থাপত্যশৈলী অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ই ক্ৰিমিয়ান খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত দুটা মছজিদ, চৰকাৰী কাৰ্যালয়সমূহ, খানসকল আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ, লগতে সহায়ক অট্টালিকা, আভ্যন্তৰীণ চোতাল আৰু উদ্যানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানটোত পৃথক পৃথক বেলেপাথৰৰ খণ্ডৰে গঠিত এটা বৃহৎ টিলা আছে, যাৰ উচ্চতা ১২ মিটাৰ (৩৯ ফুট) পৰ্যন্ত। ইয়াৰ শিলসমূহত কেইবাটাও শিলাচিত্ৰ আছে। ইয়াৰে কিছুমান নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ, আনহাতে অধিকাংশ শিলাচিত্ৰ ব্ৰঞ্জ যুগত সৃষ্টি কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলটোত মধ্যপ্ৰস্তৰ যুগ আৰু নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ বসতিৰ অৱশেষো পোৱা গৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | মাইকোলাইভৰ মানমন্দিৰটো ১৮২১ চনত নৌসেনাৰ মানমন্দিৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত ধ্ৰুপদী স্থাপত্যশৈলীৰ মূল ভৱন, ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে নিৰ্মিত জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক পেভিলিয়নসমূহ আৰু গৱেষণাৰ কামত ব্যৱহৃত তিনিটা আধুনিক পেভিলিয়ন অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | সুদাক, বা সুগদেয়াৰ দুৰ্গ-প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাসমূহ আদি মধ্যযুগত বাইজেন্টাইনসকলে নিৰ্মাণ কৰিছিল। পিছত জেনোৱাসকলেও ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্য চলাইছিল আৰু ১৪শ আৰু ১৫শ শতিকাত বৰ্তমানলৈকে অক্ষুণ্ণ থকা অধিকাংশ স্থাপত্য নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৭শ শতিকাত সুদাকৰ গুৰুত্ব ক্ৰমে হ্ৰাস পায় আৰু ১৯৫৮ চনত দুৰ্গটো সংগ্ৰহালয়লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | ২০০৮ | ii, iv, vi (সাংস্কৃতিক) | এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মনোনয়নখনত গুৰুত্বপূৰ্ণ কেইবাটাও জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰক একত্ৰিত কৰা হৈছে। ইউক্ৰেইনৰ ১৯শ আৰু ২০শ শতিকাৰ চাৰিটা মানমন্দিৰ এই মনোনয়নত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে মাইকোলাইভ মানমন্দিৰ, কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ, অডেছা ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ আৰু ক্ৰিমিয়ান জ্যোতিৰ্পদাৰ্থ বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | কিইভ | ২০০৯ | i, ii, iii, iv (সাংস্কৃতিক) | এই মনোনয়নখনত কিয়েভৰ ইতিমধ্যে থকা বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰটোৰ সৈতে দুটা গীৰ্জা সংযোজনৰ প্ৰস্তাৱ বিবেচনা কৰা হৈছে। চেণ্ট কিৰিল মঠ কিয়েভান ৰুছৰ স্থাপত্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন। ১২শ শতিকাত এই মঠটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। গীৰ্জাটোৰ অভ্যন্তৰীণ অংশ যথেষ্ট পৰিমাণে সংৰক্ষিত হৈ আছে, আনহাতে ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত বাহ্যিক অংশটো ইউক্ৰেইনী বেৰক স্থাপত্যশৈলীত পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। চেণ্ট এণ্ড্ৰিউ গীৰ্জা (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) ১৮শ শতিকাৰ মাজভাগত ফ্ৰান্সেস্কো বাৰ্টোলোমেও ৰাষ্ট্ৰেল্লিৰ নক্সা অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ই ইউক্ৰেইনত এলিজাবেথীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ এক বিৰল নিদৰ্শন। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মনোনয়নখনত ভূমধ্যসাগৰ আৰু কৃষ্ণ সাগৰৰ চাৰিওফালে বিস্তৃত সামুদ্ৰিক আৰু বাণিজ্যিক বসতিসমূহৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানক একত্ৰিত কৰা হৈছে। ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৫শ শতিকাৰ ভিতৰত এই স্থানসমূহ জেনোৱা গণৰাজ্যৰ বাণিজ্যিক নেটৱৰ্কৰ অংশ আছিল। ইউক্ৰেইনৰ ক্ষেত্ৰত সুদাকত অৱস্থিত জেনোৱাসকলৰ দুৰ্গটো এই মনোনয়নত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | এই মনোনয়নখনত ক্ৰিমিয়ান গথসকলৰ দুটা মধ্যযুগীয় বসতি—মাংগুপ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু এস্কি-কেৰমেন—ৰ লগতে চূণশিলৰ প্ৰাকৃতিক গঠন আৰু মানুহে নিৰ্মাণ কৰা গুহাৰে পৰিপূৰ্ণ ইয়াৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। গথসকলে খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয়ৰপৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ ভিতৰত এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বাইজেণ্টাইন সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। মাংগুপ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত এই অঞ্চলত থিয়ডোৰোৰ ৰাজকুমাৰত্ব গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু অৱশেষত ১৪৭৫ চনত অটোমানসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | এই মনোনয়নত খানসকলৰ প্ৰাসাদ আৰু চুফুত-কালে দুৰ্গ (চিত্ৰত ধ্বংসাৱশেষ), ইয়াৰ চৌপাশৰ অঞ্চল, লগতে ছালাচিক আৰু এস্কি-ইউৰ্ট চুবুৰিৰ ঐতিহাসিক অট্টালিকাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ক্ৰিমিয়াৰ খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। [[চুফুট-কালে]]ৰ আশে-পাশৰ অঞ্চলত ৬ষ্ঠ শতিকাৰপৰা ১৫শ শতিকালৈকে এলানসকলে বসবাস কৰিছিল। ১৪শ শতিকাত এই স্থান ক্ৰিমিয়ান তাতাৰসকলৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰিমিয়ান কাৰাইটসকল নগৰখনৰ সৰ্ববৃহৎ নৃগোষ্ঠীয় গোটত পৰিণত হৈছিল। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অধিকাংশই এই সময়ছোৱাৰ। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] moqd282r2a1xr440v4759yvamq2hyvu 629991 629990 2026-08-23T08:56:26Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ */ 629991 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্থান বা আন্তঃদেশীয় স্থান। |outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|† বিপদাপন্ন|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ ! style="width:100px; " scope="col"| স্থান ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| ছৱি ! style="width:80px; " scope="col"| অৱস্থান ! style="width:50px; " scope="col"|তালিকাভুক্ত বছৰ ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|UNESCO data|UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | বিৱৰণ |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ৯ম শতিকাৰ পৰা ১৩শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা চেৰ্নিগভ, অৰ্থাৎ চেৰ্নিহিভৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই মনোনয়নত ১১শ শতিকাত নিৰ্মিত ৰূপান্তৰ কেথেড্ৰেল আৰু ১২শ শতিকাত নিৰ্মিত বৰিছ'হ্লিবস্কি কেথেড্ৰেল (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)ৰ উল্লেখ আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৮শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ দুৰ্গ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু চহৰখনৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | ইংৰাজী শৈলীৰ ভূদৃশ্য উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণ ১৭৯৬ চনত ষ্টানিস্লাভ শ্চেন্‌সনি পোট’টস্কিয়ে আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮শ শতিকাৰ সন্ধিক্ষণত ভূদৃশ্য উদ্যান নিৰ্মাণৰ স্থাপত্যশৈলীৰ ই এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আৰু ইয়াত দুই হাজাৰতকৈ অধিক প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আছে। ১৯৫৫ চনৰ পৰা উদ্যানখন ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীয়ে পৰিচালনা কৰি আহিছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত স্থানীয় যুগৰ স্থাপত্যশৈলী অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ই ক্ৰিমিয়ান খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত দুটা মছজিদ, চৰকাৰী কাৰ্যালয়সমূহ, খানসকল আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ, লগতে সহায়ক অট্টালিকা, আভ্যন্তৰীণ চোতাল আৰু উদ্যানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানটোত পৃথক পৃথক বেলেপাথৰৰ খণ্ডৰে গঠিত এটা বৃহৎ টিলা আছে, যাৰ উচ্চতা ১২ মিটাৰ (৩৯ ফুট) পৰ্যন্ত। ইয়াৰ শিলসমূহত কেইবাটাও শিলাচিত্ৰ আছে। ইয়াৰে কিছুমান নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ, আনহাতে অধিকাংশ শিলাচিত্ৰ ব্ৰঞ্জ যুগত সৃষ্টি কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলটোত মধ্যপ্ৰস্তৰ যুগ আৰু নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ বসতিৰ অৱশেষো পোৱা গৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | মাইকোলাইভৰ মানমন্দিৰটো ১৮২১ চনত নৌসেনাৰ মানমন্দিৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত ধ্ৰুপদী স্থাপত্যশৈলীৰ মূল ভৱন, ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে নিৰ্মিত জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক পেভিলিয়নসমূহ আৰু গৱেষণাৰ কামত ব্যৱহৃত তিনিটা আধুনিক পেভিলিয়ন অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | সুদাক, বা সুগদেয়াৰ দুৰ্গ-প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাসমূহ আদি মধ্যযুগত বাইজেন্টাইনসকলে নিৰ্মাণ কৰিছিল। পিছত জেনোৱাসকলেও ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্য চলাইছিল আৰু ১৪শ আৰু ১৫শ শতিকাত বৰ্তমানলৈকে অক্ষুণ্ণ থকা অধিকাংশ স্থাপত্য নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৭শ শতিকাত সুদাকৰ গুৰুত্ব ক্ৰমে হ্ৰাস পায় আৰু ১৯৫৮ চনত দুৰ্গটো সংগ্ৰহালয়লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | ২০০৮ | ii, iv, vi (সাংস্কৃতিক) | এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মনোনয়নখনত গুৰুত্বপূৰ্ণ কেইবাটাও জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰক একত্ৰিত কৰা হৈছে। ইউক্ৰেইনৰ ১৯শ আৰু ২০শ শতিকাৰ চাৰিটা মানমন্দিৰ এই মনোনয়নত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে মাইকোলাইভ মানমন্দিৰ, কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ, অডেছা ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ আৰু ক্ৰিমিয়ান জ্যোতিৰ্পদাৰ্থ বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | কিইভ | ২০০৯ | i, ii, iii, iv (সাংস্কৃতিক) | এই মনোনয়নখনত কিয়েভৰ ইতিমধ্যে থকা বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰটোৰ সৈতে দুটা গীৰ্জা সংযোজনৰ প্ৰস্তাৱ বিবেচনা কৰা হৈছে। চেণ্ট কিৰিল মঠ কিয়েভান ৰুছৰ স্থাপত্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন। ১২শ শতিকাত এই মঠটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। গীৰ্জাটোৰ অভ্যন্তৰীণ অংশ যথেষ্ট পৰিমাণে সংৰক্ষিত হৈ আছে, আনহাতে ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত বাহ্যিক অংশটো ইউক্ৰেইনী বেৰক স্থাপত্যশৈলীত পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। চেণ্ট এণ্ড্ৰিউ গীৰ্জা (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) ১৮শ শতিকাৰ মাজভাগত ফ্ৰান্সেস্কো বাৰ্টোলোমেও ৰাষ্ট্ৰেল্লিৰ নক্সা অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ই ইউক্ৰেইনত এলিজাবেথীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ এক বিৰল নিদৰ্শন। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মনোনয়নখনত ভূমধ্যসাগৰ আৰু কৃষ্ণ সাগৰৰ চাৰিওফালে বিস্তৃত সামুদ্ৰিক আৰু বাণিজ্যিক বসতিসমূহৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানক একত্ৰিত কৰা হৈছে। ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৫শ শতিকাৰ ভিতৰত এই স্থানসমূহ জেনোৱা গণৰাজ্যৰ বাণিজ্যিক নেটৱৰ্কৰ অংশ আছিল। ইউক্ৰেইনৰ ক্ষেত্ৰত সুদাকত অৱস্থিত জেনোৱাসকলৰ দুৰ্গটো এই মনোনয়নত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | এই মনোনয়নখনত ক্ৰিমিয়ান গথসকলৰ দুটা মধ্যযুগীয় বসতি—মাংগুপ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু এস্কি-কেৰমেন—ৰ লগতে চূণশিলৰ প্ৰাকৃতিক গঠন আৰু মানুহে নিৰ্মাণ কৰা গুহাৰে পৰিপূৰ্ণ ইয়াৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। গথসকলে খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয়ৰপৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ ভিতৰত এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বাইজেণ্টাইন সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। মাংগুপ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত এই অঞ্চলত থিয়ডোৰোৰ ৰাজকুমাৰত্ব গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু অৱশেষত ১৪৭৫ চনত অটোমানসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | এই মনোনয়নত খানসকলৰ প্ৰাসাদ আৰু চুফুত-কালে দুৰ্গ (চিত্ৰত ধ্বংসাৱশেষ), ইয়াৰ চৌপাশৰ অঞ্চল, লগতে ছালাচিক আৰু এস্কি-ইউৰ্ট চুবুৰিৰ ঐতিহাসিক অট্টালিকাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ক্ৰিমিয়াৰ খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। [[চুফুট-কালে]]ৰ আশে-পাশৰ অঞ্চলত ৬ষ্ঠ শতিকাৰপৰা ১৫শ শতিকালৈকে এলানসকলে বসবাস কৰিছিল। ১৪শ শতিকাত এই স্থান ক্ৰিমিয়ান তাতাৰসকলৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰিমিয়ান কাৰাইটসকল নগৰখনৰ সৰ্ববৃহৎ নৃগোষ্ঠীয় গোটত পৰিণত হৈছিল। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অধিকাংশই এই সময়ছোৱাৰ। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] 1qu6ryeyqc01igjlis67aawiqey73x4 629992 629991 2026-08-23T08:58:40Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ */ 629992 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্থান বা আন্তঃদেশীয় স্থান। |outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|† বিপদাপন্ন|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ ! style="width:100px; " scope="col"| স্থান ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| ছৱি ! style="width:80px; " scope="col"| অৱস্থান ! style="width:50px; " scope="col"|তালিকাভুক্ত বছৰ ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|ইউনেস্কোৰ তথ্য| UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | বিৱৰণ |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg|Saint-Sophia Cathedral|150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | 527ter; i, ii, iii, iv (cultural) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Old Town (Lviv)|L'viv – the Ensemble of the Historic Centre]]{{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | [[Lviv Oblast]] | 1998 | 865bis; ii, v (cultural) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Struve Geodetic Arc]]{{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | 1187; ii, iii, vi (cultural) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]]{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2007 | 1133ter; ix (natural) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|[[Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | 1330; ii, iii, iv (cultural) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|[[Chersonesus|Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora]]{{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | [[Sevastopol]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2013 | 1411; ii, v (cultural) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Wooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukraine|Wooden ''Tserkvas'' of the Carpathian Region in Poland and Ukraine]]{{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | [[Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk]], [[Lviv Oblast|Lviv]], [[Zakarpattia Oblast|Zakarpattia]] oblasts | 2013 | 1424; iii, iv (cultural) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| The [[Historic Centre of Odesa]]{{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | [[Odesa Oblast]] | 2023 | 1703; ii, iv (cultural) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ৯ম শতিকাৰ পৰা ১৩শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা চেৰ্নিগভ, অৰ্থাৎ চেৰ্নিহিভৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই মনোনয়নত ১১শ শতিকাত নিৰ্মিত ৰূপান্তৰ কেথেড্ৰেল আৰু ১২শ শতিকাত নিৰ্মিত বৰিছ'হ্লিবস্কি কেথেড্ৰেল (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)ৰ উল্লেখ আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৮শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ দুৰ্গ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু চহৰখনৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | ইংৰাজী শৈলীৰ ভূদৃশ্য উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণ ১৭৯৬ চনত ষ্টানিস্লাভ শ্চেন্‌সনি পোট’টস্কিয়ে আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮শ শতিকাৰ সন্ধিক্ষণত ভূদৃশ্য উদ্যান নিৰ্মাণৰ স্থাপত্যশৈলীৰ ই এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আৰু ইয়াত দুই হাজাৰতকৈ অধিক প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আছে। ১৯৫৫ চনৰ পৰা উদ্যানখন ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীয়ে পৰিচালনা কৰি আহিছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত স্থানীয় যুগৰ স্থাপত্যশৈলী অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ই ক্ৰিমিয়ান খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত দুটা মছজিদ, চৰকাৰী কাৰ্যালয়সমূহ, খানসকল আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ, লগতে সহায়ক অট্টালিকা, আভ্যন্তৰীণ চোতাল আৰু উদ্যানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানটোত পৃথক পৃথক বেলেপাথৰৰ খণ্ডৰে গঠিত এটা বৃহৎ টিলা আছে, যাৰ উচ্চতা ১২ মিটাৰ (৩৯ ফুট) পৰ্যন্ত। ইয়াৰ শিলসমূহত কেইবাটাও শিলাচিত্ৰ আছে। ইয়াৰে কিছুমান নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ, আনহাতে অধিকাংশ শিলাচিত্ৰ ব্ৰঞ্জ যুগত সৃষ্টি কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলটোত মধ্যপ্ৰস্তৰ যুগ আৰু নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ বসতিৰ অৱশেষো পোৱা গৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | মাইকোলাইভৰ মানমন্দিৰটো ১৮২১ চনত নৌসেনাৰ মানমন্দিৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত ধ্ৰুপদী স্থাপত্যশৈলীৰ মূল ভৱন, ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে নিৰ্মিত জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক পেভিলিয়নসমূহ আৰু গৱেষণাৰ কামত ব্যৱহৃত তিনিটা আধুনিক পেভিলিয়ন অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | সুদাক, বা সুগদেয়াৰ দুৰ্গ-প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাসমূহ আদি মধ্যযুগত বাইজেন্টাইনসকলে নিৰ্মাণ কৰিছিল। পিছত জেনোৱাসকলেও ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্য চলাইছিল আৰু ১৪শ আৰু ১৫শ শতিকাত বৰ্তমানলৈকে অক্ষুণ্ণ থকা অধিকাংশ স্থাপত্য নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৭শ শতিকাত সুদাকৰ গুৰুত্ব ক্ৰমে হ্ৰাস পায় আৰু ১৯৫৮ চনত দুৰ্গটো সংগ্ৰহালয়লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | ২০০৮ | ii, iv, vi (সাংস্কৃতিক) | এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মনোনয়নখনত গুৰুত্বপূৰ্ণ কেইবাটাও জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰক একত্ৰিত কৰা হৈছে। ইউক্ৰেইনৰ ১৯শ আৰু ২০শ শতিকাৰ চাৰিটা মানমন্দিৰ এই মনোনয়নত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে মাইকোলাইভ মানমন্দিৰ, কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ, অডেছা ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ আৰু ক্ৰিমিয়ান জ্যোতিৰ্পদাৰ্থ বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | কিইভ | ২০০৯ | i, ii, iii, iv (সাংস্কৃতিক) | এই মনোনয়নখনত কিয়েভৰ ইতিমধ্যে থকা বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰটোৰ সৈতে দুটা গীৰ্জা সংযোজনৰ প্ৰস্তাৱ বিবেচনা কৰা হৈছে। চেণ্ট কিৰিল মঠ কিয়েভান ৰুছৰ স্থাপত্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন। ১২শ শতিকাত এই মঠটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। গীৰ্জাটোৰ অভ্যন্তৰীণ অংশ যথেষ্ট পৰিমাণে সংৰক্ষিত হৈ আছে, আনহাতে ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত বাহ্যিক অংশটো ইউক্ৰেইনী বেৰক স্থাপত্যশৈলীত পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। চেণ্ট এণ্ড্ৰিউ গীৰ্জা (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) ১৮শ শতিকাৰ মাজভাগত ফ্ৰান্সেস্কো বাৰ্টোলোমেও ৰাষ্ট্ৰেল্লিৰ নক্সা অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ই ইউক্ৰেইনত এলিজাবেথীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ এক বিৰল নিদৰ্শন। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মনোনয়নখনত ভূমধ্যসাগৰ আৰু কৃষ্ণ সাগৰৰ চাৰিওফালে বিস্তৃত সামুদ্ৰিক আৰু বাণিজ্যিক বসতিসমূহৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানক একত্ৰিত কৰা হৈছে। ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৫শ শতিকাৰ ভিতৰত এই স্থানসমূহ জেনোৱা গণৰাজ্যৰ বাণিজ্যিক নেটৱৰ্কৰ অংশ আছিল। ইউক্ৰেইনৰ ক্ষেত্ৰত সুদাকত অৱস্থিত জেনোৱাসকলৰ দুৰ্গটো এই মনোনয়নত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | এই মনোনয়নখনত ক্ৰিমিয়ান গথসকলৰ দুটা মধ্যযুগীয় বসতি—মাংগুপ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু এস্কি-কেৰমেন—ৰ লগতে চূণশিলৰ প্ৰাকৃতিক গঠন আৰু মানুহে নিৰ্মাণ কৰা গুহাৰে পৰিপূৰ্ণ ইয়াৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। গথসকলে খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয়ৰপৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ ভিতৰত এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বাইজেণ্টাইন সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। মাংগুপ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত এই অঞ্চলত থিয়ডোৰোৰ ৰাজকুমাৰত্ব গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু অৱশেষত ১৪৭৫ চনত অটোমানসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | এই মনোনয়নত খানসকলৰ প্ৰাসাদ আৰু চুফুত-কালে দুৰ্গ (চিত্ৰত ধ্বংসাৱশেষ), ইয়াৰ চৌপাশৰ অঞ্চল, লগতে ছালাচিক আৰু এস্কি-ইউৰ্ট চুবুৰিৰ ঐতিহাসিক অট্টালিকাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ক্ৰিমিয়াৰ খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। [[চুফুট-কালে]]ৰ আশে-পাশৰ অঞ্চলত ৬ষ্ঠ শতিকাৰপৰা ১৫শ শতিকালৈকে এলানসকলে বসবাস কৰিছিল। ১৪শ শতিকাত এই স্থান ক্ৰিমিয়ান তাতাৰসকলৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰিমিয়ান কাৰাইটসকল নগৰখনৰ সৰ্ববৃহৎ নৃগোষ্ঠীয় গোটত পৰিণত হৈছিল। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অধিকাংশই এই সময়ছোৱাৰ। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] 7gkx73xnpusa0lal51or74810c2aoq2 630002 629992 2026-08-23T11:23:51Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ */ 630002 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্থান বা আন্তঃদেশীয় স্থান। |outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|† বিপদাপন্ন|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ ! style="width:100px; " scope="col"| স্থান ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| ছৱি ! style="width:80px; " scope="col"| অৱস্থান ! style="width:50px; " scope="col"|তালিকাভুক্ত বছৰ ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|ইউনেস্কোৰ তথ্য| UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | বিৱৰণ |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg| চেইন্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল |150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | ৫২৭ter; (i), (ii), (iii), (iv) (সাংস্কৃতিক) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| ল’ভিভ – ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰৰ এনচেম্বল {{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | লভিভ অব্লাষ্ট | ১৯৯৮ | ৮৬৫বিছ; ii, v (সাংস্কৃতিক) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "|ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক {{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | ১১৮৭; ii, iii, vi (সাংস্কৃতিক) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "|কাৰ্পেথিয়ান আৰু ইউৰোপৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | ইভানো-ফ্ৰেংকিভস্ক অব্লাষ্ট ,খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট ,লভিভ অব্লাষ্ট , জাকাৰপটিয়া অব্লাষ্ট | ২০০৭ | ১১৩৩টাৰ; ix (প্ৰাকৃতিক) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|বুকোভিনিয়ান আৰু ডালমেটিয়ান মেট্ৰ'পলিটানৰ বাসস্থান | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | ১৩৩০ ; ii, iii, iv (সাংস্কৃতিক) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|টাউৰিক চাৰছোনিছৰ প্ৰাচীন নগৰ আৰু ইয়াৰ খোৰা (কৃষিভূমি) {{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | চেভাষ্টোপল, [[স্বায়ত্তশাসিত ক্ৰিমিয়া ৰিপাব্লিক | ২০১৩ | ১৪১১ ; ii, v (সাংস্কৃতিক) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "|পোলেণ্ড আৰু ইউক্ৰেইনৰ কাৰ্পেথিয়ান অঞ্চলৰ কাঠৰ চেৰ্কভাছ {{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | ইভানো-ফ্ৰেংকিভস্ক অব্লাষ্ট, লভিভ অব্লাষ্ট, জাকাৰপাটিয়া অব্লাষ্ট | ২০২৩ | ১৪২৪ ; iii, iv (সাংস্কৃতিক) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|ওডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ {{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | ওডেছা অব্লাষ্ট | ২০২৩ | ১৭০৩ ; ii, iv (সাংস্কৃতিক) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ {{sronly|Tentative sites }} ! style="width:100px; " scope="col" | Site ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | Location ! style="width:50px; " scope="col" | Year listed ! style="width:60px; " scope="col" | UNESCO criteria ! scope="col" class="unsortable"| Description |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ৯ম শতিকাৰ পৰা ১৩শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা চেৰ্নিগভ, অৰ্থাৎ চেৰ্নিহিভৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই মনোনয়নত ১১শ শতিকাত নিৰ্মিত ৰূপান্তৰ কেথেড্ৰেল আৰু ১২শ শতিকাত নিৰ্মিত বৰিছ'হ্লিবস্কি কেথেড্ৰেল (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)ৰ উল্লেখ আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৮শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ দুৰ্গ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু চহৰখনৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | ইংৰাজী শৈলীৰ ভূদৃশ্য উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণ ১৭৯৬ চনত ষ্টানিস্লাভ শ্চেন্‌সনি পোট’টস্কিয়ে আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮শ শতিকাৰ সন্ধিক্ষণত ভূদৃশ্য উদ্যান নিৰ্মাণৰ স্থাপত্যশৈলীৰ ই এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আৰু ইয়াত দুই হাজাৰতকৈ অধিক প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আছে। ১৯৫৫ চনৰ পৰা উদ্যানখন ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীয়ে পৰিচালনা কৰি আহিছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত স্থানীয় যুগৰ স্থাপত্যশৈলী অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ই ক্ৰিমিয়ান খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত দুটা মছজিদ, চৰকাৰী কাৰ্যালয়সমূহ, খানসকল আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ, লগতে সহায়ক অট্টালিকা, আভ্যন্তৰীণ চোতাল আৰু উদ্যানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানটোত পৃথক পৃথক বেলেপাথৰৰ খণ্ডৰে গঠিত এটা বৃহৎ টিলা আছে, যাৰ উচ্চতা ১২ মিটাৰ (৩৯ ফুট) পৰ্যন্ত। ইয়াৰ শিলসমূহত কেইবাটাও শিলাচিত্ৰ আছে। ইয়াৰে কিছুমান নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ, আনহাতে অধিকাংশ শিলাচিত্ৰ ব্ৰঞ্জ যুগত সৃষ্টি কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলটোত মধ্যপ্ৰস্তৰ যুগ আৰু নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ বসতিৰ অৱশেষো পোৱা গৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | মাইকোলাইভৰ মানমন্দিৰটো ১৮২১ চনত নৌসেনাৰ মানমন্দিৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত ধ্ৰুপদী স্থাপত্যশৈলীৰ মূল ভৱন, ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে নিৰ্মিত জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক পেভিলিয়নসমূহ আৰু গৱেষণাৰ কামত ব্যৱহৃত তিনিটা আধুনিক পেভিলিয়ন অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | সুদাক, বা সুগদেয়াৰ দুৰ্গ-প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাসমূহ আদি মধ্যযুগত বাইজেন্টাইনসকলে নিৰ্মাণ কৰিছিল। পিছত জেনোৱাসকলেও ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্য চলাইছিল আৰু ১৪শ আৰু ১৫শ শতিকাত বৰ্তমানলৈকে অক্ষুণ্ণ থকা অধিকাংশ স্থাপত্য নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৭শ শতিকাত সুদাকৰ গুৰুত্ব ক্ৰমে হ্ৰাস পায় আৰু ১৯৫৮ চনত দুৰ্গটো সংগ্ৰহালয়লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | ২০০৮ | ii, iv, vi (সাংস্কৃতিক) | এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মনোনয়নখনত গুৰুত্বপূৰ্ণ কেইবাটাও জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰক একত্ৰিত কৰা হৈছে। ইউক্ৰেইনৰ ১৯শ আৰু ২০শ শতিকাৰ চাৰিটা মানমন্দিৰ এই মনোনয়নত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে মাইকোলাইভ মানমন্দিৰ, কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ, অডেছা ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ আৰু ক্ৰিমিয়ান জ্যোতিৰ্পদাৰ্থ বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | কিইভ | ২০০৯ | i, ii, iii, iv (সাংস্কৃতিক) | এই মনোনয়নখনত কিয়েভৰ ইতিমধ্যে থকা বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰটোৰ সৈতে দুটা গীৰ্জা সংযোজনৰ প্ৰস্তাৱ বিবেচনা কৰা হৈছে। চেণ্ট কিৰিল মঠ কিয়েভান ৰুছৰ স্থাপত্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন। ১২শ শতিকাত এই মঠটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। গীৰ্জাটোৰ অভ্যন্তৰীণ অংশ যথেষ্ট পৰিমাণে সংৰক্ষিত হৈ আছে, আনহাতে ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত বাহ্যিক অংশটো ইউক্ৰেইনী বেৰক স্থাপত্যশৈলীত পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। চেণ্ট এণ্ড্ৰিউ গীৰ্জা (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) ১৮শ শতিকাৰ মাজভাগত ফ্ৰান্সেস্কো বাৰ্টোলোমেও ৰাষ্ট্ৰেল্লিৰ নক্সা অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ই ইউক্ৰেইনত এলিজাবেথীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ এক বিৰল নিদৰ্শন। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মনোনয়নখনত ভূমধ্যসাগৰ আৰু কৃষ্ণ সাগৰৰ চাৰিওফালে বিস্তৃত সামুদ্ৰিক আৰু বাণিজ্যিক বসতিসমূহৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানক একত্ৰিত কৰা হৈছে। ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৫শ শতিকাৰ ভিতৰত এই স্থানসমূহ জেনোৱা গণৰাজ্যৰ বাণিজ্যিক নেটৱৰ্কৰ অংশ আছিল। ইউক্ৰেইনৰ ক্ষেত্ৰত সুদাকত অৱস্থিত জেনোৱাসকলৰ দুৰ্গটো এই মনোনয়নত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | এই মনোনয়নখনত ক্ৰিমিয়ান গথসকলৰ দুটা মধ্যযুগীয় বসতি—মাংগুপ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু এস্কি-কেৰমেন—ৰ লগতে চূণশিলৰ প্ৰাকৃতিক গঠন আৰু মানুহে নিৰ্মাণ কৰা গুহাৰে পৰিপূৰ্ণ ইয়াৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। গথসকলে খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয়ৰপৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ ভিতৰত এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বাইজেণ্টাইন সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। মাংগুপ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত এই অঞ্চলত থিয়ডোৰোৰ ৰাজকুমাৰত্ব গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু অৱশেষত ১৪৭৫ চনত অটোমানসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | এই মনোনয়নত খানসকলৰ প্ৰাসাদ আৰু চুফুত-কালে দুৰ্গ (চিত্ৰত ধ্বংসাৱশেষ), ইয়াৰ চৌপাশৰ অঞ্চল, লগতে ছালাচিক আৰু এস্কি-ইউৰ্ট চুবুৰিৰ ঐতিহাসিক অট্টালিকাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ক্ৰিমিয়াৰ খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। [[চুফুট-কালে]]ৰ আশে-পাশৰ অঞ্চলত ৬ষ্ঠ শতিকাৰপৰা ১৫শ শতিকালৈকে এলানসকলে বসবাস কৰিছিল। ১৪শ শতিকাত এই স্থান ক্ৰিমিয়ান তাতাৰসকলৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰিমিয়ান কাৰাইটসকল নগৰখনৰ সৰ্ববৃহৎ নৃগোষ্ঠীয় গোটত পৰিণত হৈছিল। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অধিকাংশই এই সময়ছোৱাৰ। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] 2z1tv486pb4c6004q9n8nxxq557h8io 630003 630002 2026-08-23T11:27:00Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* অস্থায়ী তালিকা */ 630003 wikitext text/x-wiki {{Short description|None}} '''ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ তালিকা''': [[ইউনেস্কো]] (UNESCO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক সংস্থা। ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলনৰ স্বাক্ষৰকাৰী দেশসমূহে মনোনীত কৰা অসাধাৰণ সৰ্বজনীন মূল্যসম্পন্ন সাংস্কৃতিক বা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যসমূহক ইউনেস্কোৱে বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। <ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |archive-date=27 August 2016 |url-status=live }}</ref> সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ ভিতৰত স্মাৰকসমূহ (যেনে স্থাপত্যকলা, স্মাৰক ভাস্কৰ্য বা শিলালিপি), অট্টালিকাৰ সমষ্টি আৰু স্থানসমূহ (প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানকে ধৰি) অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য বুলিলে প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ (ভৌতিক আৰু জৈৱিক গঠনসমূহেৰে গঠিত), ভূ-তাত্ত্বিক আৰু ভূ-আকৃতিক গঠনসমূহ (বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থানকে ধৰি) আৰু বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ বা প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ দৃষ্টিকোণৰপৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক স্থানসমূহক বুজোৱা হয়। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> ইউক্ৰেইনে ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য সন্মিলন আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰি ১৯৮৮ চনৰ ১২ অক্টোবৰত <ref name="Ukraine">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |title=Ukraine |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 May 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512075159/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ua/ |url-status=live }}</ref> স্বাধীন সদস্য হিচাপে যোগদান কৰে। সেই সময়ত ১৯৯১ চনত ছোভিয়েট সংঘ ভংগ হোৱাৰ পূৰ্বে ইউক্ৰেইন আনুষ্ঠানিকভাৱে ছোভিয়েট সংঘৰ এখন সংঘীয় গণৰাজ্য আছিল। <ref>{{Cite news|last=Clarity|first=James F.|date=December 26, 1991|title=End of the Soviet Union; On Moscow's Streets, Worry and Regret|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|access-date=June 2, 2021|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302163000/https://www.nytimes.com/1991/12/26/world/end-of-the-soviet-union-on-moscow-s-streets-worry-and-regret.html|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চন অনুসৰি, [[ইউক্ৰেইন]]ত ইউনেস্কোৰ ৮টা বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান তালিকাভুক্ত হৈ আছে। ইয়াৰে ৭টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য স্থান আৰু ১টা প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য স্থান। প্ৰাকৃতিক স্থানটো হৈছে কাৰ্পাথিয়ান আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল <ref name="Ukraine" /> ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম বিশ্ব ঐতিহ্য স্থান হিচাপে কিয়েভ,ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু সংশ্লিষ্ট মঠসমূহ, কিয়েভ-পেচাৰ্স্ক লাভ্ৰা ১৯৯০ চনত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। আটাইতকৈ শেহতীয়াকৈ অ’ডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ ২০২৩ চনত বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ২০২২ চনত ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো তালিকাভুক্ত হোৱাৰ লগে লগে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপেও ঘোষণা কৰা হয়। একে বছৰতে কিয়েভ আৰু [[লভিভ]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানসমূহো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/news/2608 |title=Ukraine: UNESCO sites of Kyiv and L'viv are inscribed on the List of World Heritage in Danger |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 September 2023 |archive-date=17 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230917051748/https://whc.unesco.org/en/news/2608 |url-status=live }}</ref> ২০২৬ চনত, টাউৰিক খেৰছোনেছাছ আৰু ইয়াৰ কোৰা-কো ৰাছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই চলোৱা নতুন নিৰ্মাণকাৰ্য আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলত হোৱা ক্ষতিৰ বাবে বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24">{{Cite web |last=Kohanets |first=Roman |date=2026-07-23 |title=UNESCO Lists Ancient Chersonesos in Temporarily Occupied Crimea as a World Heritage Site in Danger |url=https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260723100617/https://united24media.com/war-in-ukraine/unesco-lists-ancient-chersonesos-in-temporarily-occupied-crimea-as-a-world-heritage-site-in-danger-21006 |archive-date=2026-07-23 |access-date=2026-07-23 |website=[[United24]]}}</ref> তিনিটা স্থান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে কেইবাখন দেশৰ ঐতিহ্যস্থল। কাঠৰ ছেৰ্কভাছসমূহ পোলেণ্ডৰ সৈতে, ষ্ট্ৰুভে জিঅ’ডেটিক আৰ্ক নখন দেশৰ সৈতে, আৰু প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ অৰণ্যসমূহ ১৭খন দেশৰ সৈতে যৌথভাৱে ভাগ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, ইউক্ৰেইনৰ ১৭টা স্থান সম্ভাৱ্য বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। <ref name="Ukraine" /> ==বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ == ইউনেস্কোৱে দহটা মাপকাঠীৰ অধীনত স্থানসমূহক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থল হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে। প্ৰতিটো স্থানেই এই মাপকাঠীসমূহৰ ভিতৰত অন্ততঃ এটাত উত্তীৰ্ণ হ'ব লাগিব। এইকেইটা হ'ল i ৰপৰা vi লৈকে মাপকাঠীসমূহ সাংস্কৃতিক, আৰু vii ৰপৰা x লৈকে মাপকাঠীসমূহ প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/criteria/|title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/|archive-date=2016-06-12|url-status=live}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্থান বা আন্তঃদেশীয় স্থান। |outline=silver}} {{Legend|#FFE6BD|† বিপদাপন্ন|outline=silver}} {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ ! style="width:100px; " scope="col"| স্থান ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col"| ছৱি ! style="width:80px; " scope="col"| অৱস্থান ! style="width:50px; " scope="col"|তালিকাভুক্ত বছৰ ! style="width:60px; " scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|ইউনেস্কোৰ তথ্য| UNESCO reference number and criteria}} ! scope="col" class="unsortable" | বিৱৰণ |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|কিয়েভ: ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মঠৰ অট্টালিকাসমূহ, কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা {{dagger}} | [[File:Kijów - Sobór Mądrości Bożej 01.jpg| চেইন্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেল |150px|alt=Church with green and golden domes]] | কিইভ | ১৯৯০ | ৫২৭ter; (i), (ii), (iii), (iv) (সাংস্কৃতিক) | ছেইণ্ট-ছফিয়া কেথেড্ৰেলটো একাদশ শতিকাত, কিয়েভান ৰুছৰ খ্ৰীষ্টৃয়ানীকৰণৰ কিছুসময়ৰ পাছতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ মোজাইক আৰু ফ্ৰেস্কোসমূহ ইয়াৰ অভ্যন্তৰভাগত সংৰক্ষিত হৈ আছে। কেথেড্ৰেলটোৰ চাৰিওফালে থকা মঠৰ অট্টালিকাসমূহ ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিয়েভ-পেচেৰ্স্ক লাভ্ৰা হৈছে এক মঠৰ স্থাপত্য সমষ্টি আৰু ১১শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকালৈ ক্ৰমাগতভাৱে বিকশিত হৈছিল। ইয়াত গীৰ্জা, মঠ আৰু সাধুসকলক সমাধিস্থ কৰা গুহাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। ই পূৰ্বাঞ্চলীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। লাভ্ৰাৰ কাষতে থকা বেৰেষ্টোভেৰ ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা ২০০৫ চনত এই বিশ্ব ঐতিহ্যস্থলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web |title=Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra |url=https://whc.unesco.org/en/list/527/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512015925/http://whc.unesco.org/en/list/527/ |archive-date=12 May 2021 |access-date=17 May 2021 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "| ল’ভিভ – ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰৰ এনচেম্বল {{dagger}} | [[File:Лвов Галиција.jpg|L'viv|150px|alt=Old colourful town houses and a fountain with a statue in front]] | লভিভ অব্লাষ্ট | ১৯৯৮ | ৮৬৫বিছ; ii, v (সাংস্কৃতিক) | লভিভ চহৰখন মধ্যযুগৰ শেষৰফালে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল আৰু আজিও ইয়াৰ মধ্যযুগীয় নগৰ ভূ-আকৃতি সংৰক্ষিত হৈ আছে। শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰি অহা বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কই চহৰখনৰ সাংস্কৃতিক ৰূপ গঢ়ি তুলিছে; ইয়াৰ ভিতৰত বিভিন্ন খ্ৰীষ্টান গোট, মুছলমান আৰু ইহুদী সম্প্ৰদায়ো অন্তৰ্ভুক্ত। চহৰখনৰ স্থাপত্যত পূব ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে [[ইটালী]] আৰু [[জাৰ্মানী]]ৰ স্থাপত্যিক প্ৰভাৱৰ এক সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। ৰেনেছাঁ আৰু বেৰক যুগৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আজিও সংৰক্ষিত হৈ আছে। ২০২৩ চনত ২০২২ চনৰ [[ৰাছিয়া]]ৰ [[ইউক্ৰেইন]] আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়। <ref name="KyivLviv"/><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/865/|title=L'viv – the Ensemble of the Historic Centre|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516173840/https://whc.unesco.org/en/list/865/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "|ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক {{asterisk}} | [[File:Struve Geodetic Arc in Felshtyn.jpg|Struve Geodetic Arc in Felshtyn|150px|alt=A marker on the top of a mound in the middle of a field]] |খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট, অডেছা অব্লাষ্ট | ২০০৫ | ১১৮৭; ii, iii, vi (সাংস্কৃতিক) |ষ্ট্ৰুভ জিঅ'ডেটিক আৰ্ক হৈছে ত্ৰিভুজায়ন জৰীপৰ বিন্দুৰ এটা শৃংখলা, যি [[নৰৱে]]ৰ হেমাৰফেষ্টৰপৰা কৃষ্ণ সাগৰলৈকে ২,৮২০ কিলোমিটাৰ (১,৭৫০ মাইল) দূৰত্বলৈ বিস্তৃত। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফ্ৰিডৰিখ জৰ্জ ভিলহেল্ম ফন ষ্ট্ৰুভে কৰা এক জৰীপৰ সময়ত এই বিন্দুবোৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মধ্যৰেখাৰ এটা দীঘল অংশৰ সঠিক জোখ-মাখ সম্পন্ন কৰিছিল, যিয়ে পৃথিৱীৰ আকাৰ আৰু আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰিছিল। মূলতঃ এই জৰীপত ২৬৫টা ষ্টেচন বিন্দু আছিল। বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানটোৱে ১০খন দেশত (উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ: [[নৰৱে]], [[ছুইডেন]], [[ফিনলেণ্ড]], [[ৰাছিয়া]], ইষ্টোনিয়া, লাটভিয়া, লিথুৱানিয়া, বেলাৰুছ, মলদোভা আৰু ইউক্ৰেইন) অৱস্থিত ৩৪টা বিন্দু সামৰি লৈছে। ইয়াৰে ৪টা বিন্দু [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। ছবিখনত ফেলশ্টিনত থকা স্থান-চিহ্নটো দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1187 |title=Struve Geodetic Arc |publisher=UNESCO World Heritage Centre |accessdate=16 August 2020 |archive-date=30 October 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051030092125/https://whc.unesco.org/en/list/1187 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "|কাৰ্পেথিয়ান আৰু ইউৰোপৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাচীন আৰু আদিম বীচ বনাঞ্চল{{asterisk}} | [[File:Промені вечірні.jpg|150px|alt=Hills covered in forest]] | ইভানো-ফ্ৰেংকিভস্ক অব্লাষ্ট ,খ্মেলনিটস্কি অব্লাষ্ট ,লভিভ অব্লাষ্ট , জাকাৰপটিয়া অব্লাষ্ট | ২০০৭ | ১১৩৩টাৰ; ix (প্ৰাকৃতিক) | এই স্থানত অক্ষুণ্ণ অৱস্থাত থকা নাতিশীতোষ্ণ অৰণ্যৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণসমূহ সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই অৰণ্যসমূহে ইউৰোপীয় বীচ গছৰ হিমযুগোত্তৰ বিস্তাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰদৰ্শন কৰে। এই বিস্তাৰ আল্পছ, কাৰ্পেথিয়ান, ডিনাৰিক আল্পছ, ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চল আৰু পাইৰেনিছ পৰ্বতমালাৰ কেইটামান বিচ্ছিন্ন আশ্ৰয়স্থলৰপৰা আৰম্ভ হৈছিল। এই স্থানটো প্ৰথমে ২০০৭ চনত শ্লোভাকিয়া আৰু ইউক্ৰেইনৰ যৌথ অংশীদাৰিত্বত কাৰ্পেথিয়ানৰ আদিম বীচ অৰণ্য হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ২০১১ চনত [[জাৰ্মানী]]ৰ প্ৰাচীন বীচ অৰণ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ২০১৭ আৰু ২০২১ চনত পুনৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান মুঠ ১৮খন দেশৰ অৰণ্য এই স্থানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। [[ইউক্ৰেইন]]ত এই বিশ্ব ঐতিহ্য স্থানৰ অন্তৰ্গত ১৩টা বন সংৰক্ষিত অঞ্চল আছে। ছবিখনত চিনেভিৰ (Synevyr) সংৰক্ষিত অঞ্চলটো দেখুওৱা হৈছে। <ref name="forest">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=1 February 2021|archive-date=2 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120302171434/http://whc.unesco.org/en/list/1133|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|বুকোভিনিয়ান আৰু ডালমেটিয়ান মেট্ৰ'পলিটানৰ বাসস্থান | [[File:Cernauti Residentia 04.jpg|Chernivtsi University|150px|alt=A building in red brick]] | চেৰ্নিভটিচ অব্লাষ্ট | ২০১১ | ১৩৩০ ; ii, iii, iv (সাংস্কৃতিক) | বুকোভিনা আৰু ডালমাটিয়াৰ মেট্ৰ'পলিটানসকলৰ বাসভৱন ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে পূব অৰ্থডক্স মেট্ৰ'পলিটান বিচপৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলটো অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীৰ শাসনৰ অধীনত আছিল। ইয়াৰ নক্সা প্ৰসিদ্ধ চেক স্থপতি যোচেফ হ্লাভকাই প্ৰস্তুত কৰিছিল। এই স্থাপত্য সমষ্টিটো ঐতিহাসিকতাবাদী শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াত বাইজেণ্টাইন, গথিক আৰু বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্যৰ সমন্বয় দেখা যায়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]লৈকে এই কমপ্লেক্সটো বিচপৰ বাসভৱন হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ১৯৫৫ চনত সম্পত্তিটো চেৰ্নিভ্‌চি বিশ্ববিদ্যালয়ক হস্তান্তৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1330/|title=Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519121113/https://whc.unesco.org/en/list/1330|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|টাউৰিক চাৰছোনিছৰ প্ৰাচীন নগৰ আৰু ইয়াৰ খোৰা (কৃষিভূমি) {{dagger}} | [[File:Chersonesos columns.jpg|Chersonesos columns|150px|alt=Columns and ruins]] | চেভাষ্টোপল, [[স্বায়ত্তশাসিত ক্ৰিমিয়া ৰিপাব্লিক | ২০১৩ | ১৪১১ ; ii, v (সাংস্কৃতিক) | এই চহৰখন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাত ডোৰিয়ান গ্ৰীকসকলে [[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ উপকূলত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কেইবাটাও শতিকাত চহৰখনত কৃষ্ণ সাগৰীয় অঞ্চলৰ [[গ্ৰীক]], ৰোমান আৰু বাইজেণ্টাইন সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক আদান-প্ৰদান ঘটিছিল। অৱশেষত ১৫শ শতিকাত চহৰখন পৰিত্যক্ত হয়। চহৰখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো সুৰা উৎপাদনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল আৰু প্ৰাচীন আঙুৰৰ বাগিছাৰ অৱশেষসমূহো ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1411/|title=Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=17 May 2021|archive-date=16 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516225200/https://whc.unesco.org/en/list/1411/|url-status=live}}</ref> ২০২৬ চনত [[ৰাছিয়া]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ বাবে এই স্থানটো বিপদাপন্ন বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। <ref name="U24" /> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "|পোলেণ্ড আৰু ইউক্ৰেইনৰ কাৰ্পেথিয়ান অঞ্চলৰ কাঠৰ চেৰ্কভাছ {{asterisk}} | [[File:Zolkiew Cerkiew Pr Trojce 02.jpg|Zolkiew Cerkiew Pr Trojce|150px|alt=Wooden church with three domes]] | ইভানো-ফ্ৰেংকিভস্ক অব্লাষ্ট, লভিভ অব্লাষ্ট, জাকাৰপাটিয়া অব্লাষ্ট | ২০২৩ | ১৪২৪ ; iii, iv (সাংস্কৃতিক) | এই সম্পদ কাৰ্পেথিয়ান পৰ্বতমালাত অৱস্থিত ১৬টা কাঠৰ গীৰ্জাৰে গঠিত, যাৰ আঠটা [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই গীৰ্জাসমূহ ১৬শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত পূব অৰ্থডক্স আৰু গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী সম্প্ৰদায়সমূহে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এইসমূহৰ স্থাপত্যত স্থানীয় প্ৰভাৱৰ সৈতে অৰ্থডক্স গীৰ্জা-স্থাপত্যৰ পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈছে। গীৰ্জাসমূহত কাঠৰ ঘণ্টাঘৰ, আইকনোষ্টেছিছ পৰ্দা আৰু অভ্যন্তৰৰ বহুৰঙী সজ্জাৰ লগতে গীৰ্জাৰ চোতাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰো দেখা যায়। ঝোভকভা-ত অৱস্থিত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা এই সম্পত্তিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই স্থানটো ২০১৩ চনত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1424|title=Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027150305/https://whc.unesco.org/en/list/1424|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffe6bd; "|ওডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ {{dagger}} | [[File:Будинок театру опери та балету DJI 0023 (cropped).jpg|150x150px|alt=Opera building in Odesa]] | ওডেছা অব্লাষ্ট | ২০২৩ | ১৭০৩ ; ii, iv (সাংস্কৃতিক) | ওডেছা চহৰখন ১৮শ আৰু ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে বন্দৰ চহৰ হিচাপে দ্ৰুতগতিত বিকশিত হৈছিল। এখন বহুসাংস্কৃতিক চহৰ হিচাপে ইয়াত বুলগেৰীয়, [[গ্ৰীক]], আৰ্মেনীয়, ইহুদী, ইটালীয়, মলদোভান, পোলিছ, ৰাছিয়ান, ৰোমানিয়ান, টাটাৰ আৰু ইউক্ৰেইনীয় লোকসকলে বসবাস কৰিছিল। এশ বছৰৰ ভিতৰতে এই বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাসমূহ মিলি এক উমৈহতীয়া সামাজিক-সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল। ওডেছাত ১৯শ শতিকাৰ বহুতো ঐতিহাসিক অট্টালিকা আৰু স্থাপত্যিক সমষ্টি সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰিমোৰস্কি বুলেভাৰ্ড, প’টেমকিন ছিৰি আৰু ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা) উল্লেখযোগ্য। ২০২২ চনৰ ৰাছিয়াৰ ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত এই স্থানটো বিশ্ব ঐতিহ্যৰ বিপদাপন্ন স্থানৰ তালিকাত তৎক্ষণাৎ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1703|title=The Historic Centre of Odesa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125144556/https://whc.unesco.org/en/list/1703|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2518|title=Odesa inscribed on UNESCO's World Heritage List in the face of threats of destruction|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125224502/https://whc.unesco.org/en/news/2518|url-status=live}}</ref> |} ==অস্থায়ী তালিকা== বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত থকা স্থানসমূহৰ উপৰি সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহে ভৱিষ্যতে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন দিব পৰা সম্ভাৱ্য স্থানসমূহৰ এখন অস্থায়ী তালিকা (Tentative List) সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে। কোনো স্থানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে মনোনয়ন গ্ৰহণ কৰাৰ পূৰ্বে সেই স্থানটো অস্থায়ী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকা বাধ্যতামূলক। ২০২৩ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ইউক্ৰেইনৰ অস্থায়ী তালিকাত ১৬টা স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। <ref>{{cite web |title=Tentative Lists |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 August 2021 |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629063503/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |url-status=live }}</ref> {{As of|2023}}, Ukraine has 16 sites on its tentative list.<ref name="Ukraine "/> {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- |+ সম্ভাৱ্য স্থানসমূহ / অস্থায়ী তালিকাভুক্ত স্থানসমূহ। ! style="width:100px; " scope="col" | স্থান ! class="unsortable" style="width:150px; " scope="col" | Image ! style="width:80px; " scope="col" | অৱস্থিতি ! style="width:50px; " scope="col" | তালিকাভুক্ত বছৰ ! style="width:60px; " scope="col" | ইউনেস্কোৰ মাপকাঠী ! scope="col" class="unsortable"| বিৱৰণ |- ! scope="row" | [[Ancient Chernihiv|Historic Centre of Tchernigov, 9th—13th centuries]] | [[File:Чернігів.Собор Бориса й Гліба.JPG|150x150px|alt=A white church in orthodox style]] | [[Chernihiv Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ৯ম শতিকাৰ পৰা ১৩শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা চেৰ্নিগভ, অৰ্থাৎ চেৰ্নিহিভৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই মনোনয়নত ১১শ শতিকাত নিৰ্মিত ৰূপান্তৰ কেথেড্ৰেল আৰু ১২শ শতিকাত নিৰ্মিত বৰিছ'হ্লিবস্কি কেথেড্ৰেল (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)ৰ উল্লেখ আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|title=Historic Centre of Tchernigov, 9th -13th centuries|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822101731/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/668/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamianets-Podilskyi|Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk]] | [[File:Стара фортеця.jpg|150x150px|alt=Look at a castle with many towers from afar]] | [[Khmelnytskyi Oblast]] | 1989 | i, ii, iv (cultural) | এই মনোনয়নখনত ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৮শ শতিকালৈকে গঢ় লৈ উঠা কামিয়ানেটছ-পডিলস্কিৰ দুৰ্গ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু চহৰখনৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|title=Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151058/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/670/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taras Hill|Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve]] | [[File:Тарасова світлиця.jpg|150x150px|alt=Old house, surrounded by trees]] | [[Cherkasy Oblast]] | 1989 | (mixed) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|title=Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=23 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210823151537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/672/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Askania-Nova|National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"]] | [[File:Przewalski's Horse Askania Nova.jpg|150x150px|alt=A herd of Przewalski's horses running in a steppe]] | [[Kherson Oblast]] | 1989 | x (natural) | মনোনয়ন সম্পৰ্কীয় নথিপত্ৰত কোনো বিৱৰণ প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|title=National Steppe Biosphere Reserve Askaniya Nowa|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824155620/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/673/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sofiyivka Park|Dendrological Park "Sofijivka"]] | [[File:Місток в парку.jpg|150x150px|alt=A bridge over a stream in a park]] | [[Cherkasy Oblast]] | 2000 | (mixed) | ইংৰাজী শৈলীৰ ভূদৃশ্য উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণ ১৭৯৬ চনত ষ্টানিস্লাভ শ্চেন্‌সনি পোট’টস্কিয়ে আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮শ শতিকাৰ সন্ধিক্ষণত ভূদৃশ্য উদ্যান নিৰ্মাণৰ স্থাপত্যশৈলীৰ ই এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আৰু ইয়াত দুই হাজাৰতকৈ অধিক প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ আছে। ১৯৫৫ চনৰ পৰা উদ্যানখন ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীয়ে পৰিচালনা কৰি আহিছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|title=Dendrological Park Sofijivka|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=24 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824160733/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/674/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bakhchysarai Palace|Bagçesaray Palace of the Crimean Khans]] | [[File:Hansaray1.jpg|150x150px|alt=A view of the palace, with chimneys and minarets]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2003 | i, iii, v, vi (cultural) | প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত স্থানীয় যুগৰ স্থাপত্যশৈলী অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ই ক্ৰিমিয়ান খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত দুটা মছজিদ, চৰকাৰী কাৰ্যালয়সমূহ, খানসকল আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ, লগতে সহায়ক অট্টালিকা, আভ্যন্তৰীণ চোতাল আৰু উদ্যানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|title=Bagçesaray Palace of the Crimean Khans|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102307/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1820/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kamyana Mohyla|Archaeological Site "Stone Tomb"]] | [[File:Каменная-могила.jpg|150x150px|alt=A stone mound]] | [[Zaporizhzhia Oblast]] | 2006 | iii, vi (cultural) | এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানটোত পৃথক পৃথক বেলেপাথৰৰ খণ্ডৰে গঠিত এটা বৃহৎ টিলা আছে, যাৰ উচ্চতা ১২ মিটাৰ (৩৯ ফুট) পৰ্যন্ত। ইয়াৰ শিলসমূহত কেইবাটাও শিলাচিত্ৰ আছে। ইয়াৰে কিছুমান নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ, আনহাতে অধিকাংশ শিলাচিত্ৰ ব্ৰঞ্জ যুগত সৃষ্টি কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলটোত মধ্যপ্ৰস্তৰ যুগ আৰু নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ বসতিৰ অৱশেষো পোৱা গৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|title=Archaeological Site Stone Tomb|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918210603/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5075/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mykolaiv Observatory|Mykolayiv Astronomical Observatory]] | [[File:Обсерватория Ник.jpg|150x150px|alt=Observatory main building]] | [[Mykolaiv Oblast]] | 2007 | ii, iv (cultural) | মাইকোলাইভৰ মানমন্দিৰটো ১৮২১ চনত নৌসেনাৰ মানমন্দিৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই স্থাপত্য-সমষ্টিটোত ধ্ৰুপদী স্থাপত্যশৈলীৰ মূল ভৱন, ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে নিৰ্মিত জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক পেভিলিয়নসমূহ আৰু গৱেষণাৰ কামত ব্যৱহৃত তিনিটা আধুনিক পেভিলিয়ন অন্তৰ্ভুক্ত আছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|title=Mykolayiv Astronomical Observatory|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818100812/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5116/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genoese fortress, Sudak|Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.]] | [[File:Genoese fortress in Sudak, Crimea DSC1664.jpg|150x150px|alt=Fortress walls on a rocky mount]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2007 | ii, iv, v (cultural) | সুদাক, বা সুগদেয়াৰ দুৰ্গ-প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাসমূহ আদি মধ্যযুগত বাইজেন্টাইনসকলে নিৰ্মাণ কৰিছিল। পিছত জেনোৱাসকলেও ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্য চলাইছিল আৰু ১৪শ আৰু ১৫শ শতিকাত বৰ্তমানলৈকে অক্ষুণ্ণ থকা অধিকাংশ স্থাপত্য নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৭শ শতিকাত সুদাকৰ গুৰুত্ব ক্ৰমে হ্ৰাস পায় আৰু ১৯৫৮ চনত দুৰ্গটো সংগ্ৰহালয়লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|title=Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th – 16th c.|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828114333/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5117/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Astronomical Observatories of Ukraine{{asterisk}} | [[File:- panoramio (7961).jpg|150x150px|alt=A white observatory]] | [[Mykolaiv Oblast]], [[Kyiv]], [[Odesa Oblast]], [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | ২০০৮ | ii, iv, vi (সাংস্কৃতিক) | এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মনোনয়নখনত গুৰুত্বপূৰ্ণ কেইবাটাও জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰক একত্ৰিত কৰা হৈছে। ইউক্ৰেইনৰ ১৯শ আৰু ২০শ শতিকাৰ চাৰিটা মানমন্দিৰ এই মনোনয়নত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে মাইকোলাইভ মানমন্দিৰ, কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ, অডেছা ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ আৰু ক্ৰিমিয়ান জ্যোতিৰ্পদাৰ্থ বৈজ্ঞানিক মানমন্দিৰ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে)। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|title=Astronomical Observatories of Ukraine|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=22 August 2021|archive-date=18 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818102530/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5267/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, [[St. Cyril's Monastery, Kyiv|St. Cyril's]] and [[St Andrew's Church, Kyiv|St. Andrew's Churches]], Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra) | [[File:Андріївська церква DJI 0176.jpg|150x150px|alt=St. Andrew's church, a Baroque building on the top of a hil]] | কিইভ | ২০০৯ | i, ii, iii, iv (সাংস্কৃতিক) | এই মনোনয়নখনত কিয়েভৰ ইতিমধ্যে থকা বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰটোৰ সৈতে দুটা গীৰ্জা সংযোজনৰ প্ৰস্তাৱ বিবেচনা কৰা হৈছে। চেণ্ট কিৰিল মঠ কিয়েভান ৰুছৰ স্থাপত্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন। ১২শ শতিকাত এই মঠটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। গীৰ্জাটোৰ অভ্যন্তৰীণ অংশ যথেষ্ট পৰিমাণে সংৰক্ষিত হৈ আছে, আনহাতে ১৭শ আৰু ১৮শ শতিকাত বাহ্যিক অংশটো ইউক্ৰেইনী বেৰক স্থাপত্যশৈলীত পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। চেণ্ট এণ্ড্ৰিউ গীৰ্জা (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) ১৮শ শতিকাৰ মাজভাগত ফ্ৰান্সেস্কো বাৰ্টোলোমেও ৰাষ্ট্ৰেল্লিৰ নক্সা অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ই ইউক্ৰেইনত এলিজাবেথীয় বেৰক স্থাপত্যশৈলীৰ এক বিৰল নিদৰ্শন। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|title=Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kyiv: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kyiv-Pechersk Lavra)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926091228/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5423/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea{{asterisk}} | [[File:2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость с моря (1).jpg|150x150px|alt=Sudak fortress on the top of a hill]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2010 | ii, iv (cultural) | এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মনোনয়নখনত ভূমধ্যসাগৰ আৰু কৃষ্ণ সাগৰৰ চাৰিওফালে বিস্তৃত সামুদ্ৰিক আৰু বাণিজ্যিক বসতিসমূহৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানক একত্ৰিত কৰা হৈছে। ১১শ শতিকাৰ পৰা ১৫শ শতিকাৰ ভিতৰত এই স্থানসমূহ জেনোৱা গণৰাজ্যৰ বাণিজ্যিক নেটৱৰ্কৰ অংশ আছিল। ইউক্ৰেইনৰ ক্ষেত্ৰত সুদাকত অৱস্থিত জেনোৱাসকলৰ দুৰ্গটো এই মনোনয়নত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|title=Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=26 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926151039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5575/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia | [[File:Mangup 10.jpg|150x150px|alt=Ruins of Mangup]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | iii, v, vi, vii (mixed) | এই মনোনয়নখনত ক্ৰিমিয়ান গথসকলৰ দুটা মধ্যযুগীয় বসতি—মাংগুপ (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) আৰু এস্কি-কেৰমেন—ৰ লগতে চূণশিলৰ প্ৰাকৃতিক গঠন আৰু মানুহে নিৰ্মাণ কৰা গুহাৰে পৰিপূৰ্ণ ইয়াৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। গথসকলে খ্ৰীষ্টীয় তৃতীয়ৰপৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ ভিতৰত এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বাইজেণ্টাইন সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। মাংগুপ তেওঁলোকৰ ৰাজধানী আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত এই অঞ্চলত থিয়ডোৰোৰ ৰাজকুমাৰত্ব গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু অৱশেষত ১৪৭৫ চনত অটোমানসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|title=Cultural Landscape of "Cave Towns" of the Crimean Gothia|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=26 September 2021|archive-date=27 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927075039/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5773/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | The historical surroundings of Crimean Khans' capital in [[Bakhchysarai]] | [[File:Cave City.jpg|150x150px|alt=Caves in the ruins of the old city of Chufut-Kale]] | [[Autonomous Republic of Crimea|AR Crimea]] | 2012 | ii, iii, v, vi (cultural) | এই মনোনয়নত খানসকলৰ প্ৰাসাদ আৰু চুফুত-কালে দুৰ্গ (চিত্ৰত ধ্বংসাৱশেষ), ইয়াৰ চৌপাশৰ অঞ্চল, লগতে ছালাচিক আৰু এস্কি-ইউৰ্ট চুবুৰিৰ ঐতিহাসিক অট্টালিকাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref>{{Cite journal |last=Kharlan |first=Oleksandr |year=2014 |title= |script-title=uk:Розробка номінації для внесення до списку всесвітньої спадщини ЮНЕСКО "Історичне середовище столиці кримських ханів у місті Бахчисараї" у 2011 – 2012 роках |trans-title=The development of the nomination for inscribing "The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai" to the UNESCO World Heritage list in years 2011–2012 |url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Kharlan_O/Rozrobka_nominatsii_dlia_vnesennia_do_spysku_vsesvitnoi_spadschyny_Yunesko_Istorychne_seredovysche_s.pdf |journal=Праці Науково-дослідного Інституту Пам'яткоохоронних Досліджень |publication-place=Kyiv |issue=9}}</ref> প্ৰাসাদটো ১৬শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ প্ৰায় ২৫০ বছৰ ধৰি ক্ৰিমিয়াৰ খানসকলৰ বাসস্থান হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। [[চুফুট-কালে]]ৰ আশে-পাশৰ অঞ্চলত ৬ষ্ঠ শতিকাৰপৰা ১৫শ শতিকালৈকে এলানসকলে বসবাস কৰিছিল। ১৪শ শতিকাত এই স্থান ক্ৰিমিয়ান তাতাৰসকলৰ প্ৰথম ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৭শৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰিমিয়ান কাৰাইটসকল নগৰখনৰ সৰ্ববৃহৎ নৃগোষ্ঠীয় গোটত পৰিণত হৈছিল। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অধিকাংশই এই সময়ছোৱাৰ। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|title=The historical surroundings of Crimean Khans' capital in Bakhchysarai|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=28 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210928085839/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5774/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Derzhprom]] (the State Industry Building) | [[File:Будинок держпромисловості, Харків DJI 0057.jpg|150x150px|alt=A constructivist building complex from above]] | [[Kharkiv Oblast]] | 2017 | iv (cultural) | দেৰ্জপ্ৰম বা ৰাজ্যিক উদ্যোগ ভৱন ইউক্ৰেইনৰ খাৰকিভ চহৰৰ স্বাধীনতা চ’কৰ কাষত অৱস্থিত। ১৯২০ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা এই ভৱনটো কনষ্ট্ৰাক্টিভিষ্ট স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মিত বিশ্বৰ বৃহত্তম ভৱন হিচাপে পৰিচিত। ইয়াৰ নক্সা স্থপতি এছ. এছ. চেৰাফিনভ, এম. ডি. ফেল্ডগাৰ আৰু এছ. এম. ক্ৰাভেটছ-এ প্ৰস্তুত কৰিছিল। দেৰ্জপ্ৰমে কেইবাবছৰৰ বাবে ছোভিয়েট সংঘৰ মুখ্য স্থাপত্যশৈলী হিচাপে আধুনিকতাবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|title=Derzhprom (the State Industry Building)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918201330/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6249/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tyras]] - [[Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod]] (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea | [[File:Bilhorod Dnistrovskyi.jpg|150x150px|alt=Fortress at the waterfront]] | [[Odesa Oblast]] | 2019 | ii, iv, vi (cultural) | এই মনোনয়নত বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি দুৰ্গ আৰু টাইৰাছ নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। টাইৰাছৰ গ্ৰীক উপনিৱেশ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাত ডনিষ্টাৰ মোহনাৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শতিকাজুৰি ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ বাণিজ্যিক পথসমূহ ৰেচম পথ, [[বাল্টিক সাগৰ ]]আৰু [[ভূমধ্য সাগৰ]]ৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। নগৰখনৰ দুৰ্গটো [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ দুৰ্গ আৰু ইয়াত জেনোৱিজ, মলদাভিয়ান আৰু অটোমান যুগৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ সংৰক্ষিত হৈ আছে। বৰ্তমান বিলহোৰোদ-ডনিষ্ট্ৰোভস্কি নামেৰে পৰিচিত এই নগৰখন শতিকাজুৰি ইয়াত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছিল। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|title=Tyras - Bilhorod (Akkerman), on the way from the Black Sea to the Baltic Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918202246/http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6426/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF; "| [[Cucuteni–Trypillia culture|Cucuteni-Trypillia Civilization]]{{asterisk}} | [[File:Maidanetske ground plan.jpg|150px|alt=A geomagnetic plan of a settlement overlaid on a sattelite map]] | [[Cherkasy Oblast|Cherkasy]], [[Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi]], [[Kirovohrad Oblast|Kirovohrad]], [[Kyiv Oblast|Kyiv]], [[Ternopil Oblast|Ternopil]], [[Vinnytsia Oblast|Vinnytsia]] oblasts | 2026 | i, ii, iii, iv, v (cultural) | এই মনোনয়নখন মলদোভা আৰু ৰোমানিয়াৰ সৈতে যৌথভাৱে দাখিল কৰা হৈছে আৰু ইয়াত কুকুটেনি–ট্ৰিপিলিয়া সংস্কৃতিৰ বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই তাম্ৰযুগীয় সভ্যতাই পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত, পৰিকল্পিত বসতি নিৰ্মাণ কৰিছিল। এতিয়ালৈকে এনে ৫,০০০ৰো অধিক বসতি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক এলেকা আৱৰি থকা বসতিসমূহক মেগা-বসতি হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয় আৰু এইবোৰ এই সংস্কৃতিৰ এক অনন্য বৈশিষ্ট্য। তেওঁলোকে উন্নত কৃষি, মৃৎশিল্প, ধাতুবিদ্যা আৰু বিভিন্ন কলাৰ চৰ্চা কৰিছিল। [[ইউক্ৰেইন]]ৰপৰা মুঠ এঘাৰটা স্থান এই মনোনয়নৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। ছবিখনত মাইদানেটস্কেৰ বসতিৰ ভূমি-পৰিকল্পনা দেখুওৱা হৈছে। <ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|title=Cucuteni-Trypillia Civilization (Ukraine)|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505135057/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/7016/|archive-date=5 May 2026|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=5 May 2026|url-status=live}}</ref> |} ==তথ্যৰ উৎস== <references /> [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] p8zsrq7xntqc2ibd2t1regl8gcdm1cv 3 139117 629856 2026-08-22T12:32:14Z Jules* 41186 পৃষ্ঠা [[সদস্য বাৰ্তা:Foetus foetus]]ৰ পৰা [[সদস্য বাৰ্তা:Marsupilami321]]লৈ Jules*য়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Foetus foetus|Foetus foetus]]" to "[[Special:CentralAuth/Marsupilami321|Marsupilami321]]" 629856 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[সদস্য বাৰ্তা:Marsupilami321]] q6rd8nl7bl6a2txlhjtrwrrhqcwu053 0 139118 629870 2026-08-22T13:48:51Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629870 wikitext text/x-wiki {{Infobox historic site |name = স্কিথীয় নেপলিছ |native_names = Σκυθική Νεάπολις ([[গ্ৰীক ভাষা]]) |other_name =''কেৰমেনচিক'' |image = Simferopol, Scythian Neapolis, 2016.06.17 (04) (29608182661).jpg |caption = স্কিলুৰাছৰ সম্ভাৱ্য সমাধিৰ ২০১৬ চনৰ আলোকচিত্ৰ |pushpin_map = Crimea#Black Sea#Europe |pushpin_relief = yes |pushpin_alt = |coordinates = {{coord|44|56|34|N|34|07|14|E|display=inline,title}} |location = ছিমফেৰোপল, ক্ৰিমিয়া |region = টাউৰিকা |type = মানৱ বসতি |part_of = |length = |width = |area = |height = |builder = |material = |built = খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকা |abandoned = খ্ৰীষ্টীয় ৩য় শতিকা |epochs = |cultures = স্কিথীয়, গ্ৰীক |dependency_of = |occupants = |events = |excavations = |archaeologists = |condition = |owner = ইউক্ৰেইন (''আইনগতভাৱে''), ৰাছিয়া (''প্ৰকৃততে'') |management = |public_access = |website = [http://neapolis-scythian.crimea.ua/english/ স্কিথীয় নেপলিছৰ ঐতিহাসিক আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংৰক্ষিত অঞ্চল] |pushpin_caption= [[ক্ৰিমিয়া|ক্ৰিমিয়া উপদ্বীপ]]ৰ ভিতৰত অৱস্থান##[[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ আশে-পাশে অৱস্থান##[[ইউৰোপ]]ৰ ভিতৰত অৱস্থান |pushpin_label=স্কিথীয় নেপলিছ |embedded={{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Археологічний комплекс "Неаполь Скіфський": городище і некрополі}} (''স্কিথীয় নেপলিছ প্ৰত্নতাত্ত্বিক ক্ষেত্ৰ: ইয়াৰ বসতিস্থল আৰু সমাধিক্ষেত্ৰ'') |designation1_type = প্ৰত্নতত্ত্ব |designation1_number = 010001-Н }} }} '''স্কিথীয় নেপলিছ''' ({{lang-en| Scythian Neapolis}}), চৰকাৰীভাবে '''কেৰমেনচিক''', খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাৰ শেষৰফালৰপৰা খ্ৰীষ্টীয় ৩য় শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধলৈ ক্ৰিমিয়া উপদ্বীপত অস্তিত্ব থকা এটা ইৰানীয় বসতি আছিল। পূৰ্বতে ইয়াক টাউৰিক খেৰছোনেছছৰ এখন নগৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। ষ্ট্ৰাবোই ইয়াক স্কিথীয় ৰজাসকলৰ বাসস্থান থকা দুৰ্গ আৰু ৰাজপ্ৰাসাদ হিচাপে উল্লেখ কৰিছিল।{{sfn|Bashilov|Davis-Kimball|Yablonsky|1995}} ইয়াক পৰৱৰ্তী স্কিথীয় ৰাজ্য আৰু মহান স্কিথিয়াৰ ৰাজধানী বুলি গণ্য কৰা হয়।{{sfn|Ivantchik|2019}} প্ৰত্নতাত্ত্বিক ধ্বংসাৱশেষসমূহ বৰ্তমানৰ ছিমফেৰোপল চহৰৰ উপকণ্ঠত অৱস্থিত। এই নগৰখন স্কিলুৰাছ আৰু পালাকাছৰ নেতৃত্বত থকা ক্ৰিমিয়াৰ স্কিথীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ কেন্দ্ৰ আছিল। নগৰখনে নিম্ন দ্নিপ্ৰো নদী আৰু ক্ৰিমিয়াৰ মাজৰ অঞ্চল সামৰি থকা এটা সৰু ৰাজ্যৰ ওপৰত শাসন কৰিছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ৰ্থ শতিকাৰ শেষৰফালৰপৰা ৩য় শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইতিহাসবিদসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে স্কিথীয় প্ৰত্নবস্তু পোৱাৰ আগতে কিজিল-কোবা সংস্কৃতিয়ে স্কিথীয় নেপলিছ অঞ্চলটো অধিকাৰ কৰি আছিল। খ্ৰীষ্টীয় ৩য় শতিকাৰ মাজভাগত গথসকলে নেপলিছ ধ্বংস কৰে। ১৯৪৫ চনত শুল্টজ আৰু গোলভকিনাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই স্থানত খননকাৰ্য চলায়।{{sfn|Rice|1957}}{{sfn|Zaytsev|2004}} ==ভূগোল== স্কিথীয় নেপলিছ ছিমফেৰোপলৰ "পেট্ৰভস্কিয়ে শিল" নামৰ মালভূমিত অৱস্থিত।{{sfn|Bashilov|Davis-Kimball|Yablonsky|1995}} ইয়াৰ জলবায়ুত দীঘলীয়া, শুকান আৰু বতাহময় গ্ৰীষ্মকাল আৰু শীতকাল দেখা যায়। বৰষুণৰ পৰিমাণ মধ্যমীয়া। ৰাজধানী অঞ্চলটো বনাঞ্চল আৰু সমৃদ্ধ উদ্ভিদেৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল। দুৰ্গটোৰ চাৰিওফালে ওক, পাইন, পপলাৰ আৰু এল্ডাৰ গছ আছিল।{{sfn|Zaytsev|2004}} ==ইতিহাস== স্কিথীয় নেপলিছৰ সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ আছিল। ইয়াত কেৱল স্কিথীয় সংস্কৃতিয়েই নহয়, "স্থায়ী টাউৰি" আৰু "গ্ৰীক নগৰসমূহৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ গ্ৰীকীকৃত জনসংখ্যা"য়ো আছিল। ইভানচিকৰ মতে, সেই সময়ৰ স্কিথীয়সকল, স্কিথীয় নেপলিছত বাস কৰা লোকসকলকে ধৰি, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ৰ্থ শতিকাৰ যাযাবৰী "স্কিথীয়" ৰাজ্যৰ তুলনাত হেলেনীয় ৰাজ্যসমূহৰ অধিক ওচৰৰ আছিল।{{sfn|Ivantchik|2019}} এই অঞ্চলত কৰা কপালৰ গঠনৰ গৱেষণাৰপৰাও স্কিথীয় নেপলিছত ভিন্ন উৎপত্তিৰ কমেও দুটা জনগোষ্ঠী উপস্থিত আছিল বুলি প্ৰমাণ পোৱা যায়।{{sfn|Makarov|2019}} হেলেনীয় যুগত, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১২৮–১২৪ চনৰ ভিতৰত, কৃষি আৰু পশুপালনৰ মাত্ৰ সামান্য প্ৰমাণ পোৱা যায়। ইয়াৰপৰা সেই সময়ত স্কিথীয় নেপলিছৰ বাসিন্দাসকল সম্পূৰ্ণৰূপে স্থায়ী নাছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। ৰাজপ্ৰাসাদৰ অংশত কোনো নিৰ্মাণৰ প্ৰমাণ নথকা, ঘোঁৰাচালকৰ চিত্ৰ আৰু ৰন্ধনকাৰ্যৰ অৱশিষ্টৰ মাজত পোৱা বিভিন্ন প্ৰাণীৰ হাড়েও এই ধাৰণাক সমৰ্থন কৰে। "টাইল, কলহ, কাপ, চাকু আৰু বেদী, লগতে পোতামাটিৰ মূৰ্তি" আৱিষ্কাৰৰপৰা মৃৎপাত্ৰ নিৰ্মাণৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়। এইবোৰ মূলতঃ স্থানীয়ভাৱে ব্যৱহাৰ আৰু বাণিজ্যৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আন ইতিহাসবিদসকলে এই উৎপাদনক তুলনামূলকভাৱে সীমিত বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।{{sfn|Rice|1957}} সেই সময়ৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক সামগ্ৰীৰ ভিতৰত হাতেৰে নিৰ্মিত ৰন্ধনপাত্ৰ, ব্যক্তিগত ব্যৱহাৰৰ সামগ্ৰী আৰু সঁজুলি আছিল। এই সময়ছোৱাত আমদানি কৰা সামগ্ৰীৰ ভিতৰত এম্ফোৰা আছিল। ইয়াৰে কিছুমান ৰোডছ, চিনোপা, খেৰছোনেছছ আৰু ক্নিডছৰপৰা আহিছিল। খাদ্য পৰিৱেশনৰ সামগ্ৰী, অলংকাৰ আৰু সাঁচত নিৰ্মিত কাপো আমদানি কৰা হৈছিল। দক্ষিণ ৰাজপ্ৰাসাদ এই সামগ্ৰীৰ মুখ্য কেন্দ্ৰ আছিল। স্কিথীয় নেপলিছৰ বাসিন্দাসকলৰ জীৱন সেই সময়ত অতি সৰল আছিল। খাদ্য প্ৰস্তুত আৰু উমৰ বাবে মুকলি জুই ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। দক্ষিণ ৰাজপ্ৰাসাদ ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম আছিল। তাত বিভিন্ন ধৰণৰ গ্ৰীক মৃৎপাত্ৰ, গ্ৰীক শয্যা আৰু আমদানি কৰা ব্ৰঞ্জৰ দাপোণকে ধৰি বিলাসী সামগ্ৰী পোৱা গৈছিল। জাইৎসেভৰ মতে পাশা এটা জনপ্ৰিয় খেল আছিল। ৰাজপ্ৰাসাদৰ এটা মেগাৰনত ৩০টাতকৈ অধিক ভেড়াৰ হাড়ৰ পাশাগুটি পোৱা গৈছিল।{{sfn|Zaytsev|2004}} খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় শতিকাৰ শেষৰফালৰপৰা খ্ৰীষ্টীয় ১ম শতিকাৰ মাজভাগলৈ স্কিথীয় নেপলিছৰ বাসিন্দাসকলৰ মাজত অধিক বৰ্বৰ সাংস্কৃতিক সামগ্ৰীৰ উপস্থিতি দেখা যায়। প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণ অনুসৰি হস্তশিল্পৰ বিশেষ বিকাশ হোৱা নাছিল। মৃৎপাত্ৰ, হাড় আৰু কাঠৰ সঁজুলি, সূতা আৰু কাপোৰ অভ্যন্তৰীণভাৱে ব্যৱহাৰ আৰু সীমিত পৰিমাণত উৎপাদন কৰা হৈছিল। এই সময়ত আমদানিকৃত সামগ্ৰীৰ বৈচিত্ৰ্য বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ ভিতৰত বাদামী আৰু ৰঙা আৱৰণযুক্ত খাদ্য পৰিৱেশনৰ সামগ্ৰী, বিশেষ অলংকাৰ, মণি, ৰোমান সামগ্ৰী আৰু ইজিপ্তীয় ফায়েন্স আছিল। বিশেষকৈ খ্ৰীষ্টীয় ১ম শতিকাত এই বাণিজ্য অধিক বৃদ্ধি পাইছিল। পশুপালনৰ বৃদ্ধি প্ৰাণীৰ হাড় পোৱাৰপৰা জনা যায়। কিন্তু কৃষি ব্যাপক নাছিল। এই সময়ৰ কৃষি সঁজুলি অতি কম পোৱা গৈছে। কেৱল শস্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ বাবে ব্যৱহৃত কিছুমান সাধাৰণ শিলৰ মাৰি পোৱা গৈছে।{{sfn|Zaytsev|2004}} [[File:Scythian Warriors.jpg|left|thumb|স্কিথীয় যোদ্ধা]] ১ম শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধৰপৰা ২য় শতিকাৰ তৃতীয় চতুৰ্থাংশলৈ স্কিথীয় নেপলিছৰ বাসিন্দাসকলৰ জীৱনধাৰা মিশ্ৰ কৃষি আৰু যাযাবৰী জীৱনৰপৰা প্ৰধানকৈ যাযাবৰী জীৱনলৈ সলনি হয়। দুৰ্গৰ বিন্যাস আৰু পৰিকল্পনাৰ পৰিৱৰ্তনে এই কথা প্ৰকাশ কৰে। এই সময়ত আমদানিকৃত সামগ্ৰীসমূহ প্ৰত্নতাত্ত্বিকভাৱে অধিক পোৱা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত ৰঙা আৱৰণযুক্ত মৃৎপাত্ৰ, কাঁচৰ পাত্ৰ আৰু ধাতুৰ সামগ্ৰী আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ৰোমান এনামেলযুক্ত পোছাকৰ বুটামো আছিল। দৈনন্দিন জীৱনত দাপোণ আৰু চুলি সজোৱাৰ বাবে ব্যৱহৃত সৰু সঁজুলিৰ দৰে মহিলাৰ ব্যক্তিগত সামগ্ৰী আছিল। ঘোঁৰাৰ সঁজুলিও পোৱা গৈছিল। ৰন্ধনপাত্ৰসমূহ মূলতঃ স্থানীয়ভাৱে হাতেৰে নিৰ্মাণ কৰা কলহ, পাত্ৰ, মুকলি পাত্ৰ আৰু কাপ আছিল। ইয়াৰ লগতে আমদানিকৃত ৰঙা আৱৰণযুক্ত থাল, কলহ আৰু কাপো পোৱা গৈছিল। যুদ্ধৰ সাজ-পোছাকৰ ভিতৰত দীঘল আৰু চুটি ছাৰ্মাটীয় শৈলীৰ তৰোৱাল আৰু লোহাৰ কাঁড়ৰ আগ আছিল। এই সময়ৰ কিছুমান দেৱালত লিখিত চিহ্ন পোৱা গৈছে। ইয়াৰ অৰ্থক লৈ ইতিহাসবিদসকলৰ মাজত মতভেদ আছে। ও. দে. দাশেভস্কায়াই মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে এইবোৰ অনুষ্ঠানৰ সময়ত বাসিন্দাসকলে কৰা ব্যক্তিগত "স্বাক্ষৰ" আছিল। আন ইতিহাসবিদসকলে এইবোৰৰ ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছে বুলি অথবা ছাৰ্মাটীয়সকলৰ বিজয়ৰ পিছত তেওঁলোকে কৰা চিহ্ন বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। জাইৎসেভৰ মতে এই সময়ছোৱাত স্কিথীয় নেপলিছৰ সংস্কৃতি ছাৰ্মাটীয় সংস্কৃতি আৰু ওচৰৰ বস্ফোৰাছ ৰাজ্য আৰু খেৰছোনেছছৰ বসতিসমূহৰদ্বাৰা যথেষ্ট প্ৰভাবিত হৈছিল।{{sfn|Zaytsev|2004}} ২য় শতিকাৰ শেষৰফালৰপৰা ৩য় শতিকাৰ মাজভাগলৈ স্কিথীয় নেপলিছ ধ্বংস হোৱাৰ আগৰ শেষ সময়ছোৱাত ইয়াৰ কৃষি খণ্ডৰ বিকাশ ঘটিছিল। আৱিষ্কৃত বৃহৎ পৰিমাণৰ শস্য সংৰক্ষণৰ প্ৰমাণৰ বাবে এই বসতিক "কৃষি কেন্দ্ৰ" বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। জাইৎসেভৰ মতে এই সময়ৰ জনসংখ্যায় কৃষ্ণ সাগৰ অঞ্চলৰ বসতিসমূহৰ সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য দেখুৱাইছিল। ইয়াৰ ভিতৰত জীৱনধাৰাৰ অৱনতি, অধিক বৰ্বৰীকৰণ আৰু গভীৰ ধৰ্মীয় সমন্বয়বাদ আছিল। স্থায়ী শস্যভঁৰাল, হাতেৰে চলোৱা যঁত, আদিম শস্য পিহা সঁজুলি আৰু কাৰ্বনযুক্ত আপেল আৰু আঙুৰৰ অৱশিষ্টে আঙুৰ খেতি আৰু উদ্যানশস্যৰ উপস্থিতি দেখুৱায়। খননকাৰীসকলে ঘোঁৰা, গৰু, ছাগলী আৰু ভেড়াৰ হাড় পায়। ইতিহাসবিদসকলৰ মতে ইয়াৰপৰা চিকাৰ আৰু পশুপালনে বসতিটোৰ অৰ্থনীতিত ভূমিকা পালন কৰা বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। এই সময়তো ঘৰুৱাভাৱে মৃৎপাত্ৰ, হাড়, ঊল, সূতা আৰু কাপোৰ নিৰ্মাণৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়। ওচৰৰ বসতিসমূহৰ সৈতে বাণিজ্য অব্যাহত আছিল। বস্ফোৰাছৰপৰা ৰঙা আৱৰণযুক্ত এম্ফোৰা আৰু কলহ, আৰু খেৰছোনেছছৰপৰা ৰঙা আৱৰণযুক্ত মৃৎপাত্ৰ আমদানি কৰা হৈছিল।{{sfn|Zaytsev|2004}} এই এম্ফোৰাসমূহৰ কিছুমানত ৰোডছ, ক্নিডছ, কছ আৰু চিনোপেৰপৰা আমদানি কৰা মদ আছিল।{{sfn|Rice|1957}} ==ধৰ্ম== [[File:IndoScythiansDyonisos.jpg|thumb|ইণ্ডো-স্কিথীয়সকলে আৰিয়াডনেৰ সৈতে ৰথত থকা গ্ৰীক দেৱতা ডায়োনিছাছক ঠেলি লৈ যোৱা দৃশ্য]] স্কিথীয়সকলৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাস ইতিহাসবিদসকলে সম্পূৰ্ণৰূপে বুজি পোৱা নাই। কিন্তু বহু ইতিহাসবিদে তেওঁলোক বহুদেৱবাদী আছিল আৰু পৰলোকত বিশ্বাস কৰিছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Shally-Jensen|2017|p=}} স্কিথীয় নেপলিছৰ পূব সমাধিক্ষেত্ৰৰ কেটাকোম্বত পোৱা সমাধি সামগ্ৰীয়ে ইয়াৰ প্ৰমাণ দিয়ে। এই কেটাকোম্বসমূহত সম্পদ অনুসৰি বিভিন্ন ধৰণৰ সমাধি আছিল। গভীৰ আৰু অধিক সমৃদ্ধ সমাধিৰপৰা তুলনামূলকভাৱে অগভীৰ আৰু কম সামগ্ৰী থকা সমাধিলৈকে বিভিন্ন ৰূপ দেখা যায়। এই সমাধিসমূহত হাতেৰে নিৰ্মিত মৃৎপাত্ৰ, কটাৰী, সৰু আঙঠি আৰু মণি, কাণফুলি, সৰু ঘণ্টা আৰু লকেট আদি পোৱা গৈছে।{{sfn|Kazarnitsky|2017}} ==স্থাপত্য== [[File:Neapolis Crimea.jpg|left|thumb|স্কিথীয় নেপলিছ, ২০০৮]] স্কিথীয় যুগত ছাৰ্মাটীয়সকলৰ আক্ৰমণৰপৰা ৰক্ষা পাবলৈ এটা বৃহৎ শিলৰ দেৱালে বসতিটোক আগুৰি আছিল। দেৱালখনত এটা ডাঙৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল আৰু দুয়োকাষে দুটা প্ৰতিৰক্ষা স্তম্ভ আছিল।{{sfn|Rice|1957}} দেৱালৰ ভিতৰত স্কিথীয় নেপলিছত ৰাজহুৱা ভৱন আছিল। এইবোৰ বিভিন্ন মাত্ৰাত গ্ৰীক স্থাপত্যৰ লগতে গ্ৰীক নিৰ্মাণ পদ্ধতিৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। স্তম্ভৰ শীৰ্ষভাগ, ৰং কৰা প্লাষ্টাৰ, মূৰ্তি আৰু টাইলৰ ছাদ থকা ভৱনসমূহত ইয়াৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়। নগৰখনৰ উত্তৰ অংশত আৱাসিক অঞ্চল আছিল। মধ্যম আয়ৰ পৰিয়ালৰ সৰু ঘৰসমূহ অধিক সাধাৰণ আছিল আৰু ধনী পৰিয়ালৰ ঘৰ তুলনামূলকভাৱে কম আছিল।{{sfn|Bashilov|Davis-Kimball|Yablonsky|1995}} স্কিথীয়সকলে এই বসতিত থকা বিভিন্ন সময়ছোৱাত নগৰখন কেইবাবাৰো ধ্বংস হৈছিল। ইয়াৰে কিছুমান অগ্নিকাণ্ডৰ ফলত আৰু কিছুমান মিথ্ৰিডেটিছৰ সেনাপতি ডায়োফাণ্টাছৰ আক্ৰমণত ধ্বংস হৈছিল।{{sfn|Ivantchik|2019}} জাইৎসেভে ক্ৰিঝিট্স্কিৰ উদ্ধৃতি দি উল্লেখ কৰিছে যে হেলেনীয় যুগত স্কিথীয় নেপলিছৰ স্থাপত্যত "গ্ৰীক আৰু বৰ্বৰ নিৰ্মাণ পৰম্পৰাৰ মিশ্ৰণ" দেখা গৈছিল। এই সময়ৰ নিৰ্মাণ পদ্ধতি তুলনামূলকভাৱে সৰল আছিল। কেঁচা ইটা, কাঠ, চূণশিল আৰু মাটি মুখ্য নিৰ্মাণ সামগ্ৰী আছিল। এই সময়ত ঘৰ আৰু প্ৰতিৰক্ষা দেৱাল নিৰ্মাণৰ পদ্ধতিৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য নাছিল। দক্ষ ৰাজমিস্ত্ৰী আৰু কাঠমিস্ত্ৰীৰ অভাৱৰ বাবে পৃষ্ঠ আৰু সমতলত বিভিন্নতা দেখা গৈছিল। ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম আছিল দক্ষিণ ৰাজপ্ৰাসাদ। ইয়াৰ মেগাৰনৰ পৰিকল্পনাই দুমহলীয়া নিৰ্মাণৰ সম্ভাৱনা দেখুৱায় আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণে টাইলৰ ছাদ আৰু ডাঠ দেৱালৰ কথা প্ৰকাশ কৰে। পিছৰ নিৰ্মাণ পৰ্যায়ত ভালদৰে প্ৰস্তুত কৰা চূণশিলৰ পাত আৰু খণ্ড ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। দক্ষিণ ৰাজপ্ৰাসাদৰ উল্লেখযোগ্য নিৰ্মাণসমূহ, যেনে আৰ্গোটাছৰ হেৰুন, স্কিলুৰাছৰ সমাধি আৰু স্মাৰকীয় দক্ষিণ সন্মুখভাগ, গ্ৰীক স্থাপত্যৰ মানদণ্ড অনুসৰি দক্ষতাৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Zaytsev|2004}} সময়ৰ লগে লগে স্কিথীয় নেপলিছৰ স্থাপত্য পদ্ধতিত বিশেষ পৰিৱৰ্তন হোৱা নাছিল। ৰাজপ্ৰাসাদসমূহত ব্ৰঞ্জ আৰু মাৰ্বলৰ দৰে উন্নত সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।{{sfn|Rice|1957}} ইয়াৰ বিপৰীতে ঘৰ আৰু শস্যভঁৰালত স্থাপত্য আৰু নিৰ্মাণ দক্ষতাৰ যথেষ্ট অৱনতি দেখা গৈছিল। বসতিটোৰ বাসিন্দাসকলৰ পৰিৱৰ্তিত পৰিস্থিতি ইয়াৰ এটা কাৰণ হ'ব পাৰে। বসতিটো ধ্বংস হোৱাৰ আগতে বৰ্বৰ জনসংখ্যাৰ মাজত যথেষ্ট পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল।{{sfn|Zaytsev|2004}} ==প্ৰধান স্থানসমূহ== ===ৰজা স্কিলুৰাছৰ সমাধি=== [[File:Skiluros.jpg|left|thumb|স্কিথীয় ৰজা স্কিলুৰাছ, ক্ৰিমিয়াৰ স্কিথীয় নেপলিছৰপৰা পোৱা ভাস্কৰ্য, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় শতিকা]] ৰজা স্কিলুৰাছৰ সমাধি প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৪৬ চনত পি. এন. শুল্টজ, এন. এন. পোগ্ৰেবোভা, অ. আই. ডোমব্ৰোভস্কি, ই. এ. ব'লটনিকোভা, এ. এন. কাৰাছেভ, খ. আই. ক্ৰিছ, টি. য়া. কোবেটছ, ভি. এ. গোলভকিনা আৰু টি. এ. গ্লোবেংকোৱে খনন কৰে। প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১১৫ চনত কেন্দ্ৰীয় প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওচৰত এই সমাধি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ই স্কিথীয় নেপলিছত নিৰ্মাণ কৰা দ্বিতীয়টো সমাধি আছিল আৰু ইয়াৰ অৱস্থান নগৰখনৰ দেৱালৰ বাহিৰত আছিল।{{sfn|Ivantchik|2018}} স্কিলুৰাছৰ মৃতদেহ ভূ-গৰ্ভস্থ কক্ষৰ মজিয়াত ৰখা হৈছিল। তেওঁৰ মূৰত সোণৰ ফলকেৰে সজ্জিত অৰ্ধগোলাকাৰ টুপী আছিল। বুকুৰ ওপৰত কেইবাটাও ৰূপ আৰু ব্ৰঞ্জৰ ব্ৰোচ পোৱা গৈছিল। তললৈ পেলভিছৰ ওচৰলৈও কিছুমান সামগ্ৰী আছিল। এটা লোহাৰ হেলমেটো উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল যদিও ইয়াৰ মূল অৱস্থান জনা নাযায়।{{sfn|Zaytsev|2004}} সমাধিৰ ভিতৰত পোৱা এটা শিলালিপিৰ ৪–৮ নম্বৰ শাৰীৰ অৰ্থক লৈ গৱেষকসকলৰ মাজত মতভেদ আছে। কিছুমান ইতিহাসবিদে এই শাৰীসমূহত ৰজা স্কিলুৰাছৰ সলনি আৰ্গোটাছৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে বুলি বিশ্বাস কৰে।{{sfn|Makarov|2019}} ===আৰ্গোটাছৰ সমাধি=== [[File:Skilur&Palak - Scythian Neapolis.jpg|thumb|স্কিলুৰাছ আৰু পালাকাছৰ ভাস্কৰ্য]] এই সমাধিটো স্কিলুৰাছৰ সমাধিৰ আগতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ১৯৯৯ চনত ইয়াত খননকাৰ্য চলোৱা হয়। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১২৮ চনৰ নগৰ ধ্বংস কৰা অগ্নিকাণ্ডৰ পিছত ৰাজপ্ৰাসাদৰ সৈতে এই সমাধি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই ভৱনটো স্থাপত্যত গ্ৰীক প্ৰভাৱৰ এটা উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন। ইয়াত ডৰিক স্তম্ভশীৰ্ষ আৰু বহুতো গ্ৰীক ভাস্কৰ্য, ভাস্কৰ্যৰ অলংকাৰ, শিলালিপি আৰু স্থাপত্যৰ অংশ পোৱা গৈছে। এই গাঁথনিয়ে স্কিথীয় অভিজাত আৰ্গোটাছ আৰু পৰৱৰ্তী স্কিথীয় ইতিহাসৰ বিষয়ে নতুন তথ্য প্ৰদান কৰে। সমাধিটো বৰ্গাকাৰ আছিল আৰু ৰাজপ্ৰাসাদৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰপৰা অধিকাংশ ভাস্কৰ্য আৰু অলংকাৰ পোৱা গৈছে। ইভানচিককে ধৰি ইতিহাসবিদসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে এই গাঁথনি নিৰ্মাণৰপৰা সেই সময়ৰ স্কিথীয় অভিজাত সমাজ আৰু বসতিটোত আৰ্গোটাছৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। সমাধিৰ ভিতৰত পোৱা ৪–৮ নম্বৰ শাৰীৰ শিলালিপিয়ে ইতিহাসবিদসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছে। কিছুমানে ইয়াক ৰজা স্কিলুৰাছৰ সৈতে জড়িত বুলি বিশ্বাস কৰে, আনসকলে এই লিখনি আৰ্গোটাছ নামৰ স্কিথীয় অভিজাত ব্যক্তিজনৰ সমাধিলিপি বুলি মত প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Makarov|2019}} মাকাৰোভৰ মতে আৰ্গোটাছ স্কিথীয় শাসকশ্ৰেণীৰপৰা আহিছিল। তেওঁৰ বিষয়ে পোৱা তথ্যই খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত বস্ফোৰাছ আৰু স্কিথিয়াৰ ৰাজপৰিয়ালৰ মাজৰ ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক প্ৰতিফলিত কৰে। এই শিলালিপিয়ে প্ৰমাণ কৰে যে নেপলিছৰ স্কিথীয় ৰজাসকলে নিজকে স্কিথিয়াৰ শাসক হিচাপে গণ্য কৰিছিল। ইয়াৰ লগতে স্কিথিয়াৰ বৈদেশিক নীতিত "বন্ধুত্বপূৰ্ণ সম্পৰ্ক" বজাই ৰখাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল বুলি ইয়াৰপৰা বুজা যায়।{{sfn|Ivantchik|2019}} ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{reflist|20em}} ===গ্ৰন্থপঞ্জী=== {{refbegin}} * {{cite book |last1=Bashilov |first1=V. A. |last2=Davis-Kimball |first2=Jeannine |author-link2=Jeannine Davis-Kimball |last3=Yablonsky |first3=Leonid T. |date=1995 |title=Nomads of the Eurasian Steppes in the Early Iron Age |url= |location=বাৰ্কলি]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] |publisher=Zinat Press |page= |isbn=978-1-885-97900-1 }}{{sfn|Bashilov|Davis-Kimball|Yablonsky|1995}} * {{cite web |url=http://www.iranicaonline.org/articles/scythians |title=Scythians |last=Ivantchik |first=Askold |author-link=Askold Ivantchik |date=April 25, 2018 |website=এনচাইক্ল'পিডিয়া ইৰানিকা }} * {{cite journal |last=Ivantchik |first=Askold I. |author-link=Askold Ivantchik |date=2019 |title=The Scythian Kingdom in the Crimea in the 2nd Century BC and Its Relations with the Greek States in the North Pontic Region |url=https://brill.com/view/journals/acss/25/2/article-p220_2.xml |journal=স্কিথিয়া পৰা ছাইবেৰিয়াৰ প্ৰাচীন সভ্যতা |volume=25 |issue=2 |pages=220–254 |doi=10.1163/15700577-12341351 |s2cid=213768209 |url-access=subscription }} * {{cite journal |last=Kazarnitsky |first=Alexey A. |date=2017 |title=Craniology and the Funerary Rite of the Population of Scythian Neapolis |url=https://brill.com/view/journals/acss/23/2/article-p210_210.xml |journal=স্কিথিয়া পৰা ছাইবেৰিয়াৰ প্ৰাচীন সভ্যতা]] |volume=23 |issue=2 |pages=210–224 |doi=10.1163/15700577-12341317 |url-access=subscription }} * {{cite journal |last=Makarov |first=Igor A. |date=2019 |title=On the Epitaph for Argotas from Neapolis Scythica |url=https://brill.com/view/journals/acss/25/2/article-p205_1.xml |journal=স্কিথিয়া পৰা ছাইবেৰিয়াৰ প্ৰাচীন সভ্যতা |volume=25 |issue=3 |pages=205–219 |doi=10.1163/15700577-12341350 |s2cid=226788077 |url-access=subscription }} *{{cite book |last=Shally-Jensen |first=Michael |author-link= |date=2017 |title=The Ancient World: Extraordinary People in Extraordinary Societies |url= |location=ইপছউইচ, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]; আমেনিয়া, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] |publisher=Salem Press |page= |isbn=978-1-682-17189-9 }} * {{cite book |last=Rice |first=T. T. |author-link=Tamara Talbot Rice |date=1957 |title=The Scythians |url= |location=[[নিউয়ৰ্ক]] |publisher=প্ৰেগাৰ পাব্লিশ্বাৰ্ছ |page= |isbn=}} * {{cite book |last=Zaytsev |first=Yury P. |author-link= |date=2004 |title=The Scythian Neapolis (2nd Century BC to 3rd century AD) : Investigations into the Graeco-Barbarian City on the Northern Black Sea Coast |url= |location=অক্সফৰ্ড, [[যুক্তৰাজ্য]] |publisher=ব্ৰিটিছ প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰতিৱেদন |page= |isbn=978-1-841-71579-7 }} {{refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Scythian Neapolis|স্কিথীয় নেপলিছ}} *[http://neapolis-scythian.ru/english/index.html চৰকাৰী ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170703144957/http://neapolis-scythian.ru/english/index.html |date=2017-07-03 }} 08laxxv9miqp2aj4adzi9t3yldcc2qr 629872 629870 2026-08-22T14:06:55Z AjayDas 12623 added [[Category:ইউক্ৰেইন]] using [[WP:HC|HotCat]] 629872 wikitext text/x-wiki {{Infobox historic site |name = স্কিথীয় নেপলিছ |native_names = Σκυθική Νεάπολις ([[গ্ৰীক ভাষা]]) |other_name =''কেৰমেনচিক'' |image = Simferopol, Scythian Neapolis, 2016.06.17 (04) (29608182661).jpg |caption = স্কিলুৰাছৰ সম্ভাৱ্য সমাধিৰ ২০১৬ চনৰ আলোকচিত্ৰ |pushpin_map = Crimea#Black Sea#Europe |pushpin_relief = yes |pushpin_alt = |coordinates = {{coord|44|56|34|N|34|07|14|E|display=inline,title}} |location = ছিমফেৰোপল, ক্ৰিমিয়া |region = টাউৰিকা |type = মানৱ বসতি |part_of = |length = |width = |area = |height = |builder = |material = |built = খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকা |abandoned = খ্ৰীষ্টীয় ৩য় শতিকা |epochs = |cultures = স্কিথীয়, গ্ৰীক |dependency_of = |occupants = |events = |excavations = |archaeologists = |condition = |owner = ইউক্ৰেইন (''আইনগতভাৱে''), ৰাছিয়া (''প্ৰকৃততে'') |management = |public_access = |website = [http://neapolis-scythian.crimea.ua/english/ স্কিথীয় নেপলিছৰ ঐতিহাসিক আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংৰক্ষিত অঞ্চল] |pushpin_caption= [[ক্ৰিমিয়া|ক্ৰিমিয়া উপদ্বীপ]]ৰ ভিতৰত অৱস্থান##[[কৃষ্ণ সাগৰ]]ৰ আশে-পাশে অৱস্থান##[[ইউৰোপ]]ৰ ভিতৰত অৱস্থান |pushpin_label=স্কিথীয় নেপলিছ |embedded={{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Археологічний комплекс "Неаполь Скіфський": городище і некрополі}} (''স্কিথীয় নেপলিছ প্ৰত্নতাত্ত্বিক ক্ষেত্ৰ: ইয়াৰ বসতিস্থল আৰু সমাধিক্ষেত্ৰ'') |designation1_type = প্ৰত্নতত্ত্ব |designation1_number = 010001-Н }} }} '''স্কিথীয় নেপলিছ''' ({{lang-en| Scythian Neapolis}}), চৰকাৰীভাবে '''কেৰমেনচিক''', খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাৰ শেষৰফালৰপৰা খ্ৰীষ্টীয় ৩য় শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধলৈ ক্ৰিমিয়া উপদ্বীপত অস্তিত্ব থকা এটা ইৰানীয় বসতি আছিল। পূৰ্বতে ইয়াক টাউৰিক খেৰছোনেছছৰ এখন নগৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। ষ্ট্ৰাবোই ইয়াক স্কিথীয় ৰজাসকলৰ বাসস্থান থকা দুৰ্গ আৰু ৰাজপ্ৰাসাদ হিচাপে উল্লেখ কৰিছিল।{{sfn|Bashilov|Davis-Kimball|Yablonsky|1995}} ইয়াক পৰৱৰ্তী স্কিথীয় ৰাজ্য আৰু মহান স্কিথিয়াৰ ৰাজধানী বুলি গণ্য কৰা হয়।{{sfn|Ivantchik|2019}} প্ৰত্নতাত্ত্বিক ধ্বংসাৱশেষসমূহ বৰ্তমানৰ ছিমফেৰোপল চহৰৰ উপকণ্ঠত অৱস্থিত। এই নগৰখন স্কিলুৰাছ আৰু পালাকাছৰ নেতৃত্বত থকা ক্ৰিমিয়াৰ স্কিথীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ কেন্দ্ৰ আছিল। নগৰখনে নিম্ন দ্নিপ্ৰো নদী আৰু ক্ৰিমিয়াৰ মাজৰ অঞ্চল সামৰি থকা এটা সৰু ৰাজ্যৰ ওপৰত শাসন কৰিছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ৰ্থ শতিকাৰ শেষৰফালৰপৰা ৩য় শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইতিহাসবিদসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে স্কিথীয় প্ৰত্নবস্তু পোৱাৰ আগতে কিজিল-কোবা সংস্কৃতিয়ে স্কিথীয় নেপলিছ অঞ্চলটো অধিকাৰ কৰি আছিল। খ্ৰীষ্টীয় ৩য় শতিকাৰ মাজভাগত গথসকলে নেপলিছ ধ্বংস কৰে। ১৯৪৫ চনত শুল্টজ আৰু গোলভকিনাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই স্থানত খননকাৰ্য চলায়।{{sfn|Rice|1957}}{{sfn|Zaytsev|2004}} ==ভূগোল== স্কিথীয় নেপলিছ ছিমফেৰোপলৰ "পেট্ৰভস্কিয়ে শিল" নামৰ মালভূমিত অৱস্থিত।{{sfn|Bashilov|Davis-Kimball|Yablonsky|1995}} ইয়াৰ জলবায়ুত দীঘলীয়া, শুকান আৰু বতাহময় গ্ৰীষ্মকাল আৰু শীতকাল দেখা যায়। বৰষুণৰ পৰিমাণ মধ্যমীয়া। ৰাজধানী অঞ্চলটো বনাঞ্চল আৰু সমৃদ্ধ উদ্ভিদেৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল। দুৰ্গটোৰ চাৰিওফালে ওক, পাইন, পপলাৰ আৰু এল্ডাৰ গছ আছিল।{{sfn|Zaytsev|2004}} ==ইতিহাস== স্কিথীয় নেপলিছৰ সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ আছিল। ইয়াত কেৱল স্কিথীয় সংস্কৃতিয়েই নহয়, "স্থায়ী টাউৰি" আৰু "গ্ৰীক নগৰসমূহৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ গ্ৰীকীকৃত জনসংখ্যা"য়ো আছিল। ইভানচিকৰ মতে, সেই সময়ৰ স্কিথীয়সকল, স্কিথীয় নেপলিছত বাস কৰা লোকসকলকে ধৰি, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ৰ্থ শতিকাৰ যাযাবৰী "স্কিথীয়" ৰাজ্যৰ তুলনাত হেলেনীয় ৰাজ্যসমূহৰ অধিক ওচৰৰ আছিল।{{sfn|Ivantchik|2019}} এই অঞ্চলত কৰা কপালৰ গঠনৰ গৱেষণাৰপৰাও স্কিথীয় নেপলিছত ভিন্ন উৎপত্তিৰ কমেও দুটা জনগোষ্ঠী উপস্থিত আছিল বুলি প্ৰমাণ পোৱা যায়।{{sfn|Makarov|2019}} হেলেনীয় যুগত, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১২৮–১২৪ চনৰ ভিতৰত, কৃষি আৰু পশুপালনৰ মাত্ৰ সামান্য প্ৰমাণ পোৱা যায়। ইয়াৰপৰা সেই সময়ত স্কিথীয় নেপলিছৰ বাসিন্দাসকল সম্পূৰ্ণৰূপে স্থায়ী নাছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। ৰাজপ্ৰাসাদৰ অংশত কোনো নিৰ্মাণৰ প্ৰমাণ নথকা, ঘোঁৰাচালকৰ চিত্ৰ আৰু ৰন্ধনকাৰ্যৰ অৱশিষ্টৰ মাজত পোৱা বিভিন্ন প্ৰাণীৰ হাড়েও এই ধাৰণাক সমৰ্থন কৰে। "টাইল, কলহ, কাপ, চাকু আৰু বেদী, লগতে পোতামাটিৰ মূৰ্তি" আৱিষ্কাৰৰপৰা মৃৎপাত্ৰ নিৰ্মাণৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়। এইবোৰ মূলতঃ স্থানীয়ভাৱে ব্যৱহাৰ আৰু বাণিজ্যৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আন ইতিহাসবিদসকলে এই উৎপাদনক তুলনামূলকভাৱে সীমিত বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।{{sfn|Rice|1957}} সেই সময়ৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক সামগ্ৰীৰ ভিতৰত হাতেৰে নিৰ্মিত ৰন্ধনপাত্ৰ, ব্যক্তিগত ব্যৱহাৰৰ সামগ্ৰী আৰু সঁজুলি আছিল। এই সময়ছোৱাত আমদানি কৰা সামগ্ৰীৰ ভিতৰত এম্ফোৰা আছিল। ইয়াৰে কিছুমান ৰোডছ, চিনোপা, খেৰছোনেছছ আৰু ক্নিডছৰপৰা আহিছিল। খাদ্য পৰিৱেশনৰ সামগ্ৰী, অলংকাৰ আৰু সাঁচত নিৰ্মিত কাপো আমদানি কৰা হৈছিল। দক্ষিণ ৰাজপ্ৰাসাদ এই সামগ্ৰীৰ মুখ্য কেন্দ্ৰ আছিল। স্কিথীয় নেপলিছৰ বাসিন্দাসকলৰ জীৱন সেই সময়ত অতি সৰল আছিল। খাদ্য প্ৰস্তুত আৰু উমৰ বাবে মুকলি জুই ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। দক্ষিণ ৰাজপ্ৰাসাদ ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম আছিল। তাত বিভিন্ন ধৰণৰ গ্ৰীক মৃৎপাত্ৰ, গ্ৰীক শয্যা আৰু আমদানি কৰা ব্ৰঞ্জৰ দাপোণকে ধৰি বিলাসী সামগ্ৰী পোৱা গৈছিল। জাইৎসেভৰ মতে পাশা এটা জনপ্ৰিয় খেল আছিল। ৰাজপ্ৰাসাদৰ এটা মেগাৰনত ৩০টাতকৈ অধিক ভেড়াৰ হাড়ৰ পাশাগুটি পোৱা গৈছিল।{{sfn|Zaytsev|2004}} খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় শতিকাৰ শেষৰফালৰপৰা খ্ৰীষ্টীয় ১ম শতিকাৰ মাজভাগলৈ স্কিথীয় নেপলিছৰ বাসিন্দাসকলৰ মাজত অধিক বৰ্বৰ সাংস্কৃতিক সামগ্ৰীৰ উপস্থিতি দেখা যায়। প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণ অনুসৰি হস্তশিল্পৰ বিশেষ বিকাশ হোৱা নাছিল। মৃৎপাত্ৰ, হাড় আৰু কাঠৰ সঁজুলি, সূতা আৰু কাপোৰ অভ্যন্তৰীণভাৱে ব্যৱহাৰ আৰু সীমিত পৰিমাণত উৎপাদন কৰা হৈছিল। এই সময়ত আমদানিকৃত সামগ্ৰীৰ বৈচিত্ৰ্য বৃদ্ধি পাইছিল। ইয়াৰ ভিতৰত বাদামী আৰু ৰঙা আৱৰণযুক্ত খাদ্য পৰিৱেশনৰ সামগ্ৰী, বিশেষ অলংকাৰ, মণি, ৰোমান সামগ্ৰী আৰু ইজিপ্তীয় ফায়েন্স আছিল। বিশেষকৈ খ্ৰীষ্টীয় ১ম শতিকাত এই বাণিজ্য অধিক বৃদ্ধি পাইছিল। পশুপালনৰ বৃদ্ধি প্ৰাণীৰ হাড় পোৱাৰপৰা জনা যায়। কিন্তু কৃষি ব্যাপক নাছিল। এই সময়ৰ কৃষি সঁজুলি অতি কম পোৱা গৈছে। কেৱল শস্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ বাবে ব্যৱহৃত কিছুমান সাধাৰণ শিলৰ মাৰি পোৱা গৈছে।{{sfn|Zaytsev|2004}} [[File:Scythian Warriors.jpg|left|thumb|স্কিথীয় যোদ্ধা]] ১ম শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধৰপৰা ২য় শতিকাৰ তৃতীয় চতুৰ্থাংশলৈ স্কিথীয় নেপলিছৰ বাসিন্দাসকলৰ জীৱনধাৰা মিশ্ৰ কৃষি আৰু যাযাবৰী জীৱনৰপৰা প্ৰধানকৈ যাযাবৰী জীৱনলৈ সলনি হয়। দুৰ্গৰ বিন্যাস আৰু পৰিকল্পনাৰ পৰিৱৰ্তনে এই কথা প্ৰকাশ কৰে। এই সময়ত আমদানিকৃত সামগ্ৰীসমূহ প্ৰত্নতাত্ত্বিকভাৱে অধিক পোৱা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত ৰঙা আৱৰণযুক্ত মৃৎপাত্ৰ, কাঁচৰ পাত্ৰ আৰু ধাতুৰ সামগ্ৰী আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ৰোমান এনামেলযুক্ত পোছাকৰ বুটামো আছিল। দৈনন্দিন জীৱনত দাপোণ আৰু চুলি সজোৱাৰ বাবে ব্যৱহৃত সৰু সঁজুলিৰ দৰে মহিলাৰ ব্যক্তিগত সামগ্ৰী আছিল। ঘোঁৰাৰ সঁজুলিও পোৱা গৈছিল। ৰন্ধনপাত্ৰসমূহ মূলতঃ স্থানীয়ভাৱে হাতেৰে নিৰ্মাণ কৰা কলহ, পাত্ৰ, মুকলি পাত্ৰ আৰু কাপ আছিল। ইয়াৰ লগতে আমদানিকৃত ৰঙা আৱৰণযুক্ত থাল, কলহ আৰু কাপো পোৱা গৈছিল। যুদ্ধৰ সাজ-পোছাকৰ ভিতৰত দীঘল আৰু চুটি ছাৰ্মাটীয় শৈলীৰ তৰোৱাল আৰু লোহাৰ কাঁড়ৰ আগ আছিল। এই সময়ৰ কিছুমান দেৱালত লিখিত চিহ্ন পোৱা গৈছে। ইয়াৰ অৰ্থক লৈ ইতিহাসবিদসকলৰ মাজত মতভেদ আছে। ও. দে. দাশেভস্কায়াই মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে এইবোৰ অনুষ্ঠানৰ সময়ত বাসিন্দাসকলে কৰা ব্যক্তিগত "স্বাক্ষৰ" আছিল। আন ইতিহাসবিদসকলে এইবোৰৰ ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছে বুলি অথবা ছাৰ্মাটীয়সকলৰ বিজয়ৰ পিছত তেওঁলোকে কৰা চিহ্ন বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। জাইৎসেভৰ মতে এই সময়ছোৱাত স্কিথীয় নেপলিছৰ সংস্কৃতি ছাৰ্মাটীয় সংস্কৃতি আৰু ওচৰৰ বস্ফোৰাছ ৰাজ্য আৰু খেৰছোনেছছৰ বসতিসমূহৰদ্বাৰা যথেষ্ট প্ৰভাবিত হৈছিল।{{sfn|Zaytsev|2004}} ২য় শতিকাৰ শেষৰফালৰপৰা ৩য় শতিকাৰ মাজভাগলৈ স্কিথীয় নেপলিছ ধ্বংস হোৱাৰ আগৰ শেষ সময়ছোৱাত ইয়াৰ কৃষি খণ্ডৰ বিকাশ ঘটিছিল। আৱিষ্কৃত বৃহৎ পৰিমাণৰ শস্য সংৰক্ষণৰ প্ৰমাণৰ বাবে এই বসতিক "কৃষি কেন্দ্ৰ" বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। জাইৎসেভৰ মতে এই সময়ৰ জনসংখ্যায় কৃষ্ণ সাগৰ অঞ্চলৰ বসতিসমূহৰ সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য দেখুৱাইছিল। ইয়াৰ ভিতৰত জীৱনধাৰাৰ অৱনতি, অধিক বৰ্বৰীকৰণ আৰু গভীৰ ধৰ্মীয় সমন্বয়বাদ আছিল। স্থায়ী শস্যভঁৰাল, হাতেৰে চলোৱা যঁত, আদিম শস্য পিহা সঁজুলি আৰু কাৰ্বনযুক্ত আপেল আৰু আঙুৰৰ অৱশিষ্টে আঙুৰ খেতি আৰু উদ্যানশস্যৰ উপস্থিতি দেখুৱায়। খননকাৰীসকলে ঘোঁৰা, গৰু, ছাগলী আৰু ভেড়াৰ হাড় পায়। ইতিহাসবিদসকলৰ মতে ইয়াৰপৰা চিকাৰ আৰু পশুপালনে বসতিটোৰ অৰ্থনীতিত ভূমিকা পালন কৰা বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। এই সময়তো ঘৰুৱাভাৱে মৃৎপাত্ৰ, হাড়, ঊল, সূতা আৰু কাপোৰ নিৰ্মাণৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়। ওচৰৰ বসতিসমূহৰ সৈতে বাণিজ্য অব্যাহত আছিল। বস্ফোৰাছৰপৰা ৰঙা আৱৰণযুক্ত এম্ফোৰা আৰু কলহ, আৰু খেৰছোনেছছৰপৰা ৰঙা আৱৰণযুক্ত মৃৎপাত্ৰ আমদানি কৰা হৈছিল।{{sfn|Zaytsev|2004}} এই এম্ফোৰাসমূহৰ কিছুমানত ৰোডছ, ক্নিডছ, কছ আৰু চিনোপেৰপৰা আমদানি কৰা মদ আছিল।{{sfn|Rice|1957}} ==ধৰ্ম== [[File:IndoScythiansDyonisos.jpg|thumb|ইণ্ডো-স্কিথীয়সকলে আৰিয়াডনেৰ সৈতে ৰথত থকা গ্ৰীক দেৱতা ডায়োনিছাছক ঠেলি লৈ যোৱা দৃশ্য]] স্কিথীয়সকলৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাস ইতিহাসবিদসকলে সম্পূৰ্ণৰূপে বুজি পোৱা নাই। কিন্তু বহু ইতিহাসবিদে তেওঁলোক বহুদেৱবাদী আছিল আৰু পৰলোকত বিশ্বাস কৰিছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Shally-Jensen|2017|p=}} স্কিথীয় নেপলিছৰ পূব সমাধিক্ষেত্ৰৰ কেটাকোম্বত পোৱা সমাধি সামগ্ৰীয়ে ইয়াৰ প্ৰমাণ দিয়ে। এই কেটাকোম্বসমূহত সম্পদ অনুসৰি বিভিন্ন ধৰণৰ সমাধি আছিল। গভীৰ আৰু অধিক সমৃদ্ধ সমাধিৰপৰা তুলনামূলকভাৱে অগভীৰ আৰু কম সামগ্ৰী থকা সমাধিলৈকে বিভিন্ন ৰূপ দেখা যায়। এই সমাধিসমূহত হাতেৰে নিৰ্মিত মৃৎপাত্ৰ, কটাৰী, সৰু আঙঠি আৰু মণি, কাণফুলি, সৰু ঘণ্টা আৰু লকেট আদি পোৱা গৈছে।{{sfn|Kazarnitsky|2017}} ==স্থাপত্য== [[File:Neapolis Crimea.jpg|left|thumb|স্কিথীয় নেপলিছ, ২০০৮]] স্কিথীয় যুগত ছাৰ্মাটীয়সকলৰ আক্ৰমণৰপৰা ৰক্ষা পাবলৈ এটা বৃহৎ শিলৰ দেৱালে বসতিটোক আগুৰি আছিল। দেৱালখনত এটা ডাঙৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল আৰু দুয়োকাষে দুটা প্ৰতিৰক্ষা স্তম্ভ আছিল।{{sfn|Rice|1957}} দেৱালৰ ভিতৰত স্কিথীয় নেপলিছত ৰাজহুৱা ভৱন আছিল। এইবোৰ বিভিন্ন মাত্ৰাত গ্ৰীক স্থাপত্যৰ লগতে গ্ৰীক নিৰ্মাণ পদ্ধতিৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। স্তম্ভৰ শীৰ্ষভাগ, ৰং কৰা প্লাষ্টাৰ, মূৰ্তি আৰু টাইলৰ ছাদ থকা ভৱনসমূহত ইয়াৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়। নগৰখনৰ উত্তৰ অংশত আৱাসিক অঞ্চল আছিল। মধ্যম আয়ৰ পৰিয়ালৰ সৰু ঘৰসমূহ অধিক সাধাৰণ আছিল আৰু ধনী পৰিয়ালৰ ঘৰ তুলনামূলকভাৱে কম আছিল।{{sfn|Bashilov|Davis-Kimball|Yablonsky|1995}} স্কিথীয়সকলে এই বসতিত থকা বিভিন্ন সময়ছোৱাত নগৰখন কেইবাবাৰো ধ্বংস হৈছিল। ইয়াৰে কিছুমান অগ্নিকাণ্ডৰ ফলত আৰু কিছুমান মিথ্ৰিডেটিছৰ সেনাপতি ডায়োফাণ্টাছৰ আক্ৰমণত ধ্বংস হৈছিল।{{sfn|Ivantchik|2019}} জাইৎসেভে ক্ৰিঝিট্স্কিৰ উদ্ধৃতি দি উল্লেখ কৰিছে যে হেলেনীয় যুগত স্কিথীয় নেপলিছৰ স্থাপত্যত "গ্ৰীক আৰু বৰ্বৰ নিৰ্মাণ পৰম্পৰাৰ মিশ্ৰণ" দেখা গৈছিল। এই সময়ৰ নিৰ্মাণ পদ্ধতি তুলনামূলকভাৱে সৰল আছিল। কেঁচা ইটা, কাঠ, চূণশিল আৰু মাটি মুখ্য নিৰ্মাণ সামগ্ৰী আছিল। এই সময়ত ঘৰ আৰু প্ৰতিৰক্ষা দেৱাল নিৰ্মাণৰ পদ্ধতিৰ মাজত বিশেষ পাৰ্থক্য নাছিল। দক্ষ ৰাজমিস্ত্ৰী আৰু কাঠমিস্ত্ৰীৰ অভাৱৰ বাবে পৃষ্ঠ আৰু সমতলত বিভিন্নতা দেখা গৈছিল। ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম আছিল দক্ষিণ ৰাজপ্ৰাসাদ। ইয়াৰ মেগাৰনৰ পৰিকল্পনাই দুমহলীয়া নিৰ্মাণৰ সম্ভাৱনা দেখুৱায় আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণে টাইলৰ ছাদ আৰু ডাঠ দেৱালৰ কথা প্ৰকাশ কৰে। পিছৰ নিৰ্মাণ পৰ্যায়ত ভালদৰে প্ৰস্তুত কৰা চূণশিলৰ পাত আৰু খণ্ড ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। দক্ষিণ ৰাজপ্ৰাসাদৰ উল্লেখযোগ্য নিৰ্মাণসমূহ, যেনে আৰ্গোটাছৰ হেৰুন, স্কিলুৰাছৰ সমাধি আৰু স্মাৰকীয় দক্ষিণ সন্মুখভাগ, গ্ৰীক স্থাপত্যৰ মানদণ্ড অনুসৰি দক্ষতাৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Zaytsev|2004}} সময়ৰ লগে লগে স্কিথীয় নেপলিছৰ স্থাপত্য পদ্ধতিত বিশেষ পৰিৱৰ্তন হোৱা নাছিল। ৰাজপ্ৰাসাদসমূহত ব্ৰঞ্জ আৰু মাৰ্বলৰ দৰে উন্নত সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।{{sfn|Rice|1957}} ইয়াৰ বিপৰীতে ঘৰ আৰু শস্যভঁৰালত স্থাপত্য আৰু নিৰ্মাণ দক্ষতাৰ যথেষ্ট অৱনতি দেখা গৈছিল। বসতিটোৰ বাসিন্দাসকলৰ পৰিৱৰ্তিত পৰিস্থিতি ইয়াৰ এটা কাৰণ হ'ব পাৰে। বসতিটো ধ্বংস হোৱাৰ আগতে বৰ্বৰ জনসংখ্যাৰ মাজত যথেষ্ট পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল।{{sfn|Zaytsev|2004}} ==প্ৰধান স্থানসমূহ== ===ৰজা স্কিলুৰাছৰ সমাধি=== [[File:Skiluros.jpg|left|thumb|স্কিথীয় ৰজা স্কিলুৰাছ, ক্ৰিমিয়াৰ স্কিথীয় নেপলিছৰপৰা পোৱা ভাস্কৰ্য, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় শতিকা]] ৰজা স্কিলুৰাছৰ সমাধি প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৪৬ চনত পি. এন. শুল্টজ, এন. এন. পোগ্ৰেবোভা, অ. আই. ডোমব্ৰোভস্কি, ই. এ. ব'লটনিকোভা, এ. এন. কাৰাছেভ, খ. আই. ক্ৰিছ, টি. য়া. কোবেটছ, ভি. এ. গোলভকিনা আৰু টি. এ. গ্লোবেংকোৱে খনন কৰে। প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১১৫ চনত কেন্দ্ৰীয় প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওচৰত এই সমাধি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ই স্কিথীয় নেপলিছত নিৰ্মাণ কৰা দ্বিতীয়টো সমাধি আছিল আৰু ইয়াৰ অৱস্থান নগৰখনৰ দেৱালৰ বাহিৰত আছিল।{{sfn|Ivantchik|2018}} স্কিলুৰাছৰ মৃতদেহ ভূ-গৰ্ভস্থ কক্ষৰ মজিয়াত ৰখা হৈছিল। তেওঁৰ মূৰত সোণৰ ফলকেৰে সজ্জিত অৰ্ধগোলাকাৰ টুপী আছিল। বুকুৰ ওপৰত কেইবাটাও ৰূপ আৰু ব্ৰঞ্জৰ ব্ৰোচ পোৱা গৈছিল। তললৈ পেলভিছৰ ওচৰলৈও কিছুমান সামগ্ৰী আছিল। এটা লোহাৰ হেলমেটো উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল যদিও ইয়াৰ মূল অৱস্থান জনা নাযায়।{{sfn|Zaytsev|2004}} সমাধিৰ ভিতৰত পোৱা এটা শিলালিপিৰ ৪–৮ নম্বৰ শাৰীৰ অৰ্থক লৈ গৱেষকসকলৰ মাজত মতভেদ আছে। কিছুমান ইতিহাসবিদে এই শাৰীসমূহত ৰজা স্কিলুৰাছৰ সলনি আৰ্গোটাছৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে বুলি বিশ্বাস কৰে।{{sfn|Makarov|2019}} ===আৰ্গোটাছৰ সমাধি=== [[File:Skilur&Palak - Scythian Neapolis.jpg|thumb|স্কিলুৰাছ আৰু পালাকাছৰ ভাস্কৰ্য]] এই সমাধিটো স্কিলুৰাছৰ সমাধিৰ আগতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ১৯৯৯ চনত ইয়াত খননকাৰ্য চলোৱা হয়। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১২৮ চনৰ নগৰ ধ্বংস কৰা অগ্নিকাণ্ডৰ পিছত ৰাজপ্ৰাসাদৰ সৈতে এই সমাধি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই ভৱনটো স্থাপত্যত গ্ৰীক প্ৰভাৱৰ এটা উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন। ইয়াত ডৰিক স্তম্ভশীৰ্ষ আৰু বহুতো গ্ৰীক ভাস্কৰ্য, ভাস্কৰ্যৰ অলংকাৰ, শিলালিপি আৰু স্থাপত্যৰ অংশ পোৱা গৈছে। এই গাঁথনিয়ে স্কিথীয় অভিজাত আৰ্গোটাছ আৰু পৰৱৰ্তী স্কিথীয় ইতিহাসৰ বিষয়ে নতুন তথ্য প্ৰদান কৰে। সমাধিটো বৰ্গাকাৰ আছিল আৰু ৰাজপ্ৰাসাদৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰপৰা অধিকাংশ ভাস্কৰ্য আৰু অলংকাৰ পোৱা গৈছে। ইভানচিককে ধৰি ইতিহাসবিদসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে এই গাঁথনি নিৰ্মাণৰপৰা সেই সময়ৰ স্কিথীয় অভিজাত সমাজ আৰু বসতিটোত আৰ্গোটাছৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। সমাধিৰ ভিতৰত পোৱা ৪–৮ নম্বৰ শাৰীৰ শিলালিপিয়ে ইতিহাসবিদসকলৰ মাজত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছে। কিছুমানে ইয়াক ৰজা স্কিলুৰাছৰ সৈতে জড়িত বুলি বিশ্বাস কৰে, আনসকলে এই লিখনি আৰ্গোটাছ নামৰ স্কিথীয় অভিজাত ব্যক্তিজনৰ সমাধিলিপি বুলি মত প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Makarov|2019}} মাকাৰোভৰ মতে আৰ্গোটাছ স্কিথীয় শাসকশ্ৰেণীৰপৰা আহিছিল। তেওঁৰ বিষয়ে পোৱা তথ্যই খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত বস্ফোৰাছ আৰু স্কিথিয়াৰ ৰাজপৰিয়ালৰ মাজৰ ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক প্ৰতিফলিত কৰে। এই শিলালিপিয়ে প্ৰমাণ কৰে যে নেপলিছৰ স্কিথীয় ৰজাসকলে নিজকে স্কিথিয়াৰ শাসক হিচাপে গণ্য কৰিছিল। ইয়াৰ লগতে স্কিথিয়াৰ বৈদেশিক নীতিত "বন্ধুত্বপূৰ্ণ সম্পৰ্ক" বজাই ৰখাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল বুলি ইয়াৰপৰা বুজা যায়।{{sfn|Ivantchik|2019}} ==তথ্যসূত্ৰ== ===উদ্ধৃতি=== {{reflist|20em}} ===গ্ৰন্থপঞ্জী=== {{refbegin}} * {{cite book |last1=Bashilov |first1=V. A. |last2=Davis-Kimball |first2=Jeannine |author-link2=Jeannine Davis-Kimball |last3=Yablonsky |first3=Leonid T. |date=1995 |title=Nomads of the Eurasian Steppes in the Early Iron Age |url= |location=বাৰ্কলি]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] |publisher=Zinat Press |page= |isbn=978-1-885-97900-1 }}{{sfn|Bashilov|Davis-Kimball|Yablonsky|1995}} * {{cite web |url=http://www.iranicaonline.org/articles/scythians |title=Scythians |last=Ivantchik |first=Askold |author-link=Askold Ivantchik |date=April 25, 2018 |website=এনচাইক্ল'পিডিয়া ইৰানিকা }} * {{cite journal |last=Ivantchik |first=Askold I. |author-link=Askold Ivantchik |date=2019 |title=The Scythian Kingdom in the Crimea in the 2nd Century BC and Its Relations with the Greek States in the North Pontic Region |url=https://brill.com/view/journals/acss/25/2/article-p220_2.xml |journal=স্কিথিয়া পৰা ছাইবেৰিয়াৰ প্ৰাচীন সভ্যতা |volume=25 |issue=2 |pages=220–254 |doi=10.1163/15700577-12341351 |s2cid=213768209 |url-access=subscription }} * {{cite journal |last=Kazarnitsky |first=Alexey A. |date=2017 |title=Craniology and the Funerary Rite of the Population of Scythian Neapolis |url=https://brill.com/view/journals/acss/23/2/article-p210_210.xml |journal=স্কিথিয়া পৰা ছাইবেৰিয়াৰ প্ৰাচীন সভ্যতা]] |volume=23 |issue=2 |pages=210–224 |doi=10.1163/15700577-12341317 |url-access=subscription }} * {{cite journal |last=Makarov |first=Igor A. |date=2019 |title=On the Epitaph for Argotas from Neapolis Scythica |url=https://brill.com/view/journals/acss/25/2/article-p205_1.xml |journal=স্কিথিয়া পৰা ছাইবেৰিয়াৰ প্ৰাচীন সভ্যতা |volume=25 |issue=3 |pages=205–219 |doi=10.1163/15700577-12341350 |s2cid=226788077 |url-access=subscription }} *{{cite book |last=Shally-Jensen |first=Michael |author-link= |date=2017 |title=The Ancient World: Extraordinary People in Extraordinary Societies |url= |location=ইপছউইচ, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]; আমেনিয়া, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] |publisher=Salem Press |page= |isbn=978-1-682-17189-9 }} * {{cite book |last=Rice |first=T. T. |author-link=Tamara Talbot Rice |date=1957 |title=The Scythians |url= |location=[[নিউয়ৰ্ক]] |publisher=প্ৰেগাৰ পাব্লিশ্বাৰ্ছ |page= |isbn=}} * {{cite book |last=Zaytsev |first=Yury P. |author-link= |date=2004 |title=The Scythian Neapolis (2nd Century BC to 3rd century AD) : Investigations into the Graeco-Barbarian City on the Northern Black Sea Coast |url= |location=অক্সফৰ্ড, [[যুক্তৰাজ্য]] |publisher=ব্ৰিটিছ প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰতিৱেদন |page= |isbn=978-1-841-71579-7 }} {{refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Scythian Neapolis|স্কিথীয় নেপলিছ}} *[http://neapolis-scythian.ru/english/index.html চৰকাৰী ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170703144957/http://neapolis-scythian.ru/english/index.html |date=2017-07-03 }} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] rkb8xw7qlcacge45aeaws9jgy3g23jf 0 139119 629871 2026-08-22T13:50:14Z AjayDas 12623 [[স্কিথীয় নেপলিছ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 629871 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[স্কিথীয় নেপলিছ]] ceho1jh0wb1sz9hstbrz8y438hlw52f 0 139120 629874 2026-08-22T15:00:22Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629874 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ভিদুবীচি মঠ | image = Видубицький монастир-3.JPG | alt = | caption = | full_name = | order = | established = ১০৭০ | disestablished = | mother = | dedication = | diocese = ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জা—কিয়েভ পেট্ৰিয়াৰ্কেট | churches = ছেইণ্ট মাইকেলৰ মঠগীৰ্জা<br>ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল<br>ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা আৰু ভোজনালয় | founder = ভ্‌চেভলদ য়াৰোস্লাভিচ | abbot = | prior = | people = | location = কিয়েভ, [[ইউক্ৰেইন]] | pushpin_map = Ukraine | coordinates = {{coord|50.4168|N|30.5674|E|region:UA_type:landmark|display=inline}} | oscoor = | remains = | public_access = | other_info = মালিকানা: [[ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জা]] | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Видубецький монастир}} (''ভিদুবীচি মঠ'') |designation1_type = স্থাপত্য |designation1_number = 260109 }} }} '''ভিদুবীচি মঠ''' ({{lang-en| Vydubychi Monastery}}) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ৰাজধানী কিয়েভত অৱস্থিত এটা ঐতিহাসিক মঠ। ছোভিয়েট যুগত এই মঠত ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীৰ প্ৰত্নতত্ত্ব প্ৰতিষ্ঠান আছিল। ==ইতিহাস== ১০৭০ চনৰপৰা ১০৭৭ চনৰ ভিতৰত য়াৰোস্লাভ দ্য ৱাইজৰ পুত্ৰ ভ্‌চেভলদে এই মঠ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এইটো ভ্‌চেভলদৰ পুত্ৰ ভ্লাদিমিৰ মোনোমাখ আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলৰ পাৰিবাৰিক মঠ আছিল। মঠটোৰ নাম আৰু কিয়েভৰ বৰ্তমানৰ সেই অঞ্চলটোৰ নাম এটা পুৰণি স্লাভিক কিংবদন্তিৰ সৈতে জড়িত। এই কিংবদন্তিত পৌত্তলিক দেৱতা পেৰুন আৰু কিয়েভৰ মহান ৰাজকুমাৰ ভ্লাদিমিৰ দ্য গ্ৰেটৰ কথা উল্লেখ আছে। "ভিদুবীচি" নামটো ''Vydobychi'' → ''Vydobych'' → ''Vydobech'' (Видобичі → Видобич → Видобеч) শব্দৰপৰা আহিছে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "পানীৰপৰা ওপৰলৈ উঠি অহা" বা "পানীৰপৰা ওলাই অহা।" কিংবদন্তি অনুসৰি ভ্লাদিমিৰে কিয়েভৰ খ্ৰীষ্টধৰ্মত গণশৰণৰ সময়ত পেৰুন আৰু আন পৌত্তলিক দেৱতাসকলৰ কাঠৰ মূৰ্তি দনিপ্ৰ নদীত পেলাই দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। কিয়েভৰ লোকসকলে শৰণ গ্ৰহণ কৰিলেও পুৰণি দেৱতাসকলৰ প্ৰতি থকা বিশ্বাসৰ বাবে দনিপ্ৰ নদীৰ কাষেৰে দৌৰি গৈ পানীৰপৰা ওলাই আহিবলৈ পুৰণি দেৱতাসকলক আহ্বান কৰিছিল। তেওঁলোকে ‘পেৰুণে, ভিদুবি! ’ (Перуне выдуби! ) বুলি চিঞৰিছিল। সেই অনুসৰি নদীৰ সোঁতত যি ঠাইত পেৰুন পানীৰপৰা ওলাই আহিছিল, সেই ঠাইৰ নাম আধুনিক ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ''ভিদুবিচু'' বা ''ভিদুবীচি'' হয়। মঠটোৱে দনিপ্ৰ নদীৰ ওপৰত পাৰাপাৰৰ নাও সেৱা চলাইছিল। সেই সময়ৰ বহুতো বিশিষ্ট পণ্ডিতে ইয়াত বাস কৰি কাম কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত কিয়েভৰ বৃত্তান্তকাৰী কিয়েভৰ ছিলভেষ্টাৰ আৰু মোইছেই আছিল। তেওঁলোকে ''অতীত কালৰ কাহিনী'' লিখাত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছিল। ১৫৯৬ চনৰ ব্ৰেষ্টৰ সংঘৰ পিছত এই মঠটো ইউক্ৰেইনৰ গ্ৰীক কেথলিক গীৰ্জাৰ প্ৰথম তিনিজন মহানগৰপালৰ চৰকাৰী আসন হৈছিল। তেওঁলোক আছিল মিখাইলো ৰোহোজা, ইপাটিয়ি পোটিয় আৰু যোছিফ ভেলিয়ামিন ৰুটস্কি। ১৬৩৫ চনত মঠটো ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জালৈ ঘূৰাই দিয়া হয়।<ref name="ukrw">''The Vydubytskyi Monastery: A Kyiv landmark worthy of attention, Ukraine Weekly''</ref> [[File:1996-08-11 Vydubychi at Pokrova Church 1.jpg|thumb|১৯৯৬ চনত ভিদুবীচি গীৰ্জাৰ গায়নদল]] মঠটো ইউক্ৰেইনৰ হেটমেন আৰু অভিজাত পৰিয়ালসমূহে নিৰন্তৰভাৱে সুৰক্ষা দিছিল। ১৬৯৫ চনত হেটমেন ইভান মাজেপাই ভিদুবীচি মঠৰ ওচৰ-চুবুৰীয়াসকলক "মঠটোৰ প্ৰতি অন্যায় নকৰিবলৈ" নিৰ্দেশ দিছিল আৰু ষ্টাৰোদুব ৰেজিমেণ্টৰ কৰ্ণেল মিখাইলো মিক্লাশেভস্কিৰ তত্ত্বাৱধানত মঠটো দিছিল। মিক্লাশেভস্কিয়ে বেৰোক শৈলীৰ ছেইণ্ট জৰ্জ গীৰ্জা আৰু নতুন ৰূপান্তৰণ ভোজনালয় নিৰ্মাণ কৰিছিল। হেটমেন দানিলো আপোষ্টলে মঠটোৰ ঘণ্টাঘৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ধন আগবঢ়াইছিল। ১৮শ শতিকাত হেটমেন কিৰিলো ৰজুমোভস্কিৰ সহায়ত ভিদুবীচি মঠে নতুন সম্পত্তি লাভ কৰিছিল।<ref name="ukrw"/> ১৯৯০-ৰ দশকৰ শেষৰপৰা মঠটো ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জা—কিয়েভ পেট্ৰিয়াৰ্কেটৰদ্বাৰা পৰিচালিত হৈ আহিছে। ভিদুবীচি গীৰ্জাৰ গায়নদলটো নৱস্বাধীন ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম কেইটামান গায়নদলৰ ভিতৰত আছিল, যিয়ে ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত দৈৱ উপাসনাৰ গীত পুনৰ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="vydb">{{usurped|1=[https:/20130209004849/http://www.vydubychi.com/choir.html Vydubychi Church Choir]}}</ref> ==ভৱন আৰু গাঁথনি== [[File:Shevchenko1844.jpg|thumb|200px|right|তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ চিত্ৰত ভিদুবীচিৰ ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জা]] এই মঠৰ মাত্ৰ কেইখনমান গীৰ্জাহে কেইবা শতিকাৰ পিছতো সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰে এখন হৈছে ছেইণ্ট মাইকেলৰ মঠগীৰ্জা। এই গীৰ্জা ভ্‌চেভলদ প্ৰথমৰ নিৰ্দেশত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ১৭৬৬ চনৰপৰা ১৭৬৯ চনৰ ভিতৰত ৰুছ স্থপতি এম. আই. ইউৰাছভে ইয়াৰ আংশিক পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰিছিল। ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক শৈলীৰ ভৱনসমূহৰ ভিতৰত পাঁচটা গম্বুজযুক্ত ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল, ত্ৰাণকৰ্তাৰ ৰূপান্তৰণ গীৰ্জা আৰু ভোজনালয় উল্লেখযোগ্য। এইবোৰ ১৬৯৬ চনৰপৰা ১৭০১ চনৰ ভিতৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইউক্ৰেইনীয় কছাকসকলৰ হেটমেন দানিলো আপোষ্টলৰ নিৰ্দেশত এটা ঘণ্টাঘৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ নিৰ্মাণ ১৭২৭ চনৰপৰা ১৭৩৩ চনৰ ভিতৰত হৈছিল আৰু ১৮২৭ চনৰপৰা ১৮৩১ চনৰ ভিতৰত ইয়াৰ পৰিৱৰ্ধন কৰা হয়। * ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জা * ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল * ত্ৰাণকৰ্তা-ৰূপান্তৰণ গীৰ্জাসহ ভোজনালয় * ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জাৰ প্ৰাৰ্থনাগৃহ * ভ্ৰাতৃত্ব ভৱন * মঠাধ্যক্ষৰ ভৱন * সমাধিক্ষেত্ৰ ===সমাধিক্ষেত্ৰ=== ইয়াত বহুতো বিশিষ্ট ব্যক্তিক সমাধিস্থ কৰা হৈছে। তেওঁলোকৰ ভিতৰত আছে— * ৱাই. হান্দজিউক — ১৯১৮ চনত প্ৰথম ইউক্ৰেইনীয় বাহিনীৰ সেনাপতি। তেওঁক বলছেভিকসকলে মৃত্যুদণ্ড দিছিল। * বোহদান খানেংকো (১৮৪৮–১৯১৭) — শিল্প সংগ্ৰাহক আৰু শিল্পকলাৰ পৃষ্ঠপোষক। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ সংগ্ৰহ কিয়েভ শিল্প আৰু উদ্যোগ সংগ্ৰহালয়লৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল। * কনষ্টাণ্টিন উশিনস্কি (১৮২৩–১৮৭১) — শিক্ষাবিদ আৰু ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত শিক্ষাদানৰ সমৰ্থক। ১৯শ শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত ৰুছ সাম্ৰাজ্যত এমছ আদেশৰ অধীনত ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত শিক্ষাদান নিষিদ্ধ আছিল। * ভ্লাদিমিৰ আলেক্সেয়েভিচ বেটছ (১৮৩৪–১৮৯৬) — শৰীৰতত্ত্ববিদ। তেওঁ বৃহৎ পিৰামিডীয় স্নায়ুকোষ আৱিষ্কাৰৰ বাবে বিখ্যাত। এইবোৰক বৰ্তমান বেটছ কোষ বুলি কোৱা হয়। * লেভ মিখাইলোভিচ ইয়াশভিল (১৭৬৮–১৮৩৬) — নেপোলিয়নীয় যুদ্ধৰ সময়ৰ এজন টোপধাৰী সেনাপতি। <gallery> File:80-382-9007 Видубицький монастир.jpg|ভিদুবীচি মঠ File:Георгиевский Выдубицкого.jpg|ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল File:Выдубицкий монастырь 1.JPG|ঘণ্টাঘৰ আৰু মঠাধ্যক্ষৰ ভৱন File:Михайловский Выдубицкого.jpg|ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জা File:Видубицький монастир а.jpg|ভোজনালয় আৰু ভ্ৰাতৃত্ব ভৱন File:Дзвіниця Видубицького монастиря, Київ.jpg|ঘণ্টাঘৰ </gallery> ==শিল্প আৰু সাহিত্যত ভিদুবীচি মঠ== * তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ ১৮৪৪ চনত অংকিত ''কিয়েভৰ ভিদুবীচি মঠ'' নামৰ চিত্ৰ। এই শিল্পকৰ্ম ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শিল্প সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত। * মিখাইলো সাজিনৰ ১৮৪০-ৰ দশকত অংকিত ''ভিদুবীচি মঠ'' নামৰ চিত্ৰ। এই শিল্পকৰ্ম ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শিল্প সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} {{Refbegin}} * [http://www.sobory.ru/article/index.html?object=00352 Vydubitskiy Monastery] {{in lang|ru}} * [http://www.vgd.ru/CEMETRY/vydubits.htm Necropolis of the monastery] {{in lang|ru}} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Vydubychi Monastery|ভিদুবীচি মঠ}} * [http://www.tour2kiev.com/en/Vudubickiy.html Vydubychi Monastery] * [http://www.vydubychi.com/ Official site of the Vydubychi Church Choir] m9xcwptvtz5m6atqksskj3srpf61r8l 629875 629874 2026-08-22T15:06:10Z AjayDas 12623 /* ইতিহাস */ 629875 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ভিদুবীচি মঠ | image = Видубицький монастир-3.JPG | alt = | caption = | full_name = | order = | established = ১০৭০ | disestablished = | mother = | dedication = | diocese = ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জা—কিয়েভ পেট্ৰিয়াৰ্কেট | churches = ছেইণ্ট মাইকেলৰ মঠগীৰ্জা<br>ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল<br>ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা আৰু ভোজনালয় | founder = ভ্‌চেভলদ য়াৰোস্লাভিচ | abbot = | prior = | people = | location = কিয়েভ, [[ইউক্ৰেইন]] | pushpin_map = Ukraine | coordinates = {{coord|50.4168|N|30.5674|E|region:UA_type:landmark|display=inline}} | oscoor = | remains = | public_access = | other_info = মালিকানা: [[ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জা]] | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Видубецький монастир}} (''ভিদুবীচি মঠ'') |designation1_type = স্থাপত্য |designation1_number = 260109 }} }} '''ভিদুবীচি মঠ''' ({{lang-en| Vydubychi Monastery}}) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ৰাজধানী কিয়েভত অৱস্থিত এটা ঐতিহাসিক মঠ। ছোভিয়েট যুগত এই মঠত ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীৰ প্ৰত্নতত্ত্ব প্ৰতিষ্ঠান আছিল। ==ইতিহাস== ১০৭০ চনৰপৰা ১০৭৭ চনৰ ভিতৰত য়াৰোস্লাভ দ্য ৱাইজৰ পুত্ৰ ভ্‌চেভলদে এই মঠ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এইটো ভ্‌চেভলদৰ পুত্ৰ ভ্লাদিমিৰ মোনোমাখ আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলৰ পাৰিবাৰিক মঠ আছিল। <ref>{{cite book |last1=Morby |first1=John E. |title=Dynasties of the world: a chronological and genealogical handbook |date=2002 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9780198604730 |page=167}}</ref> মঠটোৰ নাম আৰু কিয়েভৰ বৰ্তমানৰ সেই অঞ্চলটোৰ নাম এটা পুৰণি স্লাভিক কিংবদন্তিৰ সৈতে জড়িত। এই কিংবদন্তিত পৌত্তলিক দেৱতা পেৰুন আৰু কিয়েভৰ মহান ৰাজকুমাৰ ভ্লাদিমিৰ দ্য গ্ৰেটৰ কথা উল্লেখ আছে। "ভিদুবীচি" নামটো ''Vydobychi'' → ''Vydobych'' → ''Vydobech'' (Видобичі → Видобич → Видобеч) শব্দৰপৰা আহিছে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "পানীৰপৰা ওপৰলৈ উঠি অহা" বা "পানীৰপৰা ওলাই অহা।" কিংবদন্তি অনুসৰি ভ্লাদিমিৰে কিয়েভৰ খ্ৰীষ্টধৰ্মত গণশৰণৰ সময়ত পেৰুন আৰু আন পৌত্তলিক দেৱতাসকলৰ কাঠৰ মূৰ্তি দনিপ্ৰ নদীত পেলাই দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। কিয়েভৰ লোকসকলে শৰণ গ্ৰহণ কৰিলেও পুৰণি দেৱতাসকলৰ প্ৰতি থকা বিশ্বাসৰ বাবে দনিপ্ৰ নদীৰ কাষেৰে দৌৰি গৈ পানীৰপৰা ওলাই আহিবলৈ পুৰণি দেৱতাসকলক আহ্বান কৰিছিল। তেওঁলোকে ‘পেৰুণে, ভিদুবি! ’ (Перуне выдуби! ) বুলি চিঞৰিছিল। সেই অনুসৰি নদীৰ সোঁতত যি ঠাইত পেৰুন পানীৰপৰা ওলাই আহিছিল, সেই ঠাইৰ নাম আধুনিক ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ''ভিদুবিচু'' বা ''ভিদুবীচি'' হয়। <ref>{{cite web|url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CP%5CO%5CPovisthDAvremennykhlitIT.htm|last=Zhukovsky | first=A. |title=Povist' vremennykh lit – The Tale of Bygone Years|website=Internet Encyclopedia of Ukraine|year =2001|publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies | access-date=27 February 2025}}</ref> মঠটোৱে দনিপ্ৰ নদীৰ ওপৰত পাৰাপাৰৰ নাও সেৱা চলাইছিল। সেই সময়ৰ বহুতো বিশিষ্ট পণ্ডিতে ইয়াত বাস কৰি কাম কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত কিয়েভৰ বৃত্তান্তকাৰী কিয়েভৰ ছিলভেষ্টাৰ আৰু মোইছেই আছিল। তেওঁলোকে ''অতীত কালৰ কাহিনী'' লিখাত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছিল। ১৫৯৬ চনৰ ব্ৰেষ্টৰ সংঘৰ পিছত এই মঠটো ইউক্ৰেইনৰ গ্ৰীক কেথলিক গীৰ্জাৰ প্ৰথম তিনিজন মহানগৰপালৰ চৰকাৰী আসন হৈছিল। তেওঁলোক আছিল মিখাইলো ৰোহোজা, ইপাটিয়ি পোটিয় আৰু যোছিফ ভেলিয়ামিন ৰুটস্কি। ১৬৩৫ চনত মঠটো ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জালৈ ঘূৰাই দিয়া হয়।<ref name="ukrw">''The Vydubytskyi Monastery: A Kyiv landmark worthy of attention, Ukraine Weekly''</ref> [[File:1996-08-11 Vydubychi at Pokrova Church 1.jpg|thumb|১৯৯৬ চনত ভিদুবীচি গীৰ্জাৰ গায়নদল]] মঠটো ইউক্ৰেইনৰ হেটমেন আৰু অভিজাত পৰিয়ালসমূহে নিৰন্তৰভাৱে সুৰক্ষা দিছিল। ১৬৯৫ চনত হেটমেন ইভান মাজেপাই ভিদুবীচি মঠৰ ওচৰ-চুবুৰীয়াসকলক "মঠটোৰ প্ৰতি অন্যায় নকৰিবলৈ" নিৰ্দেশ দিছিল আৰু ষ্টাৰোদুব ৰেজিমেণ্টৰ কৰ্ণেল মিখাইলো মিক্লাশেভস্কিৰ তত্ত্বাৱধানত মঠটো দিছিল। মিক্লাশেভস্কিয়ে বেৰোক শৈলীৰ ছেইণ্ট জৰ্জ গীৰ্জা আৰু নতুন ৰূপান্তৰণ ভোজনালয় নিৰ্মাণ কৰিছিল। হেটমেন দানিলো আপোষ্টলে মঠটোৰ ঘণ্টাঘৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ধন আগবঢ়াইছিল। ১৮শ শতিকাত হেটমেন কিৰিলো ৰজুমোভস্কিৰ সহায়ত ভিদুবীচি মঠে নতুন সম্পত্তি লাভ কৰিছিল।<ref name="ukrw"/> ১৯৯০-ৰ দশকৰ শেষৰপৰা মঠটো ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জা—কিয়েভ পেট্ৰিয়াৰ্কেটৰদ্বাৰা পৰিচালিত হৈ আহিছে। ভিদুবীচি গীৰ্জাৰ গায়নদলটো নৱস্বাধীন ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম কেইটামান গায়নদলৰ ভিতৰত আছিল, যিয়ে ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত দৈৱ উপাসনাৰ গীত পুনৰ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="vydb">{{usurped|1=https://20130209004849/http://www.vydubychi.com/choir.html Vydubychi Church Choir}}</ref> ==ভৱন আৰু গাঁথনি== [[File:Shevchenko1844.jpg|thumb|200px|right|তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ চিত্ৰত ভিদুবীচিৰ ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জা]] এই মঠৰ মাত্ৰ কেইখনমান গীৰ্জাহে কেইবা শতিকাৰ পিছতো সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰে এখন হৈছে ছেইণ্ট মাইকেলৰ মঠগীৰ্জা। এই গীৰ্জা ভ্‌চেভলদ প্ৰথমৰ নিৰ্দেশত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ১৭৬৬ চনৰপৰা ১৭৬৯ চনৰ ভিতৰত ৰুছ স্থপতি এম. আই. ইউৰাছভে ইয়াৰ আংশিক পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰিছিল। ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক শৈলীৰ ভৱনসমূহৰ ভিতৰত পাঁচটা গম্বুজযুক্ত ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল, ত্ৰাণকৰ্তাৰ ৰূপান্তৰণ গীৰ্জা আৰু ভোজনালয় উল্লেখযোগ্য। এইবোৰ ১৬৯৬ চনৰপৰা ১৭০১ চনৰ ভিতৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইউক্ৰেইনীয় কছাকসকলৰ হেটমেন দানিলো আপোষ্টলৰ নিৰ্দেশত এটা ঘণ্টাঘৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ নিৰ্মাণ ১৭২৭ চনৰপৰা ১৭৩৩ চনৰ ভিতৰত হৈছিল আৰু ১৮২৭ চনৰপৰা ১৮৩১ চনৰ ভিতৰত ইয়াৰ পৰিৱৰ্ধন কৰা হয়। * ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জা * ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল * ত্ৰাণকৰ্তা-ৰূপান্তৰণ গীৰ্জাসহ ভোজনালয় * ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জাৰ প্ৰাৰ্থনাগৃহ * ভ্ৰাতৃত্ব ভৱন * মঠাধ্যক্ষৰ ভৱন * সমাধিক্ষেত্ৰ ===সমাধিক্ষেত্ৰ=== ইয়াত বহুতো বিশিষ্ট ব্যক্তিক সমাধিস্থ কৰা হৈছে। তেওঁলোকৰ ভিতৰত আছে— * ৱাই. হান্দজিউক — ১৯১৮ চনত প্ৰথম ইউক্ৰেইনীয় বাহিনীৰ সেনাপতি। তেওঁক বলছেভিকসকলে মৃত্যুদণ্ড দিছিল। * বোহদান খানেংকো (১৮৪৮–১৯১৭) — শিল্প সংগ্ৰাহক আৰু শিল্পকলাৰ পৃষ্ঠপোষক। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ সংগ্ৰহ কিয়েভ শিল্প আৰু উদ্যোগ সংগ্ৰহালয়লৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল। * কনষ্টাণ্টিন উশিনস্কি (১৮২৩–১৮৭১) — শিক্ষাবিদ আৰু ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত শিক্ষাদানৰ সমৰ্থক। ১৯শ শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত ৰুছ সাম্ৰাজ্যত এমছ আদেশৰ অধীনত ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত শিক্ষাদান নিষিদ্ধ আছিল। * ভ্লাদিমিৰ আলেক্সেয়েভিচ বেটছ (১৮৩৪–১৮৯৬) — শৰীৰতত্ত্ববিদ। তেওঁ বৃহৎ পিৰামিডীয় স্নায়ুকোষ আৱিষ্কাৰৰ বাবে বিখ্যাত। এইবোৰক বৰ্তমান বেটছ কোষ বুলি কোৱা হয়। * লেভ মিখাইলোভিচ ইয়াশভিল (১৭৬৮–১৮৩৬) — নেপোলিয়নীয় যুদ্ধৰ সময়ৰ এজন টোপধাৰী সেনাপতি। <gallery> File:80-382-9007 Видубицький монастир.jpg|ভিদুবীচি মঠ File:Георгиевский Выдубицкого.jpg|ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল File:Выдубицкий монастырь 1.JPG|ঘণ্টাঘৰ আৰু মঠাধ্যক্ষৰ ভৱন File:Михайловский Выдубицкого.jpg|ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জা File:Видубицький монастир а.jpg|ভোজনালয় আৰু ভ্ৰাতৃত্ব ভৱন File:Дзвіниця Видубицького монастиря, Київ.jpg|ঘণ্টাঘৰ </gallery> ==শিল্প আৰু সাহিত্যত ভিদুবীচি মঠ== * তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ ১৮৪৪ চনত অংকিত ''কিয়েভৰ ভিদুবীচি মঠ'' নামৰ চিত্ৰ। এই শিল্পকৰ্ম ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শিল্প সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত। * মিখাইলো সাজিনৰ ১৮৪০-ৰ দশকত অংকিত ''ভিদুবীচি মঠ'' নামৰ চিত্ৰ। এই শিল্পকৰ্ম ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শিল্প সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} {{Refbegin}} * [http://www.sobory.ru/article/index.html?object=00352 Vydubitskiy Monastery] {{in lang|ru}} * [http://www.vgd.ru/CEMETRY/vydubits.htm Necropolis of the monastery] {{in lang|ru}} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Vydubychi Monastery|ভিদুবীচি মঠ}} * [http://www.tour2kiev.com/en/Vudubickiy.html Vydubychi Monastery] * [http://www.vydubychi.com/ Official site of the Vydubychi Church Choir] imjzzacciion3uuw3cj7yap9dfd8wsh 629876 629875 2026-08-22T15:14:22Z AjayDas 12623 /* ভৱন আৰু গাঁথনি */ 629876 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ভিদুবীচি মঠ | image = Видубицький монастир-3.JPG | alt = | caption = | full_name = | order = | established = ১০৭০ | disestablished = | mother = | dedication = | diocese = ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জা—কিয়েভ পেট্ৰিয়াৰ্কেট | churches = ছেইণ্ট মাইকেলৰ মঠগীৰ্জা<br>ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল<br>ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা আৰু ভোজনালয় | founder = ভ্‌চেভলদ য়াৰোস্লাভিচ | abbot = | prior = | people = | location = কিয়েভ, [[ইউক্ৰেইন]] | pushpin_map = Ukraine | coordinates = {{coord|50.4168|N|30.5674|E|region:UA_type:landmark|display=inline}} | oscoor = | remains = | public_access = | other_info = মালিকানা: [[ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জা]] | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Видубецький монастир}} (''ভিদুবীচি মঠ'') |designation1_type = স্থাপত্য |designation1_number = 260109 }} }} '''ভিদুবীচি মঠ''' ({{lang-en| Vydubychi Monastery}}) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ৰাজধানী কিয়েভত অৱস্থিত এটা ঐতিহাসিক মঠ। ছোভিয়েট যুগত এই মঠত ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীৰ প্ৰত্নতত্ত্ব প্ৰতিষ্ঠান আছিল। ==ইতিহাস== ১০৭০ চনৰপৰা ১০৭৭ চনৰ ভিতৰত য়াৰোস্লাভ দ্য ৱাইজৰ পুত্ৰ ভ্‌চেভলদে এই মঠ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এইটো ভ্‌চেভলদৰ পুত্ৰ ভ্লাদিমিৰ মোনোমাখ আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলৰ পাৰিবাৰিক মঠ আছিল। <ref>{{cite book |last1=Morby |first1=John E. |title=Dynasties of the world: a chronological and genealogical handbook |date=2002 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9780198604730 |page=167}}</ref> মঠটোৰ নাম আৰু কিয়েভৰ বৰ্তমানৰ সেই অঞ্চলটোৰ নাম এটা পুৰণি স্লাভিক কিংবদন্তিৰ সৈতে জড়িত। এই কিংবদন্তিত পৌত্তলিক দেৱতা পেৰুন আৰু কিয়েভৰ মহান ৰাজকুমাৰ ভ্লাদিমিৰ দ্য গ্ৰেটৰ কথা উল্লেখ আছে। "ভিদুবীচি" নামটো ''Vydobychi'' → ''Vydobych'' → ''Vydobech'' (Видобичі → Видобич → Видобеч) শব্দৰপৰা আহিছে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "পানীৰপৰা ওপৰলৈ উঠি অহা" বা "পানীৰপৰা ওলাই অহা।" কিংবদন্তি অনুসৰি ভ্লাদিমিৰে কিয়েভৰ খ্ৰীষ্টধৰ্মত গণশৰণৰ সময়ত পেৰুন আৰু আন পৌত্তলিক দেৱতাসকলৰ কাঠৰ মূৰ্তি দনিপ্ৰ নদীত পেলাই দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। কিয়েভৰ লোকসকলে শৰণ গ্ৰহণ কৰিলেও পুৰণি দেৱতাসকলৰ প্ৰতি থকা বিশ্বাসৰ বাবে দনিপ্ৰ নদীৰ কাষেৰে দৌৰি গৈ পানীৰপৰা ওলাই আহিবলৈ পুৰণি দেৱতাসকলক আহ্বান কৰিছিল। তেওঁলোকে ‘পেৰুণে, ভিদুবি! ’ (Перуне выдуби! ) বুলি চিঞৰিছিল। সেই অনুসৰি নদীৰ সোঁতত যি ঠাইত পেৰুন পানীৰপৰা ওলাই আহিছিল, সেই ঠাইৰ নাম আধুনিক ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ''ভিদুবিচু'' বা ''ভিদুবীচি'' হয়। <ref>{{cite web|url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CP%5CO%5CPovisthDAvremennykhlitIT.htm|last=Zhukovsky | first=A. |title=Povist' vremennykh lit – The Tale of Bygone Years|website=Internet Encyclopedia of Ukraine|year =2001|publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies | access-date=27 February 2025}}</ref> মঠটোৱে দনিপ্ৰ নদীৰ ওপৰত পাৰাপাৰৰ নাও সেৱা চলাইছিল। সেই সময়ৰ বহুতো বিশিষ্ট পণ্ডিতে ইয়াত বাস কৰি কাম কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত কিয়েভৰ বৃত্তান্তকাৰী কিয়েভৰ ছিলভেষ্টাৰ আৰু মোইছেই আছিল। তেওঁলোকে ''অতীত কালৰ কাহিনী'' লিখাত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছিল। ১৫৯৬ চনৰ ব্ৰেষ্টৰ সংঘৰ পিছত এই মঠটো ইউক্ৰেইনৰ গ্ৰীক কেথলিক গীৰ্জাৰ প্ৰথম তিনিজন মহানগৰপালৰ চৰকাৰী আসন হৈছিল। তেওঁলোক আছিল মিখাইলো ৰোহোজা, ইপাটিয়ি পোটিয় আৰু যোছিফ ভেলিয়ামিন ৰুটস্কি। ১৬৩৫ চনত মঠটো ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জালৈ ঘূৰাই দিয়া হয়।<ref name="ukrw">''The Vydubytskyi Monastery: A Kyiv landmark worthy of attention, Ukraine Weekly''</ref> [[File:1996-08-11 Vydubychi at Pokrova Church 1.jpg|thumb|১৯৯৬ চনত ভিদুবীচি গীৰ্জাৰ গায়নদল]] মঠটো ইউক্ৰেইনৰ হেটমেন আৰু অভিজাত পৰিয়ালসমূহে নিৰন্তৰভাৱে সুৰক্ষা দিছিল। ১৬৯৫ চনত হেটমেন ইভান মাজেপাই ভিদুবীচি মঠৰ ওচৰ-চুবুৰীয়াসকলক "মঠটোৰ প্ৰতি অন্যায় নকৰিবলৈ" নিৰ্দেশ দিছিল আৰু ষ্টাৰোদুব ৰেজিমেণ্টৰ কৰ্ণেল মিখাইলো মিক্লাশেভস্কিৰ তত্ত্বাৱধানত মঠটো দিছিল। মিক্লাশেভস্কিয়ে বেৰোক শৈলীৰ ছেইণ্ট জৰ্জ গীৰ্জা আৰু নতুন ৰূপান্তৰণ ভোজনালয় নিৰ্মাণ কৰিছিল। হেটমেন দানিলো আপোষ্টলে মঠটোৰ ঘণ্টাঘৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ধন আগবঢ়াইছিল। ১৮শ শতিকাত হেটমেন কিৰিলো ৰজুমোভস্কিৰ সহায়ত ভিদুবীচি মঠে নতুন সম্পত্তি লাভ কৰিছিল।<ref name="ukrw"/> ১৯৯০-ৰ দশকৰ শেষৰপৰা মঠটো ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জা—কিয়েভ পেট্ৰিয়াৰ্কেটৰদ্বাৰা পৰিচালিত হৈ আহিছে। ভিদুবীচি গীৰ্জাৰ গায়নদলটো নৱস্বাধীন ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম কেইটামান গায়নদলৰ ভিতৰত আছিল, যিয়ে ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত দৈৱ উপাসনাৰ গীত পুনৰ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="vydb">{{usurped|1=https://20130209004849/http://www.vydubychi.com/choir.html Vydubychi Church Choir}}</ref> ==ভৱন আৰু গাঁথনি== [[File:Shevchenko1844.jpg |thumb|200px|right|তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ চিত্ৰত ভিদুবীচিৰ ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জা]] এই মঠৰ মাত্ৰ কেইখনমান গীৰ্জাহে কেইবা শতিকাৰ পিছতো সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰে এখন হৈছে ছেইণ্ট মাইকেলৰ মঠগীৰ্জা। এই গীৰ্জা ভ্‌চেভলদ প্ৰথমৰ নিৰ্দেশত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ১৭৬৬ চনৰপৰা ১৭৬৯ চনৰ ভিতৰত ৰুছ স্থপতি এম. আই. ইউৰাছভে ইয়াৰ আংশিক পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰিছিল। ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক শৈলীৰ ভৱনসমূহৰ ভিতৰত পাঁচটা গম্বুজযুক্ত ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল, ত্ৰাণকৰ্তাৰ ৰূপান্তৰণ গীৰ্জা আৰু ভোজনালয় উল্লেখযোগ্য। এইবোৰ ১৬৯৬ চনৰপৰা ১৭০১ চনৰ ভিতৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইউক্ৰেইনীয় কছাকসকলৰ হেটমেন দানিলো আপোষ্টলৰ নিৰ্দেশত এটা ঘণ্টাঘৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ নিৰ্মাণ ১৭২৭ চনৰপৰা ১৭৩৩ চনৰ ভিতৰত হৈছিল আৰু ১৮২৭ চনৰপৰা ১৮৩১ চনৰ ভিতৰত ইয়াৰ পৰিৱৰ্ধন কৰা হয়। <ref>{{Cite web|title=Як українська медієвістика пережила ХХ століття: колоніальна травма й інтелектуальна відвага|date=2026-05-18|url=https://tyzhden.ua/iak-ukrainska-mediievistyka-perezhyla-khkh-stolittia-kolonialna-travma-j-intelektualna-vidvaha/|access-date=2026-05-18}}</ref> * ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জা * ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল * ত্ৰাণকৰ্তা-ৰূপান্তৰণ গীৰ্জাসহ ভোজনালয় * ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জাৰ প্ৰাৰ্থনাগৃহ * ভ্ৰাতৃত্ব ভৱন * মঠাধ্যক্ষৰ ভৱন * সমাধিক্ষেত্ৰ ===সমাধিক্ষেত্ৰ=== ইয়াত বহুতো বিশিষ্ট ব্যক্তিক সমাধিস্থ কৰা হৈছে। তেওঁলোকৰ ভিতৰত আছে— * ৱাই. হান্দজিউক — ১৯১৮ চনত প্ৰথম ইউক্ৰেইনীয় বাহিনীৰ সেনাপতি। তেওঁক বলছেভিকসকলে মৃত্যুদণ্ড দিছিল। * বোহদান খানেংকো (১৮৪৮–১৯১৭) — শিল্প সংগ্ৰাহক আৰু শিল্পকলাৰ পৃষ্ঠপোষক। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ সংগ্ৰহ কিয়েভ শিল্প আৰু উদ্যোগ সংগ্ৰহালয়লৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল। * কনষ্টাণ্টিন উশিনস্কি (১৮২৩–১৮৭১) — শিক্ষাবিদ আৰু ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত শিক্ষাদানৰ সমৰ্থক। ১৯শ শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত ৰুছ সাম্ৰাজ্যত এমছ আদেশৰ অধীনত ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত শিক্ষাদান নিষিদ্ধ আছিল। <ref name=Guseva>L.G. Guseva, [https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3369993 "Konstantin Dmitrievich Ushinsky: The Founder of Scientific Pedagogy in the 19th Century Russia"], History of Education & Children’s Literature, XIII, 1 (2018), pp. 479-491 (in English)</ref><ref name=Brockhaus>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/brokgauz/21746 ''Ushinsky'' article] in [[Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary]] {{in lang|ru}}</ref><ref name=bse>{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20050526191953/http://www.cultinfo.ru/fulltext/1/001/008/114/995.htm|title=''Ushinsky'' article}} by Eduard Dneprov in ''[[Great Soviet Encyclopedia]]'' {{in lang|ru}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=1993 |title=Ushinsky, Konstantin |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CU%5CS%5CUshinskyKonstantin.htm |access-date=2023-01-26 |website=Internet Encyclopedia of Ukraine}}</ref> * ভ্লাদিমিৰ আলেক্সেয়েভিচ বেটছ (১৮৩৪–১৮৯৬) — শৰীৰতত্ত্ববিদ। তেওঁ বৃহৎ পিৰামিডীয় স্নায়ুকোষ আৱিষ্কাৰৰ বাবে বিখ্যাত। এইবোৰক বৰ্তমান বেটছ কোষ বুলি কোৱা হয়। <ref name="Kushchayev2012">{{cite journal |last1=Kushchayev |first1=Sergiy V. |last2=Moskalenko |first2=Vitaliy F. |last3=Wiener |first3=Philip C. |last4=Tsymbaliuk |first4=Vitaliy I. |last5=Cherkasov |first5=Viktor G. |last6=Dzyavulska |first6=Irina V. |last7=Kovalchuk |first7=Oleksander I. |last8=Sonntag |first8=Volker K. H. |last9=Spetzler |first9=Robert F. |last10=Preul |first10=Mark C. |title=The discovery of the pyramidal neurons: Vladimir Betz and a new era of neuroscience |journal=Brain |volume=135 |issue=1 |pages=285–300 |date=January 2012 |pmid=22075067 |doi=10.1093/brain/awr276}}</ref> * লেভ মিখাইলোভিচ ইয়াশভিল (১৭৬৮–১৮৩৬) — নেপোলিয়নীয় যুদ্ধৰ সময়ৰ এজন টোপধাৰী সেনাপতি। <gallery> File:80-382-9007 Видубицький монастир.jpg|ভিদুবীচি মঠ File:Георгиевский Выдубицкого.jpg|ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল File:Выдубицкий монастырь 1.JPG|ঘণ্টাঘৰ আৰু মঠাধ্যক্ষৰ ভৱন File:Михайловский Выдубицкого.jpg|ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জা File:Видубицький монастир а.jpg|ভোজনালয় আৰু ভ্ৰাতৃত্ব ভৱন File:Дзвіниця Видубицького монастиря, Київ.jpg|ঘণ্টাঘৰ </gallery> ==শিল্প আৰু সাহিত্যত ভিদুবীচি মঠ== * তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ ১৮৪৪ চনত অংকিত ''কিয়েভৰ ভিদুবীচি মঠ'' নামৰ চিত্ৰ। এই শিল্পকৰ্ম ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শিল্প সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত। * মিখাইলো সাজিনৰ ১৮৪০-ৰ দশকত অংকিত ''ভিদুবীচি মঠ'' নামৰ চিত্ৰ। এই শিল্পকৰ্ম ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শিল্প সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} {{Refbegin}} * [http://www.sobory.ru/article/index.html?object=00352 Vydubitskiy Monastery] {{in lang|ru}} * [http://www.vgd.ru/CEMETRY/vydubits.htm Necropolis of the monastery] {{in lang|ru}} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Vydubychi Monastery|ভিদুবীচি মঠ}} * [http://www.tour2kiev.com/en/Vudubickiy.html Vydubychi Monastery] * [http://www.vydubychi.com/ Official site of the Vydubychi Church Choir] maambv2u1620v07mdc8v1c98xuwsjkx 629877 629876 2026-08-22T15:14:51Z AjayDas 12623 added [[Category:ইউক্ৰেইনৰ গীৰ্জাঘৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 629877 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ভিদুবীচি মঠ | image = Видубицький монастир-3.JPG | alt = | caption = | full_name = | order = | established = ১০৭০ | disestablished = | mother = | dedication = | diocese = ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জা—কিয়েভ পেট্ৰিয়াৰ্কেট | churches = ছেইণ্ট মাইকেলৰ মঠগীৰ্জা<br>ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল<br>ত্ৰাণকৰ্তা গীৰ্জা আৰু ভোজনালয় | founder = ভ্‌চেভলদ য়াৰোস্লাভিচ | abbot = | prior = | people = | location = কিয়েভ, [[ইউক্ৰেইন]] | pushpin_map = Ukraine | coordinates = {{coord|50.4168|N|30.5674|E|region:UA_type:landmark|display=inline}} | oscoor = | remains = | public_access = | other_info = মালিকানা: [[ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জা]] | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Видубецький монастир}} (''ভিদুবীচি মঠ'') |designation1_type = স্থাপত্য |designation1_number = 260109 }} }} '''ভিদুবীচি মঠ''' ({{lang-en| Vydubychi Monastery}}) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ৰাজধানী কিয়েভত অৱস্থিত এটা ঐতিহাসিক মঠ। ছোভিয়েট যুগত এই মঠত ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীৰ প্ৰত্নতত্ত্ব প্ৰতিষ্ঠান আছিল। ==ইতিহাস== ১০৭০ চনৰপৰা ১০৭৭ চনৰ ভিতৰত য়াৰোস্লাভ দ্য ৱাইজৰ পুত্ৰ ভ্‌চেভলদে এই মঠ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এইটো ভ্‌চেভলদৰ পুত্ৰ ভ্লাদিমিৰ মোনোমাখ আৰু তেওঁৰ বংশধৰসকলৰ পাৰিবাৰিক মঠ আছিল। <ref>{{cite book |last1=Morby |first1=John E. |title=Dynasties of the world: a chronological and genealogical handbook |date=2002 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9780198604730 |page=167}}</ref> মঠটোৰ নাম আৰু কিয়েভৰ বৰ্তমানৰ সেই অঞ্চলটোৰ নাম এটা পুৰণি স্লাভিক কিংবদন্তিৰ সৈতে জড়িত। এই কিংবদন্তিত পৌত্তলিক দেৱতা পেৰুন আৰু কিয়েভৰ মহান ৰাজকুমাৰ ভ্লাদিমিৰ দ্য গ্ৰেটৰ কথা উল্লেখ আছে। "ভিদুবীচি" নামটো ''Vydobychi'' → ''Vydobych'' → ''Vydobech'' (Видобичі → Видобич → Видобеч) শব্দৰপৰা আহিছে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "পানীৰপৰা ওপৰলৈ উঠি অহা" বা "পানীৰপৰা ওলাই অহা।" কিংবদন্তি অনুসৰি ভ্লাদিমিৰে কিয়েভৰ খ্ৰীষ্টধৰ্মত গণশৰণৰ সময়ত পেৰুন আৰু আন পৌত্তলিক দেৱতাসকলৰ কাঠৰ মূৰ্তি দনিপ্ৰ নদীত পেলাই দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। কিয়েভৰ লোকসকলে শৰণ গ্ৰহণ কৰিলেও পুৰণি দেৱতাসকলৰ প্ৰতি থকা বিশ্বাসৰ বাবে দনিপ্ৰ নদীৰ কাষেৰে দৌৰি গৈ পানীৰপৰা ওলাই আহিবলৈ পুৰণি দেৱতাসকলক আহ্বান কৰিছিল। তেওঁলোকে ‘পেৰুণে, ভিদুবি! ’ (Перуне выдуби! ) বুলি চিঞৰিছিল। সেই অনুসৰি নদীৰ সোঁতত যি ঠাইত পেৰুন পানীৰপৰা ওলাই আহিছিল, সেই ঠাইৰ নাম আধুনিক ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ''ভিদুবিচু'' বা ''ভিদুবীচি'' হয়। <ref>{{cite web|url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CP%5CO%5CPovisthDAvremennykhlitIT.htm|last=Zhukovsky | first=A. |title=Povist' vremennykh lit – The Tale of Bygone Years|website=Internet Encyclopedia of Ukraine|year =2001|publisher=Canadian Institute of Ukrainian Studies | access-date=27 February 2025}}</ref> মঠটোৱে দনিপ্ৰ নদীৰ ওপৰত পাৰাপাৰৰ নাও সেৱা চলাইছিল। সেই সময়ৰ বহুতো বিশিষ্ট পণ্ডিতে ইয়াত বাস কৰি কাম কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত কিয়েভৰ বৃত্তান্তকাৰী কিয়েভৰ ছিলভেষ্টাৰ আৰু মোইছেই আছিল। তেওঁলোকে ''অতীত কালৰ কাহিনী'' লিখাত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছিল। ১৫৯৬ চনৰ ব্ৰেষ্টৰ সংঘৰ পিছত এই মঠটো ইউক্ৰেইনৰ গ্ৰীক কেথলিক গীৰ্জাৰ প্ৰথম তিনিজন মহানগৰপালৰ চৰকাৰী আসন হৈছিল। তেওঁলোক আছিল মিখাইলো ৰোহোজা, ইপাটিয়ি পোটিয় আৰু যোছিফ ভেলিয়ামিন ৰুটস্কি। ১৬৩৫ চনত মঠটো ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জালৈ ঘূৰাই দিয়া হয়।<ref name="ukrw">''The Vydubytskyi Monastery: A Kyiv landmark worthy of attention, Ukraine Weekly''</ref> [[File:1996-08-11 Vydubychi at Pokrova Church 1.jpg|thumb|১৯৯৬ চনত ভিদুবীচি গীৰ্জাৰ গায়নদল]] মঠটো ইউক্ৰেইনৰ হেটমেন আৰু অভিজাত পৰিয়ালসমূহে নিৰন্তৰভাৱে সুৰক্ষা দিছিল। ১৬৯৫ চনত হেটমেন ইভান মাজেপাই ভিদুবীচি মঠৰ ওচৰ-চুবুৰীয়াসকলক "মঠটোৰ প্ৰতি অন্যায় নকৰিবলৈ" নিৰ্দেশ দিছিল আৰু ষ্টাৰোদুব ৰেজিমেণ্টৰ কৰ্ণেল মিখাইলো মিক্লাশেভস্কিৰ তত্ত্বাৱধানত মঠটো দিছিল। মিক্লাশেভস্কিয়ে বেৰোক শৈলীৰ ছেইণ্ট জৰ্জ গীৰ্জা আৰু নতুন ৰূপান্তৰণ ভোজনালয় নিৰ্মাণ কৰিছিল। হেটমেন দানিলো আপোষ্টলে মঠটোৰ ঘণ্টাঘৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ধন আগবঢ়াইছিল। ১৮শ শতিকাত হেটমেন কিৰিলো ৰজুমোভস্কিৰ সহায়ত ভিদুবীচি মঠে নতুন সম্পত্তি লাভ কৰিছিল।<ref name="ukrw"/> ১৯৯০-ৰ দশকৰ শেষৰপৰা মঠটো ইউক্ৰেইনীয় পূৰ্বপন্থী গীৰ্জা—কিয়েভ পেট্ৰিয়াৰ্কেটৰদ্বাৰা পৰিচালিত হৈ আহিছে। ভিদুবীচি গীৰ্জাৰ গায়নদলটো নৱস্বাধীন ইউক্ৰেইনৰ প্ৰথম কেইটামান গায়নদলৰ ভিতৰত আছিল, যিয়ে ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত দৈৱ উপাসনাৰ গীত পুনৰ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="vydb">{{usurped|1=https://20130209004849/http://www.vydubychi.com/choir.html Vydubychi Church Choir}}</ref> ==ভৱন আৰু গাঁথনি== [[File:Shevchenko1844.jpg |thumb|200px|right|তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ চিত্ৰত ভিদুবীচিৰ ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জা]] এই মঠৰ মাত্ৰ কেইখনমান গীৰ্জাহে কেইবা শতিকাৰ পিছতো সংৰক্ষিত হৈ আছে। ইয়াৰে এখন হৈছে ছেইণ্ট মাইকেলৰ মঠগীৰ্জা। এই গীৰ্জা ভ্‌চেভলদ প্ৰথমৰ নিৰ্দেশত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ১৭৬৬ চনৰপৰা ১৭৬৯ চনৰ ভিতৰত ৰুছ স্থপতি এম. আই. ইউৰাছভে ইয়াৰ আংশিক পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰিছিল। ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক শৈলীৰ ভৱনসমূহৰ ভিতৰত পাঁচটা গম্বুজযুক্ত ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল, ত্ৰাণকৰ্তাৰ ৰূপান্তৰণ গীৰ্জা আৰু ভোজনালয় উল্লেখযোগ্য। এইবোৰ ১৬৯৬ চনৰপৰা ১৭০১ চনৰ ভিতৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইউক্ৰেইনীয় কছাকসকলৰ হেটমেন দানিলো আপোষ্টলৰ নিৰ্দেশত এটা ঘণ্টাঘৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ নিৰ্মাণ ১৭২৭ চনৰপৰা ১৭৩৩ চনৰ ভিতৰত হৈছিল আৰু ১৮২৭ চনৰপৰা ১৮৩১ চনৰ ভিতৰত ইয়াৰ পৰিৱৰ্ধন কৰা হয়। <ref>{{Cite web|title=Як українська медієвістика пережила ХХ століття: колоніальна травма й інтелектуальна відвага|date=2026-05-18|url=https://tyzhden.ua/iak-ukrainska-mediievistyka-perezhyla-khkh-stolittia-kolonialna-travma-j-intelektualna-vidvaha/|access-date=2026-05-18}}</ref> * ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জা * ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল * ত্ৰাণকৰ্তা-ৰূপান্তৰণ গীৰ্জাসহ ভোজনালয় * ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জাৰ প্ৰাৰ্থনাগৃহ * ভ্ৰাতৃত্ব ভৱন * মঠাধ্যক্ষৰ ভৱন * সমাধিক্ষেত্ৰ ===সমাধিক্ষেত্ৰ=== ইয়াত বহুতো বিশিষ্ট ব্যক্তিক সমাধিস্থ কৰা হৈছে। তেওঁলোকৰ ভিতৰত আছে— * ৱাই. হান্দজিউক — ১৯১৮ চনত প্ৰথম ইউক্ৰেইনীয় বাহিনীৰ সেনাপতি। তেওঁক বলছেভিকসকলে মৃত্যুদণ্ড দিছিল। * বোহদান খানেংকো (১৮৪৮–১৯১৭) — শিল্প সংগ্ৰাহক আৰু শিল্পকলাৰ পৃষ্ঠপোষক। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ সংগ্ৰহ কিয়েভ শিল্প আৰু উদ্যোগ সংগ্ৰহালয়লৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল। * কনষ্টাণ্টিন উশিনস্কি (১৮২৩–১৮৭১) — শিক্ষাবিদ আৰু ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত শিক্ষাদানৰ সমৰ্থক। ১৯শ শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত ৰুছ সাম্ৰাজ্যত এমছ আদেশৰ অধীনত ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত শিক্ষাদান নিষিদ্ধ আছিল। <ref name=Guseva>L.G. Guseva, [https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3369993 "Konstantin Dmitrievich Ushinsky: The Founder of Scientific Pedagogy in the 19th Century Russia"], History of Education & Children’s Literature, XIII, 1 (2018), pp. 479-491 (in English)</ref><ref name=Brockhaus>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/brokgauz/21746 ''Ushinsky'' article] in [[Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary]] {{in lang|ru}}</ref><ref name=bse>{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20050526191953/http://www.cultinfo.ru/fulltext/1/001/008/114/995.htm|title=''Ushinsky'' article}} by Eduard Dneprov in ''[[Great Soviet Encyclopedia]]'' {{in lang|ru}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=1993 |title=Ushinsky, Konstantin |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CU%5CS%5CUshinskyKonstantin.htm |access-date=2023-01-26 |website=Internet Encyclopedia of Ukraine}}</ref> * ভ্লাদিমিৰ আলেক্সেয়েভিচ বেটছ (১৮৩৪–১৮৯৬) — শৰীৰতত্ত্ববিদ। তেওঁ বৃহৎ পিৰামিডীয় স্নায়ুকোষ আৱিষ্কাৰৰ বাবে বিখ্যাত। এইবোৰক বৰ্তমান বেটছ কোষ বুলি কোৱা হয়। <ref name="Kushchayev2012">{{cite journal |last1=Kushchayev |first1=Sergiy V. |last2=Moskalenko |first2=Vitaliy F. |last3=Wiener |first3=Philip C. |last4=Tsymbaliuk |first4=Vitaliy I. |last5=Cherkasov |first5=Viktor G. |last6=Dzyavulska |first6=Irina V. |last7=Kovalchuk |first7=Oleksander I. |last8=Sonntag |first8=Volker K. H. |last9=Spetzler |first9=Robert F. |last10=Preul |first10=Mark C. |title=The discovery of the pyramidal neurons: Vladimir Betz and a new era of neuroscience |journal=Brain |volume=135 |issue=1 |pages=285–300 |date=January 2012 |pmid=22075067 |doi=10.1093/brain/awr276}}</ref> * লেভ মিখাইলোভিচ ইয়াশভিল (১৭৬৮–১৮৩৬) — নেপোলিয়নীয় যুদ্ধৰ সময়ৰ এজন টোপধাৰী সেনাপতি। <gallery> File:80-382-9007 Видубицький монастир.jpg|ভিদুবীচি মঠ File:Георгиевский Выдубицкого.jpg|ছেইণ্ট জৰ্জ কেথেড্ৰেল File:Выдубицкий монастырь 1.JPG|ঘণ্টাঘৰ আৰু মঠাধ্যক্ষৰ ভৱন File:Михайловский Выдубицкого.jpg|ছেইণ্ট মাইকেল গীৰ্জা File:Видубицький монастир а.jpg|ভোজনালয় আৰু ভ্ৰাতৃত্ব ভৱন File:Дзвіниця Видубицького монастиря, Київ.jpg|ঘণ্টাঘৰ </gallery> ==শিল্প আৰু সাহিত্যত ভিদুবীচি মঠ== * তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ ১৮৪৪ চনত অংকিত ''কিয়েভৰ ভিদুবীচি মঠ'' নামৰ চিত্ৰ। এই শিল্পকৰ্ম ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শিল্প সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত। * মিখাইলো সাজিনৰ ১৮৪০-ৰ দশকত অংকিত ''ভিদুবীচি মঠ'' নামৰ চিত্ৰ। এই শিল্পকৰ্ম ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শিল্প সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} {{Refbegin}} * [http://www.sobory.ru/article/index.html?object=00352 Vydubitskiy Monastery] {{in lang|ru}} * [http://www.vgd.ru/CEMETRY/vydubits.htm Necropolis of the monastery] {{in lang|ru}} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Vydubychi Monastery|ভিদুবীচি মঠ}} * [http://www.tour2kiev.com/en/Vudubickiy.html Vydubychi Monastery] * [http://www.vydubychi.com/ Official site of the Vydubychi Church Choir] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ গীৰ্জাঘৰ]] h41btuvd7zbwytgptcc9vndut30vyii 0 139121 629878 2026-08-22T15:15:39Z AjayDas 12623 [[ভিদুবীচি মঠ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 629878 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ভিদুবীচি মঠ]] 4krecmtfkh287km25ch2rgo6jo6n530 0 139122 629884 2026-08-22T15:50:48Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629884 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | name = পৱিত্ৰ ঈশ্বৰদূত আৰু ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন সুসমাচাৰকৰ ভোজনালয় গীৰ্জা | full_name = | native_name = Храм святого апостола і євангелиста Іоана Богослова | native_name_lang = uk | image = Kostel svatého Jana Křtitele.jpg | image_upright = 1.14 | alt = | caption = সূৰ্যৰ পোহৰত গীৰ্জাটোৰ দৃশ্য | coordinates = {{coord|50.4557|30.5227|format=dms|type:landmark_region:UA|display=title}} | country = [[ইউক্ৰেইন]] | denomination = ইউক্ৰেইনৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জা | address = [[ছেইণ্ট মাইকেলৰ সোণালী-গম্বুজযুক্ত মঠ]], কিয়েভ | website = <!-- {{URL| example.com}} --> | status = | founded = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন | dedicated = | consecrated = | architect = | architectural_type = ভোজনালয় গীৰ্জা | style = ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক | years_built = | groundbreaking = | completed = | construction_cost = | closed = | demolished = | capacity = | length = <!-- {{convert| }} --> | width = <!-- {{convert| }} --> | height = <!-- {{convert| }} --> | materials = | parish = | archdiocese = | diocese = | priest = | pastor = | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Трапезна церква Михайлівського монастиря}} (''ছেইণ্ট মাইকেল মঠৰ ভোজনালয় গীৰ্জা'') |designation1_type = স্থাপত্য |designation1_number = 260075-Н }} }} '''পৱিত্ৰ ঈশ্বৰদূত আৰু ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন সুসমাচাৰকৰ ভোজনালয় গীৰ্জা''' ({{lang-en| Refectory Church of the Holy Apostle and Evangelist John the Theologian}}) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ৰাজধানী কিয়েভত থকা [[ছেইণ্ট মাইকেলৰ সোণালী-গম্বুজযুক্ত মঠ]]ৰ ভোজনালয় গীৰ্জা। গীৰ্জাটো ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহনৰ নামত উৎসৰ্গিত।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ==ইতিহাস== পৱিত্ৰ ঈশ্বৰদূত আৰু ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন সুসমাচাৰকৰ গীৰ্জাটো ১৭১৩ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ নিৰ্মাণত কুদ্ৰিয়াভকাত অৱস্থিত আৰু ১৬৭৬ চনত অগ্নিকাণ্ডত ধ্বংস হোৱা ছিমিয়ন গীৰ্জাৰ ইটা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৭১৩–১৭১৫ চনৰ ভিতৰত মঠৰ অধ্যক্ষ য়োআন্নিকি সেনিউটভিচৰ সময়ত এই ভোজনালয় আৰু গীৰ্জাটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Михайловський Золотоверхий монастир, 12-20 ст. |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> প্ৰায় ১৭১৫–১৭১৮ চনৰ ভিতৰত কিয়েভৰ মহানগৰাধ্যক্ষ য়োআছাফ ক্ৰোকভস্কিৰ অৰ্থসাহায্যত ইয়াত এটা কাঠৰ চিত্ৰপট স্থাপন কৰা হৈছিল। সেই চিত্ৰপট বৰ্তমান সংৰক্ষিত হৈ থকা নাই।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৭৮১ চনত মঠৰ ভোজনালয়কে ধৰি কেইবাটাও ভৱনৰ ছাদ কাঠেৰে নিৰ্মাণ কৰি পাতল লোহাৰে ঢকাৰ অনুমতি বিচৰা হৈছিল। ১৭৯৯ চনত মঠৰ ভৱনসমূহৰ বাবে পাতল লোহা ক্ৰয়ৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৮২৭ চনত গীৰ্জাটো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৩৭ চনত গীৰ্জাৰ ভিতৰৰ অংশত চিত্ৰ অংকন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত গীৰ্জাৰ গম্বুজৰ আৱৰণ সোণৰ পাতেৰে সজোৱা হয়। ১৯০৪ চনৰ অগ্নিকাণ্ডত গীৰ্জাটো যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৯২২ চনত গীৰ্জাটো ছাত্ৰসকলৰ ভোজনালয়লৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। এই কাৰণেই মঠৰ আন বহুতো ভৱনৰ দৰে বলছেভিকসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰা নাছিল।<ref name=":1">{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> এই গীৰ্জাটো মঠৰ প্ৰথম পুনৰুদ্ধাৰ কৰা ভৱন আছিল। ১৯৯০ চনত ই কিয়েভৰ প্ৰথম কেইখনমান গীৰ্জাৰ ভিতৰত অন্যতম হয় য'ত ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ধৰ্মীয় সেৱা অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="Aca">{{cite web |title=Храм св. апостола і євангелиста Іоана Богослова |url=http://www.kda.org.ua/about/cathedral.html |publisher=Kyiv Orthodox Theological Academy |access-date=8 February 2024 |page= |trans-title=Church of St. Apostle and Evangelist John the Theologian |language=uk |archive-date=14 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130814084545/http://kda.org.ua/about/cathedral.html |url-status=dead }}</ref> ১৯৯১ চনৰপৰা গীৰ্জাটো ইউক্ৰেইনীয় স্বতন্ত্ৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ মহাগীৰ্জা আছিল। ১৯৯২ চনৰ জুন মাহৰপৰা ই কিয়েভ পেট্ৰিয়াৰ্কেটৰ ইউক্ৰেইনীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ অধীনত আছিল।<ref name="Aca" /> ১৯৯২ চনত পৱিত্ৰ মাইকেলৰ মঠ পুনৰ মুকলি কৰা হয়। তাৰ পিছত ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহনৰ গীৰ্জাটো কিয়েভ অৰ্থডক্স ধৰ্মতত্ত্ব একাডেমী আৰু ধৰ্মতত্ত্ব বিদ্যালয়ৰ গীৰ্জা হিচাপে ব্যৱহৃত হয়। গীৰ্জাৰ দেৱালত প্ৰাচীন বগা ৰঙেৰে ঢকা চিত্ৰকলা সংৰক্ষিত আছে।<ref name="Aca" /> ২০১৩ চনৰ তথ্য অনুসৰি, গীৰ্জাটো কিয়েভ অৰ্থডক্স ধৰ্মতত্ত্ব একাডেমীৰ শৈক্ষিক গীৰ্জা হিচাপেও ব্যৱহৃত হয়।<ref>{{cite web |title=Академічний храм святого апостола і євангелиста Іоана Богослова |url=https://kpba.edu.ua/akademichnyj-khram/ |website=Київська православна богословська академія |access-date=22 August 2026}}</ref> ২০২৬ চনতো ইয়াত ধৰ্মীয় সেৱা অনুষ্ঠিত হৈ আছে।<ref>{{cite web |title=СВЯТКОВЕ БОГОСЛУЖІННЯ В ДЕНЬ ПАМʼЯТІ СВЯТОГО АПОСТОЛА І ЄВАНГЕЛІСТА ІОАНА БОГОСЛОВА |url=https://www.archangel.kiev.ua/2026/05/08/%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B5-%D1%81%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%83-%D1%81%D0%B2/ |website=Свято-Михайлівський Золотоверхий чоловічий монастир |access-date=22 August 2026}}</ref> গীৰ্জাটো ‘মৰ্যাদাৰ বিপ্লৱ’ৰ সময়ত আহত লোকসকলৰ বাবে অস্থায়ী চিকিৎসালয় হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Михайлівський Золотоверхий монастир |url=https://diaz.kyiv.ua/objects/myhajlivskyj-zolotoverhyj-monastyr/ |website=Державний історико-архітектурний заповідник “Стародавній Київ” |access-date=22 August 2026}}</ref> ==স্থাপত্য== গীৰ্জাটো ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক স্থাপত্যশৈলীৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন। ই মঠৰ ভোজনালয়ৰ সৈতে সংলগ্ন এটা একগম্বুজীয়া গীৰ্জা। বৰ্তমানৰ গীৰ্জাটো ১৭১৩–১৭১৫ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ই পৱিত্ৰ মাইকেলৰ মঠত সেই সময়ত গঢ় লৈ উঠা ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক স্থাপত্যৰ সমষ্টিৰ এটা অংশ।<ref>{{cite web |title=Академічний храм святого апостола і євангелиста Іоана Богослова |url=https://kpba.edu.ua/akademichnyj-khram/ |website=Київська православна богословська академія |access-date=22 August 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Трапезна церква св. Іоана Богослова Михайлівського Золотоверхого монастиря |url=https://parafia.org.ua/UCA/church/trapezna-tserkva-sv-ioana-bohoslova-myhajlivskoho-zolotoverhoho-monastyrya-k/ |website=Наша Парафія |access-date=22 August 2026}}</ref> ১৯৭৬–১৯৮১ চনৰ ভিতৰত স্থপতি ভেলেণ্টিনা শ্বেভচেঙ্কোৰ নক্সা অনুসৰি গীৰ্জাটো পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়। এই পুনৰুদ্ধাৰৰ সময়ত ভাঁজযুক্ত ছাদ আৰু ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক শৈলীৰ নাচপতি আকৃতিৰ গম্বুজ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Пам'ятник архітектури "Трапезна церква апостола і євангеліста Іоана Богослова" |url=https://maps.visicom.ua/i/POIFQIH614 |website=Візіком карти |access-date=22 August 2026}}</ref> পুনৰুদ্ধাৰৰ পিছত ভোজনালয় গীৰ্জাটোত মৃৎশিল্পৰ সংগ্ৰহালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। ১৯৯২ চনত কিয়েভ ধৰ্মীয় একাডেমী আৰু ধৰ্মতত্ত্ব বিদ্যালয় পুনৰ মুকলি হোৱাৰ পিছত গীৰ্জাটো একাডেমীৰ শৈক্ষিক গীৰ্জালৈ পৰিণত হয়।<ref>{{cite web |title=Пам'ятник архітектури "Трапезна церква апостола і євангеліста Іоана Богослова" |url=https://maps.visicom.ua/i/POIFQIH614 |website=Візіком карти |access-date=22 August 2026}}</ref> বৰ্তমান গীৰ্জাটো ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ স্থাপত্য স্মাৰক। ইয়াৰ সংৰক্ষণ নম্বৰ ২৬০০৭৫-এইচ।<ref>{{cite web |title=Перелік об'єктів культурної спадщини міста Києва |url=https://mcsc.gov.ua/wp-content/uploads/2025/06/m.-kyyiv_-stanom-na-16.06.2025.pdf |website=Міністерство культури та стратегічних комунікацій України |access-date=22 August 2026}}</ref> ==অতিৰিক্ত পঠন== * [https://parafia.org.ua/UCA/church/trapezna-tserkva-sv-ioana-bohoslova-myhajlivskoho-zolotovorhoho-monastyrya-k/ ইউক্ৰেইনীয় গীৰ্জা স্থাপত্য: পৱিত্ৰ মাইকেলৰ সোণালী গম্বুজযুক্ত মঠৰ ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহনৰ ভোজনালয় গীৰ্জা] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 0mplby5d4plr3a5tonwvsr2e2pe7ebe 629885 629884 2026-08-22T15:52:02Z AjayDas 12623 added [[Category:ইউক্ৰেইনৰ গীৰ্জাঘৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 629885 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | name = পৱিত্ৰ ঈশ্বৰদূত আৰু ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন সুসমাচাৰকৰ ভোজনালয় গীৰ্জা | full_name = | native_name = Храм святого апостола і євангелиста Іоана Богослова | native_name_lang = uk | image = Kostel svatého Jana Křtitele.jpg | image_upright = 1.14 | alt = | caption = সূৰ্যৰ পোহৰত গীৰ্জাটোৰ দৃশ্য | coordinates = {{coord|50.4557|30.5227|format=dms|type:landmark_region:UA|display=title}} | country = [[ইউক্ৰেইন]] | denomination = ইউক্ৰেইনৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জা | address = [[ছেইণ্ট মাইকেলৰ সোণালী-গম্বুজযুক্ত মঠ]], কিয়েভ | website = <!-- {{URL| example.com}} --> | status = | founded = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন | dedicated = | consecrated = | architect = | architectural_type = ভোজনালয় গীৰ্জা | style = ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক | years_built = | groundbreaking = | completed = | construction_cost = | closed = | demolished = | capacity = | length = <!-- {{convert| }} --> | width = <!-- {{convert| }} --> | height = <!-- {{convert| }} --> | materials = | parish = | archdiocese = | diocese = | priest = | pastor = | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Трапезна церква Михайлівського монастиря}} (''ছেইণ্ট মাইকেল মঠৰ ভোজনালয় গীৰ্জা'') |designation1_type = স্থাপত্য |designation1_number = 260075-Н }} }} '''পৱিত্ৰ ঈশ্বৰদূত আৰু ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন সুসমাচাৰকৰ ভোজনালয় গীৰ্জা''' ({{lang-en| Refectory Church of the Holy Apostle and Evangelist John the Theologian}}) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ৰাজধানী কিয়েভত থকা [[ছেইণ্ট মাইকেলৰ সোণালী-গম্বুজযুক্ত মঠ]]ৰ ভোজনালয় গীৰ্জা। গীৰ্জাটো ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহনৰ নামত উৎসৰ্গিত।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ==ইতিহাস== পৱিত্ৰ ঈশ্বৰদূত আৰু ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন সুসমাচাৰকৰ গীৰ্জাটো ১৭১৩ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ নিৰ্মাণত কুদ্ৰিয়াভকাত অৱস্থিত আৰু ১৬৭৬ চনত অগ্নিকাণ্ডত ধ্বংস হোৱা ছিমিয়ন গীৰ্জাৰ ইটা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৭১৩–১৭১৫ চনৰ ভিতৰত মঠৰ অধ্যক্ষ য়োআন্নিকি সেনিউটভিচৰ সময়ত এই ভোজনালয় আৰু গীৰ্জাটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Михайловський Золотоверхий монастир, 12-20 ст. |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> প্ৰায় ১৭১৫–১৭১৮ চনৰ ভিতৰত কিয়েভৰ মহানগৰাধ্যক্ষ য়োআছাফ ক্ৰোকভস্কিৰ অৰ্থসাহায্যত ইয়াত এটা কাঠৰ চিত্ৰপট স্থাপন কৰা হৈছিল। সেই চিত্ৰপট বৰ্তমান সংৰক্ষিত হৈ থকা নাই।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৭৮১ চনত মঠৰ ভোজনালয়কে ধৰি কেইবাটাও ভৱনৰ ছাদ কাঠেৰে নিৰ্মাণ কৰি পাতল লোহাৰে ঢকাৰ অনুমতি বিচৰা হৈছিল। ১৭৯৯ চনত মঠৰ ভৱনসমূহৰ বাবে পাতল লোহা ক্ৰয়ৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৮২৭ চনত গীৰ্জাটো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৩৭ চনত গীৰ্জাৰ ভিতৰৰ অংশত চিত্ৰ অংকন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত গীৰ্জাৰ গম্বুজৰ আৱৰণ সোণৰ পাতেৰে সজোৱা হয়। ১৯০৪ চনৰ অগ্নিকাণ্ডত গীৰ্জাটো যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৯২২ চনত গীৰ্জাটো ছাত্ৰসকলৰ ভোজনালয়লৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। এই কাৰণেই মঠৰ আন বহুতো ভৱনৰ দৰে বলছেভিকসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰা নাছিল।<ref name=":1">{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> এই গীৰ্জাটো মঠৰ প্ৰথম পুনৰুদ্ধাৰ কৰা ভৱন আছিল। ১৯৯০ চনত ই কিয়েভৰ প্ৰথম কেইখনমান গীৰ্জাৰ ভিতৰত অন্যতম হয় য'ত ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ধৰ্মীয় সেৱা অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="Aca">{{cite web |title=Храм св. апостола і євангелиста Іоана Богослова |url=http://www.kda.org.ua/about/cathedral.html |publisher=Kyiv Orthodox Theological Academy |access-date=8 February 2024 |page= |trans-title=Church of St. Apostle and Evangelist John the Theologian |language=uk |archive-date=14 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130814084545/http://kda.org.ua/about/cathedral.html |url-status=dead }}</ref> ১৯৯১ চনৰপৰা গীৰ্জাটো ইউক্ৰেইনীয় স্বতন্ত্ৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ মহাগীৰ্জা আছিল। ১৯৯২ চনৰ জুন মাহৰপৰা ই কিয়েভ পেট্ৰিয়াৰ্কেটৰ ইউক্ৰেইনীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ অধীনত আছিল।<ref name="Aca" /> ১৯৯২ চনত পৱিত্ৰ মাইকেলৰ মঠ পুনৰ মুকলি কৰা হয়। তাৰ পিছত ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহনৰ গীৰ্জাটো কিয়েভ অৰ্থডক্স ধৰ্মতত্ত্ব একাডেমী আৰু ধৰ্মতত্ত্ব বিদ্যালয়ৰ গীৰ্জা হিচাপে ব্যৱহৃত হয়। গীৰ্জাৰ দেৱালত প্ৰাচীন বগা ৰঙেৰে ঢকা চিত্ৰকলা সংৰক্ষিত আছে।<ref name="Aca" /> ২০১৩ চনৰ তথ্য অনুসৰি, গীৰ্জাটো কিয়েভ অৰ্থডক্স ধৰ্মতত্ত্ব একাডেমীৰ শৈক্ষিক গীৰ্জা হিচাপেও ব্যৱহৃত হয়।<ref>{{cite web |title=Академічний храм святого апостола і євангелиста Іоана Богослова |url=https://kpba.edu.ua/akademichnyj-khram/ |website=Київська православна богословська академія |access-date=22 August 2026}}</ref> ২০২৬ চনতো ইয়াত ধৰ্মীয় সেৱা অনুষ্ঠিত হৈ আছে।<ref>{{cite web |title=СВЯТКОВЕ БОГОСЛУЖІННЯ В ДЕНЬ ПАМʼЯТІ СВЯТОГО АПОСТОЛА І ЄВАНГЕЛІСТА ІОАНА БОГОСЛОВА |url=https://www.archangel.kiev.ua/2026/05/08/%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B5-%D1%81%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%83-%D1%81%D0%B2/ |website=Свято-Михайлівський Золотоверхий чоловічий монастир |access-date=22 August 2026}}</ref> গীৰ্জাটো ‘মৰ্যাদাৰ বিপ্লৱ’ৰ সময়ত আহত লোকসকলৰ বাবে অস্থায়ী চিকিৎসালয় হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Михайлівський Золотоверхий монастир |url=https://diaz.kyiv.ua/objects/myhajlivskyj-zolotoverhyj-monastyr/ |website=Державний історико-архітектурний заповідник “Стародавній Київ” |access-date=22 August 2026}}</ref> ==স্থাপত্য== গীৰ্জাটো ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক স্থাপত্যশৈলীৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন। ই মঠৰ ভোজনালয়ৰ সৈতে সংলগ্ন এটা একগম্বুজীয়া গীৰ্জা। বৰ্তমানৰ গীৰ্জাটো ১৭১৩–১৭১৫ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ই পৱিত্ৰ মাইকেলৰ মঠত সেই সময়ত গঢ় লৈ উঠা ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক স্থাপত্যৰ সমষ্টিৰ এটা অংশ।<ref>{{cite web |title=Академічний храм святого апостола і євангелиста Іоана Богослова |url=https://kpba.edu.ua/akademichnyj-khram/ |website=Київська православна богословська академія |access-date=22 August 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Трапезна церква св. Іоана Богослова Михайлівського Золотоверхого монастиря |url=https://parafia.org.ua/UCA/church/trapezna-tserkva-sv-ioana-bohoslova-myhajlivskoho-zolotoverhoho-monastyrya-k/ |website=Наша Парафія |access-date=22 August 2026}}</ref> ১৯৭৬–১৯৮১ চনৰ ভিতৰত স্থপতি ভেলেণ্টিনা শ্বেভচেঙ্কোৰ নক্সা অনুসৰি গীৰ্জাটো পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়। এই পুনৰুদ্ধাৰৰ সময়ত ভাঁজযুক্ত ছাদ আৰু ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক শৈলীৰ নাচপতি আকৃতিৰ গম্বুজ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Пам'ятник архітектури "Трапезна церква апостола і євангеліста Іоана Богослова" |url=https://maps.visicom.ua/i/POIFQIH614 |website=Візіком карти |access-date=22 August 2026}}</ref> পুনৰুদ্ধাৰৰ পিছত ভোজনালয় গীৰ্জাটোত মৃৎশিল্পৰ সংগ্ৰহালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। ১৯৯২ চনত কিয়েভ ধৰ্মীয় একাডেমী আৰু ধৰ্মতত্ত্ব বিদ্যালয় পুনৰ মুকলি হোৱাৰ পিছত গীৰ্জাটো একাডেমীৰ শৈক্ষিক গীৰ্জালৈ পৰিণত হয়।<ref>{{cite web |title=Пам'ятник архітектури "Трапезна церква апостола і євангеліста Іоана Богослова" |url=https://maps.visicom.ua/i/POIFQIH614 |website=Візіком карти |access-date=22 August 2026}}</ref> বৰ্তমান গীৰ্জাটো ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ স্থাপত্য স্মাৰক। ইয়াৰ সংৰক্ষণ নম্বৰ ২৬০০৭৫-এইচ।<ref>{{cite web |title=Перелік об'єктів культурної спадщини міста Києва |url=https://mcsc.gov.ua/wp-content/uploads/2025/06/m.-kyyiv_-stanom-na-16.06.2025.pdf |website=Міністерство культури та стратегічних комунікацій України |access-date=22 August 2026}}</ref> ==অতিৰিক্ত পঠন== * [https://parafia.org.ua/UCA/church/trapezna-tserkva-sv-ioana-bohoslova-myhajlivskoho-zolotovorhoho-monastyrya-k/ ইউক্ৰেইনীয় গীৰ্জা স্থাপত্য: পৱিত্ৰ মাইকেলৰ সোণালী গম্বুজযুক্ত মঠৰ ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহনৰ ভোজনালয় গীৰ্জা] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ গীৰ্জাঘৰ]] brq5dszvd503h3j586tce9thryc329j 629886 629885 2026-08-22T15:52:24Z AjayDas 12623 added [[Category:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 629886 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | name = পৱিত্ৰ ঈশ্বৰদূত আৰু ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন সুসমাচাৰকৰ ভোজনালয় গীৰ্জা | full_name = | native_name = Храм святого апостола і євангелиста Іоана Богослова | native_name_lang = uk | image = Kostel svatého Jana Křtitele.jpg | image_upright = 1.14 | alt = | caption = সূৰ্যৰ পোহৰত গীৰ্জাটোৰ দৃশ্য | coordinates = {{coord|50.4557|30.5227|format=dms|type:landmark_region:UA|display=title}} | country = [[ইউক্ৰেইন]] | denomination = ইউক্ৰেইনৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জা | address = [[ছেইণ্ট মাইকেলৰ সোণালী-গম্বুজযুক্ত মঠ]], কিয়েভ | website = <!-- {{URL| example.com}} --> | status = | founded = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন | dedicated = | consecrated = | architect = | architectural_type = ভোজনালয় গীৰ্জা | style = ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক | years_built = | groundbreaking = | completed = | construction_cost = | closed = | demolished = | capacity = | length = <!-- {{convert| }} --> | width = <!-- {{convert| }} --> | height = <!-- {{convert| }} --> | materials = | parish = | archdiocese = | diocese = | priest = | pastor = | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Трапезна церква Михайлівського монастиря}} (''ছেইণ্ট মাইকেল মঠৰ ভোজনালয় গীৰ্জা'') |designation1_type = স্থাপত্য |designation1_number = 260075-Н }} }} '''পৱিত্ৰ ঈশ্বৰদূত আৰু ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন সুসমাচাৰকৰ ভোজনালয় গীৰ্জা''' ({{lang-en| Refectory Church of the Holy Apostle and Evangelist John the Theologian}}) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ৰাজধানী কিয়েভত থকা [[ছেইণ্ট মাইকেলৰ সোণালী-গম্বুজযুক্ত মঠ]]ৰ ভোজনালয় গীৰ্জা। গীৰ্জাটো ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহনৰ নামত উৎসৰ্গিত।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ==ইতিহাস== পৱিত্ৰ ঈশ্বৰদূত আৰু ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন সুসমাচাৰকৰ গীৰ্জাটো ১৭১৩ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ নিৰ্মাণত কুদ্ৰিয়াভকাত অৱস্থিত আৰু ১৬৭৬ চনত অগ্নিকাণ্ডত ধ্বংস হোৱা ছিমিয়ন গীৰ্জাৰ ইটা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৭১৩–১৭১৫ চনৰ ভিতৰত মঠৰ অধ্যক্ষ য়োআন্নিকি সেনিউটভিচৰ সময়ত এই ভোজনালয় আৰু গীৰ্জাটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Михайловський Золотоверхий монастир, 12-20 ст. |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> প্ৰায় ১৭১৫–১৭১৮ চনৰ ভিতৰত কিয়েভৰ মহানগৰাধ্যক্ষ য়োআছাফ ক্ৰোকভস্কিৰ অৰ্থসাহায্যত ইয়াত এটা কাঠৰ চিত্ৰপট স্থাপন কৰা হৈছিল। সেই চিত্ৰপট বৰ্তমান সংৰক্ষিত হৈ থকা নাই।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৭৮১ চনত মঠৰ ভোজনালয়কে ধৰি কেইবাটাও ভৱনৰ ছাদ কাঠেৰে নিৰ্মাণ কৰি পাতল লোহাৰে ঢকাৰ অনুমতি বিচৰা হৈছিল। ১৭৯৯ চনত মঠৰ ভৱনসমূহৰ বাবে পাতল লোহা ক্ৰয়ৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৮২৭ চনত গীৰ্জাটো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৩৭ চনত গীৰ্জাৰ ভিতৰৰ অংশত চিত্ৰ অংকন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত গীৰ্জাৰ গম্বুজৰ আৱৰণ সোণৰ পাতেৰে সজোৱা হয়। ১৯০৪ চনৰ অগ্নিকাণ্ডত গীৰ্জাটো যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৯২২ চনত গীৰ্জাটো ছাত্ৰসকলৰ ভোজনালয়লৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। এই কাৰণেই মঠৰ আন বহুতো ভৱনৰ দৰে বলছেভিকসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰা নাছিল।<ref name=":1">{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> এই গীৰ্জাটো মঠৰ প্ৰথম পুনৰুদ্ধাৰ কৰা ভৱন আছিল। ১৯৯০ চনত ই কিয়েভৰ প্ৰথম কেইখনমান গীৰ্জাৰ ভিতৰত অন্যতম হয় য'ত ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ধৰ্মীয় সেৱা অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="Aca">{{cite web |title=Храм св. апостола і євангелиста Іоана Богослова |url=http://www.kda.org.ua/about/cathedral.html |publisher=Kyiv Orthodox Theological Academy |access-date=8 February 2024 |page= |trans-title=Church of St. Apostle and Evangelist John the Theologian |language=uk |archive-date=14 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130814084545/http://kda.org.ua/about/cathedral.html |url-status=dead }}</ref> ১৯৯১ চনৰপৰা গীৰ্জাটো ইউক্ৰেইনীয় স্বতন্ত্ৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ মহাগীৰ্জা আছিল। ১৯৯২ চনৰ জুন মাহৰপৰা ই কিয়েভ পেট্ৰিয়াৰ্কেটৰ ইউক্ৰেইনীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ অধীনত আছিল।<ref name="Aca" /> ১৯৯২ চনত পৱিত্ৰ মাইকেলৰ মঠ পুনৰ মুকলি কৰা হয়। তাৰ পিছত ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহনৰ গীৰ্জাটো কিয়েভ অৰ্থডক্স ধৰ্মতত্ত্ব একাডেমী আৰু ধৰ্মতত্ত্ব বিদ্যালয়ৰ গীৰ্জা হিচাপে ব্যৱহৃত হয়। গীৰ্জাৰ দেৱালত প্ৰাচীন বগা ৰঙেৰে ঢকা চিত্ৰকলা সংৰক্ষিত আছে।<ref name="Aca" /> ২০১৩ চনৰ তথ্য অনুসৰি, গীৰ্জাটো কিয়েভ অৰ্থডক্স ধৰ্মতত্ত্ব একাডেমীৰ শৈক্ষিক গীৰ্জা হিচাপেও ব্যৱহৃত হয়।<ref>{{cite web |title=Академічний храм святого апостола і євангелиста Іоана Богослова |url=https://kpba.edu.ua/akademichnyj-khram/ |website=Київська православна богословська академія |access-date=22 August 2026}}</ref> ২০২৬ চনতো ইয়াত ধৰ্মীয় সেৱা অনুষ্ঠিত হৈ আছে।<ref>{{cite web |title=СВЯТКОВЕ БОГОСЛУЖІННЯ В ДЕНЬ ПАМʼЯТІ СВЯТОГО АПОСТОЛА І ЄВАНГЕЛІСТА ІОАНА БОГОСЛОВА |url=https://www.archangel.kiev.ua/2026/05/08/%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B5-%D1%81%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%83-%D1%81%D0%B2/ |website=Свято-Михайлівський Золотоверхий чоловічий монастир |access-date=22 August 2026}}</ref> গীৰ্জাটো ‘মৰ্যাদাৰ বিপ্লৱ’ৰ সময়ত আহত লোকসকলৰ বাবে অস্থায়ী চিকিৎসালয় হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Михайлівський Золотоверхий монастир |url=https://diaz.kyiv.ua/objects/myhajlivskyj-zolotoverhyj-monastyr/ |website=Державний історико-архітектурний заповідник “Стародавній Київ” |access-date=22 August 2026}}</ref> ==স্থাপত্য== গীৰ্জাটো ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক স্থাপত্যশৈলীৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন। ই মঠৰ ভোজনালয়ৰ সৈতে সংলগ্ন এটা একগম্বুজীয়া গীৰ্জা। বৰ্তমানৰ গীৰ্জাটো ১৭১৩–১৭১৫ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ই পৱিত্ৰ মাইকেলৰ মঠত সেই সময়ত গঢ় লৈ উঠা ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক স্থাপত্যৰ সমষ্টিৰ এটা অংশ।<ref>{{cite web |title=Академічний храм святого апостола і євангелиста Іоана Богослова |url=https://kpba.edu.ua/akademichnyj-khram/ |website=Київська православна богословська академія |access-date=22 August 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Трапезна церква св. Іоана Богослова Михайлівського Золотоверхого монастиря |url=https://parafia.org.ua/UCA/church/trapezna-tserkva-sv-ioana-bohoslova-myhajlivskoho-zolotoverhoho-monastyrya-k/ |website=Наша Парафія |access-date=22 August 2026}}</ref> ১৯৭৬–১৯৮১ চনৰ ভিতৰত স্থপতি ভেলেণ্টিনা শ্বেভচেঙ্কোৰ নক্সা অনুসৰি গীৰ্জাটো পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়। এই পুনৰুদ্ধাৰৰ সময়ত ভাঁজযুক্ত ছাদ আৰু ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক শৈলীৰ নাচপতি আকৃতিৰ গম্বুজ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Пам'ятник архітектури "Трапезна церква апостола і євангеліста Іоана Богослова" |url=https://maps.visicom.ua/i/POIFQIH614 |website=Візіком карти |access-date=22 August 2026}}</ref> পুনৰুদ্ধাৰৰ পিছত ভোজনালয় গীৰ্জাটোত মৃৎশিল্পৰ সংগ্ৰহালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। ১৯৯২ চনত কিয়েভ ধৰ্মীয় একাডেমী আৰু ধৰ্মতত্ত্ব বিদ্যালয় পুনৰ মুকলি হোৱাৰ পিছত গীৰ্জাটো একাডেমীৰ শৈক্ষিক গীৰ্জালৈ পৰিণত হয়।<ref>{{cite web |title=Пам'ятник архітектури "Трапезна церква апостола і євангеліста Іоана Богослова" |url=https://maps.visicom.ua/i/POIFQIH614 |website=Візіком карти |access-date=22 August 2026}}</ref> বৰ্তমান গীৰ্জাটো ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ স্থাপত্য স্মাৰক। ইয়াৰ সংৰক্ষণ নম্বৰ ২৬০০৭৫-এইচ।<ref>{{cite web |title=Перелік об'єктів культурної спадщини міста Києва |url=https://mcsc.gov.ua/wp-content/uploads/2025/06/m.-kyyiv_-stanom-na-16.06.2025.pdf |website=Міністерство культури та стратегічних комунікацій України |access-date=22 August 2026}}</ref> ==অতিৰিক্ত পঠন== * [https://parafia.org.ua/UCA/church/trapezna-tserkva-sv-ioana-bohoslova-myhajlivskoho-zolotovorhoho-monastyrya-k/ ইউক্ৰেইনীয় গীৰ্জা স্থাপত্য: পৱিত্ৰ মাইকেলৰ সোণালী গম্বুজযুক্ত মঠৰ ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহনৰ ভোজনালয় গীৰ্জা] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ গীৰ্জাঘৰ]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] dvgez9whpxac2d5bkmraai9n06s280t 629890 629886 2026-08-22T15:55:34Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629890 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | name = পৱিত্ৰ ঈশ্বৰদূত আৰু ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন সুসমাচাৰকৰ ভোজনালয় গীৰ্জা | full_name = | native_name = Храм святого апостола і євангелиста Іоана Богослова | native_name_lang = uk | image = Kostel svatého Jana Křtitele.jpg | image_upright = 1.14 | alt = | caption = সূৰ্যৰ পোহৰত গীৰ্জাটোৰ দৃশ্য | coordinates = {{coord|50.4557|30.5227|format=dms|type:landmark_region:UA|display=title}} | country = [[ইউক্ৰেইন]] | denomination = ইউক্ৰেইনৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জা | address = [[ছেইণ্ট মাইকেলৰ সোণালী-গম্বুজযুক্ত মঠ]], কিয়েভ | website = <!-- {{URL| example.com}} --> | status = | founded = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন | dedicated = | consecrated = | architect = | architectural_type = ভোজনালয় গীৰ্জা | style = ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক | years_built = | groundbreaking = | completed = | construction_cost = | closed = | demolished = | capacity = | length = <!-- {{convert| }} --> | width = <!-- {{convert| }} --> | height = <!-- {{convert| }} --> | materials = | parish = | archdiocese = | diocese = | priest = | pastor = | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Трапезна церква Михайлівського монастиря}} (''ছেইণ্ট মাইকেল মঠৰ ভোজনালয় গীৰ্জা'') |designation1_type = স্থাপত্য |designation1_number = 260075-Н }} }} '''পৱিত্ৰ ঈশ্বৰদূত আৰু ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন সুসমাচাৰকৰ ভোজনালয় গীৰ্জা''' ({{lang-en| Refectory Church of the Holy Apostle and Evangelist John the Theologian}}) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ৰাজধানী কিয়েভত থকা [[ছেইণ্ট মাইকেলৰ সোণালী-গম্বুজযুক্ত মঠ]]ৰ ভোজনালয় গীৰ্জা। গীৰ্জাটো ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহনৰ নামত উৎসৰ্গিত।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ==ইতিহাস== পৱিত্ৰ ঈশ্বৰদূত আৰু ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহন সুসমাচাৰকৰ গীৰ্জাটো ১৭১৩ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ নিৰ্মাণত কুদ্ৰিয়াভকাত অৱস্থিত আৰু ১৬৭৬ চনত অগ্নিকাণ্ডত ধ্বংস হোৱা ছিমিয়ন গীৰ্জাৰ ইটা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৭১৩–১৭১৫ চনৰ ভিতৰত মঠৰ অধ্যক্ষ য়োআন্নিকি সেনিউটভিচৰ সময়ত এই ভোজনালয় আৰু গীৰ্জাটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Михайловський Золотоверхий монастир, 12-20 ст. |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> প্ৰায় ১৭১৫–১৭১৮ চনৰ ভিতৰত কিয়েভৰ মহানগৰাধ্যক্ষ য়োআছাফ ক্ৰোকভস্কিৰ অৰ্থসাহায্যত ইয়াত এটা কাঠৰ চিত্ৰপট স্থাপন কৰা হৈছিল। সেই চিত্ৰপট বৰ্তমান সংৰক্ষিত হৈ থকা নাই।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৭৮১ চনত মঠৰ ভোজনালয়কে ধৰি কেইবাটাও ভৱনৰ ছাদ কাঠেৰে নিৰ্মাণ কৰি পাতল লোহাৰে ঢকাৰ অনুমতি বিচৰা হৈছিল। ১৭৯৯ চনত মঠৰ ভৱনসমূহৰ বাবে পাতল লোহা ক্ৰয়ৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৮২৭ চনত গীৰ্জাটো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৮৩৭ চনত গীৰ্জাৰ ভিতৰৰ অংশত চিত্ৰ অংকন কৰা হয়। ১৮৯৪ চনত গীৰ্জাৰ গম্বুজৰ আৱৰণ সোণৰ পাতেৰে সজোৱা হয়। ১৯০৪ চনৰ অগ্নিকাণ্ডত গীৰ্জাটো যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।<ref>{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> ১৯২২ চনত গীৰ্জাটো ছাত্ৰসকলৰ ভোজনালয়লৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। এই কাৰণেই মঠৰ আন বহুতো ভৱনৰ দৰে বলছেভিকসকলে ইয়াক ধ্বংস কৰা নাছিল।<ref name=":1">{{cite web |title=Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова, 1713—15 |url=https://new.pamyatky.kiev.ua/streets/trohsvyatitelska/mihaylivskiy-zolotoverhiy-monastir-12-20-st/trapezna-z-tserkvoyu-sv-apostola-i-yevangelista-ioanna-bogoslova-171315 |website=Звід Історії Пам'яток Києва |access-date=8 February 2024}}</ref> এই গীৰ্জাটো মঠৰ প্ৰথম পুনৰুদ্ধাৰ কৰা ভৱন আছিল। ১৯৯০ চনত ই কিয়েভৰ প্ৰথম কেইখনমান গীৰ্জাৰ ভিতৰত অন্যতম হয় য'ত ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ধৰ্মীয় সেৱা অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="Aca">{{cite web |title=Храм св. апостола і євангелиста Іоана Богослова |url=http://www.kda.org.ua/about/cathedral.html |publisher=Kyiv Orthodox Theological Academy |access-date=8 February 2024 |page= |trans-title=Church of St. Apostle and Evangelist John the Theologian |language=uk |archive-date=14 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130814084545/http://kda.org.ua/about/cathedral.html |url-status=dead }}</ref> ১৯৯১ চনৰপৰা গীৰ্জাটো ইউক্ৰেইনীয় স্বতন্ত্ৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ মহাগীৰ্জা আছিল। ১৯৯২ চনৰ জুন মাহৰপৰা ই কিয়েভ পেট্ৰিয়াৰ্কেটৰ ইউক্ৰেইনীয় অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ অধীনত আছিল।<ref name="Aca" /> ১৯৯২ চনত পৱিত্ৰ মাইকেলৰ মঠ পুনৰ মুকলি কৰা হয়। তাৰ পিছত ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহনৰ গীৰ্জাটো কিয়েভ অৰ্থডক্স ধৰ্মতত্ত্ব একাডেমী আৰু ধৰ্মতত্ত্ব বিদ্যালয়ৰ গীৰ্জা হিচাপে ব্যৱহৃত হয়। গীৰ্জাৰ দেৱালত প্ৰাচীন বগা ৰঙেৰে ঢকা চিত্ৰকলা সংৰক্ষিত আছে।<ref name="Aca" /> ২০১৩ চনৰ তথ্য অনুসৰি, গীৰ্জাটো কিয়েভ অৰ্থডক্স ধৰ্মতত্ত্ব একাডেমীৰ শৈক্ষিক গীৰ্জা হিচাপেও ব্যৱহৃত হয়।<ref>{{cite web |title=Академічний храм святого апостола і євангелиста Іоана Богослова |url=https://kpba.edu.ua/akademichnyj-khram/ |website=Київська православна богословська академія |access-date=22 August 2026}}</ref> ২০২৬ চনতো ইয়াত ধৰ্মীয় সেৱা অনুষ্ঠিত হৈ আছে।<ref>{{cite web |title=СВЯТКОВЕ БОГОСЛУЖІННЯ В ДЕНЬ ПАМʼЯТІ СВЯТОГО АПОСТОЛА І ЄВАНГЕЛІСТА ІОАНА БОГОСЛОВА |url=https://www.archangel.kiev.ua/2026/05/08/%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B5-%D1%81%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE-%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%83-%D1%81%D0%B2/ |website=Свято-Михайлівський Золотоверхий чоловічий монастир |access-date=22 August 2026}}</ref> গীৰ্জাটো ‘মৰ্যাদাৰ বিপ্লৱ’ৰ সময়ত আহত লোকসকলৰ বাবে অস্থায়ী চিকিৎসালয় হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Михайлівський Золотоверхий монастир |url=https://diaz.kyiv.ua/objects/myhajlivskyj-zolotoverhyj-monastyr/ |website=Державний історико-архітектурний заповідник “Стародавній Київ” |access-date=22 August 2026}}</ref> ==স্থাপত্য== গীৰ্জাটো ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক স্থাপত্যশৈলীৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন। ই মঠৰ ভোজনালয়ৰ সৈতে সংলগ্ন এটা একগম্বুজীয়া গীৰ্জা। বৰ্তমানৰ গীৰ্জাটো ১৭১৩–১৭১৫ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ই পৱিত্ৰ মাইকেলৰ মঠত সেই সময়ত গঢ় লৈ উঠা ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক স্থাপত্যৰ সমষ্টিৰ এটা অংশ।<ref>{{cite web |title=Академічний храм святого апостола і євангелиста Іоана Богослова |url=https://kpba.edu.ua/akademichnyj-khram/ |website=Київська православна богословська академія |access-date=22 August 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Трапезна церква св. Іоана Богослова Михайлівського Золотоверхого монастиря |url=https://parafia.org.ua/UCA/church/trapezna-tserkva-sv-ioana-bohoslova-myhajlivskoho-zolotoverhoho-monastyrya-k/ |website=Наша Парафія |access-date=22 August 2026}}</ref> ১৯৭৬–১৯৮১ চনৰ ভিতৰত স্থপতি ভেলেণ্টিনা শ্বেভচেঙ্কোৰ নক্সা অনুসৰি গীৰ্জাটো পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়। এই পুনৰুদ্ধাৰৰ সময়ত ভাঁজযুক্ত ছাদ আৰু ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক শৈলীৰ নাচপতি আকৃতিৰ গম্বুজ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Пам'ятник архітектури "Трапезна церква апостола і євангеліста Іоана Богослова" |url=https://maps.visicom.ua/i/POIFQIH614 |website=Візіком карти |access-date=22 August 2026}}</ref> পুনৰুদ্ধাৰৰ পিছত ভোজনালয় গীৰ্জাটোত মৃৎশিল্পৰ সংগ্ৰহালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। ১৯৯২ চনত কিয়েভ ধৰ্মীয় একাডেমী আৰু ধৰ্মতত্ত্ব বিদ্যালয় পুনৰ মুকলি হোৱাৰ পিছত গীৰ্জাটো একাডেমীৰ শৈক্ষিক গীৰ্জালৈ পৰিণত হয়।<ref>{{cite web |title=Пам'ятник архітектури "Трапезна церква апостола і євангеліста Іоана Богослова" |url=https://maps.visicom.ua/i/POIFQIH614 |website=Візіком карти |access-date=22 August 2026}}</ref> বৰ্তমান গীৰ্জাটো ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ স্থাপত্য স্মাৰক। ইয়াৰ সংৰক্ষণ নম্বৰ ২৬০০৭৫-এইচ।<ref>{{cite web |title=Перелік об'єктів культурної спадщини міста Києва |url=https://mcsc.gov.ua/wp-content/uploads/2025/06/m.-kyyiv_-stanom-na-16.06.2025.pdf |website=Міністерство культури та стратегічних комунікацій України |access-date=22 August 2026}}</ref> ==চিত্ৰসম্ভাৰ== <gallery mode="packed" heights="200px"> File:Трапезна церква Михайлівського монастиря.jpg|যোহন ধৰ্মতত্ত্ববিদৰ গীৰ্জাৰ সৈতে ভোজনালয় File:Трапезна з церквою.JPG|গীৰ্জাৰ সৈতে ভোজনালয় File:Трапезна з церквою св. апостола і євангеліста Іоанна Богослова DSC 5071.JPG|পৱিত্ৰ ঈশ্বৰদূত আৰু ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহনৰ গীৰ্জাৰ সৈতে ভোজনালয় </gallery> ==অতিৰিক্ত পঠন== * [https://parafia.org.ua/UCA/church/trapezna-tserkva-sv-ioana-bohoslova-myhajlivskoho-zolotovorhoho-monastyrya-k/ ইউক্ৰেইনীয় গীৰ্জা স্থাপত্য: পৱিত্ৰ মাইকেলৰ সোণালী গম্বুজযুক্ত মঠৰ ধৰ্মতত্ত্ববিদ যোহনৰ ভোজনালয় গীৰ্জা] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ গীৰ্জাঘৰ]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] 36gjqwz9zaxeiz4cxwduxguoa5hphui 0 139123 629903 2026-08-22T17:10:17Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629903 wikitext text/x-wiki {{infobox museum | name = ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয় | logo = National Art Museum of Ukraine 02.webp | logo_upright = 0.8 | image_upright = 1.23 | image = National Art Museum of Ukraine 20190505.jpg | pushpin_map = | former_name = | established = ১৮৯৯ | location = ৬ হ্ৰুশ্বেভস্কি পথ, কিয়েভ, [[ইউক্ৰেইন]] | type = | director = য়ুলিয়া লিটভিনেটছ | coordinates = {{coord|50|26|58|N|30|31|52|E|type:landmark|display=inline,title}} | website = {{URL|https://namu.ua}} | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Будинок музею древностей і мистецтв – Національний художній музей України}} ("প্ৰাচীন সামগ্ৰী আৰু কলাৰ সংগ্ৰহালয়ৰ ভৱন — ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়") |designation1_type = স্থাপত্য, ইতিহাস, স্মাৰক কলা |designation1_number = 260084 }} }} '''ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়''' ({{lang-en|National Art Museum of Ukraine}}, {{small|stylized}} '''NAMU''') [[ইউক্ৰেইন]]ৰ কলাৰ বাবে উৎসৰ্গিত এটা সংগ্ৰহালয়। ই ইউক্ৰেইনৰ কিয়েভ চহৰত অৱস্থিত। ==ইতিহাস== [[Image:Музей старожитностей і мистецтв.png|thumb|left|পুৰাতত্ত্ব আৰু কলা সংগ্ৰহালয়ৰ বাবে দাখিল কৰা প্ৰতিযোগিতামূলক নক্সা। মুখ্য সন্মুখভাগ, ১৮৯৮]] ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয় কিয়েভৰ প্ৰথমটো সংগ্ৰহালয় আছিল যি জনসাধাৰণৰ বাবে মুক্তভাৱে মুকলি কৰা হৈছিল। ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে ইউক্ৰেইনীয় বুদ্ধিজীৱীসকলৰ প্ৰচেষ্টাত সংগ্ৰহালয়টো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। সংগ্ৰহালয়ৰ ভৱনটো মস্কোৰ স্থপতি পেট্ৰ বইটছভৰ নক্সা অনুসৰি নৱধ্ৰুপদী স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। পিছত পোলেণ্ডৰ স্থপতি ভ্লাদিস্লাভ হৰোডেটস্কিয়ে নক্সা সংশোধন কৰি ৰূপায়ণ কৰে। মুখ্য সন্মুখভাগৰ ভাস্কৰ্য অলংকৰণ ইলিঅ' ছালিয়াই নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৮৯৯ চনৰ আগষ্ট মাহত একাদশ সৰ্বৰাছিয়ান পুৰাতত্ত্ব সন্মিলনৰ উপলক্ষ্য্য্য্য্যে অসম্পূৰ্ণ কিয়েভ নগৰ পুৰাতত্ত্ব আৰু কলা সংগ্ৰহালয় ভৱনত প্ৰথমখন প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হয়। ১৯০৪ চনৰ ৩০ ডিচেম্বৰত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাট নিকোলাই আলেকজান্দ্ৰোভিচ দ্বিতীয়ৰ কিয়েভ কলা-ঔদ্যোগিক আৰু বৈজ্ঞানিক সংগ্ৰহালয় নামেৰে প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আনুষ্ঠানিক উদ্বোধন আৰু পৱিত্ৰীকৰণ অনুষ্ঠিত হয়। ১৯১৯ চনত ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ পিছত সংগ্ৰহালয়টোৰ নাম প্ৰথম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় কৰা হয়। ১৯২৪ চনৰপৰা ইয়াক তাৰাছ শ্বেভচেংকো সৰ্ব-ইউক্ৰেইনীয় ঐতিহাসিক সংগ্ৰহালয়, ১৯৩৬ চনৰপৰা ৰাজ্যিক ইউক্ৰেইনীয় সংগ্ৰহালয় আৰু ১৯৩৯ চনৰপৰা ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় নামেৰে জনা যায়। ১৯৪২ চনত জাৰ্মানসকলৰ কিয়েভ দখলৰ সময়ত সংগ্ৰহালয়টো ৰাছিয়ান কলাৰ সংগ্ৰহৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি পূব ইউৰোপীয় কলাৰ ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় নামেৰে পৰিচালনা কৰা হয়। ১৯৪৪ চনত সংগ্ৰহালয়টোৰ পূৰ্বৰ মৰ্যাদা পুনৰ স্থাপন কৰা হয়। সংগ্ৰহালয়টোৰ নামৰ এই পৰিৱৰ্তনসমূহে দেশখনৰ জটিল সামাজিক পৰিস্থিতি আৰু ইউক্ৰেইনীয় সংগ্ৰহালয় ব্যৱস্থাৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ বিভিন্ন পৰ্যায় প্ৰতিফলিত কৰিছিল। নামৰ পৰিৱৰ্তনে সংগ্ৰহালয়টোৰ সংগ্ৰহৰ বিষয়-বস্তুৰ পৰিৱৰ্তন আৰু এই সংগ্ৰহৰ কিছুমান অংশ পৃথক কৰি কিয়েভৰ আন সংগ্ৰহালয় প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰক্ৰিয়াও প্ৰতিফলিত কৰিছিল। ১৯৯১ চনত ইউক্ৰেইন স্বাধীন হোৱাৰ পিছত ১৯৯৪ চনত প্ৰতিষ্ঠানটোৰ নাম ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয় কৰা হয়। ৰাছিয়া-ইউক্ৰেইন যুদ্ধৰ সময়ত ২০২৬ চনৰ ২৪ মে'ত ৰাছিয়াৰ আকাশী আক্ৰমণৰ ফলত সংগ্ৰহালয়টোৰ সকলো খিৰিকী ধ্বংস হয় আৰু ওপৰৰ কাঁচৰ ছাদ তথা প্লাষ্টাৰৰ দেৱালসমূহ গুৰুতৰভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।<ref name="2026attack">{{Cite web |date=2026-05-25 |title=Ukrainian Museums and Cultural Sites Damaged in Massive Russian Attack |url=https://news.artnet.com/art-world/ukraine-museums-damaged-russian-attack-2776107 |access-date=2026-05-29 |website=artnet |language=en}}</ref> ==মুখ্য ভৱনৰ স্থাপত্য== [[File:Kyiv Old Things Museum Leon.JPG|thumb|সংগ্ৰহালয়টোৰ কংক্ৰিটেৰে নিৰ্মিত সিংহ]] সংগ্ৰহালয়টো ১৮৯৮ চনত স্থপতি ভ্লাদিস্লাভ হৰোডেটস্কিয়ে কিয়েভ নগৰ সংগ্ৰহালয়ৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা এটা ভৱনত অৱস্থিত। প্ৰকৃততে এই ভৱনটো মস্কোৰ প্ৰতিভাৱান স্থপতি পেট্ৰ বইটছভৰ নক্সাৰ পুনৰ ৰূপায়ণ আছিল। তেওঁ চৰকাৰী অনুমোদন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল। ভৱনটো প্ৰথমে স্থানীয় কলাৰ পৃষ্ঠপোষক আৰু প্ৰাচীন বস্তুৰ অনুৰাগীসকলৰ বাবে এটা সংগ্ৰহালয় হিচাপে নক্সা কৰা হৈছিল। ভৱনটোৰ সন্মুখভাগত নৱধ্ৰুপদী স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। ইয়াত ছয়টা স্তম্ভযুক্ত ডৰিক ক্ৰমৰ এটা বাৰাণ্ডা, ওপৰৰ সংযোগী অংশ, ত্ৰিগ্লিফ, মেটোপ আৰু "কলাৰ বিজয়" চিত্ৰিত কৰা অলংকৃত ফ্ৰিজ আছে। চিৰিৰ ওপৰৰ অংশত থকা [[গ্ৰিফিন]]ৰ মূৰ্তি আৰু ডাঙৰ কংক্ৰিটৰ সিংহৰ মূৰ্তিসমূহ ইটালীয় মূৰ্তিকাৰ এমিলিঅ' ছালাই নিৰ্মাণ কৰিছিল। ভৱনটো নিৰ্মাণত ২,৪৯,০০০ ৰুবল ব্যয় হৈছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ ১,০০,০০০ ৰুবল সাম্ৰাজ্য চৰকাৰে বহন কৰিছিল। বাকী ১,০৮,০০০ ৰুবল টেৰেৎচেংকো পৰিয়ালে আগবঢ়াইছিল। এই পৰিয়ালটোৱে কিয়েভত পশ্চিমীয়া আৰু প্ৰাচ্যৰ কলা সংগ্ৰহালয়ো প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। প্ৰথম অৱস্থাত ভৱনটোৰ প্ৰথম মহলাত বোহেমিয়া ৰাজ্যৰপৰা কিয়েভলৈ অহা ৰাছিয়ান পুৰাতত্ত্ববিদ ভিকেন্তি খভইকাৰ সংগ্ৰহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল। ১৯০৪ চনৰ ২৩ ডিচেম্বৰত খ্ৰীষ্টমাছৰ অলপ পূৰ্বে সংগ্ৰহালয়টো দ্বিতীয় নিকোলাছৰ কিয়েভ ঔদ্যোগিক কলা আৰু বিজ্ঞান সংগ্ৰহালয় নামেৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰা হয়। ইয়াৰ প্ৰথম সঞ্চালক আছিল মিকোলা বিলিয়াশিভস্কি। ==সংগ্ৰহ== [[File:Stamp of Ukraine s1358.jpg|thumb|২০১৩ চনত সংগ্ৰহালয়টোক চিত্ৰিত কৰা ইউক্ৰেইনীয় ডাকটিকট]] ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ত বিশ্বৰ ভিতৰতে ইউক্ৰেইনীয় মূৰ্ত আৰু দৃশ্যমান কলাৰ অন্যতম প্ৰতিনিধিত্বমূলক সংগ্ৰহ আছে। সংগ্ৰহালয়টোত প্ৰায় ৪০,০০০টা সামগ্ৰী আছে। ইয়াৰ ভিতৰত কিয়েভান ৰুছ যুগৰপৰা বৰ্তমানলৈকে ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলা, ভাস্কৰ্য আৰু চিত্ৰ কলাৰ বহুতো উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আছে। সংগ্ৰহালয়টোত ইউক্ৰেইনীয় ধৰ্মীয় চিত্ৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ সংগ্ৰহ আছে। ইয়াৰ আৰম্ভণিতে আছে ১২শ শতিকাৰ বাইজেণ্টাইন উৎসৰ বহুৰঙী কাঠৰ ভাস্কৰ্য '''পৱিত্ৰ জৰ্জৰ জীৱনচৰিত'''। মধ্যযুগীয় শিল্পৰ ভিতৰত ১৪শ–১৬শ শতিকাৰ পশ্চিম ইউক্ৰেইনৰ ধৰ্মীয় চিত্ৰকলাৰ উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ভলিনিয়াৰ ঈশ্বৰৰ মাতৃ হোদিগিত্ৰিয়া, ড্ৰেগন-বধ কৰা পৱিত্ৰ জৰ্জ আৰু হালিচিনা অঞ্চলৰ খ্ৰীষ্টৰ যন্ত্ৰণাৰ চিত্ৰ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক কলাৰ সংগ্ৰহটো বিশেষভাৱে মূল্যৱান। ইয়াত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক ধৰ্মীয় চিত্ৰৰ উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত ১৮শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ বহদান খমেলনিটস্কিৰ প্ৰতিচ্ছবিৰ সৈতে "ঈশ্বৰৰ মাতৃৰ সুৰক্ষা", উত্তৰ বাওঁপাৰৰ অঞ্চলৰ ১৮শ শতিকাৰ আনাস্তাছিয়া আৰু ইউলিয়ানা, বাৰবাৰা আৰু কেথেৰিনৰ যোৰা ধৰ্মীয় চিত্ৰ, [[কিইভ পেচাৰ্ছক লাভ্ৰা]]ৰ কৰ্মশালাৰ ধৰ্মীয় চিত্ৰ আৰু ১৭২৯ চনৰ "জেৰুজালেমত প্ৰৱেশ" আৰু "খ্ৰীষ্টৰ জন্ম" আদি আছে। বেৰেজনা গাঁৱৰ ১৮৬০ৰ দশকৰ চিত্ৰপটটোৱে সংগ্ৰহটোৰ এক বিশেষ আকৰ্ষণ সৃষ্টি কৰিছে। এই সংগ্ৰহত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক যুগৰ শিল্পীসকলৰ বিশাল শিল্পদক্ষতা আৰু উৎকৃষ্ট নৈপুণ্য প্ৰতিফলিত হৈছে। ১৮শ শতিকাৰ ইউক্ৰেইনীয় প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰৰ সংগ্ৰহে এই সময়ছোৱাৰ বৈশিষ্ট্য অধিক স্পষ্ট কৰি তোলে। এই প্ৰতিচ্ছবিসমূহ ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলাৰ প্ৰথম ধৰ্মনিৰপেক্ষ শিল্পধাৰাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। "বেণ্ডুৰা বজোৱা কছাক" নামৰ লোকচিত্ৰৰ সংগ্ৰহটো সংগ্ৰহালয়টোৰ অন্যতম বৃহৎ সংগ্ৰহ আৰু ই ইউক্ৰেইনৰ বেৰক যুগৰ ধৰ্মনিৰপেক্ষ কলাৰ বিস্তাৰ দেখুৱায়। ১৯শ শতিকাৰ কলাৰ যুগটো ৰাছিয়া সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী চহৰখনৰ সৈতে জীৱন জড়িত কৰা বিখ্যাত ইউক্ৰেইনীয় প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰশিল্পী দিমিত্ৰ' লেভিটস্কি আৰু ভ্লাদিমিৰ ব'ৰোভিকভস্কিৰ কৰ্মৰাজিৰে আৰম্ভ হয়। চিত্ৰশিল্পী তাৰাছ শ্বেভচেংকোই ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ ইতিহাসত বিশেষ স্থান অধিকাৰ কৰে। শ্বেভচেংকোৰ সৰু চিত্ৰ আৰু চিত্ৰাংকন সংগ্ৰহে তেওঁৰ অসাধাৰণ প্ৰতিভাৰ পৰিচয় দিয়ে আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ শিল্পীসকলে আগবঢ়াই নিয়া নতুন গণতান্ত্ৰিক প্ৰৱণতাসমূহ দেখুৱায়। মিকোলা পিমোনেংকোৰ কৰ্মৰাজিৰ একক সংগ্ৰহে ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলাৰ পৰম্পৰাৰ পৰৱৰ্তী বিকাশ দেখুৱায়। ইয়াত বিষয়-বস্তুৰ বৈচিত্ৰ্য বৃদ্ধি আৰু বাস্তৱবাদৰপৰা চিত্ৰপ্ৰভাৱবাদলৈ চিত্ৰকলাৰ ধাৰাৰ পৰিৱৰ্তন দেখা যায়। কিৰিয়াক কস্তান্দিৰ নেতৃত্বত গঢ় লৈ উঠা অ'ডেছাৰ চিত্ৰকলা বিদ্যালয়ৰো প্ৰতিনিধিত্ব আছে। ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ বিকাশৰ ধাৰাটো বিখ্যাত প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰ আৰু প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ চিত্ৰৰদ্বাৰা অধিক বিস্তৃত হৈছে। অলেক্সান্দ্ৰ মুৰাশ্কোৰ একক সংগ্ৰহটো বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। তেওঁ ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে কাম কৰা এগৰাকী কলা সংস্কাৰক আছিল। সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত ইউক্ৰেইনীয় অগ্ৰগামী কলাৰ উজ্জ্বল আৰু স্বকীয় পৰম্পৰাৰ প্ৰতিনিধিত্ব বিশ্ববিখ্যাত ভাস্কৰ্য শিল্পী আলেক্সান্দ্ৰ আৰ্কিপেংকো, চিত্ৰশিল্পী আলেক্সান্দ্ৰা এক্সটাৰ, আলেক্সিছ গ্ৰিটচেংকো, আলেক্সান্দ্ৰ ব'গোমাজভ আৰু ভিক্টৰ পালমভৰ কৰ্মৰাজিৰে কৰা হৈছে। ১৯১০ৰপৰা ১৯৩০ৰ দশকলৈ ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ এক স্বকীয় ধাৰা মিখাইল বয়চুকৰ নামেৰে পৰিচিত "বয়চুকবাদ" নামেৰে এটা প্ৰদৰ্শনী কক্ষত উপস্থাপন কৰা হৈছে। ছোভিয়েট যুগত বয়চুকবাদী শিল্পীসকলক দমন আৰু নিষিদ্ধ কৰা শিল্পীৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। বৰ্তমান তেওঁলোকৰ শিল্পকৰ্মই সংগ্ৰহালয়ৰ প্ৰদৰ্শনীত উপযুক্ত স্থান লাভ কৰিছে। সৰ্বাত্মকবাদী যুগৰ কলাতো ঐতিহাসিক সংঘাতৰ মাজতো সৃষ্টিশীল শিল্পীসকলে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ফেডিৰ ক্ৰিচেভস্কি, আনাতোল পেট্ৰিটস্কি, টেটিয়ানা ইয়াব্লনস্কা, চেৰহি হ্ৰিহ'ৰিয়েভ আৰু মিকোলা হ্লুশ্চেংকো উল্লেখযোগ্য। ==প্ৰকাশন== ইউক্ৰেইনীয় কলা-সংস্কৃতিৰ প্ৰচাৰৰ বাবে তথ্যৰ মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰাটো ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য। নিজা ছপাশালৰ সুবিধা নথকাৰ পিছতো সংগ্ৰহালয়টোৱে ক্ৰমে নিজা প্ৰকাশন প্ৰকাশৰ ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিছে। ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ৰ প্ৰকাশন কাৰ্যসূচীৰ মুখ্য ধাৰাসমূহ হৈছে— * ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ সংগ্ৰহালয়ৰ ঐতিহাসিক সংগ্ৰহৰ জনপ্ৰিয়কৰণ; * বিশিষ্ট ইউক্ৰেইনীয় শিল্পীসকলৰ বৈজ্ঞানিক-একক আৰু আত্মজীৱনীমূলক প্ৰকাশন; * ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ৰ বৃহৎ প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে বৈজ্ঞানিক তালিকা; * "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" নামৰ আলোচনী। ২০০৩ চনত "আৰ্টানিয়া নোভা" প্ৰকাশন গৃহৰপৰা প্ৰকাশিত "ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়" নামৰ বৃহৎ কলা-সংগ্ৰহ পুথিখনৰ প্ৰকাশন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সংগ্ৰহালয়ৰ ঘটনা আছিল। এই পুথিখন এই দীঘলীয়া প্ৰকাশন যাত্ৰাৰ প্ৰথম পদক্ষেপ আছিল। ইয়াত সংগ্ৰহালয়টোৰ অতীত, বৰ্তমান আৰু সংগ্ৰহৰ বিষয়ে বিস্তৃত তথ্য সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছিল আৰু প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই বিস্তৃত ৰূপত ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ ইতিহাস উপস্থাপন কৰা হৈছিল। এই গ্ৰন্থখন বহু প্ৰজন্মৰ গৱেষকৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ ফল। ===২০০৪=== ২০০৪ চনত তলত দিয়া প্ৰকাশনসমূহ প্ৰকাশ কৰা হয়— * "১৯শ শতিকাৰপৰা ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলা" * "১২শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইউক্ৰেইনীয় ধৰ্মীয় চিত্ৰকলা" * "ছেৰহি ভাছিলকিভস্কি" ২০০৪ চনৰ মে' মাহৰপৰা বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল— * "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" আলোচনী ===২০০৫=== ২০০৫ চনত প্ৰকাশ কৰা হয়— * "অলেক্সান্দ্ৰ মুৰাশ্কো" নামৰ একক গ্ৰন্থ ===২০০৬=== ২০০৬ চনত প্ৰকাশ কৰা হয়— * "২০শ শতিকাৰপৰা ২১শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলা" * "১৭–১৮শ শতিকাৰ ইউক্ৰেইনীয় প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰ" * "মিকোলা পিমোনেংকো" আৰু ভি. অৰ্লভস্কিৰ একক গ্ৰন্থ * "এছ. স্বিতোছ্লাভস্কি" * "ইউক্ৰেইনীয় আধুনিকতাবাদ" * "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" আলোচনীৰ ষষ্ঠ সংখ্যা ===২০০৭–২০০৮=== ২০০৭–২০০৮ চনত "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" আলোচনীৰ সপ্তম, অষ্টম আৰু নৱম সংখ্যা প্ৰকাশ কৰা হয়। ==সমসাময়িক প্ৰদৰ্শনী== বৰ্তমান সংগ্ৰহালয়টোৱে ইয়াৰ সংগ্ৰহ সম্প্ৰসাৰিত কৰি আছে। নতুন সংযোজনসমূহৰ ভিতৰত পৱিত্ৰ জৰ্জৰ এটা অনন্য ধৰ্মীয় ভাস্কৰ্য আৰু কিয়েভত জন্মগ্ৰহণ কৰা বিশ্ববিখ্যাত জ্যামিতিক বিমূৰ্ত কলাৰ অগ্ৰদূত কাজিমিৰ মালেভিচৰ কৰ্মৰাজি উল্লেখযোগ্য। বৰ্তমানৰ প্ৰদৰ্শনীত ২০,০০০ৰো অধিক শিল্পকৰ্ম আছে। ইয়াৰ ভিতৰত বিশ্বখ্যাত গঠনবাদী শিল্পী ভাছিলি য়েৰমিলভ আৰু ৰাছিয়ান ভৱিষ্যতবাদৰ কিউবো-ভৱিষ্যতবাদী আলেক্সান্দ্ৰ ব'গোমাজভৰ কৰ্ম আছে। ইউক্ৰেইনীয় শিল্পক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বিখ্যাত ইউক্ৰেইনীয় আৰু ৰাছিয়ান শিল্পীসকলৰ ভিতৰত দাভিদ বুৰ্লিউক, আলেক্সান্দ্ৰা এক্সটাৰ, ভাদিম মেলাৰ, ক্লিমেণ্ট ৰেডকো, ছলোমন নিক্ৰিটিন, ভিক্টৰ পালমভ, মাৰিয়া ছিনিয়াকোভা, মিখাইল বয়চুক, মিকোলা পিমোনেংকো আৰু ইলিয়া শ্টিলমান আদি আছে। ২০১৪ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি ভিক্টৰ ইয়ানুকোভিচৰ বাসগৃহৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা শিল্পকৰ্মসমূহ সংগ্ৰহালয়ত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/world-europe-27169369|title=Viktor Yanukovich's art collection goes on display in Kiev|work=BBC News|date=April 26, 2014}}</ref> সংগ্ৰহালয়টোৱে ছোভিয়েট যুগৰ অনানুষ্ঠানিক শিল্পকৰ্মো সংগ্ৰহ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত ১৯৫০ৰ দশকৰ শেষৰপৰা ১৯৯১ চনলৈকে গঢ় লৈ উঠা ইউক্ৰেইনীয় ভূ-গৰ্ভস্থ কলাৰ কৰ্মসমূহ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ফেওডোচি টেটিয়ানিচ, মিকোলা ত্ৰেহুব, ভুদন বাক্লিটস্কি, এলেনা হলুব আদি শিল্পীৰ কৰ্ম ইয়াত সংৰক্ষিত আছে।<ref>in ukr.: [[:uk:Яковенко Петро Георгійович|Petro Yakovenko]]. Remembering the faces of the 70's. Voice of Ukraine//№&nbsp; 231, 9 .12, 2017.[http://www.golos.com.ua/article/296986]</ref> ==চিত্ৰসম্ভাৰ== <gallery mode=packed heights= 180px style="text-align:left"> File:Св.Георгій в житії. ХІІ ст..jpg|''পৱিত্ৰ জৰ্জ'', ১২শ শতিকা File:Покрова. ХІІ-ХІІІ ст.jpg|''পক্ৰোভা'', ১২–১৩শ শতিকা File:Страсті Христові. Галичина. XVI ст..jpg|''যীশুৰ যন্ত্ৰণা'', ১৬শ শতিকা Image:Ekster Three women figures.jpg|আলেক্সান্দ্ৰা এক্সটাৰ, ''তিনি গৰাকী মহিলাৰ মূৰ্তি'', ১৯০৯–১৯১০, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ Image:Pymonenko_Harvester.jpg|মিকোলা পিমোনেংকো, ''শস্য কটা মানুহ'', ১৮৮৯, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ Image:Cossack_Badura.jpg|''বেণ্ডুৰা বজোৱা কছাক'', ১৯শ শতিকা, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ Image:VaslkivskyStorozhaZaporozkihVolnostey.jpg|ছেৰহি ভাছিলকিভস্কি, ''স্তেপ অঞ্চলত কছাক'', ১৯০০ৰ দশক, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ File:Abraham Manievich. Self-Portrait.jpg|আব্ৰাহাম এ. মানিয়েভিচ, ''আত্মপ্ৰতিকৃতি'' File:Olexandr murashko Selianska rodyna.jpg|অলেক্সান্দ্ৰ মুৰাশ্কো, ''কৃষক পৰিয়াল'' File:Vasily Tropinin Ukrán férfi 1920.jpg|ভাছিলি ত্ৰোপিনিন, ''ইউক্ৰেইনীয় পুৰুষ'' File:Стрітення. 1729.png|''মন্দিৰত খ্ৰীষ্টৰ উপস্থাপন'', ১৭২৯ File:Dyadchenko Portrait divchuny.JPG|হ্ৰিহ'ৰি দ্যাদচেংকো, ''এগৰাকী ছোৱালীৰ প্ৰতিচ্ছবি'', ১৮৯২ </gallery> ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{Cite journal| volume = 19| issue = 3| pages = 160{{ndash}}163| last = Knjuh |first= A.T.| title = Aesthetic education at the National Museum of Ukrainian Art, Kiev| journal = Museum| date = 1966| doi = 10.1111/j.1468-0033.1966.tb01618.x | url = https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000127386 | ref = none| url-access = subscription}} * {{Cite journal| volume = 34| issue = 4| pages = 140{{ndash}}149| last = Yavtushenko | first= Ivan Grigorievich| title = Museums in Kiev: an Overview| journal = Museum| date = 1982| doi = 10.1111/j.1468-0033.1982.tb00384.x | url =https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000127334 | ref = none| url-access = subscription}} * ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়: এলবাম। সংকলন আৰু প্ৰবন্ধ: টি. ৰিয়াজানোভা, এল. চ্লেনোভা, অ'. ঝবানকোভা আদি। কিয়েভ: আৰ্টানিয়া নোভা, ২০০৩। ৪১৬ পৃষ্ঠা। {{ISBN|966-96256-1-0}} * কিয়েভ দৰ্শনীয় স্থানৰ পথ-প্ৰদৰ্শক, ২০০১। {{ISBN|966-7022-29-3}} * {{cite web |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CN%5CA%5CNationalArtMuseumofUkraine.htm |title=National Art Museum of Ukraine |last=Yaniv |first=Sofiia |date=2010 |website=Encyclopedia of Ukraine |access-date=February 26, 2021|ref=Yaniv 2010}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|National Art Museum of Ukraine| ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়}} * [http://www.kiev.info/culture/national_art.htm কিয়েভ ডট ইনফ'ত সংগ্ৰহালয়টোৰ বিষয়ে তথ্য] * [https://namumuseum.business.site/ সংগ্ৰহালয়টোৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220305103802/https://namumuseum.business.site/ |date=March 5, 2022 }} (ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত) * [https://web.archive.org/web/20070601205421/http://www.ukrmuseum.org.ua/ru/main/museums/show/hudmuzru.html ইউক্ৰেইনৰ সংগ্ৰহালয় ৱেবছাইটত সংগ্ৰহালয়টোৰ বিষয়ে তথ্য] (ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত) 7q3b62f2rwcimekqk1vkt7y0zevbd1n 629905 629903 2026-08-22T17:12:53Z AjayDas 12623 added [[Category:ইউক্ৰেইন]] using [[WP:HC|HotCat]] 629905 wikitext text/x-wiki {{infobox museum | name = ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয় | logo = National Art Museum of Ukraine 02.webp | logo_upright = 0.8 | image_upright = 1.23 | image = National Art Museum of Ukraine 20190505.jpg | pushpin_map = | former_name = | established = ১৮৯৯ | location = ৬ হ্ৰুশ্বেভস্কি পথ, কিয়েভ, [[ইউক্ৰেইন]] | type = | director = য়ুলিয়া লিটভিনেটছ | coordinates = {{coord|50|26|58|N|30|31|52|E|type:landmark|display=inline,title}} | website = {{URL|https://namu.ua}} | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Будинок музею древностей і мистецтв – Національний художній музей України}} ("প্ৰাচীন সামগ্ৰী আৰু কলাৰ সংগ্ৰহালয়ৰ ভৱন — ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়") |designation1_type = স্থাপত্য, ইতিহাস, স্মাৰক কলা |designation1_number = 260084 }} }} '''ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়''' ({{lang-en|National Art Museum of Ukraine}}, {{small|stylized}} '''NAMU''') [[ইউক্ৰেইন]]ৰ কলাৰ বাবে উৎসৰ্গিত এটা সংগ্ৰহালয়। ই ইউক্ৰেইনৰ কিয়েভ চহৰত অৱস্থিত। ==ইতিহাস== [[Image:Музей старожитностей і мистецтв.png|thumb|left|পুৰাতত্ত্ব আৰু কলা সংগ্ৰহালয়ৰ বাবে দাখিল কৰা প্ৰতিযোগিতামূলক নক্সা। মুখ্য সন্মুখভাগ, ১৮৯৮]] ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয় কিয়েভৰ প্ৰথমটো সংগ্ৰহালয় আছিল যি জনসাধাৰণৰ বাবে মুক্তভাৱে মুকলি কৰা হৈছিল। ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে ইউক্ৰেইনীয় বুদ্ধিজীৱীসকলৰ প্ৰচেষ্টাত সংগ্ৰহালয়টো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। সংগ্ৰহালয়ৰ ভৱনটো মস্কোৰ স্থপতি পেট্ৰ বইটছভৰ নক্সা অনুসৰি নৱধ্ৰুপদী স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। পিছত পোলেণ্ডৰ স্থপতি ভ্লাদিস্লাভ হৰোডেটস্কিয়ে নক্সা সংশোধন কৰি ৰূপায়ণ কৰে। মুখ্য সন্মুখভাগৰ ভাস্কৰ্য অলংকৰণ ইলিঅ' ছালিয়াই নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৮৯৯ চনৰ আগষ্ট মাহত একাদশ সৰ্বৰাছিয়ান পুৰাতত্ত্ব সন্মিলনৰ উপলক্ষ্য্য্য্য্যে অসম্পূৰ্ণ কিয়েভ নগৰ পুৰাতত্ত্ব আৰু কলা সংগ্ৰহালয় ভৱনত প্ৰথমখন প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হয়। ১৯০৪ চনৰ ৩০ ডিচেম্বৰত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাট নিকোলাই আলেকজান্দ্ৰোভিচ দ্বিতীয়ৰ কিয়েভ কলা-ঔদ্যোগিক আৰু বৈজ্ঞানিক সংগ্ৰহালয় নামেৰে প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আনুষ্ঠানিক উদ্বোধন আৰু পৱিত্ৰীকৰণ অনুষ্ঠিত হয়। ১৯১৯ চনত ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ পিছত সংগ্ৰহালয়টোৰ নাম প্ৰথম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় কৰা হয়। ১৯২৪ চনৰপৰা ইয়াক তাৰাছ শ্বেভচেংকো সৰ্ব-ইউক্ৰেইনীয় ঐতিহাসিক সংগ্ৰহালয়, ১৯৩৬ চনৰপৰা ৰাজ্যিক ইউক্ৰেইনীয় সংগ্ৰহালয় আৰু ১৯৩৯ চনৰপৰা ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় নামেৰে জনা যায়। ১৯৪২ চনত জাৰ্মানসকলৰ কিয়েভ দখলৰ সময়ত সংগ্ৰহালয়টো ৰাছিয়ান কলাৰ সংগ্ৰহৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি পূব ইউৰোপীয় কলাৰ ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় নামেৰে পৰিচালনা কৰা হয়। ১৯৪৪ চনত সংগ্ৰহালয়টোৰ পূৰ্বৰ মৰ্যাদা পুনৰ স্থাপন কৰা হয়। সংগ্ৰহালয়টোৰ নামৰ এই পৰিৱৰ্তনসমূহে দেশখনৰ জটিল সামাজিক পৰিস্থিতি আৰু ইউক্ৰেইনীয় সংগ্ৰহালয় ব্যৱস্থাৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ বিভিন্ন পৰ্যায় প্ৰতিফলিত কৰিছিল। নামৰ পৰিৱৰ্তনে সংগ্ৰহালয়টোৰ সংগ্ৰহৰ বিষয়-বস্তুৰ পৰিৱৰ্তন আৰু এই সংগ্ৰহৰ কিছুমান অংশ পৃথক কৰি কিয়েভৰ আন সংগ্ৰহালয় প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰক্ৰিয়াও প্ৰতিফলিত কৰিছিল। ১৯৯১ চনত ইউক্ৰেইন স্বাধীন হোৱাৰ পিছত ১৯৯৪ চনত প্ৰতিষ্ঠানটোৰ নাম ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয় কৰা হয়। ৰাছিয়া-ইউক্ৰেইন যুদ্ধৰ সময়ত ২০২৬ চনৰ ২৪ মে'ত ৰাছিয়াৰ আকাশী আক্ৰমণৰ ফলত সংগ্ৰহালয়টোৰ সকলো খিৰিকী ধ্বংস হয় আৰু ওপৰৰ কাঁচৰ ছাদ তথা প্লাষ্টাৰৰ দেৱালসমূহ গুৰুতৰভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।<ref name="2026attack">{{Cite web |date=2026-05-25 |title=Ukrainian Museums and Cultural Sites Damaged in Massive Russian Attack |url=https://news.artnet.com/art-world/ukraine-museums-damaged-russian-attack-2776107 |access-date=2026-05-29 |website=artnet |language=en}}</ref> ==মুখ্য ভৱনৰ স্থাপত্য== [[File:Kyiv Old Things Museum Leon.JPG|thumb|সংগ্ৰহালয়টোৰ কংক্ৰিটেৰে নিৰ্মিত সিংহ]] সংগ্ৰহালয়টো ১৮৯৮ চনত স্থপতি ভ্লাদিস্লাভ হৰোডেটস্কিয়ে কিয়েভ নগৰ সংগ্ৰহালয়ৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা এটা ভৱনত অৱস্থিত। প্ৰকৃততে এই ভৱনটো মস্কোৰ প্ৰতিভাৱান স্থপতি পেট্ৰ বইটছভৰ নক্সাৰ পুনৰ ৰূপায়ণ আছিল। তেওঁ চৰকাৰী অনুমোদন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল। ভৱনটো প্ৰথমে স্থানীয় কলাৰ পৃষ্ঠপোষক আৰু প্ৰাচীন বস্তুৰ অনুৰাগীসকলৰ বাবে এটা সংগ্ৰহালয় হিচাপে নক্সা কৰা হৈছিল। ভৱনটোৰ সন্মুখভাগত নৱধ্ৰুপদী স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। ইয়াত ছয়টা স্তম্ভযুক্ত ডৰিক ক্ৰমৰ এটা বাৰাণ্ডা, ওপৰৰ সংযোগী অংশ, ত্ৰিগ্লিফ, মেটোপ আৰু "কলাৰ বিজয়" চিত্ৰিত কৰা অলংকৃত ফ্ৰিজ আছে। চিৰিৰ ওপৰৰ অংশত থকা [[গ্ৰিফিন]]ৰ মূৰ্তি আৰু ডাঙৰ কংক্ৰিটৰ সিংহৰ মূৰ্তিসমূহ ইটালীয় মূৰ্তিকাৰ এমিলিঅ' ছালাই নিৰ্মাণ কৰিছিল। ভৱনটো নিৰ্মাণত ২,৪৯,০০০ ৰুবল ব্যয় হৈছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ ১,০০,০০০ ৰুবল সাম্ৰাজ্য চৰকাৰে বহন কৰিছিল। বাকী ১,০৮,০০০ ৰুবল টেৰেৎচেংকো পৰিয়ালে আগবঢ়াইছিল। এই পৰিয়ালটোৱে কিয়েভত পশ্চিমীয়া আৰু প্ৰাচ্যৰ কলা সংগ্ৰহালয়ো প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। প্ৰথম অৱস্থাত ভৱনটোৰ প্ৰথম মহলাত বোহেমিয়া ৰাজ্যৰপৰা কিয়েভলৈ অহা ৰাছিয়ান পুৰাতত্ত্ববিদ ভিকেন্তি খভইকাৰ সংগ্ৰহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল। ১৯০৪ চনৰ ২৩ ডিচেম্বৰত খ্ৰীষ্টমাছৰ অলপ পূৰ্বে সংগ্ৰহালয়টো দ্বিতীয় নিকোলাছৰ কিয়েভ ঔদ্যোগিক কলা আৰু বিজ্ঞান সংগ্ৰহালয় নামেৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰা হয়। ইয়াৰ প্ৰথম সঞ্চালক আছিল মিকোলা বিলিয়াশিভস্কি। ==সংগ্ৰহ== [[File:Stamp of Ukraine s1358.jpg|thumb|২০১৩ চনত সংগ্ৰহালয়টোক চিত্ৰিত কৰা ইউক্ৰেইনীয় ডাকটিকট]] ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ত বিশ্বৰ ভিতৰতে ইউক্ৰেইনীয় মূৰ্ত আৰু দৃশ্যমান কলাৰ অন্যতম প্ৰতিনিধিত্বমূলক সংগ্ৰহ আছে। সংগ্ৰহালয়টোত প্ৰায় ৪০,০০০টা সামগ্ৰী আছে। ইয়াৰ ভিতৰত কিয়েভান ৰুছ যুগৰপৰা বৰ্তমানলৈকে ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলা, ভাস্কৰ্য আৰু চিত্ৰ কলাৰ বহুতো উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আছে। সংগ্ৰহালয়টোত ইউক্ৰেইনীয় ধৰ্মীয় চিত্ৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ সংগ্ৰহ আছে। ইয়াৰ আৰম্ভণিতে আছে ১২শ শতিকাৰ বাইজেণ্টাইন উৎসৰ বহুৰঙী কাঠৰ ভাস্কৰ্য '''পৱিত্ৰ জৰ্জৰ জীৱনচৰিত'''। মধ্যযুগীয় শিল্পৰ ভিতৰত ১৪শ–১৬শ শতিকাৰ পশ্চিম ইউক্ৰেইনৰ ধৰ্মীয় চিত্ৰকলাৰ উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ভলিনিয়াৰ ঈশ্বৰৰ মাতৃ হোদিগিত্ৰিয়া, ড্ৰেগন-বধ কৰা পৱিত্ৰ জৰ্জ আৰু হালিচিনা অঞ্চলৰ খ্ৰীষ্টৰ যন্ত্ৰণাৰ চিত্ৰ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক কলাৰ সংগ্ৰহটো বিশেষভাৱে মূল্যৱান। ইয়াত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক ধৰ্মীয় চিত্ৰৰ উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত ১৮শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ বহদান খমেলনিটস্কিৰ প্ৰতিচ্ছবিৰ সৈতে "ঈশ্বৰৰ মাতৃৰ সুৰক্ষা", উত্তৰ বাওঁপাৰৰ অঞ্চলৰ ১৮শ শতিকাৰ আনাস্তাছিয়া আৰু ইউলিয়ানা, বাৰবাৰা আৰু কেথেৰিনৰ যোৰা ধৰ্মীয় চিত্ৰ, [[কিইভ পেচাৰ্ছক লাভ্ৰা]]ৰ কৰ্মশালাৰ ধৰ্মীয় চিত্ৰ আৰু ১৭২৯ চনৰ "জেৰুজালেমত প্ৰৱেশ" আৰু "খ্ৰীষ্টৰ জন্ম" আদি আছে। বেৰেজনা গাঁৱৰ ১৮৬০ৰ দশকৰ চিত্ৰপটটোৱে সংগ্ৰহটোৰ এক বিশেষ আকৰ্ষণ সৃষ্টি কৰিছে। এই সংগ্ৰহত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক যুগৰ শিল্পীসকলৰ বিশাল শিল্পদক্ষতা আৰু উৎকৃষ্ট নৈপুণ্য প্ৰতিফলিত হৈছে। ১৮শ শতিকাৰ ইউক্ৰেইনীয় প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰৰ সংগ্ৰহে এই সময়ছোৱাৰ বৈশিষ্ট্য অধিক স্পষ্ট কৰি তোলে। এই প্ৰতিচ্ছবিসমূহ ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলাৰ প্ৰথম ধৰ্মনিৰপেক্ষ শিল্পধাৰাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। "বেণ্ডুৰা বজোৱা কছাক" নামৰ লোকচিত্ৰৰ সংগ্ৰহটো সংগ্ৰহালয়টোৰ অন্যতম বৃহৎ সংগ্ৰহ আৰু ই ইউক্ৰেইনৰ বেৰক যুগৰ ধৰ্মনিৰপেক্ষ কলাৰ বিস্তাৰ দেখুৱায়। ১৯শ শতিকাৰ কলাৰ যুগটো ৰাছিয়া সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী চহৰখনৰ সৈতে জীৱন জড়িত কৰা বিখ্যাত ইউক্ৰেইনীয় প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰশিল্পী দিমিত্ৰ' লেভিটস্কি আৰু ভ্লাদিমিৰ ব'ৰোভিকভস্কিৰ কৰ্মৰাজিৰে আৰম্ভ হয়। চিত্ৰশিল্পী তাৰাছ শ্বেভচেংকোই ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ ইতিহাসত বিশেষ স্থান অধিকাৰ কৰে। শ্বেভচেংকোৰ সৰু চিত্ৰ আৰু চিত্ৰাংকন সংগ্ৰহে তেওঁৰ অসাধাৰণ প্ৰতিভাৰ পৰিচয় দিয়ে আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ শিল্পীসকলে আগবঢ়াই নিয়া নতুন গণতান্ত্ৰিক প্ৰৱণতাসমূহ দেখুৱায়। মিকোলা পিমোনেংকোৰ কৰ্মৰাজিৰ একক সংগ্ৰহে ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলাৰ পৰম্পৰাৰ পৰৱৰ্তী বিকাশ দেখুৱায়। ইয়াত বিষয়-বস্তুৰ বৈচিত্ৰ্য বৃদ্ধি আৰু বাস্তৱবাদৰপৰা চিত্ৰপ্ৰভাৱবাদলৈ চিত্ৰকলাৰ ধাৰাৰ পৰিৱৰ্তন দেখা যায়। কিৰিয়াক কস্তান্দিৰ নেতৃত্বত গঢ় লৈ উঠা অ'ডেছাৰ চিত্ৰকলা বিদ্যালয়ৰো প্ৰতিনিধিত্ব আছে। ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ বিকাশৰ ধাৰাটো বিখ্যাত প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰ আৰু প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ চিত্ৰৰদ্বাৰা অধিক বিস্তৃত হৈছে। অলেক্সান্দ্ৰ মুৰাশ্কোৰ একক সংগ্ৰহটো বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। তেওঁ ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে কাম কৰা এগৰাকী কলা সংস্কাৰক আছিল। সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত ইউক্ৰেইনীয় অগ্ৰগামী কলাৰ উজ্জ্বল আৰু স্বকীয় পৰম্পৰাৰ প্ৰতিনিধিত্ব বিশ্ববিখ্যাত ভাস্কৰ্য শিল্পী আলেক্সান্দ্ৰ আৰ্কিপেংকো, চিত্ৰশিল্পী আলেক্সান্দ্ৰা এক্সটাৰ, আলেক্সিছ গ্ৰিটচেংকো, আলেক্সান্দ্ৰ ব'গোমাজভ আৰু ভিক্টৰ পালমভৰ কৰ্মৰাজিৰে কৰা হৈছে। ১৯১০ৰপৰা ১৯৩০ৰ দশকলৈ ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ এক স্বকীয় ধাৰা মিখাইল বয়চুকৰ নামেৰে পৰিচিত "বয়চুকবাদ" নামেৰে এটা প্ৰদৰ্শনী কক্ষত উপস্থাপন কৰা হৈছে। ছোভিয়েট যুগত বয়চুকবাদী শিল্পীসকলক দমন আৰু নিষিদ্ধ কৰা শিল্পীৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। বৰ্তমান তেওঁলোকৰ শিল্পকৰ্মই সংগ্ৰহালয়ৰ প্ৰদৰ্শনীত উপযুক্ত স্থান লাভ কৰিছে। সৰ্বাত্মকবাদী যুগৰ কলাতো ঐতিহাসিক সংঘাতৰ মাজতো সৃষ্টিশীল শিল্পীসকলে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ফেডিৰ ক্ৰিচেভস্কি, আনাতোল পেট্ৰিটস্কি, টেটিয়ানা ইয়াব্লনস্কা, চেৰহি হ্ৰিহ'ৰিয়েভ আৰু মিকোলা হ্লুশ্চেংকো উল্লেখযোগ্য। ==প্ৰকাশন== ইউক্ৰেইনীয় কলা-সংস্কৃতিৰ প্ৰচাৰৰ বাবে তথ্যৰ মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰাটো ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য। নিজা ছপাশালৰ সুবিধা নথকাৰ পিছতো সংগ্ৰহালয়টোৱে ক্ৰমে নিজা প্ৰকাশন প্ৰকাশৰ ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিছে। ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ৰ প্ৰকাশন কাৰ্যসূচীৰ মুখ্য ধাৰাসমূহ হৈছে— * ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ সংগ্ৰহালয়ৰ ঐতিহাসিক সংগ্ৰহৰ জনপ্ৰিয়কৰণ; * বিশিষ্ট ইউক্ৰেইনীয় শিল্পীসকলৰ বৈজ্ঞানিক-একক আৰু আত্মজীৱনীমূলক প্ৰকাশন; * ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ৰ বৃহৎ প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে বৈজ্ঞানিক তালিকা; * "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" নামৰ আলোচনী। ২০০৩ চনত "আৰ্টানিয়া নোভা" প্ৰকাশন গৃহৰপৰা প্ৰকাশিত "ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়" নামৰ বৃহৎ কলা-সংগ্ৰহ পুথিখনৰ প্ৰকাশন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সংগ্ৰহালয়ৰ ঘটনা আছিল। এই পুথিখন এই দীঘলীয়া প্ৰকাশন যাত্ৰাৰ প্ৰথম পদক্ষেপ আছিল। ইয়াত সংগ্ৰহালয়টোৰ অতীত, বৰ্তমান আৰু সংগ্ৰহৰ বিষয়ে বিস্তৃত তথ্য সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছিল আৰু প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই বিস্তৃত ৰূপত ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ ইতিহাস উপস্থাপন কৰা হৈছিল। এই গ্ৰন্থখন বহু প্ৰজন্মৰ গৱেষকৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ ফল। ===২০০৪=== ২০০৪ চনত তলত দিয়া প্ৰকাশনসমূহ প্ৰকাশ কৰা হয়— * "১৯শ শতিকাৰপৰা ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলা" * "১২শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইউক্ৰেইনীয় ধৰ্মীয় চিত্ৰকলা" * "ছেৰহি ভাছিলকিভস্কি" ২০০৪ চনৰ মে' মাহৰপৰা বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল— * "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" আলোচনী ===২০০৫=== ২০০৫ চনত প্ৰকাশ কৰা হয়— * "অলেক্সান্দ্ৰ মুৰাশ্কো" নামৰ একক গ্ৰন্থ ===২০০৬=== ২০০৬ চনত প্ৰকাশ কৰা হয়— * "২০শ শতিকাৰপৰা ২১শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলা" * "১৭–১৮শ শতিকাৰ ইউক্ৰেইনীয় প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰ" * "মিকোলা পিমোনেংকো" আৰু ভি. অৰ্লভস্কিৰ একক গ্ৰন্থ * "এছ. স্বিতোছ্লাভস্কি" * "ইউক্ৰেইনীয় আধুনিকতাবাদ" * "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" আলোচনীৰ ষষ্ঠ সংখ্যা ===২০০৭–২০০৮=== ২০০৭–২০০৮ চনত "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" আলোচনীৰ সপ্তম, অষ্টম আৰু নৱম সংখ্যা প্ৰকাশ কৰা হয়। ==সমসাময়িক প্ৰদৰ্শনী== বৰ্তমান সংগ্ৰহালয়টোৱে ইয়াৰ সংগ্ৰহ সম্প্ৰসাৰিত কৰি আছে। নতুন সংযোজনসমূহৰ ভিতৰত পৱিত্ৰ জৰ্জৰ এটা অনন্য ধৰ্মীয় ভাস্কৰ্য আৰু কিয়েভত জন্মগ্ৰহণ কৰা বিশ্ববিখ্যাত জ্যামিতিক বিমূৰ্ত কলাৰ অগ্ৰদূত কাজিমিৰ মালেভিচৰ কৰ্মৰাজি উল্লেখযোগ্য। বৰ্তমানৰ প্ৰদৰ্শনীত ২০,০০০ৰো অধিক শিল্পকৰ্ম আছে। ইয়াৰ ভিতৰত বিশ্বখ্যাত গঠনবাদী শিল্পী ভাছিলি য়েৰমিলভ আৰু ৰাছিয়ান ভৱিষ্যতবাদৰ কিউবো-ভৱিষ্যতবাদী আলেক্সান্দ্ৰ ব'গোমাজভৰ কৰ্ম আছে। ইউক্ৰেইনীয় শিল্পক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বিখ্যাত ইউক্ৰেইনীয় আৰু ৰাছিয়ান শিল্পীসকলৰ ভিতৰত দাভিদ বুৰ্লিউক, আলেক্সান্দ্ৰা এক্সটাৰ, ভাদিম মেলাৰ, ক্লিমেণ্ট ৰেডকো, ছলোমন নিক্ৰিটিন, ভিক্টৰ পালমভ, মাৰিয়া ছিনিয়াকোভা, মিখাইল বয়চুক, মিকোলা পিমোনেংকো আৰু ইলিয়া শ্টিলমান আদি আছে। ২০১৪ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি ভিক্টৰ ইয়ানুকোভিচৰ বাসগৃহৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা শিল্পকৰ্মসমূহ সংগ্ৰহালয়ত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/world-europe-27169369|title=Viktor Yanukovich's art collection goes on display in Kiev|work=BBC News|date=April 26, 2014}}</ref> সংগ্ৰহালয়টোৱে ছোভিয়েট যুগৰ অনানুষ্ঠানিক শিল্পকৰ্মো সংগ্ৰহ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত ১৯৫০ৰ দশকৰ শেষৰপৰা ১৯৯১ চনলৈকে গঢ় লৈ উঠা ইউক্ৰেইনীয় ভূ-গৰ্ভস্থ কলাৰ কৰ্মসমূহ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ফেওডোচি টেটিয়ানিচ, মিকোলা ত্ৰেহুব, ভুদন বাক্লিটস্কি, এলেনা হলুব আদি শিল্পীৰ কৰ্ম ইয়াত সংৰক্ষিত আছে।<ref>in ukr.: [[:uk:Яковенко Петро Георгійович|Petro Yakovenko]]. Remembering the faces of the 70's. Voice of Ukraine//№&nbsp; 231, 9 .12, 2017.[http://www.golos.com.ua/article/296986]</ref> ==চিত্ৰসম্ভাৰ== <gallery mode=packed heights= 180px style="text-align:left"> File:Св.Георгій в житії. ХІІ ст..jpg|''পৱিত্ৰ জৰ্জ'', ১২শ শতিকা File:Покрова. ХІІ-ХІІІ ст.jpg|''পক্ৰোভা'', ১২–১৩শ শতিকা File:Страсті Христові. Галичина. XVI ст..jpg|''যীশুৰ যন্ত্ৰণা'', ১৬শ শতিকা Image:Ekster Three women figures.jpg|আলেক্সান্দ্ৰা এক্সটাৰ, ''তিনি গৰাকী মহিলাৰ মূৰ্তি'', ১৯০৯–১৯১০, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ Image:Pymonenko_Harvester.jpg|মিকোলা পিমোনেংকো, ''শস্য কটা মানুহ'', ১৮৮৯, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ Image:Cossack_Badura.jpg|''বেণ্ডুৰা বজোৱা কছাক'', ১৯শ শতিকা, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ Image:VaslkivskyStorozhaZaporozkihVolnostey.jpg|ছেৰহি ভাছিলকিভস্কি, ''স্তেপ অঞ্চলত কছাক'', ১৯০০ৰ দশক, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ File:Abraham Manievich. Self-Portrait.jpg|আব্ৰাহাম এ. মানিয়েভিচ, ''আত্মপ্ৰতিকৃতি'' File:Olexandr murashko Selianska rodyna.jpg|অলেক্সান্দ্ৰ মুৰাশ্কো, ''কৃষক পৰিয়াল'' File:Vasily Tropinin Ukrán férfi 1920.jpg|ভাছিলি ত্ৰোপিনিন, ''ইউক্ৰেইনীয় পুৰুষ'' File:Стрітення. 1729.png|''মন্দিৰত খ্ৰীষ্টৰ উপস্থাপন'', ১৭২৯ File:Dyadchenko Portrait divchuny.JPG|হ্ৰিহ'ৰি দ্যাদচেংকো, ''এগৰাকী ছোৱালীৰ প্ৰতিচ্ছবি'', ১৮৯২ </gallery> ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{Cite journal| volume = 19| issue = 3| pages = 160{{ndash}}163| last = Knjuh |first= A.T.| title = Aesthetic education at the National Museum of Ukrainian Art, Kiev| journal = Museum| date = 1966| doi = 10.1111/j.1468-0033.1966.tb01618.x | url = https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000127386 | ref = none| url-access = subscription}} * {{Cite journal| volume = 34| issue = 4| pages = 140{{ndash}}149| last = Yavtushenko | first= Ivan Grigorievich| title = Museums in Kiev: an Overview| journal = Museum| date = 1982| doi = 10.1111/j.1468-0033.1982.tb00384.x | url =https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000127334 | ref = none| url-access = subscription}} * ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়: এলবাম। সংকলন আৰু প্ৰবন্ধ: টি. ৰিয়াজানোভা, এল. চ্লেনোভা, অ'. ঝবানকোভা আদি। কিয়েভ: আৰ্টানিয়া নোভা, ২০০৩। ৪১৬ পৃষ্ঠা। {{ISBN|966-96256-1-0}} * কিয়েভ দৰ্শনীয় স্থানৰ পথ-প্ৰদৰ্শক, ২০০১। {{ISBN|966-7022-29-3}} * {{cite web |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CN%5CA%5CNationalArtMuseumofUkraine.htm |title=National Art Museum of Ukraine |last=Yaniv |first=Sofiia |date=2010 |website=Encyclopedia of Ukraine |access-date=February 26, 2021|ref=Yaniv 2010}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|National Art Museum of Ukraine| ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়}} * [http://www.kiev.info/culture/national_art.htm কিয়েভ ডট ইনফ'ত সংগ্ৰহালয়টোৰ বিষয়ে তথ্য] * [https://namumuseum.business.site/ সংগ্ৰহালয়টোৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220305103802/https://namumuseum.business.site/ |date=March 5, 2022 }} (ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত) * [https://web.archive.org/web/20070601205421/http://www.ukrmuseum.org.ua/ru/main/museums/show/hudmuzru.html ইউক্ৰেইনৰ সংগ্ৰহালয় ৱেবছাইটত সংগ্ৰহালয়টোৰ বিষয়ে তথ্য] (ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত) [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] g4e3zrelmsyblccg86sq6z3gaxhtrn9 629906 629905 2026-08-22T17:13:16Z AjayDas 12623 added [[Category:সংগ্ৰহালয়]] using [[WP:HC|HotCat]] 629906 wikitext text/x-wiki {{infobox museum | name = ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয় | logo = National Art Museum of Ukraine 02.webp | logo_upright = 0.8 | image_upright = 1.23 | image = National Art Museum of Ukraine 20190505.jpg | pushpin_map = | former_name = | established = ১৮৯৯ | location = ৬ হ্ৰুশ্বেভস্কি পথ, কিয়েভ, [[ইউক্ৰেইন]] | type = | director = য়ুলিয়া লিটভিনেটছ | coordinates = {{coord|50|26|58|N|30|31|52|E|type:landmark|display=inline,title}} | website = {{URL|https://namu.ua}} | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Будинок музею древностей і мистецтв – Національний художній музей України}} ("প্ৰাচীন সামগ্ৰী আৰু কলাৰ সংগ্ৰহালয়ৰ ভৱন — ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়") |designation1_type = স্থাপত্য, ইতিহাস, স্মাৰক কলা |designation1_number = 260084 }} }} '''ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়''' ({{lang-en|National Art Museum of Ukraine}}, {{small|stylized}} '''NAMU''') [[ইউক্ৰেইন]]ৰ কলাৰ বাবে উৎসৰ্গিত এটা সংগ্ৰহালয়। ই ইউক্ৰেইনৰ কিয়েভ চহৰত অৱস্থিত। ==ইতিহাস== [[Image:Музей старожитностей і мистецтв.png|thumb|left|পুৰাতত্ত্ব আৰু কলা সংগ্ৰহালয়ৰ বাবে দাখিল কৰা প্ৰতিযোগিতামূলক নক্সা। মুখ্য সন্মুখভাগ, ১৮৯৮]] ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয় কিয়েভৰ প্ৰথমটো সংগ্ৰহালয় আছিল যি জনসাধাৰণৰ বাবে মুক্তভাৱে মুকলি কৰা হৈছিল। ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে ইউক্ৰেইনীয় বুদ্ধিজীৱীসকলৰ প্ৰচেষ্টাত সংগ্ৰহালয়টো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। সংগ্ৰহালয়ৰ ভৱনটো মস্কোৰ স্থপতি পেট্ৰ বইটছভৰ নক্সা অনুসৰি নৱধ্ৰুপদী স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। পিছত পোলেণ্ডৰ স্থপতি ভ্লাদিস্লাভ হৰোডেটস্কিয়ে নক্সা সংশোধন কৰি ৰূপায়ণ কৰে। মুখ্য সন্মুখভাগৰ ভাস্কৰ্য অলংকৰণ ইলিঅ' ছালিয়াই নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৮৯৯ চনৰ আগষ্ট মাহত একাদশ সৰ্বৰাছিয়ান পুৰাতত্ত্ব সন্মিলনৰ উপলক্ষ্য্য্য্য্যে অসম্পূৰ্ণ কিয়েভ নগৰ পুৰাতত্ত্ব আৰু কলা সংগ্ৰহালয় ভৱনত প্ৰথমখন প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হয়। ১৯০৪ চনৰ ৩০ ডিচেম্বৰত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাট নিকোলাই আলেকজান্দ্ৰোভিচ দ্বিতীয়ৰ কিয়েভ কলা-ঔদ্যোগিক আৰু বৈজ্ঞানিক সংগ্ৰহালয় নামেৰে প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আনুষ্ঠানিক উদ্বোধন আৰু পৱিত্ৰীকৰণ অনুষ্ঠিত হয়। ১৯১৯ চনত ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ পিছত সংগ্ৰহালয়টোৰ নাম প্ৰথম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় কৰা হয়। ১৯২৪ চনৰপৰা ইয়াক তাৰাছ শ্বেভচেংকো সৰ্ব-ইউক্ৰেইনীয় ঐতিহাসিক সংগ্ৰহালয়, ১৯৩৬ চনৰপৰা ৰাজ্যিক ইউক্ৰেইনীয় সংগ্ৰহালয় আৰু ১৯৩৯ চনৰপৰা ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় নামেৰে জনা যায়। ১৯৪২ চনত জাৰ্মানসকলৰ কিয়েভ দখলৰ সময়ত সংগ্ৰহালয়টো ৰাছিয়ান কলাৰ সংগ্ৰহৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি পূব ইউৰোপীয় কলাৰ ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় নামেৰে পৰিচালনা কৰা হয়। ১৯৪৪ চনত সংগ্ৰহালয়টোৰ পূৰ্বৰ মৰ্যাদা পুনৰ স্থাপন কৰা হয়। সংগ্ৰহালয়টোৰ নামৰ এই পৰিৱৰ্তনসমূহে দেশখনৰ জটিল সামাজিক পৰিস্থিতি আৰু ইউক্ৰেইনীয় সংগ্ৰহালয় ব্যৱস্থাৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ বিভিন্ন পৰ্যায় প্ৰতিফলিত কৰিছিল। নামৰ পৰিৱৰ্তনে সংগ্ৰহালয়টোৰ সংগ্ৰহৰ বিষয়-বস্তুৰ পৰিৱৰ্তন আৰু এই সংগ্ৰহৰ কিছুমান অংশ পৃথক কৰি কিয়েভৰ আন সংগ্ৰহালয় প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰক্ৰিয়াও প্ৰতিফলিত কৰিছিল। ১৯৯১ চনত ইউক্ৰেইন স্বাধীন হোৱাৰ পিছত ১৯৯৪ চনত প্ৰতিষ্ঠানটোৰ নাম ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয় কৰা হয়। ৰাছিয়া-ইউক্ৰেইন যুদ্ধৰ সময়ত ২০২৬ চনৰ ২৪ মে'ত ৰাছিয়াৰ আকাশী আক্ৰমণৰ ফলত সংগ্ৰহালয়টোৰ সকলো খিৰিকী ধ্বংস হয় আৰু ওপৰৰ কাঁচৰ ছাদ তথা প্লাষ্টাৰৰ দেৱালসমূহ গুৰুতৰভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।<ref name="2026attack">{{Cite web |date=2026-05-25 |title=Ukrainian Museums and Cultural Sites Damaged in Massive Russian Attack |url=https://news.artnet.com/art-world/ukraine-museums-damaged-russian-attack-2776107 |access-date=2026-05-29 |website=artnet |language=en}}</ref> ==মুখ্য ভৱনৰ স্থাপত্য== [[File:Kyiv Old Things Museum Leon.JPG|thumb|সংগ্ৰহালয়টোৰ কংক্ৰিটেৰে নিৰ্মিত সিংহ]] সংগ্ৰহালয়টো ১৮৯৮ চনত স্থপতি ভ্লাদিস্লাভ হৰোডেটস্কিয়ে কিয়েভ নগৰ সংগ্ৰহালয়ৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা এটা ভৱনত অৱস্থিত। প্ৰকৃততে এই ভৱনটো মস্কোৰ প্ৰতিভাৱান স্থপতি পেট্ৰ বইটছভৰ নক্সাৰ পুনৰ ৰূপায়ণ আছিল। তেওঁ চৰকাৰী অনুমোদন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল। ভৱনটো প্ৰথমে স্থানীয় কলাৰ পৃষ্ঠপোষক আৰু প্ৰাচীন বস্তুৰ অনুৰাগীসকলৰ বাবে এটা সংগ্ৰহালয় হিচাপে নক্সা কৰা হৈছিল। ভৱনটোৰ সন্মুখভাগত নৱধ্ৰুপদী স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। ইয়াত ছয়টা স্তম্ভযুক্ত ডৰিক ক্ৰমৰ এটা বাৰাণ্ডা, ওপৰৰ সংযোগী অংশ, ত্ৰিগ্লিফ, মেটোপ আৰু "কলাৰ বিজয়" চিত্ৰিত কৰা অলংকৃত ফ্ৰিজ আছে। চিৰিৰ ওপৰৰ অংশত থকা [[গ্ৰিফিন]]ৰ মূৰ্তি আৰু ডাঙৰ কংক্ৰিটৰ সিংহৰ মূৰ্তিসমূহ ইটালীয় মূৰ্তিকাৰ এমিলিঅ' ছালাই নিৰ্মাণ কৰিছিল। ভৱনটো নিৰ্মাণত ২,৪৯,০০০ ৰুবল ব্যয় হৈছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ ১,০০,০০০ ৰুবল সাম্ৰাজ্য চৰকাৰে বহন কৰিছিল। বাকী ১,০৮,০০০ ৰুবল টেৰেৎচেংকো পৰিয়ালে আগবঢ়াইছিল। এই পৰিয়ালটোৱে কিয়েভত পশ্চিমীয়া আৰু প্ৰাচ্যৰ কলা সংগ্ৰহালয়ো প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। প্ৰথম অৱস্থাত ভৱনটোৰ প্ৰথম মহলাত বোহেমিয়া ৰাজ্যৰপৰা কিয়েভলৈ অহা ৰাছিয়ান পুৰাতত্ত্ববিদ ভিকেন্তি খভইকাৰ সংগ্ৰহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল। ১৯০৪ চনৰ ২৩ ডিচেম্বৰত খ্ৰীষ্টমাছৰ অলপ পূৰ্বে সংগ্ৰহালয়টো দ্বিতীয় নিকোলাছৰ কিয়েভ ঔদ্যোগিক কলা আৰু বিজ্ঞান সংগ্ৰহালয় নামেৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰা হয়। ইয়াৰ প্ৰথম সঞ্চালক আছিল মিকোলা বিলিয়াশিভস্কি। ==সংগ্ৰহ== [[File:Stamp of Ukraine s1358.jpg|thumb|২০১৩ চনত সংগ্ৰহালয়টোক চিত্ৰিত কৰা ইউক্ৰেইনীয় ডাকটিকট]] ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ত বিশ্বৰ ভিতৰতে ইউক্ৰেইনীয় মূৰ্ত আৰু দৃশ্যমান কলাৰ অন্যতম প্ৰতিনিধিত্বমূলক সংগ্ৰহ আছে। সংগ্ৰহালয়টোত প্ৰায় ৪০,০০০টা সামগ্ৰী আছে। ইয়াৰ ভিতৰত কিয়েভান ৰুছ যুগৰপৰা বৰ্তমানলৈকে ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলা, ভাস্কৰ্য আৰু চিত্ৰ কলাৰ বহুতো উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আছে। সংগ্ৰহালয়টোত ইউক্ৰেইনীয় ধৰ্মীয় চিত্ৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ সংগ্ৰহ আছে। ইয়াৰ আৰম্ভণিতে আছে ১২শ শতিকাৰ বাইজেণ্টাইন উৎসৰ বহুৰঙী কাঠৰ ভাস্কৰ্য '''পৱিত্ৰ জৰ্জৰ জীৱনচৰিত'''। মধ্যযুগীয় শিল্পৰ ভিতৰত ১৪শ–১৬শ শতিকাৰ পশ্চিম ইউক্ৰেইনৰ ধৰ্মীয় চিত্ৰকলাৰ উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ভলিনিয়াৰ ঈশ্বৰৰ মাতৃ হোদিগিত্ৰিয়া, ড্ৰেগন-বধ কৰা পৱিত্ৰ জৰ্জ আৰু হালিচিনা অঞ্চলৰ খ্ৰীষ্টৰ যন্ত্ৰণাৰ চিত্ৰ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক কলাৰ সংগ্ৰহটো বিশেষভাৱে মূল্যৱান। ইয়াত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক ধৰ্মীয় চিত্ৰৰ উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত ১৮শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ বহদান খমেলনিটস্কিৰ প্ৰতিচ্ছবিৰ সৈতে "ঈশ্বৰৰ মাতৃৰ সুৰক্ষা", উত্তৰ বাওঁপাৰৰ অঞ্চলৰ ১৮শ শতিকাৰ আনাস্তাছিয়া আৰু ইউলিয়ানা, বাৰবাৰা আৰু কেথেৰিনৰ যোৰা ধৰ্মীয় চিত্ৰ, [[কিইভ পেচাৰ্ছক লাভ্ৰা]]ৰ কৰ্মশালাৰ ধৰ্মীয় চিত্ৰ আৰু ১৭২৯ চনৰ "জেৰুজালেমত প্ৰৱেশ" আৰু "খ্ৰীষ্টৰ জন্ম" আদি আছে। বেৰেজনা গাঁৱৰ ১৮৬০ৰ দশকৰ চিত্ৰপটটোৱে সংগ্ৰহটোৰ এক বিশেষ আকৰ্ষণ সৃষ্টি কৰিছে। এই সংগ্ৰহত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক যুগৰ শিল্পীসকলৰ বিশাল শিল্পদক্ষতা আৰু উৎকৃষ্ট নৈপুণ্য প্ৰতিফলিত হৈছে। ১৮শ শতিকাৰ ইউক্ৰেইনীয় প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰৰ সংগ্ৰহে এই সময়ছোৱাৰ বৈশিষ্ট্য অধিক স্পষ্ট কৰি তোলে। এই প্ৰতিচ্ছবিসমূহ ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলাৰ প্ৰথম ধৰ্মনিৰপেক্ষ শিল্পধাৰাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। "বেণ্ডুৰা বজোৱা কছাক" নামৰ লোকচিত্ৰৰ সংগ্ৰহটো সংগ্ৰহালয়টোৰ অন্যতম বৃহৎ সংগ্ৰহ আৰু ই ইউক্ৰেইনৰ বেৰক যুগৰ ধৰ্মনিৰপেক্ষ কলাৰ বিস্তাৰ দেখুৱায়। ১৯শ শতিকাৰ কলাৰ যুগটো ৰাছিয়া সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী চহৰখনৰ সৈতে জীৱন জড়িত কৰা বিখ্যাত ইউক্ৰেইনীয় প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰশিল্পী দিমিত্ৰ' লেভিটস্কি আৰু ভ্লাদিমিৰ ব'ৰোভিকভস্কিৰ কৰ্মৰাজিৰে আৰম্ভ হয়। চিত্ৰশিল্পী তাৰাছ শ্বেভচেংকোই ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ ইতিহাসত বিশেষ স্থান অধিকাৰ কৰে। শ্বেভচেংকোৰ সৰু চিত্ৰ আৰু চিত্ৰাংকন সংগ্ৰহে তেওঁৰ অসাধাৰণ প্ৰতিভাৰ পৰিচয় দিয়ে আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ শিল্পীসকলে আগবঢ়াই নিয়া নতুন গণতান্ত্ৰিক প্ৰৱণতাসমূহ দেখুৱায়। মিকোলা পিমোনেংকোৰ কৰ্মৰাজিৰ একক সংগ্ৰহে ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলাৰ পৰম্পৰাৰ পৰৱৰ্তী বিকাশ দেখুৱায়। ইয়াত বিষয়-বস্তুৰ বৈচিত্ৰ্য বৃদ্ধি আৰু বাস্তৱবাদৰপৰা চিত্ৰপ্ৰভাৱবাদলৈ চিত্ৰকলাৰ ধাৰাৰ পৰিৱৰ্তন দেখা যায়। কিৰিয়াক কস্তান্দিৰ নেতৃত্বত গঢ় লৈ উঠা অ'ডেছাৰ চিত্ৰকলা বিদ্যালয়ৰো প্ৰতিনিধিত্ব আছে। ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ বিকাশৰ ধাৰাটো বিখ্যাত প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰ আৰু প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ চিত্ৰৰদ্বাৰা অধিক বিস্তৃত হৈছে। অলেক্সান্দ্ৰ মুৰাশ্কোৰ একক সংগ্ৰহটো বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। তেওঁ ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে কাম কৰা এগৰাকী কলা সংস্কাৰক আছিল। সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত ইউক্ৰেইনীয় অগ্ৰগামী কলাৰ উজ্জ্বল আৰু স্বকীয় পৰম্পৰাৰ প্ৰতিনিধিত্ব বিশ্ববিখ্যাত ভাস্কৰ্য শিল্পী আলেক্সান্দ্ৰ আৰ্কিপেংকো, চিত্ৰশিল্পী আলেক্সান্দ্ৰা এক্সটাৰ, আলেক্সিছ গ্ৰিটচেংকো, আলেক্সান্দ্ৰ ব'গোমাজভ আৰু ভিক্টৰ পালমভৰ কৰ্মৰাজিৰে কৰা হৈছে। ১৯১০ৰপৰা ১৯৩০ৰ দশকলৈ ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ এক স্বকীয় ধাৰা মিখাইল বয়চুকৰ নামেৰে পৰিচিত "বয়চুকবাদ" নামেৰে এটা প্ৰদৰ্শনী কক্ষত উপস্থাপন কৰা হৈছে। ছোভিয়েট যুগত বয়চুকবাদী শিল্পীসকলক দমন আৰু নিষিদ্ধ কৰা শিল্পীৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। বৰ্তমান তেওঁলোকৰ শিল্পকৰ্মই সংগ্ৰহালয়ৰ প্ৰদৰ্শনীত উপযুক্ত স্থান লাভ কৰিছে। সৰ্বাত্মকবাদী যুগৰ কলাতো ঐতিহাসিক সংঘাতৰ মাজতো সৃষ্টিশীল শিল্পীসকলে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ফেডিৰ ক্ৰিচেভস্কি, আনাতোল পেট্ৰিটস্কি, টেটিয়ানা ইয়াব্লনস্কা, চেৰহি হ্ৰিহ'ৰিয়েভ আৰু মিকোলা হ্লুশ্চেংকো উল্লেখযোগ্য। ==প্ৰকাশন== ইউক্ৰেইনীয় কলা-সংস্কৃতিৰ প্ৰচাৰৰ বাবে তথ্যৰ মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰাটো ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য। নিজা ছপাশালৰ সুবিধা নথকাৰ পিছতো সংগ্ৰহালয়টোৱে ক্ৰমে নিজা প্ৰকাশন প্ৰকাশৰ ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিছে। ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ৰ প্ৰকাশন কাৰ্যসূচীৰ মুখ্য ধাৰাসমূহ হৈছে— * ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ সংগ্ৰহালয়ৰ ঐতিহাসিক সংগ্ৰহৰ জনপ্ৰিয়কৰণ; * বিশিষ্ট ইউক্ৰেইনীয় শিল্পীসকলৰ বৈজ্ঞানিক-একক আৰু আত্মজীৱনীমূলক প্ৰকাশন; * ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ৰ বৃহৎ প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে বৈজ্ঞানিক তালিকা; * "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" নামৰ আলোচনী। ২০০৩ চনত "আৰ্টানিয়া নোভা" প্ৰকাশন গৃহৰপৰা প্ৰকাশিত "ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়" নামৰ বৃহৎ কলা-সংগ্ৰহ পুথিখনৰ প্ৰকাশন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সংগ্ৰহালয়ৰ ঘটনা আছিল। এই পুথিখন এই দীঘলীয়া প্ৰকাশন যাত্ৰাৰ প্ৰথম পদক্ষেপ আছিল। ইয়াত সংগ্ৰহালয়টোৰ অতীত, বৰ্তমান আৰু সংগ্ৰহৰ বিষয়ে বিস্তৃত তথ্য সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছিল আৰু প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই বিস্তৃত ৰূপত ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ ইতিহাস উপস্থাপন কৰা হৈছিল। এই গ্ৰন্থখন বহু প্ৰজন্মৰ গৱেষকৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ ফল। ===২০০৪=== ২০০৪ চনত তলত দিয়া প্ৰকাশনসমূহ প্ৰকাশ কৰা হয়— * "১৯শ শতিকাৰপৰা ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলা" * "১২শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইউক্ৰেইনীয় ধৰ্মীয় চিত্ৰকলা" * "ছেৰহি ভাছিলকিভস্কি" ২০০৪ চনৰ মে' মাহৰপৰা বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল— * "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" আলোচনী ===২০০৫=== ২০০৫ চনত প্ৰকাশ কৰা হয়— * "অলেক্সান্দ্ৰ মুৰাশ্কো" নামৰ একক গ্ৰন্থ ===২০০৬=== ২০০৬ চনত প্ৰকাশ কৰা হয়— * "২০শ শতিকাৰপৰা ২১শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলা" * "১৭–১৮শ শতিকাৰ ইউক্ৰেইনীয় প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰ" * "মিকোলা পিমোনেংকো" আৰু ভি. অৰ্লভস্কিৰ একক গ্ৰন্থ * "এছ. স্বিতোছ্লাভস্কি" * "ইউক্ৰেইনীয় আধুনিকতাবাদ" * "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" আলোচনীৰ ষষ্ঠ সংখ্যা ===২০০৭–২০০৮=== ২০০৭–২০০৮ চনত "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" আলোচনীৰ সপ্তম, অষ্টম আৰু নৱম সংখ্যা প্ৰকাশ কৰা হয়। ==সমসাময়িক প্ৰদৰ্শনী== বৰ্তমান সংগ্ৰহালয়টোৱে ইয়াৰ সংগ্ৰহ সম্প্ৰসাৰিত কৰি আছে। নতুন সংযোজনসমূহৰ ভিতৰত পৱিত্ৰ জৰ্জৰ এটা অনন্য ধৰ্মীয় ভাস্কৰ্য আৰু কিয়েভত জন্মগ্ৰহণ কৰা বিশ্ববিখ্যাত জ্যামিতিক বিমূৰ্ত কলাৰ অগ্ৰদূত কাজিমিৰ মালেভিচৰ কৰ্মৰাজি উল্লেখযোগ্য। বৰ্তমানৰ প্ৰদৰ্শনীত ২০,০০০ৰো অধিক শিল্পকৰ্ম আছে। ইয়াৰ ভিতৰত বিশ্বখ্যাত গঠনবাদী শিল্পী ভাছিলি য়েৰমিলভ আৰু ৰাছিয়ান ভৱিষ্যতবাদৰ কিউবো-ভৱিষ্যতবাদী আলেক্সান্দ্ৰ ব'গোমাজভৰ কৰ্ম আছে। ইউক্ৰেইনীয় শিল্পক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বিখ্যাত ইউক্ৰেইনীয় আৰু ৰাছিয়ান শিল্পীসকলৰ ভিতৰত দাভিদ বুৰ্লিউক, আলেক্সান্দ্ৰা এক্সটাৰ, ভাদিম মেলাৰ, ক্লিমেণ্ট ৰেডকো, ছলোমন নিক্ৰিটিন, ভিক্টৰ পালমভ, মাৰিয়া ছিনিয়াকোভা, মিখাইল বয়চুক, মিকোলা পিমোনেংকো আৰু ইলিয়া শ্টিলমান আদি আছে। ২০১৪ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি ভিক্টৰ ইয়ানুকোভিচৰ বাসগৃহৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা শিল্পকৰ্মসমূহ সংগ্ৰহালয়ত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/world-europe-27169369|title=Viktor Yanukovich's art collection goes on display in Kiev|work=BBC News|date=April 26, 2014}}</ref> সংগ্ৰহালয়টোৱে ছোভিয়েট যুগৰ অনানুষ্ঠানিক শিল্পকৰ্মো সংগ্ৰহ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত ১৯৫০ৰ দশকৰ শেষৰপৰা ১৯৯১ চনলৈকে গঢ় লৈ উঠা ইউক্ৰেইনীয় ভূ-গৰ্ভস্থ কলাৰ কৰ্মসমূহ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ফেওডোচি টেটিয়ানিচ, মিকোলা ত্ৰেহুব, ভুদন বাক্লিটস্কি, এলেনা হলুব আদি শিল্পীৰ কৰ্ম ইয়াত সংৰক্ষিত আছে।<ref>in ukr.: [[:uk:Яковенко Петро Георгійович|Petro Yakovenko]]. Remembering the faces of the 70's. Voice of Ukraine//№&nbsp; 231, 9 .12, 2017.[http://www.golos.com.ua/article/296986]</ref> ==চিত্ৰসম্ভাৰ== <gallery mode=packed heights= 180px style="text-align:left"> File:Св.Георгій в житії. ХІІ ст..jpg|''পৱিত্ৰ জৰ্জ'', ১২শ শতিকা File:Покрова. ХІІ-ХІІІ ст.jpg|''পক্ৰোভা'', ১২–১৩শ শতিকা File:Страсті Христові. Галичина. XVI ст..jpg|''যীশুৰ যন্ত্ৰণা'', ১৬শ শতিকা Image:Ekster Three women figures.jpg|আলেক্সান্দ্ৰা এক্সটাৰ, ''তিনি গৰাকী মহিলাৰ মূৰ্তি'', ১৯০৯–১৯১০, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ Image:Pymonenko_Harvester.jpg|মিকোলা পিমোনেংকো, ''শস্য কটা মানুহ'', ১৮৮৯, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ Image:Cossack_Badura.jpg|''বেণ্ডুৰা বজোৱা কছাক'', ১৯শ শতিকা, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ Image:VaslkivskyStorozhaZaporozkihVolnostey.jpg|ছেৰহি ভাছিলকিভস্কি, ''স্তেপ অঞ্চলত কছাক'', ১৯০০ৰ দশক, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ File:Abraham Manievich. Self-Portrait.jpg|আব্ৰাহাম এ. মানিয়েভিচ, ''আত্মপ্ৰতিকৃতি'' File:Olexandr murashko Selianska rodyna.jpg|অলেক্সান্দ্ৰ মুৰাশ্কো, ''কৃষক পৰিয়াল'' File:Vasily Tropinin Ukrán férfi 1920.jpg|ভাছিলি ত্ৰোপিনিন, ''ইউক্ৰেইনীয় পুৰুষ'' File:Стрітення. 1729.png|''মন্দিৰত খ্ৰীষ্টৰ উপস্থাপন'', ১৭২৯ File:Dyadchenko Portrait divchuny.JPG|হ্ৰিহ'ৰি দ্যাদচেংকো, ''এগৰাকী ছোৱালীৰ প্ৰতিচ্ছবি'', ১৮৯২ </gallery> ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{Cite journal| volume = 19| issue = 3| pages = 160{{ndash}}163| last = Knjuh |first= A.T.| title = Aesthetic education at the National Museum of Ukrainian Art, Kiev| journal = Museum| date = 1966| doi = 10.1111/j.1468-0033.1966.tb01618.x | url = https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000127386 | ref = none| url-access = subscription}} * {{Cite journal| volume = 34| issue = 4| pages = 140{{ndash}}149| last = Yavtushenko | first= Ivan Grigorievich| title = Museums in Kiev: an Overview| journal = Museum| date = 1982| doi = 10.1111/j.1468-0033.1982.tb00384.x | url =https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000127334 | ref = none| url-access = subscription}} * ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়: এলবাম। সংকলন আৰু প্ৰবন্ধ: টি. ৰিয়াজানোভা, এল. চ্লেনোভা, অ'. ঝবানকোভা আদি। কিয়েভ: আৰ্টানিয়া নোভা, ২০০৩। ৪১৬ পৃষ্ঠা। {{ISBN|966-96256-1-0}} * কিয়েভ দৰ্শনীয় স্থানৰ পথ-প্ৰদৰ্শক, ২০০১। {{ISBN|966-7022-29-3}} * {{cite web |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CN%5CA%5CNationalArtMuseumofUkraine.htm |title=National Art Museum of Ukraine |last=Yaniv |first=Sofiia |date=2010 |website=Encyclopedia of Ukraine |access-date=February 26, 2021|ref=Yaniv 2010}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|National Art Museum of Ukraine| ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়}} * [http://www.kiev.info/culture/national_art.htm কিয়েভ ডট ইনফ'ত সংগ্ৰহালয়টোৰ বিষয়ে তথ্য] * [https://namumuseum.business.site/ সংগ্ৰহালয়টোৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220305103802/https://namumuseum.business.site/ |date=March 5, 2022 }} (ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত) * [https://web.archive.org/web/20070601205421/http://www.ukrmuseum.org.ua/ru/main/museums/show/hudmuzru.html ইউক্ৰেইনৰ সংগ্ৰহালয় ৱেবছাইটত সংগ্ৰহালয়টোৰ বিষয়ে তথ্য] (ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত) [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:সংগ্ৰহালয়]] 0c2zwgaeu36n603s36qx855xuliur2n 629908 629906 2026-08-22T17:17:15Z AjayDas 12623 /* ইতিহাস */ 629908 wikitext text/x-wiki {{infobox museum | name = ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয় | logo = National Art Museum of Ukraine 02.webp | logo_upright = 0.8 | image_upright = 1.23 | image = National Art Museum of Ukraine 20190505.jpg | pushpin_map = | former_name = | established = ১৮৯৯ | location = ৬ হ্ৰুশ্বেভস্কি পথ, কিয়েভ, [[ইউক্ৰেইন]] | type = | director = য়ুলিয়া লিটভিনেটছ | coordinates = {{coord|50|26|58|N|30|31|52|E|type:landmark|display=inline,title}} | website = {{URL|https://namu.ua}} | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Будинок музею древностей і мистецтв – Національний художній музей України}} ("প্ৰাচীন সামগ্ৰী আৰু কলাৰ সংগ্ৰহালয়ৰ ভৱন — ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়") |designation1_type = স্থাপত্য, ইতিহাস, স্মাৰক কলা |designation1_number = 260084 }} }} '''ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়''' ({{lang-en|National Art Museum of Ukraine}}, {{small|stylized}} '''NAMU''') [[ইউক্ৰেইন]]ৰ কলাৰ বাবে উৎসৰ্গিত এটা সংগ্ৰহালয়। ই ইউক্ৰেইনৰ কিয়েভ চহৰত অৱস্থিত। ==ইতিহাস== [[Image:Музей старожитностей і мистецтв.png|thumb|left|পুৰাতত্ত্ব আৰু কলা সংগ্ৰহালয়ৰ বাবে দাখিল কৰা প্ৰতিযোগিতামূলক নক্সা। মুখ্য সন্মুখভাগ, ১৮৯৮]] ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয় কিয়েভৰ প্ৰথমটো সংগ্ৰহালয় আছিল যি জনসাধাৰণৰ বাবে মুক্তভাৱে মুকলি কৰা হৈছিল। ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে ইউক্ৰেইনীয় বুদ্ধিজীৱীসকলৰ প্ৰচেষ্টাত সংগ্ৰহালয়টো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। সংগ্ৰহালয়ৰ ভৱনটো মস্কোৰ স্থপতি পেট্ৰ বইটছভৰ নক্সা অনুসৰি নৱধ্ৰুপদী স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। পিছত পোলেণ্ডৰ স্থপতি ভ্লাদিস্লাভ হৰোডেটস্কিয়ে নক্সা সংশোধন কৰি ৰূপায়ণ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://dzieje.pl/filmy/w-kijowie-zaprezentowano-film-o-polskim-architekcie-wladyslawie-horodeckim|title=Kijów: zaprezentowano film o polskim architekcie Władysławie Horodeckim|access-date=11 July 2018}}</ref> মুখ্য সন্মুখভাগৰ ভাস্কৰ্য অলংকৰণ ইলিঅ' ছালিয়াই নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৮৯৯ চনৰ আগষ্ট মাহত একাদশ সৰ্বৰাছিয়ান পুৰাতত্ত্ব সন্মিলনৰ উপলক্ষ্য অসম্পূৰ্ণ কিয়েভ নগৰ পুৰাতত্ত্ব আৰু কলা সংগ্ৰহালয় ভৱনত প্ৰথমখন প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হয়। ১৯০৪ চনৰ ৩০ ডিচেম্বৰত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাট নিকোলাই আলেকজান্দ্ৰোভিচ দ্বিতীয়ৰ কিয়েভ কলা-ঔদ্যোগিক আৰু বৈজ্ঞানিক সংগ্ৰহালয় নামেৰে প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আনুষ্ঠানিক উদ্বোধন আৰু পৱিত্ৰীকৰণ অনুষ্ঠিত হয়। ১৯১৯ চনত ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ পিছত সংগ্ৰহালয়টোৰ নাম প্ৰথম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় কৰা হয়। ১৯২৪ চনৰপৰা ইয়াক তাৰাছ শ্বেভচেংকো সৰ্ব-ইউক্ৰেইনীয় ঐতিহাসিক সংগ্ৰহালয়, ১৯৩৬ চনৰপৰা ৰাজ্যিক ইউক্ৰেইনীয় সংগ্ৰহালয় আৰু ১৯৩৯ চনৰপৰা ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় নামেৰে জনা যায়। ১৯৪২ চনত জাৰ্মানসকলৰ কিয়েভ দখলৰ সময়ত সংগ্ৰহালয়টো ৰাছিয়ান কলাৰ সংগ্ৰহৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি পূব ইউৰোপীয় কলাৰ ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় নামেৰে পৰিচালনা কৰা হয়।<ref name="muse">{{Cite web |title=Civil Wars in the Soviet Union |author=Alfred J. Rieber |pages=133, 145–147 |url=http://www.spranceana.com/uploads/2012/12/4.1rieber.pdf |year=2003 |access-date=2022-06-20 |archive-date=2020-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030005123/http://www.spranceana.com/uploads/2012/12/4.1rieber.pdf |url-status=dead }} Slavica Publishers.</ref> ১৯৪৪ চনত সংগ্ৰহালয়টোৰ পূৰ্বৰ মৰ্যাদা পুনৰ স্থাপন কৰা হয়। সংগ্ৰহালয়টোৰ নামৰ এই পৰিৱৰ্তনসমূহে দেশখনৰ জটিল সামাজিক পৰিস্থিতি আৰু ইউক্ৰেইনীয় সংগ্ৰহালয় ব্যৱস্থাৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ বিভিন্ন পৰ্যায় প্ৰতিফলিত কৰিছিল। নামৰ পৰিৱৰ্তনে সংগ্ৰহালয়টোৰ সংগ্ৰহৰ বিষয়-বস্তুৰ পৰিৱৰ্তন আৰু এই সংগ্ৰহৰ কিছুমান অংশ পৃথক কৰি কিয়েভৰ আন সংগ্ৰহালয় প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰক্ৰিয়াও প্ৰতিফলিত কৰিছিল। ১৯৯১ চনত ইউক্ৰেইন স্বাধীন হোৱাৰ পিছত ১৯৯৪ চনত প্ৰতিষ্ঠানটোৰ নাম ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয় কৰা হয়। ৰাছিয়া-ইউক্ৰেইন যুদ্ধৰ <ref name="HRMMU_Statement_March">{{Cite web |last=Bogner |first=Matilda |date=25 March 2022 |title=Situation in Ukraine. Statement delivered by the Head of Human Rights Monitoring Mission in Ukraine on the situation in Ukraine |url=https://www.ohchr.org/en/statements/2022/03/situation-ukraine |publisher=[[Office of the High Commissioner for Human Rights]] |access-date=18 August 2024 |archive-date=25 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325133227/https://www.ohchr.org/en/statements/2022/03/situation-ukraine |url-status=live }}</ref> সময়ত ২০২৬ চনৰ ২৪ মে'ত ৰাছিয়াৰ আকাশী আক্ৰমণৰ ফলত সংগ্ৰহালয়টোৰ সকলো খিৰিকী ধ্বংস হয় আৰু ওপৰৰ কাঁচৰ ছাদ তথা প্লাষ্টাৰৰ দেৱালসমূহ গুৰুতৰভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।<ref name="2026attack">{{Cite web |date=2026-05-25 |title=Ukrainian Museums and Cultural Sites Damaged in Massive Russian Attack |url=https://news.artnet.com/art-world/ukraine-museums-damaged-russian-attack-2776107 |access-date=2026-05-29 |website=artnet |language=en}}</ref> ==মুখ্য ভৱনৰ স্থাপত্য== [[File:Kyiv Old Things Museum Leon.JPG|thumb|সংগ্ৰহালয়টোৰ কংক্ৰিটেৰে নিৰ্মিত সিংহ]] সংগ্ৰহালয়টো ১৮৯৮ চনত স্থপতি ভ্লাদিস্লাভ হৰোডেটস্কিয়ে কিয়েভ নগৰ সংগ্ৰহালয়ৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা এটা ভৱনত অৱস্থিত। প্ৰকৃততে এই ভৱনটো মস্কোৰ প্ৰতিভাৱান স্থপতি পেট্ৰ বইটছভৰ নক্সাৰ পুনৰ ৰূপায়ণ আছিল। তেওঁ চৰকাৰী অনুমোদন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল। ভৱনটো প্ৰথমে স্থানীয় কলাৰ পৃষ্ঠপোষক আৰু প্ৰাচীন বস্তুৰ অনুৰাগীসকলৰ বাবে এটা সংগ্ৰহালয় হিচাপে নক্সা কৰা হৈছিল। ভৱনটোৰ সন্মুখভাগত নৱধ্ৰুপদী স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। ইয়াত ছয়টা স্তম্ভযুক্ত ডৰিক ক্ৰমৰ এটা বাৰাণ্ডা, ওপৰৰ সংযোগী অংশ, ত্ৰিগ্লিফ, মেটোপ আৰু "কলাৰ বিজয়" চিত্ৰিত কৰা অলংকৃত ফ্ৰিজ আছে। চিৰিৰ ওপৰৰ অংশত থকা [[গ্ৰিফিন]]ৰ মূৰ্তি আৰু ডাঙৰ কংক্ৰিটৰ সিংহৰ মূৰ্তিসমূহ ইটালীয় মূৰ্তিকাৰ এমিলিঅ' ছালাই নিৰ্মাণ কৰিছিল। ভৱনটো নিৰ্মাণত ২,৪৯,০০০ ৰুবল ব্যয় হৈছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ ১,০০,০০০ ৰুবল সাম্ৰাজ্য চৰকাৰে বহন কৰিছিল। বাকী ১,০৮,০০০ ৰুবল টেৰেৎচেংকো পৰিয়ালে আগবঢ়াইছিল। এই পৰিয়ালটোৱে কিয়েভত পশ্চিমীয়া আৰু প্ৰাচ্যৰ কলা সংগ্ৰহালয়ো প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। প্ৰথম অৱস্থাত ভৱনটোৰ প্ৰথম মহলাত বোহেমিয়া ৰাজ্যৰপৰা কিয়েভলৈ অহা ৰাছিয়ান পুৰাতত্ত্ববিদ ভিকেন্তি খভইকাৰ সংগ্ৰহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল। ১৯০৪ চনৰ ২৩ ডিচেম্বৰত খ্ৰীষ্টমাছৰ অলপ পূৰ্বে সংগ্ৰহালয়টো দ্বিতীয় নিকোলাছৰ কিয়েভ ঔদ্যোগিক কলা আৰু বিজ্ঞান সংগ্ৰহালয় নামেৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰা হয়। ইয়াৰ প্ৰথম সঞ্চালক আছিল মিকোলা বিলিয়াশিভস্কি। ==সংগ্ৰহ== [[File:Stamp of Ukraine s1358.jpg|thumb|২০১৩ চনত সংগ্ৰহালয়টোক চিত্ৰিত কৰা ইউক্ৰেইনীয় ডাকটিকট]] ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ত বিশ্বৰ ভিতৰতে ইউক্ৰেইনীয় মূৰ্ত আৰু দৃশ্যমান কলাৰ অন্যতম প্ৰতিনিধিত্বমূলক সংগ্ৰহ আছে। সংগ্ৰহালয়টোত প্ৰায় ৪০,০০০টা সামগ্ৰী আছে। ইয়াৰ ভিতৰত কিয়েভান ৰুছ যুগৰপৰা বৰ্তমানলৈকে ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলা, ভাস্কৰ্য আৰু চিত্ৰ কলাৰ বহুতো উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আছে। সংগ্ৰহালয়টোত ইউক্ৰেইনীয় ধৰ্মীয় চিত্ৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ সংগ্ৰহ আছে। ইয়াৰ আৰম্ভণিতে আছে ১২শ শতিকাৰ বাইজেণ্টাইন উৎসৰ বহুৰঙী কাঠৰ ভাস্কৰ্য '''পৱিত্ৰ জৰ্জৰ জীৱনচৰিত'''। মধ্যযুগীয় শিল্পৰ ভিতৰত ১৪শ–১৬শ শতিকাৰ পশ্চিম ইউক্ৰেইনৰ ধৰ্মীয় চিত্ৰকলাৰ উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ভলিনিয়াৰ ঈশ্বৰৰ মাতৃ হোদিগিত্ৰিয়া, ড্ৰেগন-বধ কৰা পৱিত্ৰ জৰ্জ আৰু হালিচিনা অঞ্চলৰ খ্ৰীষ্টৰ যন্ত্ৰণাৰ চিত্ৰ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক কলাৰ সংগ্ৰহটো বিশেষভাৱে মূল্যৱান। ইয়াত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক ধৰ্মীয় চিত্ৰৰ উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত ১৮শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ বহদান খমেলনিটস্কিৰ প্ৰতিচ্ছবিৰ সৈতে "ঈশ্বৰৰ মাতৃৰ সুৰক্ষা", উত্তৰ বাওঁপাৰৰ অঞ্চলৰ ১৮শ শতিকাৰ আনাস্তাছিয়া আৰু ইউলিয়ানা, বাৰবাৰা আৰু কেথেৰিনৰ যোৰা ধৰ্মীয় চিত্ৰ, [[কিইভ পেচাৰ্ছক লাভ্ৰা]]ৰ কৰ্মশালাৰ ধৰ্মীয় চিত্ৰ আৰু ১৭২৯ চনৰ "জেৰুজালেমত প্ৰৱেশ" আৰু "খ্ৰীষ্টৰ জন্ম" আদি আছে। বেৰেজনা গাঁৱৰ ১৮৬০ৰ দশকৰ চিত্ৰপটটোৱে সংগ্ৰহটোৰ এক বিশেষ আকৰ্ষণ সৃষ্টি কৰিছে। এই সংগ্ৰহত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক যুগৰ শিল্পীসকলৰ বিশাল শিল্পদক্ষতা আৰু উৎকৃষ্ট নৈপুণ্য প্ৰতিফলিত হৈছে। ১৮শ শতিকাৰ ইউক্ৰেইনীয় প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰৰ সংগ্ৰহে এই সময়ছোৱাৰ বৈশিষ্ট্য অধিক স্পষ্ট কৰি তোলে। এই প্ৰতিচ্ছবিসমূহ ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলাৰ প্ৰথম ধৰ্মনিৰপেক্ষ শিল্পধাৰাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। "বেণ্ডুৰা বজোৱা কছাক" নামৰ লোকচিত্ৰৰ সংগ্ৰহটো সংগ্ৰহালয়টোৰ অন্যতম বৃহৎ সংগ্ৰহ আৰু ই ইউক্ৰেইনৰ বেৰক যুগৰ ধৰ্মনিৰপেক্ষ কলাৰ বিস্তাৰ দেখুৱায়। ১৯শ শতিকাৰ কলাৰ যুগটো ৰাছিয়া সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী চহৰখনৰ সৈতে জীৱন জড়িত কৰা বিখ্যাত ইউক্ৰেইনীয় প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰশিল্পী দিমিত্ৰ' লেভিটস্কি আৰু ভ্লাদিমিৰ ব'ৰোভিকভস্কিৰ কৰ্মৰাজিৰে আৰম্ভ হয়। চিত্ৰশিল্পী তাৰাছ শ্বেভচেংকোই ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ ইতিহাসত বিশেষ স্থান অধিকাৰ কৰে। শ্বেভচেংকোৰ সৰু চিত্ৰ আৰু চিত্ৰাংকন সংগ্ৰহে তেওঁৰ অসাধাৰণ প্ৰতিভাৰ পৰিচয় দিয়ে আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ শিল্পীসকলে আগবঢ়াই নিয়া নতুন গণতান্ত্ৰিক প্ৰৱণতাসমূহ দেখুৱায়। মিকোলা পিমোনেংকোৰ কৰ্মৰাজিৰ একক সংগ্ৰহে ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলাৰ পৰম্পৰাৰ পৰৱৰ্তী বিকাশ দেখুৱায়। ইয়াত বিষয়-বস্তুৰ বৈচিত্ৰ্য বৃদ্ধি আৰু বাস্তৱবাদৰপৰা চিত্ৰপ্ৰভাৱবাদলৈ চিত্ৰকলাৰ ধাৰাৰ পৰিৱৰ্তন দেখা যায়। কিৰিয়াক কস্তান্দিৰ নেতৃত্বত গঢ় লৈ উঠা অ'ডেছাৰ চিত্ৰকলা বিদ্যালয়ৰো প্ৰতিনিধিত্ব আছে। ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ বিকাশৰ ধাৰাটো বিখ্যাত প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰ আৰু প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ চিত্ৰৰদ্বাৰা অধিক বিস্তৃত হৈছে। অলেক্সান্দ্ৰ মুৰাশ্কোৰ একক সংগ্ৰহটো বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। তেওঁ ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে কাম কৰা এগৰাকী কলা সংস্কাৰক আছিল। সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত ইউক্ৰেইনীয় অগ্ৰগামী কলাৰ উজ্জ্বল আৰু স্বকীয় পৰম্পৰাৰ প্ৰতিনিধিত্ব বিশ্ববিখ্যাত ভাস্কৰ্য শিল্পী আলেক্সান্দ্ৰ আৰ্কিপেংকো, চিত্ৰশিল্পী আলেক্সান্দ্ৰা এক্সটাৰ, আলেক্সিছ গ্ৰিটচেংকো, আলেক্সান্দ্ৰ ব'গোমাজভ আৰু ভিক্টৰ পালমভৰ কৰ্মৰাজিৰে কৰা হৈছে। ১৯১০ৰপৰা ১৯৩০ৰ দশকলৈ ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ এক স্বকীয় ধাৰা মিখাইল বয়চুকৰ নামেৰে পৰিচিত "বয়চুকবাদ" নামেৰে এটা প্ৰদৰ্শনী কক্ষত উপস্থাপন কৰা হৈছে। ছোভিয়েট যুগত বয়চুকবাদী শিল্পীসকলক দমন আৰু নিষিদ্ধ কৰা শিল্পীৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। বৰ্তমান তেওঁলোকৰ শিল্পকৰ্মই সংগ্ৰহালয়ৰ প্ৰদৰ্শনীত উপযুক্ত স্থান লাভ কৰিছে। সৰ্বাত্মকবাদী যুগৰ কলাতো ঐতিহাসিক সংঘাতৰ মাজতো সৃষ্টিশীল শিল্পীসকলে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ফেডিৰ ক্ৰিচেভস্কি, আনাতোল পেট্ৰিটস্কি, টেটিয়ানা ইয়াব্লনস্কা, চেৰহি হ্ৰিহ'ৰিয়েভ আৰু মিকোলা হ্লুশ্চেংকো উল্লেখযোগ্য। ==প্ৰকাশন== ইউক্ৰেইনীয় কলা-সংস্কৃতিৰ প্ৰচাৰৰ বাবে তথ্যৰ মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰাটো ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য। নিজা ছপাশালৰ সুবিধা নথকাৰ পিছতো সংগ্ৰহালয়টোৱে ক্ৰমে নিজা প্ৰকাশন প্ৰকাশৰ ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিছে। ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ৰ প্ৰকাশন কাৰ্যসূচীৰ মুখ্য ধাৰাসমূহ হৈছে— * ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ সংগ্ৰহালয়ৰ ঐতিহাসিক সংগ্ৰহৰ জনপ্ৰিয়কৰণ; * বিশিষ্ট ইউক্ৰেইনীয় শিল্পীসকলৰ বৈজ্ঞানিক-একক আৰু আত্মজীৱনীমূলক প্ৰকাশন; * ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ৰ বৃহৎ প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে বৈজ্ঞানিক তালিকা; * "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" নামৰ আলোচনী। ২০০৩ চনত "আৰ্টানিয়া নোভা" প্ৰকাশন গৃহৰপৰা প্ৰকাশিত "ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়" নামৰ বৃহৎ কলা-সংগ্ৰহ পুথিখনৰ প্ৰকাশন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সংগ্ৰহালয়ৰ ঘটনা আছিল। এই পুথিখন এই দীঘলীয়া প্ৰকাশন যাত্ৰাৰ প্ৰথম পদক্ষেপ আছিল। ইয়াত সংগ্ৰহালয়টোৰ অতীত, বৰ্তমান আৰু সংগ্ৰহৰ বিষয়ে বিস্তৃত তথ্য সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছিল আৰু প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই বিস্তৃত ৰূপত ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ ইতিহাস উপস্থাপন কৰা হৈছিল। এই গ্ৰন্থখন বহু প্ৰজন্মৰ গৱেষকৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ ফল। ===২০০৪=== ২০০৪ চনত তলত দিয়া প্ৰকাশনসমূহ প্ৰকাশ কৰা হয়— * "১৯শ শতিকাৰপৰা ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলা" * "১২শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইউক্ৰেইনীয় ধৰ্মীয় চিত্ৰকলা" * "ছেৰহি ভাছিলকিভস্কি" ২০০৪ চনৰ মে' মাহৰপৰা বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল— * "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" আলোচনী ===২০০৫=== ২০০৫ চনত প্ৰকাশ কৰা হয়— * "অলেক্সান্দ্ৰ মুৰাশ্কো" নামৰ একক গ্ৰন্থ ===২০০৬=== ২০০৬ চনত প্ৰকাশ কৰা হয়— * "২০শ শতিকাৰপৰা ২১শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলা" * "১৭–১৮শ শতিকাৰ ইউক্ৰেইনীয় প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰ" * "মিকোলা পিমোনেংকো" আৰু ভি. অৰ্লভস্কিৰ একক গ্ৰন্থ * "এছ. স্বিতোছ্লাভস্কি" * "ইউক্ৰেইনীয় আধুনিকতাবাদ" * "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" আলোচনীৰ ষষ্ঠ সংখ্যা ===২০০৭–২০০৮=== ২০০৭–২০০৮ চনত "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" আলোচনীৰ সপ্তম, অষ্টম আৰু নৱম সংখ্যা প্ৰকাশ কৰা হয়। ==সমসাময়িক প্ৰদৰ্শনী== বৰ্তমান সংগ্ৰহালয়টোৱে ইয়াৰ সংগ্ৰহ সম্প্ৰসাৰিত কৰি আছে। নতুন সংযোজনসমূহৰ ভিতৰত পৱিত্ৰ জৰ্জৰ এটা অনন্য ধৰ্মীয় ভাস্কৰ্য আৰু কিয়েভত জন্মগ্ৰহণ কৰা বিশ্ববিখ্যাত জ্যামিতিক বিমূৰ্ত কলাৰ অগ্ৰদূত কাজিমিৰ মালেভিচৰ কৰ্মৰাজি উল্লেখযোগ্য। বৰ্তমানৰ প্ৰদৰ্শনীত ২০,০০০ৰো অধিক শিল্পকৰ্ম আছে। ইয়াৰ ভিতৰত বিশ্বখ্যাত গঠনবাদী শিল্পী ভাছিলি য়েৰমিলভ আৰু ৰাছিয়ান ভৱিষ্যতবাদৰ কিউবো-ভৱিষ্যতবাদী আলেক্সান্দ্ৰ ব'গোমাজভৰ কৰ্ম আছে। ইউক্ৰেইনীয় শিল্পক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বিখ্যাত ইউক্ৰেইনীয় আৰু ৰাছিয়ান শিল্পীসকলৰ ভিতৰত দাভিদ বুৰ্লিউক, আলেক্সান্দ্ৰা এক্সটাৰ, ভাদিম মেলাৰ, ক্লিমেণ্ট ৰেডকো, ছলোমন নিক্ৰিটিন, ভিক্টৰ পালমভ, মাৰিয়া ছিনিয়াকোভা, মিখাইল বয়চুক, মিকোলা পিমোনেংকো আৰু ইলিয়া শ্টিলমান আদি আছে। ২০১৪ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি ভিক্টৰ ইয়ানুকোভিচৰ বাসগৃহৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা শিল্পকৰ্মসমূহ সংগ্ৰহালয়ত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/world-europe-27169369|title=Viktor Yanukovich's art collection goes on display in Kiev|work=BBC News|date=April 26, 2014}}</ref> সংগ্ৰহালয়টোৱে ছোভিয়েট যুগৰ অনানুষ্ঠানিক শিল্পকৰ্মো সংগ্ৰহ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত ১৯৫০ৰ দশকৰ শেষৰপৰা ১৯৯১ চনলৈকে গঢ় লৈ উঠা ইউক্ৰেইনীয় ভূ-গৰ্ভস্থ কলাৰ কৰ্মসমূহ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ফেওডোচি টেটিয়ানিচ, মিকোলা ত্ৰেহুব, ভুদন বাক্লিটস্কি, এলেনা হলুব আদি শিল্পীৰ কৰ্ম ইয়াত সংৰক্ষিত আছে।<ref>in ukr.: [[:uk:Яковенко Петро Георгійович|Petro Yakovenko]]. Remembering the faces of the 70's. Voice of Ukraine//№&nbsp; 231, 9 .12, 2017.[http://www.golos.com.ua/article/296986]</ref> ==চিত্ৰসম্ভাৰ== <gallery mode=packed heights= 180px style="text-align:left"> File:Св.Георгій в житії. ХІІ ст..jpg|''পৱিত্ৰ জৰ্জ'', ১২শ শতিকা File:Покрова. ХІІ-ХІІІ ст.jpg|''পক্ৰোভা'', ১২–১৩শ শতিকা File:Страсті Христові. Галичина. XVI ст..jpg|''যীশুৰ যন্ত্ৰণা'', ১৬শ শতিকা Image:Ekster Three women figures.jpg|আলেক্সান্দ্ৰা এক্সটাৰ, ''তিনি গৰাকী মহিলাৰ মূৰ্তি'', ১৯০৯–১৯১০, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ Image:Pymonenko_Harvester.jpg|মিকোলা পিমোনেংকো, ''শস্য কটা মানুহ'', ১৮৮৯, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ Image:Cossack_Badura.jpg|''বেণ্ডুৰা বজোৱা কছাক'', ১৯শ শতিকা, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ Image:VaslkivskyStorozhaZaporozkihVolnostey.jpg|ছেৰহি ভাছিলকিভস্কি, ''স্তেপ অঞ্চলত কছাক'', ১৯০০ৰ দশক, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ File:Abraham Manievich. Self-Portrait.jpg|আব্ৰাহাম এ. মানিয়েভিচ, ''আত্মপ্ৰতিকৃতি'' File:Olexandr murashko Selianska rodyna.jpg|অলেক্সান্দ্ৰ মুৰাশ্কো, ''কৃষক পৰিয়াল'' File:Vasily Tropinin Ukrán férfi 1920.jpg|ভাছিলি ত্ৰোপিনিন, ''ইউক্ৰেইনীয় পুৰুষ'' File:Стрітення. 1729.png|''মন্দিৰত খ্ৰীষ্টৰ উপস্থাপন'', ১৭২৯ File:Dyadchenko Portrait divchuny.JPG|হ্ৰিহ'ৰি দ্যাদচেংকো, ''এগৰাকী ছোৱালীৰ প্ৰতিচ্ছবি'', ১৮৯২ </gallery> ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{Cite journal| volume = 19| issue = 3| pages = 160{{ndash}}163| last = Knjuh |first= A.T.| title = Aesthetic education at the National Museum of Ukrainian Art, Kiev| journal = Museum| date = 1966| doi = 10.1111/j.1468-0033.1966.tb01618.x | url = https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000127386 | ref = none| url-access = subscription}} * {{Cite journal| volume = 34| issue = 4| pages = 140{{ndash}}149| last = Yavtushenko | first= Ivan Grigorievich| title = Museums in Kiev: an Overview| journal = Museum| date = 1982| doi = 10.1111/j.1468-0033.1982.tb00384.x | url =https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000127334 | ref = none| url-access = subscription}} * ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়: এলবাম। সংকলন আৰু প্ৰবন্ধ: টি. ৰিয়াজানোভা, এল. চ্লেনোভা, অ'. ঝবানকোভা আদি। কিয়েভ: আৰ্টানিয়া নোভা, ২০০৩। ৪১৬ পৃষ্ঠা। {{ISBN|966-96256-1-0}} * কিয়েভ দৰ্শনীয় স্থানৰ পথ-প্ৰদৰ্শক, ২০০১। {{ISBN|966-7022-29-3}} * {{cite web |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CN%5CA%5CNationalArtMuseumofUkraine.htm |title=National Art Museum of Ukraine |last=Yaniv |first=Sofiia |date=2010 |website=Encyclopedia of Ukraine |access-date=February 26, 2021|ref=Yaniv 2010}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|National Art Museum of Ukraine| ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়}} * [http://www.kiev.info/culture/national_art.htm কিয়েভ ডট ইনফ'ত সংগ্ৰহালয়টোৰ বিষয়ে তথ্য] * [https://namumuseum.business.site/ সংগ্ৰহালয়টোৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220305103802/https://namumuseum.business.site/ |date=March 5, 2022 }} (ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত) * [https://web.archive.org/web/20070601205421/http://www.ukrmuseum.org.ua/ru/main/museums/show/hudmuzru.html ইউক্ৰেইনৰ সংগ্ৰহালয় ৱেবছাইটত সংগ্ৰহালয়টোৰ বিষয়ে তথ্য] (ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত) [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:সংগ্ৰহালয়]] fwe4j3kxa0449yk2aixyeetepc1qapv 629909 629908 2026-08-22T17:19:18Z AjayDas 12623 /* মুখ্য ভৱনৰ স্থাপত্য */ 629909 wikitext text/x-wiki {{infobox museum | name = ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয় | logo = National Art Museum of Ukraine 02.webp | logo_upright = 0.8 | image_upright = 1.23 | image = National Art Museum of Ukraine 20190505.jpg | pushpin_map = | former_name = | established = ১৮৯৯ | location = ৬ হ্ৰুশ্বেভস্কি পথ, কিয়েভ, [[ইউক্ৰেইন]] | type = | director = য়ুলিয়া লিটভিনেটছ | coordinates = {{coord|50|26|58|N|30|31|52|E|type:landmark|display=inline,title}} | website = {{URL|https://namu.ua}} | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Будинок музею древностей і мистецтв – Національний художній музей України}} ("প্ৰাচীন সামগ্ৰী আৰু কলাৰ সংগ্ৰহালয়ৰ ভৱন — ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়") |designation1_type = স্থাপত্য, ইতিহাস, স্মাৰক কলা |designation1_number = 260084 }} }} '''ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়''' ({{lang-en|National Art Museum of Ukraine}}, {{small|stylized}} '''NAMU''') [[ইউক্ৰেইন]]ৰ কলাৰ বাবে উৎসৰ্গিত এটা সংগ্ৰহালয়। ই ইউক্ৰেইনৰ কিয়েভ চহৰত অৱস্থিত। ==ইতিহাস== [[Image:Музей старожитностей і мистецтв.png|thumb|left|পুৰাতত্ত্ব আৰু কলা সংগ্ৰহালয়ৰ বাবে দাখিল কৰা প্ৰতিযোগিতামূলক নক্সা। মুখ্য সন্মুখভাগ, ১৮৯৮]] ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয় কিয়েভৰ প্ৰথমটো সংগ্ৰহালয় আছিল যি জনসাধাৰণৰ বাবে মুক্তভাৱে মুকলি কৰা হৈছিল। ১৯শ শতিকাৰ শেষৰফালে ইউক্ৰেইনীয় বুদ্ধিজীৱীসকলৰ প্ৰচেষ্টাত সংগ্ৰহালয়টো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। সংগ্ৰহালয়ৰ ভৱনটো মস্কোৰ স্থপতি পেট্ৰ বইটছভৰ নক্সা অনুসৰি নৱধ্ৰুপদী স্থাপত্যশৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। পিছত পোলেণ্ডৰ স্থপতি ভ্লাদিস্লাভ হৰোডেটস্কিয়ে নক্সা সংশোধন কৰি ৰূপায়ণ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://dzieje.pl/filmy/w-kijowie-zaprezentowano-film-o-polskim-architekcie-wladyslawie-horodeckim|title=Kijów: zaprezentowano film o polskim architekcie Władysławie Horodeckim|access-date=11 July 2018}}</ref> মুখ্য সন্মুখভাগৰ ভাস্কৰ্য অলংকৰণ ইলিঅ' ছালিয়াই নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৮৯৯ চনৰ আগষ্ট মাহত একাদশ সৰ্বৰাছিয়ান পুৰাতত্ত্ব সন্মিলনৰ উপলক্ষ্য অসম্পূৰ্ণ কিয়েভ নগৰ পুৰাতত্ত্ব আৰু কলা সংগ্ৰহালয় ভৱনত প্ৰথমখন প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হয়। ১৯০৪ চনৰ ৩০ ডিচেম্বৰত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাট নিকোলাই আলেকজান্দ্ৰোভিচ দ্বিতীয়ৰ কিয়েভ কলা-ঔদ্যোগিক আৰু বৈজ্ঞানিক সংগ্ৰহালয় নামেৰে প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আনুষ্ঠানিক উদ্বোধন আৰু পৱিত্ৰীকৰণ অনুষ্ঠিত হয়। ১৯১৯ চনত ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ পিছত সংগ্ৰহালয়টোৰ নাম প্ৰথম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় কৰা হয়। ১৯২৪ চনৰপৰা ইয়াক তাৰাছ শ্বেভচেংকো সৰ্ব-ইউক্ৰেইনীয় ঐতিহাসিক সংগ্ৰহালয়, ১৯৩৬ চনৰপৰা ৰাজ্যিক ইউক্ৰেইনীয় সংগ্ৰহালয় আৰু ১৯৩৯ চনৰপৰা ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় নামেৰে জনা যায়। ১৯৪২ চনত জাৰ্মানসকলৰ কিয়েভ দখলৰ সময়ত সংগ্ৰহালয়টো ৰাছিয়ান কলাৰ সংগ্ৰহৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি পূব ইউৰোপীয় কলাৰ ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় নামেৰে পৰিচালনা কৰা হয়।<ref name="muse">{{Cite web |title=Civil Wars in the Soviet Union |author=Alfred J. Rieber |pages=133, 145–147 |url=http://www.spranceana.com/uploads/2012/12/4.1rieber.pdf |year=2003 |access-date=2022-06-20 |archive-date=2020-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030005123/http://www.spranceana.com/uploads/2012/12/4.1rieber.pdf |url-status=dead }} Slavica Publishers.</ref> ১৯৪৪ চনত সংগ্ৰহালয়টোৰ পূৰ্বৰ মৰ্যাদা পুনৰ স্থাপন কৰা হয়। সংগ্ৰহালয়টোৰ নামৰ এই পৰিৱৰ্তনসমূহে দেশখনৰ জটিল সামাজিক পৰিস্থিতি আৰু ইউক্ৰেইনীয় সংগ্ৰহালয় ব্যৱস্থাৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ বিভিন্ন পৰ্যায় প্ৰতিফলিত কৰিছিল। নামৰ পৰিৱৰ্তনে সংগ্ৰহালয়টোৰ সংগ্ৰহৰ বিষয়-বস্তুৰ পৰিৱৰ্তন আৰু এই সংগ্ৰহৰ কিছুমান অংশ পৃথক কৰি কিয়েভৰ আন সংগ্ৰহালয় প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰক্ৰিয়াও প্ৰতিফলিত কৰিছিল। ১৯৯১ চনত ইউক্ৰেইন স্বাধীন হোৱাৰ পিছত ১৯৯৪ চনত প্ৰতিষ্ঠানটোৰ নাম ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয় কৰা হয়। ৰাছিয়া-ইউক্ৰেইন যুদ্ধৰ <ref name="HRMMU_Statement_March">{{Cite web |last=Bogner |first=Matilda |date=25 March 2022 |title=Situation in Ukraine. Statement delivered by the Head of Human Rights Monitoring Mission in Ukraine on the situation in Ukraine |url=https://www.ohchr.org/en/statements/2022/03/situation-ukraine |publisher=[[Office of the High Commissioner for Human Rights]] |access-date=18 August 2024 |archive-date=25 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325133227/https://www.ohchr.org/en/statements/2022/03/situation-ukraine |url-status=live }}</ref> সময়ত ২০২৬ চনৰ ২৪ মে'ত ৰাছিয়াৰ আকাশী আক্ৰমণৰ ফলত সংগ্ৰহালয়টোৰ সকলো খিৰিকী ধ্বংস হয় আৰু ওপৰৰ কাঁচৰ ছাদ তথা প্লাষ্টাৰৰ দেৱালসমূহ গুৰুতৰভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।<ref name="2026attack">{{Cite web |date=2026-05-25 |title=Ukrainian Museums and Cultural Sites Damaged in Massive Russian Attack |url=https://news.artnet.com/art-world/ukraine-museums-damaged-russian-attack-2776107 |access-date=2026-05-29 |website=artnet |language=en}}</ref> ==মুখ্য ভৱনৰ স্থাপত্য== [[File:Kyiv Old Things Museum Leon.JPG|thumb|সংগ্ৰহালয়টোৰ কংক্ৰিটেৰে নিৰ্মিত সিংহ]] সংগ্ৰহালয়টো ১৮৯৮ চনত স্থপতি ভ্লাদিস্লাভ হৰোডেটস্কিয়ে কিয়েভ নগৰ সংগ্ৰহালয়ৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা এটা ভৱনত অৱস্থিত। প্ৰকৃততে এই ভৱনটো মস্কোৰ প্ৰতিভাৱান স্থপতি পেট্ৰ বইটছভৰ নক্সাৰ পুনৰ ৰূপায়ণ আছিল। তেওঁ চৰকাৰী অনুমোদন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল। ভৱনটো প্ৰথমে স্থানীয় কলাৰ পৃষ্ঠপোষক আৰু প্ৰাচীন বস্তুৰ অনুৰাগীসকলৰ বাবে এটা সংগ্ৰহালয় হিচাপে নক্সা কৰা হৈছিল। ভৱনটোৰ সন্মুখভাগত নৱধ্ৰুপদী স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। ইয়াত ছয়টা স্তম্ভযুক্ত ডৰিক ক্ৰমৰ এটা বাৰাণ্ডা, ওপৰৰ সংযোগী অংশ, ত্ৰিগ্লিফ, মেটোপ আৰু "কলাৰ বিজয়" চিত্ৰিত কৰা অলংকৃত ফ্ৰিজ আছে। চিৰিৰ ওপৰৰ অংশত থকা [[গ্ৰিফিন]]ৰ মূৰ্তি আৰু ডাঙৰ কংক্ৰিটৰ সিংহৰ মূৰ্তিসমূহ ইটালীয় ভাস্কৰ্য শিল্পী এমিলিঅ' ছালাই নিৰ্মাণ কৰিছিল। <ref name="N">{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20141229070058/http://namu.kiev.ua/en/about/history/coryphaeus/view.html?cid=2 Brief biography]}} @ National Art Museum of Ukraine.</ref> ভৱনটো নিৰ্মাণত ২,৪৯,০০০ ৰুবল ব্যয় হৈছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ ১,০০,০০০ ৰুবল সাম্ৰাজ্য চৰকাৰে বহন কৰিছিল। বাকী ১,০৮,০০০ ৰুবল টেৰেৎচেংকো পৰিয়ালে আগবঢ়াইছিল। <ref>{{Cite web | url=http://www.wumag.kiev.ua/index2.php?param=pgs20081/32 | title=Russian Art Museum in Kyiv | archive-url=https://web.archive.org/web/20171205042156/http://www.wumag.kiev.ua/index2.php?param=pgs20081/32 | archive-date=2017-12-05}}</ref> এই পৰিয়ালটোৱে কিয়েভত পশ্চিমীয়া আৰু প্ৰাচ্যৰ কলা সংগ্ৰহালয়ো প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। প্ৰথম অৱস্থাত ভৱনটোৰ প্ৰথম মহলাত বোহেমিয়া ৰাজ্যৰপৰা কিয়েভলৈ অহা ৰাছিয়ান পুৰাতত্ত্ববিদ ভিকেন্তি খভইকাৰ সংগ্ৰহ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল। ১৯০৪ চনৰ ২৩ ডিচেম্বৰত খ্ৰীষ্টমাছৰ অলপ পূৰ্বে সংগ্ৰহালয়টো দ্বিতীয় নিকোলাছৰ কিয়েভ ঔদ্যোগিক কলা আৰু বিজ্ঞান সংগ্ৰহালয় নামেৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰা হয়। ইয়াৰ প্ৰথম সঞ্চালক আছিল মিকোলা বিলিয়াশিভস্কি। ==সংগ্ৰহ== [[File:Stamp of Ukraine s1358.jpg|thumb|২০১৩ চনত সংগ্ৰহালয়টোক চিত্ৰিত কৰা ইউক্ৰেইনীয় ডাকটিকট]] ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ত বিশ্বৰ ভিতৰতে ইউক্ৰেইনীয় মূৰ্ত আৰু দৃশ্যমান কলাৰ অন্যতম প্ৰতিনিধিত্বমূলক সংগ্ৰহ আছে। সংগ্ৰহালয়টোত প্ৰায় ৪০,০০০টা সামগ্ৰী আছে। ইয়াৰ ভিতৰত কিয়েভান ৰুছ যুগৰপৰা বৰ্তমানলৈকে ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলা, ভাস্কৰ্য আৰু চিত্ৰ কলাৰ বহুতো উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আছে। সংগ্ৰহালয়টোত ইউক্ৰেইনীয় ধৰ্মীয় চিত্ৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ সংগ্ৰহ আছে। ইয়াৰ আৰম্ভণিতে আছে ১২শ শতিকাৰ বাইজেণ্টাইন উৎসৰ বহুৰঙী কাঠৰ ভাস্কৰ্য '''পৱিত্ৰ জৰ্জৰ জীৱনচৰিত'''। মধ্যযুগীয় শিল্পৰ ভিতৰত ১৪শ–১৬শ শতিকাৰ পশ্চিম ইউক্ৰেইনৰ ধৰ্মীয় চিত্ৰকলাৰ উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ভলিনিয়াৰ ঈশ্বৰৰ মাতৃ হোদিগিত্ৰিয়া, ড্ৰেগন-বধ কৰা পৱিত্ৰ জৰ্জ আৰু হালিচিনা অঞ্চলৰ খ্ৰীষ্টৰ যন্ত্ৰণাৰ চিত্ৰ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ইউক্ৰেইনীয় বেৰোক কলাৰ সংগ্ৰহটো বিশেষভাৱে মূল্যৱান। ইয়াত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক ধৰ্মীয় চিত্ৰৰ উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত ১৮শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ বহদান খমেলনিটস্কিৰ প্ৰতিচ্ছবিৰ সৈতে "ঈশ্বৰৰ মাতৃৰ সুৰক্ষা", উত্তৰ বাওঁপাৰৰ অঞ্চলৰ ১৮শ শতিকাৰ আনাস্তাছিয়া আৰু ইউলিয়ানা, বাৰবাৰা আৰু কেথেৰিনৰ যোৰা ধৰ্মীয় চিত্ৰ, [[কিইভ পেচাৰ্ছক লাভ্ৰা]]ৰ কৰ্মশালাৰ ধৰ্মীয় চিত্ৰ আৰু ১৭২৯ চনৰ "জেৰুজালেমত প্ৰৱেশ" আৰু "খ্ৰীষ্টৰ জন্ম" আদি আছে। বেৰেজনা গাঁৱৰ ১৮৬০ৰ দশকৰ চিত্ৰপটটোৱে সংগ্ৰহটোৰ এক বিশেষ আকৰ্ষণ সৃষ্টি কৰিছে। এই সংগ্ৰহত ইউক্ৰেইনীয় বেৰক যুগৰ শিল্পীসকলৰ বিশাল শিল্পদক্ষতা আৰু উৎকৃষ্ট নৈপুণ্য প্ৰতিফলিত হৈছে। ১৮শ শতিকাৰ ইউক্ৰেইনীয় প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰৰ সংগ্ৰহে এই সময়ছোৱাৰ বৈশিষ্ট্য অধিক স্পষ্ট কৰি তোলে। এই প্ৰতিচ্ছবিসমূহ ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলাৰ প্ৰথম ধৰ্মনিৰপেক্ষ শিল্পধাৰাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। "বেণ্ডুৰা বজোৱা কছাক" নামৰ লোকচিত্ৰৰ সংগ্ৰহটো সংগ্ৰহালয়টোৰ অন্যতম বৃহৎ সংগ্ৰহ আৰু ই ইউক্ৰেইনৰ বেৰক যুগৰ ধৰ্মনিৰপেক্ষ কলাৰ বিস্তাৰ দেখুৱায়। ১৯শ শতিকাৰ কলাৰ যুগটো ৰাছিয়া সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী চহৰখনৰ সৈতে জীৱন জড়িত কৰা বিখ্যাত ইউক্ৰেইনীয় প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰশিল্পী দিমিত্ৰ' লেভিটস্কি আৰু ভ্লাদিমিৰ ব'ৰোভিকভস্কিৰ কৰ্মৰাজিৰে আৰম্ভ হয়। চিত্ৰশিল্পী তাৰাছ শ্বেভচেংকোই ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ ইতিহাসত বিশেষ স্থান অধিকাৰ কৰে। শ্বেভচেংকোৰ সৰু চিত্ৰ আৰু চিত্ৰাংকন সংগ্ৰহে তেওঁৰ অসাধাৰণ প্ৰতিভাৰ পৰিচয় দিয়ে আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ শিল্পীসকলে আগবঢ়াই নিয়া নতুন গণতান্ত্ৰিক প্ৰৱণতাসমূহ দেখুৱায়। মিকোলা পিমোনেংকোৰ কৰ্মৰাজিৰ একক সংগ্ৰহে ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলাৰ পৰম্পৰাৰ পৰৱৰ্তী বিকাশ দেখুৱায়। ইয়াত বিষয়-বস্তুৰ বৈচিত্ৰ্য বৃদ্ধি আৰু বাস্তৱবাদৰপৰা চিত্ৰপ্ৰভাৱবাদলৈ চিত্ৰকলাৰ ধাৰাৰ পৰিৱৰ্তন দেখা যায়। কিৰিয়াক কস্তান্দিৰ নেতৃত্বত গঢ় লৈ উঠা অ'ডেছাৰ চিত্ৰকলা বিদ্যালয়ৰো প্ৰতিনিধিত্ব আছে। ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ বিকাশৰ ধাৰাটো বিখ্যাত প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰ আৰু প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ চিত্ৰৰদ্বাৰা অধিক বিস্তৃত হৈছে। অলেক্সান্দ্ৰ মুৰাশ্কোৰ একক সংগ্ৰহটো বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। তেওঁ ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে কাম কৰা এগৰাকী কলা সংস্কাৰক আছিল। সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত ইউক্ৰেইনীয় অগ্ৰগামী কলাৰ উজ্জ্বল আৰু স্বকীয় পৰম্পৰাৰ প্ৰতিনিধিত্ব বিশ্ববিখ্যাত ভাস্কৰ্য শিল্পী আলেক্সান্দ্ৰ আৰ্কিপেংকো, চিত্ৰশিল্পী আলেক্সান্দ্ৰা এক্সটাৰ, আলেক্সিছ গ্ৰিটচেংকো, আলেক্সান্দ্ৰ ব'গোমাজভ আৰু ভিক্টৰ পালমভৰ কৰ্মৰাজিৰে কৰা হৈছে। ১৯১০ৰপৰা ১৯৩০ৰ দশকলৈ ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ এক স্বকীয় ধাৰা মিখাইল বয়চুকৰ নামেৰে পৰিচিত "বয়চুকবাদ" নামেৰে এটা প্ৰদৰ্শনী কক্ষত উপস্থাপন কৰা হৈছে। ছোভিয়েট যুগত বয়চুকবাদী শিল্পীসকলক দমন আৰু নিষিদ্ধ কৰা শিল্পীৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। বৰ্তমান তেওঁলোকৰ শিল্পকৰ্মই সংগ্ৰহালয়ৰ প্ৰদৰ্শনীত উপযুক্ত স্থান লাভ কৰিছে। সৰ্বাত্মকবাদী যুগৰ কলাতো ঐতিহাসিক সংঘাতৰ মাজতো সৃষ্টিশীল শিল্পীসকলে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ফেডিৰ ক্ৰিচেভস্কি, আনাতোল পেট্ৰিটস্কি, টেটিয়ানা ইয়াব্লনস্কা, চেৰহি হ্ৰিহ'ৰিয়েভ আৰু মিকোলা হ্লুশ্চেংকো উল্লেখযোগ্য। ==প্ৰকাশন== ইউক্ৰেইনীয় কলা-সংস্কৃতিৰ প্ৰচাৰৰ বাবে তথ্যৰ মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰাটো ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষ্য। নিজা ছপাশালৰ সুবিধা নথকাৰ পিছতো সংগ্ৰহালয়টোৱে ক্ৰমে নিজা প্ৰকাশন প্ৰকাশৰ ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিছে। ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ৰ প্ৰকাশন কাৰ্যসূচীৰ মুখ্য ধাৰাসমূহ হৈছে— * ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ সংগ্ৰহালয়ৰ ঐতিহাসিক সংগ্ৰহৰ জনপ্ৰিয়কৰণ; * বিশিষ্ট ইউক্ৰেইনীয় শিল্পীসকলৰ বৈজ্ঞানিক-একক আৰু আত্মজীৱনীমূলক প্ৰকাশন; * ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়ৰ বৃহৎ প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে বৈজ্ঞানিক তালিকা; * "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" নামৰ আলোচনী। ২০০৩ চনত "আৰ্টানিয়া নোভা" প্ৰকাশন গৃহৰপৰা প্ৰকাশিত "ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়" নামৰ বৃহৎ কলা-সংগ্ৰহ পুথিখনৰ প্ৰকাশন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সংগ্ৰহালয়ৰ ঘটনা আছিল। এই পুথিখন এই দীঘলীয়া প্ৰকাশন যাত্ৰাৰ প্ৰথম পদক্ষেপ আছিল। ইয়াত সংগ্ৰহালয়টোৰ অতীত, বৰ্তমান আৰু সংগ্ৰহৰ বিষয়ে বিস্তৃত তথ্য সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছিল আৰু প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই বিস্তৃত ৰূপত ইউক্ৰেইনীয় কলাৰ ইতিহাস উপস্থাপন কৰা হৈছিল। এই গ্ৰন্থখন বহু প্ৰজন্মৰ গৱেষকৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ ফল। ===২০০৪=== ২০০৪ চনত তলত দিয়া প্ৰকাশনসমূহ প্ৰকাশ কৰা হয়— * "১৯শ শতিকাৰপৰা ২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলা" * "১২শ শতিকাৰপৰা ১৯শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইউক্ৰেইনীয় ধৰ্মীয় চিত্ৰকলা" * "ছেৰহি ভাছিলকিভস্কি" ২০০৪ চনৰ মে' মাহৰপৰা বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল— * "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" আলোচনী ===২০০৫=== ২০০৫ চনত প্ৰকাশ কৰা হয়— * "অলেক্সান্দ্ৰ মুৰাশ্কো" নামৰ একক গ্ৰন্থ ===২০০৬=== ২০০৬ চনত প্ৰকাশ কৰা হয়— * "২০শ শতিকাৰপৰা ২১শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ ইউক্ৰেইনীয় চিত্ৰকলা" * "১৭–১৮শ শতিকাৰ ইউক্ৰেইনীয় প্ৰতিচ্ছবি-চিত্ৰ" * "মিকোলা পিমোনেংকো" আৰু ভি. অৰ্লভস্কিৰ একক গ্ৰন্থ * "এছ. স্বিতোছ্লাভস্কি" * "ইউক্ৰেইনীয় আধুনিকতাবাদ" * "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" আলোচনীৰ ষষ্ঠ সংখ্যা ===২০০৭–২০০৮=== ২০০৭–২০০৮ চনত "মিউজেইনি প্ৰভুলোক" আলোচনীৰ সপ্তম, অষ্টম আৰু নৱম সংখ্যা প্ৰকাশ কৰা হয়। ==সমসাময়িক প্ৰদৰ্শনী== বৰ্তমান সংগ্ৰহালয়টোৱে ইয়াৰ সংগ্ৰহ সম্প্ৰসাৰিত কৰি আছে। নতুন সংযোজনসমূহৰ ভিতৰত পৱিত্ৰ জৰ্জৰ এটা অনন্য ধৰ্মীয় ভাস্কৰ্য আৰু কিয়েভত জন্মগ্ৰহণ কৰা বিশ্ববিখ্যাত জ্যামিতিক বিমূৰ্ত কলাৰ অগ্ৰদূত কাজিমিৰ মালেভিচৰ কৰ্মৰাজি উল্লেখযোগ্য। বৰ্তমানৰ প্ৰদৰ্শনীত ২০,০০০ৰো অধিক শিল্পকৰ্ম আছে। ইয়াৰ ভিতৰত বিশ্বখ্যাত গঠনবাদী শিল্পী ভাছিলি য়েৰমিলভ আৰু ৰাছিয়ান ভৱিষ্যতবাদৰ কিউবো-ভৱিষ্যতবাদী আলেক্সান্দ্ৰ ব'গোমাজভৰ কৰ্ম আছে। ইউক্ৰেইনীয় শিল্পক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বিখ্যাত ইউক্ৰেইনীয় আৰু ৰাছিয়ান শিল্পীসকলৰ ভিতৰত দাভিদ বুৰ্লিউক, আলেক্সান্দ্ৰা এক্সটাৰ, ভাদিম মেলাৰ, ক্লিমেণ্ট ৰেডকো, ছলোমন নিক্ৰিটিন, ভিক্টৰ পালমভ, মাৰিয়া ছিনিয়াকোভা, মিখাইল বয়চুক, মিকোলা পিমোনেংকো আৰু ইলিয়া শ্টিলমান আদি আছে। ২০১৪ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি ভিক্টৰ ইয়ানুকোভিচৰ বাসগৃহৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা শিল্পকৰ্মসমূহ সংগ্ৰহালয়ত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/world-europe-27169369|title=Viktor Yanukovich's art collection goes on display in Kiev|work=BBC News|date=April 26, 2014}}</ref> সংগ্ৰহালয়টোৱে ছোভিয়েট যুগৰ অনানুষ্ঠানিক শিল্পকৰ্মো সংগ্ৰহ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত ১৯৫০ৰ দশকৰ শেষৰপৰা ১৯৯১ চনলৈকে গঢ় লৈ উঠা ইউক্ৰেইনীয় ভূ-গৰ্ভস্থ কলাৰ কৰ্মসমূহ বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ফেওডোচি টেটিয়ানিচ, মিকোলা ত্ৰেহুব, ভুদন বাক্লিটস্কি, এলেনা হলুব আদি শিল্পীৰ কৰ্ম ইয়াত সংৰক্ষিত আছে।<ref>in ukr.: [[:uk:Яковенко Петро Георгійович|Petro Yakovenko]]. Remembering the faces of the 70's. Voice of Ukraine//№&nbsp; 231, 9 .12, 2017.[http://www.golos.com.ua/article/296986]</ref> ==চিত্ৰসম্ভাৰ== <gallery mode=packed heights= 180px style="text-align:left"> File:Св.Георгій в житії. ХІІ ст..jpg|''পৱিত্ৰ জৰ্জ'', ১২শ শতিকা File:Покрова. ХІІ-ХІІІ ст.jpg|''পক্ৰোভা'', ১২–১৩শ শতিকা File:Страсті Христові. Галичина. XVI ст..jpg|''যীশুৰ যন্ত্ৰণা'', ১৬শ শতিকা Image:Ekster Three women figures.jpg|আলেক্সান্দ্ৰা এক্সটাৰ, ''তিনি গৰাকী মহিলাৰ মূৰ্তি'', ১৯০৯–১৯১০, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ Image:Pymonenko_Harvester.jpg|মিকোলা পিমোনেংকো, ''শস্য কটা মানুহ'', ১৮৮৯, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ Image:Cossack_Badura.jpg|''বেণ্ডুৰা বজোৱা কছাক'', ১৯শ শতিকা, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ Image:VaslkivskyStorozhaZaporozkihVolnostey.jpg|ছেৰহি ভাছিলকিভস্কি, ''স্তেপ অঞ্চলত কছাক'', ১৯০০ৰ দশক, কেনভাছত তৈলচিত্ৰ File:Abraham Manievich. Self-Portrait.jpg|আব্ৰাহাম এ. মানিয়েভিচ, ''আত্মপ্ৰতিকৃতি'' File:Olexandr murashko Selianska rodyna.jpg|অলেক্সান্দ্ৰ মুৰাশ্কো, ''কৃষক পৰিয়াল'' File:Vasily Tropinin Ukrán férfi 1920.jpg|ভাছিলি ত্ৰোপিনিন, ''ইউক্ৰেইনীয় পুৰুষ'' File:Стрітення. 1729.png|''মন্দিৰত খ্ৰীষ্টৰ উপস্থাপন'', ১৭২৯ File:Dyadchenko Portrait divchuny.JPG|হ্ৰিহ'ৰি দ্যাদচেংকো, ''এগৰাকী ছোৱালীৰ প্ৰতিচ্ছবি'', ১৮৯২ </gallery> ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{Cite journal| volume = 19| issue = 3| pages = 160{{ndash}}163| last = Knjuh |first= A.T.| title = Aesthetic education at the National Museum of Ukrainian Art, Kiev| journal = Museum| date = 1966| doi = 10.1111/j.1468-0033.1966.tb01618.x | url = https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000127386 | ref = none| url-access = subscription}} * {{Cite journal| volume = 34| issue = 4| pages = 140{{ndash}}149| last = Yavtushenko | first= Ivan Grigorievich| title = Museums in Kiev: an Overview| journal = Museum| date = 1982| doi = 10.1111/j.1468-0033.1982.tb00384.x | url =https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000127334 | ref = none| url-access = subscription}} * ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়: এলবাম। সংকলন আৰু প্ৰবন্ধ: টি. ৰিয়াজানোভা, এল. চ্লেনোভা, অ'. ঝবানকোভা আদি। কিয়েভ: আৰ্টানিয়া নোভা, ২০০৩। ৪১৬ পৃষ্ঠা। {{ISBN|966-96256-1-0}} * কিয়েভ দৰ্শনীয় স্থানৰ পথ-প্ৰদৰ্শক, ২০০১। {{ISBN|966-7022-29-3}} * {{cite web |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CN%5CA%5CNationalArtMuseumofUkraine.htm |title=National Art Museum of Ukraine |last=Yaniv |first=Sofiia |date=2010 |website=Encyclopedia of Ukraine |access-date=February 26, 2021|ref=Yaniv 2010}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|National Art Museum of Ukraine| ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়}} * [http://www.kiev.info/culture/national_art.htm কিয়েভ ডট ইনফ'ত সংগ্ৰহালয়টোৰ বিষয়ে তথ্য] * [https://namumuseum.business.site/ সংগ্ৰহালয়টোৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220305103802/https://namumuseum.business.site/ |date=March 5, 2022 }} (ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত) * [https://web.archive.org/web/20070601205421/http://www.ukrmuseum.org.ua/ru/main/museums/show/hudmuzru.html ইউক্ৰেইনৰ সংগ্ৰহালয় ৱেবছাইটত সংগ্ৰহালয়টোৰ বিষয়ে তথ্য] (ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত) [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:সংগ্ৰহালয়]] jeo7x0oijlxu9dn8tzg2xo4wd3tsorm 0 139124 629904 2026-08-22T17:12:18Z AjayDas 12623 [[ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 629904 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় কলা সংগ্ৰহালয়]] nrfv6emypd9jfp56ynh2ugpkv4uqmor 0 139125 629911 2026-08-22T17:52:17Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629911 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ডং | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = গাঁও | image_alt = | image_caption = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | pushpin_map = India Arunachal Pradesh#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = অৰুণাচল প্ৰদেশ, ভাৰতত ডঙৰ অৱস্থান | coordinates = {{coord|28|10|12|N|97|2|30|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flagu|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[অনজৌ জিলা]] | established_title = | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = মেট্ৰিক | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 1240 | population_total = 15 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = ইংৰাজী | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|ভাৰতীয় মান সময়]] | utc_offset1 = +05:30 | postal_code_type = | postal_code = | registration_plate = [[ভাৰতৰ বাহনৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ ফলক|এআৰ]] | website = | iso_code = [[আইএছঅ' ৩১৬৬-২:আইএন|আইএন-এআৰ]] | footnotes = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 9 }} '''ডং''' {{en|Dong}} ভাৰতৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[অনজৌ জিলা]]ৰ ডং উপত্যকাত অৱস্থিত এখন সৰু গাঁও।<ref name="Census">{{cite web |title=2011 Census of India: Dong |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=301689 |access-date=22 August 2026}}</ref> গাঁওখন ভাৰতৰ পূব প্ৰান্তৰ অন্যতম বসতিস্থান আৰু [[ভাৰত]], [[চীন]] আৰু [[ম্যানমাৰ]]ৰ সীমান্ত সংযোগস্থলৰ ওচৰত অৱস্থিত। ডং সূৰ্যোদয় চাবলৈ যোৱা পৰ্যটকৰ বাবে জনাজাত। পৰ্যটকসকলে পুৱতি নিশা পাহাৰৰ এটা নিৰ্দিষ্ট স্থানলৈ খোজকাঢ়ি গৈ সূৰ্যোদয় উপভোগ কৰে। অৰুণাচল পৰ্যটন বিভাগৰ মতে, ডং ভাৰতৰ আটাইতকৈ আগতে সূৰ্যোদয় দেখা পোৱা স্থানসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=22 August 2026 |website=Arunachal Tourism}}</ref> ==অৱস্থান== [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ত ভাৰত-চীন প্ৰকৃত নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখাৰ কাষত থকা প্ৰথমখন গাঁও হিচাপে কাহোৰ নাম উল্লেখ কৰা হয়। কাহো কিবিথুৰ উত্তৰে [[লোহিত নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত আৰু ইয়াক ভাৰতৰ পূব প্ৰান্তৰ গাঁও হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ডং লোহিত নদীৰ পূব পাৰত অৱস্থিত। ইয়াত লোহিত নদী আৰু ছাটি বা ছাই টি নামৰ এটা সোঁতৰ মিলন ঘটিছে। গাঁওখন সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা প্ৰায় {{convert|1240|m}} উচ্চতাত অৱস্থিত। ই ৱালং চহৰৰপৰা প্ৰায় ৭ কিলোমিটাৰ দূৰত আৰু তিলাম আৰু নামতি গাঁৱৰ মাজত অৱস্থিত।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley {{!}} Arunachal Tourism |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=2024-03-03}}</ref> ৱালঙৰপৰা খোজকাঢ়ি প্ৰায় ৩০ মিনিটত ডং পাব পাৰি।<ref name="Gokhale">{{cite magazine |url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?212945 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101123075726/http://outlookindia.com/article.aspx?212945 |url-status=dead |archive-date=23 November 2010 |last=Gokhale |first=Nitin A.|title=Dong|magazine=Outlook|location=New Delhi |date=20 August 2001 |access-date=22 August 2026}}</ref> অৰুণাচল পৰ্যটন বিভাগৰ মতে, ডংলৈ লোহিত নদীৰ ওপৰত থকা লোহাৰ তলযুক্ত পদচাৰী ওলমা দলঙেৰেও যাব পাৰি।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ==ভূগোল== ডং পাহাৰীয়া অঞ্চলত অৱস্থিত। ইয়াৰ চাৰিওফালে ওখ পাহাৰ, সেউজীয়া অৰণ্য আৰু পাইন গছ দেখা যায়। লোহিত নদী আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহে অঞ্চলটোৰ ভূ-প্ৰকৃতি গঢ়ি তুলিছে। ভাৰত, চীন আৰু ম্যানমাৰৰ সীমান্তৰ ওচৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে অঞ্চলটোৰ ভৌগোলিক গুৰুত্ব যথেষ্ট।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ==জনসংখ্যা== ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ডং গাঁৱত ৪টা পৰিয়ালত মুঠ ১৫জন লোক বাস কৰিছিল। ইয়াৰে ৬জন পুৰুষ আৰু ৯জন মহিলা।<ref name="Census"/> ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি গাঁওখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ সকলো লোক অনুসূচিত জনজাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{Cite web |title=India - PCA TV: Primary census abstract at town, village and ward level, Arunachal Pradesh - District Anjaw - 2011 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/6451 |access-date=22 August 2026 |website=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India}}</ref> গাঁওখনৰ শিশুসকলে সাধাৰণতে ৱালঙত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। স্থানীয় লোকসকলে ধান আৰু মাকৈ খেতি কৰে। তেওঁলোকে গাহৰি, কুকুৰা আদি ঘৰচীয়া পশু-পক্ষীও পালন কৰে।<ref name="Gokhale"/> ডং অঞ্চলত মেয়ৰ আৰু [[মিছিমি জনগোষ্ঠী]]ৰ লোক বাস কৰে। মিছিমি জনগোষ্ঠীৰ ইদু মিছিমি, ডিগাৰু মিছিমি আৰু মিজু মিছিমি নামৰ তিনিটা প্ৰধান উপগোষ্ঠী আছে। ডং অঞ্চলত মেয়ৰ লোকৰ লগতে ডিগাৰু মিছিমি আৰু মিজু মিছিমি লোকৰো বসতি আছে।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley Trek: See India's First Sunrise |url=https://ekaxp.in/experiences/arunachal-pradesh/dong-valley-trek-and-the-last-villages-of-india-on-the-indo-tibet-border/ |access-date=2024-03-03 |website=Eka Experiences}}</ref> ==পৰ্যটন== ডং ভাৰতত সূৰ্যৰ প্ৰথম পোহৰ দেখা পোৱা স্থানসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিখ্যাত। ২০০০ চনৰ ১ জানুৱাৰীত নতুন সহস্ৰাব্দৰ সূৰ্যোদয় চাবলৈ বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোক ডংলৈ আহিছিল।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=22 August 2026 |website=Arunachal Tourism}}</ref> ডং উপত্যকাৰ সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য উপভোগ কৰিবলৈ পৰ্যটকসকলে সাধাৰণতে পুৱতি নিশা পাহাৰৰ ওপৰৰ এটা নিৰ্দিষ্ট স্থানলৈ খোজকাঢ়ি যায়। সূৰ্যোদয়ৰ সময়ত পাহাৰ আৰু উপত্যকাৰ ওপৰত সূৰ্যৰ পোহৰ পৰাৰ দৃশ্য অঞ্চলটোৰ অন্যতম মুখ্য আকৰ্ষণ।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ডং অঞ্চলত পৰ্বতাৰোহণ, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ, সূৰ্যোদয় দৰ্শন, আলোকচিত্ৰ গ্ৰহণ আৰু গাঁও ভ্ৰমণ আদি পৰ্যটন কাৰ্যকলাপ জনপ্ৰিয়। অঞ্চলটোৰ পাহাৰ, পাইন অৰণ্য আৰু লোহিত নদীৰ দৃশ্যও পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণীয়।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=22 August 2026 |website=Arunachal Tourism}}</ref> ===ডং সূৰ্যোদয় উৎসৱ=== ২০২৫ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰৰপৰা ২০২৬ চনৰ ২ জানুৱাৰীলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ''ডং সূৰ্যোদয় উৎসৱ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। পাঁচদিনীয়া এই উৎসৱত সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান, পৰম্পৰাগত সূৰ্যোদয় অনুষ্ঠান, পৰিচালিত পদযাত্ৰা, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ, নদীকেন্দ্ৰিক কাৰ্যকলাপ, পৰিৱেশবান্ধৱ শিবিৰ, গাঁও ভ্ৰমণ, আলোকচিত্ৰ অভিযান, লোকশিল্প আৰু স্থানীয় খাদ্য প্ৰদৰ্শনৰ আয়োজন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Sunrise Festival in India’s easternmost village to welcome New Year |url=https://archive.arunachaltimes.in/index.php/2025/12/27/sunrise-festival-in-indias-easternmost-village-to-welcome-new-year/ |access-date=22 August 2026 |website=The Arunachal Times}}</ref> উৎসৱৰ উদ্দেশ্য আছিল ডং অঞ্চলক প্ৰকৃতি, সংস্কৃতি, দুঃসাহসিক পৰ্যটন আৰু পৰিৱেশবান্ধৱ পৰ্যটনৰ গন্তব্যস্থান হিচাপে জনপ্ৰিয় কৰা।<ref>{{Cite web |title=About the festival |url=https://sunrisefestival.in/about-the-festival/ |access-date=22 August 2026 |website=Sunrise Festival Dong}}</ref> ==পৰিবহণ== ডংলৈ যোৱাৰ মুখ্য পথ হৈছে ৱালং হৈ যোৱা পথ। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ চৰকাৰী পৰ্যটন তথ্য অনুসৰি ডংলৈ অসমৰ [[তিনিচুকীয়া]]ৰপৰা [[তেজু]], হায়ুলিয়াং আৰু ৱালং হৈ স্থলপথে যাব পাৰি। বিমানপথে নিকটতম সুবিধাজনক বিমানবন্দৰ হৈছে অসমৰ [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]। ৰে'লপথে নিকটতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰে'ল ষ্টেচন হৈছে তিনিচুকীয়া জংচন।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> প্ৰস্তাৱিত প্ৰায় {{convert|2000|km|mi}} দৈৰ্ঘৰ মাগো-থিংবুৰপৰা বিজয়নগৰলৈ অৰুণাচল প্ৰদেশ সীমান্ত ঘাইপথ [[মেকমোহন ৰেখা]]ৰ কাষেৰে নিৰ্মাণৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। এই পথটোৱে প্ৰস্তাৱিত পূব-পশ্চিম ঔদ্যোগিক কৰিডৰ ঘাইপথৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰিব আৰু অনজৌ জিলাৰ মাজেৰে যোৱাৰ প্ৰস্তাৱ আছে।<ref name=BR1>{{cite news|title=Top officials to meet to expedite road building along China border|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Top-officials-to-meet-to-expedite-road-building-along-China-border/articleshow/44831871.cms|author=Dipak Kumar Dash|date=16 October 2014 |work=The Times of India|access-date=27 October 2014}}</ref><ref name=BR2>{{cite web|title=Narendra Modi government to provide funds for restoration of damaged highways |url=http://www.dnaindia.com/india/report-narendra-modi-government-to-provide-funds-for-restoration-of-damaged-highways-2020106|work=Daily News and Analysis|access-date=27 October 2014}}</ref><ref name=BR3>{{cite web|title=Indian Government Plans Highway Along Disputed China Border|url=https://thediplomat.com/2014/10/indian-government-plans-highway-along-disputed-china-border/|work=Ankit Panda|publisher=thediplomat.com|access-date=27 October 2014}}</ref><ref name=BR4>{{cite web |url=http://www.livemint.com/Politics/nqEwdXxkIgrSHPpTSzsFRN/Govt-planning-road-along-McMohan-line-in-Arunachal-Pradesh.html |title=Govt planning road along McMohan line in Arunachal Pradesh: Kiren Rijiju |date=14 October 2014 |newspaper=Mint |access-date=2014-10-26}}</ref><ref>{{Cite web |title=Arunachal Pradesh |url=https://www.tribuneindia.com/2014/20141016/nat7.jpg |access-date=23 October 2025 |website=tribuneindia.com}}</ref><ref>{{cite web |url=http://arunachalpradesh.nic.in/images/state_map.jpg |title=Archived copy |website=arunachalpradesh.nic.in |access-date=13 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306112247/http://arunachalpradesh.nic.in/images/state_map.jpg |archive-date=6 March 2016 |url-status=dead}}</ref><ref name=BR5>{{cite web |url=https://www.tribuneindia.com/2014/20141016/nation.htm |title=China warns India against paving road in Arunachal|author=Ajay Banerjee|work=The Tribune|location=India|access-date=2014-10-26}}</ref> ==গুৰুত্ব== ডং ভাৰতৰ পূব সীমান্তৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ভৌগোলিক আৰু পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ অৱস্থান ভাৰত, চীন আৰু ম্যানমাৰৰ সীমান্তৰ ওচৰত। অঞ্চলটোৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, মেয়ৰ আৰু মিছিমি জনগোষ্ঠীৰ সংস্কৃতি আৰু সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্যই ডঙক এক বিশেষ পৰ্যটনস্থলী হিচাপে পৰিচিত কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Anjaw Tourism |url=https://anjawtourism.nic.in/destination.html |access-date=22 August 2026 |website=Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://arunachaltourism.com/dong-valley/ অৰুণাচল পৰ্যটন — ডং উপত্যকা] * [https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ অনজৌ জিলা প্ৰশাসন — ডং] * [https://anjawtourism.nic.in/destination.html অনজৌ পৰ্যটন] {{Geographic location|Centre = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |North = {{flagicon|PRC}} [[তিব্বত|তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল]], চীন |Northeast = |East = {{flagicon|Burma}} কাচিন ৰাজ্য, [[ম্যানমাৰ]] |Southeast = {{flagicon|Burma}} ছাগাইং অঞ্চল, [[ম্যানমাৰ]] |South = [[নাগালেণ্ড]] |Southwest = [[অসম]] |West = {{flagicon|Bhutan}} পূব অঞ্চল, [[ভূটান]] |Northwest = }} ijjn5q1l719bfs16hmjeemxee5wp4c9 629912 629911 2026-08-22T17:56:04Z AjayDas 12623 /* জনসংখ্যা */ 629912 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ডং | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = গাঁও | image_alt = | image_caption = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | pushpin_map = India Arunachal Pradesh#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = অৰুণাচল প্ৰদেশ, ভাৰতত ডঙৰ অৱস্থান | coordinates = {{coord|28|10|12|N|97|2|30|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flagu|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[অনজৌ জিলা]] | established_title = | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = মেট্ৰিক | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 1240 | population_total = 15 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = ইংৰাজী | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|ভাৰতীয় মান সময়]] | utc_offset1 = +05:30 | postal_code_type = | postal_code = | registration_plate = [[ভাৰতৰ বাহনৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ ফলক|এআৰ]] | website = | iso_code = [[আইএছঅ' ৩১৬৬-২:আইএন|আইএন-এআৰ]] | footnotes = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 9 }} '''ডং''' {{en|Dong}} ভাৰতৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[অনজৌ জিলা]]ৰ ডং উপত্যকাত অৱস্থিত এখন সৰু গাঁও।<ref name="Census">{{cite web |title=2011 Census of India: Dong |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=301689 |access-date=22 August 2026}}</ref> গাঁওখন ভাৰতৰ পূব প্ৰান্তৰ অন্যতম বসতিস্থান আৰু [[ভাৰত]], [[চীন]] আৰু [[ম্যানমাৰ]]ৰ সীমান্ত সংযোগস্থলৰ ওচৰত অৱস্থিত। ডং সূৰ্যোদয় চাবলৈ যোৱা পৰ্যটকৰ বাবে জনাজাত। পৰ্যটকসকলে পুৱতি নিশা পাহাৰৰ এটা নিৰ্দিষ্ট স্থানলৈ খোজকাঢ়ি গৈ সূৰ্যোদয় উপভোগ কৰে। অৰুণাচল পৰ্যটন বিভাগৰ মতে, ডং ভাৰতৰ আটাইতকৈ আগতে সূৰ্যোদয় দেখা পোৱা স্থানসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=22 August 2026 |website=Arunachal Tourism}}</ref> ==অৱস্থান== [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ত ভাৰত-চীন প্ৰকৃত নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখাৰ কাষত থকা প্ৰথমখন গাঁও হিচাপে কাহোৰ নাম উল্লেখ কৰা হয়। কাহো কিবিথুৰ উত্তৰে [[লোহিত নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত আৰু ইয়াক ভাৰতৰ পূব প্ৰান্তৰ গাঁও হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ডং লোহিত নদীৰ পূব পাৰত অৱস্থিত। ইয়াত লোহিত নদী আৰু ছাটি বা ছাই টি নামৰ এটা সোঁতৰ মিলন ঘটিছে। গাঁওখন সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা প্ৰায় {{convert|1240|m}} উচ্চতাত অৱস্থিত। ই ৱালং চহৰৰপৰা প্ৰায় ৭ কিলোমিটাৰ দূৰত আৰু তিলাম আৰু নামতি গাঁৱৰ মাজত অৱস্থিত।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley {{!}} Arunachal Tourism |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=2024-03-03}}</ref> ৱালঙৰপৰা খোজকাঢ়ি প্ৰায় ৩০ মিনিটত ডং পাব পাৰি।<ref name="Gokhale">{{cite magazine |url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?212945 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101123075726/http://outlookindia.com/article.aspx?212945 |url-status=dead |archive-date=23 November 2010 |last=Gokhale |first=Nitin A.|title=Dong|magazine=Outlook|location=New Delhi |date=20 August 2001 |access-date=22 August 2026}}</ref> অৰুণাচল পৰ্যটন বিভাগৰ মতে, ডংলৈ লোহিত নদীৰ ওপৰত থকা লোহাৰ তলযুক্ত পদচাৰী ওলমা দলঙেৰেও যাব পাৰি।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ==ভূগোল== ডং পাহাৰীয়া অঞ্চলত অৱস্থিত। ইয়াৰ চাৰিওফালে ওখ পাহাৰ, সেউজীয়া অৰণ্য আৰু পাইন গছ দেখা যায়। লোহিত নদী আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহে অঞ্চলটোৰ ভূ-প্ৰকৃতি গঢ়ি তুলিছে। ভাৰত, চীন আৰু ম্যানমাৰৰ সীমান্তৰ ওচৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে অঞ্চলটোৰ ভৌগোলিক গুৰুত্ব যথেষ্ট।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ==জনসংখ্যা== ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ডং গাঁৱত ৪টা পৰিয়ালত মুঠ ১৫জন লোক বাস কৰিছিল। ইয়াৰে ৬জন পুৰুষ আৰু ৯জন মহিলা।<ref name="Census"/> ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি গাঁওখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ সকলো লোক অনুসূচিত জনজাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{Cite web |title=India - PCA TV: Primary census abstract at town, village and ward level, Arunachal Pradesh - District Anjaw - 2011 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/6451 |access-date=22 August 2026 |website=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India}}</ref> গাঁওখনৰ শিশুসকলে সাধাৰণতে ৱালঙত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। স্থানীয় লোকসকলে ধান আৰু মাকৈ খেতি কৰে। তেওঁলোকে গাহৰি, কুকুৰা আদি ঘৰচীয়া পশু-পক্ষীও পালন কৰে।<ref name="Gokhale"/> ডং অঞ্চলত মেয়ৰ আৰু [[মিচিমি জনগোষ্ঠী]]ৰ লোক বাস কৰে। মিছিমি জনগোষ্ঠীৰ ইদু মিছিমি, ডিগাৰু মিছিমি আৰু মিজু মিছিমি নামৰ তিনিটা প্ৰধান উপগোষ্ঠী আছে। ডং অঞ্চলত মেয়ৰ লোকৰ লগতে ডিগাৰু মিছিমি আৰু মিজু মিছিমি লোকৰো বসতি আছে।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley Trek: See India's First Sunrise |url=https://ekaxp.in/experiences/arunachal-pradesh/dong-valley-trek-and-the-last-villages-of-india-on-the-indo-tibet-border/ |access-date=2024-03-03 |website=Eka Experiences}}</ref> ==পৰ্যটন== ডং ভাৰতত সূৰ্যৰ প্ৰথম পোহৰ দেখা পোৱা স্থানসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিখ্যাত। ২০০০ চনৰ ১ জানুৱাৰীত নতুন সহস্ৰাব্দৰ সূৰ্যোদয় চাবলৈ বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোক ডংলৈ আহিছিল।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=22 August 2026 |website=Arunachal Tourism}}</ref> ডং উপত্যকাৰ সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য উপভোগ কৰিবলৈ পৰ্যটকসকলে সাধাৰণতে পুৱতি নিশা পাহাৰৰ ওপৰৰ এটা নিৰ্দিষ্ট স্থানলৈ খোজকাঢ়ি যায়। সূৰ্যোদয়ৰ সময়ত পাহাৰ আৰু উপত্যকাৰ ওপৰত সূৰ্যৰ পোহৰ পৰাৰ দৃশ্য অঞ্চলটোৰ অন্যতম মুখ্য আকৰ্ষণ।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ডং অঞ্চলত পৰ্বতাৰোহণ, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ, সূৰ্যোদয় দৰ্শন, আলোকচিত্ৰ গ্ৰহণ আৰু গাঁও ভ্ৰমণ আদি পৰ্যটন কাৰ্যকলাপ জনপ্ৰিয়। অঞ্চলটোৰ পাহাৰ, পাইন অৰণ্য আৰু লোহিত নদীৰ দৃশ্যও পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণীয়।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=22 August 2026 |website=Arunachal Tourism}}</ref> ===ডং সূৰ্যোদয় উৎসৱ=== ২০২৫ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰৰপৰা ২০২৬ চনৰ ২ জানুৱাৰীলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ''ডং সূৰ্যোদয় উৎসৱ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। পাঁচদিনীয়া এই উৎসৱত সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান, পৰম্পৰাগত সূৰ্যোদয় অনুষ্ঠান, পৰিচালিত পদযাত্ৰা, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ, নদীকেন্দ্ৰিক কাৰ্যকলাপ, পৰিৱেশবান্ধৱ শিবিৰ, গাঁও ভ্ৰমণ, আলোকচিত্ৰ অভিযান, লোকশিল্প আৰু স্থানীয় খাদ্য প্ৰদৰ্শনৰ আয়োজন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Sunrise Festival in India’s easternmost village to welcome New Year |url=https://archive.arunachaltimes.in/index.php/2025/12/27/sunrise-festival-in-indias-easternmost-village-to-welcome-new-year/ |access-date=22 August 2026 |website=The Arunachal Times}}</ref> উৎসৱৰ উদ্দেশ্য আছিল ডং অঞ্চলক প্ৰকৃতি, সংস্কৃতি, দুঃসাহসিক পৰ্যটন আৰু পৰিৱেশবান্ধৱ পৰ্যটনৰ গন্তব্যস্থান হিচাপে জনপ্ৰিয় কৰা।<ref>{{Cite web |title=About the festival |url=https://sunrisefestival.in/about-the-festival/ |access-date=22 August 2026 |website=Sunrise Festival Dong}}</ref> ==পৰিবহণ== ডংলৈ যোৱাৰ মুখ্য পথ হৈছে ৱালং হৈ যোৱা পথ। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ চৰকাৰী পৰ্যটন তথ্য অনুসৰি ডংলৈ অসমৰ [[তিনিচুকীয়া]]ৰপৰা [[তেজু]], হায়ুলিয়াং আৰু ৱালং হৈ স্থলপথে যাব পাৰি। বিমানপথে নিকটতম সুবিধাজনক বিমানবন্দৰ হৈছে অসমৰ [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]। ৰে'লপথে নিকটতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰে'ল ষ্টেচন হৈছে তিনিচুকীয়া জংচন।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> প্ৰস্তাৱিত প্ৰায় {{convert|2000|km|mi}} দৈৰ্ঘৰ মাগো-থিংবুৰপৰা বিজয়নগৰলৈ অৰুণাচল প্ৰদেশ সীমান্ত ঘাইপথ [[মেকমোহন ৰেখা]]ৰ কাষেৰে নিৰ্মাণৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। এই পথটোৱে প্ৰস্তাৱিত পূব-পশ্চিম ঔদ্যোগিক কৰিডৰ ঘাইপথৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰিব আৰু অনজৌ জিলাৰ মাজেৰে যোৱাৰ প্ৰস্তাৱ আছে।<ref name=BR1>{{cite news|title=Top officials to meet to expedite road building along China border|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Top-officials-to-meet-to-expedite-road-building-along-China-border/articleshow/44831871.cms|author=Dipak Kumar Dash|date=16 October 2014 |work=The Times of India|access-date=27 October 2014}}</ref><ref name=BR2>{{cite web|title=Narendra Modi government to provide funds for restoration of damaged highways |url=http://www.dnaindia.com/india/report-narendra-modi-government-to-provide-funds-for-restoration-of-damaged-highways-2020106|work=Daily News and Analysis|access-date=27 October 2014}}</ref><ref name=BR3>{{cite web|title=Indian Government Plans Highway Along Disputed China Border|url=https://thediplomat.com/2014/10/indian-government-plans-highway-along-disputed-china-border/|work=Ankit Panda|publisher=thediplomat.com|access-date=27 October 2014}}</ref><ref name=BR4>{{cite web |url=http://www.livemint.com/Politics/nqEwdXxkIgrSHPpTSzsFRN/Govt-planning-road-along-McMohan-line-in-Arunachal-Pradesh.html |title=Govt planning road along McMohan line in Arunachal Pradesh: Kiren Rijiju |date=14 October 2014 |newspaper=Mint |access-date=2014-10-26}}</ref><ref>{{Cite web |title=Arunachal Pradesh |url=https://www.tribuneindia.com/2014/20141016/nat7.jpg |access-date=23 October 2025 |website=tribuneindia.com}}</ref><ref>{{cite web |url=http://arunachalpradesh.nic.in/images/state_map.jpg |title=Archived copy |website=arunachalpradesh.nic.in |access-date=13 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306112247/http://arunachalpradesh.nic.in/images/state_map.jpg |archive-date=6 March 2016 |url-status=dead}}</ref><ref name=BR5>{{cite web |url=https://www.tribuneindia.com/2014/20141016/nation.htm |title=China warns India against paving road in Arunachal|author=Ajay Banerjee|work=The Tribune|location=India|access-date=2014-10-26}}</ref> ==গুৰুত্ব== ডং ভাৰতৰ পূব সীমান্তৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ভৌগোলিক আৰু পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ অৱস্থান ভাৰত, চীন আৰু ম্যানমাৰৰ সীমান্তৰ ওচৰত। অঞ্চলটোৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, মেয়ৰ আৰু মিছিমি জনগোষ্ঠীৰ সংস্কৃতি আৰু সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্যই ডঙক এক বিশেষ পৰ্যটনস্থলী হিচাপে পৰিচিত কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Anjaw Tourism |url=https://anjawtourism.nic.in/destination.html |access-date=22 August 2026 |website=Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://arunachaltourism.com/dong-valley/ অৰুণাচল পৰ্যটন — ডং উপত্যকা] * [https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ অনজৌ জিলা প্ৰশাসন — ডং] * [https://anjawtourism.nic.in/destination.html অনজৌ পৰ্যটন] {{Geographic location|Centre = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |North = {{flagicon|PRC}} [[তিব্বত|তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল]], চীন |Northeast = |East = {{flagicon|Burma}} কাচিন ৰাজ্য, [[ম্যানমাৰ]] |Southeast = {{flagicon|Burma}} ছাগাইং অঞ্চল, [[ম্যানমাৰ]] |South = [[নাগালেণ্ড]] |Southwest = [[অসম]] |West = {{flagicon|Bhutan}} পূব অঞ্চল, [[ভূটান]] |Northwest = }} czz627lm426m4l8yf9610i8oetdkxwp 629913 629912 2026-08-22T17:56:52Z AjayDas 12623 629913 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ডং | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = গাঁও | image_alt = | image_caption = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | pushpin_map = India Arunachal Pradesh#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = অৰুণাচল প্ৰদেশ, ভাৰতত ডঙৰ অৱস্থান | coordinates = {{coord|28|10|12|N|97|2|30|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flagu|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[অনজৌ জিলা]] | established_title = | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = মেট্ৰিক | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 1240 | population_total = 15 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = ইংৰাজী | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|ভাৰতীয় মান সময়]] | utc_offset1 = +05:30 | postal_code_type = | postal_code = | registration_plate = [[ভাৰতৰ বাহনৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ ফলক|এআৰ]] | website = | iso_code = [[আইএছঅ' ৩১৬৬-২:আইএন|আইএন-এআৰ]] | footnotes = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 9 }} '''ডং''' {{en|Dong}} ভাৰতৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[অনজৌ জিলা]]ৰ ডং উপত্যকাত অৱস্থিত এখন সৰু গাঁও।<ref name="Census">{{cite web |title=2011 Census of India: Dong |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=301689 |access-date=22 August 2026}}</ref> গাঁওখন ভাৰতৰ পূব প্ৰান্তৰ অন্যতম বসতিস্থান আৰু [[ভাৰত]], [[চীন]] আৰু [[ম্যানমাৰ]]ৰ সীমান্ত সংযোগস্থলৰ ওচৰত অৱস্থিত। ডং সূৰ্যোদয় চাবলৈ যোৱা পৰ্যটকৰ বাবে জনাজাত। পৰ্যটকসকলে পুৱতি নিশা পাহাৰৰ এটা নিৰ্দিষ্ট স্থানলৈ খোজকাঢ়ি গৈ সূৰ্যোদয় উপভোগ কৰে। অৰুণাচল পৰ্যটন বিভাগৰ মতে, ডং ভাৰতৰ আটাইতকৈ আগতে সূৰ্যোদয় দেখা পোৱা স্থানসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=22 August 2026 |website=Arunachal Tourism}}</ref> ==অৱস্থান== [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ত ভাৰত-চীন প্ৰকৃত নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখাৰ কাষত থকা প্ৰথমখন গাঁও হিচাপে কাহোৰ নাম উল্লেখ কৰা হয়। কাহো কিবিথুৰ উত্তৰে [[লোহিত নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত আৰু ইয়াক ভাৰতৰ পূব প্ৰান্তৰ গাঁও হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ডং লোহিত নদীৰ পূব পাৰত অৱস্থিত। ইয়াত লোহিত নদী আৰু ছাটি বা ছাই টি নামৰ এটা সোঁতৰ মিলন ঘটিছে। গাঁওখন সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা প্ৰায় {{convert|1240|m}} উচ্চতাত অৱস্থিত। ই ৱালং চহৰৰপৰা প্ৰায় ৭ কিলোমিটাৰ দূৰত আৰু তিলাম আৰু নামতি গাঁৱৰ মাজত অৱস্থিত।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley {{!}} Arunachal Tourism |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=2024-03-03}}</ref> ৱালঙৰপৰা খোজকাঢ়ি প্ৰায় ৩০ মিনিটত ডং পাব পাৰি।<ref name="Gokhale">{{cite magazine |url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?212945 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101123075726/http://outlookindia.com/article.aspx?212945 |url-status=dead |archive-date=23 November 2010 |last=Gokhale |first=Nitin A.|title=Dong|magazine=Outlook|location=New Delhi |date=20 August 2001 |access-date=22 August 2026}}</ref> অৰুণাচল পৰ্যটন বিভাগৰ মতে, ডংলৈ লোহিত নদীৰ ওপৰত থকা লোহাৰ তলযুক্ত পদচাৰী ওলমা দলঙেৰেও যাব পাৰি।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ==ভূগোল== ডং পাহাৰীয়া অঞ্চলত অৱস্থিত। ইয়াৰ চাৰিওফালে ওখ পাহাৰ, সেউজীয়া অৰণ্য আৰু পাইন গছ দেখা যায়। লোহিত নদী আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহে অঞ্চলটোৰ ভূ-প্ৰকৃতি গঢ়ি তুলিছে। ভাৰত, চীন আৰু ম্যানমাৰৰ সীমান্তৰ ওচৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে অঞ্চলটোৰ ভৌগোলিক গুৰুত্ব যথেষ্ট।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ==জনসংখ্যা== ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ডং গাঁৱত ৪টা পৰিয়ালত মুঠ ১৫জন লোক বাস কৰিছিল। ইয়াৰে ৬জন পুৰুষ আৰু ৯জন মহিলা।<ref name="Census"/> ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি গাঁওখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ সকলো লোক অনুসূচিত জনজাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{Cite web |title=India - PCA TV: Primary census abstract at town, village and ward level, Arunachal Pradesh - District Anjaw - 2011 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/6451 |access-date=22 August 2026 |website=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India}}</ref> গাঁওখনৰ শিশুসকলে সাধাৰণতে ৱালঙত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। স্থানীয় লোকসকলে ধান আৰু মাকৈ খেতি কৰে। তেওঁলোকে গাহৰি, কুকুৰা আদি ঘৰচীয়া পশু-পক্ষীও পালন কৰে।<ref name="Gokhale"/> ডং অঞ্চলত মেয়ৰ আৰু [[মিচিমি জনগোষ্ঠী]]ৰ লোক বাস কৰে। মিচিমি জনগোষ্ঠীৰ ইদু মিচিমি, ডিগাৰু মিচিমি আৰু মিজু মিচিমি নামৰ তিনিটা প্ৰধান উপগোষ্ঠী আছে। ডং অঞ্চলত মেয়ৰ লোকৰ লগতে ডিগাৰু মিচিমি আৰু মিজু মিচিমি লোকৰো বসতি আছে।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley Trek: See India's First Sunrise |url=https://ekaxp.in/experiences/arunachal-pradesh/dong-valley-trek-and-the-last-villages-of-india-on-the-indo-tibet-border/ |access-date=2024-03-03 |website=Eka Experiences}}</ref> ==পৰ্যটন== ডং ভাৰতত সূৰ্যৰ প্ৰথম পোহৰ দেখা পোৱা স্থানসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিখ্যাত। ২০০০ চনৰ ১ জানুৱাৰীত নতুন সহস্ৰাব্দৰ সূৰ্যোদয় চাবলৈ বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোক ডংলৈ আহিছিল।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=22 August 2026 |website=Arunachal Tourism}}</ref> ডং উপত্যকাৰ সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য উপভোগ কৰিবলৈ পৰ্যটকসকলে সাধাৰণতে পুৱতি নিশা পাহাৰৰ ওপৰৰ এটা নিৰ্দিষ্ট স্থানলৈ খোজকাঢ়ি যায়। সূৰ্যোদয়ৰ সময়ত পাহাৰ আৰু উপত্যকাৰ ওপৰত সূৰ্যৰ পোহৰ পৰাৰ দৃশ্য অঞ্চলটোৰ অন্যতম মুখ্য আকৰ্ষণ।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ডং অঞ্চলত পৰ্বতাৰোহণ, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ, সূৰ্যোদয় দৰ্শন, আলোকচিত্ৰ গ্ৰহণ আৰু গাঁও ভ্ৰমণ আদি পৰ্যটন কাৰ্যকলাপ জনপ্ৰিয়। অঞ্চলটোৰ পাহাৰ, পাইন অৰণ্য আৰু লোহিত নদীৰ দৃশ্যও পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণীয়।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=22 August 2026 |website=Arunachal Tourism}}</ref> ===ডং সূৰ্যোদয় উৎসৱ=== ২০২৫ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰৰপৰা ২০২৬ চনৰ ২ জানুৱাৰীলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ''ডং সূৰ্যোদয় উৎসৱ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। পাঁচদিনীয়া এই উৎসৱত সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান, পৰম্পৰাগত সূৰ্যোদয় অনুষ্ঠান, পৰিচালিত পদযাত্ৰা, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ, নদীকেন্দ্ৰিক কাৰ্যকলাপ, পৰিৱেশবান্ধৱ শিবিৰ, গাঁও ভ্ৰমণ, আলোকচিত্ৰ অভিযান, লোকশিল্প আৰু স্থানীয় খাদ্য প্ৰদৰ্শনৰ আয়োজন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Sunrise Festival in India’s easternmost village to welcome New Year |url=https://archive.arunachaltimes.in/index.php/2025/12/27/sunrise-festival-in-indias-easternmost-village-to-welcome-new-year/ |access-date=22 August 2026 |website=The Arunachal Times}}</ref> উৎসৱৰ উদ্দেশ্য আছিল ডং অঞ্চলক প্ৰকৃতি, সংস্কৃতি, দুঃসাহসিক পৰ্যটন আৰু পৰিৱেশবান্ধৱ পৰ্যটনৰ গন্তব্যস্থান হিচাপে জনপ্ৰিয় কৰা।<ref>{{Cite web |title=About the festival |url=https://sunrisefestival.in/about-the-festival/ |access-date=22 August 2026 |website=Sunrise Festival Dong}}</ref> ==পৰিবহণ== ডংলৈ যোৱাৰ মুখ্য পথ হৈছে ৱালং হৈ যোৱা পথ। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ চৰকাৰী পৰ্যটন তথ্য অনুসৰি ডংলৈ অসমৰ [[তিনিচুকীয়া]]ৰপৰা [[তেজু]], হায়ুলিয়াং আৰু ৱালং হৈ স্থলপথে যাব পাৰি। বিমানপথে নিকটতম সুবিধাজনক বিমানবন্দৰ হৈছে অসমৰ [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]। ৰে'লপথে নিকটতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰে'ল ষ্টেচন হৈছে তিনিচুকীয়া জংচন।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> প্ৰস্তাৱিত প্ৰায় {{convert|2000|km|mi}} দৈৰ্ঘৰ মাগো-থিংবুৰপৰা বিজয়নগৰলৈ অৰুণাচল প্ৰদেশ সীমান্ত ঘাইপথ [[মেকমোহন ৰেখা]]ৰ কাষেৰে নিৰ্মাণৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। এই পথটোৱে প্ৰস্তাৱিত পূব-পশ্চিম ঔদ্যোগিক কৰিডৰ ঘাইপথৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰিব আৰু অনজৌ জিলাৰ মাজেৰে যোৱাৰ প্ৰস্তাৱ আছে।<ref name=BR1>{{cite news|title=Top officials to meet to expedite road building along China border|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Top-officials-to-meet-to-expedite-road-building-along-China-border/articleshow/44831871.cms|author=Dipak Kumar Dash|date=16 October 2014 |work=The Times of India|access-date=27 October 2014}}</ref><ref name=BR2>{{cite web|title=Narendra Modi government to provide funds for restoration of damaged highways |url=http://www.dnaindia.com/india/report-narendra-modi-government-to-provide-funds-for-restoration-of-damaged-highways-2020106|work=Daily News and Analysis|access-date=27 October 2014}}</ref><ref name=BR3>{{cite web|title=Indian Government Plans Highway Along Disputed China Border|url=https://thediplomat.com/2014/10/indian-government-plans-highway-along-disputed-china-border/|work=Ankit Panda|publisher=thediplomat.com|access-date=27 October 2014}}</ref><ref name=BR4>{{cite web |url=http://www.livemint.com/Politics/nqEwdXxkIgrSHPpTSzsFRN/Govt-planning-road-along-McMohan-line-in-Arunachal-Pradesh.html |title=Govt planning road along McMohan line in Arunachal Pradesh: Kiren Rijiju |date=14 October 2014 |newspaper=Mint |access-date=2014-10-26}}</ref><ref>{{Cite web |title=Arunachal Pradesh |url=https://www.tribuneindia.com/2014/20141016/nat7.jpg |access-date=23 October 2025 |website=tribuneindia.com}}</ref><ref>{{cite web |url=http://arunachalpradesh.nic.in/images/state_map.jpg |title=Archived copy |website=arunachalpradesh.nic.in |access-date=13 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306112247/http://arunachalpradesh.nic.in/images/state_map.jpg |archive-date=6 March 2016 |url-status=dead}}</ref><ref name=BR5>{{cite web |url=https://www.tribuneindia.com/2014/20141016/nation.htm |title=China warns India against paving road in Arunachal|author=Ajay Banerjee|work=The Tribune|location=India|access-date=2014-10-26}}</ref> ==গুৰুত্ব== ডং ভাৰতৰ পূব সীমান্তৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ভৌগোলিক আৰু পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ অৱস্থান ভাৰত, চীন আৰু ম্যানমাৰৰ সীমান্তৰ ওচৰত। অঞ্চলটোৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, মেয়ৰ আৰু মিচিমি জনগোষ্ঠীৰ সংস্কৃতি আৰু সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্যই ডঙক এক বিশেষ পৰ্যটনস্থলী হিচাপে পৰিচিত কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Anjaw Tourism |url=https://anjawtourism.nic.in/destination.html |access-date=22 August 2026 |website=Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://arunachaltourism.com/dong-valley/ অৰুণাচল পৰ্যটন — ডং উপত্যকা] * [https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ অনজৌ জিলা প্ৰশাসন — ডং] * [https://anjawtourism.nic.in/destination.html অনজৌ পৰ্যটন] {{Geographic location|Centre = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |North = {{flagicon|PRC}} [[তিব্বত|তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল]], চীন |Northeast = |East = {{flagicon|Burma}} কাচিন ৰাজ্য, [[ম্যানমাৰ]] |Southeast = {{flagicon|Burma}} ছাগাইং অঞ্চল, [[ম্যানমাৰ]] |South = [[নাগালেণ্ড]] |Southwest = [[অসম]] |West = {{flagicon|Bhutan}} পূব অঞ্চল, [[ভূটান]] |Northwest = }} 5fnk4ojrru0m90btm8vpe8044enbtiw 629914 629913 2026-08-22T17:57:11Z AjayDas 12623 added [[Category:অৰুণাচল প্ৰদেশ]] using [[WP:HC|HotCat]] 629914 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ডং | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = গাঁও | image_alt = | image_caption = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | pushpin_map = India Arunachal Pradesh#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = অৰুণাচল প্ৰদেশ, ভাৰতত ডঙৰ অৱস্থান | coordinates = {{coord|28|10|12|N|97|2|30|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flagu|India}} | subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] | subdivision_type2 = [[ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ তালিকা|জিলা]] | subdivision_name2 = [[অনজৌ জিলা]] | established_title = | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = মেট্ৰিক | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 1240 | population_total = 15 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = ইংৰাজী | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|ভাৰতীয় মান সময়]] | utc_offset1 = +05:30 | postal_code_type = | postal_code = | registration_plate = [[ভাৰতৰ বাহনৰ পঞ্জীয়ন নম্বৰ ফলক|এআৰ]] | website = | iso_code = [[আইএছঅ' ৩১৬৬-২:আইএন|আইএন-এআৰ]] | footnotes = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 9 }} '''ডং''' {{en|Dong}} ভাৰতৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[অনজৌ জিলা]]ৰ ডং উপত্যকাত অৱস্থিত এখন সৰু গাঁও।<ref name="Census">{{cite web |title=2011 Census of India: Dong |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=301689 |access-date=22 August 2026}}</ref> গাঁওখন ভাৰতৰ পূব প্ৰান্তৰ অন্যতম বসতিস্থান আৰু [[ভাৰত]], [[চীন]] আৰু [[ম্যানমাৰ]]ৰ সীমান্ত সংযোগস্থলৰ ওচৰত অৱস্থিত। ডং সূৰ্যোদয় চাবলৈ যোৱা পৰ্যটকৰ বাবে জনাজাত। পৰ্যটকসকলে পুৱতি নিশা পাহাৰৰ এটা নিৰ্দিষ্ট স্থানলৈ খোজকাঢ়ি গৈ সূৰ্যোদয় উপভোগ কৰে। অৰুণাচল পৰ্যটন বিভাগৰ মতে, ডং ভাৰতৰ আটাইতকৈ আগতে সূৰ্যোদয় দেখা পোৱা স্থানসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=22 August 2026 |website=Arunachal Tourism}}</ref> ==অৱস্থান== [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ত ভাৰত-চীন প্ৰকৃত নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখাৰ কাষত থকা প্ৰথমখন গাঁও হিচাপে কাহোৰ নাম উল্লেখ কৰা হয়। কাহো কিবিথুৰ উত্তৰে [[লোহিত নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত আৰু ইয়াক ভাৰতৰ পূব প্ৰান্তৰ গাঁও হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ডং লোহিত নদীৰ পূব পাৰত অৱস্থিত। ইয়াত লোহিত নদী আৰু ছাটি বা ছাই টি নামৰ এটা সোঁতৰ মিলন ঘটিছে। গাঁওখন সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা প্ৰায় {{convert|1240|m}} উচ্চতাত অৱস্থিত। ই ৱালং চহৰৰপৰা প্ৰায় ৭ কিলোমিটাৰ দূৰত আৰু তিলাম আৰু নামতি গাঁৱৰ মাজত অৱস্থিত।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley {{!}} Arunachal Tourism |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=2024-03-03}}</ref> ৱালঙৰপৰা খোজকাঢ়ি প্ৰায় ৩০ মিনিটত ডং পাব পাৰি।<ref name="Gokhale">{{cite magazine |url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?212945 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101123075726/http://outlookindia.com/article.aspx?212945 |url-status=dead |archive-date=23 November 2010 |last=Gokhale |first=Nitin A.|title=Dong|magazine=Outlook|location=New Delhi |date=20 August 2001 |access-date=22 August 2026}}</ref> অৰুণাচল পৰ্যটন বিভাগৰ মতে, ডংলৈ লোহিত নদীৰ ওপৰত থকা লোহাৰ তলযুক্ত পদচাৰী ওলমা দলঙেৰেও যাব পাৰি।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ==ভূগোল== ডং পাহাৰীয়া অঞ্চলত অৱস্থিত। ইয়াৰ চাৰিওফালে ওখ পাহাৰ, সেউজীয়া অৰণ্য আৰু পাইন গছ দেখা যায়। লোহিত নদী আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহে অঞ্চলটোৰ ভূ-প্ৰকৃতি গঢ়ি তুলিছে। ভাৰত, চীন আৰু ম্যানমাৰৰ সীমান্তৰ ওচৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে অঞ্চলটোৰ ভৌগোলিক গুৰুত্ব যথেষ্ট।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ==জনসংখ্যা== ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ডং গাঁৱত ৪টা পৰিয়ালত মুঠ ১৫জন লোক বাস কৰিছিল। ইয়াৰে ৬জন পুৰুষ আৰু ৯জন মহিলা।<ref name="Census"/> ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি গাঁওখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ সকলো লোক অনুসূচিত জনজাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{Cite web |title=India - PCA TV: Primary census abstract at town, village and ward level, Arunachal Pradesh - District Anjaw - 2011 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/6451 |access-date=22 August 2026 |website=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India}}</ref> গাঁওখনৰ শিশুসকলে সাধাৰণতে ৱালঙত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। স্থানীয় লোকসকলে ধান আৰু মাকৈ খেতি কৰে। তেওঁলোকে গাহৰি, কুকুৰা আদি ঘৰচীয়া পশু-পক্ষীও পালন কৰে।<ref name="Gokhale"/> ডং অঞ্চলত মেয়ৰ আৰু [[মিচিমি জনগোষ্ঠী]]ৰ লোক বাস কৰে। মিচিমি জনগোষ্ঠীৰ ইদু মিচিমি, ডিগাৰু মিচিমি আৰু মিজু মিচিমি নামৰ তিনিটা প্ৰধান উপগোষ্ঠী আছে। ডং অঞ্চলত মেয়ৰ লোকৰ লগতে ডিগাৰু মিচিমি আৰু মিজু মিচিমি লোকৰো বসতি আছে।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley Trek: See India's First Sunrise |url=https://ekaxp.in/experiences/arunachal-pradesh/dong-valley-trek-and-the-last-villages-of-india-on-the-indo-tibet-border/ |access-date=2024-03-03 |website=Eka Experiences}}</ref> ==পৰ্যটন== ডং ভাৰতত সূৰ্যৰ প্ৰথম পোহৰ দেখা পোৱা স্থানসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বিখ্যাত। ২০০০ চনৰ ১ জানুৱাৰীত নতুন সহস্ৰাব্দৰ সূৰ্যোদয় চাবলৈ বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোক ডংলৈ আহিছিল।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=22 August 2026 |website=Arunachal Tourism}}</ref> ডং উপত্যকাৰ সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্য উপভোগ কৰিবলৈ পৰ্যটকসকলে সাধাৰণতে পুৱতি নিশা পাহাৰৰ ওপৰৰ এটা নিৰ্দিষ্ট স্থানলৈ খোজকাঢ়ি যায়। সূৰ্যোদয়ৰ সময়ত পাহাৰ আৰু উপত্যকাৰ ওপৰত সূৰ্যৰ পোহৰ পৰাৰ দৃশ্য অঞ্চলটোৰ অন্যতম মুখ্য আকৰ্ষণ।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ডং অঞ্চলত পৰ্বতাৰোহণ, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ, সূৰ্যোদয় দৰ্শন, আলোকচিত্ৰ গ্ৰহণ আৰু গাঁও ভ্ৰমণ আদি পৰ্যটন কাৰ্যকলাপ জনপ্ৰিয়। অঞ্চলটোৰ পাহাৰ, পাইন অৰণ্য আৰু লোহিত নদীৰ দৃশ্যও পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণীয়।<ref>{{Cite web |title=Dong Valley |url=https://arunachaltourism.com/dong-valley/ |access-date=22 August 2026 |website=Arunachal Tourism}}</ref> ===ডং সূৰ্যোদয় উৎসৱ=== ২০২৫ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰৰপৰা ২০২৬ চনৰ ২ জানুৱাৰীলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ''ডং সূৰ্যোদয় উৎসৱ'' অনুষ্ঠিত কৰা হয়। পাঁচদিনীয়া এই উৎসৱত সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান, পৰম্পৰাগত সূৰ্যোদয় অনুষ্ঠান, পৰিচালিত পদযাত্ৰা, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ, নদীকেন্দ্ৰিক কাৰ্যকলাপ, পৰিৱেশবান্ধৱ শিবিৰ, গাঁও ভ্ৰমণ, আলোকচিত্ৰ অভিযান, লোকশিল্প আৰু স্থানীয় খাদ্য প্ৰদৰ্শনৰ আয়োজন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Sunrise Festival in India’s easternmost village to welcome New Year |url=https://archive.arunachaltimes.in/index.php/2025/12/27/sunrise-festival-in-indias-easternmost-village-to-welcome-new-year/ |access-date=22 August 2026 |website=The Arunachal Times}}</ref> উৎসৱৰ উদ্দেশ্য আছিল ডং অঞ্চলক প্ৰকৃতি, সংস্কৃতি, দুঃসাহসিক পৰ্যটন আৰু পৰিৱেশবান্ধৱ পৰ্যটনৰ গন্তব্যস্থান হিচাপে জনপ্ৰিয় কৰা।<ref>{{Cite web |title=About the festival |url=https://sunrisefestival.in/about-the-festival/ |access-date=22 August 2026 |website=Sunrise Festival Dong}}</ref> ==পৰিবহণ== ডংলৈ যোৱাৰ মুখ্য পথ হৈছে ৱালং হৈ যোৱা পথ। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ চৰকাৰী পৰ্যটন তথ্য অনুসৰি ডংলৈ অসমৰ [[তিনিচুকীয়া]]ৰপৰা [[তেজু]], হায়ুলিয়াং আৰু ৱালং হৈ স্থলপথে যাব পাৰি। বিমানপথে নিকটতম সুবিধাজনক বিমানবন্দৰ হৈছে অসমৰ [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]। ৰে'লপথে নিকটতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰে'ল ষ্টেচন হৈছে তিনিচুকীয়া জংচন।<ref>{{Cite web |title=Dong |url=https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ |access-date=22 August 2026 |website=District Anjaw, Government of Arunachal Pradesh}}</ref> প্ৰস্তাৱিত প্ৰায় {{convert|2000|km|mi}} দৈৰ্ঘৰ মাগো-থিংবুৰপৰা বিজয়নগৰলৈ অৰুণাচল প্ৰদেশ সীমান্ত ঘাইপথ [[মেকমোহন ৰেখা]]ৰ কাষেৰে নিৰ্মাণৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। এই পথটোৱে প্ৰস্তাৱিত পূব-পশ্চিম ঔদ্যোগিক কৰিডৰ ঘাইপথৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰিব আৰু অনজৌ জিলাৰ মাজেৰে যোৱাৰ প্ৰস্তাৱ আছে।<ref name=BR1>{{cite news|title=Top officials to meet to expedite road building along China border|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Top-officials-to-meet-to-expedite-road-building-along-China-border/articleshow/44831871.cms|author=Dipak Kumar Dash|date=16 October 2014 |work=The Times of India|access-date=27 October 2014}}</ref><ref name=BR2>{{cite web|title=Narendra Modi government to provide funds for restoration of damaged highways |url=http://www.dnaindia.com/india/report-narendra-modi-government-to-provide-funds-for-restoration-of-damaged-highways-2020106|work=Daily News and Analysis|access-date=27 October 2014}}</ref><ref name=BR3>{{cite web|title=Indian Government Plans Highway Along Disputed China Border|url=https://thediplomat.com/2014/10/indian-government-plans-highway-along-disputed-china-border/|work=Ankit Panda|publisher=thediplomat.com|access-date=27 October 2014}}</ref><ref name=BR4>{{cite web |url=http://www.livemint.com/Politics/nqEwdXxkIgrSHPpTSzsFRN/Govt-planning-road-along-McMohan-line-in-Arunachal-Pradesh.html |title=Govt planning road along McMohan line in Arunachal Pradesh: Kiren Rijiju |date=14 October 2014 |newspaper=Mint |access-date=2014-10-26}}</ref><ref>{{Cite web |title=Arunachal Pradesh |url=https://www.tribuneindia.com/2014/20141016/nat7.jpg |access-date=23 October 2025 |website=tribuneindia.com}}</ref><ref>{{cite web |url=http://arunachalpradesh.nic.in/images/state_map.jpg |title=Archived copy |website=arunachalpradesh.nic.in |access-date=13 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306112247/http://arunachalpradesh.nic.in/images/state_map.jpg |archive-date=6 March 2016 |url-status=dead}}</ref><ref name=BR5>{{cite web |url=https://www.tribuneindia.com/2014/20141016/nation.htm |title=China warns India against paving road in Arunachal|author=Ajay Banerjee|work=The Tribune|location=India|access-date=2014-10-26}}</ref> ==গুৰুত্ব== ডং ভাৰতৰ পূব সীমান্তৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ভৌগোলিক আৰু পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ অৱস্থান ভাৰত, চীন আৰু ম্যানমাৰৰ সীমান্তৰ ওচৰত। অঞ্চলটোৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, মেয়ৰ আৰু মিচিমি জনগোষ্ঠীৰ সংস্কৃতি আৰু সূৰ্যোদয়ৰ দৃশ্যই ডঙক এক বিশেষ পৰ্যটনস্থলী হিচাপে পৰিচিত কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Anjaw Tourism |url=https://anjawtourism.nic.in/destination.html |access-date=22 August 2026 |website=Government of Arunachal Pradesh}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://arunachaltourism.com/dong-valley/ অৰুণাচল পৰ্যটন — ডং উপত্যকা] * [https://anjaw.nic.in/tourist-place/dong/ অনজৌ জিলা প্ৰশাসন — ডং] * [https://anjawtourism.nic.in/destination.html অনজৌ পৰ্যটন] {{Geographic location|Centre = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |North = {{flagicon|PRC}} [[তিব্বত|তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল]], চীন |Northeast = |East = {{flagicon|Burma}} কাচিন ৰাজ্য, [[ম্যানমাৰ]] |Southeast = {{flagicon|Burma}} ছাগাইং অঞ্চল, [[ম্যানমাৰ]] |South = [[নাগালেণ্ড]] |Southwest = [[অসম]] |West = {{flagicon|Bhutan}} পূব অঞ্চল, [[ভূটান]] |Northwest = }} [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশ]] 98mfsn5i9oj56jq6sz2us4umwkmnsr7 0 139126 629939 2026-08-23T04:09:36Z দিম্পল দাস 5159 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox church | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল | full_name = | other_name = | native_name = Спасо-Преображенський кафедральний собор | native_name_lang = ua | image = File:Спасо-Преображенський со... 629939 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল | full_name = | other_name = | native_name = Спасо-Преображенський кафедральний собор | native_name_lang = ua | image = File:Спасо-Преображенський собор, Одеса DSC8126.jpg | image_size = 270 | alt = | caption = | pushpin_map = | pushpin_alt = | pushpin_map_size = | pushpin_relief = | pushpin_caption = | coordinates = {{coord|46|28|59.44|N|30|43|51.75|E|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | location = [[সোবৰ্না স্কোৱাৰ, অডেছা|সোবৰ্না স্কোৱাৰ]] 3, [[অডেছা]] | country = ইউক্ৰেইন | denomination = [[Eastern Orthodox Church|Eastern Orthodox]] | previous_denomination = | tradition = | religious_institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | website = [http://www.sobor.odessa.ua/ Sobor.odessa.ua]{{dead link|date=April 2026}} | former_name = | founded = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = [[Transfiguration of Jesus]] | dedicated = | consecrated = | events = | status = | functional_status = | heritage_designation = | designated = | architect = V.Vonrezant | architectural_type = | style = [[Neoclassical architecture|Neoclassicism]] | years_built = | groundbreaking = 1795 | completed = 1808 (original),<br />2005 (reconstruction) | construction_cost = | closed = | demolished = 1936 | capacity = 9,000 (main)<ref name="Transfiguration2">{{cite web |date=3 September 2015 |last1=Voloshyna |first1=Anna |url=https://risu.org.ua/ua/relig_tourism/religious_region/60979/ |script-title=uk:Одеса: собор, що преображає |trans-title=Odesa: the cathedral that transfigures |work=Religious Informational Service of Ukraine |language=uk}}</ref><br />3,000 (underground)<ref name="Transfiguration2" /> | length = 90.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1">{{cite web|url=http://www.sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515151311/http://sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-date=15 May 2021 |url-status=dead |access-date=January 26, 2019 |script-title=ru:Прошлое и будущее Одесского Кафедрального Спасо-Преображенского собора |trans-title=The past and the future of Odesa Transfiguration Cathedral |work=Odesa Transfiguration Cathedral |language=ru}}</ref> | width = 46.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1" /> | height = 77&nbsp;m (top cross bell tower)<ref>{{cite web |url=http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |script-title=ru:Спасо-преображенский кафедральный интернет |trans-title=Transfiguration Cathedral Internet |work=Odesa Transfiguration Cathedral |access-date=January 26, 2019 |archive-date=March 6, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306191219/http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |url-status=dead |language=ru }}</ref> | materials = | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | archdiocese = | metropolis = | diocese = | province = | district = | division = [[Ukrainian Orthodox Church (Moscow Patriarchate)|Moscow Patriarchate]] | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE LOCAL |designation1_offname = ছেভিয়াৰ-ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেলৰ ভৱন, য’ত অডেছা আৰু ইউক্ৰেইনৰ দক্ষিণ অঞ্চলৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি ৰাজকুমাৰ এম এছ ভ’ৰনটছভ আৰু ৰাজকুমাৰী ৱাই কে ভ’ৰনটছ’ভাক সমাধিস্থ কৰা হৈছে({{Lang|uk|Будівля Спасо-Преображенського собору, де поховано видатних людей м. Одеси й Південного регіону України – князя Воронцова М.С. та княгиню Воронцову Є.К.}}) |designation1_type = ইতিহাস |designation1_number = 35-Од }} }} '''ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল''' (({{Lang-en| Transfiguration Cathedral}}); ইউক্ৰেইনীয়: Спасо-Преображенський собор) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ অডেছাত অৱস্থিত এটা অৰ্থডক্স কেথেড্ৰেল। ই যীচুৰ ৰূপান্তৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত আৰু ইউক্ৰেইনৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জা (মস্কো পেট্ৰিয়াৰ্কেট)ৰ অন্তৰ্গত। ==ইতিহাস== ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] 1lbxo6q2h72kwfrdzm1e6om3mp9lz9v 629940 629939 2026-08-23T04:16:11Z দিম্পল দাস 5159 629940 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল | full_name = | other_name = | native_name = Спасо-Преображенський кафедральний собор | native_name_lang = ua | image = File:Спасо-Преображенський собор, Одеса DSC8126.jpg | image_size = 270 | alt = | caption = | pushpin_map = | pushpin_alt = | pushpin_map_size = | pushpin_relief = | pushpin_caption = | coordinates = {{coord|46|28|59.44|N|30|43|51.75|E|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | location = [[সোবৰ্না স্কোৱাৰ, অডেছা|সোবৰ্না স্কোৱাৰ]] 3, [[অডেছা]] | country = ইউক্ৰেইন | denomination = পূব অৰ্থডক্স | previous_denomination = | tradition = | religious_institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | website = [http://www.sobor.odessa.ua/ Sobor.odessa.ua]{{dead link|date=April 2026}} | former_name = | founded = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = যীচুৰ ৰূপান্তৰ | dedicated = | consecrated = | events = | status = | functional_status = | heritage_designation = | designated = | architect = ভি.ভনৰেজেণ্ট | architectural_type = | style = নব্য ক্লাছিকবাদ | years_built = | groundbreaking = ১৭৯৫ | completed = ১৮০৮ (মূল),<br />২০০৫ (পুনৰ নিৰ্মাণ) | construction_cost = | closed = | demolished = ১৯৩৬ | capacity = ৯,০০০ (মূল)<ref name="Transfiguration2">{{cite web |date=3 September 2015 |last1=Voloshyna |first1=Anna |url=https://risu.org.ua/ua/relig_tourism/religious_region/60979/ |script-title=uk:Одеса: собор, що преображає |trans-title=Odesa: the cathedral that transfigures |work=Religious Informational Service of Ukraine |language=uk}}</ref><br />৩,০০০ (ভূগৰ্ভস্থ)<ref name="Transfiguration2" /> | length = 90.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1">{{cite web|url=http://www.sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515151311/http://sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-date=15 May 2021 |url-status=dead |access-date=January 26, 2019 |script-title=ru:Прошлое и будущее Одесского Кафедрального Спасо-Преображенского собора |trans-title=The past and the future of Odesa Transfiguration Cathedral |work=Odesa Transfiguration Cathedral |language=ru}}</ref> | width = 46.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1" /> | height = 77&nbsp;m (top cross bell tower)<ref>{{cite web |url=http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |script-title=ru:Спасо-преображенский кафедральный интернет |trans-title=Transfiguration Cathedral Internet |work=Odesa Transfiguration Cathedral |access-date=January 26, 2019 |archive-date=March 6, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306191219/http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |url-status=dead |language=ru }}</ref> | materials = | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | archdiocese = | metropolis = | diocese = | province = | district = | division = [[Ukrainian Orthodox Church (Moscow Patriarchate)|Moscow Patriarchate]] | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE LOCAL |designation1_offname = ছেভিয়াৰ-ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেলৰ ভৱন, য’ত অডেছা আৰু ইউক্ৰেইনৰ দক্ষিণ অঞ্চলৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি ৰাজকুমাৰ এম এছ ভ’ৰনটছভ আৰু ৰাজকুমাৰী ৱাই কে ভ’ৰনটছ’ভাক সমাধিস্থ কৰা হৈছে({{Lang|uk|Будівля Спасо-Преображенського собору, де поховано видатних людей м. Одеси й Південного регіону України – князя Воронцова М.С. та княгиню Воронцову Є.К.}}) |designation1_type = ইতিহাস |designation1_number = 35-Од }} }} '''ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল''' (({{Lang-en| Transfiguration Cathedral}}); ইউক্ৰেইনীয়: Спасо-Преображенський собор) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ অডেছাত অৱস্থিত এটা অৰ্থডক্স কেথেড্ৰেল। ই যীচুৰ ৰূপান্তৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত আৰু ইউক্ৰেইনৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জা (মস্কো পেট্ৰিয়াৰ্কেট)ৰ অন্তৰ্গত। ==ইতিহাস== ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] jxhn6lu767qh8p1awthv9kqap294uhm 629944 629940 2026-08-23T04:32:28Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 629944 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল | full_name = | other_name = | native_name = Спасо-Преображенський кафедральний собор | native_name_lang = ua | image = File:Спасо-Преображенський собор, Одеса DSC8126.jpg | image_size = 270 | alt = | caption = | pushpin_map = | pushpin_alt = | pushpin_map_size = | pushpin_relief = | pushpin_caption = | coordinates = {{coord|46|28|59.44|N|30|43|51.75|E|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | location = [[সোবৰ্না স্কোৱাৰ, অডেছা|সোবৰ্না স্কোৱাৰ]] 3, [[অডেছা]] | country = ইউক্ৰেইন | denomination = পূব অৰ্থডক্স | previous_denomination = | tradition = | religious_institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | website = [http://www.sobor.odessa.ua/ Sobor.odessa.ua]{{dead link|date=April 2026}} | former_name = | founded = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = যীচুৰ ৰূপান্তৰ | dedicated = | consecrated = | events = | status = | functional_status = | heritage_designation = | designated = | architect = ভি.ভনৰেজেণ্ট | architectural_type = | style = নব্য ক্লাছিকবাদ | years_built = | groundbreaking = ১৭৯৫ | completed = ১৮০৮ (মূল),<br />২০০৫ (পুনৰ নিৰ্মাণ) | construction_cost = | closed = | demolished = ১৯৩৬ | capacity = ৯,০০০ (মূল)<ref name="Transfiguration2">{{cite web |date=3 September 2015 |last1=Voloshyna |first1=Anna |url=https://risu.org.ua/ua/relig_tourism/religious_region/60979/ |script-title=uk:Одеса: собор, що преображає |trans-title=Odesa: the cathedral that transfigures |work=Religious Informational Service of Ukraine |language=uk}}</ref><br />৩,০০০ (ভূগৰ্ভস্থ)<ref name="Transfiguration2" /> | length = 90.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1">{{cite web|url=http://www.sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515151311/http://sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-date=15 May 2021 |url-status=dead |access-date=January 26, 2019 |script-title=ru:Прошлое и будущее Одесского Кафедрального Спасо-Преображенского собора |trans-title=The past and the future of Odesa Transfiguration Cathedral |work=Odesa Transfiguration Cathedral |language=ru}}</ref> | width = 46.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1" /> | height = 77&nbsp;m (top cross bell tower)<ref>{{cite web |url=http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |script-title=ru:Спасо-преображенский кафедральный интернет |trans-title=Transfiguration Cathedral Internet |work=Odesa Transfiguration Cathedral |access-date=January 26, 2019 |archive-date=March 6, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306191219/http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |url-status=dead |language=ru }}</ref> | materials = | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | archdiocese = | metropolis = | diocese = | province = | district = | division = [[Ukrainian Orthodox Church (Moscow Patriarchate)|Moscow Patriarchate]] | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE LOCAL |designation1_offname = ছেভিয়াৰ-ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেলৰ ভৱন, য’ত অডেছা আৰু ইউক্ৰেইনৰ দক্ষিণ অঞ্চলৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি ৰাজকুমাৰ এম এছ ভ’ৰনটছভ আৰু ৰাজকুমাৰী ৱাই কে ভ’ৰনটছ’ভাক সমাধিস্থ কৰা হৈছে({{Lang|uk|Будівля Спасо-Преображенського собору, де поховано видатних людей м. Одеси й Південного регіону України – князя Воронцова М.С. та княгиню Воронцову Є.К.}}) |designation1_type = ইতিহাস |designation1_number = 35-Од }} }} '''ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল''' (({{Lang-en| Transfiguration Cathedral}}); ইউক্ৰেইনীয়: Спасо-Преображенський собор) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ অডেছাত অৱস্থিত এটা অৰ্থডক্স কেথেড্ৰেল। ই যীচুৰ ৰূপান্তৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত আৰু ইউক্ৰেইনৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জা (মস্কো পেট্ৰিয়াৰ্কেট)ৰ অন্তৰ্গত। ==ইতিহাস== ১৭৯৪ চনত গাভ্ৰিল বানুলেস্কু-বোডোনিয়ে অডেছা চহৰৰ প্ৰথম আৰু মূল গীৰ্জা কেথেড্ৰেল নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=ff>{{cite book|editor-last1=Brumfield|editor-first1=William Craft|title=Commerce in Russian urban culture : 1861–1914|date=2001|publisher=Woodrow Wilson Center Press [u.a.]|location=Washington, DC|isbn=0801867509}}</ref> ১৭৯৫ চনৰ ১৪ নৱেম্বৰত ভিকেন্টি ভানৰেজেণ্টৰ প্ৰকল্পৰ ভিত্তিত এই নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয় আৰু গীৰ্জাঘৰটো প্ৰথমে চেণ্ট নিকোলাছৰ নামত উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল।<ref name="GUE">{{Cite encyclopedia |date=25 February 2022 |last1=Vechersky |first1=Victor |author-link=Victor Vechersky |script-title=uk:Спасо-Преображенський собор в Одесі |trans-title=Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa |url=https://vue.gov.ua/Спасо-Преображенський_собор_в_Одесі |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725060131/https://vue.gov.ua/%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D1%81%D0%BE-%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80_%D0%B2_%D0%9E%D0%B4%D0%B5%D1%81%D1%96 |archive-date=25 July 2023 |url-status=live |access-date=26 April 2026 |encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]] |language=uk}}</ref> নিৰ্মাণৰ কাম কেইবাবছৰ পিছ পৰি থাকে আৰু নিউ ৰাছিয়াৰ নতুনকৈ নিযুক্তি পোৱা গৱৰ্ণৰ আৰ্মাণ্ড-ইমানুৱেল ডি ভিগনেৰ'ট ডু প্লেছিছ, ডাক ডি ৰিচেলিউৱে ১৭৯৮ চনত ইটালীৰ স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলিক এই ভৱনটো সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ নিয়োগ কৰিছিল।<ref name="ff" /><ref name="GUE" /> ১৮০০ চনত গীৰ্জাঘৰটোক কেথেড্ৰেল হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।১৮০৮ চনত ইয়াৰ তিনিটা বেদী পবিত্ৰ কৰা হয়, যেতিয়া গীৰ্জাঘৰটোৰ নাম সলনি কৰি ট্ৰেন্সফিগুৰেচন কেথেড্ৰেল ৰখা হৈছিল। সমগ্ৰ ১৯ শতিকাটো ইয়াৰ নিৰন্তৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হৈছিল। ১৮২৭ চনৰ পৰা ১৮৩৭ চনৰ ভিতৰত এই বেলটাৱাৰটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল (স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলি আৰু জৰ্জিঅ' টৰিচেলি [uk]), আৰু ইয়াক মূল গীৰ্জাঘৰৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৰেফেক্টৰীটো ১৮৪২ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="GUE" /> ভিতৰৰ অংশ প্ৰকৃত আৰু কৃত্ৰিম মাৰ্বলৰ দ্বাৰা আবৃত আছিল আৰু আইকনষ্টেছিছও মাৰ্বলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref name="Transfiguration2" />১৯০৩ চনলৈকে এই ভৱনটোত সৰু সৰু পৰিৱৰ্তন চলি থাকিল আৰু তাৰ পিছত ই চূড়ান্ত ৰূপত উপনীত হৈছিল।<ref name="Rayon">{{Cite web |date=23 July 2023 |script-title=uk:Свято-Преображенський собор в Одесі росіяни зруйнували вдруге за століття: історія храму |trans-title=The Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa was ruined by the Russians for the second time in the century: history of the church |url=https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824111224/https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |archive-date=24 August 2025 |access-date=26 April 2026 |website=Rayon.in.ua}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] cc8js6qjftg8523osl3oewiqrdq9a7o 629945 629944 2026-08-23T04:39:44Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 629945 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল | full_name = | other_name = | native_name = Спасо-Преображенський кафедральний собор | native_name_lang = ua | image = File:Спасо-Преображенський собор, Одеса DSC8126.jpg | image_size = 270 | alt = | caption = | pushpin_map = | pushpin_alt = | pushpin_map_size = | pushpin_relief = | pushpin_caption = | coordinates = {{coord|46|28|59.44|N|30|43|51.75|E|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | location = [[সোবৰ্না স্কোৱাৰ, অডেছা|সোবৰ্না স্কোৱাৰ]] 3, [[অডেছা]] | country = ইউক্ৰেইন | denomination = পূব অৰ্থডক্স | previous_denomination = | tradition = | religious_institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | website = [http://www.sobor.odessa.ua/ Sobor.odessa.ua]{{dead link|date=April 2026}} | former_name = | founded = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = যীচুৰ ৰূপান্তৰ | dedicated = | consecrated = | events = | status = | functional_status = | heritage_designation = | designated = | architect = ভি.ভনৰেজেণ্ট | architectural_type = | style = নব্য ক্লাছিকবাদ | years_built = | groundbreaking = ১৭৯৫ | completed = ১৮০৮ (মূল),<br />২০০৫ (পুনৰ নিৰ্মাণ) | construction_cost = | closed = | demolished = ১৯৩৬ | capacity = ৯,০০০ (মূল)<ref name="Transfiguration2">{{cite web |date=3 September 2015 |last1=Voloshyna |first1=Anna |url=https://risu.org.ua/ua/relig_tourism/religious_region/60979/ |script-title=uk:Одеса: собор, що преображає |trans-title=Odesa: the cathedral that transfigures |work=Religious Informational Service of Ukraine |language=uk}}</ref><br />৩,০০০ (ভূগৰ্ভস্থ)<ref name="Transfiguration2" /> | length = 90.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1">{{cite web|url=http://www.sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515151311/http://sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-date=15 May 2021 |url-status=dead |access-date=January 26, 2019 |script-title=ru:Прошлое и будущее Одесского Кафедрального Спасо-Преображенского собора |trans-title=The past and the future of Odesa Transfiguration Cathedral |work=Odesa Transfiguration Cathedral |language=ru}}</ref> | width = 46.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1" /> | height = 77&nbsp;m (top cross bell tower)<ref>{{cite web |url=http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |script-title=ru:Спасо-преображенский кафедральный интернет |trans-title=Transfiguration Cathedral Internet |work=Odesa Transfiguration Cathedral |access-date=January 26, 2019 |archive-date=March 6, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306191219/http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |url-status=dead |language=ru }}</ref> | materials = | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | archdiocese = | metropolis = | diocese = | province = | district = | division = [[Ukrainian Orthodox Church (Moscow Patriarchate)|Moscow Patriarchate]] | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE LOCAL |designation1_offname = ছেভিয়াৰ-ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেলৰ ভৱন, য’ত অডেছা আৰু ইউক্ৰেইনৰ দক্ষিণ অঞ্চলৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি ৰাজকুমাৰ এম এছ ভ’ৰনটছভ আৰু ৰাজকুমাৰী ৱাই কে ভ’ৰনটছ’ভাক সমাধিস্থ কৰা হৈছে({{Lang|uk|Будівля Спасо-Преображенського собору, де поховано видатних людей м. Одеси й Південного регіону України – князя Воронцова М.С. та княгиню Воронцову Є.К.}}) |designation1_type = ইতিহাস |designation1_number = 35-Од }} }} '''ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল''' (({{Lang-en| Transfiguration Cathedral}}); ইউক্ৰেইনীয়: Спасо-Преображенський собор) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ অডেছাত অৱস্থিত এটা অৰ্থডক্স কেথেড্ৰেল। ই যীচুৰ ৰূপান্তৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত আৰু ইউক্ৰেইনৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জা (মস্কো পেট্ৰিয়াৰ্কেট)ৰ অন্তৰ্গত। ==ইতিহাস== ১৭৯৪ চনত গাভ্ৰিল বানুলেস্কু-বোডোনিয়ে অডেছা চহৰৰ প্ৰথম আৰু মূল গীৰ্জা কেথেড্ৰেল নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=ff>{{cite book|editor-last1=Brumfield|editor-first1=William Craft|title=Commerce in Russian urban culture : 1861–1914|date=2001|publisher=Woodrow Wilson Center Press [u.a.]|location=Washington, DC|isbn=0801867509}}</ref> ১৭৯৫ চনৰ ১৪ নৱেম্বৰত ভিকেন্টি ভানৰেজেণ্টৰ প্ৰকল্পৰ ভিত্তিত এই নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয় আৰু গীৰ্জাঘৰটো প্ৰথমে চেণ্ট নিকোলাছৰ নামত উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল।<ref name="GUE">{{Cite encyclopedia |date=25 February 2022 |last1=Vechersky |first1=Victor |author-link=Victor Vechersky |script-title=uk:Спасо-Преображенський собор в Одесі |trans-title=Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa |url=https://vue.gov.ua/Спасо-Преображенський_собор_в_Одесі |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725060131/https://vue.gov.ua/%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D1%81%D0%BE-%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80_%D0%B2_%D0%9E%D0%B4%D0%B5%D1%81%D1%96 |archive-date=25 July 2023 |url-status=live |access-date=26 April 2026 |encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]] |language=uk}}</ref> নিৰ্মাণৰ কাম কেইবাবছৰ পিছ পৰি থাকে আৰু নিউ ৰাছিয়াৰ নতুনকৈ নিযুক্তি পোৱা গৱৰ্ণৰ আৰ্মাণ্ড-ইমানুৱেল ডি ভিগনেৰ'ট ডু প্লেছিছ, ডাক ডি ৰিচেলিউৱে ১৭৯৮ চনত ইটালীৰ স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলিক এই ভৱনটো সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ নিয়োগ কৰিছিল।<ref name="ff" /><ref name="GUE" /> ১৮০০ চনত গীৰ্জাঘৰটোক কেথেড্ৰেল হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।১৮০৮ চনত ইয়াৰ তিনিটা বেদী পবিত্ৰ কৰা হয়, যেতিয়া গীৰ্জাঘৰটোৰ নাম সলনি কৰি ট্ৰেন্সফিগুৰেচন কেথেড্ৰেল ৰখা হৈছিল। সমগ্ৰ ১৯ শতিকাটো ইয়াৰ নিৰন্তৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হৈছিল। ১৮২৭ চনৰ পৰা ১৮৩৭ চনৰ ভিতৰত এই বেলটাৱাৰটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল (স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলি আৰু জৰ্জিঅ' টৰিচেলি [uk]), আৰু ইয়াক মূল গীৰ্জাঘৰৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৰেফেক্টৰীটো ১৮৪২ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="GUE" /> ভিতৰৰ অংশ প্ৰকৃত আৰু কৃত্ৰিম মাৰ্বলৰ দ্বাৰা আবৃত আছিল আৰু আইকনষ্টেছিছও মাৰ্বলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref name="Transfiguration2" />১৯০৩ চনলৈকে এই ভৱনটোত সৰু সৰু পৰিৱৰ্তন চলি থাকিল আৰু তাৰ পিছত ই চূড়ান্ত ৰূপত উপনীত হৈছিল।<ref name="Rayon">{{Cite web |date=23 July 2023 |script-title=uk:Свято-Преображенський собор в Одесі росіяни зруйнували вдруге за століття: історія храму |trans-title=The Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa was ruined by the Russians for the second time in the century: history of the church |url=https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824111224/https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |archive-date=24 August 2025 |access-date=26 April 2026 |website=Rayon.in.ua}}</ref> ২০২৩ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এই কেথেড্ৰেলটোক অডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰৰ অংশ হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় আৰু ৰুছ-ইউক্ৰেইন যুদ্ধৰ বাবে ইয়াক লগে লগে "বিপদজনক" তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=22 July 2023 |title=Statement regarding the threat of destruction of the UNESCO World Heritage Site "Historical Centre of the Port City of Odesa" |url=https://www.icomos-ukraine.org/recent-news-en/statement-regarding-the-threat-of-destruction-of-the-unesco-world-heritage-site-historical-center-of-the-port-city-of-odesa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701050750/https://www.icomos-ukraine.org/recent-news-en/statement-regarding-the-threat-of-destruction-of-the-unesco-world-heritage-site-historical-center-of-the-port-city-of-odesa |archive-date=1 July 2025 |access-date=26 April 2026 |website=[[ICOMOS]] Ukraine}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ জুলাইত ৰাছিয়াৰ ক্ষেপণাস্ত্ৰ আক্ৰমণত কেথেড্ৰেলৰ ব্যাপক ক্ষতিসাধন হয়।<ref name="RBK_2023_07_23">{{Cite news |work=[[RBC-Ukraine]] |url=https://www.rbc.ua/ukr/news/ruynuvannya-kolosalni-polovinu-dahu-zneslo-1690101083.html |date=2023-07-23|last=Yurchenko|first=Natalia|archive-url=https://web.archive.org/web/20260421063108/https://www.rbc.ua/ukr/news/ruynuvannya-kolosalni-polovinu-dahu-zneslo-1690101083.html|archive-date=21 April 2026|access-date=26 April 2026|url-status=live|trans-title=The damage is colossal, half of the roof was ruined: consequences of Russian Federation's strike on the cathedral in Odesa|script-title=ru:Разрушения колоссальные, половину крыши снесло: последствия удара РФ по собору в Одессе|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |url = https://www.nytimes.com/video/world/europe/100000009008708/odesa-ukraine-cathedral.html | title = Damage to the Odesa Transfiguration Cathedral (video)| work = [[New York Times]]| date = 23 July 2023|access-date=26 April 2026}} </ref> ইউনেস্কোৱে অডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰত ৰাছিয়াই বাৰে বাৰে কৰা আক্ৰমণক তীব্ৰ গৰিহণা দিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://ukraine.un.org/en/240086-odesa-unesco-strongly-condemns-repeated-attacks-against-cultural-heritage-including-world|website= [[United Nations]]|date =23 July 2023| title = Odesa: UNESCO strongly condemns repeated attacks against cultural heritage, including World Heritage|access-date=26 April 2026|last=Sirkovych|first=Zhanna}}</ref> ইটালী চৰকাৰ আৰু ইউনেস্কোৰ সহায়ত কেথেড্ৰেলখনৰ মেৰামতি কৰা হয়; ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰৰ ভিতৰত মেৰামতিৰ বেছিভাগ কাম সম্পূৰ্ণ হয় আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰৰ ভিতৰত গৰম ব্যৱস্থা পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=December 1, 2025 |script-title=uk:Одеса: ЮНЕСКО та Італія завершили аварійні відновлювальні роботи у Спасо-Преображенському кафедральному соборі |trans-title=Odesa: UNESCO and Italy have finished emergency restoration work in the Transfiguration Cathedral |url=https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209135300/https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu |archive-date=9 February 2026 |access-date=26 April 2026 |website=[[UNESCO]] |language=uk}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] fof7e9ab879zb1001yrgubj6cir848r 629946 629945 2026-08-23T04:46:19Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 629946 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল | full_name = | other_name = | native_name = Спасо-Преображенський кафедральний собор | native_name_lang = ua | image = File:Спасо-Преображенський собор, Одеса DSC8126.jpg | image_size = 270 | alt = | caption = | pushpin_map = | pushpin_alt = | pushpin_map_size = | pushpin_relief = | pushpin_caption = | coordinates = {{coord|46|28|59.44|N|30|43|51.75|E|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | location = [[সোবৰ্না স্কোৱাৰ, অডেছা|সোবৰ্না স্কোৱাৰ]] 3, [[অডেছা]] | country = ইউক্ৰেইন | denomination = পূব অৰ্থডক্স | previous_denomination = | tradition = | religious_institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | website = [http://www.sobor.odessa.ua/ Sobor.odessa.ua]{{dead link|date=April 2026}} | former_name = | founded = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = যীচুৰ ৰূপান্তৰ | dedicated = | consecrated = | events = | status = | functional_status = | heritage_designation = | designated = | architect = ভি.ভনৰেজেণ্ট | architectural_type = | style = নব্য ক্লাছিকবাদ | years_built = | groundbreaking = ১৭৯৫ | completed = ১৮০৮ (মূল),<br />২০০৫ (পুনৰ নিৰ্মাণ) | construction_cost = | closed = | demolished = ১৯৩৬ | capacity = ৯,০০০ (মূল)<ref name="Transfiguration2">{{cite web |date=3 September 2015 |last1=Voloshyna |first1=Anna |url=https://risu.org.ua/ua/relig_tourism/religious_region/60979/ |script-title=uk:Одеса: собор, що преображає |trans-title=Odesa: the cathedral that transfigures |work=Religious Informational Service of Ukraine |language=uk}}</ref><br />৩,০০০ (ভূগৰ্ভস্থ)<ref name="Transfiguration2" /> | length = 90.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1">{{cite web|url=http://www.sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515151311/http://sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-date=15 May 2021 |url-status=dead |access-date=January 26, 2019 |script-title=ru:Прошлое и будущее Одесского Кафедрального Спасо-Преображенского собора |trans-title=The past and the future of Odesa Transfiguration Cathedral |work=Odesa Transfiguration Cathedral |language=ru}}</ref> | width = 46.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1" /> | height = 77&nbsp;m (top cross bell tower)<ref>{{cite web |url=http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |script-title=ru:Спасо-преображенский кафедральный интернет |trans-title=Transfiguration Cathedral Internet |work=Odesa Transfiguration Cathedral |access-date=January 26, 2019 |archive-date=March 6, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306191219/http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |url-status=dead |language=ru }}</ref> | materials = | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | archdiocese = | metropolis = | diocese = | province = | district = | division = [[Ukrainian Orthodox Church (Moscow Patriarchate)|Moscow Patriarchate]] | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE LOCAL |designation1_offname = ছেভিয়াৰ-ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেলৰ ভৱন, য’ত অডেছা আৰু ইউক্ৰেইনৰ দক্ষিণ অঞ্চলৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি ৰাজকুমাৰ এম এছ ভ’ৰনটছভ আৰু ৰাজকুমাৰী ৱাই কে ভ’ৰনটছ’ভাক সমাধিস্থ কৰা হৈছে({{Lang|uk|Будівля Спасо-Преображенського собору, де поховано видатних людей м. Одеси й Південного регіону України – князя Воронцова М.С. та княгиню Воронцову Є.К.}}) |designation1_type = ইতিহাস |designation1_number = 35-Од }} }} '''ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল''' (({{Lang-en| Transfiguration Cathedral}}); ইউক্ৰেইনীয়: Спасо-Преображенський собор) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ অডেছাত অৱস্থিত এটা অৰ্থডক্স কেথেড্ৰেল। ই যীচুৰ ৰূপান্তৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত আৰু ইউক্ৰেইনৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জা (মস্কো পেট্ৰিয়াৰ্কেট)ৰ অন্তৰ্গত। ==ইতিহাস== ১৭৯৪ চনত গাভ্ৰিল বানুলেস্কু-বোডোনিয়ে অডেছা চহৰৰ প্ৰথম আৰু মূল গীৰ্জা কেথেড্ৰেল নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=ff>{{cite book|editor-last1=Brumfield|editor-first1=William Craft|title=Commerce in Russian urban culture : 1861–1914|date=2001|publisher=Woodrow Wilson Center Press [u.a.]|location=Washington, DC|isbn=0801867509}}</ref> ১৭৯৫ চনৰ ১৪ নৱেম্বৰত ভিকেন্টি ভানৰেজেণ্টৰ প্ৰকল্পৰ ভিত্তিত এই নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয় আৰু গীৰ্জাঘৰটো প্ৰথমে চেণ্ট নিকোলাছৰ নামত উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল।<ref name="GUE">{{Cite encyclopedia |date=25 February 2022 |last1=Vechersky |first1=Victor |author-link=Victor Vechersky |script-title=uk:Спасо-Преображенський собор в Одесі |trans-title=Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa |url=https://vue.gov.ua/Спасо-Преображенський_собор_в_Одесі |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725060131/https://vue.gov.ua/%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D1%81%D0%BE-%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80_%D0%B2_%D0%9E%D0%B4%D0%B5%D1%81%D1%96 |archive-date=25 July 2023 |url-status=live |access-date=26 April 2026 |encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]] |language=uk}}</ref> নিৰ্মাণৰ কাম কেইবাবছৰ পিছ পৰি থাকে আৰু নিউ ৰাছিয়াৰ নতুনকৈ নিযুক্তি পোৱা গৱৰ্ণৰ আৰ্মাণ্ড-ইমানুৱেল ডি ভিগনেৰ'ট ডু প্লেছিছ, ডাক ডি ৰিচেলিউৱে ১৭৯৮ চনত ইটালীৰ স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলিক এই ভৱনটো সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ নিয়োগ কৰিছিল।<ref name="ff" /><ref name="GUE" /> ১৮০০ চনত গীৰ্জাঘৰটোক কেথেড্ৰেল হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।১৮০৮ চনত ইয়াৰ তিনিটা বেদী পবিত্ৰ কৰা হয়, যেতিয়া গীৰ্জাঘৰটোৰ নাম সলনি কৰি ট্ৰেন্সফিগুৰেচন কেথেড্ৰেল ৰখা হৈছিল। সমগ্ৰ ১৯ শতিকাটো ইয়াৰ নিৰন্তৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হৈছিল। ১৮২৭ চনৰ পৰা ১৮৩৭ চনৰ ভিতৰত এই বেলটাৱাৰটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল (স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলি আৰু জৰ্জিঅ' টৰিচেলি [uk]), আৰু ইয়াক মূল গীৰ্জাঘৰৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৰেফেক্টৰীটো ১৮৪২ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="GUE" /> ভিতৰৰ অংশ প্ৰকৃত আৰু কৃত্ৰিম মাৰ্বলৰ দ্বাৰা আবৃত আছিল আৰু আইকনষ্টেছিছও মাৰ্বলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref name="Transfiguration2" />১৯০৩ চনলৈকে এই ভৱনটোত সৰু সৰু পৰিৱৰ্তন চলি থাকিল আৰু তাৰ পিছত ই চূড়ান্ত ৰূপত উপনীত হৈছিল।<ref name="Rayon">{{Cite web |date=23 July 2023 |script-title=uk:Свято-Преображенський собор в Одесі росіяни зруйнували вдруге за століття: історія храму |trans-title=The Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa was ruined by the Russians for the second time in the century: history of the church |url=https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824111224/https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |archive-date=24 August 2025 |access-date=26 April 2026 |website=Rayon.in.ua}}</ref> ২০২৩ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এই কেথেড্ৰেলটোক অডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰৰ অংশ হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় আৰু ৰুছ-ইউক্ৰেইন যুদ্ধৰ বাবে ইয়াক লগে লগে "বিপদজনক" তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=22 July 2023 |title=Statement regarding the threat of destruction of the UNESCO World Heritage Site "Historical Centre of the Port City of Odesa" |url=https://www.icomos-ukraine.org/recent-news-en/statement-regarding-the-threat-of-destruction-of-the-unesco-world-heritage-site-historical-center-of-the-port-city-of-odesa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701050750/https://www.icomos-ukraine.org/recent-news-en/statement-regarding-the-threat-of-destruction-of-the-unesco-world-heritage-site-historical-center-of-the-port-city-of-odesa |archive-date=1 July 2025 |access-date=26 April 2026 |website=[[ICOMOS]] Ukraine}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ জুলাইত ৰাছিয়াৰ ক্ষেপণাস্ত্ৰ আক্ৰমণত কেথেড্ৰেলৰ ব্যাপক ক্ষতিসাধন হয়।<ref name="RBK_2023_07_23">{{Cite news |work=[[RBC-Ukraine]] |url=https://www.rbc.ua/ukr/news/ruynuvannya-kolosalni-polovinu-dahu-zneslo-1690101083.html |date=2023-07-23|last=Yurchenko|first=Natalia|archive-url=https://web.archive.org/web/20260421063108/https://www.rbc.ua/ukr/news/ruynuvannya-kolosalni-polovinu-dahu-zneslo-1690101083.html|archive-date=21 April 2026|access-date=26 April 2026|url-status=live|trans-title=The damage is colossal, half of the roof was ruined: consequences of Russian Federation's strike on the cathedral in Odesa|script-title=ru:Разрушения колоссальные, половину крыши снесло: последствия удара РФ по собору в Одессе|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |url = https://www.nytimes.com/video/world/europe/100000009008708/odesa-ukraine-cathedral.html | title = Damage to the Odesa Transfiguration Cathedral (video)| work = [[New York Times]]| date = 23 July 2023|access-date=26 April 2026}} </ref> ইউনেস্কোৱে অডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰত ৰাছিয়াই বাৰে বাৰে কৰা আক্ৰমণক তীব্ৰ গৰিহণা দিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://ukraine.un.org/en/240086-odesa-unesco-strongly-condemns-repeated-attacks-against-cultural-heritage-including-world|website= [[United Nations]]|date =23 July 2023| title = Odesa: UNESCO strongly condemns repeated attacks against cultural heritage, including World Heritage|access-date=26 April 2026|last=Sirkovych|first=Zhanna}}</ref> ইটালী চৰকাৰ আৰু ইউনেস্কোৰ সহায়ত কেথেড্ৰেলখনৰ মেৰামতি কৰা হয়; ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰৰ ভিতৰত মেৰামতিৰ বেছিভাগ কাম সম্পূৰ্ণ হয় আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰৰ ভিতৰত গৰম ব্যৱস্থা পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=December 1, 2025 |script-title=uk:Одеса: ЮНЕСКО та Італія завершили аварійні відновлювальні роботи у Спасо-Преображенському кафедральному соборі |trans-title=Odesa: UNESCO and Italy have finished emergency restoration work in the Transfiguration Cathedral |url=https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209135300/https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu |archive-date=9 February 2026 |access-date=26 April 2026 |website=[[UNESCO]] |language=uk}}</ref> ==বিৱৰণ== ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল অডেছা চহৰৰ এটা বিশিষ্ট অট্টালিকা। মূলতঃ ই ক্ৰছ আকৃতিৰ আৰু একক গম্বুজযুক্ত আছিল, চাৰি মহলীয়া ঘণ্টা টাৱাৰ আছিল। যদিও অট্টালিকাৰ বেছিভাগেই নব্য ধ্ৰুপদী শৈলী অনুসৰণ কৰে, গম্বুজৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য বৰ্ণাঢ্যবাদী। বৰ্তমান এই কেথেড্ৰেলটো দুমহলীয়া অট্টালিকা, তলত শীতকালীন গীৰ্জা আৰু ওপৰত গ্ৰীষ্মকালীন গীৰ্জাঘৰ। ঘণ্টা টাৱাৰৰ গুৰিতে এটা চেপেল অৱস্থিত। <ref name="GUE" /> কেথেড্ৰেলৰ ঘণ্টাবোৰ ৯৯টা সুৰ বজাব পৰা ইলেক্ট্ৰনিক যন্ত্ৰৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত হয়। ==চিত্ৰ== ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] ftfq2zssihnsarq9ccj687bkqqapu5p 629947 629946 2026-08-23T04:50:03Z দিম্পল দাস 5159 /* চিত্ৰ */ 629947 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল | full_name = | other_name = | native_name = Спасо-Преображенський кафедральний собор | native_name_lang = ua | image = File:Спасо-Преображенський собор, Одеса DSC8126.jpg | image_size = 270 | alt = | caption = | pushpin_map = | pushpin_alt = | pushpin_map_size = | pushpin_relief = | pushpin_caption = | coordinates = {{coord|46|28|59.44|N|30|43|51.75|E|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | location = [[সোবৰ্না স্কোৱাৰ, অডেছা|সোবৰ্না স্কোৱাৰ]] 3, [[অডেছা]] | country = ইউক্ৰেইন | denomination = পূব অৰ্থডক্স | previous_denomination = | tradition = | religious_institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | website = [http://www.sobor.odessa.ua/ Sobor.odessa.ua]{{dead link|date=April 2026}} | former_name = | founded = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = যীচুৰ ৰূপান্তৰ | dedicated = | consecrated = | events = | status = | functional_status = | heritage_designation = | designated = | architect = ভি.ভনৰেজেণ্ট | architectural_type = | style = নব্য ক্লাছিকবাদ | years_built = | groundbreaking = ১৭৯৫ | completed = ১৮০৮ (মূল),<br />২০০৫ (পুনৰ নিৰ্মাণ) | construction_cost = | closed = | demolished = ১৯৩৬ | capacity = ৯,০০০ (মূল)<ref name="Transfiguration2">{{cite web |date=3 September 2015 |last1=Voloshyna |first1=Anna |url=https://risu.org.ua/ua/relig_tourism/religious_region/60979/ |script-title=uk:Одеса: собор, що преображає |trans-title=Odesa: the cathedral that transfigures |work=Religious Informational Service of Ukraine |language=uk}}</ref><br />৩,০০০ (ভূগৰ্ভস্থ)<ref name="Transfiguration2" /> | length = 90.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1">{{cite web|url=http://www.sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515151311/http://sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-date=15 May 2021 |url-status=dead |access-date=January 26, 2019 |script-title=ru:Прошлое и будущее Одесского Кафедрального Спасо-Преображенского собора |trans-title=The past and the future of Odesa Transfiguration Cathedral |work=Odesa Transfiguration Cathedral |language=ru}}</ref> | width = 46.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1" /> | height = 77&nbsp;m (top cross bell tower)<ref>{{cite web |url=http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |script-title=ru:Спасо-преображенский кафедральный интернет |trans-title=Transfiguration Cathedral Internet |work=Odesa Transfiguration Cathedral |access-date=January 26, 2019 |archive-date=March 6, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306191219/http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |url-status=dead |language=ru }}</ref> | materials = | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | archdiocese = | metropolis = | diocese = | province = | district = | division = [[Ukrainian Orthodox Church (Moscow Patriarchate)|Moscow Patriarchate]] | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE LOCAL |designation1_offname = ছেভিয়াৰ-ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেলৰ ভৱন, য’ত অডেছা আৰু ইউক্ৰেইনৰ দক্ষিণ অঞ্চলৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি ৰাজকুমাৰ এম এছ ভ’ৰনটছভ আৰু ৰাজকুমাৰী ৱাই কে ভ’ৰনটছ’ভাক সমাধিস্থ কৰা হৈছে({{Lang|uk|Будівля Спасо-Преображенського собору, де поховано видатних людей м. Одеси й Південного регіону України – князя Воронцова М.С. та княгиню Воронцову Є.К.}}) |designation1_type = ইতিহাস |designation1_number = 35-Од }} }} '''ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল''' (({{Lang-en| Transfiguration Cathedral}}); ইউক্ৰেইনীয়: Спасо-Преображенський собор) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ অডেছাত অৱস্থিত এটা অৰ্থডক্স কেথেড্ৰেল। ই যীচুৰ ৰূপান্তৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত আৰু ইউক্ৰেইনৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জা (মস্কো পেট্ৰিয়াৰ্কেট)ৰ অন্তৰ্গত। ==ইতিহাস== ১৭৯৪ চনত গাভ্ৰিল বানুলেস্কু-বোডোনিয়ে অডেছা চহৰৰ প্ৰথম আৰু মূল গীৰ্জা কেথেড্ৰেল নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=ff>{{cite book|editor-last1=Brumfield|editor-first1=William Craft|title=Commerce in Russian urban culture : 1861–1914|date=2001|publisher=Woodrow Wilson Center Press [u.a.]|location=Washington, DC|isbn=0801867509}}</ref> ১৭৯৫ চনৰ ১৪ নৱেম্বৰত ভিকেন্টি ভানৰেজেণ্টৰ প্ৰকল্পৰ ভিত্তিত এই নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয় আৰু গীৰ্জাঘৰটো প্ৰথমে চেণ্ট নিকোলাছৰ নামত উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল।<ref name="GUE">{{Cite encyclopedia |date=25 February 2022 |last1=Vechersky |first1=Victor |author-link=Victor Vechersky |script-title=uk:Спасо-Преображенський собор в Одесі |trans-title=Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa |url=https://vue.gov.ua/Спасо-Преображенський_собор_в_Одесі |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725060131/https://vue.gov.ua/%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D1%81%D0%BE-%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80_%D0%B2_%D0%9E%D0%B4%D0%B5%D1%81%D1%96 |archive-date=25 July 2023 |url-status=live |access-date=26 April 2026 |encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]] |language=uk}}</ref> নিৰ্মাণৰ কাম কেইবাবছৰ পিছ পৰি থাকে আৰু নিউ ৰাছিয়াৰ নতুনকৈ নিযুক্তি পোৱা গৱৰ্ণৰ আৰ্মাণ্ড-ইমানুৱেল ডি ভিগনেৰ'ট ডু প্লেছিছ, ডাক ডি ৰিচেলিউৱে ১৭৯৮ চনত ইটালীৰ স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলিক এই ভৱনটো সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ নিয়োগ কৰিছিল।<ref name="ff" /><ref name="GUE" /> ১৮০০ চনত গীৰ্জাঘৰটোক কেথেড্ৰেল হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।১৮০৮ চনত ইয়াৰ তিনিটা বেদী পবিত্ৰ কৰা হয়, যেতিয়া গীৰ্জাঘৰটোৰ নাম সলনি কৰি ট্ৰেন্সফিগুৰেচন কেথেড্ৰেল ৰখা হৈছিল। সমগ্ৰ ১৯ শতিকাটো ইয়াৰ নিৰন্তৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হৈছিল। ১৮২৭ চনৰ পৰা ১৮৩৭ চনৰ ভিতৰত এই বেলটাৱাৰটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল (স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলি আৰু জৰ্জিঅ' টৰিচেলি [uk]), আৰু ইয়াক মূল গীৰ্জাঘৰৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৰেফেক্টৰীটো ১৮৪২ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="GUE" /> ভিতৰৰ অংশ প্ৰকৃত আৰু কৃত্ৰিম মাৰ্বলৰ দ্বাৰা আবৃত আছিল আৰু আইকনষ্টেছিছও মাৰ্বলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref name="Transfiguration2" />১৯০৩ চনলৈকে এই ভৱনটোত সৰু সৰু পৰিৱৰ্তন চলি থাকিল আৰু তাৰ পিছত ই চূড়ান্ত ৰূপত উপনীত হৈছিল।<ref name="Rayon">{{Cite web |date=23 July 2023 |script-title=uk:Свято-Преображенський собор в Одесі росіяни зруйнували вдруге за століття: історія храму |trans-title=The Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa was ruined by the Russians for the second time in the century: history of the church |url=https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824111224/https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |archive-date=24 August 2025 |access-date=26 April 2026 |website=Rayon.in.ua}}</ref> ২০২৩ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এই কেথেড্ৰেলটোক অডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰৰ অংশ হিচাপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় আৰু ৰুছ-ইউক্ৰেইন যুদ্ধৰ বাবে ইয়াক লগে লগে "বিপদজনক" তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=22 July 2023 |title=Statement regarding the threat of destruction of the UNESCO World Heritage Site "Historical Centre of the Port City of Odesa" |url=https://www.icomos-ukraine.org/recent-news-en/statement-regarding-the-threat-of-destruction-of-the-unesco-world-heritage-site-historical-center-of-the-port-city-of-odesa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701050750/https://www.icomos-ukraine.org/recent-news-en/statement-regarding-the-threat-of-destruction-of-the-unesco-world-heritage-site-historical-center-of-the-port-city-of-odesa |archive-date=1 July 2025 |access-date=26 April 2026 |website=[[ICOMOS]] Ukraine}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ জুলাইত ৰাছিয়াৰ ক্ষেপণাস্ত্ৰ আক্ৰমণত কেথেড্ৰেলৰ ব্যাপক ক্ষতিসাধন হয়।<ref name="RBK_2023_07_23">{{Cite news |work=[[RBC-Ukraine]] |url=https://www.rbc.ua/ukr/news/ruynuvannya-kolosalni-polovinu-dahu-zneslo-1690101083.html |date=2023-07-23|last=Yurchenko|first=Natalia|archive-url=https://web.archive.org/web/20260421063108/https://www.rbc.ua/ukr/news/ruynuvannya-kolosalni-polovinu-dahu-zneslo-1690101083.html|archive-date=21 April 2026|access-date=26 April 2026|url-status=live|trans-title=The damage is colossal, half of the roof was ruined: consequences of Russian Federation's strike on the cathedral in Odesa|script-title=ru:Разрушения колоссальные, половину крыши снесло: последствия удара РФ по собору в Одессе|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |url = https://www.nytimes.com/video/world/europe/100000009008708/odesa-ukraine-cathedral.html | title = Damage to the Odesa Transfiguration Cathedral (video)| work = [[New York Times]]| date = 23 July 2023|access-date=26 April 2026}} </ref> ইউনেস্কোৱে অডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰত ৰাছিয়াই বাৰে বাৰে কৰা আক্ৰমণক তীব্ৰ গৰিহণা দিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://ukraine.un.org/en/240086-odesa-unesco-strongly-condemns-repeated-attacks-against-cultural-heritage-including-world|website= [[United Nations]]|date =23 July 2023| title = Odesa: UNESCO strongly condemns repeated attacks against cultural heritage, including World Heritage|access-date=26 April 2026|last=Sirkovych|first=Zhanna}}</ref> ইটালী চৰকাৰ আৰু ইউনেস্কোৰ সহায়ত কেথেড্ৰেলখনৰ মেৰামতি কৰা হয়; ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰৰ ভিতৰত মেৰামতিৰ বেছিভাগ কাম সম্পূৰ্ণ হয় আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰৰ ভিতৰত গৰম ব্যৱস্থা পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=December 1, 2025 |script-title=uk:Одеса: ЮНЕСКО та Італія завершили аварійні відновлювальні роботи у Спасо-Преображенському кафедральному соборі |trans-title=Odesa: UNESCO and Italy have finished emergency restoration work in the Transfiguration Cathedral |url=https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209135300/https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu |archive-date=9 February 2026 |access-date=26 April 2026 |website=[[UNESCO]] |language=uk}}</ref> ==বিৱৰণ== ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল অডেছা চহৰৰ এটা বিশিষ্ট অট্টালিকা। মূলতঃ ই ক্ৰছ আকৃতিৰ আৰু একক গম্বুজযুক্ত আছিল, চাৰি মহলীয়া ঘণ্টা টাৱাৰ আছিল। যদিও অট্টালিকাৰ বেছিভাগেই নব্য ধ্ৰুপদী শৈলী অনুসৰণ কৰে, গম্বুজৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য বৰ্ণাঢ্যবাদী। বৰ্তমান এই কেথেড্ৰেলটো দুমহলীয়া অট্টালিকা, তলত শীতকালীন গীৰ্জা আৰু ওপৰত গ্ৰীষ্মকালীন গীৰ্জাঘৰ। ঘণ্টা টাৱাৰৰ গুৰিতে এটা চেপেল অৱস্থিত। <ref name="GUE" /> কেথেড্ৰেলৰ ঘণ্টাবোৰ ৯৯টা সুৰ বজাব পৰা ইলেক্ট্ৰনিক যন্ত্ৰৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত হয়। ==চিত্ৰ== <gallery> File:Будівля Спасо-Преображенського собору 2.jpg|বেলটাৱাৰ আৰু মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ File:Будівля Спасо-Преображенського собору в Одесі.jpg|সামগ্ৰিক দৃশ্য File:Vue de Odessa La Cathedrale.JPG|২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে কেথেড্ৰেল চৌহদ File:Odessa Kirche Verklärung Christi-2.jpg|এটা কাষৰ চেপেলত প্ৰতিমূৰ্তি File:Transfiguration Cathedral in Odesa after Russian missile attack, 2023-07-23 (22).jpg|মিছাইল আক্ৰমণৰ পিছত কেথেড্ৰেলৰ ভিতৰৰ অংশ File:NFDI4BIOIMAGE Calendar February 2025.png|আংশিকভাৱে ধ্বংসপ্ৰাপ্ত কেথেড্ৰেলত দেৱাল চিত্ৰ অংকন </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] 3xhbc31ldf0ru64dg2q6j70e4rczwoi 629953 629947 2026-08-23T06:14:59Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 629953 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল | full_name = | other_name = | native_name = Спасо-Преображенський кафедральний собор | native_name_lang = ua | image = File:Спасо-Преображенський собор, Одеса DSC8126.jpg | image_size = 270 | alt = | caption = | pushpin_map = | pushpin_alt = | pushpin_map_size = | pushpin_relief = | pushpin_caption = | coordinates = {{coord|46|28|59.44|N|30|43|51.75|E|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | location = [[সোবৰ্না স্কোৱাৰ, অডেছা|সোবৰ্না স্কোৱাৰ]] 3, [[অডেছা]] | country = ইউক্ৰেইন | denomination = পূব অৰ্থডক্স | previous_denomination = | tradition = | religious_institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | website = [http://www.sobor.odessa.ua/ Sobor.odessa.ua]{{dead link|date=April 2026}} | former_name = | founded = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = যীচুৰ ৰূপান্তৰ | dedicated = | consecrated = | events = | status = | functional_status = | heritage_designation = | designated = | architect = ভি.ভনৰেজেণ্ট | architectural_type = | style = নব্য ক্লাছিকবাদ | years_built = | groundbreaking = ১৭৯৫ | completed = ১৮০৮ (মূল),<br />২০০৫ (পুনৰ নিৰ্মাণ) | construction_cost = | closed = | demolished = ১৯৩৬ | capacity = ৯,০০০ (মূল)<ref name="Transfiguration2">{{cite web |date=3 September 2015 |last1=Voloshyna |first1=Anna |url=https://risu.org.ua/ua/relig_tourism/religious_region/60979/ |script-title=uk:Одеса: собор, що преображає |trans-title=Odesa: the cathedral that transfigures |work=Religious Informational Service of Ukraine |language=uk}}</ref><br />৩,০০০ (ভূগৰ্ভস্থ)<ref name="Transfiguration2" /> | length = 90.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1">{{cite web|url=http://www.sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515151311/http://sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-date=15 May 2021 |url-status=dead |access-date=January 26, 2019 |script-title=ru:Прошлое и будущее Одесского Кафедрального Спасо-Преображенского собора |trans-title=The past and the future of Odesa Transfiguration Cathedral |work=Odesa Transfiguration Cathedral |language=ru}}</ref> | width = 46.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1" /> | height = 77&nbsp;m (top cross bell tower)<ref>{{cite web |url=http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |script-title=ru:Спасо-преображенский кафедральный интернет |trans-title=Transfiguration Cathedral Internet |work=Odesa Transfiguration Cathedral |access-date=January 26, 2019 |archive-date=March 6, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306191219/http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |url-status=dead |language=ru }}</ref> | materials = | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | archdiocese = | metropolis = | diocese = | province = | district = | division = [[Ukrainian Orthodox Church (Moscow Patriarchate)|Moscow Patriarchate]] | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE LOCAL |designation1_offname = ছেভিয়াৰ-ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেলৰ ভৱন, য’ত অডেছা আৰু ইউক্ৰেইনৰ দক্ষিণ অঞ্চলৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি ৰাজকুমাৰ এম এছ ভ’ৰনটছভ আৰু ৰাজকুমাৰী ৱাই কে ভ’ৰনটছ’ভাক সমাধিস্থ কৰা হৈছে({{Lang|uk|Будівля Спасо-Преображенського собору, де поховано видатних людей м. Одеси й Південного регіону України – князя Воронцова М.С. та княгиню Воронцову Є.К.}}) |designation1_type = ইতিহাস |designation1_number = 35-Од }} }} '''ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল''' (({{Lang-en| Transfiguration Cathedral}}); ইউক্ৰেইনীয়: Спасо-Преображенський собор) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ অডেছাত অৱস্থিত এটা অৰ্থডক্স কেথেড্ৰেল। ই যীচুৰ ৰূপান্তৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত আৰু ইউক্ৰেইনৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জা (মস্কো পেট্ৰিয়াৰ্কেট)ৰ অন্তৰ্গত। ==ইতিহাস== ১৭৯৪ চনত গাভ্ৰিল বানুলেস্কু-বোডোনিয়ে অডেছা চহৰৰ প্ৰথম আৰু মূল গীৰ্জা কেথেড্ৰেল নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=ff>{{cite book|editor-last1=Brumfield|editor-first1=William Craft|title=Commerce in Russian urban culture : 1861–1914|date=2001|publisher=Woodrow Wilson Center Press [u.a.]|location=Washington, DC|isbn=0801867509}}</ref> ১৭৯৫ চনৰ ১৪ নৱেম্বৰত ভিকেন্টি ভানৰেজেণ্টৰ প্ৰকল্পৰ ভিত্তিত এই নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয় আৰু গীৰ্জাঘৰটো প্ৰথমে চেণ্ট নিকোলাছৰ নামত উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল।<ref name="GUE">{{Cite encyclopedia |date=25 February 2022 |last1=Vechersky |first1=Victor |author-link=Victor Vechersky |script-title=uk:Спасо-Преображенський собор в Одесі |trans-title=Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa |url=https://vue.gov.ua/Спасо-Преображенський_собор_в_Одесі |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725060131/https://vue.gov.ua/%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D1%81%D0%BE-%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80_%D0%B2_%D0%9E%D0%B4%D0%B5%D1%81%D1%96 |archive-date=25 July 2023 |url-status=live |access-date=26 April 2026 |encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]] |language=uk}}</ref> নিৰ্মাণৰ কাম কেইবাবছৰ পিছ পৰি থাকে আৰু নিউ ৰাছিয়াৰ নতুনকৈ নিযুক্তি পোৱা গৱৰ্ণৰ আৰ্মাণ্ড-ইমানুৱেল ডি ভিগনেৰ'ট ডু প্লেছিছ, ডাক ডি ৰিচেলিউৱে ১৭৯৮ চনত ইটালীৰ স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলিক এই ভৱনটো সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ নিয়োগ কৰিছিল।<ref name="ff" /><ref name="GUE" /> ১৮০০ চনত গীৰ্জাঘৰটোক কেথেড্ৰেল হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।১৮০৮ চনত ইয়াৰ তিনিটা বেদী পবিত্ৰ কৰা হয়, যেতিয়া গীৰ্জাঘৰটোৰ নাম সলনি কৰি ট্ৰেন্সফিগুৰেচন কেথেড্ৰেল ৰখা হৈছিল। সমগ্ৰ ১৯ শতিকাটো ইয়াৰ নিৰন্তৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হৈছিল। ১৮২৭ চনৰ পৰা ১৮৩৭ চনৰ ভিতৰত এই বেলটাৱাৰটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল (স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলি আৰু জৰ্জিঅ' টৰিচেলি [uk]), আৰু ইয়াক মূল গীৰ্জাঘৰৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৰেফেক্টৰীটো ১৮৪২ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="GUE" /> ভিতৰৰ অংশ প্ৰকৃত আৰু কৃত্ৰিম মাৰ্বলৰ দ্বাৰা আবৃত আছিল আৰু আইকনষ্টেছিছও মাৰ্বলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref name="Transfiguration2" />১৯০৩ চনলৈকে এই ভৱনটোত সৰু সৰু পৰিৱৰ্তন চলি থাকিল আৰু তাৰ পিছত ই চূড়ান্ত ৰূপত উপনীত হৈছিল।<ref name="Rayon">{{Cite web |date=23 July 2023 |script-title=uk:Свято-Преображенський собор в Одесі росіяни зруйнували вдруге за століття: історія храму |trans-title=The Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa was ruined by the Russians for the second time in the century: history of the church |url=https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824111224/https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |archive-date=24 August 2025 |access-date=26 April 2026 |website=Rayon.in.ua}}</ref> ২০২৩ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এই কেথেড্ৰেলটোক অডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰৰ অংশ হিচাপে [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় আৰু ৰুছ-ইউক্ৰেইন যুদ্ধৰ বাবে ইয়াক লগে লগে "বিপদজনক" তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=22 July 2023 |title=Statement regarding the threat of destruction of the UNESCO World Heritage Site "Historical Centre of the Port City of Odesa" |url=https://www.icomos-ukraine.org/recent-news-en/statement-regarding-the-threat-of-destruction-of-the-unesco-world-heritage-site-historical-center-of-the-port-city-of-odesa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701050750/https://www.icomos-ukraine.org/recent-news-en/statement-regarding-the-threat-of-destruction-of-the-unesco-world-heritage-site-historical-center-of-the-port-city-of-odesa |archive-date=1 July 2025 |access-date=26 April 2026 |website=[[ICOMOS]] Ukraine}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ জুলাইত ৰাছিয়াৰ ক্ষেপণাস্ত্ৰ আক্ৰমণত কেথেড্ৰেলৰ ব্যাপক ক্ষতিসাধন হয়।<ref name="RBK_2023_07_23">{{Cite news |work=[[RBC-Ukraine]] |url=https://www.rbc.ua/ukr/news/ruynuvannya-kolosalni-polovinu-dahu-zneslo-1690101083.html |date=2023-07-23|last=Yurchenko|first=Natalia|archive-url=https://web.archive.org/web/20260421063108/https://www.rbc.ua/ukr/news/ruynuvannya-kolosalni-polovinu-dahu-zneslo-1690101083.html|archive-date=21 April 2026|access-date=26 April 2026|url-status=live|trans-title=The damage is colossal, half of the roof was ruined: consequences of Russian Federation's strike on the cathedral in Odesa|script-title=ru:Разрушения колоссальные, половину крыши снесло: последствия удара РФ по собору в Одессе|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |url = https://www.nytimes.com/video/world/europe/100000009008708/odesa-ukraine-cathedral.html | title = Damage to the Odesa Transfiguration Cathedral (video)| work = [[New York Times]]| date = 23 July 2023|access-date=26 April 2026}} </ref> ইউনেস্কোৱে অডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰত ৰাছিয়াই বাৰে বাৰে কৰা আক্ৰমণক তীব্ৰ গৰিহণা দিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://ukraine.un.org/en/240086-odesa-unesco-strongly-condemns-repeated-attacks-against-cultural-heritage-including-world|website= [[United Nations]]|date =23 July 2023| title = Odesa: UNESCO strongly condemns repeated attacks against cultural heritage, including World Heritage|access-date=26 April 2026|last=Sirkovych|first=Zhanna}}</ref> [[ইটালী]] চৰকাৰ আৰু [[ইউনেস্কো]]ৰ সহায়ত কেথেড্ৰেলখনৰ মেৰামতি কৰা হয়; ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰৰ ভিতৰত মেৰামতিৰ বেছিভাগ কাম সম্পূৰ্ণ হয় আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰৰ ভিতৰত গৰম ব্যৱস্থা পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=December 1, 2025 |script-title=uk:Одеса: ЮНЕСКО та Італія завершили аварійні відновлювальні роботи у Спасо-Преображенському кафедральному соборі |trans-title=Odesa: UNESCO and Italy have finished emergency restoration work in the Transfiguration Cathedral |url=https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209135300/https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu |archive-date=9 February 2026 |access-date=26 April 2026 |website=[[UNESCO]] |language=uk}}</ref> ==বিৱৰণ== ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল অডেছা চহৰৰ এটা বিশিষ্ট অট্টালিকা। মূলতঃ ই ক্ৰছ আকৃতিৰ আৰু একক গম্বুজযুক্ত আছিল, চাৰি মহলীয়া ঘণ্টা টাৱাৰ আছিল। যদিও অট্টালিকাৰ বেছিভাগেই নব্য ধ্ৰুপদী শৈলী অনুসৰণ কৰে, গম্বুজৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য বৰ্ণাঢ্যবাদী। বৰ্তমান এই কেথেড্ৰেলটো দুমহলীয়া অট্টালিকা, তলত শীতকালীন গীৰ্জা আৰু ওপৰত গ্ৰীষ্মকালীন গীৰ্জাঘৰ। ঘণ্টা টাৱাৰৰ গুৰিতে এটা চেপেল অৱস্থিত। <ref name="GUE" /> কেথেড্ৰেলৰ ঘণ্টাবোৰ ৯৯টা সুৰ বজাব পৰা ইলেক্ট্ৰনিক যন্ত্ৰৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত হয়। ==চিত্ৰ== <gallery> File:Будівля Спасо-Преображенського собору 2.jpg|বেলটাৱাৰ আৰু মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ File:Будівля Спасо-Преображенського собору в Одесі.jpg|সামগ্ৰিক দৃশ্য File:Vue de Odessa La Cathedrale.JPG|২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে কেথেড্ৰেল চৌহদ File:Odessa Kirche Verklärung Christi-2.jpg|এটা কাষৰ চেপেলত প্ৰতিমূৰ্তি File:Transfiguration Cathedral in Odesa after Russian missile attack, 2023-07-23 (22).jpg|মিছাইল আক্ৰমণৰ পিছত কেথেড্ৰেলৰ ভিতৰৰ অংশ File:NFDI4BIOIMAGE Calendar February 2025.png|আংশিকভাৱে ধ্বংসপ্ৰাপ্ত কেথেড্ৰেলত দেৱাল চিত্ৰ অংকন </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] do6wxaq8jzg9zh6g44nx7wtouw1koar 629954 629953 2026-08-23T06:15:53Z দিম্পল দাস 5159 /* তথ্য সংগ্ৰহ */ 629954 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল | full_name = | other_name = | native_name = Спасо-Преображенський кафедральний собор | native_name_lang = ua | image = File:Спасо-Преображенський собор, Одеса DSC8126.jpg | image_size = 270 | alt = | caption = | pushpin_map = | pushpin_alt = | pushpin_map_size = | pushpin_relief = | pushpin_caption = | coordinates = {{coord|46|28|59.44|N|30|43|51.75|E|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | location = [[সোবৰ্না স্কোৱাৰ, অডেছা|সোবৰ্না স্কোৱাৰ]] 3, [[অডেছা]] | country = ইউক্ৰেইন | denomination = পূব অৰ্থডক্স | previous_denomination = | tradition = | religious_institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | website = [http://www.sobor.odessa.ua/ Sobor.odessa.ua]{{dead link|date=April 2026}} | former_name = | founded = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = যীচুৰ ৰূপান্তৰ | dedicated = | consecrated = | events = | status = | functional_status = | heritage_designation = | designated = | architect = ভি.ভনৰেজেণ্ট | architectural_type = | style = নব্য ক্লাছিকবাদ | years_built = | groundbreaking = ১৭৯৫ | completed = ১৮০৮ (মূল),<br />২০০৫ (পুনৰ নিৰ্মাণ) | construction_cost = | closed = | demolished = ১৯৩৬ | capacity = ৯,০০০ (মূল)<ref name="Transfiguration2">{{cite web |date=3 September 2015 |last1=Voloshyna |first1=Anna |url=https://risu.org.ua/ua/relig_tourism/religious_region/60979/ |script-title=uk:Одеса: собор, що преображає |trans-title=Odesa: the cathedral that transfigures |work=Religious Informational Service of Ukraine |language=uk}}</ref><br />৩,০০০ (ভূগৰ্ভস্থ)<ref name="Transfiguration2" /> | length = 90.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1">{{cite web|url=http://www.sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515151311/http://sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-date=15 May 2021 |url-status=dead |access-date=January 26, 2019 |script-title=ru:Прошлое и будущее Одесского Кафедрального Спасо-Преображенского собора |trans-title=The past and the future of Odesa Transfiguration Cathedral |work=Odesa Transfiguration Cathedral |language=ru}}</ref> | width = 46.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1" /> | height = 77&nbsp;m (top cross bell tower)<ref>{{cite web |url=http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |script-title=ru:Спасо-преображенский кафедральный интернет |trans-title=Transfiguration Cathedral Internet |work=Odesa Transfiguration Cathedral |access-date=January 26, 2019 |archive-date=March 6, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306191219/http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |url-status=dead |language=ru }}</ref> | materials = | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | archdiocese = | metropolis = | diocese = | province = | district = | division = [[Ukrainian Orthodox Church (Moscow Patriarchate)|Moscow Patriarchate]] | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE LOCAL |designation1_offname = ছেভিয়াৰ-ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেলৰ ভৱন, য’ত অডেছা আৰু ইউক্ৰেইনৰ দক্ষিণ অঞ্চলৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি ৰাজকুমাৰ এম এছ ভ’ৰনটছভ আৰু ৰাজকুমাৰী ৱাই কে ভ’ৰনটছ’ভাক সমাধিস্থ কৰা হৈছে({{Lang|uk|Будівля Спасо-Преображенського собору, де поховано видатних людей м. Одеси й Південного регіону України – князя Воронцова М.С. та княгиню Воронцову Є.К.}}) |designation1_type = ইতিহাস |designation1_number = 35-Од }} }} '''ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল''' (({{Lang-en| Transfiguration Cathedral}}); ইউক্ৰেইনীয়: Спасо-Преображенський собор) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ অডেছাত অৱস্থিত এটা অৰ্থডক্স কেথেড্ৰেল। ই যীচুৰ ৰূপান্তৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত আৰু ইউক্ৰেইনৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জা (মস্কো পেট্ৰিয়াৰ্কেট)ৰ অন্তৰ্গত। ==ইতিহাস== ১৭৯৪ চনত গাভ্ৰিল বানুলেস্কু-বোডোনিয়ে অডেছা চহৰৰ প্ৰথম আৰু মূল গীৰ্জা কেথেড্ৰেল নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=ff>{{cite book|editor-last1=Brumfield|editor-first1=William Craft|title=Commerce in Russian urban culture : 1861–1914|date=2001|publisher=Woodrow Wilson Center Press [u.a.]|location=Washington, DC|isbn=0801867509}}</ref> ১৭৯৫ চনৰ ১৪ নৱেম্বৰত ভিকেন্টি ভানৰেজেণ্টৰ প্ৰকল্পৰ ভিত্তিত এই নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয় আৰু গীৰ্জাঘৰটো প্ৰথমে চেণ্ট নিকোলাছৰ নামত উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল।<ref name="GUE">{{Cite encyclopedia |date=25 February 2022 |last1=Vechersky |first1=Victor |author-link=Victor Vechersky |script-title=uk:Спасо-Преображенський собор в Одесі |trans-title=Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa |url=https://vue.gov.ua/Спасо-Преображенський_собор_в_Одесі |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725060131/https://vue.gov.ua/%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D1%81%D0%BE-%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80_%D0%B2_%D0%9E%D0%B4%D0%B5%D1%81%D1%96 |archive-date=25 July 2023 |url-status=live |access-date=26 April 2026 |encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]] |language=uk}}</ref> নিৰ্মাণৰ কাম কেইবাবছৰ পিছ পৰি থাকে আৰু নিউ ৰাছিয়াৰ নতুনকৈ নিযুক্তি পোৱা গৱৰ্ণৰ আৰ্মাণ্ড-ইমানুৱেল ডি ভিগনেৰ'ট ডু প্লেছিছ, ডাক ডি ৰিচেলিউৱে ১৭৯৮ চনত ইটালীৰ স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলিক এই ভৱনটো সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ নিয়োগ কৰিছিল।<ref name="ff" /><ref name="GUE" /> ১৮০০ চনত গীৰ্জাঘৰটোক কেথেড্ৰেল হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।১৮০৮ চনত ইয়াৰ তিনিটা বেদী পবিত্ৰ কৰা হয়, যেতিয়া গীৰ্জাঘৰটোৰ নাম সলনি কৰি ট্ৰেন্সফিগুৰেচন কেথেড্ৰেল ৰখা হৈছিল। সমগ্ৰ ১৯ শতিকাটো ইয়াৰ নিৰন্তৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হৈছিল। ১৮২৭ চনৰ পৰা ১৮৩৭ চনৰ ভিতৰত এই বেলটাৱাৰটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল (স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলি আৰু জৰ্জিঅ' টৰিচেলি [uk]), আৰু ইয়াক মূল গীৰ্জাঘৰৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৰেফেক্টৰীটো ১৮৪২ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="GUE" /> ভিতৰৰ অংশ প্ৰকৃত আৰু কৃত্ৰিম মাৰ্বলৰ দ্বাৰা আবৃত আছিল আৰু আইকনষ্টেছিছও মাৰ্বলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref name="Transfiguration2" />১৯০৩ চনলৈকে এই ভৱনটোত সৰু সৰু পৰিৱৰ্তন চলি থাকিল আৰু তাৰ পিছত ই চূড়ান্ত ৰূপত উপনীত হৈছিল।<ref name="Rayon">{{Cite web |date=23 July 2023 |script-title=uk:Свято-Преображенський собор в Одесі росіяни зруйнували вдруге за століття: історія храму |trans-title=The Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa was ruined by the Russians for the second time in the century: history of the church |url=https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824111224/https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |archive-date=24 August 2025 |access-date=26 April 2026 |website=Rayon.in.ua}}</ref> ২০২৩ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এই কেথেড্ৰেলটোক অডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰৰ অংশ হিচাপে [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় আৰু ৰুছ-ইউক্ৰেইন যুদ্ধৰ বাবে ইয়াক লগে লগে "বিপদজনক" তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=22 July 2023 |title=Statement regarding the threat of destruction of the UNESCO World Heritage Site "Historical Centre of the Port City of Odesa" |url=https://www.icomos-ukraine.org/recent-news-en/statement-regarding-the-threat-of-destruction-of-the-unesco-world-heritage-site-historical-center-of-the-port-city-of-odesa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701050750/https://www.icomos-ukraine.org/recent-news-en/statement-regarding-the-threat-of-destruction-of-the-unesco-world-heritage-site-historical-center-of-the-port-city-of-odesa |archive-date=1 July 2025 |access-date=26 April 2026 |website=[[ICOMOS]] Ukraine}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ জুলাইত ৰাছিয়াৰ ক্ষেপণাস্ত্ৰ আক্ৰমণত কেথেড্ৰেলৰ ব্যাপক ক্ষতিসাধন হয়।<ref name="RBK_2023_07_23">{{Cite news |work=[[RBC-Ukraine]] |url=https://www.rbc.ua/ukr/news/ruynuvannya-kolosalni-polovinu-dahu-zneslo-1690101083.html |date=2023-07-23|last=Yurchenko|first=Natalia|archive-url=https://web.archive.org/web/20260421063108/https://www.rbc.ua/ukr/news/ruynuvannya-kolosalni-polovinu-dahu-zneslo-1690101083.html|archive-date=21 April 2026|access-date=26 April 2026|url-status=live|trans-title=The damage is colossal, half of the roof was ruined: consequences of Russian Federation's strike on the cathedral in Odesa|script-title=ru:Разрушения колоссальные, половину крыши снесло: последствия удара РФ по собору в Одессе|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |url = https://www.nytimes.com/video/world/europe/100000009008708/odesa-ukraine-cathedral.html | title = Damage to the Odesa Transfiguration Cathedral (video)| work = [[New York Times]]| date = 23 July 2023|access-date=26 April 2026}} </ref> ইউনেস্কোৱে অডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰত ৰাছিয়াই বাৰে বাৰে কৰা আক্ৰমণক তীব্ৰ গৰিহণা দিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://ukraine.un.org/en/240086-odesa-unesco-strongly-condemns-repeated-attacks-against-cultural-heritage-including-world|website= [[United Nations]]|date =23 July 2023| title = Odesa: UNESCO strongly condemns repeated attacks against cultural heritage, including World Heritage|access-date=26 April 2026|last=Sirkovych|first=Zhanna}}</ref> [[ইটালী]] চৰকাৰ আৰু [[ইউনেস্কো]]ৰ সহায়ত কেথেড্ৰেলখনৰ মেৰামতি কৰা হয়; ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰৰ ভিতৰত মেৰামতিৰ বেছিভাগ কাম সম্পূৰ্ণ হয় আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰৰ ভিতৰত গৰম ব্যৱস্থা পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=December 1, 2025 |script-title=uk:Одеса: ЮНЕСКО та Італія завершили аварійні відновлювальні роботи у Спасо-Преображенському кафедральному соборі |trans-title=Odesa: UNESCO and Italy have finished emergency restoration work in the Transfiguration Cathedral |url=https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209135300/https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu |archive-date=9 February 2026 |access-date=26 April 2026 |website=[[UNESCO]] |language=uk}}</ref> ==বিৱৰণ== ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল অডেছা চহৰৰ এটা বিশিষ্ট অট্টালিকা। মূলতঃ ই ক্ৰছ আকৃতিৰ আৰু একক গম্বুজযুক্ত আছিল, চাৰি মহলীয়া ঘণ্টা টাৱাৰ আছিল। যদিও অট্টালিকাৰ বেছিভাগেই নব্য ধ্ৰুপদী শৈলী অনুসৰণ কৰে, গম্বুজৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য বৰ্ণাঢ্যবাদী। বৰ্তমান এই কেথেড্ৰেলটো দুমহলীয়া অট্টালিকা, তলত শীতকালীন গীৰ্জা আৰু ওপৰত গ্ৰীষ্মকালীন গীৰ্জাঘৰ। ঘণ্টা টাৱাৰৰ গুৰিতে এটা চেপেল অৱস্থিত। <ref name="GUE" /> কেথেড্ৰেলৰ ঘণ্টাবোৰ ৯৯টা সুৰ বজাব পৰা ইলেক্ট্ৰনিক যন্ত্ৰৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত হয়। ==চিত্ৰ== <gallery> File:Будівля Спасо-Преображенського собору 2.jpg|বেলটাৱাৰ আৰু মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ File:Будівля Спасо-Преображенського собору в Одесі.jpg|সামগ্ৰিক দৃশ্য File:Vue de Odessa La Cathedrale.JPG|২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে কেথেড্ৰেল চৌহদ File:Odessa Kirche Verklärung Christi-2.jpg|এটা কাষৰ চেপেলত প্ৰতিমূৰ্তি File:Transfiguration Cathedral in Odesa after Russian missile attack, 2023-07-23 (22).jpg|মিছাইল আক্ৰমণৰ পিছত কেথেড্ৰেলৰ ভিতৰৰ অংশ File:NFDI4BIOIMAGE Calendar February 2025.png|আংশিকভাৱে ধ্বংসপ্ৰাপ্ত কেথেড্ৰেলত দেৱাল চিত্ৰ অংকন </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] gc6m46tztb2xcyzptdny91zip6yx87f 629956 629954 2026-08-23T06:47:48Z দিম্পল দাস 5159 পৃষ্ঠা [[ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল, অডেছা]]ৰ পৰা [[ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল, ওডেছা]]লৈ দিম্পল দাসয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 629954 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল | full_name = | other_name = | native_name = Спасо-Преображенський кафедральний собор | native_name_lang = ua | image = File:Спасо-Преображенський собор, Одеса DSC8126.jpg | image_size = 270 | alt = | caption = | pushpin_map = | pushpin_alt = | pushpin_map_size = | pushpin_relief = | pushpin_caption = | coordinates = {{coord|46|28|59.44|N|30|43|51.75|E|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | location = [[সোবৰ্না স্কোৱাৰ, অডেছা|সোবৰ্না স্কোৱাৰ]] 3, [[অডেছা]] | country = ইউক্ৰেইন | denomination = পূব অৰ্থডক্স | previous_denomination = | tradition = | religious_institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | website = [http://www.sobor.odessa.ua/ Sobor.odessa.ua]{{dead link|date=April 2026}} | former_name = | founded = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = যীচুৰ ৰূপান্তৰ | dedicated = | consecrated = | events = | status = | functional_status = | heritage_designation = | designated = | architect = ভি.ভনৰেজেণ্ট | architectural_type = | style = নব্য ক্লাছিকবাদ | years_built = | groundbreaking = ১৭৯৫ | completed = ১৮০৮ (মূল),<br />২০০৫ (পুনৰ নিৰ্মাণ) | construction_cost = | closed = | demolished = ১৯৩৬ | capacity = ৯,০০০ (মূল)<ref name="Transfiguration2">{{cite web |date=3 September 2015 |last1=Voloshyna |first1=Anna |url=https://risu.org.ua/ua/relig_tourism/religious_region/60979/ |script-title=uk:Одеса: собор, що преображає |trans-title=Odesa: the cathedral that transfigures |work=Religious Informational Service of Ukraine |language=uk}}</ref><br />৩,০০০ (ভূগৰ্ভস্থ)<ref name="Transfiguration2" /> | length = 90.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1">{{cite web|url=http://www.sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515151311/http://sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-date=15 May 2021 |url-status=dead |access-date=January 26, 2019 |script-title=ru:Прошлое и будущее Одесского Кафедрального Спасо-Преображенского собора |trans-title=The past and the future of Odesa Transfiguration Cathedral |work=Odesa Transfiguration Cathedral |language=ru}}</ref> | width = 46.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1" /> | height = 77&nbsp;m (top cross bell tower)<ref>{{cite web |url=http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |script-title=ru:Спасо-преображенский кафедральный интернет |trans-title=Transfiguration Cathedral Internet |work=Odesa Transfiguration Cathedral |access-date=January 26, 2019 |archive-date=March 6, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306191219/http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |url-status=dead |language=ru }}</ref> | materials = | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | archdiocese = | metropolis = | diocese = | province = | district = | division = [[Ukrainian Orthodox Church (Moscow Patriarchate)|Moscow Patriarchate]] | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE LOCAL |designation1_offname = ছেভিয়াৰ-ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেলৰ ভৱন, য’ত অডেছা আৰু ইউক্ৰেইনৰ দক্ষিণ অঞ্চলৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি ৰাজকুমাৰ এম এছ ভ’ৰনটছভ আৰু ৰাজকুমাৰী ৱাই কে ভ’ৰনটছ’ভাক সমাধিস্থ কৰা হৈছে({{Lang|uk|Будівля Спасо-Преображенського собору, де поховано видатних людей м. Одеси й Південного регіону України – князя Воронцова М.С. та княгиню Воронцову Є.К.}}) |designation1_type = ইতিহাস |designation1_number = 35-Од }} }} '''ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল''' (({{Lang-en| Transfiguration Cathedral}}); ইউক্ৰেইনীয়: Спасо-Преображенський собор) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ অডেছাত অৱস্থিত এটা অৰ্থডক্স কেথেড্ৰেল। ই যীচুৰ ৰূপান্তৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত আৰু ইউক্ৰেইনৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জা (মস্কো পেট্ৰিয়াৰ্কেট)ৰ অন্তৰ্গত। ==ইতিহাস== ১৭৯৪ চনত গাভ্ৰিল বানুলেস্কু-বোডোনিয়ে অডেছা চহৰৰ প্ৰথম আৰু মূল গীৰ্জা কেথেড্ৰেল নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=ff>{{cite book|editor-last1=Brumfield|editor-first1=William Craft|title=Commerce in Russian urban culture : 1861–1914|date=2001|publisher=Woodrow Wilson Center Press [u.a.]|location=Washington, DC|isbn=0801867509}}</ref> ১৭৯৫ চনৰ ১৪ নৱেম্বৰত ভিকেন্টি ভানৰেজেণ্টৰ প্ৰকল্পৰ ভিত্তিত এই নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয় আৰু গীৰ্জাঘৰটো প্ৰথমে চেণ্ট নিকোলাছৰ নামত উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল।<ref name="GUE">{{Cite encyclopedia |date=25 February 2022 |last1=Vechersky |first1=Victor |author-link=Victor Vechersky |script-title=uk:Спасо-Преображенський собор в Одесі |trans-title=Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa |url=https://vue.gov.ua/Спасо-Преображенський_собор_в_Одесі |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725060131/https://vue.gov.ua/%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D1%81%D0%BE-%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80_%D0%B2_%D0%9E%D0%B4%D0%B5%D1%81%D1%96 |archive-date=25 July 2023 |url-status=live |access-date=26 April 2026 |encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]] |language=uk}}</ref> নিৰ্মাণৰ কাম কেইবাবছৰ পিছ পৰি থাকে আৰু নিউ ৰাছিয়াৰ নতুনকৈ নিযুক্তি পোৱা গৱৰ্ণৰ আৰ্মাণ্ড-ইমানুৱেল ডি ভিগনেৰ'ট ডু প্লেছিছ, ডাক ডি ৰিচেলিউৱে ১৭৯৮ চনত ইটালীৰ স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলিক এই ভৱনটো সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ নিয়োগ কৰিছিল।<ref name="ff" /><ref name="GUE" /> ১৮০০ চনত গীৰ্জাঘৰটোক কেথেড্ৰেল হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।১৮০৮ চনত ইয়াৰ তিনিটা বেদী পবিত্ৰ কৰা হয়, যেতিয়া গীৰ্জাঘৰটোৰ নাম সলনি কৰি ট্ৰেন্সফিগুৰেচন কেথেড্ৰেল ৰখা হৈছিল। সমগ্ৰ ১৯ শতিকাটো ইয়াৰ নিৰন্তৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হৈছিল। ১৮২৭ চনৰ পৰা ১৮৩৭ চনৰ ভিতৰত এই বেলটাৱাৰটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল (স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলি আৰু জৰ্জিঅ' টৰিচেলি [uk]), আৰু ইয়াক মূল গীৰ্জাঘৰৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৰেফেক্টৰীটো ১৮৪২ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="GUE" /> ভিতৰৰ অংশ প্ৰকৃত আৰু কৃত্ৰিম মাৰ্বলৰ দ্বাৰা আবৃত আছিল আৰু আইকনষ্টেছিছও মাৰ্বলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref name="Transfiguration2" />১৯০৩ চনলৈকে এই ভৱনটোত সৰু সৰু পৰিৱৰ্তন চলি থাকিল আৰু তাৰ পিছত ই চূড়ান্ত ৰূপত উপনীত হৈছিল।<ref name="Rayon">{{Cite web |date=23 July 2023 |script-title=uk:Свято-Преображенський собор в Одесі росіяни зруйнували вдруге за століття: історія храму |trans-title=The Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa was ruined by the Russians for the second time in the century: history of the church |url=https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824111224/https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |archive-date=24 August 2025 |access-date=26 April 2026 |website=Rayon.in.ua}}</ref> ২০২৩ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এই কেথেড্ৰেলটোক অডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰৰ অংশ হিচাপে [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় আৰু ৰুছ-ইউক্ৰেইন যুদ্ধৰ বাবে ইয়াক লগে লগে "বিপদজনক" তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=22 July 2023 |title=Statement regarding the threat of destruction of the UNESCO World Heritage Site "Historical Centre of the Port City of Odesa" |url=https://www.icomos-ukraine.org/recent-news-en/statement-regarding-the-threat-of-destruction-of-the-unesco-world-heritage-site-historical-center-of-the-port-city-of-odesa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701050750/https://www.icomos-ukraine.org/recent-news-en/statement-regarding-the-threat-of-destruction-of-the-unesco-world-heritage-site-historical-center-of-the-port-city-of-odesa |archive-date=1 July 2025 |access-date=26 April 2026 |website=[[ICOMOS]] Ukraine}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ জুলাইত ৰাছিয়াৰ ক্ষেপণাস্ত্ৰ আক্ৰমণত কেথেড্ৰেলৰ ব্যাপক ক্ষতিসাধন হয়।<ref name="RBK_2023_07_23">{{Cite news |work=[[RBC-Ukraine]] |url=https://www.rbc.ua/ukr/news/ruynuvannya-kolosalni-polovinu-dahu-zneslo-1690101083.html |date=2023-07-23|last=Yurchenko|first=Natalia|archive-url=https://web.archive.org/web/20260421063108/https://www.rbc.ua/ukr/news/ruynuvannya-kolosalni-polovinu-dahu-zneslo-1690101083.html|archive-date=21 April 2026|access-date=26 April 2026|url-status=live|trans-title=The damage is colossal, half of the roof was ruined: consequences of Russian Federation's strike on the cathedral in Odesa|script-title=ru:Разрушения колоссальные, половину крыши снесло: последствия удара РФ по собору в Одессе|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |url = https://www.nytimes.com/video/world/europe/100000009008708/odesa-ukraine-cathedral.html | title = Damage to the Odesa Transfiguration Cathedral (video)| work = [[New York Times]]| date = 23 July 2023|access-date=26 April 2026}} </ref> ইউনেস্কোৱে অডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰত ৰাছিয়াই বাৰে বাৰে কৰা আক্ৰমণক তীব্ৰ গৰিহণা দিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://ukraine.un.org/en/240086-odesa-unesco-strongly-condemns-repeated-attacks-against-cultural-heritage-including-world|website= [[United Nations]]|date =23 July 2023| title = Odesa: UNESCO strongly condemns repeated attacks against cultural heritage, including World Heritage|access-date=26 April 2026|last=Sirkovych|first=Zhanna}}</ref> [[ইটালী]] চৰকাৰ আৰু [[ইউনেস্কো]]ৰ সহায়ত কেথেড্ৰেলখনৰ মেৰামতি কৰা হয়; ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰৰ ভিতৰত মেৰামতিৰ বেছিভাগ কাম সম্পূৰ্ণ হয় আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰৰ ভিতৰত গৰম ব্যৱস্থা পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=December 1, 2025 |script-title=uk:Одеса: ЮНЕСКО та Італія завершили аварійні відновлювальні роботи у Спасо-Преображенському кафедральному соборі |trans-title=Odesa: UNESCO and Italy have finished emergency restoration work in the Transfiguration Cathedral |url=https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209135300/https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu |archive-date=9 February 2026 |access-date=26 April 2026 |website=[[UNESCO]] |language=uk}}</ref> ==বিৱৰণ== ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল অডেছা চহৰৰ এটা বিশিষ্ট অট্টালিকা। মূলতঃ ই ক্ৰছ আকৃতিৰ আৰু একক গম্বুজযুক্ত আছিল, চাৰি মহলীয়া ঘণ্টা টাৱাৰ আছিল। যদিও অট্টালিকাৰ বেছিভাগেই নব্য ধ্ৰুপদী শৈলী অনুসৰণ কৰে, গম্বুজৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য বৰ্ণাঢ্যবাদী। বৰ্তমান এই কেথেড্ৰেলটো দুমহলীয়া অট্টালিকা, তলত শীতকালীন গীৰ্জা আৰু ওপৰত গ্ৰীষ্মকালীন গীৰ্জাঘৰ। ঘণ্টা টাৱাৰৰ গুৰিতে এটা চেপেল অৱস্থিত। <ref name="GUE" /> কেথেড্ৰেলৰ ঘণ্টাবোৰ ৯৯টা সুৰ বজাব পৰা ইলেক্ট্ৰনিক যন্ত্ৰৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত হয়। ==চিত্ৰ== <gallery> File:Будівля Спасо-Преображенського собору 2.jpg|বেলটাৱাৰ আৰু মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ File:Будівля Спасо-Преображенського собору в Одесі.jpg|সামগ্ৰিক দৃশ্য File:Vue de Odessa La Cathedrale.JPG|২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে কেথেড্ৰেল চৌহদ File:Odessa Kirche Verklärung Christi-2.jpg|এটা কাষৰ চেপেলত প্ৰতিমূৰ্তি File:Transfiguration Cathedral in Odesa after Russian missile attack, 2023-07-23 (22).jpg|মিছাইল আক্ৰমণৰ পিছত কেথেড্ৰেলৰ ভিতৰৰ অংশ File:NFDI4BIOIMAGE Calendar February 2025.png|আংশিকভাৱে ধ্বংসপ্ৰাপ্ত কেথেড্ৰেলত দেৱাল চিত্ৰ অংকন </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] gc6m46tztb2xcyzptdny91zip6yx87f 629958 629956 2026-08-23T06:50:15Z দিম্পল দাস 5159 629958 wikitext text/x-wiki {{Infobox church | icon = | icon_width = | icon_alt = | name = ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল | full_name = | other_name = | native_name = Спасо-Преображенський кафедральний собор | native_name_lang = ua | image = File:Спасо-Преображенський собор, Одеса DSC8126.jpg | image_size = 270 | alt = | caption = | pushpin_map = | pushpin_alt = | pushpin_map_size = | pushpin_relief = | pushpin_caption = | coordinates = {{coord|46|28|59.44|N|30|43|51.75|E|display=inline,title}} | osgraw = <!-- TEXT --> | location = [[সোবৰ্না স্কোৱাৰ, অডেছা|সোবৰ্না স্কোৱাৰ]] 3, [[অডেছা]] | country = ইউক্ৰেইন | denomination = পূব অৰ্থডক্স | previous_denomination = | tradition = | religious_institute = <!-- Can be substituted with 'religious order'--> | churchmanship = | website = [http://www.sobor.odessa.ua/ Sobor.odessa.ua]{{dead link|date=April 2026}} | former_name = | founded = <!-- {{start date|YYYY|MM|DD|df=y}} - but see note below --> | founder = | dedication = যীচুৰ ৰূপান্তৰ | dedicated = | consecrated = | events = | status = | functional_status = | heritage_designation = | designated = | architect = ভি.ভনৰেজেণ্ট | architectural_type = | style = নব্য ক্লাছিকবাদ | years_built = | groundbreaking = ১৭৯৫ | completed = ১৮০৮ (মূল),<br />২০০৫ (পুনৰ নিৰ্মাণ) | construction_cost = | closed = | demolished = ১৯৩৬ | capacity = ৯,০০০ (মূল)<ref name="Transfiguration2">{{cite web |date=3 September 2015 |last1=Voloshyna |first1=Anna |url=https://risu.org.ua/ua/relig_tourism/religious_region/60979/ |script-title=uk:Одеса: собор, що преображає |trans-title=Odesa: the cathedral that transfigures |work=Religious Informational Service of Ukraine |language=uk}}</ref><br />৩,০০০ (ভূগৰ্ভস্থ)<ref name="Transfiguration2" /> | length = 90.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1">{{cite web|url=http://www.sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515151311/http://sobor.odessa.ua/page.php?id=14 |archive-date=15 May 2021 |url-status=dead |access-date=January 26, 2019 |script-title=ru:Прошлое и будущее Одесского Кафедрального Спасо-Преображенского собора |trans-title=The past and the future of Odesa Transfiguration Cathedral |work=Odesa Transfiguration Cathedral |language=ru}}</ref> | width = 46.6&nbsp;m<ref name="Transfiguration1" /> | height = 77&nbsp;m (top cross bell tower)<ref>{{cite web |url=http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |script-title=ru:Спасо-преображенский кафедральный интернет |trans-title=Transfiguration Cathedral Internet |work=Odesa Transfiguration Cathedral |access-date=January 26, 2019 |archive-date=March 6, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306191219/http://www.sobor.odessa.ua/public.php?id=33 |url-status=dead |language=ru }}</ref> | materials = | parish = | benefice = | deanery = | archdeaconry = | archdiocese = | metropolis = | diocese = | province = | district = | division = [[Ukrainian Orthodox Church (Moscow Patriarchate)|Moscow Patriarchate]] | embedded = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE LOCAL |designation1_offname = ছেভিয়াৰ-ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেলৰ ভৱন, য’ত অডেছা আৰু ইউক্ৰেইনৰ দক্ষিণ অঞ্চলৰ বিশিষ্ট ব্যক্তি ৰাজকুমাৰ এম এছ ভ’ৰনটছভ আৰু ৰাজকুমাৰী ৱাই কে ভ’ৰনটছ’ভাক সমাধিস্থ কৰা হৈছে({{Lang|uk|Будівля Спасо-Преображенського собору, де поховано видатних людей м. Одеси й Південного регіону України – князя Воронцова М.С. та княгиню Воронцову Є.К.}}) |designation1_type = ইতিহাস |designation1_number = 35-Од }} }} '''ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল''' (({{Lang-en| Transfiguration Cathedral}}); ইউক্ৰেইনীয়: Спасо-Преображенський собор) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ [[ওডেছা]]ত অৱস্থিত এটা অৰ্থডক্স কেথেড্ৰেল। ই যীচুৰ ৰূপান্তৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত আৰু ইউক্ৰেইনৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জা (মস্কো পেট্ৰিয়াৰ্কেট)ৰ অন্তৰ্গত। ==ইতিহাস== ১৭৯৪ চনত গাভ্ৰিল বানুলেস্কু-বোডোনিয়ে [[ওডেছা]] চহৰৰ প্ৰথম আৰু মূল গীৰ্জা কেথেড্ৰেল নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=ff>{{cite book|editor-last1=Brumfield|editor-first1=William Craft|title=Commerce in Russian urban culture : 1861–1914|date=2001|publisher=Woodrow Wilson Center Press [u.a.]|location=Washington, DC|isbn=0801867509}}</ref> ১৭৯৫ চনৰ ১৪ নৱেম্বৰত ভিকেন্টি ভানৰেজেণ্টৰ প্ৰকল্পৰ ভিত্তিত এই নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয় আৰু গীৰ্জাঘৰটো প্ৰথমে চেণ্ট নিকোলাছৰ নামত উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল।<ref name="GUE">{{Cite encyclopedia |date=25 February 2022 |last1=Vechersky |first1=Victor |author-link=Victor Vechersky |script-title=uk:Спасо-Преображенський собор в Одесі |trans-title=Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa |url=https://vue.gov.ua/Спасо-Преображенський_собор_в_Одесі |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725060131/https://vue.gov.ua/%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D1%81%D0%BE-%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80_%D0%B2_%D0%9E%D0%B4%D0%B5%D1%81%D1%96 |archive-date=25 July 2023 |url-status=live |access-date=26 April 2026 |encyclopedia=[[Great Ukrainian Encyclopedia]] |language=uk}}</ref> নিৰ্মাণৰ কাম কেইবাবছৰ পিছ পৰি থাকে আৰু নিউ ৰাছিয়াৰ নতুনকৈ নিযুক্তি পোৱা গৱৰ্ণৰ আৰ্মাণ্ড-ইমানুৱেল ডি ভিগনেৰ'ট ডু প্লেছিছ, ডাক ডি ৰিচেলিউৱে ১৭৯৮ চনত ইটালীৰ স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলিক এই ভৱনটো সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ নিয়োগ কৰিছিল।<ref name="ff" /><ref name="GUE" /> ১৮০০ চনত গীৰ্জাঘৰটোক কেথেড্ৰেল হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।১৮০৮ চনত ইয়াৰ তিনিটা বেদী পবিত্ৰ কৰা হয়, যেতিয়া গীৰ্জাঘৰটোৰ নাম সলনি কৰি ট্ৰেন্সফিগুৰেচন কেথেড্ৰেল ৰখা হৈছিল। সমগ্ৰ ১৯ শতিকাটো ইয়াৰ নিৰন্তৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হৈছিল। ১৮২৭ চনৰ পৰা ১৮৩৭ চনৰ ভিতৰত এই বেলটাৱাৰটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল (স্থপতিবিদ ফ্ৰান্সেস্কো ফ্ৰাপলি আৰু জৰ্জিঅ' টৰিচেলি [uk]), আৰু ইয়াক মূল গীৰ্জাঘৰৰ সৈতে সংযোগ কৰা ৰেফেক্টৰীটো ১৮৪২ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="GUE" /> ভিতৰৰ অংশ প্ৰকৃত আৰু কৃত্ৰিম মাৰ্বলৰ দ্বাৰা আবৃত আছিল আৰু আইকনষ্টেছিছও মাৰ্বলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref name="Transfiguration2" />১৯০৩ চনলৈকে এই ভৱনটোত সৰু সৰু পৰিৱৰ্তন চলি থাকিল আৰু তাৰ পিছত ই চূড়ান্ত ৰূপত উপনীত হৈছিল।<ref name="Rayon">{{Cite web |date=23 July 2023 |script-title=uk:Свято-Преображенський собор в Одесі росіяни зруйнували вдруге за століття: історія храму |trans-title=The Saviour-Transfiguration Cathedral in Odesa was ruined by the Russians for the second time in the century: history of the church |url=https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250824111224/https://history.rayon.in.ua/news/618991-svyato-preobrazhenskiy-sobor-v-odesi-rosiyani-zruynuvali-vdruge-za-stolittya-istoriya-khramu |archive-date=24 August 2025 |access-date=26 April 2026 |website=Rayon.in.ua}}</ref> ২০২৩ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এই কেথেড্ৰেলটোক ওডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰৰ অংশ হিচাপে [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় আৰু ৰুছ-ইউক্ৰেইন যুদ্ধৰ বাবে ইয়াক লগে লগে "বিপদজনক" তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=22 July 2023 |title=Statement regarding the threat of destruction of the UNESCO World Heritage Site "Historical Centre of the Port City of Odesa" |url=https://www.icomos-ukraine.org/recent-news-en/statement-regarding-the-threat-of-destruction-of-the-unesco-world-heritage-site-historical-center-of-the-port-city-of-odesa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250701050750/https://www.icomos-ukraine.org/recent-news-en/statement-regarding-the-threat-of-destruction-of-the-unesco-world-heritage-site-historical-center-of-the-port-city-of-odesa |archive-date=1 July 2025 |access-date=26 April 2026 |website=[[ICOMOS]] Ukraine}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ জুলাইত ৰাছিয়াৰ ক্ষেপণাস্ত্ৰ আক্ৰমণত কেথেড্ৰেলৰ ব্যাপক ক্ষতিসাধন হয়।<ref name="RBK_2023_07_23">{{Cite news |work=[[RBC-Ukraine]] |url=https://www.rbc.ua/ukr/news/ruynuvannya-kolosalni-polovinu-dahu-zneslo-1690101083.html |date=2023-07-23|last=Yurchenko|first=Natalia|archive-url=https://web.archive.org/web/20260421063108/https://www.rbc.ua/ukr/news/ruynuvannya-kolosalni-polovinu-dahu-zneslo-1690101083.html|archive-date=21 April 2026|access-date=26 April 2026|url-status=live|trans-title=The damage is colossal, half of the roof was ruined: consequences of Russian Federation's strike on the cathedral in Odesa|script-title=ru:Разрушения колоссальные, половину крыши снесло: последствия удара РФ по собору в Одессе|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |url = https://www.nytimes.com/video/world/europe/100000009008708/odesa-ukraine-cathedral.html | title = Damage to the Odesa Transfiguration Cathedral (video)| work = [[New York Times]]| date = 23 July 2023|access-date=26 April 2026}} </ref> ইউনেস্কোৱে ওডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰত ৰাছিয়াই বাৰে বাৰে কৰা আক্ৰমণক তীব্ৰ গৰিহণা দিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://ukraine.un.org/en/240086-odesa-unesco-strongly-condemns-repeated-attacks-against-cultural-heritage-including-world|website= [[United Nations]]|date =23 July 2023| title = Odesa: UNESCO strongly condemns repeated attacks against cultural heritage, including World Heritage|access-date=26 April 2026|last=Sirkovych|first=Zhanna}}</ref> [[ইটালী]] চৰকাৰ আৰু [[ইউনেস্কো]]ৰ সহায়ত কেথেড্ৰেলখনৰ মেৰামতি কৰা হয়; ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰৰ ভিতৰত মেৰামতিৰ বেছিভাগ কাম সম্পূৰ্ণ হয় আৰু ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰৰ ভিতৰত গৰম ব্যৱস্থা পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=December 1, 2025 |script-title=uk:Одеса: ЮНЕСКО та Італія завершили аварійні відновлювальні роботи у Спасо-Преображенському кафедральному соборі |trans-title=Odesa: UNESCO and Italy have finished emergency restoration work in the Transfiguration Cathedral |url=https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260209135300/https://www.unesco.org/uk/articles/odesa-yunesko-ta-italiya-zavershyly-avariyni-vidnovlyuvalni-roboty-u-spaso-preobrazhenskomu |archive-date=9 February 2026 |access-date=26 April 2026 |website=[[UNESCO]] |language=uk}}</ref> ==বিৱৰণ== ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল ওডেছা চহৰৰ এটা বিশিষ্ট অট্টালিকা। মূলতঃ ই ক্ৰছ আকৃতিৰ আৰু একক গম্বুজযুক্ত আছিল, চাৰি মহলীয়া ঘণ্টা টাৱাৰ আছিল। যদিও অট্টালিকাৰ বেছিভাগেই নব্য ধ্ৰুপদী শৈলী অনুসৰণ কৰে, গম্বুজৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য বৰ্ণাঢ্যবাদী। বৰ্তমান এই কেথেড্ৰেলটো দুমহলীয়া অট্টালিকা, তলত শীতকালীন গীৰ্জা আৰু ওপৰত গ্ৰীষ্মকালীন গীৰ্জাঘৰ। ঘণ্টা টাৱাৰৰ গুৰিতে এটা চেপেল অৱস্থিত। <ref name="GUE" /> কেথেড্ৰেলৰ ঘণ্টাবোৰ ৯৯টা সুৰ বজাব পৰা ইলেক্ট্ৰনিক যন্ত্ৰৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত হয়। ==চিত্ৰ== <gallery> File:Будівля Спасо-Преображенського собору 2.jpg|বেলটাৱাৰ আৰু মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ File:Будівля Спасо-Преображенського собору в Одесі.jpg|সামগ্ৰিক দৃশ্য File:Vue de Odessa La Cathedrale.JPG|২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে কেথেড্ৰেল চৌহদ File:Odessa Kirche Verklärung Christi-2.jpg|এটা কাষৰ চেপেলত প্ৰতিমূৰ্তি File:Transfiguration Cathedral in Odesa after Russian missile attack, 2023-07-23 (22).jpg|মিছাইল আক্ৰমণৰ পিছত কেথেড্ৰেলৰ ভিতৰৰ অংশ File:NFDI4BIOIMAGE Calendar February 2025.png|আংশিকভাৱে ধ্বংসপ্ৰাপ্ত কেথেড্ৰেলত দেৱাল চিত্ৰ অংকন </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] imtftckxieq1d785kwkgauadxqv332w 0 139127 629941 2026-08-23T04:27:41Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629941 wikitext text/x-wiki [[File:Національний академічний театр опери та балету України імені Тараса Шевченка DSC 5329 Володимирська вул., 50.jpg|thumb|alt=Exterior of large opera house|ইউক্ৰেইনৰ তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামত ৰখা ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ, কিয়েভ অপেৰা কোম্পানীৰ মুখ্য গৃহ]] [[File:Національний академічний театр опери та балету України імені Тараса Шевченка DSC 9625.jpg|thumb|alt=Detail of the interior of the opera house, 2018|২০১৮ চনত অপেৰা গৃহৰ ভিতৰৰ অংশ]] '''ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা''' {{en|National Opera of Ukraine}} বা '''কিয়েভ অপেৰা''' গোটটো ১৮৬৭ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। [[অডেছা ৰাষ্ট্ৰীয় একাডেমিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰ|অডেছা অপেৰা]]ৰ পিছত আৰু [[লভিভ অপেৰা]]ৰ আগত ই [[ইউক্ৰেইন]]ৰ দ্বিতীয় পুৰণি অপেৰা প্ৰতিষ্ঠান। কিয়েভ অপেৰা কোম্পানীয়ে [[কিয়েভ অপেৰা গৃহ]]ত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে। এই গৃহটো তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। ==ইতিহাস== ===প্ৰাৰম্ভিক ইতিহাস: ১৮৬৭–২০শ শতিকা=== [[Image:Kyiv-teatr.jpg|thumb|left|১৯০০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে কিয়েভ নগৰ থিয়েটাৰ]] ১৮৬৭ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত ফাৰ্ডিনাণ্ড বাৰ্গাৰ (?–১৮৭৫)-এ এই অপেৰা গোটটো প্ৰতিষ্ঠা কৰে। বাৰ্গাৰে বহুতো প্ৰতিভাশালী গায়ক, বাদ্যযন্ত্ৰী আৰু পৰিচালকক আমন্ত্ৰণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। নগৰ পৰিষদে নতুনকৈ গঠিত গোটটোক অনুষ্ঠান পৰিৱেশনৰ বাবে নগৰ থিয়েটাৰ ব্যৱহাৰৰ অনুমতি দিছিল। এই থিয়েটাৰটো ১৮৫৬ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ স্থপতি আছিল আই. ষ্ট্ৰম। আনুষ্ঠানিকভাৱে থিয়েটাৰটোৰ নাম নগৰ থিয়েটাৰ আছিল যদিও ইয়াক সাধাৰণতে ৰাছিয়ান অপেৰা বুলি কোৱা হৈছিল। ১৮৬৭ চনৰ ৮ নৱেম্বৰ (পুৰণি পঞ্জিকা অনুসৰি ২৭ অক্টোবৰ) তাৰিখে অনুষ্ঠিত প্ৰথম অনুষ্ঠানৰ দিনটো নগৰখনত বন্ধৰ দিন হিচাপে পালন কৰা হৈছিল। [[আলেক্সেই ভেৰষ্টভস্কি]]ৰ অপেৰা ''আস্কল্ডৰ সমাধি'' আছিল গোটটোৰ প্ৰথম অনুষ্ঠান। অনুষ্ঠানটোত কণ্ট্ৰাল্টো নাটালিয়া অলেকজান্দ্ৰভনা মিখাইলভস্কায়াও অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite book|url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Lysenko_Ivan/Slovnyk_spivakiv_Ukrainy.pdf|language=uk|chapter=Михайловська Наталія Олександрівна (English: Nataliya Oleksandrivna Mykhaylovska)|author=Лисенко І. М. (English: Lysenko, І. М.)|title=Словник співаків України (English: Dictionary of Singers of Ukraine)|year=1997|page=203|publisher=Рада (English: Rada)}}</ref> সেই সময়ৰ অ'. ছাতাগানো-গৰচাকোভা, এফ. লভভ আৰু এম. আগ্ৰামভৰ কণ্ঠশিল্পীসুলভ প্ৰতিভাৰ লগতে প্ৰাচীন নগৰখনৰ ইতিহাসৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাৰপৰা লোৱা আকৰ্ষণীয় কাহিনীয়ে আৰম্ভণিৰ সফলতাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। আৰম্ভণিৰ অনুষ্ঠানসমূহত ৰাছিয়ান অপেৰাই প্ৰধান স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত মিখাইল গ্লিংকাৰ ''ৰুছলান আৰু লুদমিলা'', আলেকজেণ্ডাৰ দাৰ্গোমিজস্কিৰ ''ৰুছালকা'', আন্তন ৰুবিনষ্টেইনৰ ''মাকাবী'' আৰু আলেকজেণ্ডাৰ চেৰভৰ ''দ্য পাৱাৰ অৱ দ্য ফিয়েণ্ড'' আছিল। ইউৰোপীয় অপেৰাৰ অনুবাদিত ৰূপো পৰিৱেশন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত জিঅ'আকিনো ৰছিনিৰ ''দ্য বাৰ্বাৰ অৱ ছেভিল'', ম'জাৰ্টৰ ''দ্য মেৰেজ অৱ ফিগাৰো'', কাৰ্ল মাৰিয়া ফন ৱেবাৰৰ ''ডেৰ ফ্ৰেইশ্বুট্‌জ'', গায়েতানো ডনিজেট্টিৰ ''লুচিয়া দি লামাৰমুৰ'' আৰু জুজেপ্পে ভেৰ্ডিৰ অপেৰাসমূহ আছিল। ভেৰ্ডিৰ অপেৰা কিয়েভৰ লোকসকলৰ মাজত বিশেষ জনপ্ৰিয় হৈছিল। ১৮৯৬ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত পিয়ত্ৰ ইলিচ ছাইকোভস্কিৰ ''ইউজিন ওনেগিন''ৰ পুৱাৰ অনুষ্ঠানৰ পিছত থিয়েটাৰত নুমুৱাবলৈ পাহৰি যোৱা এডাল মমবাতিৰপৰা অগ্নিকাণ্ড সংঘটিত হয়। কেইঘণ্টামানৰ ভিতৰতে জুয়ে সমগ্ৰ ভৱনটো ধ্বংস কৰে। ইউৰোপৰ অন্যতম বৃহৎ সংগীত পুথিভঁৰালৰ লগতে বহুতো সাজ-পোছাক আৰু বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ মঞ্চ সজ্জা জুইত নষ্ট হয়। নগৰ থিয়েটাৰ ধ্বংস হোৱাৰ পিছত কেইবাবছৰ ধৰি গোটটোৱে আন মঞ্চত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত বাৰ্গোনিৰ থিয়েটাৰ, বৰ্তমান লেছিয়া ইউক্ৰেইংকাৰ নামত ৰখা ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাছিয়ান নাট্য থিয়েটাৰ, ছলভটছভৰ থিয়েটাৰ, বৰ্তমান ইভান ফ্ৰাংকোৰ নামত ৰখা ৰাষ্ট্ৰীয় থিয়েটাৰ, আৰু বিখ্যাত ত্ৰুটিকভৰ চাৰ্কাছৰ মঞ্চও আছিল। ===২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণি=== অগ্নিকাণ্ডৰ পিছত নগৰ পৰিষদে কিয়েভত নতুন অপেৰা থিয়েটাৰৰ ভৱন নিৰ্মাণৰ নক্সাৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত কৰে। বিজয়ী নক্সাটো ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰৰ আছিল। বাহিৰৰ অংশটো নৱ-পুনৰ্জাগৰণ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু অভিনেতা আৰু দৰ্শকৰ প্ৰয়োজনীয়তাসমূহ বিবেচনা কৰা হৈছিল। ভিতৰৰ অংশটো ধ্ৰুপদী শৈলীত পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক ''ভিয়েনিজ আধুনিক'' বুলি কোৱা হৈছিল। তেওঁৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য কৃতিত্ব হিচাপে মঞ্চখনক গণ্য কৰা হয়। এই মঞ্চখন ইউৰোপৰ অন্যতম বৃহৎ মঞ্চ আছিল আৰু সেই সময়ৰ আধুনিকতম অভিযান্ত্ৰিক মানদণ্ড অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। {{OldStyleDate|29 September|1901|16 September}} তাৰিখে থিয়েটাৰৰ নতুন ভৱনটো আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰা হয়। উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত সংগীতজ্ঞ ভিলহেল্ম হাৰ্টভেল্ডে (১৮৫৯–১৯২৭) ৰচনা কৰা ''কিয়েভ'' নামৰ কেণ্টাটা আৰু এম. গ্লিংকাৰ ''লাইফ ফৰ দ্য ছাৰ'' অপেৰাৰ পৰিৱেশন কৰা হয়। {{OldStyleDate|14 September|1911|1 September}} তাৰিখে ৰিমস্কি-কোৰছাকভৰ ছাৰ ছালতানৰ কাহিনী অপেৰাৰ অনুষ্ঠান কিয়েভ অপেৰা গৃহত অনুষ্ঠিত হয়। অনুষ্ঠানটোত ছাৰ আৰু তেওঁৰ দুই জ্যেষ্ঠ কন্যা, গ্ৰেণ্ড ডাচেছ ৰাছিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচেছ ওলগা নিকোলায়েভনা আৰু ৰাছিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচেছ তাতিয়ানা নিকোলায়েভনা উপস্থিত আছিল। থিয়েটাৰত নিৰাপত্তাৰ বাবে ৯০ জন লোক নিয়োগ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |url=https://www.alexanderpalace.org/palace/stolypin-murder-1911-kiev.php |title=Murder of Prime Minister Stolypin in Kiev 1911 – Blog & Alexander Palace Time Machine |website=[www.alexanderpalace.org](http://www.alexanderpalace.org)}}</ref> অনুষ্ঠানৰ বিৰতিৰ সময়ত ৰাছিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী পিয়ত্ৰ ষ্টলিপিনক হত্যা কৰা হয়। আলেকজেণ্ডাৰ স্পিৰিডোভিচৰ মতে, দ্বিতীয় অংকৰ পিছত ষ্টলিপিন মঞ্চ আৰু বাদ্যযন্ত্ৰৰ অংশৰ মাজৰ সীমাৰ সন্মুখত থিয় হৈ আছিল। তেওঁৰ সোঁফালে ভ্লাদিমিৰ ফ্ৰিডেৰিক্স আৰু জেনেৰেল সুখোমলিনভ আছিল। তেওঁৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীজন ধূমপান কৰিবলৈ বাহিৰলৈ গৈছিল। বাঁওপন্থী বিপ্লৱী দিমিত্ৰী বোগ্ৰভে ষ্টলিপিনক দুবাৰ গুলীয়াইছিল। এটা গুলী তেওঁৰ বাহুত আৰু আনটো বুকুত লাগিছিল। বোগ্ৰভ তাৰ পিছত এটা প্ৰৱেশদ্বাৰৰফালে দৌৰি যায় আৰু ধৰা পৰে। ষ্টলিপিনে সম্ৰাটৰ আসনৰফালে ঘূৰি চাই সম্ৰাটক পিছুৱাই যাবলৈ ইংগিত দিছিল। বাদ্যযন্ত্ৰৰ দলটোৱে ৰাষ্ট্ৰীয় সংগীত বজাবলৈ আৰম্ভ কৰে। চিকিৎসকসকলে ষ্টলিপিন সুস্থ হোৱাৰ আশা কৰিছিল যদিও তেওঁৰ অৱস্থা ক্ৰমে অধিক বেয়া হয়। তেওঁ চেতনাও হেৰুৱা নাছিল। পৰৱৰ্তী দিনা সম্ৰাটে চিকিৎসালয়ত ষ্টলিপিনৰ বিছনাৰ কাষত আঁঠু লৈ ক্ষমা বিচাৰি আছিল। ষ্টলিপিন তিনিদিন পাছত মৃত্যুবৰণ কৰে। ২০শ শতিকাৰ প্ৰথম দশকত কিয়েভ অপেৰা থিয়েটাৰে ইউক্ৰেইনীয় আৰু ৰাছিয়ান বহুতো বিশিষ্ট গায়কক আকৰ্ষণ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত অ'. পেটলিয়াছ, পি. চেচেভিচ, কে. ভোৰোনেটছ, এম. মেদভেদেভ, কে. ব্ৰুন, অ'. মোচিন আৰু অ'. কামিয়নস্কি আছিল। পশ্চিমীয়া দেশৰ বিখ্যাত অপেৰা শিল্পীসকলেও প্ৰায়ে ইয়াত ভ্ৰমণমূলক অনুষ্ঠান কৰিছিল। সেই সময়ৰ বাবে কিছুমান ব্যতিক্ৰমী অনুষ্ঠান মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ৰিছাৰ্ড ৱাগনাৰৰ ''ডাই ৱালকিউৰে'', নিকোলাই ৰিমস্কি-কোৰছাকভৰ ''ছাদকো'' আৰু আৰিগো বয়িটোৰ ''মেফিষ্টোফেলে'' আছিল। ===ইউক্ৰেইনীয় ৰাষ্ট্ৰ=== ১৯১৭ চনত অপেৰা গৃহটো কেৱল শিল্পকলাৰ বাবেই নহয়, বিভিন্ন অধিৱেশনৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। সেই বছৰ অপেৰা গৃহত দ্বিতীয় সৰ্ব-ইউক্ৰেইনীয় সামৰিক অধিৱেশন অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই স্থান ইউক্ৰেইনীয় কেন্দ্ৰীয় পৰিষদৰ প্ৰথম সৰ্বজনীন ঘোষণাৰ বাবেও জনাজাত। ইউক্ৰেইনীয় ৰাষ্ট্ৰৰ সময়ত কিয়েভ অপেৰাৰ নাম ''ইউক্ৰেইনীয় নাট্য আৰু অপেৰা থিয়েটাৰ'' আছিল। ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত অপেৰা মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল। ১৯১৮ চনত ''ফাউষ্ট'', ''লা ট্ৰাভিয়াটা'', ''বোহেমিয়া'', ''মাদাম বাটাৰফ্লাই'' আদি অপেৰা মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল। ইউক্ৰেইনীয় সংবাদ মাধ্যমত লিখা হৈছিল যে ইউক্ৰেইনীয় ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰাৰ সেই সময়ৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ থিয়েটাৰ হোৱাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। লগতে এই কথাও কোৱা হৈছিল যে ইউক্ৰেইনীয় ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰাই বিদেশী সংস্কৃতিৰ অনুকৰণ কৰা পেট্ৰগ্ৰাডৰ ৰাষ্ট্ৰীয় থিয়েটাৰসমূহৰ ইতিহাস পুনৰাবৃত্তি কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite journal |url=http://hai-nyzhnyk.mylivepage.com/wiki/962/475 |first=Pavlo |last=Hay-Nyzhnyk |language=uk|title=Formation of Ukrainian theatrical art and the issue of its taxation under the Hetmanate of 1918 [Становлення українського театрального мистецтва і питання його оподаткування за Гетьманату 1918 року] |journal=Ukrainian Theatre |year=2003 |issue=5–6 |pages=10–12 |accessdate=December 25, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121111160642/http://hai-nyzhnyk.mylivepage.com/wiki/962/475 |archivedate=November 11, 2012}}</ref> ===ছোভিয়েট যুগ=== ইউক্ৰেইন ছোভিয়েট সংঘৰ সৈতে সংযুক্ত হোৱাৰ পিছত থিয়েটাৰটো ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰা হয় আৰু ইয়াৰ নাম কে. লিবকনেখ্ট ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা গৃহ ৰখা হয়। ১৯২৬ চনত ইয়াৰ নাম কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক ইউক্ৰেইনীয় অপেৰা কৰা হয়। ১৯৩৪ চনত কিয়েভক পুনৰ ৰাজধানীৰ মৰ্যাদা দিয়াৰ পাছত ইয়াৰ নাম ইউক্ৰেইনীয় ছোভিয়েট সমাজতান্ত্ৰিক গণৰাজ্যৰ শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ কৰা হয়। ১৯৩৬ চনত থিয়েটাৰটোৱে লেনিনৰ বঁটা লাভ কৰে আৰু ১৯৩৯ চনত ইয়াক তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়।<ref name="Shv">{{cite encyclopedia |last1=Shvachko |first1=T.O. |editor-last=|editor-first= |editor-link= |encyclopedia=[[Encyclopedia of Modern Ukraine]] |title=National Academic Opera and Ballet Theater of Ukraine named after T. Shevchenko |url=https://esu.com.ua/search_articles.php?id=70805 |date=2023 |publisher= Institute of Encyclopedic Research of the National Academy of Sciences of Ukraine |location=Kyiv |isbn=978-966-02-2074-4 |language=uk}}</ref> ১৯২৬ চনৰ জনসাধাৰণৰ কমিছাৰৰ নিৰ্দেশ অনুসৰি সকলো অপেৰা ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত পৰিৱেশন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত ইউক্ৰেইনীয় সংস্কৃতি আৰু ভাষাৰ বিকাশত সহায় হৈছিল।<ref>{{cite web |author=Maksym Strikha |author-link= |date= February 2012|url=https://tyzhden.ua/Culture/39974 |title=Opera: confusion instead of content |format= |publisher= |website=tyzhden.ua |access-date=December 27, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210829153250/https://tyzhden.ua/Culture/39974 |archive-date=August 29, 2021 |language=uk}}</ref> ইউক্ৰেইনীয় অনুবাদত অপেৰা পৰিৱেশনৰ পৰম্পৰা ১৯৯০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিলৈ অব্যাহত আছিল।<ref>{{cite journal |author=Andriy Bondarenko |title=Ukrainian Vocal Translations: Tradition and Perspectives |journal=Bulletin of Kyiv National University of Culture and Arts. Series in Musical Art |url=https://www.researchgate.net/publication/338131736 |issue=2 |year=2019 |pages=151–162}}</ref> ১৯৮১ চনত কিয়েভৰ ১৫০০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্য্য্যে কিয়েভৰ ওলগাৰ জীৱনৰ আধাৰত নিৰ্মিত এটা বেলেৰ বিশ্বত প্ৰথম পৰিৱেশন ইয়াত অনুষ্ঠিত হয়।<ref>Черкашина-Губаренко М. Р. ''Театральні університети Володимира Рожка''. Часопис Національної музичної академії України імені П. І. Чайковського. 2016. № 3 (32). с. 52.</ref> ===১৯৯০–বৰ্তমান=== ১৯৯১ চনৰপৰা ১৯৯৯ চনলৈ আনাতোলি মোক্ৰেংকোই ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰাৰ নেতৃত্ব দিছিল। এই সময়ছোৱাত থিয়েটাৰে ক্ৰমান্বয়ে ইউক্ৰেইনীয় ভাষাৰ অনুবাদ ব্যৱহাৰ কমাবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ কাৰণ হিচাপে অৰ্থনৈতিক সমস্যা আৰু শিল্পীসকলৰ জীৱিকাৰ বাবে ভ্ৰমণমূলক অনুষ্ঠান কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাক উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Закрасняна |first=Жанна |title=Оперна класика в українських перекладах: становлення, занепад і відродження традиції. |url=https://composer.ucoz.ua/publ/artykuly/zhanna_zakrasnjana_operna_klasika_v_ukrajinskikh_perekladakh_stanovlennja_zanepad_i_vidrodzhennja_tradiciji/27-1-0-296 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227201904/https://composer.ucoz.ua/publ/artykuly/zhanna_zakrasnjana_operna_klasika_v_ukrajinskikh_perekladakh_stanovlennja_zanepad_i_vidrodzhennja_tradiciji/27-1-0-296 |archive-date=2019-12-27 |access-date=2023-11-16 |website=Композитор}}</ref> ১৯৯২ চনৰপৰা ২০০০ চনলৈ আনাতোলি শ্বেকেৰাই ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰাৰ নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁ ‘হ্ৰদৰ ৰাজহাঁহ’ আৰু ‘বাদামভঙা নৃত্যনাট্য’ আদি ধ্ৰুপদী অনুষ্ঠানৰ লগতে আলেকজেণ্ডাৰ গ্লাজুনভৰ ৰাইমণ্ডা, লিঅ' ডেলিবৰ কপেলিয়া আদি মঞ্চস্থ কৰিছিল। তেওঁ সমসাময়িক বহুতো ৰচনাও মঞ্চস্থ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আৰাম খাচাটুৰিয়ানৰ স্পাৰ্টাকাছ, ইভহেন ষ্টানকোভিচৰ ওলগা আৰু আৰিফ মেলিকভৰ ''লিজেণ্ডছ অৱ লাভ'' আছিল। ১৯৭১ চনত মঞ্চস্থ কৰা তেওঁৰ [[ৰোমিঅ' আৰু জুলিয়েট]] অনুষ্ঠানটো ৪০ বছৰতকৈ অধিক সময় মঞ্চত আছিল। এই অনুষ্ঠান বহুতো দেশত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল আৰু [[ইউনেস্কো]]ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2018-01-05 |title=National Opera of Ukraine T. Shevchenko (National Opera House of Ukraine) |url=https://travel-guia.com/ukrania/kiev/opera-nacional-da-ucrania-t-shevchenko-national-opera-house-of-ukraine.html |access-date=2023-11-16 |website=travel-guia.com |language=en}}</ref> ১৯৯৯ চনৰপৰা পেট্ৰ' চুপ্ৰিনাই থিয়েটাৰটোৰ মহাপৰিচালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে। ২০০২ চনৰপৰা ২০১১ চনলৈ আৰু ২০১৮ চনৰপৰা তেওঁ থিয়েটাৰটোৰ কলা পৰিচালক হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে।<ref>{{Cite web |date=2021-11-25 |title=Персони {{!}} Національна опера України |url=https://www.opera.com.ua/persons/kerivnictvo-direkciya-teatru/chuprina-petro |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125170225/https://www.opera.com.ua/persons/kerivnictvo-direkciya-teatru/chuprina-petro |archive-date=2021-11-25 |access-date=2023-11-16 |website=Національна Опера України}}</ref> ২০১১ চনৰপৰা ২০১৮ চনলৈ সুৰকাৰ মিৰোছ্লাভ স্কোৰিকে কলা পৰিচালকৰ পদত আছিল। থিয়েটাৰটোৱে [[জাৰ্মানী]], [[ফ্ৰান্স]], [[ছুইজাৰলেণ্ড]], [[কানাডা]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]], [[মেক্সিকো]], [[ডেনমাৰ্ক]], [[স্পেইন]], [[ইটালী]], [[জাপান]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[গ্ৰীচ]], [[ব্ৰাজিল]], [[ইষ্টোনিয়া]], [[পোলেণ্ড]], [[চীন]], [[হাংগেৰী]], [[অষ্ট্ৰিয়া]], [[নেদাৰলেণ্ড]], [[বেলজিয়াম]], [[পৰ্তুগাল]], [[তুৰস্ক]], [[ওমান]] আৰু আন বহুতো দেশত ভ্ৰমণমূলক অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছে। ২০১৭ চনত ইউক্ৰেইনত কিয়েভৰ তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামত ৰখা ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ ১৫০বছৰীয়া জয়ন্তী পালন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=2018-11-16 |title=Про відзначення пам'ятних дат і ювілеїв у 2017 році |url=http://zakon2.rada.gov.ua/laws/show/1807-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116100401/http://zakon2.rada.gov.ua/laws/show/1807-19 |archive-date=2018-11-16 |access-date=2023-11-16 |website=Верховна Рада України}}</ref> দুই অংকৰ অপেৰা ''নাটালকা পল্টাভকা'' আছিল ২০২২ চনৰ ইউক্ৰেইনত ৰাছিয়াৰ আক্ৰমণৰ আগতে নিৰ্ধাৰিত শেষ অনুষ্ঠান।<ref>{{Cite web |url=https://opera.com.ua/en/afisha/natalka-poltavka-46?spectators=spectators |title=Upcoming shows | Національна опера України}}</ref> ==পৰিচালকসকল== * ১৯৪৪{{ndash}}১৯৪৯ — চামুৱেল ষ্টলাৰমেন * ১৯৫২{{ndash}}১৯৫৪ — অলেকজেণ্ডাৰ ইউৰিয়োভিচ পেট্ৰোভস্কি * ১৯৫৪{{ndash}}১৯৬০ — অলেকজেণ্ডাৰ ক্লিমভ * ১৯৬০{{ndash}}১৯৬৫; ১৯৭০ — অলেগ ৰিয়াবভ * ১৯৫৭{{ndash}}১৯৯০ — কনষ্টাণ্টিন য়েৰেমেংকো * ১৯৮৮{{ndash}}বৰ্তমান — নিকোলাই দিয়াদিউৰা<ref name="KNP">{{cite web |title=Дядюра Микола Володимирович |url=http://knpu.gov.ua/content/dyadyura-mikola-volodimirovich |publisher=KNPU |access-date=11 November 2023 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305031714/http://knpu.gov.ua/content/dyadyura-mikola-volodimirovich |url-status=dead }}</ref> * ১৯৯৯{{ndash}}বৰ্তমান — আন্না কুলবাবা, পৰিচালক * ২০১৩{{ndash}}বৰ্তমান — নিকোলাই দিয়াদিউৰা, মুখ্য পৰিচালক ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://opera.com.ua/en Official website] * [http://www.worldwalk.info/en/catalog/1295/ শ্বেভচেংকোৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা গৃহ, ইউক্ৰেইন] ''Worldwalk.info''-ৰপৰা (স্ব-প্ৰকাশিত) * [https://www.operabase.com/national-opera-of-ukraine-o10131/en ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰাত মঞ্চস্থ হোৱা অপেৰাৰ তথ্য] অপেৰাবেছ ৱেবছাইটৰ পৰা nj2obxzhm0ksr40xz50wrc67hymu8sz 629943 629941 2026-08-23T04:29:46Z AjayDas 12623 added [[Category:ইউক্ৰেইন]] using [[WP:HC|HotCat]] 629943 wikitext text/x-wiki [[File:Національний академічний театр опери та балету України імені Тараса Шевченка DSC 5329 Володимирська вул., 50.jpg|thumb|alt=Exterior of large opera house|ইউক্ৰেইনৰ তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামত ৰখা ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ, কিয়েভ অপেৰা কোম্পানীৰ মুখ্য গৃহ]] [[File:Національний академічний театр опери та балету України імені Тараса Шевченка DSC 9625.jpg|thumb|alt=Detail of the interior of the opera house, 2018|২০১৮ চনত অপেৰা গৃহৰ ভিতৰৰ অংশ]] '''ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা''' {{en|National Opera of Ukraine}} বা '''কিয়েভ অপেৰা''' গোটটো ১৮৬৭ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। [[অডেছা ৰাষ্ট্ৰীয় একাডেমিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰ|অডেছা অপেৰা]]ৰ পিছত আৰু [[লভিভ অপেৰা]]ৰ আগত ই [[ইউক্ৰেইন]]ৰ দ্বিতীয় পুৰণি অপেৰা প্ৰতিষ্ঠান। কিয়েভ অপেৰা কোম্পানীয়ে [[কিয়েভ অপেৰা গৃহ]]ত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে। এই গৃহটো তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। ==ইতিহাস== ===প্ৰাৰম্ভিক ইতিহাস: ১৮৬৭–২০শ শতিকা=== [[Image:Kyiv-teatr.jpg|thumb|left|১৯০০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে কিয়েভ নগৰ থিয়েটাৰ]] ১৮৬৭ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত ফাৰ্ডিনাণ্ড বাৰ্গাৰ (?–১৮৭৫)-এ এই অপেৰা গোটটো প্ৰতিষ্ঠা কৰে। বাৰ্গাৰে বহুতো প্ৰতিভাশালী গায়ক, বাদ্যযন্ত্ৰী আৰু পৰিচালকক আমন্ত্ৰণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। নগৰ পৰিষদে নতুনকৈ গঠিত গোটটোক অনুষ্ঠান পৰিৱেশনৰ বাবে নগৰ থিয়েটাৰ ব্যৱহাৰৰ অনুমতি দিছিল। এই থিয়েটাৰটো ১৮৫৬ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ স্থপতি আছিল আই. ষ্ট্ৰম। আনুষ্ঠানিকভাৱে থিয়েটাৰটোৰ নাম নগৰ থিয়েটাৰ আছিল যদিও ইয়াক সাধাৰণতে ৰাছিয়ান অপেৰা বুলি কোৱা হৈছিল। ১৮৬৭ চনৰ ৮ নৱেম্বৰ (পুৰণি পঞ্জিকা অনুসৰি ২৭ অক্টোবৰ) তাৰিখে অনুষ্ঠিত প্ৰথম অনুষ্ঠানৰ দিনটো নগৰখনত বন্ধৰ দিন হিচাপে পালন কৰা হৈছিল। [[আলেক্সেই ভেৰষ্টভস্কি]]ৰ অপেৰা ''আস্কল্ডৰ সমাধি'' আছিল গোটটোৰ প্ৰথম অনুষ্ঠান। অনুষ্ঠানটোত কণ্ট্ৰাল্টো নাটালিয়া অলেকজান্দ্ৰভনা মিখাইলভস্কায়াও অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite book|url=https://shron1.chtyvo.org.ua/Lysenko_Ivan/Slovnyk_spivakiv_Ukrainy.pdf|language=uk|chapter=Михайловська Наталія Олександрівна (English: Nataliya Oleksandrivna Mykhaylovska)|author=Лисенко І. М. (English: Lysenko, І. М.)|title=Словник співаків України (English: Dictionary of Singers of Ukraine)|year=1997|page=203|publisher=Рада (English: Rada)}}</ref> সেই সময়ৰ অ'. ছাতাগানো-গৰচাকোভা, এফ. লভভ আৰু এম. আগ্ৰামভৰ কণ্ঠশিল্পীসুলভ প্ৰতিভাৰ লগতে প্ৰাচীন নগৰখনৰ ইতিহাসৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাৰপৰা লোৱা আকৰ্ষণীয় কাহিনীয়ে আৰম্ভণিৰ সফলতাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। আৰম্ভণিৰ অনুষ্ঠানসমূহত ৰাছিয়ান অপেৰাই প্ৰধান স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত মিখাইল গ্লিংকাৰ ''ৰুছলান আৰু লুদমিলা'', আলেকজেণ্ডাৰ দাৰ্গোমিজস্কিৰ ''ৰুছালকা'', আন্তন ৰুবিনষ্টেইনৰ ''মাকাবী'' আৰু আলেকজেণ্ডাৰ চেৰভৰ ''দ্য পাৱাৰ অৱ দ্য ফিয়েণ্ড'' আছিল। ইউৰোপীয় অপেৰাৰ অনুবাদিত ৰূপো পৰিৱেশন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত জিঅ'আকিনো ৰছিনিৰ ''দ্য বাৰ্বাৰ অৱ ছেভিল'', ম'জাৰ্টৰ ''দ্য মেৰেজ অৱ ফিগাৰো'', কাৰ্ল মাৰিয়া ফন ৱেবাৰৰ ''ডেৰ ফ্ৰেইশ্বুট্‌জ'', গায়েতানো ডনিজেট্টিৰ ''লুচিয়া দি লামাৰমুৰ'' আৰু জুজেপ্পে ভেৰ্ডিৰ অপেৰাসমূহ আছিল। ভেৰ্ডিৰ অপেৰা কিয়েভৰ লোকসকলৰ মাজত বিশেষ জনপ্ৰিয় হৈছিল। ১৮৯৬ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত পিয়ত্ৰ ইলিচ ছাইকোভস্কিৰ ''ইউজিন ওনেগিন''ৰ পুৱাৰ অনুষ্ঠানৰ পিছত থিয়েটাৰত নুমুৱাবলৈ পাহৰি যোৱা এডাল মমবাতিৰপৰা অগ্নিকাণ্ড সংঘটিত হয়। কেইঘণ্টামানৰ ভিতৰতে জুয়ে সমগ্ৰ ভৱনটো ধ্বংস কৰে। ইউৰোপৰ অন্যতম বৃহৎ সংগীত পুথিভঁৰালৰ লগতে বহুতো সাজ-পোছাক আৰু বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ মঞ্চ সজ্জা জুইত নষ্ট হয়। নগৰ থিয়েটাৰ ধ্বংস হোৱাৰ পিছত কেইবাবছৰ ধৰি গোটটোৱে আন মঞ্চত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত বাৰ্গোনিৰ থিয়েটাৰ, বৰ্তমান লেছিয়া ইউক্ৰেইংকাৰ নামত ৰখা ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাছিয়ান নাট্য থিয়েটাৰ, ছলভটছভৰ থিয়েটাৰ, বৰ্তমান ইভান ফ্ৰাংকোৰ নামত ৰখা ৰাষ্ট্ৰীয় থিয়েটাৰ, আৰু বিখ্যাত ত্ৰুটিকভৰ চাৰ্কাছৰ মঞ্চও আছিল। ===২০শ শতিকাৰ আৰম্ভণি=== অগ্নিকাণ্ডৰ পিছত নগৰ পৰিষদে কিয়েভত নতুন অপেৰা থিয়েটাৰৰ ভৱন নিৰ্মাণৰ নক্সাৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত কৰে। বিজয়ী নক্সাটো ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰৰ আছিল। বাহিৰৰ অংশটো নৱ-পুনৰ্জাগৰণ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু অভিনেতা আৰু দৰ্শকৰ প্ৰয়োজনীয়তাসমূহ বিবেচনা কৰা হৈছিল। ভিতৰৰ অংশটো ধ্ৰুপদী শৈলীত পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক ''ভিয়েনিজ আধুনিক'' বুলি কোৱা হৈছিল। তেওঁৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য কৃতিত্ব হিচাপে মঞ্চখনক গণ্য কৰা হয়। এই মঞ্চখন ইউৰোপৰ অন্যতম বৃহৎ মঞ্চ আছিল আৰু সেই সময়ৰ আধুনিকতম অভিযান্ত্ৰিক মানদণ্ড অনুসৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। {{OldStyleDate|29 September|1901|16 September}} তাৰিখে থিয়েটাৰৰ নতুন ভৱনটো আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰা হয়। উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত সংগীতজ্ঞ ভিলহেল্ম হাৰ্টভেল্ডে (১৮৫৯–১৯২৭) ৰচনা কৰা ''কিয়েভ'' নামৰ কেণ্টাটা আৰু এম. গ্লিংকাৰ ''লাইফ ফৰ দ্য ছাৰ'' অপেৰাৰ পৰিৱেশন কৰা হয়। {{OldStyleDate|14 September|1911|1 September}} তাৰিখে ৰিমস্কি-কোৰছাকভৰ ছাৰ ছালতানৰ কাহিনী অপেৰাৰ অনুষ্ঠান কিয়েভ অপেৰা গৃহত অনুষ্ঠিত হয়। অনুষ্ঠানটোত ছাৰ আৰু তেওঁৰ দুই জ্যেষ্ঠ কন্যা, গ্ৰেণ্ড ডাচেছ ৰাছিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচেছ ওলগা নিকোলায়েভনা আৰু ৰাছিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচেছ তাতিয়ানা নিকোলায়েভনা উপস্থিত আছিল। থিয়েটাৰত নিৰাপত্তাৰ বাবে ৯০ জন লোক নিয়োগ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |url=https://www.alexanderpalace.org/palace/stolypin-murder-1911-kiev.php |title=Murder of Prime Minister Stolypin in Kiev 1911 – Blog & Alexander Palace Time Machine |website=[www.alexanderpalace.org](http://www.alexanderpalace.org)}}</ref> অনুষ্ঠানৰ বিৰতিৰ সময়ত ৰাছিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী পিয়ত্ৰ ষ্টলিপিনক হত্যা কৰা হয়। আলেকজেণ্ডাৰ স্পিৰিডোভিচৰ মতে, দ্বিতীয় অংকৰ পিছত ষ্টলিপিন মঞ্চ আৰু বাদ্যযন্ত্ৰৰ অংশৰ মাজৰ সীমাৰ সন্মুখত থিয় হৈ আছিল। তেওঁৰ সোঁফালে ভ্লাদিমিৰ ফ্ৰিডেৰিক্স আৰু জেনেৰেল সুখোমলিনভ আছিল। তেওঁৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীজন ধূমপান কৰিবলৈ বাহিৰলৈ গৈছিল। বাঁওপন্থী বিপ্লৱী দিমিত্ৰী বোগ্ৰভে ষ্টলিপিনক দুবাৰ গুলীয়াইছিল। এটা গুলী তেওঁৰ বাহুত আৰু আনটো বুকুত লাগিছিল। বোগ্ৰভ তাৰ পিছত এটা প্ৰৱেশদ্বাৰৰফালে দৌৰি যায় আৰু ধৰা পৰে। ষ্টলিপিনে সম্ৰাটৰ আসনৰফালে ঘূৰি চাই সম্ৰাটক পিছুৱাই যাবলৈ ইংগিত দিছিল। বাদ্যযন্ত্ৰৰ দলটোৱে ৰাষ্ট্ৰীয় সংগীত বজাবলৈ আৰম্ভ কৰে। চিকিৎসকসকলে ষ্টলিপিন সুস্থ হোৱাৰ আশা কৰিছিল যদিও তেওঁৰ অৱস্থা ক্ৰমে অধিক বেয়া হয়। তেওঁ চেতনাও হেৰুৱা নাছিল। পৰৱৰ্তী দিনা সম্ৰাটে চিকিৎসালয়ত ষ্টলিপিনৰ বিছনাৰ কাষত আঁঠু লৈ ক্ষমা বিচাৰি আছিল। ষ্টলিপিন তিনিদিন পাছত মৃত্যুবৰণ কৰে। ২০শ শতিকাৰ প্ৰথম দশকত কিয়েভ অপেৰা থিয়েটাৰে ইউক্ৰেইনীয় আৰু ৰাছিয়ান বহুতো বিশিষ্ট গায়কক আকৰ্ষণ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত অ'. পেটলিয়াছ, পি. চেচেভিচ, কে. ভোৰোনেটছ, এম. মেদভেদেভ, কে. ব্ৰুন, অ'. মোচিন আৰু অ'. কামিয়নস্কি আছিল। পশ্চিমীয়া দেশৰ বিখ্যাত অপেৰা শিল্পীসকলেও প্ৰায়ে ইয়াত ভ্ৰমণমূলক অনুষ্ঠান কৰিছিল। সেই সময়ৰ বাবে কিছুমান ব্যতিক্ৰমী অনুষ্ঠান মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ৰিছাৰ্ড ৱাগনাৰৰ ''ডাই ৱালকিউৰে'', নিকোলাই ৰিমস্কি-কোৰছাকভৰ ''ছাদকো'' আৰু আৰিগো বয়িটোৰ ''মেফিষ্টোফেলে'' আছিল। ===ইউক্ৰেইনীয় ৰাষ্ট্ৰ=== ১৯১৭ চনত অপেৰা গৃহটো কেৱল শিল্পকলাৰ বাবেই নহয়, বিভিন্ন অধিৱেশনৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। সেই বছৰ অপেৰা গৃহত দ্বিতীয় সৰ্ব-ইউক্ৰেইনীয় সামৰিক অধিৱেশন অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই স্থান ইউক্ৰেইনীয় কেন্দ্ৰীয় পৰিষদৰ প্ৰথম সৰ্বজনীন ঘোষণাৰ বাবেও জনাজাত। ইউক্ৰেইনীয় ৰাষ্ট্ৰৰ সময়ত কিয়েভ অপেৰাৰ নাম ''ইউক্ৰেইনীয় নাট্য আৰু অপেৰা থিয়েটাৰ'' আছিল। ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত অপেৰা মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল। ১৯১৮ চনত ''ফাউষ্ট'', ''লা ট্ৰাভিয়াটা'', ''বোহেমিয়া'', ''মাদাম বাটাৰফ্লাই'' আদি অপেৰা মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল। ইউক্ৰেইনীয় সংবাদ মাধ্যমত লিখা হৈছিল যে ইউক্ৰেইনীয় ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰাৰ সেই সময়ৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ থিয়েটাৰ হোৱাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। লগতে এই কথাও কোৱা হৈছিল যে ইউক্ৰেইনীয় ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰাই বিদেশী সংস্কৃতিৰ অনুকৰণ কৰা পেট্ৰগ্ৰাডৰ ৰাষ্ট্ৰীয় থিয়েটাৰসমূহৰ ইতিহাস পুনৰাবৃত্তি কৰা উচিত নহয়।<ref>{{Cite journal |url=http://hai-nyzhnyk.mylivepage.com/wiki/962/475 |first=Pavlo |last=Hay-Nyzhnyk |language=uk|title=Formation of Ukrainian theatrical art and the issue of its taxation under the Hetmanate of 1918 [Становлення українського театрального мистецтва і питання його оподаткування за Гетьманату 1918 року] |journal=Ukrainian Theatre |year=2003 |issue=5–6 |pages=10–12 |accessdate=December 25, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121111160642/http://hai-nyzhnyk.mylivepage.com/wiki/962/475 |archivedate=November 11, 2012}}</ref> ===ছোভিয়েট যুগ=== ইউক্ৰেইন ছোভিয়েট সংঘৰ সৈতে সংযুক্ত হোৱাৰ পিছত থিয়েটাৰটো ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰা হয় আৰু ইয়াৰ নাম কে. লিবকনেখ্ট ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা গৃহ ৰখা হয়। ১৯২৬ চনত ইয়াৰ নাম কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক ইউক্ৰেইনীয় অপেৰা কৰা হয়। ১৯৩৪ চনত কিয়েভক পুনৰ ৰাজধানীৰ মৰ্যাদা দিয়াৰ পাছত ইয়াৰ নাম ইউক্ৰেইনীয় ছোভিয়েট সমাজতান্ত্ৰিক গণৰাজ্যৰ শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ কৰা হয়। ১৯৩৬ চনত থিয়েটাৰটোৱে লেনিনৰ বঁটা লাভ কৰে আৰু ১৯৩৯ চনত ইয়াক তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়।<ref name="Shv">{{cite encyclopedia |last1=Shvachko |first1=T.O. |editor-last=|editor-first= |editor-link= |encyclopedia=[[Encyclopedia of Modern Ukraine]] |title=National Academic Opera and Ballet Theater of Ukraine named after T. Shevchenko |url=https://esu.com.ua/search_articles.php?id=70805 |date=2023 |publisher= Institute of Encyclopedic Research of the National Academy of Sciences of Ukraine |location=Kyiv |isbn=978-966-02-2074-4 |language=uk}}</ref> ১৯২৬ চনৰ জনসাধাৰণৰ কমিছাৰৰ নিৰ্দেশ অনুসৰি সকলো অপেৰা ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত পৰিৱেশন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত ইউক্ৰেইনীয় সংস্কৃতি আৰু ভাষাৰ বিকাশত সহায় হৈছিল।<ref>{{cite web |author=Maksym Strikha |author-link= |date= February 2012|url=https://tyzhden.ua/Culture/39974 |title=Opera: confusion instead of content |format= |publisher= |website=tyzhden.ua |access-date=December 27, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210829153250/https://tyzhden.ua/Culture/39974 |archive-date=August 29, 2021 |language=uk}}</ref> ইউক্ৰেইনীয় অনুবাদত অপেৰা পৰিৱেশনৰ পৰম্পৰা ১৯৯০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিলৈ অব্যাহত আছিল।<ref>{{cite journal |author=Andriy Bondarenko |title=Ukrainian Vocal Translations: Tradition and Perspectives |journal=Bulletin of Kyiv National University of Culture and Arts. Series in Musical Art |url=https://www.researchgate.net/publication/338131736 |issue=2 |year=2019 |pages=151–162}}</ref> ১৯৮১ চনত কিয়েভৰ ১৫০০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্য্য্যে কিয়েভৰ ওলগাৰ জীৱনৰ আধাৰত নিৰ্মিত এটা বেলেৰ বিশ্বত প্ৰথম পৰিৱেশন ইয়াত অনুষ্ঠিত হয়।<ref>Черкашина-Губаренко М. Р. ''Театральні університети Володимира Рожка''. Часопис Національної музичної академії України імені П. І. Чайковського. 2016. № 3 (32). с. 52.</ref> ===১৯৯০–বৰ্তমান=== ১৯৯১ চনৰপৰা ১৯৯৯ চনলৈ আনাতোলি মোক্ৰেংকোই ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰাৰ নেতৃত্ব দিছিল। এই সময়ছোৱাত থিয়েটাৰে ক্ৰমান্বয়ে ইউক্ৰেইনীয় ভাষাৰ অনুবাদ ব্যৱহাৰ কমাবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ কাৰণ হিচাপে অৰ্থনৈতিক সমস্যা আৰু শিল্পীসকলৰ জীৱিকাৰ বাবে ভ্ৰমণমূলক অনুষ্ঠান কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাক উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Закрасняна |first=Жанна |title=Оперна класика в українських перекладах: становлення, занепад і відродження традиції. |url=https://composer.ucoz.ua/publ/artykuly/zhanna_zakrasnjana_operna_klasika_v_ukrajinskikh_perekladakh_stanovlennja_zanepad_i_vidrodzhennja_tradiciji/27-1-0-296 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227201904/https://composer.ucoz.ua/publ/artykuly/zhanna_zakrasnjana_operna_klasika_v_ukrajinskikh_perekladakh_stanovlennja_zanepad_i_vidrodzhennja_tradiciji/27-1-0-296 |archive-date=2019-12-27 |access-date=2023-11-16 |website=Композитор}}</ref> ১৯৯২ চনৰপৰা ২০০০ চনলৈ আনাতোলি শ্বেকেৰাই ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰাৰ নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁ ‘হ্ৰদৰ ৰাজহাঁহ’ আৰু ‘বাদামভঙা নৃত্যনাট্য’ আদি ধ্ৰুপদী অনুষ্ঠানৰ লগতে আলেকজেণ্ডাৰ গ্লাজুনভৰ ৰাইমণ্ডা, লিঅ' ডেলিবৰ কপেলিয়া আদি মঞ্চস্থ কৰিছিল। তেওঁ সমসাময়িক বহুতো ৰচনাও মঞ্চস্থ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আৰাম খাচাটুৰিয়ানৰ স্পাৰ্টাকাছ, ইভহেন ষ্টানকোভিচৰ ওলগা আৰু আৰিফ মেলিকভৰ ''লিজেণ্ডছ অৱ লাভ'' আছিল। ১৯৭১ চনত মঞ্চস্থ কৰা তেওঁৰ [[ৰোমিঅ' আৰু জুলিয়েট]] অনুষ্ঠানটো ৪০ বছৰতকৈ অধিক সময় মঞ্চত আছিল। এই অনুষ্ঠান বহুতো দেশত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল আৰু [[ইউনেস্কো]]ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2018-01-05 |title=National Opera of Ukraine T. Shevchenko (National Opera House of Ukraine) |url=https://travel-guia.com/ukrania/kiev/opera-nacional-da-ucrania-t-shevchenko-national-opera-house-of-ukraine.html |access-date=2023-11-16 |website=travel-guia.com |language=en}}</ref> ১৯৯৯ চনৰপৰা পেট্ৰ' চুপ্ৰিনাই থিয়েটাৰটোৰ মহাপৰিচালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে। ২০০২ চনৰপৰা ২০১১ চনলৈ আৰু ২০১৮ চনৰপৰা তেওঁ থিয়েটাৰটোৰ কলা পৰিচালক হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে।<ref>{{Cite web |date=2021-11-25 |title=Персони {{!}} Національна опера України |url=https://www.opera.com.ua/persons/kerivnictvo-direkciya-teatru/chuprina-petro |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125170225/https://www.opera.com.ua/persons/kerivnictvo-direkciya-teatru/chuprina-petro |archive-date=2021-11-25 |access-date=2023-11-16 |website=Національна Опера України}}</ref> ২০১১ চনৰপৰা ২০১৮ চনলৈ সুৰকাৰ মিৰোছ্লাভ স্কোৰিকে কলা পৰিচালকৰ পদত আছিল। থিয়েটাৰটোৱে [[জাৰ্মানী]], [[ফ্ৰান্স]], [[ছুইজাৰলেণ্ড]], [[কানাডা]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]], [[মেক্সিকো]], [[ডেনমাৰ্ক]], [[স্পেইন]], [[ইটালী]], [[জাপান]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[গ্ৰীচ]], [[ব্ৰাজিল]], [[ইষ্টোনিয়া]], [[পোলেণ্ড]], [[চীন]], [[হাংগেৰী]], [[অষ্ট্ৰিয়া]], [[নেদাৰলেণ্ড]], [[বেলজিয়াম]], [[পৰ্তুগাল]], [[তুৰস্ক]], [[ওমান]] আৰু আন বহুতো দেশত ভ্ৰমণমূলক অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছে। ২০১৭ চনত ইউক্ৰেইনত কিয়েভৰ তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামত ৰখা ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ ১৫০বছৰীয়া জয়ন্তী পালন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=2018-11-16 |title=Про відзначення пам'ятних дат і ювілеїв у 2017 році |url=http://zakon2.rada.gov.ua/laws/show/1807-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116100401/http://zakon2.rada.gov.ua/laws/show/1807-19 |archive-date=2018-11-16 |access-date=2023-11-16 |website=Верховна Рада України}}</ref> দুই অংকৰ অপেৰা ''নাটালকা পল্টাভকা'' আছিল ২০২২ চনৰ ইউক্ৰেইনত ৰাছিয়াৰ আক্ৰমণৰ আগতে নিৰ্ধাৰিত শেষ অনুষ্ঠান।<ref>{{Cite web |url=https://opera.com.ua/en/afisha/natalka-poltavka-46?spectators=spectators |title=Upcoming shows | Національна опера України}}</ref> ==পৰিচালকসকল== * ১৯৪৪{{ndash}}১৯৪৯ — চামুৱেল ষ্টলাৰমেন * ১৯৫২{{ndash}}১৯৫৪ — অলেকজেণ্ডাৰ ইউৰিয়োভিচ পেট্ৰোভস্কি * ১৯৫৪{{ndash}}১৯৬০ — অলেকজেণ্ডাৰ ক্লিমভ * ১৯৬০{{ndash}}১৯৬৫; ১৯৭০ — অলেগ ৰিয়াবভ * ১৯৫৭{{ndash}}১৯৯০ — কনষ্টাণ্টিন য়েৰেমেংকো * ১৯৮৮{{ndash}}বৰ্তমান — নিকোলাই দিয়াদিউৰা<ref name="KNP">{{cite web |title=Дядюра Микола Володимирович |url=http://knpu.gov.ua/content/dyadyura-mikola-volodimirovich |publisher=KNPU |access-date=11 November 2023 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305031714/http://knpu.gov.ua/content/dyadyura-mikola-volodimirovich |url-status=dead }}</ref> * ১৯৯৯{{ndash}}বৰ্তমান — আন্না কুলবাবা, পৰিচালক * ২০১৩{{ndash}}বৰ্তমান — নিকোলাই দিয়াদিউৰা, মুখ্য পৰিচালক ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://opera.com.ua/en Official website] * [http://www.worldwalk.info/en/catalog/1295/ শ্বেভচেংকোৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা গৃহ, ইউক্ৰেইন] ''Worldwalk.info''-ৰপৰা (স্ব-প্ৰকাশিত) * [https://www.operabase.com/national-opera-of-ukraine-o10131/en ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰাত মঞ্চস্থ হোৱা অপেৰাৰ তথ্য] অপেৰাবেছ ৱেবছাইটৰ পৰা [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] eu0gljs5g7sg6p40ywcf6lu4lvmyhql 0 139128 629942 2026-08-23T04:29:13Z AjayDas 12623 [[ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 629942 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা]] stgng8y8syrl307v3i0dr9va3cwy8e4 0 139129 629948 2026-08-23T06:04:12Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629948 wikitext text/x-wiki {{Infobox venue | name = তাৰাছ শ্বেভচেংকো ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ | image = Національний академічний театр опери та балету України імені Тараса Шевченка DSC 5329 Володимирська вул., 50.jpg | caption = ২০১৩ চনত অপেৰা গৃহ | address = | city = কিয়েভ | country = [[ইউক্ৰেইন]] | public_transit = | designation = | architect = ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰ | owner = [[ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা]] | capacity = ১,৩০৪<ref name="TarArch">{{cite web |title=About the theatre |url=https://opera.com.ua/en/about/architecture |publisher=Taras Shevchenko National Opera and Ballet Theatre of Ukraine |access-date=12 November 2023}}</ref> | opened = {{Ubl | {{Start date and age|1901|9|16|df=yes}} }} | renovated = ১৯৮৪{{ndash}}১৯৮৭<ref name="TarArch" /> | years_active = | other_names = {{Ubl | ''কিয়েভ অপেৰা গৃহ'' }} | production = | current_use = অপেৰা গৃহ, বেলেট থিয়েটাৰ | website = {{URL|https://opera.com.ua/}} | nrhp = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE LOCAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Театр опери та балету ім. Т.Г. Шевченка}} (''তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ'') |designation1_type = স্থাপত্য, ইতিহাস, স্মাৰক কলা |designation1_number = 17-Кв}} }} '''কিয়েভ অপেৰা গৃহ''', আনুষ্ঠানিকভাৱে '''তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ''' ({{lang-en| Kyiv Opera House}}), ইউক্ৰেইনৰ ৰাজধানী কিয়েভত অৱস্থিত এটা অপেৰা গৃহ। ই [[ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়। এই ভৱন ভলদিমিৰস্কা পথ আৰু বহদান খমেলনিট্স্কি পথৰ সংযোগস্থলত অৱস্থিত। ৰাছিয়ান স্থপতি ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰে ইয়াৰ নক্সা প্ৰস্তুত কৰিছিল। ভৱনটোৰ বাহিৰভাগত নৱ-জাগৰণ পুনৰুজ্জীৱন স্থাপত্য শৈলী ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ১৯০১ চনত ইয়াক মুকলি কৰা হয়। ইয়াৰ পূৰ্বৰ ভৱন নগৰ থিয়েটাৰ ১৮৫৬ চনত স্থাপন কৰা হৈছিল আৰু ১৮৯৬ চনত অগ্নিকাণ্ডত ধ্বংস হৈছিল। ১৯১১ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰত ৰাছিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী পিয়ত্ৰ ষ্টলিপিন অপেৰা গৃহলৈ আহোঁতে এজন আক্ৰমণকাৰীয়ে তেওঁক গুলীয়াই গুৰুতৰভাৱে আহত কৰে। চাৰি দিন পাছত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ১৯১৭ চনৰ জুন মাহত ইউক্ৰেইনৰ স্বায়ত্তশাসনৰ বিষয়ে ইউক্ৰেইনীয় কেন্দ্ৰীয় পৰিষদৰ প্ৰথম সৰ্বজনীন ঘোষণা অপেৰা গৃহত অনুষ্ঠিত অধিৱেশনত ঘোষণা কৰা হৈছিল। ==পূৰ্বৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহ== ===কিয়েভৰ প্ৰথম অপেৰা থিয়েটাৰ=== [[File:Kiev theatre 1.jpg|thumb|১৮২৯ চন বা তাৰ পূৰ্বে মিকোলা জাক্ৰেভস্কিয়ে অংকন কৰা কিয়েভৰ প্ৰাচীনতম থিয়েটাৰৰ ছবি]] কিয়েভত অপেৰা প্ৰদৰ্শন কৰা প্ৰথম থিয়েটাৰটো প্ৰায় ১৮০৪–১৮০৬ চনত হৰ্চ স্কোৱাৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই স্থানটো পিছত থিয়েটাৰনায়া নামেৰে জনাজাত হৈছিল আৰু বৰ্তমান ইউৰোপীয় চৌহদ নামেৰে জনাজাত। ইয়াৰ নক্সা আন্দ্ৰেই মেলেনস্কিয়ে প্ৰস্তুত কৰিছিল। এইটো কাঠেৰে নিৰ্মিত দুমহলীয়া ভৱন আছিল আৰু সাম্ৰাজ্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। চহৰৰ পেচেৰস্কি জিলাৰ ভাঙি পেলোৱা ভৱনৰ কাঠ ব্যৱহাৰ কৰি ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। থিয়েটাৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ এটা স্তম্ভযুক্ত প্ৰৱেশমণ্ডপেৰে সজোৱা হৈছিল। থিয়েটাৰত ৩২টা নাট্যশালা বাকচ, এটা দৰ্শক গেলেৰী আৰু ভূমিস্তৰীয় দৰ্শকস্থান আছিল। ইয়াত ৪০খন আসন আৰু থিয় হৈ চাব পৰা ঠাই আছিল। থিয়েটাৰটোৰ ধ্বনি ব্যৱস্থা ভাল আছিল বুলি জনা যায়। অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ই কিয়েভৰ সাংস্কৃতিক জীৱনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হৈ পৰিছিল। {{sfn|Bozhko|2017|pp=4{{ndash}}5}} ১৯শ শতিকাৰ মাজভাগত পুৰণি থিয়েটাৰ ভৱনটো পুৰণি হৈ পৰাত ইয়াক ভাঙি পেলোৱাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। ১৮৫১ চনৰ ৩০ জুলাইত ইয়াত শেষবাৰৰ বাবে প্ৰদৰ্শন অনুষ্ঠিত হয়। ভৱনটো ভাঙিবলৈ বন্দীসকলক অনা হৈছিল। তাৰ পিছত পাঁচ বছৰলৈ কিয়েভত কোনো স্থায়ী থিয়েটাৰ নাছিল। কেইজনমান শিল্পীয়ে এটা সৰু থিয়েটাৰ দল গঠন কৰি খ্ৰেশ্চাটিকত ব্যক্তিগত স্থান ভাড়া লয়। পিছত তেওঁলোকে লিপকিত থকা এটা ঘৰত থিয়েটাৰ স্থাপন কৰে।{{sfn|Bozhko|2017|p=5}} ===দ্বিতীয় নগৰ থিয়েটাৰ=== [[File:Другий міський театр.Київ.1885.jpg|thumb|১৮৯৬ চনৰ অগ্নিকাণ্ডত ধ্বংস হোৱাৰ প্ৰায় এটা দশক পূৰ্বে তোলা নগৰ থিয়েটাৰৰ ছবি]] পুৰণি থিয়েটাৰৰ ঠাইত অৱশেষত নগৰ থিয়েটাৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ইয়াৰ নক্সা ৰাছিয়ান স্থপতি ইভান ষ্ট্ৰমে প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name="Vec" /> নগৰ থিয়েটাৰটো ১৮৫৬ চনত মুকলি কৰা হৈছিল। ১৮৬৩ চনলৈকে ইয়াক ৰাছিয়ান, ইউক্ৰেইনীয় আৰু পোলেণ্ডীয় থিয়েটাৰ দলক ভাড়াত দিয়া হৈছিল। তাৰ পিছত ইয়াত ইটালীয় অপেৰা দলটোৱে প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="Gre" /> অপেৰা গৃহটো ভলদিমিৰস্কা পথ আৰু বহদান খমেলনিট্স্কি পথৰ সংযোগস্থলত আছিল।<ref name="TarArch" /> চহৰখনৰ প্ৰথম স্থায়ী অপেৰা দল ৰাছিয়ান অপেৰা থিয়েটাৰ ১৮৬৭ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত গায়ক আৰু উদ্যোগী ফাৰ্ডিনাণ্ড বাৰ্গাৰৰ পৰিচালনাত গঠন কৰা হয়।{{sfn|Nijinska|1992|p=6}}<ref name="Ukri" /> দলটোৰ প্ৰথম অপেৰা আছিল আলেক্সেই ভেৰষ্টভস্কিৰ ''আস্কল্ডছ গ্ৰেভ''। ইয়াক প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৮৬৭ চনৰ ৬ নৱেম্বৰত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref name="Gre" /><ref name="Ukri" /> অপেৰা দলটোৰ উল্লেখযোগ্য পৰিচালকসকলৰ ভিতৰত য়োছেফ ছেটভ অন্যতম। তেওঁ ১৮৭৪–১৮৮৩ আৰু পুনৰ ১৮৯২–১৮৯৩ চনত থিয়েটাৰটো পৰিচালনা কৰিছিল।{{sfn|Nijinska|1992|p=6}} প্ৰথম অৱস্থাত কেৱল ৰাছিয়ান সুৰকাৰসকলৰ ৰচনা অথবা কেতিয়াবা পশ্চিম ইউৰোপীয় সংগীতৰ অপেৰা প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল। ১৮৭৪ চনত এই অপেৰা গৃহত ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ৰচিত প্ৰথম অপেৰা মিকোলা লাইচেংকোৰ ''খ্ৰীষ্টমাছৰ ৰাতি'' প্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।<ref name="Ukri" /> এই সময়ছোৱাত প্ৰদৰ্শিত আন অপেৰাসমূহৰ ভিতৰত মিখাইল গ্লিংকাৰ ''জাৰৰ বাবে এটা জীৱন'', ''ৰুছলান আৰু ল্যুডমিলা'', আলেক্সান্দৰ দাৰ্গোমিজস্কিৰ ৰচনা আৰু আন্তন ৰুবিনষ্টেইনৰ ''ডি মাকাবায়াৰ'' আছিল। ছাৰ্গেই ৰাখমানিনভৰ ''আলেকো'' আৰু নিকোলাই ৰিমস্কি-কৰছাকভৰ ''দ্য স্ন' মেডেন''ৰ কিয়েভত প্ৰথম প্ৰদৰ্শনো এই অপেৰা গৃহতে অনুষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Bozhko|2017|p=6}} ১৮৯৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত চাইকভস্কিৰ অপেৰা ''ইউজিন ওনেগিন''ৰ এটা প্ৰদৰ্শনৰ পিছত নগৰ থিয়েটাৰৰ সাজ-পোছাক সলনি কৰা কোঠাৰ এটাত জুই লাগে।<ref name="Kly">{{cite web |last1=Klymenko |first1=Serhiy |title=Німецькі Сліди B Україні: Національна Опера України |url=https://www.goethe.de/ins/ua/uk/kul/sup/dsu/art/20812626.html |publisher=Goethe-Institut |access-date=11 November 2023 |page=|trans-title=German Traces in Ukraine: National Opera of Ukraine |language=uk}}</ref> অগ্নিকাণ্ডত ভৱনটো ধ্বংস হয়। লগতে ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ অন্যতম বৃহৎ সংগীত গ্ৰন্থাগাৰ আৰু পোছাক তথা মঞ্চৰ সামগ্ৰীৰ সংগ্ৰহো ধ্বংস হয়।<ref name="TarArch" />{{refn|1=১৮৯৬ চনৰ অগ্নিকাণ্ডত থিয়েটাৰৰ সংগীতৰ সংগ্ৰহ ধ্বংস হৈছিল। কিন্তু শিল্পীসকলে নিজৰ সংগীতৰ পাণ্ডুলিপি লগত লৈ যোৱাৰ বাবে বহুতো সামগ্ৰী ৰক্ষা পৰিছিল। এই সংগ্ৰহৰপৰাই বৰ্তমানৰ ১০,০০০তকৈ অধিক সামগ্ৰীৰ গ্ৰন্থাগাৰৰ ভিত্তি গঢ় লৈ উঠে। {{sfn|Bozhko|2017|p=23}}|group=note}} তাৰ পিছত প্ৰদৰ্শনসমূহ লেছিয়া ইউক্ৰেইংকা ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক থিয়েটাৰ, ইভান ফ্ৰাংকো ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক নাট্য থিয়েটাৰ আৰু ত্ৰুটিকভ চাৰ্কাছলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।<ref name="Ukri">{{cite news |title=This day in history: Anniversary of opening the Kyiv Opera House |url=https://www.ukrinform.net/rubric-society/2339754-this-day-in-history-anniversary-of-opening-the-kyiv-opera-house.html |access-date=16 November 2023 |work=Ukrinform |date=8 November 2017}}</ref> ==বৰ্তমানৰ অপেৰা গৃহ== ===পৰিকল্পনা আৰু নিৰ্মাণ=== [[File:Victor Schröter - design for the Kyiv Opera House.jpg|thumb|ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰ, কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ নক্সা, ১৮৯৭]] অগ্নিকাণ্ডৰ পিছত ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ স্থপতি সমাজে শিলেৰে নিৰ্মাণ কৰিবলগীয়া নতুন অপেৰা গৃহৰ নক্সাৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতা ঘোষণা কৰে।<ref name="Vec" /> [[ইউক্ৰেইন]], [[ৰাছিয়া]], [[জাৰ্মানী]], [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ প্ৰায় ৩০জন স্থপতিয়ে নক্সা দাখিল কৰে। ১৮৯৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত বিজয়ী নক্সা ঘোষণা কৰা হয়। এই নক্সা ৰাছিয়ান স্থপতি ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰৰ আছিল।<ref name="TarArch" /><ref name="Vec">{{cite web |last1=Vecherskyi |first1=V. V. |title=Будівля театру опери і балету в Києві |url=https://vue.gov.ua/%D0%91%D1%83%D0%B4%D1%96%D0%B2%D0%BB%D1%8F_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D1%83_%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%96_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%83_%D0%B2_%D0%9A%D0%B8%D1%94%D0%B2%D1%96 |publisher=State Scientific Institution "Encyclopedic Publishing House" |access-date=11 November 2023 |page=|trans-title=The building of the Opera and Ballet Theater in Kyiv |language=uk}}</ref> সেই সময়ত তেওঁ সাম্ৰাজ্যিক থিয়েটাৰৰ সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য স্থপতি আছিল। ১৮৯৭ চনৰ ২৪ মে'ত কিয়েভ নগৰ দুমাই এই প্ৰকল্পটো অনুমোদন কৰে।<ref name="Vec" /> শ্ৰ'টাৰে নতুন অপেৰা গৃহৰ বাবে ২৫০খনতকৈ অধিক নক্সা প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name="Kly" /> ১৮৯৮ চনৰ আগষ্ট মাহত নিৰ্মাণকাৰ্য আৰম্ভ হয়। আৰম্ভণিতে নগৰ স্থপতি অলেক্সান্দৰ ক্ৰিভোশেইভৰ তত্ত্বাৱধানত কাম চলিছিল। ১৮৯৯ চনত ক্ৰিভোশেইভৰ ঠাইত ইউক্ৰেইনীয় স্থপতি ভ্লাদিমিৰ নিকোলায়েভ আৰু তেওঁৰ সহায়ক অলেক্সান্দৰ ভেৰবিট্স্কিয়ে কাম চম্ভালে।<ref name="Vec" /> একে সময়তে প্ৰকল্পটোত ৫০০জন শ্ৰমিক আৰু ৬০টা ঘোঁৰা নিয়োজিত কৰা হৈছিল। ১২ মাহৰ বিলম্বৰ সৈতে তিনি বছৰৰ ভিতৰত নিৰ্মাণকাৰ্য সম্পূৰ্ণ হয়।<ref name="TarArch" /> ===সাম্ৰাজ্যিক যুগ আৰু পৰৱৰ্তী সময়=== অপেৰা গৃহটো ১৯০১ চনৰ ২৯ ছেপ্টেম্বৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰা হয়। সেই উপলক্ষ্য্যে [[ছুইডেন]]ৰ ভিলহেল্ম হাৰ্টেভেল্ডে বিশেষভাৱে ৰচনা কৰা ''কিয়েভ'' নামৰ কেণ্টাটা আৰু ''জাৰৰ বাবে এটা জীৱন'' প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=10}} নতুন অপেৰা গৃহটোৰ প্ৰতি সকলোৰে সঁহাৰি ইতিবাচক নাছিল। এখন বাতৰিকাকতে ভৱনটোক "অতি অনাকৰ্ষণীয়" বুলি অভিহিত কৰি চৌহদৰ মাজত থকা "এটা বিশাল, অদক্ষ কাছ"ৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল। আন এটা প্ৰবন্ধত ইয়াৰ সৰল অভ্যন্তৰীণ সজ্জাৰ সমালোচনা কৰা হৈছিল যদিও একে সময়তে ইয়াক "মধ্যমীয়া সৌন্দৰ্য" থকা বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name="TarArch" /> কিয়েভলিয়ানিন নামৰ এখন বাতৰিকাকতৰ এজন সমালোচকে অপেৰা গৃহৰ অভ্যন্তৰ আৰু নিৰ্মাণ ব্যয়ৰ সমালোচনা কৰি লিখিছিল যে নতুন থিয়েটাৰৰ দৰ্শকস্থান যথেষ্ট আৰামদায়ক যদিও অধিকাংশ বাকচ অতি সংকীৰ্ণ আৰু অস্বস্তিকৰ। মুঠতে দৰ্শকস্থানত ১১টা প্ৰস্থানপথ আছিল যদিও সেইবোৰ বিচাৰি পোৱা কঠিন আছিল। তেওঁ লগতে নিৰ্মাণৰ বাবে পৰিকল্পনাতকৈ ৩৬০,০০০ ৰুবল অধিক ব্যয় হোৱা বিষয়টোও প্ৰশ্ন কৰিছিল।<ref name="Per" /> অপেৰা গৃহটো ইউৰোপৰ প্ৰথমদিকৰ থিয়েটাৰসমূহৰ ভিতৰত এটা আছিল য'ত বিদ্যুৎচালিত সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ আন এটা নতুন ব্যৱস্থা আছিল নিৰাপত্তা পৰ্দাৰ ব্যৱহাৰ।{{sfn|Bozhko|2017|p=18}} [[File:Kyiv-teatr.jpg|thumb|left|১৯০০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে অপেৰা গৃহ]] উদ্বোধনৰদিনা ধৰ্মযাজকসকলে প্ৰাৰ্থনা কৰে আৰু অপেৰা গৃহটোত পৱিত্ৰ জল ছটিয়াই দিয়া হয়। তাৰ পিছত অতিথিসকলক মঞ্চলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হয় আৰু এখন দলীয় ছবি তোলা হয়। ''কিয়েভ হেৰাল্ড''-এ লিখিছিল যে কিয়েভৰ সংগীতপ্ৰেমীসকলৰ বাবে সেইদিনটো আছিল এক বৃহৎ উৎসৱৰ দিন।<ref name="Per">{{cite news |last1=Pereshilo |first1=Iryna |title=16 вересня 1901 року у Києві відкрили оперний театр |url=https://www.radiosvoboda.org/a/1200259.html |access-date=11 November 2023 |work=[[Radio Svoboda]] |date=16 September 2008 |page=|trans-title=On September 16, 1901, an opera theatre was opened in Kyiv |language=uk}}</ref> ১৯১৮ চনলৈকে এটা ব্যক্তিগত ৰাছিয়ান অপেৰা দলে নগৰ কৰ্তৃপক্ষৰপৰা অপেৰা গৃহটো ভাড়াত লৈছিল।<ref name="Vec" /> ১৯১১ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাট দ্বিতীয় নিকোলাছৰ কিয়েভ ভ্ৰমণ উপলক্ষ্য্যে অনুষ্ঠিত অপেৰা প্ৰদৰ্শন চাবলৈ আহি ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু গৃহমন্ত্ৰী পিয়ত্ৰ ষ্টলিপিন এজন হত্যাকাৰীৰ গুলীত গুৰুতৰভাৱে আহত হয়। চাৰি দিন পাছত তেওঁৰ আঘাতৰ ফলত মৃত্যু হয়। তেওঁক [[কিইভ পেচাৰ্ছক লাভ্ৰা]]ৰ চৌহদত সমাধিস্থ কৰা হয়।{{sfn|Ascher|2001|p=371}}{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ১৮৯৩ৰপৰা ১৯১৯ চনলৈকে পোলেণ্ডীয় নৃত্য পৰিচালকসকলৰ পৰিচালনাত এটা বেলেট দল থিয়েটাৰত নিয়োজিত আছিল।<ref name="Gre">{{cite web |title=Украи́нский Теа́тр О́перы И Бале́та |url=https://old.bigenc.ru/music/text/4217969 |website=Great Russian Encyclopedia (Electronic version) |access-date=15 November 2023 |page=|trans-title=Ukrainian Opera and Ballet Theatre |language=ru |date=2017}}</ref> ১৯১৭ চনৰ জুন মাহত ইউক্ৰেইনীয় কেন্দ্ৰীয় পৰিষদৰ প্ৰথম সৰ্বজনীন ঘোষণা ইউক্ৰেইনৰ স্বায়ত্তশাসনৰ বিষয়ে দ্বিতীয় সৰ্ব-ইউক্ৰেইনীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনত অপেৰা গৃহত ঘোষণা কৰা হয়।{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ১৯১৮ চনত পাভলো স্কোৰোপাডস্কিৰ হেটমেন চৰকাৰে অপেৰাৰ ৰেপাৰ্টৰী ইউক্ৰেইনীয় ভাষালৈ অনুবাদ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে আৰু অপেৰা গৃহটোৰ নাম ইউক্ৰেইনীয় নাট্য আৰু অপেৰা থিয়েটাৰ কৰা হয়।<ref name="Vec" /> ===ছোভিয়েট যুগ=== ছোভিয়েটসকলে ক্ষমতা দখল কৰাৰ পাছত ইউক্ৰেইনীয় জাতীয় সংস্কৃতিৰ বিকাশ বন্ধ হৈ পৰে আৰু অপেৰা গৃহটো স্থায়ীভাৱে বন্ধ কৰাৰ দাবী উত্থাপন হয়। ৰাছিয়ান গায়ক লিঅ'নিড ছ'বিনভৰ দৰে সাংস্কৃতিক ব্যক্তিসকলৰ প্ৰচেষ্টাত অপেৰা দলটো ৰক্ষা পৰে।{{sfn|Bozhko|2017|p=12}} ১৯১৯ৰপৰা ১৯৩৯ চনলৈ অপেৰা গৃহটোৰ কেইবাটাও নাম সলনি কৰা হয়।<ref name="Vec" /><ref name="Gre" /> * কাৰ্ল লিবকনেখ্টৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা গৃহ — ছোভিয়েট ক্ষমতা প্ৰতিষ্ঠাৰ পিছত ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰি ১৯১৯ চনৰ ১৫ মাৰ্চত এই নাম দিয়া হয়। * কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক ইউক্ৰেইনীয় অপেৰা — ১৯২৬। * ইউক্ৰেইনীয় ছোভিয়েট সমাজতান্ত্ৰিক গণৰাজ্যৰ শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ — ১৯৩৪। * তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ — ১৯৩৯ চনৰ ৫ মাৰ্চত, কবিগৰাকীৰ জন্মৰ ১২৫তম বাৰ্ষিকীত এই নাম দিয়া হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} প্ৰথম ইউক্ৰেইনীয় বেলেটসমূহৰ ভিতৰত মিখাইলো ভেৰিকিভস্কিৰ ''পান কানেভস্কি'' আৰু ব'ৰিছ ইয়ানভস্কিৰ ''ফেৰেঞ্জি'' আছিল।<ref name="Gre" /> ১৯৩০-ৰ দশকত ছোভিয়েট চৰকাৰে অপেৰা গৃহটোৰ ৰূপ সলনি কৰি ইয়াক শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ বাবে অধিক উপযোগী কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। কিন্তু এই পৰিকল্পনা কাৰ্যকৰী কৰা নহ'ল।<ref name="TarArch" /> ১৯৩৪ চনত ইউক্ৰেইনৰ ৰাজধানী কিয়েভলৈ স্থানান্তৰ কৰাৰ পাছত অপেৰা দলটো পুনৰ্গঠন কৰা হয়। মাইকোলা লাইচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা খাৰকিভ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰৰ একাংশ একক গায়ক দলটোত যোগদান কৰে। গায়ক দল, বাদ্যযন্ত্ৰ দল আৰু বেলেট দলৰ আকাৰ বৃদ্ধি কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} ১৯৪১ চনৰ ১৫ জুনত অপেৰা গৃহৰ নিয়মীয়া ঋতু জিউচেপ্পে ভেৰ্ডিৰ অপেৰা ''অটেলো''ৰ প্ৰদৰ্শনেৰে শেষ হয়। ইয়াৰ ঠিক এসপ্তাহ পিছত ২২ জুনত ছোভিয়েট সংঘ আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} আক্ৰমণৰ পিছত থিয়েটাৰৰ কৰ্মচাৰীসকলক ৰাছিয়াৰ উফা আৰু পিছত ইৰ্কুট্স্কলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।<ref name="Gre" /> তেওঁলোকে কিয়েভৰ ৰেপাৰ্টৰী প্ৰদৰ্শন কৰি থকাৰ লগতে নতুন ৰচনাও মঞ্চস্থ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত ভেৰিকিভস্কিৰ অপেৰা ''নাইমিচকা'' আছিল।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} [[File:Operaház. Fortepan 27702.jpg|left|thumb|১৯৪২ চনত অপেৰা গৃহৰ মঞ্চত বেলেট নৃত্যশিল্পীসকল]] কিয়েভৰ প্ৰতিৰোধ আন্দোলনৰ যোদ্ধাসকলে নাট্য প্ৰদৰ্শনৰ সময়ত নাজী বিষয়াসকলক হত্যা কৰিবলৈ অপেৰা গৃহটো উৰুৱাই দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল আৰু ভূ-গৰ্ভস্থ অংশত বিৰোধী-কৰ্মী মাইন স্থাপন কৰিছিল।<ref name="TarArch" /> জাৰ্মানসকলে ভূ-গৰ্ভস্থ অংশৰ মাইনসমূহ আঁতৰাই ১৯৪১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত পুনৰ অপেৰা গৃহটো মুকলি কৰে। নতুনকৈ নিযুক্ত জাৰ্মান পৰিচালকে ৰাছিয়ান ৰচনাৰ ঠাইত জাৰ্মান অপেৰা প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থা কৰে। তেওঁ ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ইটালীয় অপেৰা আৰু ছোভিয়েট-পূৰ্ব ইউক্ৰেইনীয় ৰচনাও মঞ্চস্থ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে। সংগীতজ্ঞসকলক অপেৰা গৃহত বন্দী কৰি নতুন অপেৰাৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে দিনে-ৰাতিয়ে অনুশীলন কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হৈছিল।{{sfn|Bozhko|2017|p=15}} ১৯৪৩ চনৰ মে' মাহত এটা বোমা ভৱনটোৰ ছাদ আৰু মজিয়াৰ মাজেৰে সোমাই আহি কেইবাজনো জাৰ্মান সেনা বিষয়াক হত্যা কৰে। বোমাটো বালিৰে ভৰোৱা ভূ-গৰ্ভস্থ অংশত পৰিছিল যদিও বিস্ফোৰণ নহ'ল।<ref name="TarArch" />{{sfn|Bozhko|2017|p=15}} যুদ্ধৰ সময়ত জাৰ্মানসকলে অপেৰা গৃহৰ মঞ্চৰ সামগ্ৰী আৰু পোছাক লুট কৰি লৈ যায়। ১৯৪৫ চনত ছোভিয়েটসকলে কোনিগছবাৰ্গৰ ওচৰত এই সামগ্ৰীসমূহ বিচাৰি পায় আৰু কিয়েভলৈ ঘূৰাই আনে।{{sfn|Bozhko|2017|p=15}} ছোভিয়েট যুগত মঞ্চস্থ কৰা ইউক্ৰেইনীয় সুৰকাৰসকলৰ অপেৰাৰ ভিতৰত ব'ৰিছ লিয়াটোশিনস্কিৰ ''দ্য গোল্ডেন ৰিং'' (১৯৩০), কনষ্টাণ্টিন দানকেভিচৰ ''ব'হদান খমেলনিট্স্কি'' (১৯৫১), লাইচেংকোৰ ''তাৰাছ বুলবা'' (১৯৫৫) আৰু হেওৰ্হি মাইব'ৰ'ডাৰ ''তাৰাছ শ্বেভচেংকো'' (১৯৬৪) উল্লেখযোগ্য।<ref name="Gre" /> ====১৯৮০-ৰ দশকৰ পুনৰুদ্ধাৰ==== ১৯৮০-ৰ দশকত দৃশ্যসজ্জা চলাচলৰ ব্যৱস্থাসমূহ পুৰণি হৈ পৰা বুলি স্পষ্ট হয়। লগতে ভৱনটোৰ বাহিৰভাগ আৰু ভিতৰভাগ দুয়োটাৰে পুনৰুদ্ধাৰৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।<ref name="TarArch" /> ভৱনটো পূৰ্বৰ এটা উপত্যকাৰ স্থানত নিৰ্মাণ কৰাৰ বাবে ভূমি বহি যোৱা আৰু ভেটিত ফাট মেলা ধৰা পৰে।{{sfn|Bozhko|2017|p=16}} ১৯৮৪ৰপৰা ১৯৮৭ চনলৈ দিপ্ৰ'মিষ্টো প্ৰতিষ্ঠানৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পূৰ্ণ পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়। বৰিছ ঝেঝেৰিন আৰু ভিটালি ইউদিনে ইয়াৰ নেতৃত্ব দিছিল। উক্ৰএনডিআইপ্ৰ'এক্টৰেষ্টাভ্ৰাটছিয়া প্ৰতিষ্ঠানৰ বিশেষজ্ঞসকলেও কামত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="Vec" /> ভিতৰৰ মূল সজ্জা সংৰক্ষণ কৰাৰ লগতে ইয়াক অধিক সমৃদ্ধ কৰা হয়। প্ৰৱেশমণ্ডপ আৰু হলসমূহ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ওক কাঠৰ পোছাক থোৱা আলমাৰিসমূহ ভূতললৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। অনুশীলন আৰু সাজ-পোছাক সলনি কৰাৰ কোঠা যোগ কৰা হয়। মঞ্চৰ গভীৰতা {{convert|20|m}} আৰু উচ্চতা {{convert|27|m}}লৈ বৃদ্ধি কৰা হয়। মূল পাইপ অৰ্গানৰ সলনি নতুন অৰ্গান স্থাপন কৰা হয় আৰু বাদ্যযন্ত্ৰ দলৰ স্থান ১০০জন বাদ্যযন্ত্ৰী ধাৰণ কৰিব পৰাকৈ ডাঙৰ কৰা হয়। অপেৰা গৃহৰ ভিতৰৰ মুঠ স্থান বৃদ্ধি কৰা হয় আৰু ১,৩০৪জন দৰ্শকে প্ৰদৰ্শন উপভোগ কৰিব পৰা ব্যৱস্থা কৰা হয়।<ref name="TarArch" /> মঞ্চৰ সন্মুখৰ থিয় হৈ চাব পৰা স্থানটো আঁতৰোৱা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=17}} বাহিৰৰ চৌহদত কেইবামহল গভীৰ এটা বৃহৎ গাঁত খান্দি নতুন বিদ্যুৎকেন্দ্ৰ, বায়ু চলাচলৰ যন্ত্ৰ আৰু পোছাক থোৱা স্থান স্থাপন কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=16}} ১৯৮৮ চনৰ ২২ মাৰ্চত ''তাৰাছ বুলবা''ৰ প্ৰদৰ্শনেৰে অপেৰা গৃহটো পুনৰ মুকলি কৰা হয়।<ref name="Vec" /> ===স্বাধীনতাৰ পিছৰ সময়=== ১৯৯৪ চনত অপেৰা গৃহটোৰ নাম তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ কৰা হয়।<ref name="Vec" /> ==স্থাপত্য== ১৯০১ চনত মুকলি কৰাৰ সময়ত কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ মঞ্চটো ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ আছিল। ইয়াৰ প্ৰস্থ {{convert|34.3|m}}, গভীৰতা {{convert|17.2|m}} আৰু উচ্চতা {{convert|22.7|m}} আছিল। ভূতলৰ দৰ্শকস্থানত ৩৮৪জন লোক বহিব পাৰিছিল আৰু মুঠ ১,৬৫০খন দৰ্শকৰ আসন আছিল। থিয়েটাৰ ভৱনত বাষ্পীয় উত্তাপ ব্যৱস্থা আৰু বায়ু নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা আছিল।<ref name="TarArch" /> ===বাহ্যিক অংশ=== [[File:Національна опера деталь-1.JPG|thumb|অপেৰা গৃহৰ মুখ্য সন্মুখভাগৰ ওপৰৰ এটা অংশ]] কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ বাহিৰভাগ নৱ-জাগৰণ পুনৰুজ্জীৱন স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="Asa">{{cite news |last1=Asadcheva |first1=Tatyana |title=Національна опера України: сторінки історії та таємниці легендарного театру |url=https://vechirniy.kyiv.ua/news/50988/ |access-date=11 November 2023 |work=[[Evening Kyiv]] |date=27 March 2021 |page=|trans-title=National Opera of Ukraine: pages of history and secrets of the legendary theatre |language=uk}}</ref> ভৱনটোৰ মুখ্য অংশ ইটা, তীখা আৰু শক্তিশালী কংক্ৰিটেৰে নিৰ্মিত। সন্মুখৰ চিৰিসমূহ বগা মাৰ্বলেৰে নিৰ্মিত আৰু আন অংশত গ্ৰেনাইট আৰু কৃত্ৰিম শিল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ভিতৰৰ প্লাষ্টাৰৰ অলংকাৰসমূহ ৰং কৰা আৰু সোণৰ প্ৰলেপ দিয়া হৈছে।<ref name="Vec" /> কিয়েভত ভৱনটোৰ স্থান এনেদৰে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল যাতে ই স্থাপত্য আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ সৈতে সুসংগত হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=10}} বাহিৰভাগত গোলাপাকৃতি অলংকাৰ আৰু মুখাবয়ৱৰ অলংকাৰ আছে।<ref name="Kly" /> প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওপৰত গ্ৰীক পৌৰাণিক সংগীতৰ দেৱী মেলপমেনে আৰু টাৰ্পছিকোৰেৰ মূৰ্তি আছে। এই মূৰ্তিসমূহ ভাস্কৰ্যশিল্পী এমিলিঅ' ছালায়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল।{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ভৱনটোৰ সন্মুখভাগত ষ্টুকোৰ কাম আৰু সংকীৰ্ণ, গভীৰ খিলান আছে। কিয়েভৰ ৰাজচিহ্ন আৰু চহৰখনৰ ৰক্ষাকৰ্তা ছেইণ্ট, মহাদূত মাইকেলৰ মূৰ্তি প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওপৰত ছাদত স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref name="TarArch" /> কিন্তু কিয়েভৰ মেট্ৰ'পলিটন থিঅ'গনষ্টাছে ছেইণ্টগৰাকীৰ ছবি স্থাপন কৰাটো ধৰ্মনিন্দা হ'ব বুলি প্ৰতিবাদ কৰাত এই পৰিকল্পনা বাতিল কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=8}} তাৰ সলনি গ্ৰিফিনে লাইৰ ধৰি থকা এটা ৰূপকধৰ্মী অলংকাৰ স্থাপন কৰা হয়।<ref name="TarArch" /> ১৯০৫ চনত মিখাইল গ্লিংকা আৰু ৰাছিয়ান সুৰকাৰ আলেক্সান্দৰ ছেৰভৰ আবক্ষ মূৰ্তি ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গৰ সাম্ৰাজ্যিক থিয়েটাৰৰ সঞ্চালকালয়ে দান কৰে আৰু কেন্দ্ৰীয় খিলানৰ দুয়োফালে স্থাপন কৰা হয়। ১৯৩৪ চনত অপেৰা গৃহটো সংস্কাৰ কৰাৰ সময়ত এইবোৰ আঁতৰোৱা হয়।<ref name="Vec" />{{refn|1=সুৰকাৰ দুজনৰ জীৱন্ত আকাৰৰ মূৰ্তি ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গৰপৰা কিয়েভলৈ পঠোৱা হৈছিল। সেইবোৰ প্ৰথমে মাৰিইন্সকি থিয়েটাৰৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত আছিল। কিয়েভৰ কৰ্তৃপক্ষই অপেৰা গৃহৰ সন্মুখভাগত মূৰ্তি দুটা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ পাছত সেইবোৰ নগৰখনৰ উদ্যান কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনলৈ যায়। প্ৰথমে মূৰ্তিসমূহ তাৰাছ শ্বেভচেংকো উদ্যানত স্থাপন কৰা হয়। তাৰ পিছত সেইবোৰ মাৰিইন্সকি উদ্যানলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু শেষত পেলাই দিয়া হয়। ১৯০৫ চনত কিয়েভ অপেৰা গৃহত স্থাপন কৰা আবক্ষ মূৰ্তি দুটা ১৯৩৩ চনৰ পুনৰুদ্ধাৰ কাৰ্যৰ সময়ত হেৰাই যায়।{{sfn|Bozhko|2017|p=9}}|group=note}} ১৯৮৮ চনৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ সময়ত ভাস্কৰ্যশিল্পী অলেক্সান্দৰ ক'ভালেভে নিৰ্মাণ কৰা তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ এটা ব্ৰঞ্জৰ আবক্ষ মূৰ্তি প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওপৰৰ কেন্দ্ৰীয় খিলানত স্থাপন কৰা হয়।{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ===অভ্যন্তৰীণ অংশ=== [[File:Національний академічний театр опери та балету України імені Тараса Шевченка DSC 9625.jpg|thumb|অপেৰা গৃহৰ ভিতৰৰ অংশ; মঞ্চৰ পৰ্দা, বাদ্যযন্ত্ৰ দলৰ স্থান, নাট্যশালা বাকচ আৰু দৰ্শকৰ আসন দেখা গৈছে]] কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ অভ্যন্তৰীণ সজ্জাত ইটালীয় নব্যধ্ৰুপদী অভ্যন্তৰীণ সজ্জাৰ বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত ভেনিছীয় আইননা, সোণৰ প্ৰলেপ, দেৱাল আৰু ছাদৰ ষ্টুকোৰ কাম, মাৰ্বলৰ চিৰি আৰু মোজাইক মজিয়া, মখমলৰ আসন আৰু কোমল পোহৰ উল্লেখযোগ্য।<ref name="TarArch" /> অপেৰা গৃহ মুকলি হোৱাৰ পিছতে শিল্পী আৰু দৰ্শকসকলে ইয়াৰ স্থাপত্য ধ্বনি বিজ্ঞানৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name="TarArch" /> দৰ্শকস্থানৰ দেৱাল আৰু স্তম্ভৰ প্লাষ্টাৰৰ তলত নলখাগৰি ব্যৱহাৰ কৰাৰ ফলত ধ্বনি ব্যৱস্থা উৎকৃষ্ট হৈছিল বুলি গণ্য কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=11}} বৰ্তমানৰ থিয়েটাৰৰ মঞ্চটো প্ৰায় ৫ ডিগ্ৰী তললৈ ঢাল খোৱা। স্থানিক গভীৰতা সৃষ্টি কৰিবলৈ এই ঢাল প্ৰয়োজনীয়। নৃত্যশিল্পী আৰু গায়কসকলক ক্ৰমান্বয়ে অধিক ঢালযুক্ত মজিয়াৰ কোঠালৈ স্থানান্তৰ কৰি এই পৰিৱেশৰ সৈতে অভ্যস্ত কৰোৱা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=17}} ==টোকা== {{reflist|group=note}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==উৎস== * {{cite book |last1=Ascher |first1=Abraham |title=P.A. Stolypin: The Search for Stability in Late Imperial Russia |date=2001 |publisher=ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-08047-4-547-5 |url=https://books.google.com/books?id=542_X6TN0NIC}} * {{cite book |last1=Bozhko |first1=M. O. |script-title=uk:Храм, де народжуються зірки |date=2017 |location=কিয়েভ |publisher=Shevchenkiv Central Library |language=uk |trans-title=The temple where the stars are born |url=https://www.calameo.com/books/0027538110f3bc78f7bdb }} * {{cite book |author1=|trans-title=Tourist Guide to Kyiv |editor1-last=Malakhov |editor1-first=Dmytro |editor2-last=Popovych |editor2-first=Serhiy |title=Kyïv: turystychnyĭ putivnyk |date=2001 |publisher=Centre d'Europe Publishing House |location=কিয়েভ; লভিভ |isbn=978-96670-2-229-7 |page=|url-access=registration |url=https://archive.org/details/kyivturystychnyi0000unse/page/n3/mode/1up |language=uk, en}} * {{cite book |last1=Nijinska |first1=Bronislava |title=Bronislava Nijinska-early Memoirs |date=1992 |publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-08223-1-295-6 |url=https://books.google.com/books?id=c7o7muC8_mQC}} ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{cite journal |last1=Masliuk |first1=Oleksandr |title=Restoration and Activity of the Kyiv National Academic Theatre of Opera and Ballet named after T.G. Shevchenko in 1944–1945 |journal=এমিনাক |date=2018 |volume=2 |issue=24 |pages=66{{ndash}}61 |url=https://www.eminak.net.ua/index.php/eminak/article/view/57 |ref=none |language=uk |issn=2708-0226}} * {{cite book |editor1-last=Myshko |editor1-first=Dmitry Ivanovich |title=Киев: справочник-путеводитель |date=1954 |publisher=State Publishing House of Political Literature of the Ukrainian SSR |location=কিয়েভ |trans-title= Kyiv: Reference Guide |pages=94, 155 |url=https://archive.org/details/kyev_spravochnik_putevoditel/mode/2up?q=%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80 |ref=none |language=ru}} * {{cite book |last1=Rybakov |first1=M. O. |title=Unknown and Little-known Pages of the History of Kyiv |date=1997 |location=কিয়েভ |isbn=966-7161-15-3 |pages=260{{ndash}}272 |url=https://irbis-nbuv.gov.ua/ulib/item/UKR0009499|ref=none}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.youtube.com/watch?v=Hn9UWHGsM1A ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা গৃহৰ আকাশীয় দৃশ্য] — জেব্ৰয় ফিল্মছ jqxujyryl96qcns37li5wg7u5g2kxm1 629950 629948 2026-08-23T06:06:06Z AjayDas 12623 added [[Category:ইউক্ৰেইন]] using [[WP:HC|HotCat]] 629950 wikitext text/x-wiki {{Infobox venue | name = তাৰাছ শ্বেভচেংকো ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ | image = Національний академічний театр опери та балету України імені Тараса Шевченка DSC 5329 Володимирська вул., 50.jpg | caption = ২০১৩ চনত অপেৰা গৃহ | address = | city = কিয়েভ | country = [[ইউক্ৰেইন]] | public_transit = | designation = | architect = ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰ | owner = [[ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা]] | capacity = ১,৩০৪<ref name="TarArch">{{cite web |title=About the theatre |url=https://opera.com.ua/en/about/architecture |publisher=Taras Shevchenko National Opera and Ballet Theatre of Ukraine |access-date=12 November 2023}}</ref> | opened = {{Ubl | {{Start date and age|1901|9|16|df=yes}} }} | renovated = ১৯৮৪{{ndash}}১৯৮৭<ref name="TarArch" /> | years_active = | other_names = {{Ubl | ''কিয়েভ অপেৰা গৃহ'' }} | production = | current_use = অপেৰা গৃহ, বেলেট থিয়েটাৰ | website = {{URL|https://opera.com.ua/}} | nrhp = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE LOCAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Театр опери та балету ім. Т.Г. Шевченка}} (''তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ'') |designation1_type = স্থাপত্য, ইতিহাস, স্মাৰক কলা |designation1_number = 17-Кв}} }} '''কিয়েভ অপেৰা গৃহ''', আনুষ্ঠানিকভাৱে '''তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ''' ({{lang-en| Kyiv Opera House}}), ইউক্ৰেইনৰ ৰাজধানী কিয়েভত অৱস্থিত এটা অপেৰা গৃহ। ই [[ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়। এই ভৱন ভলদিমিৰস্কা পথ আৰু বহদান খমেলনিট্স্কি পথৰ সংযোগস্থলত অৱস্থিত। ৰাছিয়ান স্থপতি ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰে ইয়াৰ নক্সা প্ৰস্তুত কৰিছিল। ভৱনটোৰ বাহিৰভাগত নৱ-জাগৰণ পুনৰুজ্জীৱন স্থাপত্য শৈলী ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ১৯০১ চনত ইয়াক মুকলি কৰা হয়। ইয়াৰ পূৰ্বৰ ভৱন নগৰ থিয়েটাৰ ১৮৫৬ চনত স্থাপন কৰা হৈছিল আৰু ১৮৯৬ চনত অগ্নিকাণ্ডত ধ্বংস হৈছিল। ১৯১১ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰত ৰাছিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী পিয়ত্ৰ ষ্টলিপিন অপেৰা গৃহলৈ আহোঁতে এজন আক্ৰমণকাৰীয়ে তেওঁক গুলীয়াই গুৰুতৰভাৱে আহত কৰে। চাৰি দিন পাছত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ১৯১৭ চনৰ জুন মাহত ইউক্ৰেইনৰ স্বায়ত্তশাসনৰ বিষয়ে ইউক্ৰেইনীয় কেন্দ্ৰীয় পৰিষদৰ প্ৰথম সৰ্বজনীন ঘোষণা অপেৰা গৃহত অনুষ্ঠিত অধিৱেশনত ঘোষণা কৰা হৈছিল। ==পূৰ্বৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহ== ===কিয়েভৰ প্ৰথম অপেৰা থিয়েটাৰ=== [[File:Kiev theatre 1.jpg|thumb|১৮২৯ চন বা তাৰ পূৰ্বে মিকোলা জাক্ৰেভস্কিয়ে অংকন কৰা কিয়েভৰ প্ৰাচীনতম থিয়েটাৰৰ ছবি]] কিয়েভত অপেৰা প্ৰদৰ্শন কৰা প্ৰথম থিয়েটাৰটো প্ৰায় ১৮০৪–১৮০৬ চনত হৰ্চ স্কোৱাৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই স্থানটো পিছত থিয়েটাৰনায়া নামেৰে জনাজাত হৈছিল আৰু বৰ্তমান ইউৰোপীয় চৌহদ নামেৰে জনাজাত। ইয়াৰ নক্সা আন্দ্ৰেই মেলেনস্কিয়ে প্ৰস্তুত কৰিছিল। এইটো কাঠেৰে নিৰ্মিত দুমহলীয়া ভৱন আছিল আৰু সাম্ৰাজ্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। চহৰৰ পেচেৰস্কি জিলাৰ ভাঙি পেলোৱা ভৱনৰ কাঠ ব্যৱহাৰ কৰি ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। থিয়েটাৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ এটা স্তম্ভযুক্ত প্ৰৱেশমণ্ডপেৰে সজোৱা হৈছিল। থিয়েটাৰত ৩২টা নাট্যশালা বাকচ, এটা দৰ্শক গেলেৰী আৰু ভূমিস্তৰীয় দৰ্শকস্থান আছিল। ইয়াত ৪০খন আসন আৰু থিয় হৈ চাব পৰা ঠাই আছিল। থিয়েটাৰটোৰ ধ্বনি ব্যৱস্থা ভাল আছিল বুলি জনা যায়। অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ই কিয়েভৰ সাংস্কৃতিক জীৱনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হৈ পৰিছিল। {{sfn|Bozhko|2017|pp=4{{ndash}}5}} ১৯শ শতিকাৰ মাজভাগত পুৰণি থিয়েটাৰ ভৱনটো পুৰণি হৈ পৰাত ইয়াক ভাঙি পেলোৱাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। ১৮৫১ চনৰ ৩০ জুলাইত ইয়াত শেষবাৰৰ বাবে প্ৰদৰ্শন অনুষ্ঠিত হয়। ভৱনটো ভাঙিবলৈ বন্দীসকলক অনা হৈছিল। তাৰ পিছত পাঁচ বছৰলৈ কিয়েভত কোনো স্থায়ী থিয়েটাৰ নাছিল। কেইজনমান শিল্পীয়ে এটা সৰু থিয়েটাৰ দল গঠন কৰি খ্ৰেশ্চাটিকত ব্যক্তিগত স্থান ভাড়া লয়। পিছত তেওঁলোকে লিপকিত থকা এটা ঘৰত থিয়েটাৰ স্থাপন কৰে।{{sfn|Bozhko|2017|p=5}} ===দ্বিতীয় নগৰ থিয়েটাৰ=== [[File:Другий міський театр.Київ.1885.jpg|thumb|১৮৯৬ চনৰ অগ্নিকাণ্ডত ধ্বংস হোৱাৰ প্ৰায় এটা দশক পূৰ্বে তোলা নগৰ থিয়েটাৰৰ ছবি]] পুৰণি থিয়েটাৰৰ ঠাইত অৱশেষত নগৰ থিয়েটাৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ইয়াৰ নক্সা ৰাছিয়ান স্থপতি ইভান ষ্ট্ৰমে প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name="Vec" /> নগৰ থিয়েটাৰটো ১৮৫৬ চনত মুকলি কৰা হৈছিল। ১৮৬৩ চনলৈকে ইয়াক ৰাছিয়ান, ইউক্ৰেইনীয় আৰু পোলেণ্ডীয় থিয়েটাৰ দলক ভাড়াত দিয়া হৈছিল। তাৰ পিছত ইয়াত ইটালীয় অপেৰা দলটোৱে প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="Gre" /> অপেৰা গৃহটো ভলদিমিৰস্কা পথ আৰু বহদান খমেলনিট্স্কি পথৰ সংযোগস্থলত আছিল।<ref name="TarArch" /> চহৰখনৰ প্ৰথম স্থায়ী অপেৰা দল ৰাছিয়ান অপেৰা থিয়েটাৰ ১৮৬৭ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত গায়ক আৰু উদ্যোগী ফাৰ্ডিনাণ্ড বাৰ্গাৰৰ পৰিচালনাত গঠন কৰা হয়।{{sfn|Nijinska|1992|p=6}}<ref name="Ukri" /> দলটোৰ প্ৰথম অপেৰা আছিল আলেক্সেই ভেৰষ্টভস্কিৰ ''আস্কল্ডছ গ্ৰেভ''। ইয়াক প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৮৬৭ চনৰ ৬ নৱেম্বৰত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref name="Gre" /><ref name="Ukri" /> অপেৰা দলটোৰ উল্লেখযোগ্য পৰিচালকসকলৰ ভিতৰত য়োছেফ ছেটভ অন্যতম। তেওঁ ১৮৭৪–১৮৮৩ আৰু পুনৰ ১৮৯২–১৮৯৩ চনত থিয়েটাৰটো পৰিচালনা কৰিছিল।{{sfn|Nijinska|1992|p=6}} প্ৰথম অৱস্থাত কেৱল ৰাছিয়ান সুৰকাৰসকলৰ ৰচনা অথবা কেতিয়াবা পশ্চিম ইউৰোপীয় সংগীতৰ অপেৰা প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল। ১৮৭৪ চনত এই অপেৰা গৃহত ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ৰচিত প্ৰথম অপেৰা মিকোলা লাইচেংকোৰ ''খ্ৰীষ্টমাছৰ ৰাতি'' প্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।<ref name="Ukri" /> এই সময়ছোৱাত প্ৰদৰ্শিত আন অপেৰাসমূহৰ ভিতৰত মিখাইল গ্লিংকাৰ ''জাৰৰ বাবে এটা জীৱন'', ''ৰুছলান আৰু ল্যুডমিলা'', আলেক্সান্দৰ দাৰ্গোমিজস্কিৰ ৰচনা আৰু আন্তন ৰুবিনষ্টেইনৰ ''ডি মাকাবায়াৰ'' আছিল। ছাৰ্গেই ৰাখমানিনভৰ ''আলেকো'' আৰু নিকোলাই ৰিমস্কি-কৰছাকভৰ ''দ্য স্ন' মেডেন''ৰ কিয়েভত প্ৰথম প্ৰদৰ্শনো এই অপেৰা গৃহতে অনুষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Bozhko|2017|p=6}} ১৮৯৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত চাইকভস্কিৰ অপেৰা ''ইউজিন ওনেগিন''ৰ এটা প্ৰদৰ্শনৰ পিছত নগৰ থিয়েটাৰৰ সাজ-পোছাক সলনি কৰা কোঠাৰ এটাত জুই লাগে।<ref name="Kly">{{cite web |last1=Klymenko |first1=Serhiy |title=Німецькі Сліди B Україні: Національна Опера України |url=https://www.goethe.de/ins/ua/uk/kul/sup/dsu/art/20812626.html |publisher=Goethe-Institut |access-date=11 November 2023 |page=|trans-title=German Traces in Ukraine: National Opera of Ukraine |language=uk}}</ref> অগ্নিকাণ্ডত ভৱনটো ধ্বংস হয়। লগতে ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ অন্যতম বৃহৎ সংগীত গ্ৰন্থাগাৰ আৰু পোছাক তথা মঞ্চৰ সামগ্ৰীৰ সংগ্ৰহো ধ্বংস হয়।<ref name="TarArch" />{{refn|1=১৮৯৬ চনৰ অগ্নিকাণ্ডত থিয়েটাৰৰ সংগীতৰ সংগ্ৰহ ধ্বংস হৈছিল। কিন্তু শিল্পীসকলে নিজৰ সংগীতৰ পাণ্ডুলিপি লগত লৈ যোৱাৰ বাবে বহুতো সামগ্ৰী ৰক্ষা পৰিছিল। এই সংগ্ৰহৰপৰাই বৰ্তমানৰ ১০,০০০তকৈ অধিক সামগ্ৰীৰ গ্ৰন্থাগাৰৰ ভিত্তি গঢ় লৈ উঠে। {{sfn|Bozhko|2017|p=23}}|group=note}} তাৰ পিছত প্ৰদৰ্শনসমূহ লেছিয়া ইউক্ৰেইংকা ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক থিয়েটাৰ, ইভান ফ্ৰাংকো ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক নাট্য থিয়েটাৰ আৰু ত্ৰুটিকভ চাৰ্কাছলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।<ref name="Ukri">{{cite news |title=This day in history: Anniversary of opening the Kyiv Opera House |url=https://www.ukrinform.net/rubric-society/2339754-this-day-in-history-anniversary-of-opening-the-kyiv-opera-house.html |access-date=16 November 2023 |work=Ukrinform |date=8 November 2017}}</ref> ==বৰ্তমানৰ অপেৰা গৃহ== ===পৰিকল্পনা আৰু নিৰ্মাণ=== [[File:Victor Schröter - design for the Kyiv Opera House.jpg|thumb|ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰ, কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ নক্সা, ১৮৯৭]] অগ্নিকাণ্ডৰ পিছত ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ স্থপতি সমাজে শিলেৰে নিৰ্মাণ কৰিবলগীয়া নতুন অপেৰা গৃহৰ নক্সাৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতা ঘোষণা কৰে।<ref name="Vec" /> [[ইউক্ৰেইন]], [[ৰাছিয়া]], [[জাৰ্মানী]], [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ প্ৰায় ৩০জন স্থপতিয়ে নক্সা দাখিল কৰে। ১৮৯৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত বিজয়ী নক্সা ঘোষণা কৰা হয়। এই নক্সা ৰাছিয়ান স্থপতি ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰৰ আছিল।<ref name="TarArch" /><ref name="Vec">{{cite web |last1=Vecherskyi |first1=V. V. |title=Будівля театру опери і балету в Києві |url=https://vue.gov.ua/%D0%91%D1%83%D0%B4%D1%96%D0%B2%D0%BB%D1%8F_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D1%83_%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%96_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%83_%D0%B2_%D0%9A%D0%B8%D1%94%D0%B2%D1%96 |publisher=State Scientific Institution "Encyclopedic Publishing House" |access-date=11 November 2023 |page=|trans-title=The building of the Opera and Ballet Theater in Kyiv |language=uk}}</ref> সেই সময়ত তেওঁ সাম্ৰাজ্যিক থিয়েটাৰৰ সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য স্থপতি আছিল। ১৮৯৭ চনৰ ২৪ মে'ত কিয়েভ নগৰ দুমাই এই প্ৰকল্পটো অনুমোদন কৰে।<ref name="Vec" /> শ্ৰ'টাৰে নতুন অপেৰা গৃহৰ বাবে ২৫০খনতকৈ অধিক নক্সা প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name="Kly" /> ১৮৯৮ চনৰ আগষ্ট মাহত নিৰ্মাণকাৰ্য আৰম্ভ হয়। আৰম্ভণিতে নগৰ স্থপতি অলেক্সান্দৰ ক্ৰিভোশেইভৰ তত্ত্বাৱধানত কাম চলিছিল। ১৮৯৯ চনত ক্ৰিভোশেইভৰ ঠাইত ইউক্ৰেইনীয় স্থপতি ভ্লাদিমিৰ নিকোলায়েভ আৰু তেওঁৰ সহায়ক অলেক্সান্দৰ ভেৰবিট্স্কিয়ে কাম চম্ভালে।<ref name="Vec" /> একে সময়তে প্ৰকল্পটোত ৫০০জন শ্ৰমিক আৰু ৬০টা ঘোঁৰা নিয়োজিত কৰা হৈছিল। ১২ মাহৰ বিলম্বৰ সৈতে তিনি বছৰৰ ভিতৰত নিৰ্মাণকাৰ্য সম্পূৰ্ণ হয়।<ref name="TarArch" /> ===সাম্ৰাজ্যিক যুগ আৰু পৰৱৰ্তী সময়=== অপেৰা গৃহটো ১৯০১ চনৰ ২৯ ছেপ্টেম্বৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰা হয়। সেই উপলক্ষ্য্যে [[ছুইডেন]]ৰ ভিলহেল্ম হাৰ্টেভেল্ডে বিশেষভাৱে ৰচনা কৰা ''কিয়েভ'' নামৰ কেণ্টাটা আৰু ''জাৰৰ বাবে এটা জীৱন'' প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=10}} নতুন অপেৰা গৃহটোৰ প্ৰতি সকলোৰে সঁহাৰি ইতিবাচক নাছিল। এখন বাতৰিকাকতে ভৱনটোক "অতি অনাকৰ্ষণীয়" বুলি অভিহিত কৰি চৌহদৰ মাজত থকা "এটা বিশাল, অদক্ষ কাছ"ৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল। আন এটা প্ৰবন্ধত ইয়াৰ সৰল অভ্যন্তৰীণ সজ্জাৰ সমালোচনা কৰা হৈছিল যদিও একে সময়তে ইয়াক "মধ্যমীয়া সৌন্দৰ্য" থকা বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name="TarArch" /> কিয়েভলিয়ানিন নামৰ এখন বাতৰিকাকতৰ এজন সমালোচকে অপেৰা গৃহৰ অভ্যন্তৰ আৰু নিৰ্মাণ ব্যয়ৰ সমালোচনা কৰি লিখিছিল যে নতুন থিয়েটাৰৰ দৰ্শকস্থান যথেষ্ট আৰামদায়ক যদিও অধিকাংশ বাকচ অতি সংকীৰ্ণ আৰু অস্বস্তিকৰ। মুঠতে দৰ্শকস্থানত ১১টা প্ৰস্থানপথ আছিল যদিও সেইবোৰ বিচাৰি পোৱা কঠিন আছিল। তেওঁ লগতে নিৰ্মাণৰ বাবে পৰিকল্পনাতকৈ ৩৬০,০০০ ৰুবল অধিক ব্যয় হোৱা বিষয়টোও প্ৰশ্ন কৰিছিল।<ref name="Per" /> অপেৰা গৃহটো ইউৰোপৰ প্ৰথমদিকৰ থিয়েটাৰসমূহৰ ভিতৰত এটা আছিল য'ত বিদ্যুৎচালিত সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ আন এটা নতুন ব্যৱস্থা আছিল নিৰাপত্তা পৰ্দাৰ ব্যৱহাৰ।{{sfn|Bozhko|2017|p=18}} [[File:Kyiv-teatr.jpg|thumb|left|১৯০০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে অপেৰা গৃহ]] উদ্বোধনৰদিনা ধৰ্মযাজকসকলে প্ৰাৰ্থনা কৰে আৰু অপেৰা গৃহটোত পৱিত্ৰ জল ছটিয়াই দিয়া হয়। তাৰ পিছত অতিথিসকলক মঞ্চলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হয় আৰু এখন দলীয় ছবি তোলা হয়। ''কিয়েভ হেৰাল্ড''-এ লিখিছিল যে কিয়েভৰ সংগীতপ্ৰেমীসকলৰ বাবে সেইদিনটো আছিল এক বৃহৎ উৎসৱৰ দিন।<ref name="Per">{{cite news |last1=Pereshilo |first1=Iryna |title=16 вересня 1901 року у Києві відкрили оперний театр |url=https://www.radiosvoboda.org/a/1200259.html |access-date=11 November 2023 |work=[[Radio Svoboda]] |date=16 September 2008 |page=|trans-title=On September 16, 1901, an opera theatre was opened in Kyiv |language=uk}}</ref> ১৯১৮ চনলৈকে এটা ব্যক্তিগত ৰাছিয়ান অপেৰা দলে নগৰ কৰ্তৃপক্ষৰপৰা অপেৰা গৃহটো ভাড়াত লৈছিল।<ref name="Vec" /> ১৯১১ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাট দ্বিতীয় নিকোলাছৰ কিয়েভ ভ্ৰমণ উপলক্ষ্য্যে অনুষ্ঠিত অপেৰা প্ৰদৰ্শন চাবলৈ আহি ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু গৃহমন্ত্ৰী পিয়ত্ৰ ষ্টলিপিন এজন হত্যাকাৰীৰ গুলীত গুৰুতৰভাৱে আহত হয়। চাৰি দিন পাছত তেওঁৰ আঘাতৰ ফলত মৃত্যু হয়। তেওঁক [[কিইভ পেচাৰ্ছক লাভ্ৰা]]ৰ চৌহদত সমাধিস্থ কৰা হয়।{{sfn|Ascher|2001|p=371}}{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ১৮৯৩ৰপৰা ১৯১৯ চনলৈকে পোলেণ্ডীয় নৃত্য পৰিচালকসকলৰ পৰিচালনাত এটা বেলেট দল থিয়েটাৰত নিয়োজিত আছিল।<ref name="Gre">{{cite web |title=Украи́нский Теа́тр О́перы И Бале́та |url=https://old.bigenc.ru/music/text/4217969 |website=Great Russian Encyclopedia (Electronic version) |access-date=15 November 2023 |page=|trans-title=Ukrainian Opera and Ballet Theatre |language=ru |date=2017}}</ref> ১৯১৭ চনৰ জুন মাহত ইউক্ৰেইনীয় কেন্দ্ৰীয় পৰিষদৰ প্ৰথম সৰ্বজনীন ঘোষণা ইউক্ৰেইনৰ স্বায়ত্তশাসনৰ বিষয়ে দ্বিতীয় সৰ্ব-ইউক্ৰেইনীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনত অপেৰা গৃহত ঘোষণা কৰা হয়।{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ১৯১৮ চনত পাভলো স্কোৰোপাডস্কিৰ হেটমেন চৰকাৰে অপেৰাৰ ৰেপাৰ্টৰী ইউক্ৰেইনীয় ভাষালৈ অনুবাদ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে আৰু অপেৰা গৃহটোৰ নাম ইউক্ৰেইনীয় নাট্য আৰু অপেৰা থিয়েটাৰ কৰা হয়।<ref name="Vec" /> ===ছোভিয়েট যুগ=== ছোভিয়েটসকলে ক্ষমতা দখল কৰাৰ পাছত ইউক্ৰেইনীয় জাতীয় সংস্কৃতিৰ বিকাশ বন্ধ হৈ পৰে আৰু অপেৰা গৃহটো স্থায়ীভাৱে বন্ধ কৰাৰ দাবী উত্থাপন হয়। ৰাছিয়ান গায়ক লিঅ'নিড ছ'বিনভৰ দৰে সাংস্কৃতিক ব্যক্তিসকলৰ প্ৰচেষ্টাত অপেৰা দলটো ৰক্ষা পৰে।{{sfn|Bozhko|2017|p=12}} ১৯১৯ৰপৰা ১৯৩৯ চনলৈ অপেৰা গৃহটোৰ কেইবাটাও নাম সলনি কৰা হয়।<ref name="Vec" /><ref name="Gre" /> * কাৰ্ল লিবকনেখ্টৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা গৃহ — ছোভিয়েট ক্ষমতা প্ৰতিষ্ঠাৰ পিছত ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰি ১৯১৯ চনৰ ১৫ মাৰ্চত এই নাম দিয়া হয়। * কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক ইউক্ৰেইনীয় অপেৰা — ১৯২৬। * ইউক্ৰেইনীয় ছোভিয়েট সমাজতান্ত্ৰিক গণৰাজ্যৰ শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ — ১৯৩৪। * তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ — ১৯৩৯ চনৰ ৫ মাৰ্চত, কবিগৰাকীৰ জন্মৰ ১২৫তম বাৰ্ষিকীত এই নাম দিয়া হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} প্ৰথম ইউক্ৰেইনীয় বেলেটসমূহৰ ভিতৰত মিখাইলো ভেৰিকিভস্কিৰ ''পান কানেভস্কি'' আৰু ব'ৰিছ ইয়ানভস্কিৰ ''ফেৰেঞ্জি'' আছিল।<ref name="Gre" /> ১৯৩০-ৰ দশকত ছোভিয়েট চৰকাৰে অপেৰা গৃহটোৰ ৰূপ সলনি কৰি ইয়াক শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ বাবে অধিক উপযোগী কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। কিন্তু এই পৰিকল্পনা কাৰ্যকৰী কৰা নহ'ল।<ref name="TarArch" /> ১৯৩৪ চনত ইউক্ৰেইনৰ ৰাজধানী কিয়েভলৈ স্থানান্তৰ কৰাৰ পাছত অপেৰা দলটো পুনৰ্গঠন কৰা হয়। মাইকোলা লাইচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা খাৰকিভ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰৰ একাংশ একক গায়ক দলটোত যোগদান কৰে। গায়ক দল, বাদ্যযন্ত্ৰ দল আৰু বেলেট দলৰ আকাৰ বৃদ্ধি কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} ১৯৪১ চনৰ ১৫ জুনত অপেৰা গৃহৰ নিয়মীয়া ঋতু জিউচেপ্পে ভেৰ্ডিৰ অপেৰা ''অটেলো''ৰ প্ৰদৰ্শনেৰে শেষ হয়। ইয়াৰ ঠিক এসপ্তাহ পিছত ২২ জুনত ছোভিয়েট সংঘ আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} আক্ৰমণৰ পিছত থিয়েটাৰৰ কৰ্মচাৰীসকলক ৰাছিয়াৰ উফা আৰু পিছত ইৰ্কুট্স্কলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।<ref name="Gre" /> তেওঁলোকে কিয়েভৰ ৰেপাৰ্টৰী প্ৰদৰ্শন কৰি থকাৰ লগতে নতুন ৰচনাও মঞ্চস্থ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত ভেৰিকিভস্কিৰ অপেৰা ''নাইমিচকা'' আছিল।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} [[File:Operaház. Fortepan 27702.jpg|left|thumb|১৯৪২ চনত অপেৰা গৃহৰ মঞ্চত বেলেট নৃত্যশিল্পীসকল]] কিয়েভৰ প্ৰতিৰোধ আন্দোলনৰ যোদ্ধাসকলে নাট্য প্ৰদৰ্শনৰ সময়ত নাজী বিষয়াসকলক হত্যা কৰিবলৈ অপেৰা গৃহটো উৰুৱাই দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল আৰু ভূ-গৰ্ভস্থ অংশত বিৰোধী-কৰ্মী মাইন স্থাপন কৰিছিল।<ref name="TarArch" /> জাৰ্মানসকলে ভূ-গৰ্ভস্থ অংশৰ মাইনসমূহ আঁতৰাই ১৯৪১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত পুনৰ অপেৰা গৃহটো মুকলি কৰে। নতুনকৈ নিযুক্ত জাৰ্মান পৰিচালকে ৰাছিয়ান ৰচনাৰ ঠাইত জাৰ্মান অপেৰা প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থা কৰে। তেওঁ ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ইটালীয় অপেৰা আৰু ছোভিয়েট-পূৰ্ব ইউক্ৰেইনীয় ৰচনাও মঞ্চস্থ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে। সংগীতজ্ঞসকলক অপেৰা গৃহত বন্দী কৰি নতুন অপেৰাৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে দিনে-ৰাতিয়ে অনুশীলন কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হৈছিল।{{sfn|Bozhko|2017|p=15}} ১৯৪৩ চনৰ মে' মাহত এটা বোমা ভৱনটোৰ ছাদ আৰু মজিয়াৰ মাজেৰে সোমাই আহি কেইবাজনো জাৰ্মান সেনা বিষয়াক হত্যা কৰে। বোমাটো বালিৰে ভৰোৱা ভূ-গৰ্ভস্থ অংশত পৰিছিল যদিও বিস্ফোৰণ নহ'ল।<ref name="TarArch" />{{sfn|Bozhko|2017|p=15}} যুদ্ধৰ সময়ত জাৰ্মানসকলে অপেৰা গৃহৰ মঞ্চৰ সামগ্ৰী আৰু পোছাক লুট কৰি লৈ যায়। ১৯৪৫ চনত ছোভিয়েটসকলে কোনিগছবাৰ্গৰ ওচৰত এই সামগ্ৰীসমূহ বিচাৰি পায় আৰু কিয়েভলৈ ঘূৰাই আনে।{{sfn|Bozhko|2017|p=15}} ছোভিয়েট যুগত মঞ্চস্থ কৰা ইউক্ৰেইনীয় সুৰকাৰসকলৰ অপেৰাৰ ভিতৰত ব'ৰিছ লিয়াটোশিনস্কিৰ ''দ্য গোল্ডেন ৰিং'' (১৯৩০), কনষ্টাণ্টিন দানকেভিচৰ ''ব'হদান খমেলনিট্স্কি'' (১৯৫১), লাইচেংকোৰ ''তাৰাছ বুলবা'' (১৯৫৫) আৰু হেওৰ্হি মাইব'ৰ'ডাৰ ''তাৰাছ শ্বেভচেংকো'' (১৯৬৪) উল্লেখযোগ্য।<ref name="Gre" /> ====১৯৮০-ৰ দশকৰ পুনৰুদ্ধাৰ==== ১৯৮০-ৰ দশকত দৃশ্যসজ্জা চলাচলৰ ব্যৱস্থাসমূহ পুৰণি হৈ পৰা বুলি স্পষ্ট হয়। লগতে ভৱনটোৰ বাহিৰভাগ আৰু ভিতৰভাগ দুয়োটাৰে পুনৰুদ্ধাৰৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।<ref name="TarArch" /> ভৱনটো পূৰ্বৰ এটা উপত্যকাৰ স্থানত নিৰ্মাণ কৰাৰ বাবে ভূমি বহি যোৱা আৰু ভেটিত ফাট মেলা ধৰা পৰে।{{sfn|Bozhko|2017|p=16}} ১৯৮৪ৰপৰা ১৯৮৭ চনলৈ দিপ্ৰ'মিষ্টো প্ৰতিষ্ঠানৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পূৰ্ণ পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়। বৰিছ ঝেঝেৰিন আৰু ভিটালি ইউদিনে ইয়াৰ নেতৃত্ব দিছিল। উক্ৰএনডিআইপ্ৰ'এক্টৰেষ্টাভ্ৰাটছিয়া প্ৰতিষ্ঠানৰ বিশেষজ্ঞসকলেও কামত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="Vec" /> ভিতৰৰ মূল সজ্জা সংৰক্ষণ কৰাৰ লগতে ইয়াক অধিক সমৃদ্ধ কৰা হয়। প্ৰৱেশমণ্ডপ আৰু হলসমূহ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ওক কাঠৰ পোছাক থোৱা আলমাৰিসমূহ ভূতললৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। অনুশীলন আৰু সাজ-পোছাক সলনি কৰাৰ কোঠা যোগ কৰা হয়। মঞ্চৰ গভীৰতা {{convert|20|m}} আৰু উচ্চতা {{convert|27|m}}লৈ বৃদ্ধি কৰা হয়। মূল পাইপ অৰ্গানৰ সলনি নতুন অৰ্গান স্থাপন কৰা হয় আৰু বাদ্যযন্ত্ৰ দলৰ স্থান ১০০জন বাদ্যযন্ত্ৰী ধাৰণ কৰিব পৰাকৈ ডাঙৰ কৰা হয়। অপেৰা গৃহৰ ভিতৰৰ মুঠ স্থান বৃদ্ধি কৰা হয় আৰু ১,৩০৪জন দৰ্শকে প্ৰদৰ্শন উপভোগ কৰিব পৰা ব্যৱস্থা কৰা হয়।<ref name="TarArch" /> মঞ্চৰ সন্মুখৰ থিয় হৈ চাব পৰা স্থানটো আঁতৰোৱা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=17}} বাহিৰৰ চৌহদত কেইবামহল গভীৰ এটা বৃহৎ গাঁত খান্দি নতুন বিদ্যুৎকেন্দ্ৰ, বায়ু চলাচলৰ যন্ত্ৰ আৰু পোছাক থোৱা স্থান স্থাপন কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=16}} ১৯৮৮ চনৰ ২২ মাৰ্চত ''তাৰাছ বুলবা''ৰ প্ৰদৰ্শনেৰে অপেৰা গৃহটো পুনৰ মুকলি কৰা হয়।<ref name="Vec" /> ===স্বাধীনতাৰ পিছৰ সময়=== ১৯৯৪ চনত অপেৰা গৃহটোৰ নাম তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ কৰা হয়।<ref name="Vec" /> ==স্থাপত্য== ১৯০১ চনত মুকলি কৰাৰ সময়ত কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ মঞ্চটো ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ আছিল। ইয়াৰ প্ৰস্থ {{convert|34.3|m}}, গভীৰতা {{convert|17.2|m}} আৰু উচ্চতা {{convert|22.7|m}} আছিল। ভূতলৰ দৰ্শকস্থানত ৩৮৪জন লোক বহিব পাৰিছিল আৰু মুঠ ১,৬৫০খন দৰ্শকৰ আসন আছিল। থিয়েটাৰ ভৱনত বাষ্পীয় উত্তাপ ব্যৱস্থা আৰু বায়ু নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা আছিল।<ref name="TarArch" /> ===বাহ্যিক অংশ=== [[File:Національна опера деталь-1.JPG|thumb|অপেৰা গৃহৰ মুখ্য সন্মুখভাগৰ ওপৰৰ এটা অংশ]] কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ বাহিৰভাগ নৱ-জাগৰণ পুনৰুজ্জীৱন স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="Asa">{{cite news |last1=Asadcheva |first1=Tatyana |title=Національна опера України: сторінки історії та таємниці легендарного театру |url=https://vechirniy.kyiv.ua/news/50988/ |access-date=11 November 2023 |work=[[Evening Kyiv]] |date=27 March 2021 |page=|trans-title=National Opera of Ukraine: pages of history and secrets of the legendary theatre |language=uk}}</ref> ভৱনটোৰ মুখ্য অংশ ইটা, তীখা আৰু শক্তিশালী কংক্ৰিটেৰে নিৰ্মিত। সন্মুখৰ চিৰিসমূহ বগা মাৰ্বলেৰে নিৰ্মিত আৰু আন অংশত গ্ৰেনাইট আৰু কৃত্ৰিম শিল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ভিতৰৰ প্লাষ্টাৰৰ অলংকাৰসমূহ ৰং কৰা আৰু সোণৰ প্ৰলেপ দিয়া হৈছে।<ref name="Vec" /> কিয়েভত ভৱনটোৰ স্থান এনেদৰে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল যাতে ই স্থাপত্য আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ সৈতে সুসংগত হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=10}} বাহিৰভাগত গোলাপাকৃতি অলংকাৰ আৰু মুখাবয়ৱৰ অলংকাৰ আছে।<ref name="Kly" /> প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওপৰত গ্ৰীক পৌৰাণিক সংগীতৰ দেৱী মেলপমেনে আৰু টাৰ্পছিকোৰেৰ মূৰ্তি আছে। এই মূৰ্তিসমূহ ভাস্কৰ্যশিল্পী এমিলিঅ' ছালায়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল।{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ভৱনটোৰ সন্মুখভাগত ষ্টুকোৰ কাম আৰু সংকীৰ্ণ, গভীৰ খিলান আছে। কিয়েভৰ ৰাজচিহ্ন আৰু চহৰখনৰ ৰক্ষাকৰ্তা ছেইণ্ট, মহাদূত মাইকেলৰ মূৰ্তি প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওপৰত ছাদত স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref name="TarArch" /> কিন্তু কিয়েভৰ মেট্ৰ'পলিটন থিঅ'গনষ্টাছে ছেইণ্টগৰাকীৰ ছবি স্থাপন কৰাটো ধৰ্মনিন্দা হ'ব বুলি প্ৰতিবাদ কৰাত এই পৰিকল্পনা বাতিল কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=8}} তাৰ সলনি গ্ৰিফিনে লাইৰ ধৰি থকা এটা ৰূপকধৰ্মী অলংকাৰ স্থাপন কৰা হয়।<ref name="TarArch" /> ১৯০৫ চনত মিখাইল গ্লিংকা আৰু ৰাছিয়ান সুৰকাৰ আলেক্সান্দৰ ছেৰভৰ আবক্ষ মূৰ্তি ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গৰ সাম্ৰাজ্যিক থিয়েটাৰৰ সঞ্চালকালয়ে দান কৰে আৰু কেন্দ্ৰীয় খিলানৰ দুয়োফালে স্থাপন কৰা হয়। ১৯৩৪ চনত অপেৰা গৃহটো সংস্কাৰ কৰাৰ সময়ত এইবোৰ আঁতৰোৱা হয়।<ref name="Vec" />{{refn|1=সুৰকাৰ দুজনৰ জীৱন্ত আকাৰৰ মূৰ্তি ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গৰপৰা কিয়েভলৈ পঠোৱা হৈছিল। সেইবোৰ প্ৰথমে মাৰিইন্সকি থিয়েটাৰৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত আছিল। কিয়েভৰ কৰ্তৃপক্ষই অপেৰা গৃহৰ সন্মুখভাগত মূৰ্তি দুটা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ পাছত সেইবোৰ নগৰখনৰ উদ্যান কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনলৈ যায়। প্ৰথমে মূৰ্তিসমূহ তাৰাছ শ্বেভচেংকো উদ্যানত স্থাপন কৰা হয়। তাৰ পিছত সেইবোৰ মাৰিইন্সকি উদ্যানলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু শেষত পেলাই দিয়া হয়। ১৯০৫ চনত কিয়েভ অপেৰা গৃহত স্থাপন কৰা আবক্ষ মূৰ্তি দুটা ১৯৩৩ চনৰ পুনৰুদ্ধাৰ কাৰ্যৰ সময়ত হেৰাই যায়।{{sfn|Bozhko|2017|p=9}}|group=note}} ১৯৮৮ চনৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ সময়ত ভাস্কৰ্যশিল্পী অলেক্সান্দৰ ক'ভালেভে নিৰ্মাণ কৰা তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ এটা ব্ৰঞ্জৰ আবক্ষ মূৰ্তি প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওপৰৰ কেন্দ্ৰীয় খিলানত স্থাপন কৰা হয়।{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ===অভ্যন্তৰীণ অংশ=== [[File:Національний академічний театр опери та балету України імені Тараса Шевченка DSC 9625.jpg|thumb|অপেৰা গৃহৰ ভিতৰৰ অংশ; মঞ্চৰ পৰ্দা, বাদ্যযন্ত্ৰ দলৰ স্থান, নাট্যশালা বাকচ আৰু দৰ্শকৰ আসন দেখা গৈছে]] কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ অভ্যন্তৰীণ সজ্জাত ইটালীয় নব্যধ্ৰুপদী অভ্যন্তৰীণ সজ্জাৰ বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত ভেনিছীয় আইননা, সোণৰ প্ৰলেপ, দেৱাল আৰু ছাদৰ ষ্টুকোৰ কাম, মাৰ্বলৰ চিৰি আৰু মোজাইক মজিয়া, মখমলৰ আসন আৰু কোমল পোহৰ উল্লেখযোগ্য।<ref name="TarArch" /> অপেৰা গৃহ মুকলি হোৱাৰ পিছতে শিল্পী আৰু দৰ্শকসকলে ইয়াৰ স্থাপত্য ধ্বনি বিজ্ঞানৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name="TarArch" /> দৰ্শকস্থানৰ দেৱাল আৰু স্তম্ভৰ প্লাষ্টাৰৰ তলত নলখাগৰি ব্যৱহাৰ কৰাৰ ফলত ধ্বনি ব্যৱস্থা উৎকৃষ্ট হৈছিল বুলি গণ্য কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=11}} বৰ্তমানৰ থিয়েটাৰৰ মঞ্চটো প্ৰায় ৫ ডিগ্ৰী তললৈ ঢাল খোৱা। স্থানিক গভীৰতা সৃষ্টি কৰিবলৈ এই ঢাল প্ৰয়োজনীয়। নৃত্যশিল্পী আৰু গায়কসকলক ক্ৰমান্বয়ে অধিক ঢালযুক্ত মজিয়াৰ কোঠালৈ স্থানান্তৰ কৰি এই পৰিৱেশৰ সৈতে অভ্যস্ত কৰোৱা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=17}} ==টোকা== {{reflist|group=note}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==উৎস== * {{cite book |last1=Ascher |first1=Abraham |title=P.A. Stolypin: The Search for Stability in Late Imperial Russia |date=2001 |publisher=ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-08047-4-547-5 |url=https://books.google.com/books?id=542_X6TN0NIC}} * {{cite book |last1=Bozhko |first1=M. O. |script-title=uk:Храм, де народжуються зірки |date=2017 |location=কিয়েভ |publisher=Shevchenkiv Central Library |language=uk |trans-title=The temple where the stars are born |url=https://www.calameo.com/books/0027538110f3bc78f7bdb }} * {{cite book |author1=|trans-title=Tourist Guide to Kyiv |editor1-last=Malakhov |editor1-first=Dmytro |editor2-last=Popovych |editor2-first=Serhiy |title=Kyïv: turystychnyĭ putivnyk |date=2001 |publisher=Centre d'Europe Publishing House |location=কিয়েভ; লভিভ |isbn=978-96670-2-229-7 |page=|url-access=registration |url=https://archive.org/details/kyivturystychnyi0000unse/page/n3/mode/1up |language=uk, en}} * {{cite book |last1=Nijinska |first1=Bronislava |title=Bronislava Nijinska-early Memoirs |date=1992 |publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-08223-1-295-6 |url=https://books.google.com/books?id=c7o7muC8_mQC}} ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{cite journal |last1=Masliuk |first1=Oleksandr |title=Restoration and Activity of the Kyiv National Academic Theatre of Opera and Ballet named after T.G. Shevchenko in 1944–1945 |journal=এমিনাক |date=2018 |volume=2 |issue=24 |pages=66{{ndash}}61 |url=https://www.eminak.net.ua/index.php/eminak/article/view/57 |ref=none |language=uk |issn=2708-0226}} * {{cite book |editor1-last=Myshko |editor1-first=Dmitry Ivanovich |title=Киев: справочник-путеводитель |date=1954 |publisher=State Publishing House of Political Literature of the Ukrainian SSR |location=কিয়েভ |trans-title= Kyiv: Reference Guide |pages=94, 155 |url=https://archive.org/details/kyev_spravochnik_putevoditel/mode/2up?q=%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80 |ref=none |language=ru}} * {{cite book |last1=Rybakov |first1=M. O. |title=Unknown and Little-known Pages of the History of Kyiv |date=1997 |location=কিয়েভ |isbn=966-7161-15-3 |pages=260{{ndash}}272 |url=https://irbis-nbuv.gov.ua/ulib/item/UKR0009499|ref=none}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.youtube.com/watch?v=Hn9UWHGsM1A ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা গৃহৰ আকাশীয় দৃশ্য] — জেব্ৰয় ফিল্মছ [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] dg6y0cb0c1fwjggxn2p4eo4l2hhcm0z 629951 629950 2026-08-23T06:06:45Z AjayDas 12623 629951 wikitext text/x-wiki {{Infobox venue | name = তাৰাছ শ্বেভচেংকো ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰ | image = Національний академічний театр опери та балету України імені Тараса Шевченка DSC 5329 Володимирська вул., 50.jpg | caption = ২০১৩ চনত অপেৰা গৃহ | address = | city = কিয়েভ | country = [[ইউক্ৰেইন]] | public_transit = | designation = | architect = ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰ | owner = [[ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা]] | capacity = ১,৩০৪<ref name="TarArch">{{cite web |title=About the theatre |url=https://opera.com.ua/en/about/architecture |publisher=Taras Shevchenko National Opera and Ballet Theatre of Ukraine |access-date=12 November 2023}}</ref> | opened = {{Ubl | {{Start date and age|1901|9|16|df=yes}} }} | renovated = ১৯৮৪{{ndash}}১৯৮৭<ref name="TarArch" /> | years_active = | other_names = {{Ubl | ''কিয়েভ অপেৰা গৃহ'' }} | production = | current_use = অপেৰা গৃহ, বেলে থিয়েটাৰ | website = {{URL|https://opera.com.ua/}} | nrhp = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE LOCAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Театр опери та балету ім. Т.Г. Шевченка}} (''তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰ'') |designation1_type = স্থাপত্য, ইতিহাস, স্মাৰক কলা |designation1_number = 17-Кв}} }} '''কিয়েভ অপেৰা গৃহ''', আনুষ্ঠানিকভাৱে '''তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰ''' ({{lang-en| Kyiv Opera House}}), ইউক্ৰেইনৰ ৰাজধানী কিয়েভত অৱস্থিত এটা অপেৰা গৃহ। ই [[ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়। এই ভৱন ভলদিমিৰস্কা পথ আৰু বহদান খমেলনিট্স্কি পথৰ সংযোগস্থলত অৱস্থিত। ৰাছিয়ান স্থপতি ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰে ইয়াৰ নক্সা প্ৰস্তুত কৰিছিল। ভৱনটোৰ বাহিৰভাগত নৱ-জাগৰণ পুনৰুজ্জীৱন স্থাপত্য শৈলী ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ১৯০১ চনত ইয়াক মুকলি কৰা হয়। ইয়াৰ পূৰ্বৰ ভৱন নগৰ থিয়েটাৰ ১৮৫৬ চনত স্থাপন কৰা হৈছিল আৰু ১৮৯৬ চনত অগ্নিকাণ্ডত ধ্বংস হৈছিল। ১৯১১ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰত ৰাছিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী পিয়ত্ৰ ষ্টলিপিন অপেৰা গৃহলৈ আহোঁতে এজন আক্ৰমণকাৰীয়ে তেওঁক গুলীয়াই গুৰুতৰভাৱে আহত কৰে। চাৰি দিন পাছত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ১৯১৭ চনৰ জুন মাহত ইউক্ৰেইনৰ স্বায়ত্তশাসনৰ বিষয়ে ইউক্ৰেইনীয় কেন্দ্ৰীয় পৰিষদৰ প্ৰথম সৰ্বজনীন ঘোষণা অপেৰা গৃহত অনুষ্ঠিত অধিৱেশনত ঘোষণা কৰা হৈছিল। ==পূৰ্বৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহ== ===কিয়েভৰ প্ৰথম অপেৰা থিয়েটাৰ=== [[File:Kiev theatre 1.jpg|thumb|১৮২৯ চন বা তাৰ পূৰ্বে মিকোলা জাক্ৰেভস্কিয়ে অংকন কৰা কিয়েভৰ প্ৰাচীনতম থিয়েটাৰৰ ছবি]] কিয়েভত অপেৰা প্ৰদৰ্শন কৰা প্ৰথম থিয়েটাৰটো প্ৰায় ১৮০৪–১৮০৬ চনত হৰ্চ স্কোৱাৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই স্থানটো পিছত থিয়েটাৰনায়া নামেৰে জনাজাত হৈছিল আৰু বৰ্তমান ইউৰোপীয় চৌহদ নামেৰে জনাজাত। ইয়াৰ নক্সা আন্দ্ৰেই মেলেনস্কিয়ে প্ৰস্তুত কৰিছিল। এইটো কাঠেৰে নিৰ্মিত দুমহলীয়া ভৱন আছিল আৰু সাম্ৰাজ্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। চহৰৰ পেচেৰস্কি জিলাৰ ভাঙি পেলোৱা ভৱনৰ কাঠ ব্যৱহাৰ কৰি ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। থিয়েটাৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ এটা স্তম্ভযুক্ত প্ৰৱেশমণ্ডপেৰে সজোৱা হৈছিল। থিয়েটাৰত ৩২টা নাট্যশালা বাকচ, এটা দৰ্শক গেলেৰী আৰু ভূমিস্তৰীয় দৰ্শকস্থান আছিল। ইয়াত ৪০খন আসন আৰু থিয় হৈ চাব পৰা ঠাই আছিল। থিয়েটাৰটোৰ ধ্বনি ব্যৱস্থা ভাল আছিল বুলি জনা যায়। অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ই কিয়েভৰ সাংস্কৃতিক জীৱনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হৈ পৰিছিল। {{sfn|Bozhko|2017|pp=4{{ndash}}5}} ১৯শ শতিকাৰ মাজভাগত পুৰণি থিয়েটাৰ ভৱনটো পুৰণি হৈ পৰাত ইয়াক ভাঙি পেলোৱাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। ১৮৫১ চনৰ ৩০ জুলাইত ইয়াত শেষবাৰৰ বাবে প্ৰদৰ্শন অনুষ্ঠিত হয়। ভৱনটো ভাঙিবলৈ বন্দীসকলক অনা হৈছিল। তাৰ পিছত পাঁচ বছৰলৈ কিয়েভত কোনো স্থায়ী থিয়েটাৰ নাছিল। কেইজনমান শিল্পীয়ে এটা সৰু থিয়েটাৰ দল গঠন কৰি খ্ৰেশ্চাটিকত ব্যক্তিগত স্থান ভাড়া লয়। পিছত তেওঁলোকে লিপকিত থকা এটা ঘৰত থিয়েটাৰ স্থাপন কৰে।{{sfn|Bozhko|2017|p=5}} ===দ্বিতীয় নগৰ থিয়েটাৰ=== [[File:Другий міський театр.Київ.1885.jpg|thumb|১৮৯৬ চনৰ অগ্নিকাণ্ডত ধ্বংস হোৱাৰ প্ৰায় এটা দশক পূৰ্বে তোলা নগৰ থিয়েটাৰৰ ছবি]] পুৰণি থিয়েটাৰৰ ঠাইত অৱশেষত নগৰ থিয়েটাৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ইয়াৰ নক্সা ৰাছিয়ান স্থপতি ইভান ষ্ট্ৰমে প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name="Vec" /> নগৰ থিয়েটাৰটো ১৮৫৬ চনত মুকলি কৰা হৈছিল। ১৮৬৩ চনলৈকে ইয়াক ৰাছিয়ান, ইউক্ৰেইনীয় আৰু পোলেণ্ডীয় থিয়েটাৰ দলক ভাড়াত দিয়া হৈছিল। তাৰ পিছত ইয়াত ইটালীয় অপেৰা দলটোৱে প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="Gre" /> অপেৰা গৃহটো ভলদিমিৰস্কা পথ আৰু বহদান খমেলনিট্স্কি পথৰ সংযোগস্থলত আছিল।<ref name="TarArch" /> চহৰখনৰ প্ৰথম স্থায়ী অপেৰা দল ৰাছিয়ান অপেৰা থিয়েটাৰ ১৮৬৭ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত গায়ক আৰু উদ্যোগী ফাৰ্ডিনাণ্ড বাৰ্গাৰৰ পৰিচালনাত গঠন কৰা হয়।{{sfn|Nijinska|1992|p=6}}<ref name="Ukri" /> দলটোৰ প্ৰথম অপেৰা আছিল আলেক্সেই ভেৰষ্টভস্কিৰ ''আস্কল্ডছ গ্ৰেভ''। ইয়াক প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৮৬৭ চনৰ ৬ নৱেম্বৰত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref name="Gre" /><ref name="Ukri" /> অপেৰা দলটোৰ উল্লেখযোগ্য পৰিচালকসকলৰ ভিতৰত য়োছেফ ছেটভ অন্যতম। তেওঁ ১৮৭৪–১৮৮৩ আৰু পুনৰ ১৮৯২–১৮৯৩ চনত থিয়েটাৰটো পৰিচালনা কৰিছিল।{{sfn|Nijinska|1992|p=6}} প্ৰথম অৱস্থাত কেৱল ৰাছিয়ান সুৰকাৰসকলৰ ৰচনা অথবা কেতিয়াবা পশ্চিম ইউৰোপীয় সংগীতৰ অপেৰা প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল। ১৮৭৪ চনত এই অপেৰা গৃহত ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ৰচিত প্ৰথম অপেৰা মিকোলা লাইচেংকোৰ ''খ্ৰীষ্টমাছৰ ৰাতি'' প্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।<ref name="Ukri" /> এই সময়ছোৱাত প্ৰদৰ্শিত আন অপেৰাসমূহৰ ভিতৰত মিখাইল গ্লিংকাৰ ''জাৰৰ বাবে এটা জীৱন'', ''ৰুছলান আৰু ল্যুডমিলা'', আলেক্সান্দৰ দাৰ্গোমিজস্কিৰ ৰচনা আৰু আন্তন ৰুবিনষ্টেইনৰ ''ডি মাকাবায়াৰ'' আছিল। ছাৰ্গেই ৰাখমানিনভৰ ''আলেকো'' আৰু নিকোলাই ৰিমস্কি-কৰছাকভৰ ''দ্য স্ন' মেডেন''ৰ কিয়েভত প্ৰথম প্ৰদৰ্শনো এই অপেৰা গৃহতে অনুষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Bozhko|2017|p=6}} ১৮৯৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত চাইকভস্কিৰ অপেৰা ''ইউজিন ওনেগিন''ৰ এটা প্ৰদৰ্শনৰ পিছত নগৰ থিয়েটাৰৰ সাজ-পোছাক সলনি কৰা কোঠাৰ এটাত জুই লাগে।<ref name="Kly">{{cite web |last1=Klymenko |first1=Serhiy |title=Німецькі Сліди B Україні: Національна Опера України |url=https://www.goethe.de/ins/ua/uk/kul/sup/dsu/art/20812626.html |publisher=Goethe-Institut |access-date=11 November 2023 |page=|trans-title=German Traces in Ukraine: National Opera of Ukraine |language=uk}}</ref> অগ্নিকাণ্ডত ভৱনটো ধ্বংস হয়। লগতে ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ অন্যতম বৃহৎ সংগীত গ্ৰন্থাগাৰ আৰু পোছাক তথা মঞ্চৰ সামগ্ৰীৰ সংগ্ৰহো ধ্বংস হয়।<ref name="TarArch" />{{refn|1=১৮৯৬ চনৰ অগ্নিকাণ্ডত থিয়েটাৰৰ সংগীতৰ সংগ্ৰহ ধ্বংস হৈছিল। কিন্তু শিল্পীসকলে নিজৰ সংগীতৰ পাণ্ডুলিপি লগত লৈ যোৱাৰ বাবে বহুতো সামগ্ৰী ৰক্ষা পৰিছিল। এই সংগ্ৰহৰপৰাই বৰ্তমানৰ ১০,০০০তকৈ অধিক সামগ্ৰীৰ গ্ৰন্থাগাৰৰ ভিত্তি গঢ় লৈ উঠে। {{sfn|Bozhko|2017|p=23}}|group=note}} তাৰ পিছত প্ৰদৰ্শনসমূহ লেছিয়া ইউক্ৰেইংকা ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক থিয়েটাৰ, ইভান ফ্ৰাংকো ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক নাট্য থিয়েটাৰ আৰু ত্ৰুটিকভ চাৰ্কাছলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।<ref name="Ukri">{{cite news |title=This day in history: Anniversary of opening the Kyiv Opera House |url=https://www.ukrinform.net/rubric-society/2339754-this-day-in-history-anniversary-of-opening-the-kyiv-opera-house.html |access-date=16 November 2023 |work=Ukrinform |date=8 November 2017}}</ref> ==বৰ্তমানৰ অপেৰা গৃহ== ===পৰিকল্পনা আৰু নিৰ্মাণ=== [[File:Victor Schröter - design for the Kyiv Opera House.jpg|thumb|ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰ, কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ নক্সা, ১৮৯৭]] অগ্নিকাণ্ডৰ পিছত ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ স্থপতি সমাজে শিলেৰে নিৰ্মাণ কৰিবলগীয়া নতুন অপেৰা গৃহৰ নক্সাৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতা ঘোষণা কৰে।<ref name="Vec" /> [[ইউক্ৰেইন]], [[ৰাছিয়া]], [[জাৰ্মানী]], [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ প্ৰায় ৩০জন স্থপতিয়ে নক্সা দাখিল কৰে। ১৮৯৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত বিজয়ী নক্সা ঘোষণা কৰা হয়। এই নক্সা ৰাছিয়ান স্থপতি ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰৰ আছিল।<ref name="TarArch" /><ref name="Vec">{{cite web |last1=Vecherskyi |first1=V. V. |title=Будівля театру опери і балету в Києві |url=https://vue.gov.ua/%D0%91%D1%83%D0%B4%D1%96%D0%B2%D0%BB%D1%8F_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D1%83_%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%96_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%83_%D0%B2_%D0%9A%D0%B8%D1%94%D0%B2%D1%96 |publisher=State Scientific Institution "Encyclopedic Publishing House" |access-date=11 November 2023 |page=|trans-title=The building of the Opera and Ballet Theater in Kyiv |language=uk}}</ref> সেই সময়ত তেওঁ সাম্ৰাজ্যিক থিয়েটাৰৰ সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য স্থপতি আছিল। ১৮৯৭ চনৰ ২৪ মে'ত কিয়েভ নগৰ দুমাই এই প্ৰকল্পটো অনুমোদন কৰে।<ref name="Vec" /> শ্ৰ'টাৰে নতুন অপেৰা গৃহৰ বাবে ২৫০খনতকৈ অধিক নক্সা প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name="Kly" /> ১৮৯৮ চনৰ আগষ্ট মাহত নিৰ্মাণকাৰ্য আৰম্ভ হয়। আৰম্ভণিতে নগৰ স্থপতি অলেক্সান্দৰ ক্ৰিভোশেইভৰ তত্ত্বাৱধানত কাম চলিছিল। ১৮৯৯ চনত ক্ৰিভোশেইভৰ ঠাইত ইউক্ৰেইনীয় স্থপতি ভ্লাদিমিৰ নিকোলায়েভ আৰু তেওঁৰ সহায়ক অলেক্সান্দৰ ভেৰবিট্স্কিয়ে কাম চম্ভালে।<ref name="Vec" /> একে সময়তে প্ৰকল্পটোত ৫০০জন শ্ৰমিক আৰু ৬০টা ঘোঁৰা নিয়োজিত কৰা হৈছিল। ১২ মাহৰ বিলম্বৰ সৈতে তিনি বছৰৰ ভিতৰত নিৰ্মাণকাৰ্য সম্পূৰ্ণ হয়।<ref name="TarArch" /> ===সাম্ৰাজ্যিক যুগ আৰু পৰৱৰ্তী সময়=== অপেৰা গৃহটো ১৯০১ চনৰ ২৯ ছেপ্টেম্বৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰা হয়। সেই উপলক্ষ্য্যে [[ছুইডেন]]ৰ ভিলহেল্ম হাৰ্টেভেল্ডে বিশেষভাৱে ৰচনা কৰা ''কিয়েভ'' নামৰ কেণ্টাটা আৰু ''জাৰৰ বাবে এটা জীৱন'' প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=10}} নতুন অপেৰা গৃহটোৰ প্ৰতি সকলোৰে সঁহাৰি ইতিবাচক নাছিল। এখন বাতৰিকাকতে ভৱনটোক "অতি অনাকৰ্ষণীয়" বুলি অভিহিত কৰি চৌহদৰ মাজত থকা "এটা বিশাল, অদক্ষ কাছ"ৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল। আন এটা প্ৰবন্ধত ইয়াৰ সৰল অভ্যন্তৰীণ সজ্জাৰ সমালোচনা কৰা হৈছিল যদিও একে সময়তে ইয়াক "মধ্যমীয়া সৌন্দৰ্য" থকা বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name="TarArch" /> কিয়েভলিয়ানিন নামৰ এখন বাতৰিকাকতৰ এজন সমালোচকে অপেৰা গৃহৰ অভ্যন্তৰ আৰু নিৰ্মাণ ব্যয়ৰ সমালোচনা কৰি লিখিছিল যে নতুন থিয়েটাৰৰ দৰ্শকস্থান যথেষ্ট আৰামদায়ক যদিও অধিকাংশ বাকচ অতি সংকীৰ্ণ আৰু অস্বস্তিকৰ। মুঠতে দৰ্শকস্থানত ১১টা প্ৰস্থানপথ আছিল যদিও সেইবোৰ বিচাৰি পোৱা কঠিন আছিল। তেওঁ লগতে নিৰ্মাণৰ বাবে পৰিকল্পনাতকৈ ৩৬০,০০০ ৰুবল অধিক ব্যয় হোৱা বিষয়টোও প্ৰশ্ন কৰিছিল।<ref name="Per" /> অপেৰা গৃহটো ইউৰোপৰ প্ৰথমদিকৰ থিয়েটাৰসমূহৰ ভিতৰত এটা আছিল য'ত বিদ্যুৎচালিত সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ আন এটা নতুন ব্যৱস্থা আছিল নিৰাপত্তা পৰ্দাৰ ব্যৱহাৰ।{{sfn|Bozhko|2017|p=18}} [[File:Kyiv-teatr.jpg|thumb|left|১৯০০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে অপেৰা গৃহ]] উদ্বোধনৰদিনা ধৰ্মযাজকসকলে প্ৰাৰ্থনা কৰে আৰু অপেৰা গৃহটোত পৱিত্ৰ জল ছটিয়াই দিয়া হয়। তাৰ পিছত অতিথিসকলক মঞ্চলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হয় আৰু এখন দলীয় ছবি তোলা হয়। ''কিয়েভ হেৰাল্ড''-এ লিখিছিল যে কিয়েভৰ সংগীতপ্ৰেমীসকলৰ বাবে সেইদিনটো আছিল এক বৃহৎ উৎসৱৰ দিন।<ref name="Per">{{cite news |last1=Pereshilo |first1=Iryna |title=16 вересня 1901 року у Києві відкрили оперний театр |url=https://www.radiosvoboda.org/a/1200259.html |access-date=11 November 2023 |work=[[Radio Svoboda]] |date=16 September 2008 |page=|trans-title=On September 16, 1901, an opera theatre was opened in Kyiv |language=uk}}</ref> ১৯১৮ চনলৈকে এটা ব্যক্তিগত ৰাছিয়ান অপেৰা দলে নগৰ কৰ্তৃপক্ষৰপৰা অপেৰা গৃহটো ভাড়াত লৈছিল।<ref name="Vec" /> ১৯১১ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাট দ্বিতীয় নিকোলাছৰ কিয়েভ ভ্ৰমণ উপলক্ষ্য্যে অনুষ্ঠিত অপেৰা প্ৰদৰ্শন চাবলৈ আহি ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু গৃহমন্ত্ৰী পিয়ত্ৰ ষ্টলিপিন এজন হত্যাকাৰীৰ গুলীত গুৰুতৰভাৱে আহত হয়। চাৰি দিন পাছত তেওঁৰ আঘাতৰ ফলত মৃত্যু হয়। তেওঁক [[কিইভ পেচাৰ্ছক লাভ্ৰা]]ৰ চৌহদত সমাধিস্থ কৰা হয়।{{sfn|Ascher|2001|p=371}}{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ১৮৯৩ৰপৰা ১৯১৯ চনলৈকে পোলেণ্ডীয় নৃত্য পৰিচালকসকলৰ পৰিচালনাত এটা বেলে দল থিয়েটাৰত নিয়োজিত আছিল।<ref name="Gre">{{cite web |title=Украи́нский Теа́тр О́перы И Бале́та |url=https://old.bigenc.ru/music/text/4217969 |website=Great Russian Encyclopedia (Electronic version) |access-date=15 November 2023 |page=|trans-title=Ukrainian Opera and Ballet Theatre |language=ru |date=2017}}</ref> ১৯১৭ চনৰ জুন মাহত ইউক্ৰেইনীয় কেন্দ্ৰীয় পৰিষদৰ প্ৰথম সৰ্বজনীন ঘোষণা ইউক্ৰেইনৰ স্বায়ত্তশাসনৰ বিষয়ে দ্বিতীয় সৰ্ব-ইউক্ৰেইনীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনত অপেৰা গৃহত ঘোষণা কৰা হয়।{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ১৯১৮ চনত পাভলো স্কোৰোপাডস্কিৰ হেটমেন চৰকাৰে অপেৰাৰ ৰেপাৰ্টৰী ইউক্ৰেইনীয় ভাষালৈ অনুবাদ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে আৰু অপেৰা গৃহটোৰ নাম ইউক্ৰেইনীয় নাট্য আৰু অপেৰা থিয়েটাৰ কৰা হয়।<ref name="Vec" /> ===ছোভিয়েট যুগ=== ছোভিয়েটসকলে ক্ষমতা দখল কৰাৰ পাছত ইউক্ৰেইনীয় জাতীয় সংস্কৃতিৰ বিকাশ বন্ধ হৈ পৰে আৰু অপেৰা গৃহটো স্থায়ীভাৱে বন্ধ কৰাৰ দাবী উত্থাপন হয়। ৰাছিয়ান গায়ক লিঅ'নিড ছ'বিনভৰ দৰে সাংস্কৃতিক ব্যক্তিসকলৰ প্ৰচেষ্টাত অপেৰা দলটো ৰক্ষা পৰে।{{sfn|Bozhko|2017|p=12}} ১৯১৯ৰপৰা ১৯৩৯ চনলৈ অপেৰা গৃহটোৰ কেইবাটাও নাম সলনি কৰা হয়।<ref name="Vec" /><ref name="Gre" /> * কাৰ্ল লিবকনেখ্টৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা গৃহ — ছোভিয়েট ক্ষমতা প্ৰতিষ্ঠাৰ পিছত ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰি ১৯১৯ চনৰ ১৫ মাৰ্চত এই নাম দিয়া হয়। * কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক ইউক্ৰেইনীয় অপেৰা — ১৯২৬। * ইউক্ৰেইনীয় ছোভিয়েট সমাজতান্ত্ৰিক গণৰাজ্যৰ শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰ — ১৯৩৪। * তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰ — ১৯৩৯ চনৰ ৫ মাৰ্চত, কবিগৰাকীৰ জন্মৰ ১২৫তম বাৰ্ষিকীত এই নাম দিয়া হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} প্ৰথম ইউক্ৰেইনীয় বেলেসমূহৰ ভিতৰত মিখাইলো ভেৰিকিভস্কিৰ ''পান কানেভস্কি'' আৰু ব'ৰিছ ইয়ানভস্কিৰ ''ফেৰেঞ্জি'' আছিল।<ref name="Gre" /> ১৯৩০-ৰ দশকত ছোভিয়েট চৰকাৰে অপেৰা গৃহটোৰ ৰূপ সলনি কৰি ইয়াক শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ বাবে অধিক উপযোগী কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। কিন্তু এই পৰিকল্পনা কাৰ্যকৰী কৰা নহ'ল।<ref name="TarArch" /> ১৯৩৪ চনত ইউক্ৰেইনৰ ৰাজধানী কিয়েভলৈ স্থানান্তৰ কৰাৰ পাছত অপেৰা দলটো পুনৰ্গঠন কৰা হয়। মাইকোলা লাইচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা খাৰকিভ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰৰ একাংশ একক গায়ক দলটোত যোগদান কৰে। গায়ক দল, বাদ্যযন্ত্ৰ দল আৰু বেলে দলৰ আকাৰ বৃদ্ধি কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} ১৯৪১ চনৰ ১৫ জুনত অপেৰা গৃহৰ নিয়মীয়া ঋতু জিউচেপ্পে ভেৰ্ডিৰ অপেৰা ''অটেলো''ৰ প্ৰদৰ্শনেৰে শেষ হয়। ইয়াৰ ঠিক এসপ্তাহ পিছত ২২ জুনত ছোভিয়েট সংঘ আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} আক্ৰমণৰ পিছত থিয়েটাৰৰ কৰ্মচাৰীসকলক ৰাছিয়াৰ উফা আৰু পিছত ইৰ্কুট্স্কলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।<ref name="Gre" /> তেওঁলোকে কিয়েভৰ ৰেপাৰ্টৰী প্ৰদৰ্শন কৰি থকাৰ লগতে নতুন ৰচনাও মঞ্চস্থ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত ভেৰিকিভস্কিৰ অপেৰা ''নাইমিচকা'' আছিল।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} [[File:Operaház. Fortepan 27702.jpg|left|thumb|১৯৪২ চনত অপেৰা গৃহৰ মঞ্চত বেলে নৃত্যশিল্পীসকল]] কিয়েভৰ প্ৰতিৰোধ আন্দোলনৰ যোদ্ধাসকলে নাট্য প্ৰদৰ্শনৰ সময়ত নাজী বিষয়াসকলক হত্যা কৰিবলৈ অপেৰা গৃহটো উৰুৱাই দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল আৰু ভূ-গৰ্ভস্থ অংশত বিৰোধী-কৰ্মী মাইন স্থাপন কৰিছিল।<ref name="TarArch" /> জাৰ্মানসকলে ভূ-গৰ্ভস্থ অংশৰ মাইনসমূহ আঁতৰাই ১৯৪১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত পুনৰ অপেৰা গৃহটো মুকলি কৰে। নতুনকৈ নিযুক্ত জাৰ্মান পৰিচালকে ৰাছিয়ান ৰচনাৰ ঠাইত জাৰ্মান অপেৰা প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থা কৰে। তেওঁ ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ইটালীয় অপেৰা আৰু ছোভিয়েট-পূৰ্ব ইউক্ৰেইনীয় ৰচনাও মঞ্চস্থ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে। সংগীতজ্ঞসকলক অপেৰা গৃহত বন্দী কৰি নতুন অপেৰাৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে দিনে-ৰাতিয়ে অনুশীলন কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হৈছিল।{{sfn|Bozhko|2017|p=15}} ১৯৪৩ চনৰ মে' মাহত এটা বোমা ভৱনটোৰ ছাদ আৰু মজিয়াৰ মাজেৰে সোমাই আহি কেইবাজনো জাৰ্মান সেনা বিষয়াক হত্যা কৰে। বোমাটো বালিৰে ভৰোৱা ভূ-গৰ্ভস্থ অংশত পৰিছিল যদিও বিস্ফোৰণ নহ'ল।<ref name="TarArch" />{{sfn|Bozhko|2017|p=15}} যুদ্ধৰ সময়ত জাৰ্মানসকলে অপেৰা গৃহৰ মঞ্চৰ সামগ্ৰী আৰু পোছাক লুট কৰি লৈ যায়। ১৯৪৫ চনত ছোভিয়েটসকলে কোনিগছবাৰ্গৰ ওচৰত এই সামগ্ৰীসমূহ বিচাৰি পায় আৰু কিয়েভলৈ ঘূৰাই আনে।{{sfn|Bozhko|2017|p=15}} ছোভিয়েট যুগত মঞ্চস্থ কৰা ইউক্ৰেইনীয় সুৰকাৰসকলৰ অপেৰাৰ ভিতৰত ব'ৰিছ লিয়াটোশিনস্কিৰ ''দ্য গোল্ডেন ৰিং'' (১৯৩০), কনষ্টাণ্টিন দানকেভিচৰ ''ব'হদান খমেলনিট্স্কি'' (১৯৫১), লাইচেংকোৰ ''তাৰাছ বুলবা'' (১৯৫৫) আৰু হেওৰ্হি মাইব'ৰ'ডাৰ ''তাৰাছ শ্বেভচেংকো'' (১৯৬৪) উল্লেখযোগ্য।<ref name="Gre" /> ====১৯৮০-ৰ দশকৰ পুনৰুদ্ধাৰ==== ১৯৮০-ৰ দশকত দৃশ্যসজ্জা চলাচলৰ ব্যৱস্থাসমূহ পুৰণি হৈ পৰা বুলি স্পষ্ট হয়। লগতে ভৱনটোৰ বাহিৰভাগ আৰু ভিতৰভাগ দুয়োটাৰে পুনৰুদ্ধাৰৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।<ref name="TarArch" /> ভৱনটো পূৰ্বৰ এটা উপত্যকাৰ স্থানত নিৰ্মাণ কৰাৰ বাবে ভূমি বহি যোৱা আৰু ভেটিত ফাট মেলা ধৰা পৰে।{{sfn|Bozhko|2017|p=16}} ১৯৮৪ৰপৰা ১৯৮৭ চনলৈ দিপ্ৰ'মিষ্টো প্ৰতিষ্ঠানৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পূৰ্ণ পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়। বৰিছ ঝেঝেৰিন আৰু ভিটালি ইউদিনে ইয়াৰ নেতৃত্ব দিছিল। উক্ৰএনডিআইপ্ৰ'এক্টৰেষ্টাভ্ৰাটছিয়া প্ৰতিষ্ঠানৰ বিশেষজ্ঞসকলেও কামত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="Vec" /> ভিতৰৰ মূল সজ্জা সংৰক্ষণ কৰাৰ লগতে ইয়াক অধিক সমৃদ্ধ কৰা হয়। প্ৰৱেশমণ্ডপ আৰু হলসমূহ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ওক কাঠৰ পোছাক থোৱা আলমাৰিসমূহ ভূতললৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। অনুশীলন আৰু সাজ-পোছাক সলনি কৰাৰ কোঠা যোগ কৰা হয়। মঞ্চৰ গভীৰতা {{convert|20|m}} আৰু উচ্চতা {{convert|27|m}}লৈ বৃদ্ধি কৰা হয়। মূল পাইপ অৰ্গানৰ সলনি নতুন অৰ্গান স্থাপন কৰা হয় আৰু বাদ্যযন্ত্ৰ দলৰ স্থান ১০০জন বাদ্যযন্ত্ৰী ধাৰণ কৰিব পৰাকৈ ডাঙৰ কৰা হয়। অপেৰা গৃহৰ ভিতৰৰ মুঠ স্থান বৃদ্ধি কৰা হয় আৰু ১,৩০৪জন দৰ্শকে প্ৰদৰ্শন উপভোগ কৰিব পৰা ব্যৱস্থা কৰা হয়।<ref name="TarArch" /> মঞ্চৰ সন্মুখৰ থিয় হৈ চাব পৰা স্থানটো আঁতৰোৱা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=17}} বাহিৰৰ চৌহদত কেইবামহল গভীৰ এটা বৃহৎ গাঁত খান্দি নতুন বিদ্যুৎকেন্দ্ৰ, বায়ু চলাচলৰ যন্ত্ৰ আৰু পোছাক থোৱা স্থান স্থাপন কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=16}} ১৯৮৮ চনৰ ২২ মাৰ্চত ''তাৰাছ বুলবা''ৰ প্ৰদৰ্শনেৰে অপেৰা গৃহটো পুনৰ মুকলি কৰা হয়।<ref name="Vec" /> ===স্বাধীনতাৰ পিছৰ সময়=== ১৯৯৪ চনত অপেৰা গৃহটোৰ নাম তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰ কৰা হয়।<ref name="Vec" /> ==স্থাপত্য== ১৯০১ চনত মুকলি কৰাৰ সময়ত কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ মঞ্চটো ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ আছিল। ইয়াৰ প্ৰস্থ {{convert|34.3|m}}, গভীৰতা {{convert|17.2|m}} আৰু উচ্চতা {{convert|22.7|m}} আছিল। ভূতলৰ দৰ্শকস্থানত ৩৮৪জন লোক বহিব পাৰিছিল আৰু মুঠ ১,৬৫০খন দৰ্শকৰ আসন আছিল। থিয়েটাৰ ভৱনত বাষ্পীয় উত্তাপ ব্যৱস্থা আৰু বায়ু নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা আছিল।<ref name="TarArch" /> ===বাহ্যিক অংশ=== [[File:Національна опера деталь-1.JPG|thumb|অপেৰা গৃহৰ মুখ্য সন্মুখভাগৰ ওপৰৰ এটা অংশ]] কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ বাহিৰভাগ নৱ-জাগৰণ পুনৰুজ্জীৱন স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="Asa">{{cite news |last1=Asadcheva |first1=Tatyana |title=Національна опера України: сторінки історії та таємниці легендарного театру |url=https://vechirniy.kyiv.ua/news/50988/ |access-date=11 November 2023 |work=[[Evening Kyiv]] |date=27 March 2021 |page=|trans-title=National Opera of Ukraine: pages of history and secrets of the legendary theatre |language=uk}}</ref> ভৱনটোৰ মুখ্য অংশ ইটা, তীখা আৰু শক্তিশালী কংক্ৰিটেৰে নিৰ্মিত। সন্মুখৰ চিৰিসমূহ বগা মাৰ্বলেৰে নিৰ্মিত আৰু আন অংশত গ্ৰেনাইট আৰু কৃত্ৰিম শিল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ভিতৰৰ প্লাষ্টাৰৰ অলংকাৰসমূহ ৰং কৰা আৰু সোণৰ প্ৰলেপ দিয়া হৈছে।<ref name="Vec" /> কিয়েভত ভৱনটোৰ স্থান এনেদৰে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল যাতে ই স্থাপত্য আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ সৈতে সুসংগত হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=10}} বাহিৰভাগত গোলাপাকৃতি অলংকাৰ আৰু মুখাবয়ৱৰ অলংকাৰ আছে।<ref name="Kly" /> প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওপৰত গ্ৰীক পৌৰাণিক সংগীতৰ দেৱী মেলপমেনে আৰু টাৰ্পছিকোৰেৰ মূৰ্তি আছে। এই মূৰ্তিসমূহ ভাস্কৰ্যশিল্পী এমিলিঅ' ছালায়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল।{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ভৱনটোৰ সন্মুখভাগত ষ্টুকোৰ কাম আৰু সংকীৰ্ণ, গভীৰ খিলান আছে। কিয়েভৰ ৰাজচিহ্ন আৰু চহৰখনৰ ৰক্ষাকৰ্তা ছেইণ্ট, মহাদূত মাইকেলৰ মূৰ্তি প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওপৰত ছাদত স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref name="TarArch" /> কিন্তু কিয়েভৰ মেট্ৰ'পলিটন থিঅ'গনষ্টাছে ছেইণ্টগৰাকীৰ ছবি স্থাপন কৰাটো ধৰ্মনিন্দা হ'ব বুলি প্ৰতিবাদ কৰাত এই পৰিকল্পনা বাতিল কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=8}} তাৰ সলনি গ্ৰিফিনে লাইৰ ধৰি থকা এটা ৰূপকধৰ্মী অলংকাৰ স্থাপন কৰা হয়।<ref name="TarArch" /> ১৯০৫ চনত মিখাইল গ্লিংকা আৰু ৰাছিয়ান সুৰকাৰ আলেক্সান্দৰ ছেৰভৰ আবক্ষ মূৰ্তি ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গৰ সাম্ৰাজ্যিক থিয়েটাৰৰ সঞ্চালকালয়ে দান কৰে আৰু কেন্দ্ৰীয় খিলানৰ দুয়োফালে স্থাপন কৰা হয়। ১৯৩৪ চনত অপেৰা গৃহটো সংস্কাৰ কৰাৰ সময়ত এইবোৰ আঁতৰোৱা হয়।<ref name="Vec" />{{refn|1=সুৰকাৰ দুজনৰ জীৱন্ত আকাৰৰ মূৰ্তি ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গৰপৰা কিয়েভলৈ পঠোৱা হৈছিল। সেইবোৰ প্ৰথমে মাৰিইন্সকি থিয়েটাৰৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত আছিল। কিয়েভৰ কৰ্তৃপক্ষই অপেৰা গৃহৰ সন্মুখভাগত মূৰ্তি দুটা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ পাছত সেইবোৰ নগৰখনৰ উদ্যান কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনলৈ যায়। প্ৰথমে মূৰ্তিসমূহ তাৰাছ শ্বেভচেংকো উদ্যানত স্থাপন কৰা হয়। তাৰ পিছত সেইবোৰ মাৰিইন্সকি উদ্যানলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু শেষত পেলাই দিয়া হয়। ১৯০৫ চনত কিয়েভ অপেৰা গৃহত স্থাপন কৰা আবক্ষ মূৰ্তি দুটা ১৯৩৩ চনৰ পুনৰুদ্ধাৰ কাৰ্যৰ সময়ত হেৰাই যায়।{{sfn|Bozhko|2017|p=9}}|group=note}} ১৯৮৮ চনৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ সময়ত ভাস্কৰ্যশিল্পী অলেক্সান্দৰ ক'ভালেভে নিৰ্মাণ কৰা তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ এটা ব্ৰঞ্জৰ আবক্ষ মূৰ্তি প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওপৰৰ কেন্দ্ৰীয় খিলানত স্থাপন কৰা হয়।{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ===অভ্যন্তৰীণ অংশ=== [[File:Національний академічний театр опери та балету України імені Тараса Шевченка DSC 9625.jpg|thumb|অপেৰা গৃহৰ ভিতৰৰ অংশ; মঞ্চৰ পৰ্দা, বাদ্যযন্ত্ৰ দলৰ স্থান, নাট্যশালা বাকচ আৰু দৰ্শকৰ আসন দেখা গৈছে]] কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ অভ্যন্তৰীণ সজ্জাত ইটালীয় নব্যধ্ৰুপদী অভ্যন্তৰীণ সজ্জাৰ বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত ভেনিছীয় আইননা, সোণৰ প্ৰলেপ, দেৱাল আৰু ছাদৰ ষ্টুকোৰ কাম, মাৰ্বলৰ চিৰি আৰু মোজাইক মজিয়া, মখমলৰ আসন আৰু কোমল পোহৰ উল্লেখযোগ্য।<ref name="TarArch" /> অপেৰা গৃহ মুকলি হোৱাৰ পিছতে শিল্পী আৰু দৰ্শকসকলে ইয়াৰ স্থাপত্য ধ্বনি বিজ্ঞানৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name="TarArch" /> দৰ্শকস্থানৰ দেৱাল আৰু স্তম্ভৰ প্লাষ্টাৰৰ তলত নলখাগৰি ব্যৱহাৰ কৰাৰ ফলত ধ্বনি ব্যৱস্থা উৎকৃষ্ট হৈছিল বুলি গণ্য কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=11}} বৰ্তমানৰ থিয়েটাৰৰ মঞ্চটো প্ৰায় ৫ ডিগ্ৰী তললৈ ঢাল খোৱা। স্থানিক গভীৰতা সৃষ্টি কৰিবলৈ এই ঢাল প্ৰয়োজনীয়। নৃত্যশিল্পী আৰু গায়কসকলক ক্ৰমান্বয়ে অধিক ঢালযুক্ত মজিয়াৰ কোঠালৈ স্থানান্তৰ কৰি এই পৰিৱেশৰ সৈতে অভ্যস্ত কৰোৱা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=17}} ==টোকা== {{reflist|group=note}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==উৎস== * {{cite book |last1=Ascher |first1=Abraham |title=P.A. Stolypin: The Search for Stability in Late Imperial Russia |date=2001 |publisher=ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-08047-4-547-5 |url=https://books.google.com/books?id=542_X6TN0NIC}} * {{cite book |last1=Bozhko |first1=M. O. |script-title=uk:Храм, де народжуються зірки |date=2017 |location=কিয়েভ |publisher=Shevchenkiv Central Library |language=uk |trans-title=The temple where the stars are born |url=https://www.calameo.com/books/0027538110f3bc78f7bdb }} * {{cite book |author1=|trans-title=Tourist Guide to Kyiv |editor1-last=Malakhov |editor1-first=Dmytro |editor2-last=Popovych |editor2-first=Serhiy |title=Kyïv: turystychnyĭ putivnyk |date=2001 |publisher=Centre d'Europe Publishing House |location=কিয়েভ; লভিভ |isbn=978-96670-2-229-7 |page=|url-access=registration |url=https://archive.org/details/kyivturystychnyi0000unse/page/n3/mode/1up |language=uk, en}} * {{cite book |last1=Nijinska |first1=Bronislava |title=Bronislava Nijinska-early Memoirs |date=1992 |publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-08223-1-295-6 |url=https://books.google.com/books?id=c7o7muC8_mQC}} ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{cite journal |last1=Masliuk |first1=Oleksandr |title=Restoration and Activity of the Kyiv National Academic Theatre of Opera and Ballet named after T.G. Shevchenko in 1944–1945 |journal=এমিনাক |date=2018 |volume=2 |issue=24 |pages=66{{ndash}}61 |url=https://www.eminak.net.ua/index.php/eminak/article/view/57 |ref=none |language=uk |issn=2708-0226}} * {{cite book |editor1-last=Myshko |editor1-first=Dmitry Ivanovich |title=Киев: справочник-путеводитель |date=1954 |publisher=State Publishing House of Political Literature of the Ukrainian SSR |location=কিয়েভ |trans-title= Kyiv: Reference Guide |pages=94, 155 |url=https://archive.org/details/kyev_spravochnik_putevoditel/mode/2up?q=%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80 |ref=none |language=ru}} * {{cite book |last1=Rybakov |first1=M. O. |title=Unknown and Little-known Pages of the History of Kyiv |date=1997 |location=কিয়েভ |isbn=966-7161-15-3 |pages=260{{ndash}}272 |url=https://irbis-nbuv.gov.ua/ulib/item/UKR0009499|ref=none}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.youtube.com/watch?v=Hn9UWHGsM1A ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা গৃহৰ আকাশীয় দৃশ্য] — জেব্ৰয় ফিল্মছ [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] ogci3t8z33nznef4is2rcns4yrcvxck 629952 629951 2026-08-23T06:08:00Z AjayDas 12623 /* */ 629952 wikitext text/x-wiki {{Infobox venue | name = তাৰাছ শ্বেভচেংকো ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰ | image = Національний академічний театр опери та балету України імені Тараса Шевченка DSC 5329 Володимирська вул., 50.jpg | caption = ২০১৩ চনত অপেৰা গৃহ | address = | city = কিয়েভ | country = [[ইউক্ৰেইন]] | public_transit = | designation = | architect = ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰ | owner = [[ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা]] | capacity = ১,৩০৪<ref name="TarArch">{{cite web |title=About the theatre |url=https://opera.com.ua/en/about/architecture |publisher=Taras Shevchenko National Opera and Ballet Theatre of Ukraine |access-date=12 November 2023}}</ref> | opened = {{Ubl | {{Start date and age|1901|9|16|df=yes}} }} | renovated = ১৯৮৪{{ndash}}১৯৮৭<ref name="TarArch" /> | years_active = | other_names = {{Ubl | ''কিয়েভ অপেৰা গৃহ'' }} | production = | current_use = অপেৰা গৃহ, বেলে থিয়েটাৰ | website = {{URL|https://opera.com.ua/}} | nrhp = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE LOCAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Театр опери та балету ім. Т.Г. Шевченка}} (''তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰ'') |designation1_type = স্থাপত্য, ইতিহাস, স্মাৰক কলা |designation1_number = 17-Кв}} }} '''কিয়েভ অপেৰা গৃহ''' ({{lang-en| Kyiv Opera House}}) আনুষ্ঠানিকভাৱে '''তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰ''', [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ৰাজধানী কিয়েভত অৱস্থিত এটা অপেৰা গৃহ। ই [[ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়। এই ভৱন ভলদিমিৰস্কা পথ আৰু বহদান খমেলনিট্স্কি পথৰ সংযোগস্থলত অৱস্থিত। ৰাছিয়ান স্থপতি ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰে ইয়াৰ নক্সা প্ৰস্তুত কৰিছিল। ভৱনটোৰ বাহিৰভাগত নৱ-জাগৰণ পুনৰুজ্জীৱন স্থাপত্য শৈলী ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ১৯০১ চনত ইয়াক মুকলি কৰা হয়। ইয়াৰ পূৰ্বৰ ভৱন নগৰ থিয়েটাৰ ১৮৫৬ চনত স্থাপন কৰা হৈছিল আৰু ১৮৯৬ চনত অগ্নিকাণ্ডত ধ্বংস হৈছিল। ১৯১১ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰত ৰাছিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী পিয়ত্ৰ ষ্টলিপিন অপেৰা গৃহলৈ আহোঁতে এজন আক্ৰমণকাৰীয়ে তেওঁক গুলীয়াই গুৰুতৰভাৱে আহত কৰে। চাৰি দিন পাছত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ১৯১৭ চনৰ জুন মাহত ইউক্ৰেইনৰ স্বায়ত্তশাসনৰ বিষয়ে ইউক্ৰেইনীয় কেন্দ্ৰীয় পৰিষদৰ প্ৰথম সৰ্বজনীন ঘোষণা অপেৰা গৃহত অনুষ্ঠিত অধিৱেশনত ঘোষণা কৰা হৈছিল। ==পূৰ্বৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহ== ===কিয়েভৰ প্ৰথম অপেৰা থিয়েটাৰ=== [[File:Kiev theatre 1.jpg|thumb|১৮২৯ চন বা তাৰ পূৰ্বে মিকোলা জাক্ৰেভস্কিয়ে অংকন কৰা কিয়েভৰ প্ৰাচীনতম থিয়েটাৰৰ ছবি]] কিয়েভত অপেৰা প্ৰদৰ্শন কৰা প্ৰথম থিয়েটাৰটো প্ৰায় ১৮০৪–১৮০৬ চনত হৰ্চ স্কোৱাৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই স্থানটো পিছত থিয়েটাৰনায়া নামেৰে জনাজাত হৈছিল আৰু বৰ্তমান ইউৰোপীয় চৌহদ নামেৰে জনাজাত। ইয়াৰ নক্সা আন্দ্ৰেই মেলেনস্কিয়ে প্ৰস্তুত কৰিছিল। এইটো কাঠেৰে নিৰ্মিত দুমহলীয়া ভৱন আছিল আৰু সাম্ৰাজ্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। চহৰৰ পেচেৰস্কি জিলাৰ ভাঙি পেলোৱা ভৱনৰ কাঠ ব্যৱহাৰ কৰি ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। থিয়েটাৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ এটা স্তম্ভযুক্ত প্ৰৱেশমণ্ডপেৰে সজোৱা হৈছিল। থিয়েটাৰত ৩২টা নাট্যশালা বাকচ, এটা দৰ্শক গেলেৰী আৰু ভূমিস্তৰীয় দৰ্শকস্থান আছিল। ইয়াত ৪০খন আসন আৰু থিয় হৈ চাব পৰা ঠাই আছিল। থিয়েটাৰটোৰ ধ্বনি ব্যৱস্থা ভাল আছিল বুলি জনা যায়। অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ই কিয়েভৰ সাংস্কৃতিক জীৱনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হৈ পৰিছিল। {{sfn|Bozhko|2017|pp=4{{ndash}}5}} ১৯শ শতিকাৰ মাজভাগত পুৰণি থিয়েটাৰ ভৱনটো পুৰণি হৈ পৰাত ইয়াক ভাঙি পেলোৱাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। ১৮৫১ চনৰ ৩০ জুলাইত ইয়াত শেষবাৰৰ বাবে প্ৰদৰ্শন অনুষ্ঠিত হয়। ভৱনটো ভাঙিবলৈ বন্দীসকলক অনা হৈছিল। তাৰ পিছত পাঁচ বছৰলৈ কিয়েভত কোনো স্থায়ী থিয়েটাৰ নাছিল। কেইজনমান শিল্পীয়ে এটা সৰু থিয়েটাৰ দল গঠন কৰি খ্ৰেশ্চাটিকত ব্যক্তিগত স্থান ভাড়া লয়। পিছত তেওঁলোকে লিপকিত থকা এটা ঘৰত থিয়েটাৰ স্থাপন কৰে।{{sfn|Bozhko|2017|p=5}} ===দ্বিতীয় নগৰ থিয়েটাৰ=== [[File:Другий міський театр.Київ.1885.jpg|thumb|১৮৯৬ চনৰ অগ্নিকাণ্ডত ধ্বংস হোৱাৰ প্ৰায় এটা দশক পূৰ্বে তোলা নগৰ থিয়েটাৰৰ ছবি]] পুৰণি থিয়েটাৰৰ ঠাইত অৱশেষত নগৰ থিয়েটাৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ইয়াৰ নক্সা ৰাছিয়ান স্থপতি ইভান ষ্ট্ৰমে প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name="Vec" /> নগৰ থিয়েটাৰটো ১৮৫৬ চনত মুকলি কৰা হৈছিল। ১৮৬৩ চনলৈকে ইয়াক ৰাছিয়ান, ইউক্ৰেইনীয় আৰু পোলেণ্ডীয় থিয়েটাৰ দলক ভাড়াত দিয়া হৈছিল। তাৰ পিছত ইয়াত ইটালীয় অপেৰা দলটোৱে প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="Gre" /> অপেৰা গৃহটো ভলদিমিৰস্কা পথ আৰু বহদান খমেলনিট্স্কি পথৰ সংযোগস্থলত আছিল।<ref name="TarArch" /> চহৰখনৰ প্ৰথম স্থায়ী অপেৰা দল ৰাছিয়ান অপেৰা থিয়েটাৰ ১৮৬৭ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত গায়ক আৰু উদ্যোগী ফাৰ্ডিনাণ্ড বাৰ্গাৰৰ পৰিচালনাত গঠন কৰা হয়।{{sfn|Nijinska|1992|p=6}}<ref name="Ukri" /> দলটোৰ প্ৰথম অপেৰা আছিল আলেক্সেই ভেৰষ্টভস্কিৰ ''আস্কল্ডছ গ্ৰেভ''। ইয়াক প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৮৬৭ চনৰ ৬ নৱেম্বৰত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref name="Gre" /><ref name="Ukri" /> অপেৰা দলটোৰ উল্লেখযোগ্য পৰিচালকসকলৰ ভিতৰত য়োছেফ ছেটভ অন্যতম। তেওঁ ১৮৭৪–১৮৮৩ আৰু পুনৰ ১৮৯২–১৮৯৩ চনত থিয়েটাৰটো পৰিচালনা কৰিছিল।{{sfn|Nijinska|1992|p=6}} প্ৰথম অৱস্থাত কেৱল ৰাছিয়ান সুৰকাৰসকলৰ ৰচনা অথবা কেতিয়াবা পশ্চিম ইউৰোপীয় সংগীতৰ অপেৰা প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল। ১৮৭৪ চনত এই অপেৰা গৃহত ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ৰচিত প্ৰথম অপেৰা মিকোলা লাইচেংকোৰ ''খ্ৰীষ্টমাছৰ ৰাতি'' প্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।<ref name="Ukri" /> এই সময়ছোৱাত প্ৰদৰ্শিত আন অপেৰাসমূহৰ ভিতৰত মিখাইল গ্লিংকাৰ ''জাৰৰ বাবে এটা জীৱন'', ''ৰুছলান আৰু ল্যুডমিলা'', আলেক্সান্দৰ দাৰ্গোমিজস্কিৰ ৰচনা আৰু আন্তন ৰুবিনষ্টেইনৰ ''ডি মাকাবায়াৰ'' আছিল। ছাৰ্গেই ৰাখমানিনভৰ ''আলেকো'' আৰু নিকোলাই ৰিমস্কি-কৰছাকভৰ ''দ্য স্ন' মেডেন''ৰ কিয়েভত প্ৰথম প্ৰদৰ্শনো এই অপেৰা গৃহতে অনুষ্ঠিত হৈছিল।{{sfn|Bozhko|2017|p=6}} ১৮৯৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত চাইকভস্কিৰ অপেৰা ''ইউজিন ওনেগিন''ৰ এটা প্ৰদৰ্শনৰ পিছত নগৰ থিয়েটাৰৰ সাজ-পোছাক সলনি কৰা কোঠাৰ এটাত জুই লাগে।<ref name="Kly">{{cite web |last1=Klymenko |first1=Serhiy |title=Німецькі Сліди B Україні: Національна Опера України |url=https://www.goethe.de/ins/ua/uk/kul/sup/dsu/art/20812626.html |publisher=Goethe-Institut |access-date=11 November 2023 |page=|trans-title=German Traces in Ukraine: National Opera of Ukraine |language=uk}}</ref> অগ্নিকাণ্ডত ভৱনটো ধ্বংস হয়। লগতে ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ অন্যতম বৃহৎ সংগীত গ্ৰন্থাগাৰ আৰু পোছাক তথা মঞ্চৰ সামগ্ৰীৰ সংগ্ৰহো ধ্বংস হয়।<ref name="TarArch" />{{refn|1=১৮৯৬ চনৰ অগ্নিকাণ্ডত থিয়েটাৰৰ সংগীতৰ সংগ্ৰহ ধ্বংস হৈছিল। কিন্তু শিল্পীসকলে নিজৰ সংগীতৰ পাণ্ডুলিপি লগত লৈ যোৱাৰ বাবে বহুতো সামগ্ৰী ৰক্ষা পৰিছিল। এই সংগ্ৰহৰপৰাই বৰ্তমানৰ ১০,০০০তকৈ অধিক সামগ্ৰীৰ গ্ৰন্থাগাৰৰ ভিত্তি গঢ় লৈ উঠে। {{sfn|Bozhko|2017|p=23}}|group=note}} তাৰ পিছত প্ৰদৰ্শনসমূহ লেছিয়া ইউক্ৰেইংকা ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক থিয়েটাৰ, ইভান ফ্ৰাংকো ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক নাট্য থিয়েটাৰ আৰু ত্ৰুটিকভ চাৰ্কাছলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।<ref name="Ukri">{{cite news |title=This day in history: Anniversary of opening the Kyiv Opera House |url=https://www.ukrinform.net/rubric-society/2339754-this-day-in-history-anniversary-of-opening-the-kyiv-opera-house.html |access-date=16 November 2023 |work=Ukrinform |date=8 November 2017}}</ref> ==বৰ্তমানৰ অপেৰা গৃহ== ===পৰিকল্পনা আৰু নিৰ্মাণ=== [[File:Victor Schröter - design for the Kyiv Opera House.jpg|thumb|ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰ, কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ নক্সা, ১৮৯৭]] অগ্নিকাণ্ডৰ পিছত ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ স্থপতি সমাজে শিলেৰে নিৰ্মাণ কৰিবলগীয়া নতুন অপেৰা গৃহৰ নক্সাৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতা ঘোষণা কৰে।<ref name="Vec" /> [[ইউক্ৰেইন]], [[ৰাছিয়া]], [[জাৰ্মানী]], [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ প্ৰায় ৩০জন স্থপতিয়ে নক্সা দাখিল কৰে। ১৮৯৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত বিজয়ী নক্সা ঘোষণা কৰা হয়। এই নক্সা ৰাছিয়ান স্থপতি ভিক্টৰ শ্ৰ'টাৰৰ আছিল।<ref name="TarArch" /><ref name="Vec">{{cite web |last1=Vecherskyi |first1=V. V. |title=Будівля театру опери і балету в Києві |url=https://vue.gov.ua/%D0%91%D1%83%D0%B4%D1%96%D0%B2%D0%BB%D1%8F_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D1%83_%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%96_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%83_%D0%B2_%D0%9A%D0%B8%D1%94%D0%B2%D1%96 |publisher=State Scientific Institution "Encyclopedic Publishing House" |access-date=11 November 2023 |page=|trans-title=The building of the Opera and Ballet Theater in Kyiv |language=uk}}</ref> সেই সময়ত তেওঁ সাম্ৰাজ্যিক থিয়েটাৰৰ সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য স্থপতি আছিল। ১৮৯৭ চনৰ ২৪ মে'ত কিয়েভ নগৰ দুমাই এই প্ৰকল্পটো অনুমোদন কৰে।<ref name="Vec" /> শ্ৰ'টাৰে নতুন অপেৰা গৃহৰ বাবে ২৫০খনতকৈ অধিক নক্সা প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name="Kly" /> ১৮৯৮ চনৰ আগষ্ট মাহত নিৰ্মাণকাৰ্য আৰম্ভ হয়। আৰম্ভণিতে নগৰ স্থপতি অলেক্সান্দৰ ক্ৰিভোশেইভৰ তত্ত্বাৱধানত কাম চলিছিল। ১৮৯৯ চনত ক্ৰিভোশেইভৰ ঠাইত ইউক্ৰেইনীয় স্থপতি ভ্লাদিমিৰ নিকোলায়েভ আৰু তেওঁৰ সহায়ক অলেক্সান্দৰ ভেৰবিট্স্কিয়ে কাম চম্ভালে।<ref name="Vec" /> একে সময়তে প্ৰকল্পটোত ৫০০জন শ্ৰমিক আৰু ৬০টা ঘোঁৰা নিয়োজিত কৰা হৈছিল। ১২ মাহৰ বিলম্বৰ সৈতে তিনি বছৰৰ ভিতৰত নিৰ্মাণকাৰ্য সম্পূৰ্ণ হয়।<ref name="TarArch" /> ===সাম্ৰাজ্যিক যুগ আৰু পৰৱৰ্তী সময়=== অপেৰা গৃহটো ১৯০১ চনৰ ২৯ ছেপ্টেম্বৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰা হয়। সেই উপলক্ষ্য্যে [[ছুইডেন]]ৰ ভিলহেল্ম হাৰ্টেভেল্ডে বিশেষভাৱে ৰচনা কৰা ''কিয়েভ'' নামৰ কেণ্টাটা আৰু ''জাৰৰ বাবে এটা জীৱন'' প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=10}} নতুন অপেৰা গৃহটোৰ প্ৰতি সকলোৰে সঁহাৰি ইতিবাচক নাছিল। এখন বাতৰিকাকতে ভৱনটোক "অতি অনাকৰ্ষণীয়" বুলি অভিহিত কৰি চৌহদৰ মাজত থকা "এটা বিশাল, অদক্ষ কাছ"ৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল। আন এটা প্ৰবন্ধত ইয়াৰ সৰল অভ্যন্তৰীণ সজ্জাৰ সমালোচনা কৰা হৈছিল যদিও একে সময়তে ইয়াক "মধ্যমীয়া সৌন্দৰ্য" থকা বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name="TarArch" /> কিয়েভলিয়ানিন নামৰ এখন বাতৰিকাকতৰ এজন সমালোচকে অপেৰা গৃহৰ অভ্যন্তৰ আৰু নিৰ্মাণ ব্যয়ৰ সমালোচনা কৰি লিখিছিল যে নতুন থিয়েটাৰৰ দৰ্শকস্থান যথেষ্ট আৰামদায়ক যদিও অধিকাংশ বাকচ অতি সংকীৰ্ণ আৰু অস্বস্তিকৰ। মুঠতে দৰ্শকস্থানত ১১টা প্ৰস্থানপথ আছিল যদিও সেইবোৰ বিচাৰি পোৱা কঠিন আছিল। তেওঁ লগতে নিৰ্মাণৰ বাবে পৰিকল্পনাতকৈ ৩৬০,০০০ ৰুবল অধিক ব্যয় হোৱা বিষয়টোও প্ৰশ্ন কৰিছিল।<ref name="Per" /> অপেৰা গৃহটো ইউৰোপৰ প্ৰথমদিকৰ থিয়েটাৰসমূহৰ ভিতৰত এটা আছিল য'ত বিদ্যুৎচালিত সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। সেই সময়ৰ আন এটা নতুন ব্যৱস্থা আছিল নিৰাপত্তা পৰ্দাৰ ব্যৱহাৰ।{{sfn|Bozhko|2017|p=18}} [[File:Kyiv-teatr.jpg|thumb|left|১৯০০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে অপেৰা গৃহ]] উদ্বোধনৰদিনা ধৰ্মযাজকসকলে প্ৰাৰ্থনা কৰে আৰু অপেৰা গৃহটোত পৱিত্ৰ জল ছটিয়াই দিয়া হয়। তাৰ পিছত অতিথিসকলক মঞ্চলৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হয় আৰু এখন দলীয় ছবি তোলা হয়। ''কিয়েভ হেৰাল্ড''-এ লিখিছিল যে কিয়েভৰ সংগীতপ্ৰেমীসকলৰ বাবে সেইদিনটো আছিল এক বৃহৎ উৎসৱৰ দিন।<ref name="Per">{{cite news |last1=Pereshilo |first1=Iryna |title=16 вересня 1901 року у Києві відкрили оперний театр |url=https://www.radiosvoboda.org/a/1200259.html |access-date=11 November 2023 |work=[[Radio Svoboda]] |date=16 September 2008 |page=|trans-title=On September 16, 1901, an opera theatre was opened in Kyiv |language=uk}}</ref> ১৯১৮ চনলৈকে এটা ব্যক্তিগত ৰাছিয়ান অপেৰা দলে নগৰ কৰ্তৃপক্ষৰপৰা অপেৰা গৃহটো ভাড়াত লৈছিল।<ref name="Vec" /> ১৯১১ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাট দ্বিতীয় নিকোলাছৰ কিয়েভ ভ্ৰমণ উপলক্ষ্য্যে অনুষ্ঠিত অপেৰা প্ৰদৰ্শন চাবলৈ আহি ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু গৃহমন্ত্ৰী পিয়ত্ৰ ষ্টলিপিন এজন হত্যাকাৰীৰ গুলীত গুৰুতৰভাৱে আহত হয়। চাৰি দিন পাছত তেওঁৰ আঘাতৰ ফলত মৃত্যু হয়। তেওঁক [[কিইভ পেচাৰ্ছক লাভ্ৰা]]ৰ চৌহদত সমাধিস্থ কৰা হয়।{{sfn|Ascher|2001|p=371}}{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ১৮৯৩ৰপৰা ১৯১৯ চনলৈকে পোলেণ্ডীয় নৃত্য পৰিচালকসকলৰ পৰিচালনাত এটা বেলে দল থিয়েটাৰত নিয়োজিত আছিল।<ref name="Gre">{{cite web |title=Украи́нский Теа́тр О́перы И Бале́та |url=https://old.bigenc.ru/music/text/4217969 |website=Great Russian Encyclopedia (Electronic version) |access-date=15 November 2023 |page=|trans-title=Ukrainian Opera and Ballet Theatre |language=ru |date=2017}}</ref> ১৯১৭ চনৰ জুন মাহত ইউক্ৰেইনীয় কেন্দ্ৰীয় পৰিষদৰ প্ৰথম সৰ্বজনীন ঘোষণা ইউক্ৰেইনৰ স্বায়ত্তশাসনৰ বিষয়ে দ্বিতীয় সৰ্ব-ইউক্ৰেইনীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনত অপেৰা গৃহত ঘোষণা কৰা হয়।{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ১৯১৮ চনত পাভলো স্কোৰোপাডস্কিৰ হেটমেন চৰকাৰে অপেৰাৰ ৰেপাৰ্টৰী ইউক্ৰেইনীয় ভাষালৈ অনুবাদ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে আৰু অপেৰা গৃহটোৰ নাম ইউক্ৰেইনীয় নাট্য আৰু অপেৰা থিয়েটাৰ কৰা হয়।<ref name="Vec" /> ===ছোভিয়েট যুগ=== ছোভিয়েটসকলে ক্ষমতা দখল কৰাৰ পাছত ইউক্ৰেইনীয় জাতীয় সংস্কৃতিৰ বিকাশ বন্ধ হৈ পৰে আৰু অপেৰা গৃহটো স্থায়ীভাৱে বন্ধ কৰাৰ দাবী উত্থাপন হয়। ৰাছিয়ান গায়ক লিঅ'নিড ছ'বিনভৰ দৰে সাংস্কৃতিক ব্যক্তিসকলৰ প্ৰচেষ্টাত অপেৰা দলটো ৰক্ষা পৰে।{{sfn|Bozhko|2017|p=12}} ১৯১৯ৰপৰা ১৯৩৯ চনলৈ অপেৰা গৃহটোৰ কেইবাটাও নাম সলনি কৰা হয়।<ref name="Vec" /><ref name="Gre" /> * কাৰ্ল লিবকনেখ্টৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা গৃহ — ছোভিয়েট ক্ষমতা প্ৰতিষ্ঠাৰ পিছত ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰি ১৯১৯ চনৰ ১৫ মাৰ্চত এই নাম দিয়া হয়। * কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক ইউক্ৰেইনীয় অপেৰা — ১৯২৬। * ইউক্ৰেইনীয় ছোভিয়েট সমাজতান্ত্ৰিক গণৰাজ্যৰ শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰ — ১৯৩৪। * তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা কিয়েভ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰ — ১৯৩৯ চনৰ ৫ মাৰ্চত, কবিগৰাকীৰ জন্মৰ ১২৫তম বাৰ্ষিকীত এই নাম দিয়া হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} প্ৰথম ইউক্ৰেইনীয় বেলেসমূহৰ ভিতৰত মিখাইলো ভেৰিকিভস্কিৰ ''পান কানেভস্কি'' আৰু ব'ৰিছ ইয়ানভস্কিৰ ''ফেৰেঞ্জি'' আছিল।<ref name="Gre" /> ১৯৩০-ৰ দশকত ছোভিয়েট চৰকাৰে অপেৰা গৃহটোৰ ৰূপ সলনি কৰি ইয়াক শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ বাবে অধিক উপযোগী কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। কিন্তু এই পৰিকল্পনা কাৰ্যকৰী কৰা নহ'ল।<ref name="TarArch" /> ১৯৩৪ চনত ইউক্ৰেইনৰ ৰাজধানী কিয়েভলৈ স্থানান্তৰ কৰাৰ পাছত অপেৰা দলটো পুনৰ্গঠন কৰা হয়। মাইকোলা লাইচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা খাৰকিভ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰৰ একাংশ একক গায়ক দলটোত যোগদান কৰে। গায়ক দল, বাদ্যযন্ত্ৰ দল আৰু বেলে দলৰ আকাৰ বৃদ্ধি কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} ১৯৪১ চনৰ ১৫ জুনত অপেৰা গৃহৰ নিয়মীয়া ঋতু জিউচেপ্পে ভেৰ্ডিৰ অপেৰা ''অটেলো''ৰ প্ৰদৰ্শনেৰে শেষ হয়। ইয়াৰ ঠিক এসপ্তাহ পিছত ২২ জুনত ছোভিয়েট সংঘ আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} আক্ৰমণৰ পিছত থিয়েটাৰৰ কৰ্মচাৰীসকলক ৰাছিয়াৰ উফা আৰু পিছত ইৰ্কুট্স্কলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।<ref name="Gre" /> তেওঁলোকে কিয়েভৰ ৰেপাৰ্টৰী প্ৰদৰ্শন কৰি থকাৰ লগতে নতুন ৰচনাও মঞ্চস্থ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত ভেৰিকিভস্কিৰ অপেৰা ''নাইমিচকা'' আছিল।{{sfn|Bozhko|2017|p=14}} [[File:Operaház. Fortepan 27702.jpg|left|thumb|১৯৪২ চনত অপেৰা গৃহৰ মঞ্চত বেলে নৃত্যশিল্পীসকল]] কিয়েভৰ প্ৰতিৰোধ আন্দোলনৰ যোদ্ধাসকলে নাট্য প্ৰদৰ্শনৰ সময়ত নাজী বিষয়াসকলক হত্যা কৰিবলৈ অপেৰা গৃহটো উৰুৱাই দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল আৰু ভূ-গৰ্ভস্থ অংশত বিৰোধী-কৰ্মী মাইন স্থাপন কৰিছিল।<ref name="TarArch" /> জাৰ্মানসকলে ভূ-গৰ্ভস্থ অংশৰ মাইনসমূহ আঁতৰাই ১৯৪১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত পুনৰ অপেৰা গৃহটো মুকলি কৰে। নতুনকৈ নিযুক্ত জাৰ্মান পৰিচালকে ৰাছিয়ান ৰচনাৰ ঠাইত জাৰ্মান অপেৰা প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থা কৰে। তেওঁ ইউক্ৰেইনীয় ভাষাত ইটালীয় অপেৰা আৰু ছোভিয়েট-পূৰ্ব ইউক্ৰেইনীয় ৰচনাও মঞ্চস্থ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে। সংগীতজ্ঞসকলক অপেৰা গৃহত বন্দী কৰি নতুন অপেৰাৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে দিনে-ৰাতিয়ে অনুশীলন কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হৈছিল।{{sfn|Bozhko|2017|p=15}} ১৯৪৩ চনৰ মে' মাহত এটা বোমা ভৱনটোৰ ছাদ আৰু মজিয়াৰ মাজেৰে সোমাই আহি কেইবাজনো জাৰ্মান সেনা বিষয়াক হত্যা কৰে। বোমাটো বালিৰে ভৰোৱা ভূ-গৰ্ভস্থ অংশত পৰিছিল যদিও বিস্ফোৰণ নহ'ল।<ref name="TarArch" />{{sfn|Bozhko|2017|p=15}} যুদ্ধৰ সময়ত জাৰ্মানসকলে অপেৰা গৃহৰ মঞ্চৰ সামগ্ৰী আৰু পোছাক লুট কৰি লৈ যায়। ১৯৪৫ চনত ছোভিয়েটসকলে কোনিগছবাৰ্গৰ ওচৰত এই সামগ্ৰীসমূহ বিচাৰি পায় আৰু কিয়েভলৈ ঘূৰাই আনে।{{sfn|Bozhko|2017|p=15}} ছোভিয়েট যুগত মঞ্চস্থ কৰা ইউক্ৰেইনীয় সুৰকাৰসকলৰ অপেৰাৰ ভিতৰত ব'ৰিছ লিয়াটোশিনস্কিৰ ''দ্য গোল্ডেন ৰিং'' (১৯৩০), কনষ্টাণ্টিন দানকেভিচৰ ''ব'হদান খমেলনিট্স্কি'' (১৯৫১), লাইচেংকোৰ ''তাৰাছ বুলবা'' (১৯৫৫) আৰু হেওৰ্হি মাইব'ৰ'ডাৰ ''তাৰাছ শ্বেভচেংকো'' (১৯৬৪) উল্লেখযোগ্য।<ref name="Gre" /> ====১৯৮০-ৰ দশকৰ পুনৰুদ্ধাৰ==== ১৯৮০-ৰ দশকত দৃশ্যসজ্জা চলাচলৰ ব্যৱস্থাসমূহ পুৰণি হৈ পৰা বুলি স্পষ্ট হয়। লগতে ভৱনটোৰ বাহিৰভাগ আৰু ভিতৰভাগ দুয়োটাৰে পুনৰুদ্ধাৰৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।<ref name="TarArch" /> ভৱনটো পূৰ্বৰ এটা উপত্যকাৰ স্থানত নিৰ্মাণ কৰাৰ বাবে ভূমি বহি যোৱা আৰু ভেটিত ফাট মেলা ধৰা পৰে।{{sfn|Bozhko|2017|p=16}} ১৯৮৪ৰপৰা ১৯৮৭ চনলৈ দিপ্ৰ'মিষ্টো প্ৰতিষ্ঠানৰ তত্ত্বাৱধানত সম্পূৰ্ণ পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়। বৰিছ ঝেঝেৰিন আৰু ভিটালি ইউদিনে ইয়াৰ নেতৃত্ব দিছিল। উক্ৰএনডিআইপ্ৰ'এক্টৰেষ্টাভ্ৰাটছিয়া প্ৰতিষ্ঠানৰ বিশেষজ্ঞসকলেও কামত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="Vec" /> ভিতৰৰ মূল সজ্জা সংৰক্ষণ কৰাৰ লগতে ইয়াক অধিক সমৃদ্ধ কৰা হয়। প্ৰৱেশমণ্ডপ আৰু হলসমূহ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ওক কাঠৰ পোছাক থোৱা আলমাৰিসমূহ ভূতললৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। অনুশীলন আৰু সাজ-পোছাক সলনি কৰাৰ কোঠা যোগ কৰা হয়। মঞ্চৰ গভীৰতা {{convert|20|m}} আৰু উচ্চতা {{convert|27|m}}লৈ বৃদ্ধি কৰা হয়। মূল পাইপ অৰ্গানৰ সলনি নতুন অৰ্গান স্থাপন কৰা হয় আৰু বাদ্যযন্ত্ৰ দলৰ স্থান ১০০জন বাদ্যযন্ত্ৰী ধাৰণ কৰিব পৰাকৈ ডাঙৰ কৰা হয়। অপেৰা গৃহৰ ভিতৰৰ মুঠ স্থান বৃদ্ধি কৰা হয় আৰু ১,৩০৪জন দৰ্শকে প্ৰদৰ্শন উপভোগ কৰিব পৰা ব্যৱস্থা কৰা হয়।<ref name="TarArch" /> মঞ্চৰ সন্মুখৰ থিয় হৈ চাব পৰা স্থানটো আঁতৰোৱা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=17}} বাহিৰৰ চৌহদত কেইবামহল গভীৰ এটা বৃহৎ গাঁত খান্দি নতুন বিদ্যুৎকেন্দ্ৰ, বায়ু চলাচলৰ যন্ত্ৰ আৰু পোছাক থোৱা স্থান স্থাপন কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=16}} ১৯৮৮ চনৰ ২২ মাৰ্চত ''তাৰাছ বুলবা''ৰ প্ৰদৰ্শনেৰে অপেৰা গৃহটো পুনৰ মুকলি কৰা হয়।<ref name="Vec" /> ===স্বাধীনতাৰ পিছৰ সময়=== ১৯৯৪ চনত অপেৰা গৃহটোৰ নাম তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অপেৰা আৰু বেলে থিয়েটাৰ কৰা হয়।<ref name="Vec" /> ==স্থাপত্য== ১৯০১ চনত মুকলি কৰাৰ সময়ত কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ মঞ্চটো ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ আছিল। ইয়াৰ প্ৰস্থ {{convert|34.3|m}}, গভীৰতা {{convert|17.2|m}} আৰু উচ্চতা {{convert|22.7|m}} আছিল। ভূতলৰ দৰ্শকস্থানত ৩৮৪জন লোক বহিব পাৰিছিল আৰু মুঠ ১,৬৫০খন দৰ্শকৰ আসন আছিল। থিয়েটাৰ ভৱনত বাষ্পীয় উত্তাপ ব্যৱস্থা আৰু বায়ু নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা আছিল।<ref name="TarArch" /> ===বাহ্যিক অংশ=== [[File:Національна опера деталь-1.JPG|thumb|অপেৰা গৃহৰ মুখ্য সন্মুখভাগৰ ওপৰৰ এটা অংশ]] কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ বাহিৰভাগ নৱ-জাগৰণ পুনৰুজ্জীৱন স্থাপত্য শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="Asa">{{cite news |last1=Asadcheva |first1=Tatyana |title=Національна опера України: сторінки історії та таємниці легендарного театру |url=https://vechirniy.kyiv.ua/news/50988/ |access-date=11 November 2023 |work=[[Evening Kyiv]] |date=27 March 2021 |page=|trans-title=National Opera of Ukraine: pages of history and secrets of the legendary theatre |language=uk}}</ref> ভৱনটোৰ মুখ্য অংশ ইটা, তীখা আৰু শক্তিশালী কংক্ৰিটেৰে নিৰ্মিত। সন্মুখৰ চিৰিসমূহ বগা মাৰ্বলেৰে নিৰ্মিত আৰু আন অংশত গ্ৰেনাইট আৰু কৃত্ৰিম শিল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ভিতৰৰ প্লাষ্টাৰৰ অলংকাৰসমূহ ৰং কৰা আৰু সোণৰ প্ৰলেপ দিয়া হৈছে।<ref name="Vec" /> কিয়েভত ভৱনটোৰ স্থান এনেদৰে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল যাতে ই স্থাপত্য আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ সৈতে সুসংগত হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=10}} বাহিৰভাগত গোলাপাকৃতি অলংকাৰ আৰু মুখাবয়ৱৰ অলংকাৰ আছে।<ref name="Kly" /> প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওপৰত গ্ৰীক পৌৰাণিক সংগীতৰ দেৱী মেলপমেনে আৰু টাৰ্পছিকোৰেৰ মূৰ্তি আছে। এই মূৰ্তিসমূহ ভাস্কৰ্যশিল্পী এমিলিঅ' ছালায়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল।{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ভৱনটোৰ সন্মুখভাগত ষ্টুকোৰ কাম আৰু সংকীৰ্ণ, গভীৰ খিলান আছে। কিয়েভৰ ৰাজচিহ্ন আৰু চহৰখনৰ ৰক্ষাকৰ্তা ছেইণ্ট, মহাদূত মাইকেলৰ মূৰ্তি প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওপৰত ছাদত স্থাপন কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল।<ref name="TarArch" /> কিন্তু কিয়েভৰ মেট্ৰ'পলিটন থিঅ'গনষ্টাছে ছেইণ্টগৰাকীৰ ছবি স্থাপন কৰাটো ধৰ্মনিন্দা হ'ব বুলি প্ৰতিবাদ কৰাত এই পৰিকল্পনা বাতিল কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=8}} তাৰ সলনি গ্ৰিফিনে লাইৰ ধৰি থকা এটা ৰূপকধৰ্মী অলংকাৰ স্থাপন কৰা হয়।<ref name="TarArch" /> ১৯০৫ চনত মিখাইল গ্লিংকা আৰু ৰাছিয়ান সুৰকাৰ আলেক্সান্দৰ ছেৰভৰ আবক্ষ মূৰ্তি ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গৰ সাম্ৰাজ্যিক থিয়েটাৰৰ সঞ্চালকালয়ে দান কৰে আৰু কেন্দ্ৰীয় খিলানৰ দুয়োফালে স্থাপন কৰা হয়। ১৯৩৪ চনত অপেৰা গৃহটো সংস্কাৰ কৰাৰ সময়ত এইবোৰ আঁতৰোৱা হয়।<ref name="Vec" />{{refn|1=সুৰকাৰ দুজনৰ জীৱন্ত আকাৰৰ মূৰ্তি ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গৰপৰা কিয়েভলৈ পঠোৱা হৈছিল। সেইবোৰ প্ৰথমে মাৰিইন্সকি থিয়েটাৰৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত আছিল। কিয়েভৰ কৰ্তৃপক্ষই অপেৰা গৃহৰ সন্মুখভাগত মূৰ্তি দুটা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ পাছত সেইবোৰ নগৰখনৰ উদ্যান কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনলৈ যায়। প্ৰথমে মূৰ্তিসমূহ তাৰাছ শ্বেভচেংকো উদ্যানত স্থাপন কৰা হয়। তাৰ পিছত সেইবোৰ মাৰিইন্সকি উদ্যানলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু শেষত পেলাই দিয়া হয়। ১৯০৫ চনত কিয়েভ অপেৰা গৃহত স্থাপন কৰা আবক্ষ মূৰ্তি দুটা ১৯৩৩ চনৰ পুনৰুদ্ধাৰ কাৰ্যৰ সময়ত হেৰাই যায়।{{sfn|Bozhko|2017|p=9}}|group=note}} ১৯৮৮ চনৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ সময়ত ভাস্কৰ্যশিল্পী অলেক্সান্দৰ ক'ভালেভে নিৰ্মাণ কৰা তাৰাছ শ্বেভচেংকোৰ এটা ব্ৰঞ্জৰ আবক্ষ মূৰ্তি প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওপৰৰ কেন্দ্ৰীয় খিলানত স্থাপন কৰা হয়।{{sfn|Malakhov|Popovych|2001|p=447}} ===অভ্যন্তৰীণ অংশ=== [[File:Національний академічний театр опери та балету України імені Тараса Шевченка DSC 9625.jpg|thumb|অপেৰা গৃহৰ ভিতৰৰ অংশ; মঞ্চৰ পৰ্দা, বাদ্যযন্ত্ৰ দলৰ স্থান, নাট্যশালা বাকচ আৰু দৰ্শকৰ আসন দেখা গৈছে]] কিয়েভ অপেৰা গৃহৰ অভ্যন্তৰীণ সজ্জাত ইটালীয় নব্যধ্ৰুপদী অভ্যন্তৰীণ সজ্জাৰ বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত ভেনিছীয় আইননা, সোণৰ প্ৰলেপ, দেৱাল আৰু ছাদৰ ষ্টুকোৰ কাম, মাৰ্বলৰ চিৰি আৰু মোজাইক মজিয়া, মখমলৰ আসন আৰু কোমল পোহৰ উল্লেখযোগ্য।<ref name="TarArch" /> অপেৰা গৃহ মুকলি হোৱাৰ পিছতে শিল্পী আৰু দৰ্শকসকলে ইয়াৰ স্থাপত্য ধ্বনি বিজ্ঞানৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name="TarArch" /> দৰ্শকস্থানৰ দেৱাল আৰু স্তম্ভৰ প্লাষ্টাৰৰ তলত নলখাগৰি ব্যৱহাৰ কৰাৰ ফলত ধ্বনি ব্যৱস্থা উৎকৃষ্ট হৈছিল বুলি গণ্য কৰা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=11}} বৰ্তমানৰ থিয়েটাৰৰ মঞ্চটো প্ৰায় ৫ ডিগ্ৰী তললৈ ঢাল খোৱা। স্থানিক গভীৰতা সৃষ্টি কৰিবলৈ এই ঢাল প্ৰয়োজনীয়। নৃত্যশিল্পী আৰু গায়কসকলক ক্ৰমান্বয়ে অধিক ঢালযুক্ত মজিয়াৰ কোঠালৈ স্থানান্তৰ কৰি এই পৰিৱেশৰ সৈতে অভ্যস্ত কৰোৱা হয়।{{sfn|Bozhko|2017|p=17}} ==টোকা== {{reflist|group=note}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==উৎস== * {{cite book |last1=Ascher |first1=Abraham |title=P.A. Stolypin: The Search for Stability in Late Imperial Russia |date=2001 |publisher=ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-08047-4-547-5 |url=https://books.google.com/books?id=542_X6TN0NIC}} * {{cite book |last1=Bozhko |first1=M. O. |script-title=uk:Храм, де народжуються зірки |date=2017 |location=কিয়েভ |publisher=Shevchenkiv Central Library |language=uk |trans-title=The temple where the stars are born |url=https://www.calameo.com/books/0027538110f3bc78f7bdb }} * {{cite book |author1=|trans-title=Tourist Guide to Kyiv |editor1-last=Malakhov |editor1-first=Dmytro |editor2-last=Popovych |editor2-first=Serhiy |title=Kyïv: turystychnyĭ putivnyk |date=2001 |publisher=Centre d'Europe Publishing House |location=কিয়েভ; লভিভ |isbn=978-96670-2-229-7 |page=|url-access=registration |url=https://archive.org/details/kyivturystychnyi0000unse/page/n3/mode/1up |language=uk, en}} * {{cite book |last1=Nijinska |first1=Bronislava |title=Bronislava Nijinska-early Memoirs |date=1992 |publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন |isbn=978-08223-1-295-6 |url=https://books.google.com/books?id=c7o7muC8_mQC}} ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{cite journal |last1=Masliuk |first1=Oleksandr |title=Restoration and Activity of the Kyiv National Academic Theatre of Opera and Ballet named after T.G. Shevchenko in 1944–1945 |journal=এমিনাক |date=2018 |volume=2 |issue=24 |pages=66{{ndash}}61 |url=https://www.eminak.net.ua/index.php/eminak/article/view/57 |ref=none |language=uk |issn=2708-0226}} * {{cite book |editor1-last=Myshko |editor1-first=Dmitry Ivanovich |title=Киев: справочник-путеводитель |date=1954 |publisher=State Publishing House of Political Literature of the Ukrainian SSR |location=কিয়েভ |trans-title= Kyiv: Reference Guide |pages=94, 155 |url=https://archive.org/details/kyev_spravochnik_putevoditel/mode/2up?q=%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80 |ref=none |language=ru}} * {{cite book |last1=Rybakov |first1=M. O. |title=Unknown and Little-known Pages of the History of Kyiv |date=1997 |location=কিয়েভ |isbn=966-7161-15-3 |pages=260{{ndash}}272 |url=https://irbis-nbuv.gov.ua/ulib/item/UKR0009499|ref=none}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.youtube.com/watch?v=Hn9UWHGsM1A ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অপেৰা গৃহৰ আকাশীয় দৃশ্য] — জেব্ৰয় ফিল্মছ [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] adg1tdtqoelqgd5o97qca9fqeppkyrp 0 139130 629949 2026-08-23T06:05:40Z AjayDas 12623 [[কিয়েভ অপেৰা গৃহ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 629949 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[কিয়েভ অপেৰা গৃহ]] il2ef18uu02mricxalalbh0pznhvnz1 0 139131 629955 2026-08-23T06:46:18Z দিম্পল দাস 5159 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox settlement | name = Odesa | native_name = {{lang|uk|Одеса}} | other_name = Odessa | nicknames = Pearl by the Sea, Southern Palmyra, Southern Capital, Odesa-mama | settlement_type = [[City status in Ukraine|City]] | image_skyline = {{multiple image |perrow = 1/2/2/1 |border = infobox |total_width = 275 |image1 = Воронцовський маяк 17.jpg |caption1 = [[Vorontsov Lighthouse]] |image2... 629955 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Odesa | native_name = {{lang|uk|Одеса}} | other_name = Odessa | nicknames = Pearl by the Sea, Southern Palmyra, Southern Capital, Odesa-mama | settlement_type = [[City status in Ukraine|City]] | image_skyline = {{multiple image |perrow = 1/2/2/1 |border = infobox |total_width = 275 |image1 = Воронцовський маяк 17.jpg |caption1 = [[Vorontsov Lighthouse]] |image2 = Будівля залізничного вокзалу 01.jpg |caption2 = [[Odesa-Holovna railway station]] |image3 = Odesa Misky Sad 51-101-5003 SAM 9501.jpg |caption3 = [[Odesa city garden|Odesa City Garden]] |image4 = Будинок-театру-опери-та-балету-3.jpg |caption4 = [[Odesa Opera and Ballet Theatre]] |image5 = Odessa Treppe.JPG |caption5 = [[Potemkin Stairs]] |image6 = Primorskiy-bulvar-7-8-5.jpg |caption6 = Square de Richelieu and Monument to the [[Armand-Emmanuel de Vignerot du Plessis, duc de Richelieu|Duc de Richelieu]] }} | image_flag = Flag of Odesa.svg | image_shield = Coat of Arms of Odesa.svg | shield_size = 90px | blank_emblem_size = 70px | image_blank_emblem = Odesa logo.svg | blank_emblem_type = Logo | image_map = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=260|frame-height=300|frame-align=center|stroke-width=2|zoom=10|type=shape-inverse|stroke-color=#808080|fill=#808080|title=Odesa|id=Q1874|fill-opacity=0.4|frame-coordinates={{Coord|46.478|30.728}}}} | pushpin_map = Ukraine Odesa Oblast#Ukraine#Europe | pushpin_mapsize = | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Location in Odesa Oblast | coordinates = {{Coord|46|29|8.6|N|30|44|36.4|E|region:UA-51_type:city(1,016,000)|display=inline}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{Flagu|Ukraine}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[Odesa Oblast]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = [[Odesa Raion]] | established_title = First mentioned | established_date = 19 May 1415 | leader_title = Head of the Odesa [[Civil–military administrations (Ukraine)|city military administration]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_name = [[Serhiy Lysak]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_party = | area_total_km2 = 162.42 | area_metro_km2 = 3656 | elevation_m = 40 | elevation_min_m = −4.2 | population_total = 1010537 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | population_metro = 1378490<ref>{{citation|title=The number of the available population of Ukraine as of January 1, 2022|url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|access-date=26 March 2023|archive-date=10 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|url-status=live}}</ref> | population_demonym = {{langx|en|[[wikt:Odesan|Odesan]], [[wikt:Odesite|Odesite]], [[wikt:Odessan|Odessan]], [[wikt:Odessite|Odessite]]}}<br />{{langx|uk|одесит, одеситка}}<br />{{langx|ru|одессит, одесситка}} | demographics_type1 = GDP {{nobold|(nominal, 2020)}} | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web|title= What is ⁨Odesa's⁩ economic composition?|url=https://metroverse.hks.harvard.edu/city/3581/economic-composition}}</ref> | demographics1_title1 = City |demographics1_info1 = [[US$]]10.712 billion |demographics1_title2 = Per capita |demographics1_info2 = US$10,600 | postal_code_type = Postal codes | postal_code = 65000–65480 | area_code = +380 48 | website = {{URL|https://omr.gov.ua/}} | utc_offset = +2 | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +3 | elevation_max_m = 65 | timezone1 = [[Eastern European Time|EET]] | population_rank = [[List of cities in Ukraine|3rd]] in Ukraine | footnotes = {{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = The [[Historic Centre of Odesa]] | designation1_date = 2023 <small>(18th extraordinary [[World Heritage Committee]] session)</small> | designation1_number = 1703 | designation1_criteria = ii, iv | designation1_type = Cultural | designation1_free1name = UNESCO region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Europe|Europe]] | designation1_free2name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free2value = 2023–''present'' }} | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = Odesa urban hromada }} '''ওডেছা'''{{efn|{{langx|ru|Одесса}}, {{IPA|ru|ɐˈdʲes(ː)ɐ, ɐˈdɛs(ː)ə|pron|ru-Одесса.ogg}}. Many media outlets switched to prefer the Ukrainian transliteration "Odesa" over the Russian "Odessa" following [[Russia's invasion of Ukraine]] in 2022.<ref name="CSM spellings"/><ref name="USA Today spellings"/> See {{section link||Name}}.}} [[ইউক্ৰেইন]]ৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল চহৰ আৰু পৌৰসভা। দেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত, ক'লা সাগৰৰ উত্তৰ-পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত এটা প্ৰধান সাগৰীয় বন্দৰ আৰু পৰিবহণ কেন্দ্ৰ। ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} d7jlwsvocaens20km5ybk8afd8mpz86 629959 629955 2026-08-23T06:56:59Z দিম্পল দাস 5159 629959 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Odesa | native_name = {{lang|uk|Одеса}} | other_name = Odessa | nicknames = Pearl by the Sea, Southern Palmyra, Southern Capital, Odesa-mama | settlement_type = [[City status in Ukraine|City]] | image_skyline = {{multiple image |perrow = 1/2/2/1 |border = infobox |total_width = 275 |image1 = Воронцовський маяк 17.jpg |caption1 = [[Vorontsov Lighthouse]] |image2 = Будівля залізничного вокзалу 01.jpg |caption2 = [[Odesa-Holovna railway station]] |image3 = Odesa Misky Sad 51-101-5003 SAM 9501.jpg |caption3 = [[Odesa city garden|Odesa City Garden]] |image4 = Будинок-театру-опери-та-балету-3.jpg |caption4 = [[Odesa Opera and Ballet Theatre]] |image5 = Odessa Treppe.JPG |caption5 = [[Potemkin Stairs]] |image6 = Primorskiy-bulvar-7-8-5.jpg |caption6 = Square de Richelieu and Monument to the [[Armand-Emmanuel de Vignerot du Plessis, duc de Richelieu|Duc de Richelieu]] }} | image_flag = Flag of Odesa.svg | image_shield = Coat of Arms of Odesa.svg | shield_size = 90px | blank_emblem_size = 70px | image_blank_emblem = Odesa logo.svg | blank_emblem_type = Logo | image_map = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=260|frame-height=300|frame-align=center|stroke-width=2|zoom=10|type=shape-inverse|stroke-color=#808080|fill=#808080|title=Odesa|id=Q1874|fill-opacity=0.4|frame-coordinates={{Coord|46.478|30.728}}}} | pushpin_map = Ukraine Odesa Oblast#Ukraine#Europe | pushpin_mapsize = | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Location in Odesa Oblast | coordinates = {{Coord|46|29|8.6|N|30|44|36.4|E|region:UA-51_type:city(1,016,000)|display=inline}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{Flagu|Ukraine}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[Odesa Oblast]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = [[Odesa Raion]] | established_title = First mentioned | established_date = 19 May 1415 | leader_title = Head of the Odesa [[Civil–military administrations (Ukraine)|city military administration]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_name = [[Serhiy Lysak]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_party = | area_total_km2 = 162.42 | area_metro_km2 = 3656 | elevation_m = 40 | elevation_min_m = −4.2 | population_total = 1010537 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | population_metro = 1378490<ref>{{citation|title=The number of the available population of Ukraine as of January 1, 2022|url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|access-date=26 March 2023|archive-date=10 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|url-status=live}}</ref> | population_demonym = {{langx|en|[[wikt:Odesan|Odesan]], [[wikt:Odesite|Odesite]], [[wikt:Odessan|Odessan]], [[wikt:Odessite|Odessite]]}}<br />{{langx|uk|одесит, одеситка}}<br />{{langx|ru|одессит, одесситка}} | demographics_type1 = GDP {{nobold|(nominal, 2020)}} | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web|title= What is ⁨Odesa's⁩ economic composition?|url=https://metroverse.hks.harvard.edu/city/3581/economic-composition}}</ref> | demographics1_title1 = City |demographics1_info1 = [[US$]]10.712 billion |demographics1_title2 = Per capita |demographics1_info2 = US$10,600 | postal_code_type = Postal codes | postal_code = 65000–65480 | area_code = +380 48 | website = {{URL|https://omr.gov.ua/}} | utc_offset = +2 | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +3 | elevation_max_m = 65 | timezone1 = [[Eastern European Time|EET]] | population_rank = [[List of cities in Ukraine|3rd]] in Ukraine | footnotes = {{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = The [[Historic Centre of Odesa]] | designation1_date = 2023 <small>(18th extraordinary [[World Heritage Committee]] session)</small> | designation1_number = 1703 | designation1_criteria = ii, iv | designation1_type = Cultural | designation1_free1name = UNESCO region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Europe|Europe]] | designation1_free2name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free2value = 2023–''present'' }} | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = Odesa urban hromada }} '''ওডেছা'''{{efn|{{langx|ru|Одесса}}, {{IPA|ru|ɐˈdʲes(ː)ɐ, ɐˈdɛs(ː)ə|pron|ru-Одесса.ogg}}. ২০২২ চনত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত বহু সংবাদ মাধ্যমে [[ৰাছিয়া]]ৰ "Odesa"তকৈ [[ইউক্ৰেইন]]ৰ লিপিবদ্ধকৰণ "Odessa"ক পছন্দ কৰিবলৈ সলনি হয়।<ref name="CSM spellings"/><ref name="USA Today spellings"/> See {{section link||Name}}.}} [[ইউক্ৰেইন]]ৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল চহৰ আৰু পৌৰসভা। দেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত, ক'লা সাগৰৰ উত্তৰ-পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত এটা প্ৰধান সাগৰীয় বন্দৰ আৰু পৰিবহণ কেন্দ্ৰ। ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] 859pglzmccm6cod0n0babtlyhx241xx 629960 629959 2026-08-23T07:01:47Z দিম্পল দাস 5159 629960 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Odesa | native_name = {{lang|uk|Одеса}} | other_name = Odessa | nicknames = Pearl by the Sea, Southern Palmyra, Southern Capital, Odesa-mama | settlement_type = [[City status in Ukraine|City]] | image_skyline = {{multiple image |perrow = 1/2/2/1 |border = infobox |total_width = 275 |image1 = Воронцовський маяк 17.jpg |caption1 = [[Vorontsov Lighthouse]] |image2 = Будівля залізничного вокзалу 01.jpg |caption2 = [[Odesa-Holovna railway station]] |image3 = Odesa Misky Sad 51-101-5003 SAM 9501.jpg |caption3 = [[Odesa city garden|Odesa City Garden]] |image4 = Будинок-театру-опери-та-балету-3.jpg |caption4 = [[Odesa Opera and Ballet Theatre]] |image5 = Odessa Treppe.JPG |caption5 = [[Potemkin Stairs]] |image6 = Primorskiy-bulvar-7-8-5.jpg |caption6 = Square de Richelieu and Monument to the [[Armand-Emmanuel de Vignerot du Plessis, duc de Richelieu|Duc de Richelieu]] }} | image_flag = Flag of Odesa.svg | image_shield = Coat of Arms of Odesa.svg | shield_size = 90px | blank_emblem_size = 70px | image_blank_emblem = Odesa logo.svg | blank_emblem_type = Logo | image_map = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=260|frame-height=300|frame-align=center|stroke-width=2|zoom=10|type=shape-inverse|stroke-color=#808080|fill=#808080|title=Odesa|id=Q1874|fill-opacity=0.4|frame-coordinates={{Coord|46.478|30.728}}}} | pushpin_map = Ukraine Odesa Oblast#Ukraine#Europe | pushpin_mapsize = | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Location in Odesa Oblast | coordinates = {{Coord|46|29|8.6|N|30|44|36.4|E|region:UA-51_type:city(1,016,000)|display=inline}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{Flagu|Ukraine}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[Odesa Oblast]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = [[Odesa Raion]] | established_title = First mentioned | established_date = 19 May 1415 | leader_title = Head of the Odesa [[Civil–military administrations (Ukraine)|city military administration]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_name = [[Serhiy Lysak]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_party = | area_total_km2 = 162.42 | area_metro_km2 = 3656 | elevation_m = 40 | elevation_min_m = −4.2 | population_total = 1010537 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | population_metro = 1378490<ref>{{citation|title=The number of the available population of Ukraine as of January 1, 2022|url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|access-date=26 March 2023|archive-date=10 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|url-status=live}}</ref> | population_demonym = {{langx|en|[[wikt:Odesan|Odesan]], [[wikt:Odesite|Odesite]], [[wikt:Odessan|Odessan]], [[wikt:Odessite|Odessite]]}}<br />{{langx|uk|одесит, одеситка}}<br />{{langx|ru|одессит, одесситка}} | demographics_type1 = GDP {{nobold|(nominal, 2020)}} | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web|title= What is ⁨Odesa's⁩ economic composition?|url=https://metroverse.hks.harvard.edu/city/3581/economic-composition}}</ref> | demographics1_title1 = City |demographics1_info1 = [[US$]]10.712 billion |demographics1_title2 = Per capita |demographics1_info2 = US$10,600 | postal_code_type = Postal codes | postal_code = 65000–65480 | area_code = +380 48 | website = {{URL|https://omr.gov.ua/}} | utc_offset = +2 | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +3 | elevation_max_m = 65 | timezone1 = [[Eastern European Time|EET]] | population_rank = [[List of cities in Ukraine|3rd]] in Ukraine | footnotes = {{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = The [[Historic Centre of Odesa]] | designation1_date = 2023 <small>(18th extraordinary [[World Heritage Committee]] session)</small> | designation1_number = 1703 | designation1_criteria = ii, iv | designation1_type = Cultural | designation1_free1name = UNESCO region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Europe|Europe]] | designation1_free2name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free2value = 2023–''present'' }} | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = Odesa urban hromada }} '''ওডেছা'''{{efn|{{langx|ru|Одесса}}, {{IPA|ru|ɐˈdʲes(ː)ɐ, ɐˈdɛs(ː)ə|pron|ru-Одесса.ogg}}. ২০২২ চনত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত বহু সংবাদ মাধ্যমে [[ৰাছিয়া]]ৰ "Odesa"তকৈ [[ইউক্ৰেইন]]ৰ লিপিবদ্ধকৰণ "Odessa"ক পছন্দ কৰিবলৈ সলনি হয়।<ref name="CSM spellings"/><ref name="USA Today spellings"/> See {{section link||Name}}.}} [[ইউক্ৰেইন]]ৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল চহৰ আৰু পৌৰসভা। দেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত, ক'লা সাগৰৰ উত্তৰ-পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত এটা প্ৰধান সাগৰীয় বন্দৰ আৰু পৰিবহণ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ উপৰিও ওডেছা ৰেয়ন আৰু ওডেছা অব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰৰ লগতে বহু সংস্কৃতিৰ সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰও আছে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈকে ওডেছাৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১,০১০,৫৩৭ জন। ২০২৩ চনৰ ২৫ জানুৱাৰীত ইয়াৰ ঐতিহাসিক চহৰৰ কেন্দ্ৰটোক [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰি [[ইউনেস্ক’]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ দ্বাৰা ইয়াৰ বৈচিত্ৰময় সংস্কৃতি আৰু ১৯ শতিকাৰ নগৰ পৰিকল্পনাক স্বীকৃতি দি বিপদত পৰা বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=25 January 2023 |title=Ukraine's Odesa city put on UNESCO heritage in danger list |language=en |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/51da3a402b343bdd9ae8c2587278cb2d |access-date=25 January 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=The Historic Centre of Odesa |url=https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |access-date=25 January 2023 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |archive-date=25 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230125231606/https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |url-status=live }}</ref> [[ ইউক্ৰেইন]]ত [[ৰাছিয়া]]ই আক্ৰমণৰ সময়ত ওডেছাত সংঘটিত হোৱা বোমা বিস্ফোৰণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে এই ঘোষণা কৰা হৈছে, যিয়ে সমগ্ৰ চহৰখনৰ অট্টালিকাসমূহৰ ক্ষতিসাধন বা ধ্বংস কৰিছিল। ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] nvzmvcnmefpfu3b50yp227ljmkcekcu 629961 629960 2026-08-23T07:10:44Z দিম্পল দাস 5159 629961 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Odesa | native_name = {{lang|uk|Одеса}} | other_name = Odessa | nicknames = Pearl by the Sea, Southern Palmyra, Southern Capital, Odesa-mama | settlement_type = [[City status in Ukraine|City]] | image_skyline = {{multiple image |perrow = 1/2/2/1 |border = infobox |total_width = 275 |image1 = Воронцовський маяк 17.jpg |caption1 = [[Vorontsov Lighthouse]] |image2 = Будівля залізничного вокзалу 01.jpg |caption2 = [[Odesa-Holovna railway station]] |image3 = Odesa Misky Sad 51-101-5003 SAM 9501.jpg |caption3 = [[Odesa city garden|Odesa City Garden]] |image4 = Будинок-театру-опери-та-балету-3.jpg |caption4 = [[Odesa Opera and Ballet Theatre]] |image5 = Odessa Treppe.JPG |caption5 = [[Potemkin Stairs]] |image6 = Primorskiy-bulvar-7-8-5.jpg |caption6 = Square de Richelieu and Monument to the [[Armand-Emmanuel de Vignerot du Plessis, duc de Richelieu|Duc de Richelieu]] }} | image_flag = Flag of Odesa.svg | image_shield = Coat of Arms of Odesa.svg | shield_size = 90px | blank_emblem_size = 70px | image_blank_emblem = Odesa logo.svg | blank_emblem_type = Logo | image_map = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=260|frame-height=300|frame-align=center|stroke-width=2|zoom=10|type=shape-inverse|stroke-color=#808080|fill=#808080|title=Odesa|id=Q1874|fill-opacity=0.4|frame-coordinates={{Coord|46.478|30.728}}}} | pushpin_map = Ukraine Odesa Oblast#Ukraine#Europe | pushpin_mapsize = | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Location in Odesa Oblast | coordinates = {{Coord|46|29|8.6|N|30|44|36.4|E|region:UA-51_type:city(1,016,000)|display=inline}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{Flagu|Ukraine}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[Odesa Oblast]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = [[Odesa Raion]] | established_title = First mentioned | established_date = 19 May 1415 | leader_title = Head of the Odesa [[Civil–military administrations (Ukraine)|city military administration]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_name = [[Serhiy Lysak]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a">{{cite web |first=|last=|title=New leader of Odesa appointed after former mayor dismissed|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/oct/15/russia-ukraine-nato-france-latest-europe-live-news-updates?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-68ef715c8f085ab6fee6ff0a#block-68ef715c8f085ab6fee6ff0a|website=[[The Guardian]]|date=15 October 2025|access-date=15 October 2025|language=English}}</ref> | leader_party = | area_total_km2 = 162.42 | area_metro_km2 = 3656 | elevation_m = 40 | elevation_min_m = −4.2 | population_total = 1010537 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | population_metro = 1378490<ref>{{citation|title=The number of the available population of Ukraine as of January 1, 2022|url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|access-date=26 March 2023|archive-date=10 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|url-status=live}}</ref> | population_demonym = {{langx|en|[[wikt:Odesan|Odesan]], [[wikt:Odesite|Odesite]], [[wikt:Odessan|Odessan]], [[wikt:Odessite|Odessite]]}}<br />{{langx|uk|одесит, одеситка}}<br />{{langx|ru|одессит, одесситка}} | demographics_type1 = GDP {{nobold|(nominal, 2020)}} | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web|title= What is ⁨Odesa's⁩ economic composition?|url=https://metroverse.hks.harvard.edu/city/3581/economic-composition}}</ref> | demographics1_title1 = City |demographics1_info1 = [[US$]]10.712 billion |demographics1_title2 = Per capita |demographics1_info2 = US$10,600 | postal_code_type = Postal codes | postal_code = 65000–65480 | area_code = +380 48 | website = {{URL|https://omr.gov.ua/}} | utc_offset = +2 | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +3 | elevation_max_m = 65 | timezone1 = [[Eastern European Time|EET]] | population_rank = [[List of cities in Ukraine|3rd]] in Ukraine | footnotes = {{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = The [[Historic Centre of Odesa]] | designation1_date = 2023 <small>(18th extraordinary [[World Heritage Committee]] session)</small> | designation1_number = 1703 | designation1_criteria = ii, iv | designation1_type = Cultural | designation1_free1name = UNESCO region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Europe|Europe]] | designation1_free2name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free2value = 2023–''present'' }} | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = Odesa urban hromada }} '''ওডেছা'''{{efn|{{langx|ru|Одесса}}, {{IPA|ru|ɐˈdʲes(ː)ɐ, ɐˈdɛs(ː)ə|pron|ru-Одесса.ogg}}. ২০২২ চনত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত বহু সংবাদ মাধ্যমে [[ৰাছিয়া]]ৰ "Odesa"তকৈ [[ইউক্ৰেইন]]ৰ লিপিবদ্ধকৰণ "Odessa"ক পছন্দ কৰিবলৈ সলনি হয়।<ref name="CSM spellings"/><ref name="USA Today spellings"/> See {{section link||Name}}.}} [[ইউক্ৰেইন]]ৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল চহৰ আৰু পৌৰসভা। দেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত, ক'লা সাগৰৰ উত্তৰ-পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত এটা প্ৰধান সাগৰীয় বন্দৰ আৰু পৰিবহণ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ উপৰিও ওডেছা ৰেয়ন আৰু ওডেছা অব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰৰ লগতে বহু সংস্কৃতিৰ সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰও আছে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈকে ওডেছাৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১,০১০,৫৩৭ জন। ২০২৩ চনৰ ২৫ জানুৱাৰীত ইয়াৰ ঐতিহাসিক চহৰৰ কেন্দ্ৰটোক [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰি [[ইউনেস্ক’]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ দ্বাৰা ইয়াৰ বৈচিত্ৰময় সংস্কৃতি আৰু ১৯ শতিকাৰ নগৰ পৰিকল্পনাক স্বীকৃতি দি বিপদত পৰা বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=25 January 2023 |title=Ukraine's Odesa city put on UNESCO heritage in danger list |language=en |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/51da3a402b343bdd9ae8c2587278cb2d |access-date=25 January 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=The Historic Centre of Odesa |url=https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |access-date=25 January 2023 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |archive-date=25 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230125231606/https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |url-status=live }}</ref> [[ ইউক্ৰেইন]]ত [[ৰাছিয়া]]ই আক্ৰমণৰ সময়ত ওডেছাত সংঘটিত হোৱা বোমা বিস্ফোৰণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে এই ঘোষণা কৰা হৈছে, যিয়ে সমগ্ৰ চহৰখনৰ অট্টালিকাসমূহৰ ক্ষতিসাধন বা ধ্বংস কৰিছিল। ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] 3o48mvmz1x8h95q5oxlhljftcw4dwp6 629965 629961 2026-08-23T07:19:55Z দিম্পল দাস 5159 629965 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Odesa | native_name = {{lang|uk|Одеса}} | other_name = Odessa | nicknames = Pearl by the Sea, Southern Palmyra, Southern Capital, Odesa-mama | settlement_type = [[City status in Ukraine|City]] | image_skyline = {{multiple image |perrow = 1/2/2/1 |border = infobox |total_width = 275 |image1 = Воронцовський маяк 17.jpg |caption1 = [[Vorontsov Lighthouse]] |image2 = Будівля залізничного вокзалу 01.jpg |caption2 = [[Odesa-Holovna railway station]] |image3 = Odesa Misky Sad 51-101-5003 SAM 9501.jpg |caption3 = [[Odesa city garden|Odesa City Garden]] |image4 = Будинок-театру-опери-та-балету-3.jpg |caption4 = [[Odesa Opera and Ballet Theatre]] |image5 = Odessa Treppe.JPG |caption5 = [[Potemkin Stairs]] |image6 = Primorskiy-bulvar-7-8-5.jpg |caption6 = Square de Richelieu and Monument to the [[Armand-Emmanuel de Vignerot du Plessis, duc de Richelieu|Duc de Richelieu]] }} | image_flag = Flag of Odesa.svg | image_shield = Coat of Arms of Odesa.svg | shield_size = 90px | blank_emblem_size = 70px | image_blank_emblem = Odesa logo.svg | blank_emblem_type = Logo | image_map = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=260|frame-height=300|frame-align=center|stroke-width=2|zoom=10|type=shape-inverse|stroke-color=#808080|fill=#808080|title=Odesa|id=Q1874|fill-opacity=0.4|frame-coordinates={{Coord|46.478|30.728}}}} | pushpin_map = Ukraine Odesa Oblast#Ukraine#Europe | pushpin_mapsize = | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Location in Odesa Oblast | coordinates = {{Coord|46|29|8.6|N|30|44|36.4|E|region:UA-51_type:city(1,016,000)|display=inline}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{Flagu|Ukraine}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[Odesa Oblast]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = [[Odesa Raion]] | established_title = First mentioned | established_date = 19 May 1415 | leader_title = Head of the Odesa [[Civil–military administrations (Ukraine)|city military administration]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_name = [[Serhiy Lysak]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a">{{cite web |first=|last=|title=New leader of Odesa appointed after former mayor dismissed|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/oct/15/russia-ukraine-nato-france-latest-europe-live-news-updates?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-68ef715c8f085ab6fee6ff0a#block-68ef715c8f085ab6fee6ff0a|website=[[The Guardian]]|date=15 October 2025|access-date=15 October 2025|language=English}}</ref> | leader_party = | area_total_km2 = 162.42 | area_metro_km2 = 3656 | elevation_m = 40 | elevation_min_m = −4.2 | population_total = 1010537 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | population_metro = 1378490<ref>{{citation|title=The number of the available population of Ukraine as of January 1, 2022|url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|access-date=26 March 2023|archive-date=10 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|url-status=live}}</ref> | population_demonym = {{langx|en|[[wikt:Odesan|Odesan]], [[wikt:Odesite|Odesite]], [[wikt:Odessan|Odessan]], [[wikt:Odessite|Odessite]]}}<br />{{langx|uk|одесит, одеситка}}<br />{{langx|ru|одессит, одесситка}} | demographics_type1 = GDP {{nobold|(nominal, 2020)}} | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web|title= What is ⁨Odesa's⁩ economic composition?|url=https://metroverse.hks.harvard.edu/city/3581/economic-composition}}</ref> | demographics1_title1 = City |demographics1_info1 = [[US$]]10.712 billion |demographics1_title2 = Per capita |demographics1_info2 = US$10,600 | postal_code_type = Postal codes | postal_code = 65000–65480 | area_code = +380 48 | website = {{URL|https://omr.gov.ua/}} | utc_offset = +2 | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +3 | elevation_max_m = 65 | timezone1 = [[Eastern European Time|EET]] | population_rank = [[List of cities in Ukraine|3rd]] in Ukraine | footnotes = {{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = The [[Historic Centre of Odesa]] | designation1_date = 2023 <small>(18th extraordinary [[World Heritage Committee]] session)</small> | designation1_number = 1703 | designation1_criteria = ii, iv | designation1_type = Cultural | designation1_free1name = UNESCO region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Europe|Europe]] | designation1_free2name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free2value = 2023–''present'' }} | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = Odesa urban hromada }} '''ওডেছা'''{{efn|{{langx|ru|Одесса}}, {{IPA|ru|ɐˈdʲes(ː)ɐ, ɐˈdɛs(ː)ə|pron|ru-Одесса.ogg}}. ২০২২ চনত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত বহু সংবাদ মাধ্যমে [[ৰাছিয়া]]ৰ "Odesa"তকৈ [[ইউক্ৰেইন]]ৰ লিপিবদ্ধকৰণ "Odessa"ক পছন্দ কৰিবলৈ সলনি হয়।}} [[ইউক্ৰেইন]]ৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল চহৰ আৰু পৌৰসভা। দেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত, ক'লা সাগৰৰ উত্তৰ-পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত এটা প্ৰধান সাগৰীয় বন্দৰ আৰু পৰিবহণ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ উপৰিও ওডেছা ৰেয়ন আৰু ওডেছা অব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰৰ লগতে বহু সংস্কৃতিৰ সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰও আছে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈকে ওডেছাৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১,০১০,৫৩৭ জন। ২০২৩ চনৰ ২৫ জানুৱাৰীত ইয়াৰ ঐতিহাসিক চহৰৰ কেন্দ্ৰটোক [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰি [[ইউনেস্ক’]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ দ্বাৰা ইয়াৰ বৈচিত্ৰময় সংস্কৃতি আৰু ১৯ শতিকাৰ নগৰ পৰিকল্পনাক স্বীকৃতি দি বিপদত পৰা বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=25 January 2023 |title=Ukraine's Odesa city put on UNESCO heritage in danger list |language=en |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/51da3a402b343bdd9ae8c2587278cb2d |access-date=25 January 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=The Historic Centre of Odesa |url=https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |access-date=25 January 2023 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |archive-date=25 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230125231606/https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |url-status=live }}</ref> [[ ইউক্ৰেইন]]ত [[ৰাছিয়া]]ই আক্ৰমণৰ সময়ত ওডেছাত সংঘটিত হোৱা বোমা বিস্ফোৰণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে এই ঘোষণা কৰা হৈছে, যিয়ে সমগ্ৰ চহৰখনৰ অট্টালিকাসমূহৰ ক্ষতিসাধন বা ধ্বংস কৰিছিল। প্ৰাচীন কালত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ইয়াত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল। গৱেষণাৰ পৰা এই স্থানত প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে হিষ্ট্ৰিয়া বসতি স্থাপন কৰাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে। স্লাভিক বসতি আৰু কোটছিউবিজেভ বন্দৰৰ বিষয়ে প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ১৪১৫ চনতৰ পৰা পোৱা গৈছে, যেতিয়া ই লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ অংশ আছিল; তাৰ পৰা এখন জাহাজ কনষ্টেন্টিনোপললৈ গৈছিল।<ref>{{Cite book |last1=Długosz |first1=Jan |url=https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367 |title=IOANNIS DŁVGOSSI SEV LONGINI CANONICI QVONDAM CRACOVIENSIS HISTORIAE POLONICAE LIBRI XII.: QVORVM SEX POSTERIORES NONDVM EDITI, NVNC SIMVL CVM PRIORIBVS EX MSCRIPTO RARISSIMO IN LVCEM PRODEVNT |last2=Hoppe |first2=Samuel Joachim |date=1711 |publisher=Svmptibvs Ioannis Lvdovici Gleditschii & Mavritii Georgii Weidmanni |language=la |access-date=13 August 2022 |archive-date=16 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216035812/https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title="Наш завзятий Головатий" повернувся до Одеси |url=https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |access-date=5 August 2022 |website=«Антидот» і «детокс» від «Дня» |archive-date=15 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515140648/https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |url-status=live }}</ref> গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাৰ পিছত ১৫২৯ চনত হাচিবেই নামেৰে বন্দৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলটো অট্টোমান সাম্ৰাজ্যৰ অংশ হৈ পৰে আৰু ১৭৯২ চনৰ ৰুছ-তুৰ্কী যুদ্ধত অট্টোমানসকলৰ পৰাজয় নোহোৱালৈকে তেওঁলোকৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে। ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] aqmnu1wjwldpv4w1e57wwgglqm9189a 629968 629965 2026-08-23T07:28:25Z দিম্পল দাস 5159 629968 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Odesa | native_name = {{lang|uk|Одеса}} | other_name = Odessa | nicknames = Pearl by the Sea, Southern Palmyra, Southern Capital, Odesa-mama | settlement_type = [[City status in Ukraine|City]] | image_skyline = {{multiple image |perrow = 1/2/2/1 |border = infobox |total_width = 275 |image1 = Воронцовський маяк 17.jpg |caption1 = [[Vorontsov Lighthouse]] |image2 = Будівля залізничного вокзалу 01.jpg |caption2 = [[Odesa-Holovna railway station]] |image3 = Odesa Misky Sad 51-101-5003 SAM 9501.jpg |caption3 = [[Odesa city garden|Odesa City Garden]] |image4 = Будинок-театру-опери-та-балету-3.jpg |caption4 = [[Odesa Opera and Ballet Theatre]] |image5 = Odessa Treppe.JPG |caption5 = [[Potemkin Stairs]] |image6 = Primorskiy-bulvar-7-8-5.jpg |caption6 = Square de Richelieu and Monument to the [[Armand-Emmanuel de Vignerot du Plessis, duc de Richelieu|Duc de Richelieu]] }} | image_flag = Flag of Odesa.svg | image_shield = Coat of Arms of Odesa.svg | shield_size = 90px | blank_emblem_size = 70px | image_blank_emblem = Odesa logo.svg | blank_emblem_type = Logo | image_map = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=260|frame-height=300|frame-align=center|stroke-width=2|zoom=10|type=shape-inverse|stroke-color=#808080|fill=#808080|title=Odesa|id=Q1874|fill-opacity=0.4|frame-coordinates={{Coord|46.478|30.728}}}} | pushpin_map = Ukraine Odesa Oblast#Ukraine#Europe | pushpin_mapsize = | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Location in Odesa Oblast | coordinates = {{Coord|46|29|8.6|N|30|44|36.4|E|region:UA-51_type:city(1,016,000)|display=inline}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{Flagu|Ukraine}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[Odesa Oblast]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = [[Odesa Raion]] | established_title = First mentioned | established_date = 19 May 1415 | leader_title = Head of the Odesa [[Civil–military administrations (Ukraine)|city military administration]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_name = [[Serhiy Lysak]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a">{{cite web |first=|last=|title=New leader of Odesa appointed after former mayor dismissed|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/oct/15/russia-ukraine-nato-france-latest-europe-live-news-updates?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-68ef715c8f085ab6fee6ff0a#block-68ef715c8f085ab6fee6ff0a|website=[[The Guardian]]|date=15 October 2025|access-date=15 October 2025|language=English}}</ref> | leader_party = | area_total_km2 = 162.42 | area_metro_km2 = 3656 | elevation_m = 40 | elevation_min_m = −4.2 | population_total = 1010537 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | population_metro = 1378490<ref>{{citation|title=The number of the available population of Ukraine as of January 1, 2022|url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|access-date=26 March 2023|archive-date=10 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|url-status=live}}</ref> | population_demonym = {{langx|en|[[wikt:Odesan|Odesan]], [[wikt:Odesite|Odesite]], [[wikt:Odessan|Odessan]], [[wikt:Odessite|Odessite]]}}<br />{{langx|uk|одесит, одеситка}}<br />{{langx|ru|одессит, одесситка}} | demographics_type1 = GDP {{nobold|(nominal, 2020)}} | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web|title= What is ⁨Odesa's⁩ economic composition?|url=https://metroverse.hks.harvard.edu/city/3581/economic-composition}}</ref> | demographics1_title1 = City |demographics1_info1 = [[US$]]10.712 billion |demographics1_title2 = Per capita |demographics1_info2 = US$10,600 | postal_code_type = Postal codes | postal_code = 65000–65480 | area_code = +380 48 | website = {{URL|https://omr.gov.ua/}} | utc_offset = +2 | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +3 | elevation_max_m = 65 | timezone1 = [[Eastern European Time|EET]] | population_rank = [[List of cities in Ukraine|3rd]] in Ukraine | footnotes = {{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = The [[Historic Centre of Odesa]] | designation1_date = 2023 <small>(18th extraordinary [[World Heritage Committee]] session)</small> | designation1_number = 1703 | designation1_criteria = ii, iv | designation1_type = Cultural | designation1_free1name = UNESCO region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Europe|Europe]] | designation1_free2name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free2value = 2023–''present'' }} | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = Odesa urban hromada }} '''ওডেছা'''{{efn|{{langx|ru|Одесса}}, {{IPA|ru|ɐˈdʲes(ː)ɐ, ɐˈdɛs(ː)ə|pron|ru-Одесса.ogg}}. ২০২২ চনত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত বহু সংবাদ মাধ্যমে [[ৰাছিয়া]]ৰ "Odesa"তকৈ [[ইউক্ৰেইন]]ৰ লিপিবদ্ধকৰণ "Odessa"ক পছন্দ কৰিবলৈ সলনি হয়।}} [[ইউক্ৰেইন]]ৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল চহৰ আৰু পৌৰসভা। দেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত, ক'লা সাগৰৰ উত্তৰ-পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত এটা প্ৰধান সাগৰীয় বন্দৰ আৰু পৰিবহণ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ উপৰিও ওডেছা ৰেয়ন আৰু ওডেছা অব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰৰ লগতে বহু সংস্কৃতিৰ সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰও আছে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈকে ওডেছাৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১,০১০,৫৩৭ জন। ২০২৩ চনৰ ২৫ জানুৱাৰীত ইয়াৰ ঐতিহাসিক চহৰৰ কেন্দ্ৰটোক [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰি [[ইউনেস্ক’]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ দ্বাৰা ইয়াৰ বৈচিত্ৰময় সংস্কৃতি আৰু ১৯ শতিকাৰ নগৰ পৰিকল্পনাক স্বীকৃতি দি বিপদত পৰা বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=25 January 2023 |title=Ukraine's Odesa city put on UNESCO heritage in danger list |language=en |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/51da3a402b343bdd9ae8c2587278cb2d |access-date=25 January 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=The Historic Centre of Odesa |url=https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |access-date=25 January 2023 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |archive-date=25 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230125231606/https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |url-status=live }}</ref> [[ ইউক্ৰেইন]]ত [[ৰাছিয়া]]ই আক্ৰমণৰ সময়ত ওডেছাত সংঘটিত হোৱা বোমা বিস্ফোৰণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে এই ঘোষণা কৰা হৈছে, যিয়ে সমগ্ৰ চহৰখনৰ অট্টালিকাসমূহৰ ক্ষতিসাধন বা ধ্বংস কৰিছিল। প্ৰাচীন কালত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ইয়াত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল। গৱেষণাৰ পৰা এই স্থানত প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে হিষ্ট্ৰিয়া বসতি স্থাপন কৰাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে। স্লাভিক বসতি আৰু কোটছিউবিজেভ বন্দৰৰ বিষয়ে প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ১৪১৫ চনতৰ পৰা পোৱা গৈছে, যেতিয়া ই লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ অংশ আছিল; তাৰ পৰা এখন জাহাজ কনষ্টেন্টিনোপললৈ গৈছিল।<ref>{{Cite book |last1=Długosz |first1=Jan |url=https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367 |title=IOANNIS DŁVGOSSI SEV LONGINI CANONICI QVONDAM CRACOVIENSIS HISTORIAE POLONICAE LIBRI XII.: QVORVM SEX POSTERIORES NONDVM EDITI, NVNC SIMVL CVM PRIORIBVS EX MSCRIPTO RARISSIMO IN LVCEM PRODEVNT |last2=Hoppe |first2=Samuel Joachim |date=1711 |publisher=Svmptibvs Ioannis Lvdovici Gleditschii & Mavritii Georgii Weidmanni |language=la |access-date=13 August 2022 |archive-date=16 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216035812/https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title="Наш завзятий Головатий" повернувся до Одеси |url=https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |access-date=5 August 2022 |website=«Антидот» і «детокс» від «Дня» |archive-date=15 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515140648/https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |url-status=live }}</ref> গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাৰ পিছত ১৫২৯ চনত হাচিবেই নামেৰে বন্দৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলটো অট্টোমান সাম্ৰাজ্যৰ অংশ হৈ পৰে আৰু ১৭৯২ চনৰ ৰুছ-তুৰ্কী যুদ্ধত অট্টোমানসকলৰ পৰাজয় নোহোৱালৈকে তেওঁলোকৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে।১৭৯৪ চনত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাজ্ঞী দ্বিতীয় কেথেৰিনে খাজিবেইত নৌসেনাৰ বন্দৰ আৰু বাণিজ্যিক স্থান স্থাপন কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। তাৰ পিছত অতি সোনকালেই ইয়াৰ নাম সলনি কৰি ওডেছা ৰখা হয়।<ref name="автоссылка4">{{cite journal|url=http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|author1=O. M. Yeremenko|author2=A. V. Kroytor|title=CHAPTER 5 LUGANIAN CHARACTER TWENTY YEARS LATER: NECESSARY CORRECTION|date=21 September 2020|journal=Liha-Pres|access-date=20 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212014/http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|url-status=live}}</ref><ref name="автоссылка5">{{Cite web|language=en-GB|url=https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|title=The Statue of Catherine II 'the Great' or the Monument to the Odessa Founders|website=Contested Histories|date=5 May 2022|access-date=13 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212015/https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|url-status=live}}</ref> ১৮১৯ চনৰ পৰা ১৮৫৮ চনলৈকে ওডেছা আছিল ‘মুক্ত বন্দৰ’। ছোভিয়েট যুগত ই আছিল এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ আৰু নৌসেনাৰ ঘাটি। ১৯ শতিকাৰ সময়ছোৱাত মস্কো, ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ আৰু ৱাৰ্ছৰ পিছত ওডেছা ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ চতুৰ্থ বৃহত্তম চহৰ আছিল।<ref name="PH">{{cite journal |first=Patricia |last=Herlihy |author-link=Patricia Herlihy |year=1977 |title=The Ethnic Composition of the City of Odessa in the Nineteenth Century |journal=Harvard Ukrainian Studies |volume=1 |issue=1 |pages=53–78 |url=http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20080529124351/http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |url-status=dead |archive-date=29 May 2008 }}</ref>ইয়াৰ ঐতিহাসিক স্থাপত্য ৰাছিয়ানতকৈ ভূমধ্যসাগৰীয়, ফৰাচী আৰু ইটালীয় শৈলীৰ দ্বাৰা বহু পৰিমাণে প্ৰভাৱিত। কিছুমান অট্টালিকা আৰ্ট ন্যুভ', ৰেনেছাঁ আৰু ক্লাছিকিষ্টকে ধৰি শৈলীৰ মিশ্ৰণত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="UKRWorld">{{cite web|url=http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120306163050/http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|url-status=dead|archive-date=6 March 2012|title=Odessa: Architecture and Monuments|website=UKRWorld.Com|year=2009|access-date=9 June 2009}}</ref> ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] e8e807cpk1mktaf0xq6pa9ndrfoh2ae 629974 629968 2026-08-23T08:08:50Z দিম্পল দাস 5159 629974 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Odesa | native_name = {{lang|uk|Одеса}} | other_name = Odessa | nicknames = Pearl by the Sea, Southern Palmyra, Southern Capital, Odesa-mama | settlement_type = [[City status in Ukraine|City]] | image_skyline = {{multiple image |perrow = 1/2/2/1 |border = infobox |total_width = 275 |image1 = Воронцовський маяк 17.jpg |caption1 = [[Vorontsov Lighthouse]] |image2 = Будівля залізничного вокзалу 01.jpg |caption2 = [[Odesa-Holovna railway station]] |image3 = Odesa Misky Sad 51-101-5003 SAM 9501.jpg |caption3 = [[Odesa city garden|Odesa City Garden]] |image4 = Будинок-театру-опери-та-балету-3.jpg |caption4 = [[Odesa Opera and Ballet Theatre]] |image5 = Odessa Treppe.JPG |caption5 = [[Potemkin Stairs]] |image6 = Primorskiy-bulvar-7-8-5.jpg |caption6 = Square de Richelieu and Monument to the [[Armand-Emmanuel de Vignerot du Plessis, duc de Richelieu|Duc de Richelieu]] }} | image_flag = Flag of Odesa.svg | image_shield = Coat of Arms of Odesa.svg | shield_size = 90px | blank_emblem_size = 70px | image_blank_emblem = Odesa logo.svg | blank_emblem_type = Logo | image_map = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=260|frame-height=300|frame-align=center|stroke-width=2|zoom=10|type=shape-inverse|stroke-color=#808080|fill=#808080|title=Odesa|id=Q1874|fill-opacity=0.4|frame-coordinates={{Coord|46.478|30.728}}}} | pushpin_map = Ukraine Odesa Oblast#Ukraine#Europe | pushpin_mapsize = | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Location in Odesa Oblast | coordinates = {{Coord|46|29|8.6|N|30|44|36.4|E|region:UA-51_type:city(1,016,000)|display=inline}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{Flagu|Ukraine}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[Odesa Oblast]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = [[Odesa Raion]] | established_title = First mentioned | established_date = 19 May 1415 | leader_title = Head of the Odesa [[Civil–military administrations (Ukraine)|city military administration]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_name = [[Serhiy Lysak]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a">{{cite web |first=|last=|title=New leader of Odesa appointed after former mayor dismissed|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/oct/15/russia-ukraine-nato-france-latest-europe-live-news-updates?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-68ef715c8f085ab6fee6ff0a#block-68ef715c8f085ab6fee6ff0a|website=[[The Guardian]]|date=15 October 2025|access-date=15 October 2025|language=English}}</ref> | leader_party = | area_total_km2 = 162.42 | area_metro_km2 = 3656 | elevation_m = 40 | elevation_min_m = −4.2 | population_total = 1010537 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | population_metro = 1378490<ref>{{citation|title=The number of the available population of Ukraine as of January 1, 2022|url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|access-date=26 March 2023|archive-date=10 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|url-status=live}}</ref> | population_demonym = {{langx|en|[[wikt:Odesan|Odesan]], [[wikt:Odesite|Odesite]], [[wikt:Odessan|Odessan]], [[wikt:Odessite|Odessite]]}}<br />{{langx|uk|одесит, одеситка}}<br />{{langx|ru|одессит, одесситка}} | demographics_type1 = GDP {{nobold|(nominal, 2020)}} | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web|title= What is ⁨Odesa's⁩ economic composition?|url=https://metroverse.hks.harvard.edu/city/3581/economic-composition}}</ref> | demographics1_title1 = City |demographics1_info1 = [[US$]]10.712 billion |demographics1_title2 = Per capita |demographics1_info2 = US$10,600 | postal_code_type = Postal codes | postal_code = 65000–65480 | area_code = +380 48 | website = {{URL|https://omr.gov.ua/}} | utc_offset = +2 | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +3 | elevation_max_m = 65 | timezone1 = [[Eastern European Time|EET]] | population_rank = [[List of cities in Ukraine|3rd]] in Ukraine | footnotes = {{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = The [[Historic Centre of Odesa]] | designation1_date = 2023 <small>(18th extraordinary [[World Heritage Committee]] session)</small> | designation1_number = 1703 | designation1_criteria = ii, iv | designation1_type = Cultural | designation1_free1name = UNESCO region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Europe|Europe]] | designation1_free2name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free2value = 2023–''present'' }} | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = Odesa urban hromada }} '''ওডেছা'''{{efn|{{langx|ru|Одесса}}, {{IPA|ru|ɐˈdʲes(ː)ɐ, ɐˈdɛs(ː)ə|pron|ru-Одесса.ogg}}. ২০২২ চনত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত বহু সংবাদ মাধ্যমে [[ৰাছিয়া]]ৰ "Odesa"তকৈ [[ইউক্ৰেইন]]ৰ লিপিবদ্ধকৰণ "Odessa"ক পছন্দ কৰিবলৈ সলনি হয়।}} [[ইউক্ৰেইন]]ৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল চহৰ আৰু পৌৰসভা। দেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত, ক'লা সাগৰৰ উত্তৰ-পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত এটা প্ৰধান সাগৰীয় বন্দৰ আৰু পৰিবহণ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ উপৰিও ওডেছা ৰেয়ন আৰু ওডেছা অব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰৰ লগতে বহু সংস্কৃতিৰ সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰও আছে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈকে ওডেছাৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১,০১০,৫৩৭ জন। ২০২৩ চনৰ ২৫ জানুৱাৰীত ইয়াৰ ঐতিহাসিক চহৰৰ কেন্দ্ৰটোক [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰি [[ইউনেস্ক’]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ দ্বাৰা ইয়াৰ বৈচিত্ৰময় সংস্কৃতি আৰু ১৯ শতিকাৰ নগৰ পৰিকল্পনাক স্বীকৃতি দি বিপদত পৰা বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=25 January 2023 |title=Ukraine's Odesa city put on UNESCO heritage in danger list |language=en |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/51da3a402b343bdd9ae8c2587278cb2d |access-date=25 January 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=The Historic Centre of Odesa |url=https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |access-date=25 January 2023 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |archive-date=25 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230125231606/https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |url-status=live }}</ref> [[ ইউক্ৰেইন]]ত [[ৰাছিয়া]]ই আক্ৰমণৰ সময়ত ওডেছাত সংঘটিত হোৱা বোমা বিস্ফোৰণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে এই ঘোষণা কৰা হৈছে, যিয়ে সমগ্ৰ চহৰখনৰ অট্টালিকাসমূহৰ ক্ষতিসাধন বা ধ্বংস কৰিছিল। প্ৰাচীন কালত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ইয়াত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল। গৱেষণাৰ পৰা এই স্থানত প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে হিষ্ট্ৰিয়া বসতি স্থাপন কৰাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে। স্লাভিক বসতি আৰু কোটছিউবিজেভ বন্দৰৰ বিষয়ে প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ১৪১৫ চনতৰ পৰা পোৱা গৈছে, যেতিয়া ই লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ অংশ আছিল; তাৰ পৰা এখন জাহাজ কনষ্টেন্টিনোপললৈ গৈছিল।<ref>{{Cite book |last1=Długosz |first1=Jan |url=https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367 |title=IOANNIS DŁVGOSSI SEV LONGINI CANONICI QVONDAM CRACOVIENSIS HISTORIAE POLONICAE LIBRI XII.: QVORVM SEX POSTERIORES NONDVM EDITI, NVNC SIMVL CVM PRIORIBVS EX MSCRIPTO RARISSIMO IN LVCEM PRODEVNT |last2=Hoppe |first2=Samuel Joachim |date=1711 |publisher=Svmptibvs Ioannis Lvdovici Gleditschii & Mavritii Georgii Weidmanni |language=la |access-date=13 August 2022 |archive-date=16 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216035812/https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title="Наш завзятий Головатий" повернувся до Одеси |url=https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |access-date=5 August 2022 |website=«Антидот» і «детокс» від «Дня» |archive-date=15 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515140648/https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |url-status=live }}</ref> গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাৰ পিছত ১৫২৯ চনত হাচিবেই নামেৰে বন্দৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলটো অট্টোমান সাম্ৰাজ্যৰ অংশ হৈ পৰে আৰু ১৭৯২ চনৰ ৰুছ-তুৰ্কী যুদ্ধত অট্টোমানসকলৰ পৰাজয় নোহোৱালৈকে তেওঁলোকৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে।১৭৯৪ চনত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাজ্ঞী দ্বিতীয় কেথেৰিনে খাজিবেইত নৌসেনাৰ বন্দৰ আৰু বাণিজ্যিক স্থান স্থাপন কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। তাৰ পিছত অতি সোনকালেই ইয়াৰ নাম সলনি কৰি ওডেছা ৰখা হয়।<ref name="автоссылка4">{{cite journal|url=http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|author1=O. M. Yeremenko|author2=A. V. Kroytor|title=CHAPTER 5 LUGANIAN CHARACTER TWENTY YEARS LATER: NECESSARY CORRECTION|date=21 September 2020|journal=Liha-Pres|access-date=20 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212014/http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|url-status=live}}</ref><ref name="автоссылка5">{{Cite web|language=en-GB|url=https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|title=The Statue of Catherine II 'the Great' or the Monument to the Odessa Founders|website=Contested Histories|date=5 May 2022|access-date=13 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212015/https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|url-status=live}}</ref> ১৮১৯ চনৰ পৰা ১৮৫৮ চনলৈকে ওডেছা আছিল ‘মুক্ত বন্দৰ’। ছোভিয়েট যুগত ই আছিল এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ আৰু নৌসেনাৰ ঘাটি। ১৯ শতিকাৰ সময়ছোৱাত মস্কো, ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ আৰু ৱাৰ্ছৰ পিছত ওডেছা ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ চতুৰ্থ বৃহত্তম চহৰ আছিল।<ref name="PH">{{cite journal |first=Patricia |last=Herlihy |author-link=Patricia Herlihy |year=1977 |title=The Ethnic Composition of the City of Odessa in the Nineteenth Century |journal=Harvard Ukrainian Studies |volume=1 |issue=1 |pages=53–78 |url=http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20080529124351/http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |url-status=dead |archive-date=29 May 2008 }}</ref>ইয়াৰ ঐতিহাসিক স্থাপত্য ৰাছিয়ানতকৈ ভূমধ্যসাগৰীয়, ফৰাচী আৰু ইটালীয় শৈলীৰ দ্বাৰা বহু পৰিমাণে প্ৰভাৱিত। কিছুমান অট্টালিকা আৰ্ট ন্যুভ', ৰেনেছাঁ আৰু ক্লাছিকিষ্টকে ধৰি শৈলীৰ মিশ্ৰণত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="UKRWorld">{{cite web|url=http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120306163050/http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|url-status=dead|archive-date=6 March 2012|title=Odessa: Architecture and Monuments|website=UKRWorld.Com|year=2009|access-date=9 June 2009}}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Античный музей на бульваре.jpg|thumb|200px|The remains of an ancient Greek settlement (under the glass roof) on Prymorskyi Boulevard in Odesa<ref>{{cite web|url=http://www.odessaguide.net/sights_excavationsite.ru.html|title=Одесские достопримечательности — раскопки греческого поселения|first=Igor|last=Kalinin|work=odessaguide.net|access-date=14 November 2015|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411152207/http://www.odessaguide.net/sights_excavationsite.ru.html|url-status=live}}</ref>]] খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ওডেছাত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫-৩ শতিকাৰ এটা কবৰস্থান (নেক্ৰ’পলিছ) এই অঞ্চলত বহুদিনৰ পৰাই জনাজাত)। কিছুমান পণ্ডিতৰ মতে ই গ্ৰীক হিষ্ট্ৰিয়া চহৰে স্থাপন কৰা ব্যৱসায়িক বসতিস্থল আছিল। ওডেছা উপসাগৰ প্ৰাচীন "হিষ্ট্ৰিয়ানসকলৰ বন্দৰ" নেকি সেয়া এতিয়াও উপলব্ধ প্ৰমাণৰ ভিত্তিত এটা নিষ্পত্তি হোৱা প্ৰশ্ন বুলি বিবেচনা কৰিব নোৱাৰি।<ref>"The Greek Colonisation of the Black Sea Area: Historical Interpretation of Archaeology," December 1998, Tsetskhladze, Gocha R. (ed.), ''Franz Steiner Verlag'', p. 41, n. 116.</ref> প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণে ওডেছা অঞ্চল আৰু পূব ভূমধ্যসাগৰৰ মাজত ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক নিশ্চিত কৰে। মধ্যযুগত ওডেছা অঞ্চলৰ একেৰাহে শাসকসকলৰ ভিতৰত বিভিন্ন যাযাবৰী জনগোষ্ঠী (পেচেনেগছ, কুমান), গোল্ডেন হৰ্ড, ক্ৰিমিয়ান খানাট, লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচি আৰু অট্টোমান সাম্ৰাজ্য আদি আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত য়েদিছান ক্ৰিমিয়ান টাটাৰসকলে তাত ব্যৱসায় কৰিছিল। ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] s1ic21g81mnqti5ewvxrtxrqp3zugfz 629975 629974 2026-08-23T08:10:41Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 629975 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Odesa | native_name = {{lang|uk|Одеса}} | other_name = Odessa | nicknames = Pearl by the Sea, Southern Palmyra, Southern Capital, Odesa-mama | settlement_type = [[City status in Ukraine|City]] | image_skyline = {{multiple image |perrow = 1/2/2/1 |border = infobox |total_width = 275 |image1 = Воронцовський маяк 17.jpg |caption1 = [[Vorontsov Lighthouse]] |image2 = Будівля залізничного вокзалу 01.jpg |caption2 = [[Odesa-Holovna railway station]] |image3 = Odesa Misky Sad 51-101-5003 SAM 9501.jpg |caption3 = [[Odesa city garden|Odesa City Garden]] |image4 = Будинок-театру-опери-та-балету-3.jpg |caption4 = [[Odesa Opera and Ballet Theatre]] |image5 = Odessa Treppe.JPG |caption5 = [[Potemkin Stairs]] |image6 = Primorskiy-bulvar-7-8-5.jpg |caption6 = Square de Richelieu and Monument to the [[Armand-Emmanuel de Vignerot du Plessis, duc de Richelieu|Duc de Richelieu]] }} | image_flag = Flag of Odesa.svg | image_shield = Coat of Arms of Odesa.svg | shield_size = 90px | blank_emblem_size = 70px | image_blank_emblem = Odesa logo.svg | blank_emblem_type = Logo | image_map = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=260|frame-height=300|frame-align=center|stroke-width=2|zoom=10|type=shape-inverse|stroke-color=#808080|fill=#808080|title=Odesa|id=Q1874|fill-opacity=0.4|frame-coordinates={{Coord|46.478|30.728}}}} | pushpin_map = Ukraine Odesa Oblast#Ukraine#Europe | pushpin_mapsize = | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Location in Odesa Oblast | coordinates = {{Coord|46|29|8.6|N|30|44|36.4|E|region:UA-51_type:city(1,016,000)|display=inline}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{Flagu|Ukraine}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[Odesa Oblast]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = [[Odesa Raion]] | established_title = First mentioned | established_date = 19 May 1415 | leader_title = Head of the Odesa [[Civil–military administrations (Ukraine)|city military administration]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_name = [[Serhiy Lysak]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a">{{cite web |first=|last=|title=New leader of Odesa appointed after former mayor dismissed|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/oct/15/russia-ukraine-nato-france-latest-europe-live-news-updates?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-68ef715c8f085ab6fee6ff0a#block-68ef715c8f085ab6fee6ff0a|website=[[The Guardian]]|date=15 October 2025|access-date=15 October 2025|language=English}}</ref> | leader_party = | area_total_km2 = 162.42 | area_metro_km2 = 3656 | elevation_m = 40 | elevation_min_m = −4.2 | population_total = 1010537 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | population_metro = 1378490<ref>{{citation|title=The number of the available population of Ukraine as of January 1, 2022|url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|access-date=26 March 2023|archive-date=10 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|url-status=live}}</ref> | population_demonym = {{langx|en|[[wikt:Odesan|Odesan]], [[wikt:Odesite|Odesite]], [[wikt:Odessan|Odessan]], [[wikt:Odessite|Odessite]]}}<br />{{langx|uk|одесит, одеситка}}<br />{{langx|ru|одессит, одесситка}} | demographics_type1 = GDP {{nobold|(nominal, 2020)}} | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web|title= What is ⁨Odesa's⁩ economic composition?|url=https://metroverse.hks.harvard.edu/city/3581/economic-composition}}</ref> | demographics1_title1 = City |demographics1_info1 = [[US$]]10.712 billion |demographics1_title2 = Per capita |demographics1_info2 = US$10,600 | postal_code_type = Postal codes | postal_code = 65000–65480 | area_code = +380 48 | website = {{URL|https://omr.gov.ua/}} | utc_offset = +2 | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +3 | elevation_max_m = 65 | timezone1 = [[Eastern European Time|EET]] | population_rank = [[List of cities in Ukraine|3rd]] in Ukraine | footnotes = {{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = The [[Historic Centre of Odesa]] | designation1_date = 2023 <small>(18th extraordinary [[World Heritage Committee]] session)</small> | designation1_number = 1703 | designation1_criteria = ii, iv | designation1_type = Cultural | designation1_free1name = UNESCO region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Europe|Europe]] | designation1_free2name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free2value = 2023–''present'' }} | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = Odesa urban hromada }} '''ওডেছা'''{{efn|{{langx|ru|Одесса}}, {{IPA|ru|ɐˈdʲes(ː)ɐ, ɐˈdɛs(ː)ə|pron|ru-Одесса.ogg}}. ২০২২ চনত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত বহু সংবাদ মাধ্যমে [[ৰাছিয়া]]ৰ "Odesa"তকৈ [[ইউক্ৰেইন]]ৰ লিপিবদ্ধকৰণ "Odessa"ক পছন্দ কৰিবলৈ সলনি হয়।}} [[ইউক্ৰেইন]]ৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল চহৰ আৰু পৌৰসভা। দেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত, ক'লা সাগৰৰ উত্তৰ-পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত এটা প্ৰধান সাগৰীয় বন্দৰ আৰু পৰিবহণ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ উপৰিও ওডেছা ৰেয়ন আৰু ওডেছা অব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰৰ লগতে বহু সংস্কৃতিৰ সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰও আছে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈকে ওডেছাৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১,০১০,৫৩৭ জন। ২০২৩ চনৰ ২৫ জানুৱাৰীত ইয়াৰ ঐতিহাসিক চহৰৰ কেন্দ্ৰটোক [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰি [[ইউনেস্ক’]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ দ্বাৰা ইয়াৰ বৈচিত্ৰময় সংস্কৃতি আৰু ১৯ শতিকাৰ নগৰ পৰিকল্পনাক স্বীকৃতি দি বিপদত পৰা বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=25 January 2023 |title=Ukraine's Odesa city put on UNESCO heritage in danger list |language=en |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/51da3a402b343bdd9ae8c2587278cb2d |access-date=25 January 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=The Historic Centre of Odesa |url=https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |access-date=25 January 2023 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |archive-date=25 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230125231606/https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |url-status=live }}</ref> [[ ইউক্ৰেইন]]ত [[ৰাছিয়া]]ই আক্ৰমণৰ সময়ত ওডেছাত সংঘটিত হোৱা বোমা বিস্ফোৰণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে এই ঘোষণা কৰা হৈছে, যিয়ে সমগ্ৰ চহৰখনৰ অট্টালিকাসমূহৰ ক্ষতিসাধন বা ধ্বংস কৰিছিল। প্ৰাচীন কালত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ইয়াত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল। গৱেষণাৰ পৰা এই স্থানত প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে হিষ্ট্ৰিয়া বসতি স্থাপন কৰাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে। স্লাভিক বসতি আৰু কোটছিউবিজেভ বন্দৰৰ বিষয়ে প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ১৪১৫ চনতৰ পৰা পোৱা গৈছে, যেতিয়া ই লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ অংশ আছিল; তাৰ পৰা এখন জাহাজ কনষ্টেন্টিনোপললৈ গৈছিল।<ref>{{Cite book |last1=Długosz |first1=Jan |url=https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367 |title=IOANNIS DŁVGOSSI SEV LONGINI CANONICI QVONDAM CRACOVIENSIS HISTORIAE POLONICAE LIBRI XII.: QVORVM SEX POSTERIORES NONDVM EDITI, NVNC SIMVL CVM PRIORIBVS EX MSCRIPTO RARISSIMO IN LVCEM PRODEVNT |last2=Hoppe |first2=Samuel Joachim |date=1711 |publisher=Svmptibvs Ioannis Lvdovici Gleditschii & Mavritii Georgii Weidmanni |language=la |access-date=13 August 2022 |archive-date=16 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216035812/https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title="Наш завзятий Головатий" повернувся до Одеси |url=https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |access-date=5 August 2022 |website=«Антидот» і «детокс» від «Дня» |archive-date=15 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515140648/https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |url-status=live }}</ref> গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাৰ পিছত ১৫২৯ চনত হাচিবেই নামেৰে বন্দৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলটো অট্টোমান সাম্ৰাজ্যৰ অংশ হৈ পৰে আৰু ১৭৯২ চনৰ ৰুছ-তুৰ্কী যুদ্ধত অট্টোমানসকলৰ পৰাজয় নোহোৱালৈকে তেওঁলোকৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে।১৭৯৪ চনত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাজ্ঞী দ্বিতীয় কেথেৰিনে খাজিবেইত নৌসেনাৰ বন্দৰ আৰু বাণিজ্যিক স্থান স্থাপন কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। তাৰ পিছত অতি সোনকালেই ইয়াৰ নাম সলনি কৰি ওডেছা ৰখা হয়।<ref name="автоссылка4">{{cite journal|url=http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|author1=O. M. Yeremenko|author2=A. V. Kroytor|title=CHAPTER 5 LUGANIAN CHARACTER TWENTY YEARS LATER: NECESSARY CORRECTION|date=21 September 2020|journal=Liha-Pres|access-date=20 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212014/http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|url-status=live}}</ref><ref name="автоссылка5">{{Cite web|language=en-GB|url=https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|title=The Statue of Catherine II 'the Great' or the Monument to the Odessa Founders|website=Contested Histories|date=5 May 2022|access-date=13 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212015/https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|url-status=live}}</ref> ১৮১৯ চনৰ পৰা ১৮৫৮ চনলৈকে ওডেছা আছিল ‘মুক্ত বন্দৰ’। ছোভিয়েট যুগত ই আছিল এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ আৰু নৌসেনাৰ ঘাটি। ১৯ শতিকাৰ সময়ছোৱাত মস্কো, ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ আৰু ৱাৰ্ছৰ পিছত ওডেছা ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ চতুৰ্থ বৃহত্তম চহৰ আছিল।<ref name="PH">{{cite journal |first=Patricia |last=Herlihy |author-link=Patricia Herlihy |year=1977 |title=The Ethnic Composition of the City of Odessa in the Nineteenth Century |journal=Harvard Ukrainian Studies |volume=1 |issue=1 |pages=53–78 |url=http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20080529124351/http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |url-status=dead |archive-date=29 May 2008 }}</ref>ইয়াৰ ঐতিহাসিক স্থাপত্য ৰাছিয়ানতকৈ ভূমধ্যসাগৰীয়, ফৰাচী আৰু ইটালীয় শৈলীৰ দ্বাৰা বহু পৰিমাণে প্ৰভাৱিত। কিছুমান অট্টালিকা আৰ্ট ন্যুভ', ৰেনেছাঁ আৰু ক্লাছিকিষ্টকে ধৰি শৈলীৰ মিশ্ৰণত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="UKRWorld">{{cite web|url=http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120306163050/http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|url-status=dead|archive-date=6 March 2012|title=Odessa: Architecture and Monuments|website=UKRWorld.Com|year=2009|access-date=9 June 2009}}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Античный музей на бульваре.jpg|thumb|200px|ওডিছাৰ প্ৰিম’ৰস্কি বলিভাৰ্ডত থকা এটা প্ৰাচীন গ্ৰীক বসতিৰ (কাঁচৰ চালৰ তলত) অৱশিষ্ট<ref>{{cite web|url=http://www.odessaguide.net/sights_excavationsite.ru.html|title=Одесские достопримечательности — раскопки греческого поселения|first=Igor|last=Kalinin|work=odessaguide.net|access-date=14 November 2015|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411152207/http://www.odessaguide.net/sights_excavationsite.ru.html|url-status=live}}</ref>]] খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ওডেছাত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫-৩ শতিকাৰ এটা কবৰস্থান (নেক্ৰ’পলিছ) এই অঞ্চলত বহুদিনৰ পৰাই জনাজাত)। কিছুমান পণ্ডিতৰ মতে ই গ্ৰীক হিষ্ট্ৰিয়া চহৰে স্থাপন কৰা ব্যৱসায়িক বসতিস্থল আছিল। ওডেছা উপসাগৰ প্ৰাচীন "হিষ্ট্ৰিয়ানসকলৰ বন্দৰ" নেকি সেয়া এতিয়াও উপলব্ধ প্ৰমাণৰ ভিত্তিত এটা নিষ্পত্তি হোৱা প্ৰশ্ন বুলি বিবেচনা কৰিব নোৱাৰি।<ref>"The Greek Colonisation of the Black Sea Area: Historical Interpretation of Archaeology," December 1998, Tsetskhladze, Gocha R. (ed.), ''Franz Steiner Verlag'', p. 41, n. 116.</ref> প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণে ওডেছা অঞ্চল আৰু পূব ভূমধ্যসাগৰৰ মাজত ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক নিশ্চিত কৰে। মধ্যযুগত ওডেছা অঞ্চলৰ একেৰাহে শাসকসকলৰ ভিতৰত বিভিন্ন যাযাবৰী জনগোষ্ঠী (পেচেনেগছ, কুমান), গোল্ডেন হৰ্ড, ক্ৰিমিয়ান খানাট, লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচি আৰু অট্টোমান সাম্ৰাজ্য আদি আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত য়েদিছান ক্ৰিমিয়ান টাটাৰসকলে তাত ব্যৱসায় কৰিছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা চহৰখন গোল্ডেন হৰ্ডৰ অধীনত আছিল।<ref name=ehuver10>{{Cite web |last=Vermenych |first=Ya. |title= |script-title=uk:ОДЕСА |trans-title=Odesa |url=http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Odesa_mst |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220329031231/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Odesa_mst |archive-date=29 March 2022 |access-date=16 July 2023 |website=Encyclopedia of History of Ukraine}}</ref> চতুৰ্দশ শতিকাৰ ইটালীৰ নেভিগেচনেল মানচিত্ৰত ওডেছাৰ স্থানত জিনেষ্ট্ৰা দুৰ্গ দেখুওৱা হৈছে, যিটো সেই সময়ত জেনোয়া ৰিপাব্লিকৰ গাজাৰিয়ান উপনিবেশৰ কেন্দ্ৰ আছিল।<ref name=ehuver10/> ক্ৰিমিয়ান খান প্ৰথম হাজী গিৰায় (১৪৪১–১৪৬৬)ৰ ৰাজত্বকালত তেওঁৰ খানাট গোল্ডেন হৰ্ড আৰু অট্টোমান তুৰ্কীৰ দ্বাৰা ভাবুকি আহিছিল, সেয়েহে মিত্ৰ বিচাৰি খানে সেই অঞ্চলটো লিথুৱেনিয়াৰ হাতত অৰ্পণ কৰিবলৈ সন্মত হয়। বৰ্তমান য'ত ওডেছা চহৰখন থিয় হৈ আছে, তাত আগতে খাজিবেই (হাজী প্ৰথম গিৰাইৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে; ইংৰাজীত কোচিবেয়, তুৰ্কী ভাষাত হাচিবে বা হোকাবেই আৰু ক্ৰিমিয়ান টাটাৰত হাচিবেও বানান কৰা হয়) নামৰ এটা দুৰ্গ আছিল। ১৪১৫ চনত পোলেণ্ডৰ জান ড্লুগোছৰ বুৰঞ্জীত খাজিবেইৰ বিষয়ে প্ৰথম উল্লেখ কৰা হৈছিল, যেতিয়া শস্য ভৰ্তি এখন জাহাজ তাৰ পৰা কনষ্টেন্টিনোপললৈ ৰাওনা হৈছিল।<ref>{{Cite news |title=Історія Одеси. Що робить її справжнім українським містом? |url=https://www.radiosvoboda.org/a/30723938.html |access-date=5 August 2022 |website=Радіо Свобода |date=2 May 2021 |language=uk |last1=Штекель |first1=Михайло |archive-date=5 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220805132657/https://www.radiosvoboda.org/a/30723938.html |url-status=live }}</ref><ref name=ehuver10/> ১৫ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে এই বসতিস্থল পৰিত্যক্ত হৈ পৰিছিল<ref name=ehuver10/> ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] 35n9g1r2372knsxkdpew7n4sui7o18m 629979 629975 2026-08-23T08:15:28Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 629979 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Odesa | native_name = {{lang|uk|Одеса}} | other_name = Odessa | nicknames = Pearl by the Sea, Southern Palmyra, Southern Capital, Odesa-mama | settlement_type = [[City status in Ukraine|City]] | image_skyline = {{multiple image |perrow = 1/2/2/1 |border = infobox |total_width = 275 |image1 = Воронцовський маяк 17.jpg |caption1 = [[Vorontsov Lighthouse]] |image2 = Будівля залізничного вокзалу 01.jpg |caption2 = [[Odesa-Holovna railway station]] |image3 = Odesa Misky Sad 51-101-5003 SAM 9501.jpg |caption3 = [[Odesa city garden|Odesa City Garden]] |image4 = Будинок-театру-опери-та-балету-3.jpg |caption4 = [[Odesa Opera and Ballet Theatre]] |image5 = Odessa Treppe.JPG |caption5 = [[Potemkin Stairs]] |image6 = Primorskiy-bulvar-7-8-5.jpg |caption6 = Square de Richelieu and Monument to the [[Armand-Emmanuel de Vignerot du Plessis, duc de Richelieu|Duc de Richelieu]] }} | image_flag = Flag of Odesa.svg | image_shield = Coat of Arms of Odesa.svg | shield_size = 90px | blank_emblem_size = 70px | image_blank_emblem = Odesa logo.svg | blank_emblem_type = Logo | image_map = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=260|frame-height=300|frame-align=center|stroke-width=2|zoom=10|type=shape-inverse|stroke-color=#808080|fill=#808080|title=Odesa|id=Q1874|fill-opacity=0.4|frame-coordinates={{Coord|46.478|30.728}}}} | pushpin_map = Ukraine Odesa Oblast#Ukraine#Europe | pushpin_mapsize = | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Location in Odesa Oblast | coordinates = {{Coord|46|29|8.6|N|30|44|36.4|E|region:UA-51_type:city(1,016,000)|display=inline}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{Flagu|Ukraine}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[Odesa Oblast]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = [[Odesa Raion]] | established_title = First mentioned | established_date = 19 May 1415 | leader_title = Head of the Odesa [[Civil–military administrations (Ukraine)|city military administration]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_name = [[Serhiy Lysak]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a">{{cite web |first=|last=|title=New leader of Odesa appointed after former mayor dismissed|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/oct/15/russia-ukraine-nato-france-latest-europe-live-news-updates?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-68ef715c8f085ab6fee6ff0a#block-68ef715c8f085ab6fee6ff0a|website=[[The Guardian]]|date=15 October 2025|access-date=15 October 2025|language=English}}</ref> | leader_party = | area_total_km2 = 162.42 | area_metro_km2 = 3656 | elevation_m = 40 | elevation_min_m = −4.2 | population_total = 1010537 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | population_metro = 1378490<ref>{{citation|title=The number of the available population of Ukraine as of January 1, 2022|url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|access-date=26 March 2023|archive-date=10 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|url-status=live}}</ref> | population_demonym = {{langx|en|[[wikt:Odesan|Odesan]], [[wikt:Odesite|Odesite]], [[wikt:Odessan|Odessan]], [[wikt:Odessite|Odessite]]}}<br />{{langx|uk|одесит, одеситка}}<br />{{langx|ru|одессит, одесситка}} | demographics_type1 = GDP {{nobold|(nominal, 2020)}} | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web|title= What is ⁨Odesa's⁩ economic composition?|url=https://metroverse.hks.harvard.edu/city/3581/economic-composition}}</ref> | demographics1_title1 = City |demographics1_info1 = [[US$]]10.712 billion |demographics1_title2 = Per capita |demographics1_info2 = US$10,600 | postal_code_type = Postal codes | postal_code = 65000–65480 | area_code = +380 48 | website = {{URL|https://omr.gov.ua/}} | utc_offset = +2 | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +3 | elevation_max_m = 65 | timezone1 = [[Eastern European Time|EET]] | population_rank = [[List of cities in Ukraine|3rd]] in Ukraine | footnotes = {{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = The [[Historic Centre of Odesa]] | designation1_date = 2023 <small>(18th extraordinary [[World Heritage Committee]] session)</small> | designation1_number = 1703 | designation1_criteria = ii, iv | designation1_type = Cultural | designation1_free1name = UNESCO region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Europe|Europe]] | designation1_free2name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free2value = 2023–''present'' }} | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = Odesa urban hromada }} '''ওডেছা'''{{efn|{{langx|ru|Одесса}}, {{IPA|ru|ɐˈdʲes(ː)ɐ, ɐˈdɛs(ː)ə|pron|ru-Одесса.ogg}}. ২০২২ চনত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত বহু সংবাদ মাধ্যমে [[ৰাছিয়া]]ৰ "Odesa"তকৈ [[ইউক্ৰেইন]]ৰ লিপিবদ্ধকৰণ "Odessa"ক পছন্দ কৰিবলৈ সলনি হয়।}} [[ইউক্ৰেইন]]ৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল চহৰ আৰু পৌৰসভা। দেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত, ক'লা সাগৰৰ উত্তৰ-পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত এটা প্ৰধান সাগৰীয় বন্দৰ আৰু পৰিবহণ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ উপৰিও ওডেছা ৰেয়ন আৰু ওডেছা অব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰৰ লগতে বহু সংস্কৃতিৰ সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰও আছে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈকে ওডেছাৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১,০১০,৫৩৭ জন। ২০২৩ চনৰ ২৫ জানুৱাৰীত ইয়াৰ ঐতিহাসিক চহৰৰ কেন্দ্ৰটোক [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰি [[ইউনেস্ক’]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ দ্বাৰা ইয়াৰ বৈচিত্ৰময় সংস্কৃতি আৰু ১৯ শতিকাৰ নগৰ পৰিকল্পনাক স্বীকৃতি দি বিপদত পৰা বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=25 January 2023 |title=Ukraine's Odesa city put on UNESCO heritage in danger list |language=en |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/51da3a402b343bdd9ae8c2587278cb2d |access-date=25 January 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=The Historic Centre of Odesa |url=https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |access-date=25 January 2023 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |archive-date=25 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230125231606/https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |url-status=live }}</ref> [[ ইউক্ৰেইন]]ত [[ৰাছিয়া]]ই আক্ৰমণৰ সময়ত ওডেছাত সংঘটিত হোৱা বোমা বিস্ফোৰণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে এই ঘোষণা কৰা হৈছে, যিয়ে সমগ্ৰ চহৰখনৰ অট্টালিকাসমূহৰ ক্ষতিসাধন বা ধ্বংস কৰিছিল। প্ৰাচীন কালত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ইয়াত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল। গৱেষণাৰ পৰা এই স্থানত প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে হিষ্ট্ৰিয়া বসতি স্থাপন কৰাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে। স্লাভিক বসতি আৰু কোটছিউবিজেভ বন্দৰৰ বিষয়ে প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ১৪১৫ চনতৰ পৰা পোৱা গৈছে, যেতিয়া ই লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ অংশ আছিল; তাৰ পৰা এখন জাহাজ কনষ্টেন্টিনোপললৈ গৈছিল।<ref>{{Cite book |last1=Długosz |first1=Jan |url=https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367 |title=IOANNIS DŁVGOSSI SEV LONGINI CANONICI QVONDAM CRACOVIENSIS HISTORIAE POLONICAE LIBRI XII.: QVORVM SEX POSTERIORES NONDVM EDITI, NVNC SIMVL CVM PRIORIBVS EX MSCRIPTO RARISSIMO IN LVCEM PRODEVNT |last2=Hoppe |first2=Samuel Joachim |date=1711 |publisher=Svmptibvs Ioannis Lvdovici Gleditschii & Mavritii Georgii Weidmanni |language=la |access-date=13 August 2022 |archive-date=16 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216035812/https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title="Наш завзятий Головатий" повернувся до Одеси |url=https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |access-date=5 August 2022 |website=«Антидот» і «детокс» від «Дня» |archive-date=15 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515140648/https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |url-status=live }}</ref> গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাৰ পিছত ১৫২৯ চনত হাচিবেই নামেৰে বন্দৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলটো অট্টোমান সাম্ৰাজ্যৰ অংশ হৈ পৰে আৰু ১৭৯২ চনৰ ৰুছ-তুৰ্কী যুদ্ধত অট্টোমানসকলৰ পৰাজয় নোহোৱালৈকে তেওঁলোকৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে।১৭৯৪ চনত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাজ্ঞী দ্বিতীয় কেথেৰিনে খাজিবেইত নৌসেনাৰ বন্দৰ আৰু বাণিজ্যিক স্থান স্থাপন কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। তাৰ পিছত অতি সোনকালেই ইয়াৰ নাম সলনি কৰি ওডেছা ৰখা হয়।<ref name="автоссылка4">{{cite journal|url=http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|author1=O. M. Yeremenko|author2=A. V. Kroytor|title=CHAPTER 5 LUGANIAN CHARACTER TWENTY YEARS LATER: NECESSARY CORRECTION|date=21 September 2020|journal=Liha-Pres|access-date=20 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212014/http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|url-status=live}}</ref><ref name="автоссылка5">{{Cite web|language=en-GB|url=https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|title=The Statue of Catherine II 'the Great' or the Monument to the Odessa Founders|website=Contested Histories|date=5 May 2022|access-date=13 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212015/https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|url-status=live}}</ref> ১৮১৯ চনৰ পৰা ১৮৫৮ চনলৈকে ওডেছা আছিল ‘মুক্ত বন্দৰ’। ছোভিয়েট যুগত ই আছিল এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ আৰু নৌসেনাৰ ঘাটি। ১৯ শতিকাৰ সময়ছোৱাত মস্কো, ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ আৰু ৱাৰ্ছৰ পিছত ওডেছা ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ চতুৰ্থ বৃহত্তম চহৰ আছিল।<ref name="PH">{{cite journal |first=Patricia |last=Herlihy |author-link=Patricia Herlihy |year=1977 |title=The Ethnic Composition of the City of Odessa in the Nineteenth Century |journal=Harvard Ukrainian Studies |volume=1 |issue=1 |pages=53–78 |url=http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20080529124351/http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |url-status=dead |archive-date=29 May 2008 }}</ref>ইয়াৰ ঐতিহাসিক স্থাপত্য ৰাছিয়ানতকৈ ভূমধ্যসাগৰীয়, ফৰাচী আৰু ইটালীয় শৈলীৰ দ্বাৰা বহু পৰিমাণে প্ৰভাৱিত। কিছুমান অট্টালিকা আৰ্ট ন্যুভ', ৰেনেছাঁ আৰু ক্লাছিকিষ্টকে ধৰি শৈলীৰ মিশ্ৰণত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="UKRWorld">{{cite web|url=http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120306163050/http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|url-status=dead|archive-date=6 March 2012|title=Odessa: Architecture and Monuments|website=UKRWorld.Com|year=2009|access-date=9 June 2009}}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Античный музей на бульваре.jpg|thumb|200px|ওডিছাৰ প্ৰিম’ৰস্কি বলিভাৰ্ডত থকা এটা প্ৰাচীন গ্ৰীক বসতিৰ (কাঁচৰ চালৰ তলত) অৱশিষ্ট<ref>{{cite web|url=http://www.odessaguide.net/sights_excavationsite.ru.html|title=Одесские достопримечательности — раскопки греческого поселения|first=Igor|last=Kalinin|work=odessaguide.net|access-date=14 November 2015|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411152207/http://www.odessaguide.net/sights_excavationsite.ru.html|url-status=live}}</ref>]] খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ওডেছাত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫-৩ শতিকাৰ এটা কবৰস্থান (নেক্ৰ’পলিছ) এই অঞ্চলত বহুদিনৰ পৰাই জনাজাত)। কিছুমান পণ্ডিতৰ মতে ই গ্ৰীক হিষ্ট্ৰিয়া চহৰে স্থাপন কৰা ব্যৱসায়িক বসতিস্থল আছিল। ওডেছা উপসাগৰ প্ৰাচীন "হিষ্ট্ৰিয়ানসকলৰ বন্দৰ" নেকি সেয়া এতিয়াও উপলব্ধ প্ৰমাণৰ ভিত্তিত এটা নিষ্পত্তি হোৱা প্ৰশ্ন বুলি বিবেচনা কৰিব নোৱাৰি।<ref>"The Greek Colonisation of the Black Sea Area: Historical Interpretation of Archaeology," December 1998, Tsetskhladze, Gocha R. (ed.), ''Franz Steiner Verlag'', p. 41, n. 116.</ref> প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণে ওডেছা অঞ্চল আৰু পূব ভূমধ্যসাগৰৰ মাজত ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক নিশ্চিত কৰে। মধ্যযুগত ওডেছা অঞ্চলৰ একেৰাহে শাসকসকলৰ ভিতৰত বিভিন্ন যাযাবৰী জনগোষ্ঠী (পেচেনেগছ, কুমান), গোল্ডেন হৰ্ড, ক্ৰিমিয়ান খানাট, লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচি আৰু অট্টোমান সাম্ৰাজ্য আদি আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত য়েদিছান ক্ৰিমিয়ান টাটাৰসকলে তাত ব্যৱসায় কৰিছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা চহৰখন গোল্ডেন হৰ্ডৰ অধীনত আছিল।<ref name=ehuver10>{{Cite web |last=Vermenych |first=Ya. |title= |script-title=uk:ОДЕСА |trans-title=Odesa |url=http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Odesa_mst |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220329031231/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Odesa_mst |archive-date=29 March 2022 |access-date=16 July 2023 |website=Encyclopedia of History of Ukraine}}</ref> চতুৰ্দশ শতিকাৰ ইটালীৰ নেভিগেচনেল মানচিত্ৰত ওডেছাৰ স্থানত জিনেষ্ট্ৰা দুৰ্গ দেখুওৱা হৈছে, যিটো সেই সময়ত জেনোয়া ৰিপাব্লিকৰ গাজাৰিয়ান উপনিবেশৰ কেন্দ্ৰ আছিল।<ref name=ehuver10/> ক্ৰিমিয়ান খান প্ৰথম হাজী গিৰায় (১৪৪১–১৪৬৬)ৰ ৰাজত্বকালত তেওঁৰ খানাট গোল্ডেন হৰ্ড আৰু অট্টোমান তুৰ্কীৰ দ্বাৰা ভাবুকি আহিছিল, সেয়েহে মিত্ৰ বিচাৰি খানে সেই অঞ্চলটো লিথুৱেনিয়াৰ হাতত অৰ্পণ কৰিবলৈ সন্মত হয়। বৰ্তমান য'ত ওডেছা চহৰখন থিয় হৈ আছে, তাত আগতে খাজিবেই (হাজী প্ৰথম গিৰাইৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে; ইংৰাজীত কোচিবেয়, তুৰ্কী ভাষাত হাচিবে বা হোকাবেই আৰু ক্ৰিমিয়ান টাটাৰত হাচিবেও বানান কৰা হয়) নামৰ এটা দুৰ্গ আছিল। ১৪১৫ চনত পোলেণ্ডৰ জান ড্লুগোছৰ বুৰঞ্জীত খাজিবেইৰ বিষয়ে প্ৰথম উল্লেখ কৰা হৈছিল, যেতিয়া শস্য ভৰ্তি এখন জাহাজ তাৰ পৰা কনষ্টেন্টিনোপললৈ ৰাওনা হৈছিল।<ref>{{Cite news |title=Історія Одеси. Що робить її справжнім українським містом? |url=https://www.radiosvoboda.org/a/30723938.html |access-date=5 August 2022 |website=Радіо Свобода |date=2 May 2021 |language=uk |last1=Штекель |first1=Михайло |archive-date=5 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220805132657/https://www.radiosvoboda.org/a/30723938.html |url-status=live }}</ref><ref name=ehuver10/> ১৫ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে এই বসতিস্থল পৰিত্যক্ত হৈ পৰিছিল<ref name=ehuver10/> ===অট্টোমান বিজয়=== ১৫২৯ চনৰ পিছত খাজিবেই অট্টোমান সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে।<ref name=ehuver10/> ১৮ শতিকাৰ মাজভাগত অট্টোমানসকলে খাজিবেই (হোকাবেই নামেৰেও জনাজাত)ত দুৰ্গটো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰে, যাৰ নাম য়েনি ডুনিয়া<ref name=ehuver10/> (আক্ষৰিক অৰ্থত "নতুন পৃথিৱী") ৰখা হয়। ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] f6cpk0gof3iqu6ozt9laz9inxleke6f 629984 629979 2026-08-23T08:26:24Z দিম্পল দাস 5159 629984 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ওডেছা | native_name = {{lang|uk|Одеса}} | other_name = Odessa | nicknames = Pearl by the Sea, Southern Palmyra, Southern Capital, Odesa-mama | settlement_type = [[City status in Ukraine|City]] | image_skyline = {{multiple image |perrow = 1/2/2/1 |border = infobox |total_width = 275 |image1 = Воронцовський маяк 17.jpg |caption1 = [[ভৰন্টছভ লাইটহাউচ]] |image2 = Будівля залізничного вокзалу 01.jpg |caption2 = [[ওডেছা-হলভনা ৰেলৱে ষ্টেচন]] |image3 = Odesa Misky Sad 51-101-5003 SAM 9501.jpg |caption3 = [[ওডেছা চহৰৰ বাগিচা]] |image4 = Будинок-театру-опери-та-балету-3.jpg |caption4 = [[ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ]] |image5 = Odessa Treppe.JPG |caption5 = [[পোটেমকিন চিৰি]] |image6 = Primorskiy-bulvar-7-8-5.jpg |caption6 = স্কোৱাৰ ডি ৰিচেলিউ আৰু [[আৰ্মাণ্ড-ইমানুৱেল ডি ভিগনেৰ'ট ডু প্লেছিছ, ডাক ডি ৰিচেলিউ|ডুক ডি ৰিচেলিউ]]ৰ স্মৃতিসৌধ। }} | image_flag = Flag of Odesa.svg | image_shield = Coat of Arms of Odesa.svg | shield_size = 90px | blank_emblem_size = 70px | image_blank_emblem = Odesa logo.svg | blank_emblem_type = Logo | image_map = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=260|frame-height=300|frame-align=center|stroke-width=2|zoom=10|type=shape-inverse|stroke-color=#808080|fill=#808080|title=Odesa|id=Q1874|fill-opacity=0.4|frame-coordinates={{Coord|46.478|30.728}}}} | pushpin_map = Ukraine Odesa Oblast#Ukraine#Europe | pushpin_mapsize = | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Location in Odesa Oblast | coordinates = {{Coord|46|29|8.6|N|30|44|36.4|E|region:UA-51_type:city(1,016,000)|display=inline}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{Flagu|Ukraine}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[ওডেছা অব্লাষ্ট]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = ওডেছা ৰেয়ন | established_title = First mentioned | established_date = 19 May 1415 | leader_title = Head of the Odesa [[Civil–military administrations (Ukraine)|city military administration]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_name = চেৰহিয় লাইছাক<ref name="OdesaLysak6f6ff0a">{{cite web |first=|last=|title=New leader of Odesa appointed after former mayor dismissed|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/oct/15/russia-ukraine-nato-france-latest-europe-live-news-updates?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-68ef715c8f085ab6fee6ff0a#block-68ef715c8f085ab6fee6ff0a|website=[[The Guardian]]|date=15 October 2025|access-date=15 October 2025|language=English}}</ref> | leader_party = | area_total_km2 = 162.42 | area_metro_km2 = 3656 | elevation_m = 40 | elevation_min_m = −4.2 | population_total = 1010537 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | population_metro = 1378490<ref>{{citation|title=The number of the available population of Ukraine as of January 1, 2022|url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|access-date=26 March 2023|archive-date=10 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|url-status=live}}</ref> | population_demonym = {{langx|en|[[wikt:Odesan|Odesan]], [[wikt:Odesite|Odesite]], [[wikt:Odessan|Odessan]], [[wikt:Odessite|Odessite]]}}<br />{{langx|uk|одесит, одеситка}}<br />{{langx|ru|одессит, одесситка}} | demographics_type1 = GDP {{nobold|(nominal, 2020)}} | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web|title= What is ⁨Odesa's⁩ economic composition?|url=https://metroverse.hks.harvard.edu/city/3581/economic-composition}}</ref> | demographics1_title1 = City |demographics1_info1 = [[US$]]10.712 billion |demographics1_title2 = Per capita |demographics1_info2 = US$10,600 | postal_code_type = Postal codes | postal_code = 65000–65480 | area_code = +380 48 | website = {{URL|https://omr.gov.ua/}} | utc_offset = +2 | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +3 | elevation_max_m = 65 | timezone1 = [[Eastern European Time|EET]] | population_rank = [[List of cities in Ukraine|3rd]] in Ukraine | footnotes = {{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = ওডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ | designation1_date = ২০২৪ <small>(১৮ সংখ্যক অসাধাৰণ [[বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতি]] অধিবেশন)</small> | designation1_number = 1703 | designation1_criteria = ii, iv | designation1_type = সাংস্কৃতিক | designation1_free1name = UNESCO region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Europe|ইউৰোপ]] | designation1_free2name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free2value = ২০২৩–''বৰ্তমান'' }} | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = ওডেছা নগৰীয়া সম্প্ৰদায় }} '''ওডেছা'''{{efn|{{langx|ru|Одесса}}, {{IPA|ru|ɐˈdʲes(ː)ɐ, ɐˈdɛs(ː)ə|pron|ru-Одесса.ogg}}. ২০২২ চনত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত বহু সংবাদ মাধ্যমে [[ৰাছিয়া]]ৰ "Odesa"তকৈ [[ইউক্ৰেইন]]ৰ লিপিবদ্ধকৰণ "Odessa"ক পছন্দ কৰিবলৈ সলনি হয়।}} [[ইউক্ৰেইন]]ৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল চহৰ আৰু পৌৰসভা। দেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত, ক'লা সাগৰৰ উত্তৰ-পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত এটা প্ৰধান সাগৰীয় বন্দৰ আৰু পৰিবহণ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ উপৰিও ওডেছা ৰেয়ন আৰু ওডেছা অব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰৰ লগতে বহু সংস্কৃতিৰ সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰও আছে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈকে ওডেছাৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১,০১০,৫৩৭ জন। ২০২৩ চনৰ ২৫ জানুৱাৰীত ইয়াৰ ঐতিহাসিক চহৰৰ কেন্দ্ৰটোক [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰি [[ইউনেস্ক’]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ দ্বাৰা ইয়াৰ বৈচিত্ৰময় সংস্কৃতি আৰু ১৯ শতিকাৰ নগৰ পৰিকল্পনাক স্বীকৃতি দি বিপদত পৰা বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=25 January 2023 |title=Ukraine's Odesa city put on UNESCO heritage in danger list |language=en |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/51da3a402b343bdd9ae8c2587278cb2d |access-date=25 January 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=The Historic Centre of Odesa |url=https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |access-date=25 January 2023 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |archive-date=25 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230125231606/https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |url-status=live }}</ref> [[ ইউক্ৰেইন]]ত [[ৰাছিয়া]]ই আক্ৰমণৰ সময়ত ওডেছাত সংঘটিত হোৱা বোমা বিস্ফোৰণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে এই ঘোষণা কৰা হৈছে, যিয়ে সমগ্ৰ চহৰখনৰ অট্টালিকাসমূহৰ ক্ষতিসাধন বা ধ্বংস কৰিছিল। প্ৰাচীন কালত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ইয়াত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল। গৱেষণাৰ পৰা এই স্থানত প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে হিষ্ট্ৰিয়া বসতি স্থাপন কৰাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে। স্লাভিক বসতি আৰু কোটছিউবিজেভ বন্দৰৰ বিষয়ে প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ১৪১৫ চনতৰ পৰা পোৱা গৈছে, যেতিয়া ই লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ অংশ আছিল; তাৰ পৰা এখন জাহাজ কনষ্টেন্টিনোপললৈ গৈছিল।<ref>{{Cite book |last1=Długosz |first1=Jan |url=https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367 |title=IOANNIS DŁVGOSSI SEV LONGINI CANONICI QVONDAM CRACOVIENSIS HISTORIAE POLONICAE LIBRI XII.: QVORVM SEX POSTERIORES NONDVM EDITI, NVNC SIMVL CVM PRIORIBVS EX MSCRIPTO RARISSIMO IN LVCEM PRODEVNT |last2=Hoppe |first2=Samuel Joachim |date=1711 |publisher=Svmptibvs Ioannis Lvdovici Gleditschii & Mavritii Georgii Weidmanni |language=la |access-date=13 August 2022 |archive-date=16 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216035812/https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title="Наш завзятий Головатий" повернувся до Одеси |url=https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |access-date=5 August 2022 |website=«Антидот» і «детокс» від «Дня» |archive-date=15 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515140648/https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |url-status=live }}</ref> গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাৰ পিছত ১৫২৯ চনত হাচিবেই নামেৰে বন্দৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলটো অট্টোমান সাম্ৰাজ্যৰ অংশ হৈ পৰে আৰু ১৭৯২ চনৰ ৰুছ-তুৰ্কী যুদ্ধত অট্টোমানসকলৰ পৰাজয় নোহোৱালৈকে তেওঁলোকৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে।১৭৯৪ চনত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাজ্ঞী দ্বিতীয় কেথেৰিনে খাজিবেইত নৌসেনাৰ বন্দৰ আৰু বাণিজ্যিক স্থান স্থাপন কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। তাৰ পিছত অতি সোনকালেই ইয়াৰ নাম সলনি কৰি ওডেছা ৰখা হয়।<ref name="автоссылка4">{{cite journal|url=http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|author1=O. M. Yeremenko|author2=A. V. Kroytor|title=CHAPTER 5 LUGANIAN CHARACTER TWENTY YEARS LATER: NECESSARY CORRECTION|date=21 September 2020|journal=Liha-Pres|access-date=20 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212014/http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|url-status=live}}</ref><ref name="автоссылка5">{{Cite web|language=en-GB|url=https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|title=The Statue of Catherine II 'the Great' or the Monument to the Odessa Founders|website=Contested Histories|date=5 May 2022|access-date=13 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212015/https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|url-status=live}}</ref> ১৮১৯ চনৰ পৰা ১৮৫৮ চনলৈকে ওডেছা আছিল ‘মুক্ত বন্দৰ’। ছোভিয়েট যুগত ই আছিল এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ আৰু নৌসেনাৰ ঘাটি। ১৯ শতিকাৰ সময়ছোৱাত মস্কো, ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ আৰু ৱাৰ্ছৰ পিছত ওডেছা ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ চতুৰ্থ বৃহত্তম চহৰ আছিল।<ref name="PH">{{cite journal |first=Patricia |last=Herlihy |author-link=Patricia Herlihy |year=1977 |title=The Ethnic Composition of the City of Odessa in the Nineteenth Century |journal=Harvard Ukrainian Studies |volume=1 |issue=1 |pages=53–78 |url=http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20080529124351/http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |url-status=dead |archive-date=29 May 2008 }}</ref>ইয়াৰ ঐতিহাসিক স্থাপত্য ৰাছিয়ানতকৈ ভূমধ্যসাগৰীয়, ফৰাচী আৰু ইটালীয় শৈলীৰ দ্বাৰা বহু পৰিমাণে প্ৰভাৱিত। কিছুমান অট্টালিকা আৰ্ট ন্যুভ', ৰেনেছাঁ আৰু ক্লাছিকিষ্টকে ধৰি শৈলীৰ মিশ্ৰণত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="UKRWorld">{{cite web|url=http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120306163050/http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|url-status=dead|archive-date=6 March 2012|title=Odessa: Architecture and Monuments|website=UKRWorld.Com|year=2009|access-date=9 June 2009}}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Античный музей на бульваре.jpg|thumb|200px|ওডিছাৰ প্ৰিম’ৰস্কি বলিভাৰ্ডত থকা এটা প্ৰাচীন গ্ৰীক বসতিৰ (কাঁচৰ চালৰ তলত) অৱশিষ্ট<ref>{{cite web|url=http://www.odessaguide.net/sights_excavationsite.ru.html|title=Одесские достопримечательности — раскопки греческого поселения|first=Igor|last=Kalinin|work=odessaguide.net|access-date=14 November 2015|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411152207/http://www.odessaguide.net/sights_excavationsite.ru.html|url-status=live}}</ref>]] খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ওডেছাত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫-৩ শতিকাৰ এটা কবৰস্থান (নেক্ৰ’পলিছ) এই অঞ্চলত বহুদিনৰ পৰাই জনাজাত)। কিছুমান পণ্ডিতৰ মতে ই গ্ৰীক হিষ্ট্ৰিয়া চহৰে স্থাপন কৰা ব্যৱসায়িক বসতিস্থল আছিল। ওডেছা উপসাগৰ প্ৰাচীন "হিষ্ট্ৰিয়ানসকলৰ বন্দৰ" নেকি সেয়া এতিয়াও উপলব্ধ প্ৰমাণৰ ভিত্তিত এটা নিষ্পত্তি হোৱা প্ৰশ্ন বুলি বিবেচনা কৰিব নোৱাৰি।<ref>"The Greek Colonisation of the Black Sea Area: Historical Interpretation of Archaeology," December 1998, Tsetskhladze, Gocha R. (ed.), ''Franz Steiner Verlag'', p. 41, n. 116.</ref> প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণে ওডেছা অঞ্চল আৰু পূব ভূমধ্যসাগৰৰ মাজত ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক নিশ্চিত কৰে। মধ্যযুগত ওডেছা অঞ্চলৰ একেৰাহে শাসকসকলৰ ভিতৰত বিভিন্ন যাযাবৰী জনগোষ্ঠী (পেচেনেগছ, কুমান), গোল্ডেন হৰ্ড, ক্ৰিমিয়ান খানাট, লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচি আৰু অট্টোমান সাম্ৰাজ্য আদি আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত য়েদিছান ক্ৰিমিয়ান টাটাৰসকলে তাত ব্যৱসায় কৰিছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা চহৰখন গোল্ডেন হৰ্ডৰ অধীনত আছিল।<ref name=ehuver10>{{Cite web |last=Vermenych |first=Ya. |title= |script-title=uk:ОДЕСА |trans-title=Odesa |url=http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Odesa_mst |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220329031231/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Odesa_mst |archive-date=29 March 2022 |access-date=16 July 2023 |website=Encyclopedia of History of Ukraine}}</ref> চতুৰ্দশ শতিকাৰ ইটালীৰ নেভিগেচনেল মানচিত্ৰত ওডেছাৰ স্থানত জিনেষ্ট্ৰা দুৰ্গ দেখুওৱা হৈছে, যিটো সেই সময়ত জেনোয়া ৰিপাব্লিকৰ গাজাৰিয়ান উপনিবেশৰ কেন্দ্ৰ আছিল।<ref name=ehuver10/> ক্ৰিমিয়ান খান প্ৰথম হাজী গিৰায় (১৪৪১–১৪৬৬)ৰ ৰাজত্বকালত তেওঁৰ খানাট গোল্ডেন হৰ্ড আৰু অট্টোমান তুৰ্কীৰ দ্বাৰা ভাবুকি আহিছিল, সেয়েহে মিত্ৰ বিচাৰি খানে সেই অঞ্চলটো লিথুৱেনিয়াৰ হাতত অৰ্পণ কৰিবলৈ সন্মত হয়। বৰ্তমান য'ত ওডেছা চহৰখন থিয় হৈ আছে, তাত আগতে খাজিবেই (হাজী প্ৰথম গিৰাইৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে; ইংৰাজীত কোচিবেয়, তুৰ্কী ভাষাত হাচিবে বা হোকাবেই আৰু ক্ৰিমিয়ান টাটাৰত হাচিবেও বানান কৰা হয়) নামৰ এটা দুৰ্গ আছিল। ১৪১৫ চনত পোলেণ্ডৰ জান ড্লুগোছৰ বুৰঞ্জীত খাজিবেইৰ বিষয়ে প্ৰথম উল্লেখ কৰা হৈছিল, যেতিয়া শস্য ভৰ্তি এখন জাহাজ তাৰ পৰা কনষ্টেন্টিনোপললৈ ৰাওনা হৈছিল।<ref>{{Cite news |title=Історія Одеси. Що робить її справжнім українським містом? |url=https://www.radiosvoboda.org/a/30723938.html |access-date=5 August 2022 |website=Радіо Свобода |date=2 May 2021 |language=uk |last1=Штекель |first1=Михайло |archive-date=5 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220805132657/https://www.radiosvoboda.org/a/30723938.html |url-status=live }}</ref><ref name=ehuver10/> ১৫ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে এই বসতিস্থল পৰিত্যক্ত হৈ পৰিছিল<ref name=ehuver10/> ===অট্টোমান বিজয়=== ১৫২৯ চনৰ পিছত খাজিবেই অট্টোমান সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে।<ref name=ehuver10/> ১৮ শতিকাৰ মাজভাগত অট্টোমানসকলে খাজিবেই (হোকাবেই নামেৰেও জনাজাত)ত দুৰ্গটো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰে, যাৰ নাম য়েনি ডুনিয়া<ref name=ehuver10/> (আক্ষৰিক অৰ্থত "নতুন পৃথিৱী") ৰখা হয়। ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] nsa3ud31dwf5ex8brdkci7sbjk125ut 629988 629984 2026-08-23T08:37:38Z দিম্পল দাস 5159 /* অট্টোমান বিজয় */ 629988 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ওডেছা | native_name = {{lang|uk|Одеса}} | other_name = Odessa | nicknames = Pearl by the Sea, Southern Palmyra, Southern Capital, Odesa-mama | settlement_type = [[City status in Ukraine|City]] | image_skyline = {{multiple image |perrow = 1/2/2/1 |border = infobox |total_width = 275 |image1 = Воронцовський маяк 17.jpg |caption1 = [[ভৰন্টছভ লাইটহাউচ]] |image2 = Будівля залізничного вокзалу 01.jpg |caption2 = [[ওডেছা-হলভনা ৰেলৱে ষ্টেচন]] |image3 = Odesa Misky Sad 51-101-5003 SAM 9501.jpg |caption3 = [[ওডেছা চহৰৰ বাগিচা]] |image4 = Будинок-театру-опери-та-балету-3.jpg |caption4 = [[ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ]] |image5 = Odessa Treppe.JPG |caption5 = [[পোটেমকিন চিৰি]] |image6 = Primorskiy-bulvar-7-8-5.jpg |caption6 = স্কোৱাৰ ডি ৰিচেলিউ আৰু [[আৰ্মাণ্ড-ইমানুৱেল ডি ভিগনেৰ'ট ডু প্লেছিছ, ডাক ডি ৰিচেলিউ|ডুক ডি ৰিচেলিউ]]ৰ স্মৃতিসৌধ। }} | image_flag = Flag of Odesa.svg | image_shield = Coat of Arms of Odesa.svg | shield_size = 90px | blank_emblem_size = 70px | image_blank_emblem = Odesa logo.svg | blank_emblem_type = Logo | image_map = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=260|frame-height=300|frame-align=center|stroke-width=2|zoom=10|type=shape-inverse|stroke-color=#808080|fill=#808080|title=Odesa|id=Q1874|fill-opacity=0.4|frame-coordinates={{Coord|46.478|30.728}}}} | pushpin_map = Ukraine Odesa Oblast#Ukraine#Europe | pushpin_mapsize = | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Location in Odesa Oblast | coordinates = {{Coord|46|29|8.6|N|30|44|36.4|E|region:UA-51_type:city(1,016,000)|display=inline}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{Flagu|Ukraine}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[ওডেছা অব্লাষ্ট]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = ওডেছা ৰেয়ন | established_title = First mentioned | established_date = 19 May 1415 | leader_title = Head of the Odesa [[Civil–military administrations (Ukraine)|city military administration]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_name = চেৰহিয় লাইছাক<ref name="OdesaLysak6f6ff0a">{{cite web |first=|last=|title=New leader of Odesa appointed after former mayor dismissed|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/oct/15/russia-ukraine-nato-france-latest-europe-live-news-updates?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-68ef715c8f085ab6fee6ff0a#block-68ef715c8f085ab6fee6ff0a|website=[[The Guardian]]|date=15 October 2025|access-date=15 October 2025|language=English}}</ref> | leader_party = | area_total_km2 = 162.42 | area_metro_km2 = 3656 | elevation_m = 40 | elevation_min_m = −4.2 | population_total = 1010537 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | population_metro = 1378490<ref>{{citation|title=The number of the available population of Ukraine as of January 1, 2022|url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|access-date=26 March 2023|archive-date=10 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|url-status=live}}</ref> | population_demonym = {{langx|en|[[wikt:Odesan|Odesan]], [[wikt:Odesite|Odesite]], [[wikt:Odessan|Odessan]], [[wikt:Odessite|Odessite]]}}<br />{{langx|uk|одесит, одеситка}}<br />{{langx|ru|одессит, одесситка}} | demographics_type1 = GDP {{nobold|(nominal, 2020)}} | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web|title= What is ⁨Odesa's⁩ economic composition?|url=https://metroverse.hks.harvard.edu/city/3581/economic-composition}}</ref> | demographics1_title1 = City |demographics1_info1 = [[US$]]10.712 billion |demographics1_title2 = Per capita |demographics1_info2 = US$10,600 | postal_code_type = Postal codes | postal_code = 65000–65480 | area_code = +380 48 | website = {{URL|https://omr.gov.ua/}} | utc_offset = +2 | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +3 | elevation_max_m = 65 | timezone1 = [[Eastern European Time|EET]] | population_rank = [[List of cities in Ukraine|3rd]] in Ukraine | footnotes = {{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = ওডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ | designation1_date = ২০২৪ <small>(১৮ সংখ্যক অসাধাৰণ [[বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতি]] অধিবেশন)</small> | designation1_number = 1703 | designation1_criteria = ii, iv | designation1_type = সাংস্কৃতিক | designation1_free1name = UNESCO region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Europe|ইউৰোপ]] | designation1_free2name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free2value = ২০২৩–''বৰ্তমান'' }} | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = ওডেছা নগৰীয়া সম্প্ৰদায় }} '''ওডেছা'''{{efn|{{langx|ru|Одесса}}, {{IPA|ru|ɐˈdʲes(ː)ɐ, ɐˈdɛs(ː)ə|pron|ru-Одесса.ogg}}. ২০২২ চনত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত বহু সংবাদ মাধ্যমে [[ৰাছিয়া]]ৰ "Odesa"তকৈ [[ইউক্ৰেইন]]ৰ লিপিবদ্ধকৰণ "Odessa"ক পছন্দ কৰিবলৈ সলনি হয়।}} [[ইউক্ৰেইন]]ৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল চহৰ আৰু পৌৰসভা। দেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত, ক'লা সাগৰৰ উত্তৰ-পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত এটা প্ৰধান সাগৰীয় বন্দৰ আৰু পৰিবহণ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ উপৰিও ওডেছা ৰেয়ন আৰু ওডেছা অব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰৰ লগতে বহু সংস্কৃতিৰ সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰও আছে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈকে ওডেছাৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১,০১০,৫৩৭ জন। ২০২৩ চনৰ ২৫ জানুৱাৰীত ইয়াৰ ঐতিহাসিক চহৰৰ কেন্দ্ৰটোক [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰি [[ইউনেস্ক’]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ দ্বাৰা ইয়াৰ বৈচিত্ৰময় সংস্কৃতি আৰু ১৯ শতিকাৰ নগৰ পৰিকল্পনাক স্বীকৃতি দি বিপদত পৰা বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=25 January 2023 |title=Ukraine's Odesa city put on UNESCO heritage in danger list |language=en |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/51da3a402b343bdd9ae8c2587278cb2d |access-date=25 January 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=The Historic Centre of Odesa |url=https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |access-date=25 January 2023 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |archive-date=25 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230125231606/https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |url-status=live }}</ref> [[ ইউক্ৰেইন]]ত [[ৰাছিয়া]]ই আক্ৰমণৰ সময়ত ওডেছাত সংঘটিত হোৱা বোমা বিস্ফোৰণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে এই ঘোষণা কৰা হৈছে, যিয়ে সমগ্ৰ চহৰখনৰ অট্টালিকাসমূহৰ ক্ষতিসাধন বা ধ্বংস কৰিছিল। প্ৰাচীন কালত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ইয়াত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল। গৱেষণাৰ পৰা এই স্থানত প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে হিষ্ট্ৰিয়া বসতি স্থাপন কৰাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে। স্লাভিক বসতি আৰু কোটছিউবিজেভ বন্দৰৰ বিষয়ে প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ১৪১৫ চনতৰ পৰা পোৱা গৈছে, যেতিয়া ই লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ অংশ আছিল; তাৰ পৰা এখন জাহাজ কনষ্টেন্টিনোপললৈ গৈছিল।<ref>{{Cite book |last1=Długosz |first1=Jan |url=https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367 |title=IOANNIS DŁVGOSSI SEV LONGINI CANONICI QVONDAM CRACOVIENSIS HISTORIAE POLONICAE LIBRI XII.: QVORVM SEX POSTERIORES NONDVM EDITI, NVNC SIMVL CVM PRIORIBVS EX MSCRIPTO RARISSIMO IN LVCEM PRODEVNT |last2=Hoppe |first2=Samuel Joachim |date=1711 |publisher=Svmptibvs Ioannis Lvdovici Gleditschii & Mavritii Georgii Weidmanni |language=la |access-date=13 August 2022 |archive-date=16 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216035812/https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title="Наш завзятий Головатий" повернувся до Одеси |url=https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |access-date=5 August 2022 |website=«Антидот» і «детокс» від «Дня» |archive-date=15 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515140648/https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |url-status=live }}</ref> গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাৰ পিছত ১৫২৯ চনত হাচিবেই নামেৰে বন্দৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলটো অট্টোমান সাম্ৰাজ্যৰ অংশ হৈ পৰে আৰু ১৭৯২ চনৰ ৰুছ-তুৰ্কী যুদ্ধত অট্টোমানসকলৰ পৰাজয় নোহোৱালৈকে তেওঁলোকৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে।১৭৯৪ চনত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাজ্ঞী দ্বিতীয় কেথেৰিনে খাজিবেইত নৌসেনাৰ বন্দৰ আৰু বাণিজ্যিক স্থান স্থাপন কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। তাৰ পিছত অতি সোনকালেই ইয়াৰ নাম সলনি কৰি ওডেছা ৰখা হয়।<ref name="автоссылка4">{{cite journal|url=http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|author1=O. M. Yeremenko|author2=A. V. Kroytor|title=CHAPTER 5 LUGANIAN CHARACTER TWENTY YEARS LATER: NECESSARY CORRECTION|date=21 September 2020|journal=Liha-Pres|access-date=20 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212014/http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|url-status=live}}</ref><ref name="автоссылка5">{{Cite web|language=en-GB|url=https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|title=The Statue of Catherine II 'the Great' or the Monument to the Odessa Founders|website=Contested Histories|date=5 May 2022|access-date=13 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212015/https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|url-status=live}}</ref> ১৮১৯ চনৰ পৰা ১৮৫৮ চনলৈকে ওডেছা আছিল ‘মুক্ত বন্দৰ’। ছোভিয়েট যুগত ই আছিল এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ আৰু নৌসেনাৰ ঘাটি। ১৯ শতিকাৰ সময়ছোৱাত মস্কো, ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ আৰু ৱাৰ্ছৰ পিছত ওডেছা ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ চতুৰ্থ বৃহত্তম চহৰ আছিল।<ref name="PH">{{cite journal |first=Patricia |last=Herlihy |author-link=Patricia Herlihy |year=1977 |title=The Ethnic Composition of the City of Odessa in the Nineteenth Century |journal=Harvard Ukrainian Studies |volume=1 |issue=1 |pages=53–78 |url=http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20080529124351/http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |url-status=dead |archive-date=29 May 2008 }}</ref>ইয়াৰ ঐতিহাসিক স্থাপত্য ৰাছিয়ানতকৈ ভূমধ্যসাগৰীয়, ফৰাচী আৰু ইটালীয় শৈলীৰ দ্বাৰা বহু পৰিমাণে প্ৰভাৱিত। কিছুমান অট্টালিকা আৰ্ট ন্যুভ', ৰেনেছাঁ আৰু ক্লাছিকিষ্টকে ধৰি শৈলীৰ মিশ্ৰণত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="UKRWorld">{{cite web|url=http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120306163050/http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|url-status=dead|archive-date=6 March 2012|title=Odessa: Architecture and Monuments|website=UKRWorld.Com|year=2009|access-date=9 June 2009}}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Античный музей на бульваре.jpg|thumb|200px|ওডিছাৰ প্ৰিম’ৰস্কি বলিভাৰ্ডত থকা এটা প্ৰাচীন গ্ৰীক বসতিৰ (কাঁচৰ চালৰ তলত) অৱশিষ্ট<ref>{{cite web|url=http://www.odessaguide.net/sights_excavationsite.ru.html|title=Одесские достопримечательности — раскопки греческого поселения|first=Igor|last=Kalinin|work=odessaguide.net|access-date=14 November 2015|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411152207/http://www.odessaguide.net/sights_excavationsite.ru.html|url-status=live}}</ref>]] খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ওডেছাত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫-৩ শতিকাৰ এটা কবৰস্থান (নেক্ৰ’পলিছ) এই অঞ্চলত বহুদিনৰ পৰাই জনাজাত)। কিছুমান পণ্ডিতৰ মতে ই গ্ৰীক হিষ্ট্ৰিয়া চহৰে স্থাপন কৰা ব্যৱসায়িক বসতিস্থল আছিল। ওডেছা উপসাগৰ প্ৰাচীন "হিষ্ট্ৰিয়ানসকলৰ বন্দৰ" নেকি সেয়া এতিয়াও উপলব্ধ প্ৰমাণৰ ভিত্তিত এটা নিষ্পত্তি হোৱা প্ৰশ্ন বুলি বিবেচনা কৰিব নোৱাৰি।<ref>"The Greek Colonisation of the Black Sea Area: Historical Interpretation of Archaeology," December 1998, Tsetskhladze, Gocha R. (ed.), ''Franz Steiner Verlag'', p. 41, n. 116.</ref> প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণে ওডেছা অঞ্চল আৰু পূব ভূমধ্যসাগৰৰ মাজত ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক নিশ্চিত কৰে। মধ্যযুগত ওডেছা অঞ্চলৰ একেৰাহে শাসকসকলৰ ভিতৰত বিভিন্ন যাযাবৰী জনগোষ্ঠী (পেচেনেগছ, কুমান), গোল্ডেন হৰ্ড, ক্ৰিমিয়ান খানাট, লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচি আৰু অট্টোমান সাম্ৰাজ্য আদি আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত য়েদিছান ক্ৰিমিয়ান টাটাৰসকলে তাত ব্যৱসায় কৰিছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা চহৰখন গোল্ডেন হৰ্ডৰ অধীনত আছিল।<ref name=ehuver10>{{Cite web |last=Vermenych |first=Ya. |title= |script-title=uk:ОДЕСА |trans-title=Odesa |url=http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Odesa_mst |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220329031231/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Odesa_mst |archive-date=29 March 2022 |access-date=16 July 2023 |website=Encyclopedia of History of Ukraine}}</ref> চতুৰ্দশ শতিকাৰ ইটালীৰ নেভিগেচনেল মানচিত্ৰত ওডেছাৰ স্থানত জিনেষ্ট্ৰা দুৰ্গ দেখুওৱা হৈছে, যিটো সেই সময়ত জেনোয়া ৰিপাব্লিকৰ গাজাৰিয়ান উপনিবেশৰ কেন্দ্ৰ আছিল।<ref name=ehuver10/> ক্ৰিমিয়ান খান প্ৰথম হাজী গিৰায় (১৪৪১–১৪৬৬)ৰ ৰাজত্বকালত তেওঁৰ খানাট গোল্ডেন হৰ্ড আৰু অট্টোমান তুৰ্কীৰ দ্বাৰা ভাবুকি আহিছিল, সেয়েহে মিত্ৰ বিচাৰি খানে সেই অঞ্চলটো লিথুৱেনিয়াৰ হাতত অৰ্পণ কৰিবলৈ সন্মত হয়। বৰ্তমান য'ত ওডেছা চহৰখন থিয় হৈ আছে, তাত আগতে খাজিবেই (হাজী প্ৰথম গিৰাইৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে; ইংৰাজীত কোচিবেয়, তুৰ্কী ভাষাত হাচিবে বা হোকাবেই আৰু ক্ৰিমিয়ান টাটাৰত হাচিবেও বানান কৰা হয়) নামৰ এটা দুৰ্গ আছিল। ১৪১৫ চনত পোলেণ্ডৰ জান ড্লুগোছৰ বুৰঞ্জীত খাজিবেইৰ বিষয়ে প্ৰথম উল্লেখ কৰা হৈছিল, যেতিয়া শস্য ভৰ্তি এখন জাহাজ তাৰ পৰা কনষ্টেন্টিনোপললৈ ৰাওনা হৈছিল।<ref>{{Cite news |title=Історія Одеси. Що робить її справжнім українським містом? |url=https://www.radiosvoboda.org/a/30723938.html |access-date=5 August 2022 |website=Радіо Свобода |date=2 May 2021 |language=uk |last1=Штекель |first1=Михайло |archive-date=5 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220805132657/https://www.radiosvoboda.org/a/30723938.html |url-status=live }}</ref><ref name=ehuver10/> ১৫ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে এই বসতিস্থল পৰিত্যক্ত হৈ পৰিছিল<ref name=ehuver10/> ===অট্টোমান বিজয়=== ১৫২৯ চনৰ পিছত খাজিবেই অট্টোমান সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে।<ref name=ehuver10/> ১৮ শতিকাৰ মাজভাগত অট্টোমানসকলে খাজিবেই (হোকাবেই নামেৰেও জনাজাত)ত দুৰ্গটো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰে, যাৰ নাম য়েনি ডুনিয়া<ref name=ehuver10/> (আক্ষৰিক অৰ্থত "নতুন পৃথিৱী") ৰখা হয়। ==চহৰৰ দৃশ্য== {{Panorama |image=File:Primorskiy-bulvar-7-8-5.jpg |fullwidth=10215 |fullheight=1816 |caption={{centerপটেমকিন চিৰিৰ ওপৰত থকা প্ৰাইমৰ্স্কি বলিভাৰ্ডৰ এটা পেনোৰামিক দৃশ্য]]}} |alt= |height=243 }} [[File:Opera2011.jpg|thumb|ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰৰ ইটালীয় বেৰক বাহিৰৰ অংশ। ওডেছাত বাস কৰা ইটালীৰ লোকসকলৰ উল্লেখযোগ্য অৱদানেৰে ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।]] ইউক্ৰেইনৰ এখন চহৰৰ বাবে যথেষ্ট অনন্যভাৱে ওডেছাৰ বহুতো অট্টালিকা ধ্ৰুপদী স্থাপত্যৰ ভূমধ্যসাগৰীয় শৈলীৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছে। বিশেষকৈ ওডেছাৰ ইটালীয় ফ্ৰান্সেস্কো বফোৰ দৰে স্থপতিবিদে নিৰ্মাণ কৰা অট্টালিকাত এই কথা লক্ষ্যণীয়, যিয়ে ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ওডেছাৰ গৱৰ্ণৰ, ৰাজকুমাৰ মিখাইল ভৰ’ন্টছভ, প’ট’কি প্ৰাসাদ আৰু আন বহুতো ৰাজহুৱা ভৱনৰ বাবে ৰাজপ্ৰসাদ আৰু স্তম্ভ নিৰ্মাণ কৰিছিল। ==চিত্ৰ== <gallery> File:Odessa (timbre soviétique).jpg|১৯৬৫ চনৰ ইউ এছ এছ আৰৰ ডাক ষ্টাম্প "হিৰো-চিটি ওডেছা ১৯৪১–১৯৪৫"। File:Defence of Odessa OBVERSE.jpg|ছোভিয়েট প্ৰচাৰ পদক "ওডেছাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে"ৰ আগফালৰ অংশ। File:Defence of Odessa REVERSE.jpg|ছোভিয়েট প্ৰচাৰ পদক "ওডেছাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে"ৰ ওলোটা; শিলালিপিত লিখা আছে "আমাৰ ছোভিয়েট গৃহভূমিৰ বাবে"। File:Наградное удостоверение к медали За оборону Одессы.jpg|alt=Certificate "For taking part in the heroic defense of Odessa" Logvinov Petr Leontievich was awarded the Medal for the Defense of Odessa.|প্ৰমাণপত্ৰ "ওডেছাৰ বীৰত্বপূৰ্ণ প্ৰতিৰক্ষাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ বাবে"; লগভিনভ পেট্ৰ লিঅ’নটিভিচক ওডেছাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে পদক প্ৰদান কৰা হয়। </gallery> ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] dhqhrl67x3xkk92t6o718gw5r0ilcdb 629989 629988 2026-08-23T08:39:01Z দিম্পল দাস 5159 /* চহৰৰ দৃশ্য */ 629989 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ওডেছা | native_name = {{lang|uk|Одеса}} | other_name = Odessa | nicknames = Pearl by the Sea, Southern Palmyra, Southern Capital, Odesa-mama | settlement_type = [[City status in Ukraine|City]] | image_skyline = {{multiple image |perrow = 1/2/2/1 |border = infobox |total_width = 275 |image1 = Воронцовський маяк 17.jpg |caption1 = [[ভৰন্টছভ লাইটহাউচ]] |image2 = Будівля залізничного вокзалу 01.jpg |caption2 = [[ওডেছা-হলভনা ৰেলৱে ষ্টেচন]] |image3 = Odesa Misky Sad 51-101-5003 SAM 9501.jpg |caption3 = [[ওডেছা চহৰৰ বাগিচা]] |image4 = Будинок-театру-опери-та-балету-3.jpg |caption4 = [[ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ]] |image5 = Odessa Treppe.JPG |caption5 = [[পোটেমকিন চিৰি]] |image6 = Primorskiy-bulvar-7-8-5.jpg |caption6 = স্কোৱাৰ ডি ৰিচেলিউ আৰু [[আৰ্মাণ্ড-ইমানুৱেল ডি ভিগনেৰ'ট ডু প্লেছিছ, ডাক ডি ৰিচেলিউ|ডুক ডি ৰিচেলিউ]]ৰ স্মৃতিসৌধ। }} | image_flag = Flag of Odesa.svg | image_shield = Coat of Arms of Odesa.svg | shield_size = 90px | blank_emblem_size = 70px | image_blank_emblem = Odesa logo.svg | blank_emblem_type = Logo | image_map = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=260|frame-height=300|frame-align=center|stroke-width=2|zoom=10|type=shape-inverse|stroke-color=#808080|fill=#808080|title=Odesa|id=Q1874|fill-opacity=0.4|frame-coordinates={{Coord|46.478|30.728}}}} | pushpin_map = Ukraine Odesa Oblast#Ukraine#Europe | pushpin_mapsize = | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Location in Odesa Oblast | coordinates = {{Coord|46|29|8.6|N|30|44|36.4|E|region:UA-51_type:city(1,016,000)|display=inline}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{Flagu|Ukraine}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[ওডেছা অব্লাষ্ট]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = ওডেছা ৰেয়ন | established_title = First mentioned | established_date = 19 May 1415 | leader_title = Head of the Odesa [[Civil–military administrations (Ukraine)|city military administration]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_name = চেৰহিয় লাইছাক<ref name="OdesaLysak6f6ff0a">{{cite web |first=|last=|title=New leader of Odesa appointed after former mayor dismissed|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/oct/15/russia-ukraine-nato-france-latest-europe-live-news-updates?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-68ef715c8f085ab6fee6ff0a#block-68ef715c8f085ab6fee6ff0a|website=[[The Guardian]]|date=15 October 2025|access-date=15 October 2025|language=English}}</ref> | leader_party = | area_total_km2 = 162.42 | area_metro_km2 = 3656 | elevation_m = 40 | elevation_min_m = −4.2 | population_total = 1010537 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | population_metro = 1378490<ref>{{citation|title=The number of the available population of Ukraine as of January 1, 2022|url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|access-date=26 March 2023|archive-date=10 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|url-status=live}}</ref> | population_demonym = {{langx|en|[[wikt:Odesan|Odesan]], [[wikt:Odesite|Odesite]], [[wikt:Odessan|Odessan]], [[wikt:Odessite|Odessite]]}}<br />{{langx|uk|одесит, одеситка}}<br />{{langx|ru|одессит, одесситка}} | demographics_type1 = GDP {{nobold|(nominal, 2020)}} | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web|title= What is ⁨Odesa's⁩ economic composition?|url=https://metroverse.hks.harvard.edu/city/3581/economic-composition}}</ref> | demographics1_title1 = City |demographics1_info1 = [[US$]]10.712 billion |demographics1_title2 = Per capita |demographics1_info2 = US$10,600 | postal_code_type = Postal codes | postal_code = 65000–65480 | area_code = +380 48 | website = {{URL|https://omr.gov.ua/}} | utc_offset = +2 | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +3 | elevation_max_m = 65 | timezone1 = [[Eastern European Time|EET]] | population_rank = [[List of cities in Ukraine|3rd]] in Ukraine | footnotes = {{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = ওডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ | designation1_date = ২০২৪ <small>(১৮ সংখ্যক অসাধাৰণ [[বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতি]] অধিবেশন)</small> | designation1_number = 1703 | designation1_criteria = ii, iv | designation1_type = সাংস্কৃতিক | designation1_free1name = UNESCO region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Europe|ইউৰোপ]] | designation1_free2name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free2value = ২০২৩–''বৰ্তমান'' }} | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = ওডেছা নগৰীয়া সম্প্ৰদায় }} '''ওডেছা'''{{efn|{{langx|ru|Одесса}}, {{IPA|ru|ɐˈdʲes(ː)ɐ, ɐˈdɛs(ː)ə|pron|ru-Одесса.ogg}}. ২০২২ চনত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত বহু সংবাদ মাধ্যমে [[ৰাছিয়া]]ৰ "Odesa"তকৈ [[ইউক্ৰেইন]]ৰ লিপিবদ্ধকৰণ "Odessa"ক পছন্দ কৰিবলৈ সলনি হয়।}} [[ইউক্ৰেইন]]ৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল চহৰ আৰু পৌৰসভা। দেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত, ক'লা সাগৰৰ উত্তৰ-পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত এটা প্ৰধান সাগৰীয় বন্দৰ আৰু পৰিবহণ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ উপৰিও ওডেছা ৰেয়ন আৰু ওডেছা অব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰৰ লগতে বহু সংস্কৃতিৰ সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰও আছে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈকে ওডেছাৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১,০১০,৫৩৭ জন। ২০২৩ চনৰ ২৫ জানুৱাৰীত ইয়াৰ ঐতিহাসিক চহৰৰ কেন্দ্ৰটোক [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰি [[ইউনেস্ক’]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ দ্বাৰা ইয়াৰ বৈচিত্ৰময় সংস্কৃতি আৰু ১৯ শতিকাৰ নগৰ পৰিকল্পনাক স্বীকৃতি দি বিপদত পৰা বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=25 January 2023 |title=Ukraine's Odesa city put on UNESCO heritage in danger list |language=en |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/51da3a402b343bdd9ae8c2587278cb2d |access-date=25 January 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=The Historic Centre of Odesa |url=https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |access-date=25 January 2023 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |archive-date=25 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230125231606/https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |url-status=live }}</ref> [[ ইউক্ৰেইন]]ত [[ৰাছিয়া]]ই আক্ৰমণৰ সময়ত ওডেছাত সংঘটিত হোৱা বোমা বিস্ফোৰণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে এই ঘোষণা কৰা হৈছে, যিয়ে সমগ্ৰ চহৰখনৰ অট্টালিকাসমূহৰ ক্ষতিসাধন বা ধ্বংস কৰিছিল। প্ৰাচীন কালত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ইয়াত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল। গৱেষণাৰ পৰা এই স্থানত প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে হিষ্ট্ৰিয়া বসতি স্থাপন কৰাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে। স্লাভিক বসতি আৰু কোটছিউবিজেভ বন্দৰৰ বিষয়ে প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ১৪১৫ চনতৰ পৰা পোৱা গৈছে, যেতিয়া ই লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ অংশ আছিল; তাৰ পৰা এখন জাহাজ কনষ্টেন্টিনোপললৈ গৈছিল।<ref>{{Cite book |last1=Długosz |first1=Jan |url=https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367 |title=IOANNIS DŁVGOSSI SEV LONGINI CANONICI QVONDAM CRACOVIENSIS HISTORIAE POLONICAE LIBRI XII.: QVORVM SEX POSTERIORES NONDVM EDITI, NVNC SIMVL CVM PRIORIBVS EX MSCRIPTO RARISSIMO IN LVCEM PRODEVNT |last2=Hoppe |first2=Samuel Joachim |date=1711 |publisher=Svmptibvs Ioannis Lvdovici Gleditschii & Mavritii Georgii Weidmanni |language=la |access-date=13 August 2022 |archive-date=16 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216035812/https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title="Наш завзятий Головатий" повернувся до Одеси |url=https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |access-date=5 August 2022 |website=«Антидот» і «детокс» від «Дня» |archive-date=15 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515140648/https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |url-status=live }}</ref> গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাৰ পিছত ১৫২৯ চনত হাচিবেই নামেৰে বন্দৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলটো অট্টোমান সাম্ৰাজ্যৰ অংশ হৈ পৰে আৰু ১৭৯২ চনৰ ৰুছ-তুৰ্কী যুদ্ধত অট্টোমানসকলৰ পৰাজয় নোহোৱালৈকে তেওঁলোকৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে।১৭৯৪ চনত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাজ্ঞী দ্বিতীয় কেথেৰিনে খাজিবেইত নৌসেনাৰ বন্দৰ আৰু বাণিজ্যিক স্থান স্থাপন কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। তাৰ পিছত অতি সোনকালেই ইয়াৰ নাম সলনি কৰি ওডেছা ৰখা হয়।<ref name="автоссылка4">{{cite journal|url=http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|author1=O. M. Yeremenko|author2=A. V. Kroytor|title=CHAPTER 5 LUGANIAN CHARACTER TWENTY YEARS LATER: NECESSARY CORRECTION|date=21 September 2020|journal=Liha-Pres|access-date=20 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212014/http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|url-status=live}}</ref><ref name="автоссылка5">{{Cite web|language=en-GB|url=https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|title=The Statue of Catherine II 'the Great' or the Monument to the Odessa Founders|website=Contested Histories|date=5 May 2022|access-date=13 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212015/https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|url-status=live}}</ref> ১৮১৯ চনৰ পৰা ১৮৫৮ চনলৈকে ওডেছা আছিল ‘মুক্ত বন্দৰ’। ছোভিয়েট যুগত ই আছিল এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ আৰু নৌসেনাৰ ঘাটি। ১৯ শতিকাৰ সময়ছোৱাত মস্কো, ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ আৰু ৱাৰ্ছৰ পিছত ওডেছা ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ চতুৰ্থ বৃহত্তম চহৰ আছিল।<ref name="PH">{{cite journal |first=Patricia |last=Herlihy |author-link=Patricia Herlihy |year=1977 |title=The Ethnic Composition of the City of Odessa in the Nineteenth Century |journal=Harvard Ukrainian Studies |volume=1 |issue=1 |pages=53–78 |url=http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20080529124351/http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |url-status=dead |archive-date=29 May 2008 }}</ref>ইয়াৰ ঐতিহাসিক স্থাপত্য ৰাছিয়ানতকৈ ভূমধ্যসাগৰীয়, ফৰাচী আৰু ইটালীয় শৈলীৰ দ্বাৰা বহু পৰিমাণে প্ৰভাৱিত। কিছুমান অট্টালিকা আৰ্ট ন্যুভ', ৰেনেছাঁ আৰু ক্লাছিকিষ্টকে ধৰি শৈলীৰ মিশ্ৰণত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="UKRWorld">{{cite web|url=http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120306163050/http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|url-status=dead|archive-date=6 March 2012|title=Odessa: Architecture and Monuments|website=UKRWorld.Com|year=2009|access-date=9 June 2009}}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Античный музей на бульваре.jpg|thumb|200px|ওডিছাৰ প্ৰিম’ৰস্কি বলিভাৰ্ডত থকা এটা প্ৰাচীন গ্ৰীক বসতিৰ (কাঁচৰ চালৰ তলত) অৱশিষ্ট<ref>{{cite web|url=http://www.odessaguide.net/sights_excavationsite.ru.html|title=Одесские достопримечательности — раскопки греческого поселения|first=Igor|last=Kalinin|work=odessaguide.net|access-date=14 November 2015|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411152207/http://www.odessaguide.net/sights_excavationsite.ru.html|url-status=live}}</ref>]] খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ওডেছাত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫-৩ শতিকাৰ এটা কবৰস্থান (নেক্ৰ’পলিছ) এই অঞ্চলত বহুদিনৰ পৰাই জনাজাত)। কিছুমান পণ্ডিতৰ মতে ই গ্ৰীক হিষ্ট্ৰিয়া চহৰে স্থাপন কৰা ব্যৱসায়িক বসতিস্থল আছিল। ওডেছা উপসাগৰ প্ৰাচীন "হিষ্ট্ৰিয়ানসকলৰ বন্দৰ" নেকি সেয়া এতিয়াও উপলব্ধ প্ৰমাণৰ ভিত্তিত এটা নিষ্পত্তি হোৱা প্ৰশ্ন বুলি বিবেচনা কৰিব নোৱাৰি।<ref>"The Greek Colonisation of the Black Sea Area: Historical Interpretation of Archaeology," December 1998, Tsetskhladze, Gocha R. (ed.), ''Franz Steiner Verlag'', p. 41, n. 116.</ref> প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণে ওডেছা অঞ্চল আৰু পূব ভূমধ্যসাগৰৰ মাজত ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক নিশ্চিত কৰে। মধ্যযুগত ওডেছা অঞ্চলৰ একেৰাহে শাসকসকলৰ ভিতৰত বিভিন্ন যাযাবৰী জনগোষ্ঠী (পেচেনেগছ, কুমান), গোল্ডেন হৰ্ড, ক্ৰিমিয়ান খানাট, লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচি আৰু অট্টোমান সাম্ৰাজ্য আদি আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত য়েদিছান ক্ৰিমিয়ান টাটাৰসকলে তাত ব্যৱসায় কৰিছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা চহৰখন গোল্ডেন হৰ্ডৰ অধীনত আছিল।<ref name=ehuver10>{{Cite web |last=Vermenych |first=Ya. |title= |script-title=uk:ОДЕСА |trans-title=Odesa |url=http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Odesa_mst |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220329031231/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Odesa_mst |archive-date=29 March 2022 |access-date=16 July 2023 |website=Encyclopedia of History of Ukraine}}</ref> চতুৰ্দশ শতিকাৰ ইটালীৰ নেভিগেচনেল মানচিত্ৰত ওডেছাৰ স্থানত জিনেষ্ট্ৰা দুৰ্গ দেখুওৱা হৈছে, যিটো সেই সময়ত জেনোয়া ৰিপাব্লিকৰ গাজাৰিয়ান উপনিবেশৰ কেন্দ্ৰ আছিল।<ref name=ehuver10/> ক্ৰিমিয়ান খান প্ৰথম হাজী গিৰায় (১৪৪১–১৪৬৬)ৰ ৰাজত্বকালত তেওঁৰ খানাট গোল্ডেন হৰ্ড আৰু অট্টোমান তুৰ্কীৰ দ্বাৰা ভাবুকি আহিছিল, সেয়েহে মিত্ৰ বিচাৰি খানে সেই অঞ্চলটো লিথুৱেনিয়াৰ হাতত অৰ্পণ কৰিবলৈ সন্মত হয়। বৰ্তমান য'ত ওডেছা চহৰখন থিয় হৈ আছে, তাত আগতে খাজিবেই (হাজী প্ৰথম গিৰাইৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে; ইংৰাজীত কোচিবেয়, তুৰ্কী ভাষাত হাচিবে বা হোকাবেই আৰু ক্ৰিমিয়ান টাটাৰত হাচিবেও বানান কৰা হয়) নামৰ এটা দুৰ্গ আছিল। ১৪১৫ চনত পোলেণ্ডৰ জান ড্লুগোছৰ বুৰঞ্জীত খাজিবেইৰ বিষয়ে প্ৰথম উল্লেখ কৰা হৈছিল, যেতিয়া শস্য ভৰ্তি এখন জাহাজ তাৰ পৰা কনষ্টেন্টিনোপললৈ ৰাওনা হৈছিল।<ref>{{Cite news |title=Історія Одеси. Що робить її справжнім українським містом? |url=https://www.radiosvoboda.org/a/30723938.html |access-date=5 August 2022 |website=Радіо Свобода |date=2 May 2021 |language=uk |last1=Штекель |first1=Михайло |archive-date=5 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220805132657/https://www.radiosvoboda.org/a/30723938.html |url-status=live }}</ref><ref name=ehuver10/> ১৫ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে এই বসতিস্থল পৰিত্যক্ত হৈ পৰিছিল<ref name=ehuver10/> ===অট্টোমান বিজয়=== ১৫২৯ চনৰ পিছত খাজিবেই অট্টোমান সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে।<ref name=ehuver10/> ১৮ শতিকাৰ মাজভাগত অট্টোমানসকলে খাজিবেই (হোকাবেই নামেৰেও জনাজাত)ত দুৰ্গটো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰে, যাৰ নাম য়েনি ডুনিয়া<ref name=ehuver10/> (আক্ষৰিক অৰ্থত "নতুন পৃথিৱী") ৰখা হয়। ==চহৰৰ দৃশ্য== [[File:Opera2011.jpg|thumb|ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰৰ ইটালীয় বেৰক বাহিৰৰ অংশ। ওডেছাত বাস কৰা ইটালীৰ লোকসকলৰ উল্লেখযোগ্য অৱদানেৰে ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।]] ইউক্ৰেইনৰ এখন চহৰৰ বাবে যথেষ্ট অনন্যভাৱে ওডেছাৰ বহুতো অট্টালিকা ধ্ৰুপদী স্থাপত্যৰ ভূমধ্যসাগৰীয় শৈলীৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছে। বিশেষকৈ ওডেছাৰ ইটালীয় ফ্ৰান্সেস্কো বফোৰ দৰে স্থপতিবিদে নিৰ্মাণ কৰা অট্টালিকাত এই কথা লক্ষ্যণীয়, যিয়ে ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ওডেছাৰ গৱৰ্ণৰ, ৰাজকুমাৰ মিখাইল ভৰ’ন্টছভ, প’ট’কি প্ৰাসাদ আৰু আন বহুতো ৰাজহুৱা ভৱনৰ বাবে ৰাজপ্ৰসাদ আৰু স্তম্ভ নিৰ্মাণ কৰিছিল। ==চিত্ৰ== <gallery> File:Odessa (timbre soviétique).jpg|১৯৬৫ চনৰ ইউ এছ এছ আৰৰ ডাক ষ্টাম্প "হিৰো-চিটি ওডেছা ১৯৪১–১৯৪৫"। File:Defence of Odessa OBVERSE.jpg|ছোভিয়েট প্ৰচাৰ পদক "ওডেছাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে"ৰ আগফালৰ অংশ। File:Defence of Odessa REVERSE.jpg|ছোভিয়েট প্ৰচাৰ পদক "ওডেছাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে"ৰ ওলোটা; শিলালিপিত লিখা আছে "আমাৰ ছোভিয়েট গৃহভূমিৰ বাবে"। File:Наградное удостоверение к медали За оборону Одессы.jpg|alt=Certificate "For taking part in the heroic defense of Odessa" Logvinov Petr Leontievich was awarded the Medal for the Defense of Odessa.|প্ৰমাণপত্ৰ "ওডেছাৰ বীৰত্বপূৰ্ণ প্ৰতিৰক্ষাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ বাবে"; লগভিনভ পেট্ৰ লিঅ’নটিভিচক ওডেছাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে পদক প্ৰদান কৰা হয়। </gallery> ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] o8g61qs069t7j23pzdikiy1x6cqfhf5 629993 629989 2026-08-23T09:31:33Z দিম্পল দাস 5159 629993 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ওডেছা | native_name = {{lang|uk|Одеса}} | other_name = Odessa | nicknames = Pearl by the Sea, Southern Palmyra, Southern Capital, Odesa-mama | settlement_type = [[City status in Ukraine|City]] | image_skyline = {{multiple image |perrow = 1/2/2/1 |border = infobox |total_width = 275 |image1 = Воронцовський маяк 17.jpg |caption1 = [[ভৰন্টছভ লাইটহাউচ]] |image2 = Будівля залізничного вокзалу 01.jpg |caption2 = [[ওডেছা-হলভনা ৰেলৱে ষ্টেচন]] |image3 = Odesa Misky Sad 51-101-5003 SAM 9501.jpg |caption3 = [[ওডেছা চহৰৰ বাগিচা]] |image4 = Будинок-театру-опери-та-балету-3.jpg |caption4 = [[ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰ]] |image5 = Odessa Treppe.JPG |caption5 = [[পটেমকিন চিৰি]] |image6 = Primorskiy-bulvar-7-8-5.jpg |caption6 = স্কোৱাৰ ডি ৰিচেলিউ আৰু [[আৰ্মাণ্ড-ইমানুৱেল ডি ভিগনেৰ'ট ডু প্লেছিছ, ডাক ডি ৰিচেলিউ|ডুক ডি ৰিচেলিউ]]ৰ স্মৃতিসৌধ। }} | image_flag = Flag of Odesa.svg | image_shield = Coat of Arms of Odesa.svg | shield_size = 90px | blank_emblem_size = 70px | image_blank_emblem = Odesa logo.svg | blank_emblem_type = Logo | image_map = {{Maplink|frame=yes|plain=y|frame-width=260|frame-height=300|frame-align=center|stroke-width=2|zoom=10|type=shape-inverse|stroke-color=#808080|fill=#808080|title=Odesa|id=Q1874|fill-opacity=0.4|frame-coordinates={{Coord|46.478|30.728}}}} | pushpin_map = Ukraine Odesa Oblast#Ukraine#Europe | pushpin_mapsize = | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Location in Odesa Oblast | coordinates = {{Coord|46|29|8.6|N|30|44|36.4|E|region:UA-51_type:city(1,016,000)|display=inline}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{Flagu|Ukraine}} | subdivision_type1 = [[Oblasts of Ukraine|Oblast]] | subdivision_name1 = [[ওডেছা অব্লাষ্ট]] | subdivision_type2 = [[Raions of Ukraine|Raion]] | subdivision_name2 = ওডেছা ৰেয়ন | established_title = First mentioned | established_date = 19 May 1415 | leader_title = Head of the Odesa [[Civil–military administrations (Ukraine)|city military administration]]<ref name="OdesaLysak6f6ff0a"/> | leader_name = চেৰহিয় লাইছাক<ref name="OdesaLysak6f6ff0a">{{cite web |first=|last=|title=New leader of Odesa appointed after former mayor dismissed|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/oct/15/russia-ukraine-nato-france-latest-europe-live-news-updates?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-68ef715c8f085ab6fee6ff0a#block-68ef715c8f085ab6fee6ff0a|website=[[The Guardian]]|date=15 October 2025|access-date=15 October 2025|language=English}}</ref> | leader_party = | area_total_km2 = 162.42 | area_metro_km2 = 3656 | elevation_m = 40 | elevation_min_m = −4.2 | population_total = 1010537 | population_as_of = 2022 | population_density_km2 = auto | population_metro = 1378490<ref>{{citation|title=The number of the available population of Ukraine as of January 1, 2022|url=https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|access-date=26 March 2023|archive-date=10 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220810155123/https://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2022/zb/05/zb_%D0%A1huselnist.pdf|url-status=live}}</ref> | population_demonym = {{langx|en|[[wikt:Odesan|Odesan]], [[wikt:Odesite|Odesite]], [[wikt:Odessan|Odessan]], [[wikt:Odessite|Odessite]]}}<br />{{langx|uk|одесит, одеситка}}<br />{{langx|ru|одессит, одесситка}} | demographics_type1 = GDP {{nobold|(nominal, 2020)}} | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite web|title= What is ⁨Odesa's⁩ economic composition?|url=https://metroverse.hks.harvard.edu/city/3581/economic-composition}}</ref> | demographics1_title1 = City |demographics1_info1 = [[US$]]10.712 billion |demographics1_title2 = Per capita |demographics1_info2 = US$10,600 | postal_code_type = Postal codes | postal_code = 65000–65480 | area_code = +380 48 | website = {{URL|https://omr.gov.ua/}} | utc_offset = +2 | timezone_DST = [[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST = +3 | elevation_max_m = 65 | timezone1 = [[Eastern European Time|EET]] | population_rank = [[List of cities in Ukraine|3rd]] in Ukraine | footnotes = {{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = ওডেছাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ | designation1_date = ২০২৪ <small>(১৮ সংখ্যক অসাধাৰণ [[বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতি]] অধিবেশন)</small> | designation1_number = 1703 | designation1_criteria = ii, iv | designation1_type = সাংস্কৃতিক | designation1_free1name = UNESCO region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Europe|ইউৰোপ]] | designation1_free2name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free2value = ২০২৩–''বৰ্তমান'' }} | subdivision_type3 = [[Hromada]] | subdivision_name3 = ওডেছা নগৰীয়া সম্প্ৰদায় }} '''ওডেছা'''{{efn|{{langx|ru|Одесса}}, {{IPA|ru|ɐˈdʲes(ː)ɐ, ɐˈdɛs(ː)ə|pron|ru-Одесса.ogg}}. ২০২২ চনত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত বহু সংবাদ মাধ্যমে [[ৰাছিয়া]]ৰ "Odesa"তকৈ [[ইউক্ৰেইন]]ৰ লিপিবদ্ধকৰণ "Odessa"ক পছন্দ কৰিবলৈ সলনি হয়।}} [[ইউক্ৰেইন]]ৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল চহৰ আৰু পৌৰসভা। দেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশত, ক'লা সাগৰৰ উত্তৰ-পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত এটা প্ৰধান সাগৰীয় বন্দৰ আৰু পৰিবহণ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ উপৰিও ওডেছা ৰেয়ন আৰু ওডেছা অব্লাষ্টৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰৰ লগতে বহু সংস্কৃতিৰ সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰও আছে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈকে ওডেছাৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১,০১০,৫৩৭ জন। ২০২৩ চনৰ ২৫ জানুৱাৰীত ইয়াৰ ঐতিহাসিক চহৰৰ কেন্দ্ৰটোক [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰি [[ইউনেস্ক’]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ দ্বাৰা ইয়াৰ বৈচিত্ৰময় সংস্কৃতি আৰু ১৯ শতিকাৰ নগৰ পৰিকল্পনাক স্বীকৃতি দি বিপদত পৰা বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=25 January 2023 |title=Ukraine's Odesa city put on UNESCO heritage in danger list |language=en |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/51da3a402b343bdd9ae8c2587278cb2d |access-date=25 January 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=The Historic Centre of Odesa |url=https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |access-date=25 January 2023 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |archive-date=25 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230125231606/https://whc.unesco.org/en/list/1703/ |url-status=live }}</ref> [[ ইউক্ৰেইন]]ত [[ৰাছিয়া]]ই আক্ৰমণৰ সময়ত ওডেছাত সংঘটিত হোৱা বোমা বিস্ফোৰণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে এই ঘোষণা কৰা হৈছে, যিয়ে সমগ্ৰ চহৰখনৰ অট্টালিকাসমূহৰ ক্ষতিসাধন বা ধ্বংস কৰিছিল। প্ৰাচীন কালত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ইয়াত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল। গৱেষণাৰ পৰা এই স্থানত প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে হিষ্ট্ৰিয়া বসতি স্থাপন কৰাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে। স্লাভিক বসতি আৰু কোটছিউবিজেভ বন্দৰৰ বিষয়ে প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ১৪১৫ চনতৰ পৰা পোৱা গৈছে, যেতিয়া ই লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ অংশ আছিল; তাৰ পৰা এখন জাহাজ কনষ্টেন্টিনোপললৈ গৈছিল।<ref>{{Cite book |last1=Długosz |first1=Jan |url=https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367 |title=IOANNIS DŁVGOSSI SEV LONGINI CANONICI QVONDAM CRACOVIENSIS HISTORIAE POLONICAE LIBRI XII.: QVORVM SEX POSTERIORES NONDVM EDITI, NVNC SIMVL CVM PRIORIBVS EX MSCRIPTO RARISSIMO IN LVCEM PRODEVNT |last2=Hoppe |first2=Samuel Joachim |date=1711 |publisher=Svmptibvs Ioannis Lvdovici Gleditschii & Mavritii Georgii Weidmanni |language=la |access-date=13 August 2022 |archive-date=16 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216035812/https://books.google.com/books?id=EnvqRZPbETUC&pg=RA2-PA367#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title="Наш завзятий Головатий" повернувся до Одеси |url=https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |access-date=5 August 2022 |website=«Антидот» і «детокс» від «Дня» |archive-date=15 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515140648/https://m.day.kyiv.ua/uk/article/ukrayina-incognita/nash-zavzyatiy-golovatiy-povernuvsya-do-odesi |url-status=live }}</ref> গ্ৰেণ্ড ডাচিৰ নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাৰ পিছত ১৫২৯ চনত হাচিবেই নামেৰে বন্দৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলটো অট্টোমান সাম্ৰাজ্যৰ অংশ হৈ পৰে আৰু ১৭৯২ চনৰ ৰুছ-তুৰ্কী যুদ্ধত অট্টোমানসকলৰ পৰাজয় নোহোৱালৈকে তেওঁলোকৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে।১৭৯৪ চনত ৰাছিয়াৰ সম্ৰাজ্ঞী দ্বিতীয় কেথেৰিনে খাজিবেইত নৌসেনাৰ বন্দৰ আৰু বাণিজ্যিক স্থান স্থাপন কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। তাৰ পিছত অতি সোনকালেই ইয়াৰ নাম সলনি কৰি ওডেছা ৰখা হয়।<ref name="автоссылка4">{{cite journal|url=http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|author1=O. M. Yeremenko|author2=A. V. Kroytor|title=CHAPTER 5 LUGANIAN CHARACTER TWENTY YEARS LATER: NECESSARY CORRECTION|date=21 September 2020|journal=Liha-Pres|access-date=20 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212014/http://catalog.liha-pres.eu/index.php/liha-pres/catalog/view/122/1407/3123-1|url-status=live}}</ref><ref name="автоссылка5">{{Cite web|language=en-GB|url=https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|title=The Statue of Catherine II 'the Great' or the Monument to the Odessa Founders|website=Contested Histories|date=5 May 2022|access-date=13 July 2023|archive-date=13 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230713212015/https://contestedhistories.org/resources/occasional-papers/the-statue-of-catherine-ii-the-great-or-the-monument-to-the-odessa-founders/|url-status=live}}</ref> ১৮১৯ চনৰ পৰা ১৮৫৮ চনলৈকে ওডেছা আছিল ‘মুক্ত বন্দৰ’। ছোভিয়েট যুগত ই আছিল এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক বন্দৰ আৰু নৌসেনাৰ ঘাটি। ১৯ শতিকাৰ সময়ছোৱাত মস্কো, ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ আৰু ৱাৰ্ছৰ পিছত ওডেছা ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ চতুৰ্থ বৃহত্তম চহৰ আছিল।<ref name="PH">{{cite journal |first=Patricia |last=Herlihy |author-link=Patricia Herlihy |year=1977 |title=The Ethnic Composition of the City of Odessa in the Nineteenth Century |journal=Harvard Ukrainian Studies |volume=1 |issue=1 |pages=53–78 |url=http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20080529124351/http://www.huri.harvard.edu/pdf/hus_volumes/vI_n1march1977.pdf |url-status=dead |archive-date=29 May 2008 }}</ref>ইয়াৰ ঐতিহাসিক স্থাপত্য ৰাছিয়ানতকৈ ভূমধ্যসাগৰীয়, ফৰাচী আৰু ইটালীয় শৈলীৰ দ্বাৰা বহু পৰিমাণে প্ৰভাৱিত। কিছুমান অট্টালিকা আৰ্ট ন্যুভ', ৰেনেছাঁ আৰু ক্লাছিকিষ্টকে ধৰি শৈলীৰ মিশ্ৰণত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name="UKRWorld">{{cite web|url=http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120306163050/http://ukrworld.com.ua/odesskaya-oblast/odessa/97-odessa-architecture-and-monuments.html|url-status=dead|archive-date=6 March 2012|title=Odessa: Architecture and Monuments|website=UKRWorld.Com|year=2009|access-date=9 June 2009}}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Античный музей на бульваре.jpg|thumb|200px|ওডিছাৰ প্ৰিম’ৰস্কি বলিভাৰ্ডত থকা এটা প্ৰাচীন গ্ৰীক বসতিৰ (কাঁচৰ চালৰ তলত) অৱশিষ্ট<ref>{{cite web|url=http://www.odessaguide.net/sights_excavationsite.ru.html|title=Одесские достопримечательности — раскопки греческого поселения|first=Igor|last=Kalinin|work=odessaguide.net|access-date=14 November 2015|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411152207/http://www.odessaguide.net/sights_excavationsite.ru.html|url-status=live}}</ref>]] খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ওডেছাত এটা বৃহৎ গ্ৰীক বসতিৰ অস্তিত্ব আছিল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫-৩ শতিকাৰ এটা কবৰস্থান (নেক্ৰ’পলিছ) এই অঞ্চলত বহুদিনৰ পৰাই জনাজাত)। কিছুমান পণ্ডিতৰ মতে ই গ্ৰীক হিষ্ট্ৰিয়া চহৰে স্থাপন কৰা ব্যৱসায়িক বসতিস্থল আছিল। ওডেছা উপসাগৰ প্ৰাচীন "হিষ্ট্ৰিয়ানসকলৰ বন্দৰ" নেকি সেয়া এতিয়াও উপলব্ধ প্ৰমাণৰ ভিত্তিত এটা নিষ্পত্তি হোৱা প্ৰশ্ন বুলি বিবেচনা কৰিব নোৱাৰি।<ref>"The Greek Colonisation of the Black Sea Area: Historical Interpretation of Archaeology," December 1998, Tsetskhladze, Gocha R. (ed.), ''Franz Steiner Verlag'', p. 41, n. 116.</ref> প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণে ওডেছা অঞ্চল আৰু পূব ভূমধ্যসাগৰৰ মাজত ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক নিশ্চিত কৰে। মধ্যযুগত ওডেছা অঞ্চলৰ একেৰাহে শাসকসকলৰ ভিতৰত বিভিন্ন যাযাবৰী জনগোষ্ঠী (পেচেনেগছ, কুমান), গোল্ডেন হৰ্ড, ক্ৰিমিয়ান খানাট, লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচি আৰু অট্টোমান সাম্ৰাজ্য আদি আছিল। চতুৰ্দশ শতিকাত য়েদিছান ক্ৰিমিয়ান টাটাৰসকলে তাত ব্যৱসায় কৰিছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা চহৰখন গোল্ডেন হৰ্ডৰ অধীনত আছিল।<ref name=ehuver10>{{Cite web |last=Vermenych |first=Ya. |title= |script-title=uk:ОДЕСА |trans-title=Odesa |url=http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Odesa_mst |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220329031231/http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Odesa_mst |archive-date=29 March 2022 |access-date=16 July 2023 |website=Encyclopedia of History of Ukraine}}</ref> চতুৰ্দশ শতিকাৰ ইটালীৰ নেভিগেচনেল মানচিত্ৰত ওডেছাৰ স্থানত জিনেষ্ট্ৰা দুৰ্গ দেখুওৱা হৈছে, যিটো সেই সময়ত জেনোয়া ৰিপাব্লিকৰ গাজাৰিয়ান উপনিবেশৰ কেন্দ্ৰ আছিল।<ref name=ehuver10/> ক্ৰিমিয়ান খান প্ৰথম হাজী গিৰায় (১৪৪১–১৪৬৬)ৰ ৰাজত্বকালত তেওঁৰ খানাট গোল্ডেন হৰ্ড আৰু অট্টোমান তুৰ্কীৰ দ্বাৰা ভাবুকি আহিছিল, সেয়েহে মিত্ৰ বিচাৰি খানে সেই অঞ্চলটো লিথুৱেনিয়াৰ হাতত অৰ্পণ কৰিবলৈ সন্মত হয়। বৰ্তমান য'ত ওডেছা চহৰখন থিয় হৈ আছে, তাত আগতে খাজিবেই (হাজী প্ৰথম গিৰাইৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে; ইংৰাজীত কোচিবেয়, তুৰ্কী ভাষাত হাচিবে বা হোকাবেই আৰু ক্ৰিমিয়ান টাটাৰত হাচিবেও বানান কৰা হয়) নামৰ এটা দুৰ্গ আছিল। ১৪১৫ চনত পোলেণ্ডৰ জান ড্লুগোছৰ বুৰঞ্জীত খাজিবেইৰ বিষয়ে প্ৰথম উল্লেখ কৰা হৈছিল, যেতিয়া শস্য ভৰ্তি এখন জাহাজ তাৰ পৰা কনষ্টেন্টিনোপললৈ ৰাওনা হৈছিল।<ref>{{Cite news |title=Історія Одеси. Що робить її справжнім українським містом? |url=https://www.radiosvoboda.org/a/30723938.html |access-date=5 August 2022 |website=Радіо Свобода |date=2 May 2021 |language=uk |last1=Штекель |first1=Михайло |archive-date=5 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220805132657/https://www.radiosvoboda.org/a/30723938.html |url-status=live }}</ref><ref name=ehuver10/> ১৫ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে এই বসতিস্থল পৰিত্যক্ত হৈ পৰিছিল<ref name=ehuver10/> ===অট্টোমান বিজয়=== ১৫২৯ চনৰ পিছত খাজিবেই অট্টোমান সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে।<ref name=ehuver10/> ১৮ শতিকাৰ মাজভাগত অট্টোমানসকলে খাজিবেই (হোকাবেই নামেৰেও জনাজাত)ত দুৰ্গটো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰে, যাৰ নাম য়েনি ডুনিয়া<ref name=ehuver10/> (আক্ষৰিক অৰ্থত "নতুন পৃথিৱী") ৰখা হয়। ==চহৰৰ দৃশ্য== [[File:Opera2011.jpg|thumb|ওডেছা অপেৰা আৰু বেলেট থিয়েটাৰৰ ইটালীয় বেৰক বাহিৰৰ অংশ। ওডেছাত বাস কৰা ইটালীৰ লোকসকলৰ উল্লেখযোগ্য অৱদানেৰে ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।]] ইউক্ৰেইনৰ এখন চহৰৰ বাবে যথেষ্ট অনন্যভাৱে ওডেছাৰ বহুতো অট্টালিকা ধ্ৰুপদী স্থাপত্যৰ ভূমধ্যসাগৰীয় শৈলীৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছে। বিশেষকৈ ওডেছাৰ ইটালীয় ফ্ৰান্সেস্কো বফোৰ দৰে স্থপতিবিদে নিৰ্মাণ কৰা অট্টালিকাত এই কথা লক্ষ্যণীয়, যিয়ে ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ওডেছাৰ গৱৰ্ণৰ, ৰাজকুমাৰ মিখাইল ভৰ’ন্টছভ, প’ট’কি প্ৰাসাদ আৰু আন বহুতো ৰাজহুৱা ভৱনৰ বাবে ৰাজপ্ৰসাদ আৰু স্তম্ভ নিৰ্মাণ কৰিছিল। ==চিত্ৰ== <gallery> File:Odessa (timbre soviétique).jpg|১৯৬৫ চনৰ ইউ এছ এছ আৰৰ ডাক ষ্টাম্প "হিৰো-চিটি ওডেছা ১৯৪১–১৯৪৫"। File:Defence of Odessa OBVERSE.jpg|ছোভিয়েট প্ৰচাৰ পদক "ওডেছাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে"ৰ আগফালৰ অংশ। File:Defence of Odessa REVERSE.jpg|ছোভিয়েট প্ৰচাৰ পদক "ওডেছাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে"ৰ ওলোটা; শিলালিপিত লিখা আছে "আমাৰ ছোভিয়েট গৃহভূমিৰ বাবে"। File:Наградное удостоверение к медали За оборону Одессы.jpg|alt=Certificate "For taking part in the heroic defense of Odessa" Logvinov Petr Leontievich was awarded the Medal for the Defense of Odessa.|প্ৰমাণপত্ৰ "ওডেছাৰ বীৰত্বপূৰ্ণ প্ৰতিৰক্ষাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ বাবে"; লগভিনভ পেট্ৰ লিঅ’নটিভিচক ওডেছাৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে পদক প্ৰদান কৰা হয়। </gallery> ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইন]] [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] bkuddijm6wtjtn5fkc6joxt965053i2 0 139132 629957 2026-08-23T06:47:49Z দিম্পল দাস 5159 পৃষ্ঠা [[ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল, অডেছা]]ৰ পৰা [[ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল, ওডেছা]]লৈ দিম্পল দাসয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 629957 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ট্ৰেন্সফিগাৰেচন কেথেড্ৰেল, ওডেছা]] 2z62x6brenyeyuz97suebtxrude26me 0 139133 629962 2026-08-23T07:16:06Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629962 wikitext text/x-wiki [[File:Підгорянський монастир.jpg|250px|thumb|right|পিধোৰা মঠ, ২০০৯]] '''পিধোৰা মঠ''' ({{lang-en| Pidhora Monastery}}) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ এক স্থাপত্য স্মাৰক।<ref>{{Cite web |url=http://www.heritage.com.ua/PU/reestry/index.php?id=70 |title=Державний реєстр національного культурного надбання. Тернопільська область |accessdate=2012-02-03 |archive-date=2010-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100808013215/http://heritage.com.ua/PU/reestry/index.php?id=70 }}</ref><ref>[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/22/Лист_ТОЦОНДПКС_№_326_від_20_жовтня_2021_року.pdf Лист Тернопільського обласного центру охорони та наукових досліджень пам'яток культурної спадщини № 326 від 20 жовтня 2021 року].</ref> ইয়াত ধৰ্মীয়, আৱাসিক আৰু কৃষিকাৰ্যৰ বিভিন্ন ভৱনৰ সমষ্টি আছে। মহান ছেইণ্ট বাচিলৰ সংঘৰ সন্ন্যাসীসকলে ইয়াত বাস কৰিছিল। মঠটো চেৰেট নদীৰ ওখ পাৰৰ কাষত টাৰ্নোপিল অঞ্চলৰ পিধোৰা ওচৰত অৱস্থিত।<ref name="тес">3|81—82|Бойко В., Городинський Л.|Підгорянський (Угорницький) Святоспаський Василіянський монастир</ref> ==ইতিহাস আৰু বিৱৰণ== মঠটোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ১৬৫০ চনৰ। অৱশ্যে ১৬৬৩ চনত ৰজা দ্বিতীয় জন কাচিমিৰ ভাছাই লিখা এখন পত্ৰত ইয়াক "পুৰণি" বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰপৰা মঠটো ইয়াতকৈ বহু আগতে স্থাপন হোৱা বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। প্ৰথম অৱস্থাত মঠটো কাঠেৰে নিৰ্মিত আৰু বৰ্তমানৰ তুলনাত সৰু আছিল। ইয়াৰ চাৰিওফালে মাটিৰ প্ৰতিৰক্ষা বান্ধ আৰু কাঠৰ বেৰা আছিল। ১৭শ শতিকাৰ মাজভাগত ইয়াৰ ঠাইত শিলেৰে নিৰ্মিত ভৱন নিৰ্মাণ কৰা হয়।<ref name="тес" /><ref name="20хв">{{cite web |last1=Мороз |first1=Володимир |title=Де жили ченці-астрономи |url=https://te.20minut.ua/Podorozhi/de-zhili-chentsi-astronomi-143041.html |website=20 хвилин Тернопіль |publisher=2009-02-11}}</ref><ref name="zn">{{cite web |last1=Коваленко |first1=Ірина |title=Підгора: оборонний монастир і астрономічна обсерваторія |url=https://zaxid.net/pidgora_oboronniy_monastir_i_astronomichna_observatoriya_n1591419 |website=Zaxid.net |publisher=2024-08-13}}</ref><ref>{{cite web |last1=Шот |first1=Микола |title=Зберегти для історії |url=https://ukurier.gov.ua/uk/articles/zberegti-dlya-istoriyi/ |website=Урядовий кур'єр |publisher=2023-07-05}}</ref> মঠৰ সমষ্টিত তলত দিয়া ভৱনসমূহ আছে:<ref name="тес" /> * তিনিটা অংশৰে গঠিত বাপ্তিস্মদাতা যোহনৰ জন্ম গীৰ্জা। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২৪ মিটাৰ আৰু প্ৰস্থ ১৪ মিটাৰ। * এটা বৃহৎ মঠভৱন। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ৬৩ মিটাৰ আৰু প্ৰস্থ ১০ মিটাৰ। প্ৰথম মহলাত পাকঘৰ, ভোজনকক্ষ আৰু সন্ন্যাসীসকলৰ কোঠা আছিল। দ্বিতীয় মহলাত বহল হলঘৰ আছিল। * সমগ্ৰ মঠটো চাৰিটা চুকৰ কাঁঠিত থকা প্ৰতিৰক্ষা স্তম্ভসহ ট্ৰেপিজিয়াম আকৃতিৰ এখন প্ৰতিৰক্ষা দেৱালেৰে আগুৰি আছিল। ১৮শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই মঠটো গালিচিয়া আৰু পডোলিয়াৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ মঠকেন্দ্ৰ আছিল। ইয়াৰ অধীনত জবাৰাঝ আৰু জভিনিয়াচৰ মঠো আছিল। জভিনিয়াচ বৰ্তমান চোৰ্টকিভ জিলাৰ অন্তৰ্গত।<ref name="тес" /> ==শিক্ষা আৰু সাংস্কৃতিক ভূমিকা== মঠটোত যুৱ সন্ন্যাসীসকলৰ বাবে এখন বিদ্যালয় আছিল। ইয়াত ধৰ্মতত্ত্ব আৰু দৰ্শনৰ পাঠ দিয়া হৈছিল। মঠটোত এখন সমৃদ্ধ পুথিভঁৰালো আছিল। উত্তৰ-পূব দিশৰ স্তম্ভটো কেৱল প্ৰহৰী আৰু সংকেত স্তম্ভ হিচাপেই ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাছিল, ইয়াক জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান পৰ্যবেক্ষণ কেন্দ্ৰ হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পূজিত তেৰেবোভলিয়াৰ কুমাৰী মেৰীৰ প্ৰতিমূৰ্তিৰ উৎপত্তিৰ সৈতেও এই মঠৰ সম্পৰ্ক আছে।<ref name="тес" /><ref name="20хв" /><ref name="zn" /> ==পতন আৰু পুনৰুদ্ধাৰ== ১৭৮৯ চনত অষ্ট্ৰিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই মঠটো বন্ধ কৰি দিয়ে। গীৰ্জাটোক পেৰিছ গীৰ্জাৰ মৰ্যাদা দিয়া হয়। পুথিভঁৰালৰ কিতাপসমূহ লভিভ বিশ্ববিদ্যালয় আৰু বুচাচ মঠলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।<ref name="тес" /><ref name="zn" /> [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা আৰু ভৱনসমূহ যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। বিশেষকৈ ৰাছিয়াৰ সৈন্যই প্ৰতিৰক্ষা দেৱালৰ এটা অংশ বিস্ফোৰণেৰে ধ্বংস কৰে।<ref name="тес" /> ইউক্ৰেইনে স্বাধীনতা ঘোষণা কৰাৰ পাছত জেলেনে আৰু পিধোৰা গাঁৱৰ গীৰ্জাৰ সদস্যসকলে মঠৰ গীৰ্জাটো পুনৰ নিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট কাম কৰে। বৰ্তমান সেই গীৰ্জাত ধৰ্মীয় সেৱা অনুষ্ঠিত হয়। অৱশ্যে সন্ন্যাসীসকলৰ কোঠা থকা ভৱনটো এতিয়াও ধ্বংসাৱশেষ হৈ আছে। মঠৰ সমষ্টিত এতিয়াও প্ৰতিৰক্ষা দেৱাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু স্তম্ভৰ অৱশিষ্ট আছে। ইয়াৰ ভিতৰত পূবফালৰ স্তম্ভটো আটাইতকৈ ভালদৰে সংৰক্ষিত। ইয়াৰ মূল নলাকাৰ ছাদ এতিয়াও অক্ষত অৱস্থাত আছে।<ref name="тес" /><ref name="20хв" /> ==চিত্ৰসম্ভাৰ== <gallery mode="packed-hover"> File:Підгорянський монастир, грудень 2020, фото 2.jpg|পিধোৰা মঠৰ ধ্বংসাৱশেষ File:Підгорянський монастир, вежа, грудень 2020.jpg|পিধোৰা মঠৰ স্তম্ভ File:Підгорянський монастир, грудень 2020, фото 3.jpg|পিধোৰা মঠৰ ধ্বংসাৱশেষ File:Підгорянський монастир, грудень 2020, фото 4.jpg|পিধোৰা মঠৰ ধ্বংসাৱশেষ File:Підгорянський монастир, грудень 2020, фото 5.jpg|পিধোৰা মঠৰ ধ্বংসাৱশেষ File:Підгорянський монастир, грудень 2020, фото 6.jpg|পিধোৰা মঠৰ ধ্বংসাৱশেষ File:Підгорянський монастир, грудень 2020, фото 7.jpg|পিধোৰা মঠৰ ধ্বংসাৱশেষ </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} pa0avred47eg57t0rx77c1as9abtnik 629963 629962 2026-08-23T07:16:34Z AjayDas 12623 added [[Category:ইউক্ৰেইনৰ গীৰ্জাঘৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 629963 wikitext text/x-wiki [[File:Підгорянський монастир.jpg|250px|thumb|right|পিধোৰা মঠ, ২০০৯]] '''পিধোৰা মঠ''' ({{lang-en| Pidhora Monastery}}) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ এক স্থাপত্য স্মাৰক।<ref>{{Cite web |url=http://www.heritage.com.ua/PU/reestry/index.php?id=70 |title=Державний реєстр національного культурного надбання. Тернопільська область |accessdate=2012-02-03 |archive-date=2010-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100808013215/http://heritage.com.ua/PU/reestry/index.php?id=70 }}</ref><ref>[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/22/Лист_ТОЦОНДПКС_№_326_від_20_жовтня_2021_року.pdf Лист Тернопільського обласного центру охорони та наукових досліджень пам'яток культурної спадщини № 326 від 20 жовтня 2021 року].</ref> ইয়াত ধৰ্মীয়, আৱাসিক আৰু কৃষিকাৰ্যৰ বিভিন্ন ভৱনৰ সমষ্টি আছে। মহান ছেইণ্ট বাচিলৰ সংঘৰ সন্ন্যাসীসকলে ইয়াত বাস কৰিছিল। মঠটো চেৰেট নদীৰ ওখ পাৰৰ কাষত টাৰ্নোপিল অঞ্চলৰ পিধোৰা ওচৰত অৱস্থিত।<ref name="тес">3|81—82|Бойко В., Городинський Л.|Підгорянський (Угорницький) Святоспаський Василіянський монастир</ref> ==ইতিহাস আৰু বিৱৰণ== মঠটোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ১৬৫০ চনৰ। অৱশ্যে ১৬৬৩ চনত ৰজা দ্বিতীয় জন কাচিমিৰ ভাছাই লিখা এখন পত্ৰত ইয়াক "পুৰণি" বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰপৰা মঠটো ইয়াতকৈ বহু আগতে স্থাপন হোৱা বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। প্ৰথম অৱস্থাত মঠটো কাঠেৰে নিৰ্মিত আৰু বৰ্তমানৰ তুলনাত সৰু আছিল। ইয়াৰ চাৰিওফালে মাটিৰ প্ৰতিৰক্ষা বান্ধ আৰু কাঠৰ বেৰা আছিল। ১৭শ শতিকাৰ মাজভাগত ইয়াৰ ঠাইত শিলেৰে নিৰ্মিত ভৱন নিৰ্মাণ কৰা হয়।<ref name="тес" /><ref name="20хв">{{cite web |last1=Мороз |first1=Володимир |title=Де жили ченці-астрономи |url=https://te.20minut.ua/Podorozhi/de-zhili-chentsi-astronomi-143041.html |website=20 хвилин Тернопіль |publisher=2009-02-11}}</ref><ref name="zn">{{cite web |last1=Коваленко |first1=Ірина |title=Підгора: оборонний монастир і астрономічна обсерваторія |url=https://zaxid.net/pidgora_oboronniy_monastir_i_astronomichna_observatoriya_n1591419 |website=Zaxid.net |publisher=2024-08-13}}</ref><ref>{{cite web |last1=Шот |first1=Микола |title=Зберегти для історії |url=https://ukurier.gov.ua/uk/articles/zberegti-dlya-istoriyi/ |website=Урядовий кур'єр |publisher=2023-07-05}}</ref> মঠৰ সমষ্টিত তলত দিয়া ভৱনসমূহ আছে:<ref name="тес" /> * তিনিটা অংশৰে গঠিত বাপ্তিস্মদাতা যোহনৰ জন্ম গীৰ্জা। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২৪ মিটাৰ আৰু প্ৰস্থ ১৪ মিটাৰ। * এটা বৃহৎ মঠভৱন। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ৬৩ মিটাৰ আৰু প্ৰস্থ ১০ মিটাৰ। প্ৰথম মহলাত পাকঘৰ, ভোজনকক্ষ আৰু সন্ন্যাসীসকলৰ কোঠা আছিল। দ্বিতীয় মহলাত বহল হলঘৰ আছিল। * সমগ্ৰ মঠটো চাৰিটা চুকৰ কাঁঠিত থকা প্ৰতিৰক্ষা স্তম্ভসহ ট্ৰেপিজিয়াম আকৃতিৰ এখন প্ৰতিৰক্ষা দেৱালেৰে আগুৰি আছিল। ১৮শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই মঠটো গালিচিয়া আৰু পডোলিয়াৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ মঠকেন্দ্ৰ আছিল। ইয়াৰ অধীনত জবাৰাঝ আৰু জভিনিয়াচৰ মঠো আছিল। জভিনিয়াচ বৰ্তমান চোৰ্টকিভ জিলাৰ অন্তৰ্গত।<ref name="тес" /> ==শিক্ষা আৰু সাংস্কৃতিক ভূমিকা== মঠটোত যুৱ সন্ন্যাসীসকলৰ বাবে এখন বিদ্যালয় আছিল। ইয়াত ধৰ্মতত্ত্ব আৰু দৰ্শনৰ পাঠ দিয়া হৈছিল। মঠটোত এখন সমৃদ্ধ পুথিভঁৰালো আছিল। উত্তৰ-পূব দিশৰ স্তম্ভটো কেৱল প্ৰহৰী আৰু সংকেত স্তম্ভ হিচাপেই ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাছিল, ইয়াক জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান পৰ্যবেক্ষণ কেন্দ্ৰ হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পূজিত তেৰেবোভলিয়াৰ কুমাৰী মেৰীৰ প্ৰতিমূৰ্তিৰ উৎপত্তিৰ সৈতেও এই মঠৰ সম্পৰ্ক আছে।<ref name="тес" /><ref name="20хв" /><ref name="zn" /> ==পতন আৰু পুনৰুদ্ধাৰ== ১৭৮৯ চনত অষ্ট্ৰিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই মঠটো বন্ধ কৰি দিয়ে। গীৰ্জাটোক পেৰিছ গীৰ্জাৰ মৰ্যাদা দিয়া হয়। পুথিভঁৰালৰ কিতাপসমূহ লভিভ বিশ্ববিদ্যালয় আৰু বুচাচ মঠলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।<ref name="тес" /><ref name="zn" /> [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা আৰু ভৱনসমূহ যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। বিশেষকৈ ৰাছিয়াৰ সৈন্যই প্ৰতিৰক্ষা দেৱালৰ এটা অংশ বিস্ফোৰণেৰে ধ্বংস কৰে।<ref name="тес" /> ইউক্ৰেইনে স্বাধীনতা ঘোষণা কৰাৰ পাছত জেলেনে আৰু পিধোৰা গাঁৱৰ গীৰ্জাৰ সদস্যসকলে মঠৰ গীৰ্জাটো পুনৰ নিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট কাম কৰে। বৰ্তমান সেই গীৰ্জাত ধৰ্মীয় সেৱা অনুষ্ঠিত হয়। অৱশ্যে সন্ন্যাসীসকলৰ কোঠা থকা ভৱনটো এতিয়াও ধ্বংসাৱশেষ হৈ আছে। মঠৰ সমষ্টিত এতিয়াও প্ৰতিৰক্ষা দেৱাল, প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু স্তম্ভৰ অৱশিষ্ট আছে। ইয়াৰ ভিতৰত পূবফালৰ স্তম্ভটো আটাইতকৈ ভালদৰে সংৰক্ষিত। ইয়াৰ মূল নলাকাৰ ছাদ এতিয়াও অক্ষত অৱস্থাত আছে।<ref name="тес" /><ref name="20хв" /> ==চিত্ৰসম্ভাৰ== <gallery mode="packed-hover"> File:Підгорянський монастир, грудень 2020, фото 2.jpg|পিধোৰা মঠৰ ধ্বংসাৱশেষ File:Підгорянський монастир, вежа, грудень 2020.jpg|পিধোৰা মঠৰ স্তম্ভ File:Підгорянський монастир, грудень 2020, фото 3.jpg|পিধোৰা মঠৰ ধ্বংসাৱশেষ File:Підгорянський монастир, грудень 2020, фото 4.jpg|পিধোৰা মঠৰ ধ্বংসাৱশেষ File:Підгорянський монастир, грудень 2020, фото 5.jpg|পিধোৰা মঠৰ ধ্বংসাৱশেষ File:Підгорянський монастир, грудень 2020, фото 6.jpg|পিধোৰা মঠৰ ধ্বংসাৱশেষ File:Підгорянський монастир, грудень 2020, фото 7.jpg|পিধোৰা মঠৰ ধ্বংসাৱশেষ </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ গীৰ্জাঘৰ]] tnna9j7h8dlhs171b3zn8q1il3vkknw 0 139134 629964 2026-08-23T07:18:02Z AjayDas 12623 [[পিধোৰা মঠ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 629964 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[পিধোৰা মঠ]] 7c293ejge51xtq93h20v4zwz0zxu9lb 0 139135 629966 2026-08-23T07:27:17Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629966 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = স্কালাট দুৰ্গ | native_name = Скалатський замок | native_name_lang = uk | image = P1700199 Skalat Castle.jpg | caption = স্কালাট দুৰ্গ | location = স্কালাট, টাৰ্নোপিল জিলা, টাৰ্নোপিল অঞ্চল | coordinates = {{coord|49|25|34|N|25|58|23|E|type:landmark_region:UA}} | location_country = [[ইউক্ৰেইন]] | years_built = | architect = | embedded = {{Infobox historic site | embed = yes | designation1 = UKRAINE NATIONAL | designation1_offname = {{Lang|uk|Замок}} (''দুৰ্গ'') | designation1_number = 190012 | designation1_type = স্থাপত্য }} }} '''স্কালাট দুৰ্গ''' ({{lang-en| Skalat Castle}}) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ টাৰ্নোপিল অঞ্চলৰ টাৰ্নোপিল জিলাৰ স্কালাটত অৱস্থিত। এই দুৰ্গটো প্ৰায় ১৬৩০ চনত গালিচৰ তৰোৱালবাহক ক্ৰিষ্টফ ৱিখ্ৰোভস্কিয়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Ukraina>{{cite book|author=Aleksander Strojny, Krzysztof Bzowski, Artur Grossman |date=2005 |isbn=83-921981-6-6 |location=Kraków |page=282 |publisher=Wyd. Bezdroża |title=Ukraina zachodnia: tam szum Prutu, Czeremoszu...}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ই ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ এটা স্থাপত্য স্মাৰক।<ref name="тес">{{ТЕС|3|273—274|Бойко В., Парацій В.|Скалатський замок}}</ref><ref>[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e9/Лист_Тернопільської_ОДА_від_23.06.2021_№_02-5124.42.pdf Лист Тернопільської ОДА від 23 червня 2021 року № 02-5124/42].</ref> ==ইতিহাস== কছাক যুদ্ধৰ সময়ত দুৰ্গটো ধ্বংস হৈছিল। ১৮শ শতিকালৈকে ইয়াক পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হোৱা নাছিল। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত দুৰ্গটো সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস হয়।<ref name=Ukraina/><ref name="тес" /> ==গৰাকী== দুৰ্গটো ক্ৰমে খোদকেভিচ বংশৰ, কোৰেস্কি বংশৰ আৰু ৱিখ্ৰোভস্কি বংশৰ হাতলৈ যায়। ৱিখ্ৰোভস্কিৰ কন্যা ভেৰোনিকা ছানক নগৰৰ অধিপতি ইয়ান ফিৰলেইৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref name=Zamek>{{cite web|access-date=2013-09-04 |title=Skalat |url=https://20130903124118/http://www.ruinyizamki.pl/kresy/skalat.html}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ইয়াৰ পিছত দুৰ্গটো ফিৰলেই বংশৰ, ছিপিঅ' দেল কাম্পোৰ, কালিনোভস্কি বংশৰ, আন্না কালিনোভস্কাৰ আৰু পনিয়াটোভস্কি বংশৰ মালিকানাধীন হয়।<ref name="тес" /><ref name=Geo>{{cite book|date=1880–1902 |first1=Filip |first2=Bronisław |first3=Władysław |last1=Sulimierski |last2=Chlebowski |last3=Walewski |location=Warszawa |page=664 |title=Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. X}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ১৮শ শতিকাত ইয়াৰ গৰাকীৰ নাম মাৰিয়া আছিল। তেওঁ ৱোদজিচ্কি বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ছিপিঅ'ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল। ১৮৬৯ চনৰপৰা ছুছকিন্দ ৰোজেনষ্টক আৰু তেওঁৰ পুত্ৰসকলে দুৰ্গটো পৰিচালনা কৰিছিল।<ref name=Geo/> প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধলৈকে তেওঁলোকৰ হাততে দুৰ্গটো আছিল।<ref name=Zamek/> ==স্থাপত্য== দুৰ্গটো চতুৰ্ভুজাকাৰ পৰিকল্পনাৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ চাৰিটা কোণত পাঁচফালীয়া বুৰূজ আছিল। শিলৰ এখন দুৱাৰৰ মাজেৰে দুৰ্গটোত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিছিল। দুৱাৰখনৰ দুয়োকাষে সৰু দুৱাৰ আছিল। দুৱাৰত ভৱনটোৰ ইতিহাস উল্লেখ কৰা শিলৰ ফলক আৰু ওপৰত থিয় হৈ থকা এজন যোদ্ধাৰ ভাস্কৰ্য আছিল। যোদ্ধাজনে জেলিটা বংশচিহ্ন, ৰাভিচ বংশচিহ্ন, লেলিভা বংশচিহ্ন আৰু ছিপিঅ'ৰ বংশচিহ্ন থকা এখন ঢালত ভৰ দি থিয় হৈ আছিল।<ref name="тес" /> দুৰ্গটোৰ এই অংশটো ১৭৯৫ চনৰ বুলি গণ‍্য কৰা হয়।<ref name=Zamek/> ১৯শ শতিকাৰ শেষলৈকে দুৰ্গটোৰ চাৰিওফালে প্ৰতিৰক্ষামূলক পৰিখা আৰু মাটিৰ প্ৰাচীৰ আছিল। লগতে ইটাৰে নিৰ্মিত এটা প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ইয়াৰ ওপৰৰ অংশত তিনিটা শিলৰ মূৰ্তি আছিল। প্ৰাচীৰৰ ভিতৰত এটা বাসগৃহ আছিল। সেই সময়ৰ মালিকসকলে তাত এটা সুন্দৰ আৰু বহল ইটাৰ ঘৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Geo/> বৰ্তমান দেখা পোৱা সকলো নিৰ্মাণেই আন্তঃযুদ্ধকালত কৰা পুনৰ্নিৰ্মাণৰ ফল।<ref name=Ukraina/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== * Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski]], Władysław Walewski, ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. X, Warszawa, 1880–1902, s. 664. * {{cite book|author=Aleksander Strojny; Krzysztof Bzowski; Artur Grossman |date=2005 |isbn=83-921981-6-6 |location=Kraków |oclc=750033004 |page=282 |publisher=Wyd. Bezdroża |title=Ukraina zachodnia: tam szum Prutu, Czeremoszu...}} bq5ww554b09xtfwlkpokwcr6lc1nrux 629967 629966 2026-08-23T07:27:56Z AjayDas 12623 added [[Category:ইউক্ৰেইনৰ দুৰ্গ]] using [[WP:HC|HotCat]] 629967 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = স্কালাট দুৰ্গ | native_name = Скалатський замок | native_name_lang = uk | image = P1700199 Skalat Castle.jpg | caption = স্কালাট দুৰ্গ | location = স্কালাট, টাৰ্নোপিল জিলা, টাৰ্নোপিল অঞ্চল | coordinates = {{coord|49|25|34|N|25|58|23|E|type:landmark_region:UA}} | location_country = [[ইউক্ৰেইন]] | years_built = | architect = | embedded = {{Infobox historic site | embed = yes | designation1 = UKRAINE NATIONAL | designation1_offname = {{Lang|uk|Замок}} (''দুৰ্গ'') | designation1_number = 190012 | designation1_type = স্থাপত্য }} }} '''স্কালাট দুৰ্গ''' ({{lang-en| Skalat Castle}}) [[ইউক্ৰেইন]]ৰ টাৰ্নোপিল অঞ্চলৰ টাৰ্নোপিল জিলাৰ স্কালাটত অৱস্থিত। এই দুৰ্গটো প্ৰায় ১৬৩০ চনত গালিচৰ তৰোৱালবাহক ক্ৰিষ্টফ ৱিখ্ৰোভস্কিয়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Ukraina>{{cite book|author=Aleksander Strojny, Krzysztof Bzowski, Artur Grossman |date=2005 |isbn=83-921981-6-6 |location=Kraków |page=282 |publisher=Wyd. Bezdroża |title=Ukraina zachodnia: tam szum Prutu, Czeremoszu...}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ই ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ এটা স্থাপত্য স্মাৰক।<ref name="тес">{{ТЕС|3|273—274|Бойко В., Парацій В.|Скалатський замок}}</ref><ref>[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e9/Лист_Тернопільської_ОДА_від_23.06.2021_№_02-5124.42.pdf Лист Тернопільської ОДА від 23 червня 2021 року № 02-5124/42].</ref> ==ইতিহাস== কছাক যুদ্ধৰ সময়ত দুৰ্গটো ধ্বংস হৈছিল। ১৮শ শতিকালৈকে ইয়াক পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হোৱা নাছিল। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত দুৰ্গটো সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস হয়।<ref name=Ukraina/><ref name="тес" /> ==গৰাকী== দুৰ্গটো ক্ৰমে খোদকেভিচ বংশৰ, কোৰেস্কি বংশৰ আৰু ৱিখ্ৰোভস্কি বংশৰ হাতলৈ যায়। ৱিখ্ৰোভস্কিৰ কন্যা ভেৰোনিকা ছানক নগৰৰ অধিপতি ইয়ান ফিৰলেইৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref name=Zamek>{{cite web|access-date=2013-09-04 |title=Skalat |url=https://20130903124118/http://www.ruinyizamki.pl/kresy/skalat.html}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ইয়াৰ পিছত দুৰ্গটো ফিৰলেই বংশৰ, ছিপিঅ' দেল কাম্পোৰ, কালিনোভস্কি বংশৰ, আন্না কালিনোভস্কাৰ আৰু পনিয়াটোভস্কি বংশৰ মালিকানাধীন হয়।<ref name="тес" /><ref name=Geo>{{cite book|date=1880–1902 |first1=Filip |first2=Bronisław |first3=Władysław |last1=Sulimierski |last2=Chlebowski |last3=Walewski |location=Warszawa |page=664 |title=Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. X}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ১৮শ শতিকাত ইয়াৰ গৰাকীৰ নাম মাৰিয়া আছিল। তেওঁ ৱোদজিচ্কি বংশত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ছিপিঅ'ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল। ১৮৬৯ চনৰপৰা ছুছকিন্দ ৰোজেনষ্টক আৰু তেওঁৰ পুত্ৰসকলে দুৰ্গটো পৰিচালনা কৰিছিল।<ref name=Geo/> প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধলৈকে তেওঁলোকৰ হাততে দুৰ্গটো আছিল।<ref name=Zamek/> ==স্থাপত্য== দুৰ্গটো চতুৰ্ভুজাকাৰ পৰিকল্পনাৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ চাৰিটা কোণত পাঁচফালীয়া বুৰূজ আছিল। শিলৰ এখন দুৱাৰৰ মাজেৰে দুৰ্গটোত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিছিল। দুৱাৰখনৰ দুয়োকাষে সৰু দুৱাৰ আছিল। দুৱাৰত ভৱনটোৰ ইতিহাস উল্লেখ কৰা শিলৰ ফলক আৰু ওপৰত থিয় হৈ থকা এজন যোদ্ধাৰ ভাস্কৰ্য আছিল। যোদ্ধাজনে জেলিটা বংশচিহ্ন, ৰাভিচ বংশচিহ্ন, লেলিভা বংশচিহ্ন আৰু ছিপিঅ'ৰ বংশচিহ্ন থকা এখন ঢালত ভৰ দি থিয় হৈ আছিল।<ref name="тес" /> দুৰ্গটোৰ এই অংশটো ১৭৯৫ চনৰ বুলি গণ‍্য কৰা হয়।<ref name=Zamek/> ১৯শ শতিকাৰ শেষলৈকে দুৰ্গটোৰ চাৰিওফালে প্ৰতিৰক্ষামূলক পৰিখা আৰু মাটিৰ প্ৰাচীৰ আছিল। লগতে ইটাৰে নিৰ্মিত এটা প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ইয়াৰ ওপৰৰ অংশত তিনিটা শিলৰ মূৰ্তি আছিল। প্ৰাচীৰৰ ভিতৰত এটা বাসগৃহ আছিল। সেই সময়ৰ মালিকসকলে তাত এটা সুন্দৰ আৰু বহল ইটাৰ ঘৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Geo/> বৰ্তমান দেখা পোৱা সকলো নিৰ্মাণেই আন্তঃযুদ্ধকালত কৰা পুনৰ্নিৰ্মাণৰ ফল।<ref name=Ukraina/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== * Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski]], Władysław Walewski, ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. X, Warszawa, 1880–1902, s. 664. * {{cite book|author=Aleksander Strojny; Krzysztof Bzowski; Artur Grossman |date=2005 |isbn=83-921981-6-6 |location=Kraków |oclc=750033004 |page=282 |publisher=Wyd. Bezdroża |title=Ukraina zachodnia: tam szum Prutu, Czeremoszu...}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ দুৰ্গ]] 5wka2cq5do5fe22fqmzn1p6rpeosddc 0 139136 629969 2026-08-23T07:29:20Z AjayDas 12623 [[স্কালাট দুৰ্গ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 629969 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[স্কালাট দুৰ্গ]] 4qmhklv7ic68ncfzkpwgj50gikpu1co 0 139137 629985 2026-08-23T08:34:21Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629985 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = স্কালা-পোদিলস্কা দুৰ্গ | native_name = Скала-Подільський замок | native_name_lang = uk | image = Скала-Подільський палац Замковий палац.jpg | caption = তাৰ্লো পৰিয়ালৰ প্ৰাসাদৰ ধ্বংসাৱশেষ | location = স্কালা-পোদিলস্কা, খোৰ্তকিভ জিলা, টেৰ্নোপিল অঞ্চল | coordinates = {{coord|48|51|24.6|N|26|11|57.2|E|type:landmark_region:UA}} | location_country = [[ইউক্ৰেইন]] | status = ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ স্থাপত্য স্মাৰক | years_built = | architect = | embedded = {{Infobox historic site | embed = yes | designation1 = UKRAINE NATIONAL | designation1_offname = {{Lang|uk|Замок}} (''দুৰ্গ'') | designation1_number = 190019 | designation1_type = Architecture }} }} [[File:Skala-Podilska Castle.jpg|250px|thumb|right|দুৰ্গ]] '''স্কালা-পোদিলস্কা দুৰ্গ''' ({{lang-en|Skala-Podilska Castle}}) টেৰ্নোপিল অঞ্চলৰ স্কালা-পোদিলস্কাত জব্ৰুচ নদীৰ এটা খাৱৈৰ ওপৰত অৱস্থিত। এই দুৰ্গটো এটা শিলাময় আগবঢ়া ভূ-খণ্ডৰ ওপৰত নিৰ্মিত আৰু দক্ষিণফালৰপৰাহে ইয়ালৈ যোৱা সম্ভৱ। ই [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ এটা স্থাপত্য স্মাৰক।<ref>[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/22/Лист_ТОЦОНДПКС_№_326_від_20_жовтня_2021_року.pdf Лист Тернопільського обласного центру охорони та наукових досліджень пам'яток культурної спадщини № 326 від 20 жовтня 2021 року].</ref> ==ইতিহাস== দুৰ্গটো ১৪শ শতিকাত কোৰিয়াটোভিচ ৰাজকুমাৰৰ পৰিয়ালে নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Aftanazy>ৰোমান আফ্তানাজি, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, wyd. drugie przejrzane i uzupełnione, t. 9: Województwo podolskie, Wrocław: অছোলিনস্কি ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠান|Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1996, s. 346-352, ISBN 83-04-04268-1, ISBN 83-04-03701-7 (całość).</ref> ১৫১৫ চনৰ পিছত জাদোৰা বংশচিহ্নধাৰী ব্ৰজেজিৰ স্তানিস্লাভ লানৎস্কোৰোন্সকিয়ে দুৰ্গটো যথেষ্ট ডাঙৰ কৰি পুনৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=Aftanazy/> তেওঁ কামিয়ানেটছ-পোদিলস্কিৰ প্ৰশাসক আছিল আৰু পিছলৈ ছাণ্ডোমিয়েৰ্জৰ ৰাজ্যপাল হৈছিল। <ref>{{Cite web|title=Біографія міського голови|url=https://kam-pod.gov.ua/miskiy-golova/biografiya|access-date=2026-07-31|lang=uk}}</ref> এই সম্প্ৰসাৰণ ৰজা প্ৰথম ছিগিছমুণ্ডৰ নিৰ্দেশত কৰা হৈছিল।<ref name=Ukraina>{{cite book|author=Aleksander Strojny, Krzysztof Bzowski, Artur Grossman |date=2005 |isbn=83-921981-6-6 |location=Kraków |page=283 |publisher=Wyd. Bezdroża |title=Ukraina zachodnia: tam szum Prutu, Czeremoszu...}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> লানৎস্কোৰোন্সকি পৰিয়ালে ১৭০৬ চনলৈকে দুৰ্গটোৰ মালিক আছিল। তাৰ পিছত তাৰ্লো পৰিয়ালে দুৰ্গটোৰ মালিকীস্বত্ব লাভ কৰে। সমগ্ৰ শিলাময় আগবঢ়া ভূ-খণ্ডটো আৱৰি থকা দুৰ্গটোৰ এতিয়া কেৱল ১৬শ শতিকাৰ এটা বৃহৎ স্তম্ভহে অৱশিষ্ট আছে। এই স্তম্ভটো শিলাময় ভূ-খণ্ডটোৰ তলত অৱস্থিত। ==প্ৰাসাদ== দুই মহলীয়া তাৰ্লো প্ৰাসাদৰ ধ্বংসাৱশেষে দুৰ্গৰ চোতালটো দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিছিল। দক্ষিণফালৰ ভাগটো ডাঙৰ আৰু উত্তৰফালৰ ভাগটো সৰু আছিল। উত্তৰফালৰ ভাগতে দুৰ্গটোৰ আটাইতকৈ পুৰণি অংশৰ অৱশিষ্ট আছে।<ref name=Ukraina/> ১৯১৪ চনত গ'লুখোভস্কি পৰিয়ালে অন্য এটা স্থানত নতুন এক মহলীয়া প্ৰাসাদ নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Aftanazy/> ==গ্ৰন্থপঞ্জী== * ТЕС|3|271|Бойко В., Парацій В.|Скала-Подільський замок * Ukraina zachodnia: tam szum Prutu, Czeremoszu..., zespół red. A. Strojny, K. Bzowski, A. Grossman. Kraków: Wyd. Bezdroża, 2005, s. 283. ISBN 83-921981-6-6. ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} d2o8kju8fd0jtygufsmniflq3rj8axf 629987 629985 2026-08-23T08:36:15Z AjayDas 12623 added [[Category:ইউক্ৰেইনৰ দুৰ্গ]] using [[WP:HC|HotCat]] 629987 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = স্কালা-পোদিলস্কা দুৰ্গ | native_name = Скала-Подільський замок | native_name_lang = uk | image = Скала-Подільський палац Замковий палац.jpg | caption = তাৰ্লো পৰিয়ালৰ প্ৰাসাদৰ ধ্বংসাৱশেষ | location = স্কালা-পোদিলস্কা, খোৰ্তকিভ জিলা, টেৰ্নোপিল অঞ্চল | coordinates = {{coord|48|51|24.6|N|26|11|57.2|E|type:landmark_region:UA}} | location_country = [[ইউক্ৰেইন]] | status = ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ স্থাপত্য স্মাৰক | years_built = | architect = | embedded = {{Infobox historic site | embed = yes | designation1 = UKRAINE NATIONAL | designation1_offname = {{Lang|uk|Замок}} (''দুৰ্গ'') | designation1_number = 190019 | designation1_type = Architecture }} }} [[File:Skala-Podilska Castle.jpg|250px|thumb|right|দুৰ্গ]] '''স্কালা-পোদিলস্কা দুৰ্গ''' ({{lang-en|Skala-Podilska Castle}}) টেৰ্নোপিল অঞ্চলৰ স্কালা-পোদিলস্কাত জব্ৰুচ নদীৰ এটা খাৱৈৰ ওপৰত অৱস্থিত। এই দুৰ্গটো এটা শিলাময় আগবঢ়া ভূ-খণ্ডৰ ওপৰত নিৰ্মিত আৰু দক্ষিণফালৰপৰাহে ইয়ালৈ যোৱা সম্ভৱ। ই [[ইউক্ৰেইন]]ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ এটা স্থাপত্য স্মাৰক।<ref>[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/22/Лист_ТОЦОНДПКС_№_326_від_20_жовтня_2021_року.pdf Лист Тернопільського обласного центру охорони та наукових досліджень пам'яток культурної спадщини № 326 від 20 жовтня 2021 року].</ref> ==ইতিহাস== দুৰ্গটো ১৪শ শতিকাত কোৰিয়াটোভিচ ৰাজকুমাৰৰ পৰিয়ালে নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Aftanazy>ৰোমান আফ্তানাজি, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, wyd. drugie przejrzane i uzupełnione, t. 9: Województwo podolskie, Wrocław: অছোলিনস্কি ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠান|Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1996, s. 346-352, ISBN 83-04-04268-1, ISBN 83-04-03701-7 (całość).</ref> ১৫১৫ চনৰ পিছত জাদোৰা বংশচিহ্নধাৰী ব্ৰজেজিৰ স্তানিস্লাভ লানৎস্কোৰোন্সকিয়ে দুৰ্গটো যথেষ্ট ডাঙৰ কৰি পুনৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=Aftanazy/> তেওঁ কামিয়ানেটছ-পোদিলস্কিৰ প্ৰশাসক আছিল আৰু পিছলৈ ছাণ্ডোমিয়েৰ্জৰ ৰাজ্যপাল হৈছিল। <ref>{{Cite web|title=Біографія міського голови|url=https://kam-pod.gov.ua/miskiy-golova/biografiya|access-date=2026-07-31|lang=uk}}</ref> এই সম্প্ৰসাৰণ ৰজা প্ৰথম ছিগিছমুণ্ডৰ নিৰ্দেশত কৰা হৈছিল।<ref name=Ukraina>{{cite book|author=Aleksander Strojny, Krzysztof Bzowski, Artur Grossman |date=2005 |isbn=83-921981-6-6 |location=Kraków |page=283 |publisher=Wyd. Bezdroża |title=Ukraina zachodnia: tam szum Prutu, Czeremoszu...}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> লানৎস্কোৰোন্সকি পৰিয়ালে ১৭০৬ চনলৈকে দুৰ্গটোৰ মালিক আছিল। তাৰ পিছত তাৰ্লো পৰিয়ালে দুৰ্গটোৰ মালিকীস্বত্ব লাভ কৰে। সমগ্ৰ শিলাময় আগবঢ়া ভূ-খণ্ডটো আৱৰি থকা দুৰ্গটোৰ এতিয়া কেৱল ১৬শ শতিকাৰ এটা বৃহৎ স্তম্ভহে অৱশিষ্ট আছে। এই স্তম্ভটো শিলাময় ভূ-খণ্ডটোৰ তলত অৱস্থিত। ==প্ৰাসাদ== দুই মহলীয়া তাৰ্লো প্ৰাসাদৰ ধ্বংসাৱশেষে দুৰ্গৰ চোতালটো দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিছিল। দক্ষিণফালৰ ভাগটো ডাঙৰ আৰু উত্তৰফালৰ ভাগটো সৰু আছিল। উত্তৰফালৰ ভাগতে দুৰ্গটোৰ আটাইতকৈ পুৰণি অংশৰ অৱশিষ্ট আছে।<ref name=Ukraina/> ১৯১৪ চনত গ'লুখোভস্কি পৰিয়ালে অন্য এটা স্থানত নতুন এক মহলীয়া প্ৰাসাদ নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Aftanazy/> ==গ্ৰন্থপঞ্জী== * ТЕС|3|271|Бойко В., Парацій В.|Скала-Подільський замок * Ukraina zachodnia: tam szum Prutu, Czeremoszu..., zespół red. A. Strojny, K. Bzowski, A. Grossman. Kraków: Wyd. Bezdroża, 2005, s. 283. ISBN 83-921981-6-6. ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ দুৰ্গ]] 8w073o7xvle5z1jqxbnz5hrn55ank2i 0 139138 629986 2026-08-23T08:35:44Z AjayDas 12623 [[স্কালা-পোদিলস্কা দুৰ্গ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 629986 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[স্কালা-পোদিলস্কা দুৰ্গ]] 7aljz5s78ljzvib13v7a1vszfvwn8r1 0 139139 629994 2026-08-23T09:59:26Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629994 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ওকোপি দুৰ্গ | native_name = Окопівський замок | native_name_lang = uk | image = Kamyanetska Brama - Okopy.jpg | caption = ১৯শ শতিকাৰ কামিয়ানেটছ দুৱাৰ | location = ওকোপি, চোৰ্টকিভ ৰায়ন, টেৰ্নোপিল অঞ্চল | coordinates ={{coord|48|32|24.1|N|26|25|01.0|E|type:landmark_region:UA}} | location_country = [[ইউক্ৰেইন]] | status = ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ স্থাপত্য স্মাৰক | years_built = | architect = }} [[File:Plan and map of the fortress of Okopy (cropped).jpg|250px|thumb|right|দুৰ্গটোৰ পৰিকল্পনা]] '''ওকোপি দুৰ্গ''' ({{lang-en| Okopy Castle}}) স্থানীয়ভাৱে '''পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ খাদ''' নামেৰেও পৰিচিত। ই ওকোপি, টেৰ্নোপিল অঞ্চল, [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই দুৰ্গটো ডিনিষ্টাৰ নদীৰ পাৰত, জব্ৰুচ নদীৰ মোহনাৰ ওচৰত অৱস্থিত। ১৬৯২ চনত হেটমেন ষ্টানিস্লাভ জান যাব্লোনভস্কিয়ে এই দুৰ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ইয়াৰ নক্সা টিলমান ভান গামেৰেনে প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name=Bochenek1980>{{cite book|author=Ryszard Henryk Bochenek |date=1980 |isbn=83-11-06370-2 |location=Warszawa |page=182–183 |publisher=MON |title=1000 słów o inżynierii i fortyfikacjach}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> এই পৰিখাসমূহৰ উদ্দেশ্য আছিল ২৩ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি]]ত থকা অট্টোমান সেনাৰ সৈতে মলদাভিয়াৰ যোগাযোগ বন্ধ কৰা। মলদাভিয়াৰপৰা কামিয়ানেটছলৈ খাদ্য আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীৰ কনভয় পঠিওৱা হৈছিল। ১৬৯৯ চনৰ কাৰ্লোভিট্‌জ সন্ধিৰ পিছত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ খাদে সামৰিক গুৰুত্ব হেৰুৱায়। এই সন্ধিৰ ফলত পোলেণ্ড-লিথুৱানিয়া ৰাষ্ট্ৰসংঘই কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি পুনৰ লাভ কৰে।{{r|Bochenek1980}} এইটো ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ এটা স্থাপত্য স্মাৰক।<ref>[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e9/Лист_Тернопільської_ОДА_від_23.06.2021_№_02-5124.42.pdf Лист Тернопільської ОДА від 23 червня 2021 року № 02-5124/42].</ref> ==ইতিহাস== ১৬৬৪ চনত জেনেৰেল মাৰ্চিন কাজিমিয়েঝ কান্তস্কিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ ওপৰত ফৰাচী স্থপতি গিয়োম লে ভাছ্যুৰ দ্য ব'প্লাঁৰ নক্সা অনুসৰি এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৬৯২ চনৰ ২৫ মাৰ্চত বৰ্তমানৰ দুৰ্গটোৰ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয়।<ref name=Twierdze>{{cite book|author=Stanisław Sławomir Nicieja |date=2006 |isbn=83-244-0024-9 |location=Warszawa |page=111–117 |publisher=Iskry |title=Twierdze kresowe Rzeczypospolitej: historia, legendy, biografie}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ৪৩ কিলোমিটাৰ পশ্চিমে অৱস্থিত কুমাৰী মেৰীৰ হোৰোদক দুৰ্গৰ সৈতে মিলি ৬.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত থকা খোতিন আৰু ১৮.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত থকা [[কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি]]ত থকা তুৰ্কী সেনাক নিয়ন্ত্ৰণত ৰখা। তুৰ্কীসকলে ১৬৭২ চনত কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি দখল কৰিছিল।{{r|Twierdze}} এই উদ্দেশ্যৰ প্ৰমাণ হিচাপে ইয়াক "পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব পৰ্বতৰ কামিয়ানেটছ অৱৰোধ" বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>''Dyspozycyja chorągwi tak usarskich, pancernych, jako i wołoskich, które idą do blokady na Górze św. Trójcy przeciwko Żwańcowi postawionej, zebranych z komenderowanych kompanii wojska JKMci i Rzeczypospolitej na kampaniej in anno 1693'', 31 IX 1693, Biblioteka ks. Czartoryskich w Krakowie, nr 2699, k. 148v.</ref> এই দুৰ্গৰ পৰিকল্পনা আৰু প্ৰতিষ্ঠাৰ সৈতে পোলেণ্ডৰ মুকুটৰ গ্ৰেণ্ড হেটমেন ষ্টানিস্লাভ জান যাব্লোনভস্কিৰ নাম জড়িত।{{r|Twierdze}} তেওঁ জন তৃতীয় ছোবিয়েস্কিৰ দৃষ্টি সেই ঠাইৰ সুবিধাজনক অৱস্থানৰ প্ৰতি আকৰ্ষণ কৰিছিল। সেই স্থানতে জব্ৰুচ নদী ডিনিষ্টাৰ নদীত মিলিত হৈছে।<ref>{{cite web|author=Antoni Urbański |date=1991 |location=Gdańsk |page=16 |publisher=Graf |title=Z czarnego szlaku i tamtych rubieży. Zabytki polskie przepadłe na Podolu, Wołyniu, Ukrainie}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ পৰিখাৰ নক্সা টিলমান ভান গামেৰেন|টিলমান অৱ গামেৰেনে প্ৰস্তুত কৰিছিল আৰু নিৰ্মাণৰ কাম মুকুটৰ কামান বাহিনীৰ জেনেৰেল মাৰ্চিন কান্তস্কিয়ে পৰিচালনা কৰিছিল। দুৰ্গৰ পশ্চিমীয়া প্ৰতিৰক্ষা ৰেখাত দুটা অৰ্ধ-বাষ্টিয়ন আৰু সেই দুটাৰ মাজত লভিভস্কা দুৱাৰ আছিল। এই অংশটো এটা ৰাভেলিনৰদ্বাৰাও অধিক সুৰক্ষিত কৰা হৈছিল। পূব প্ৰতিৰক্ষা ৰেখাত এটা বাষ্টিয়ন আৰু দুটা অৰ্ধ-বাষ্টিয়ন আছিল। এই অংশতে কামিয়ানেটস্কা দুৱাৰ আছিল আৰু ইয়াকো এটা ৰাভেলিনে সুৰক্ষিত কৰিছিল। ১৬৯২ চনত হেটমেন যাব্লোনভস্কিয়ে ওকোপিৰ দুৰ্গৰ সৈন্যদলৰ গঠন নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল আৰু দুৰ্গৰ সেনাধ্যক্ষসকল নিযুক্ত কৰিছিল। বিদেশী ভাড়াতীয়া সৈন্যসকলৰ নেতৃত্বত আছিল অবেৰ্ষ্টাৰ মিখাল ব্ৰাণ্ট। তেওঁৰ অধীনত ১১টা আৰ্কেবিউজিয়াৰ কোম্পানী আছিল।<ref>J. Wimmer, ''Materiały do zagadnienia organizacji i liczebności armii koronnej w latach 1690–1696'', SMHW, t. IX, cz. 1 (1963), s. 250–252.</ref> দুৰ্গত ১,৫০০ পদাতিক সৈন্য আৰু ১০০ অশ্বাৰোহী সৈন্য আছিল। জাতীয় অশ্বাৰোহী সৈন্যৰ বাবে পৃথক সেনাধ্যক্ষ নিযুক্ত কৰা হৈছিল। তেওঁ আছিল হালিচৰ পানীয় পৰিৱেশনকাৰী আৰু প্ৰাক্তন ৰেজিমেণ্টাৰ্জ ইয়াকুব কালিনভস্কি। তেওঁৰ অধীনত ১৮টা পতাকা আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ১৩টা সজ্জিত অশ্বাৰোহী আৰু ৫টা ৱালাচীয় আছিল। মুঠ প্ৰায় ৪,০০০ সৈন্য আৰু ১৮টা কামান ওকোপিত ৰখাৰ কথা আছিল।<ref name=":0">{{cite web|access-date=2019-02-11 |author=Jan Jerzy Sowa |language=en |title="Ludzie niezwalczeni": Rejestry chorągwi autoramentu narodowego w Okopach św. Trójcy w latach 1693–1695 |url=https://www.academia.edu/36218971/_Ludzie_niezwalczeni_Rejestry_chor%C4%85gwi_autamentu_narodowego_w_Okopach_%C5%9Bw._Tr%C3%B3jcy_w_latach_1693-1695}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ১৬৯৩ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত কালিনভস্কিৰ ঠাইত কিছুসময়ৰ বাবে হালিচৰ সজ্জিত অশ্বাৰোহী বাহিনীৰ পতাকাৰ ধ্বজাবাহক খোমেনটভস্কিক নিযুক্ত কৰা হয়। ১৬৯৩ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা কনষ্টাণ্টি জাহোৰভস্কি সেনাধ্যক্ষ হয়। তেওঁ নোভগোৰডৰ ৰাজদৰবাৰী বিষয়া আৰু ৰজাৰ ৰেজিমেণ্টৰ সদস্য আছিল।<ref name=":0" /> ওকোপিত থকা অশ্বাৰোহী বাহিনীৰ গঠনত পৰিৱৰ্তন আহিছিল ডিনিষ্টাৰ নদীৰ প্ৰতিৰক্ষা ৰেখাত নতুন পোলেণ্ডীয় দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ ফলত। ১৬৯৩ চনৰ আগষ্টৰ শেষভাগত ওকোপিৰ বাহিৰৰ চৌহদত ভাৰ্জিন মেৰীৰ দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত লেফটেনেণ্ট মিকোলাই টিশকভস্কিৰ নেতৃত্বত ৩টা সজ্জিত অশ্বাৰোহী আৰু ১টা ৱালাচীয় পতাকা সেই স্থানলৈ পঠিওৱা হৈছিল। দুৰ্গত সেৱাৰ কঠিন পৰিস্থিতিৰ বাবে আৰম্ভণিৰেপৰা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল যে নিযুক্ত সৈন্যসকলে প্ৰায় এবছৰ সেৱা কৰিব আৰু তাৰ পিছত আন সৈন্যই তেওঁলোকৰ ঠাই ল'ব। সেৱাৰ বাবে উৎসাহ হিচাপে দুগুণ শীতকালীন ভাট্টা দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।<ref name=":0" /> ১৬৯৯ চনত কামিয়ানেটছ-পোদিলস্কি পুনৰ দখল কৰাৰ ফলত দুৰ্গটোৱে অধিকাংশ সামৰিক গুৰুত্ব হেৰুৱায়।<ref>{{cite web |access-date=2019-02-11 |title=Okopy Świętej Trójcy |url=http://www.borderoftheculturas.archeo.uw.edu.pl/strona,okopy-sw-trojcy |archive-date=2017-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170621175700/http://www.borderoftheculturas.archeo.uw.edu.pl/strona,okopy-sw-trojcy |url-status=dead }}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ১৬৯৯ চনৰ ১৮ ছেপ্টেম্বৰত ইয়াত ধন্যবাদজ্ঞাপক ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত পোডোলিয়া আৰু কামিয়ানেটছৰপৰা উভতি অহা বহুতো নিৰ্বাসিত লোকে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁলোক ২৭ বছৰৰ পাছত নিজৰ ভূমিলৈ উভতি আহিছিল।<ref name="li">{{cite web|access-date=2022-11-13 |date=2014-06-07 |title=Okopy Trójcy Świętej |url=https://lwow.info/okopy-trojcy-swietej/}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ১৭০০ চনত ৰজা আগষ্ট দ্বিতীয়য়ে দুৰ্গৰ ওচৰৰ বসতিস্থলটোক নগৰীয়া অধিকাৰ প্ৰদান কৰে। লগতে তাত মেলা অনুষ্ঠিত কৰাৰ অধিকাৰো প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="li"/> ১৭৬৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত বৰ সংঘৰ যুদ্ধৰ সময়ত কাজিমিৰ পুলাস্কিয়ে ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ আক্ৰমণৰ বিৰুদ্ধে ইয়াত প্ৰতিৰোধ কৰিছিল। তিনি ঘণ্টীয়া যুদ্ধত ২০০ জন প্ৰতিৰক্ষাকাৰী নিহত হয়। ইয়াৰ পিছত পুলাস্কিয়ে কেইজনমান সৈনিকৰ সৈতে দুৰ্গ এৰি ডিনিষ্টাৰ নদী পাৰ হৈ নিজৰ জীৱন ৰক্ষা কৰে। কেইজনমান সৈনিক জ্বলি যোৱা গীৰ্জাৰ ধ্বংসাৱশেষত শেষলৈকে যুদ্ধ কৰি নিহত হয় আৰু আন কেইজনমান বন্দী হয়।{{r|Twierdze}} পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ পৰিখাৰ সীমান্ত প্ৰতিৰক্ষা বাহিনীৰ নিৰীক্ষণ চকীখন আছিল সীমান্ত সুৰক্ষা বাহিনীৰ এটা মৌলিক সাংগঠনিক একক। এই বাহিনীয়ে পোলেণ্ড-ছোভিয়েট সীমান্ত আৰু পোলেণ্ড-ৰোমানিয়া সীমান্তত সুৰক্ষা সেৱা আগবঢ়াইছিল। ==সাহিত্যত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ খাদ== জিগমুণ্ট ক্ৰাছিন্স্কিৰ ঈশ্বৰহীন কৌতুক নামৰ গ্ৰন্থত "পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ খাদ" নামটো অভিজাত শ্ৰেণীৰ শেষৰটো দুৰ্গ বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। <gallery mode="packed" heights="140"> Kamyanetska Brama - Okopy.jpg|১৯শ শতিকাৰ কামিয়ানেটস্কা দুৱাৰ Okopy, Kamyanetska Brama.jpg|কামিয়ানেটস্কা দুৱাৰ Okopy, Kamyanetska Brama 2.jpg|দুৱাৰৰ নাম থকা যুদ্ধপূৰ্ব ফলক F.22.09.09r.120.JPG|লভিভস্কা দুৱাৰত থকা ফলক F.22.09.09r.128.JPG|লভিভস্কা দুৱাৰৰ ভিতৰৰ অংশ Okopy, Kostel.jpg|ৰোমান কেথলিক গীৰ্জা Kościół w Okopach św. Trójcy.JPG|পুনৰুদ্ধাৰৰ পিছত ৰোমান কেথলিক গীৰ্জা Okopy, Fresco.jpg|ৰোমান কেথলিক গীৰ্জাৰ দেৱালত থকা বহুৰঙী চিত্ৰ </gallery> ==গ্ৰন্থপঞ্জী== * TEC|4|421—422|Бойко В.|Окопівська фортеця * ''Рутинський М.'' Замковий туризм в Україні. Географія пам'яток фортифікаційного зодчества та перспективи їх туристичного відродження: Навчальний посібник.&nbsp; — К., 2007. * SgKP|VII|432|Okopy Świętej Trójcy * ''Rolle A.'' Zameczki podolskie na kresach multańskich.&nbsp; — Warszawa, 1880.&nbsp; — t. III.&nbsp; — S. 35. {{Kresy Castles}}{{Castles in Ukraine}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} 7wfuqo8od2bz4vx9ufm1zvishojvqo4 629995 629994 2026-08-23T09:59:59Z AjayDas 12623 /* গ্ৰন্থপঞ্জী */ 629995 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ওকোপি দুৰ্গ | native_name = Окопівський замок | native_name_lang = uk | image = Kamyanetska Brama - Okopy.jpg | caption = ১৯শ শতিকাৰ কামিয়ানেটছ দুৱাৰ | location = ওকোপি, চোৰ্টকিভ ৰায়ন, টেৰ্নোপিল অঞ্চল | coordinates ={{coord|48|32|24.1|N|26|25|01.0|E|type:landmark_region:UA}} | location_country = [[ইউক্ৰেইন]] | status = ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ স্থাপত্য স্মাৰক | years_built = | architect = }} [[File:Plan and map of the fortress of Okopy (cropped).jpg|250px|thumb|right|দুৰ্গটোৰ পৰিকল্পনা]] '''ওকোপি দুৰ্গ''' ({{lang-en| Okopy Castle}}) স্থানীয়ভাৱে '''পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ খাদ''' নামেৰেও পৰিচিত। ই ওকোপি, টেৰ্নোপিল অঞ্চল, [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই দুৰ্গটো ডিনিষ্টাৰ নদীৰ পাৰত, জব্ৰুচ নদীৰ মোহনাৰ ওচৰত অৱস্থিত। ১৬৯২ চনত হেটমেন ষ্টানিস্লাভ জান যাব্লোনভস্কিয়ে এই দুৰ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ইয়াৰ নক্সা টিলমান ভান গামেৰেনে প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name=Bochenek1980>{{cite book|author=Ryszard Henryk Bochenek |date=1980 |isbn=83-11-06370-2 |location=Warszawa |page=182–183 |publisher=MON |title=1000 słów o inżynierii i fortyfikacjach}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> এই পৰিখাসমূহৰ উদ্দেশ্য আছিল ২৩ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি]]ত থকা অট্টোমান সেনাৰ সৈতে মলদাভিয়াৰ যোগাযোগ বন্ধ কৰা। মলদাভিয়াৰপৰা কামিয়ানেটছলৈ খাদ্য আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীৰ কনভয় পঠিওৱা হৈছিল। ১৬৯৯ চনৰ কাৰ্লোভিট্‌জ সন্ধিৰ পিছত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ খাদে সামৰিক গুৰুত্ব হেৰুৱায়। এই সন্ধিৰ ফলত পোলেণ্ড-লিথুৱানিয়া ৰাষ্ট্ৰসংঘই কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি পুনৰ লাভ কৰে।{{r|Bochenek1980}} এইটো ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ এটা স্থাপত্য স্মাৰক।<ref>[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e9/Лист_Тернопільської_ОДА_від_23.06.2021_№_02-5124.42.pdf Лист Тернопільської ОДА від 23 червня 2021 року № 02-5124/42].</ref> ==ইতিহাস== ১৬৬৪ চনত জেনেৰেল মাৰ্চিন কাজিমিয়েঝ কান্তস্কিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ ওপৰত ফৰাচী স্থপতি গিয়োম লে ভাছ্যুৰ দ্য ব'প্লাঁৰ নক্সা অনুসৰি এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৬৯২ চনৰ ২৫ মাৰ্চত বৰ্তমানৰ দুৰ্গটোৰ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয়।<ref name=Twierdze>{{cite book|author=Stanisław Sławomir Nicieja |date=2006 |isbn=83-244-0024-9 |location=Warszawa |page=111–117 |publisher=Iskry |title=Twierdze kresowe Rzeczypospolitej: historia, legendy, biografie}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ৪৩ কিলোমিটাৰ পশ্চিমে অৱস্থিত কুমাৰী মেৰীৰ হোৰোদক দুৰ্গৰ সৈতে মিলি ৬.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত থকা খোতিন আৰু ১৮.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত থকা [[কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি]]ত থকা তুৰ্কী সেনাক নিয়ন্ত্ৰণত ৰখা। তুৰ্কীসকলে ১৬৭২ চনত কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি দখল কৰিছিল।{{r|Twierdze}} এই উদ্দেশ্যৰ প্ৰমাণ হিচাপে ইয়াক "পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব পৰ্বতৰ কামিয়ানেটছ অৱৰোধ" বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>''Dyspozycyja chorągwi tak usarskich, pancernych, jako i wołoskich, które idą do blokady na Górze św. Trójcy przeciwko Żwańcowi postawionej, zebranych z komenderowanych kompanii wojska JKMci i Rzeczypospolitej na kampaniej in anno 1693'', 31 IX 1693, Biblioteka ks. Czartoryskich w Krakowie, nr 2699, k. 148v.</ref> এই দুৰ্গৰ পৰিকল্পনা আৰু প্ৰতিষ্ঠাৰ সৈতে পোলেণ্ডৰ মুকুটৰ গ্ৰেণ্ড হেটমেন ষ্টানিস্লাভ জান যাব্লোনভস্কিৰ নাম জড়িত।{{r|Twierdze}} তেওঁ জন তৃতীয় ছোবিয়েস্কিৰ দৃষ্টি সেই ঠাইৰ সুবিধাজনক অৱস্থানৰ প্ৰতি আকৰ্ষণ কৰিছিল। সেই স্থানতে জব্ৰুচ নদী ডিনিষ্টাৰ নদীত মিলিত হৈছে।<ref>{{cite web|author=Antoni Urbański |date=1991 |location=Gdańsk |page=16 |publisher=Graf |title=Z czarnego szlaku i tamtych rubieży. Zabytki polskie przepadłe na Podolu, Wołyniu, Ukrainie}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ পৰিখাৰ নক্সা টিলমান ভান গামেৰেন|টিলমান অৱ গামেৰেনে প্ৰস্তুত কৰিছিল আৰু নিৰ্মাণৰ কাম মুকুটৰ কামান বাহিনীৰ জেনেৰেল মাৰ্চিন কান্তস্কিয়ে পৰিচালনা কৰিছিল। দুৰ্গৰ পশ্চিমীয়া প্ৰতিৰক্ষা ৰেখাত দুটা অৰ্ধ-বাষ্টিয়ন আৰু সেই দুটাৰ মাজত লভিভস্কা দুৱাৰ আছিল। এই অংশটো এটা ৰাভেলিনৰদ্বাৰাও অধিক সুৰক্ষিত কৰা হৈছিল। পূব প্ৰতিৰক্ষা ৰেখাত এটা বাষ্টিয়ন আৰু দুটা অৰ্ধ-বাষ্টিয়ন আছিল। এই অংশতে কামিয়ানেটস্কা দুৱাৰ আছিল আৰু ইয়াকো এটা ৰাভেলিনে সুৰক্ষিত কৰিছিল। ১৬৯২ চনত হেটমেন যাব্লোনভস্কিয়ে ওকোপিৰ দুৰ্গৰ সৈন্যদলৰ গঠন নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল আৰু দুৰ্গৰ সেনাধ্যক্ষসকল নিযুক্ত কৰিছিল। বিদেশী ভাড়াতীয়া সৈন্যসকলৰ নেতৃত্বত আছিল অবেৰ্ষ্টাৰ মিখাল ব্ৰাণ্ট। তেওঁৰ অধীনত ১১টা আৰ্কেবিউজিয়াৰ কোম্পানী আছিল।<ref>J. Wimmer, ''Materiały do zagadnienia organizacji i liczebności armii koronnej w latach 1690–1696'', SMHW, t. IX, cz. 1 (1963), s. 250–252.</ref> দুৰ্গত ১,৫০০ পদাতিক সৈন্য আৰু ১০০ অশ্বাৰোহী সৈন্য আছিল। জাতীয় অশ্বাৰোহী সৈন্যৰ বাবে পৃথক সেনাধ্যক্ষ নিযুক্ত কৰা হৈছিল। তেওঁ আছিল হালিচৰ পানীয় পৰিৱেশনকাৰী আৰু প্ৰাক্তন ৰেজিমেণ্টাৰ্জ ইয়াকুব কালিনভস্কি। তেওঁৰ অধীনত ১৮টা পতাকা আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ১৩টা সজ্জিত অশ্বাৰোহী আৰু ৫টা ৱালাচীয় আছিল। মুঠ প্ৰায় ৪,০০০ সৈন্য আৰু ১৮টা কামান ওকোপিত ৰখাৰ কথা আছিল।<ref name=":0">{{cite web|access-date=2019-02-11 |author=Jan Jerzy Sowa |language=en |title="Ludzie niezwalczeni": Rejestry chorągwi autoramentu narodowego w Okopach św. Trójcy w latach 1693–1695 |url=https://www.academia.edu/36218971/_Ludzie_niezwalczeni_Rejestry_chor%C4%85gwi_autamentu_narodowego_w_Okopach_%C5%9Bw._Tr%C3%B3jcy_w_latach_1693-1695}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ১৬৯৩ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত কালিনভস্কিৰ ঠাইত কিছুসময়ৰ বাবে হালিচৰ সজ্জিত অশ্বাৰোহী বাহিনীৰ পতাকাৰ ধ্বজাবাহক খোমেনটভস্কিক নিযুক্ত কৰা হয়। ১৬৯৩ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা কনষ্টাণ্টি জাহোৰভস্কি সেনাধ্যক্ষ হয়। তেওঁ নোভগোৰডৰ ৰাজদৰবাৰী বিষয়া আৰু ৰজাৰ ৰেজিমেণ্টৰ সদস্য আছিল।<ref name=":0" /> ওকোপিত থকা অশ্বাৰোহী বাহিনীৰ গঠনত পৰিৱৰ্তন আহিছিল ডিনিষ্টাৰ নদীৰ প্ৰতিৰক্ষা ৰেখাত নতুন পোলেণ্ডীয় দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ ফলত। ১৬৯৩ চনৰ আগষ্টৰ শেষভাগত ওকোপিৰ বাহিৰৰ চৌহদত ভাৰ্জিন মেৰীৰ দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত লেফটেনেণ্ট মিকোলাই টিশকভস্কিৰ নেতৃত্বত ৩টা সজ্জিত অশ্বাৰোহী আৰু ১টা ৱালাচীয় পতাকা সেই স্থানলৈ পঠিওৱা হৈছিল। দুৰ্গত সেৱাৰ কঠিন পৰিস্থিতিৰ বাবে আৰম্ভণিৰেপৰা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল যে নিযুক্ত সৈন্যসকলে প্ৰায় এবছৰ সেৱা কৰিব আৰু তাৰ পিছত আন সৈন্যই তেওঁলোকৰ ঠাই ল'ব। সেৱাৰ বাবে উৎসাহ হিচাপে দুগুণ শীতকালীন ভাট্টা দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।<ref name=":0" /> ১৬৯৯ চনত কামিয়ানেটছ-পোদিলস্কি পুনৰ দখল কৰাৰ ফলত দুৰ্গটোৱে অধিকাংশ সামৰিক গুৰুত্ব হেৰুৱায়।<ref>{{cite web |access-date=2019-02-11 |title=Okopy Świętej Trójcy |url=http://www.borderoftheculturas.archeo.uw.edu.pl/strona,okopy-sw-trojcy |archive-date=2017-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170621175700/http://www.borderoftheculturas.archeo.uw.edu.pl/strona,okopy-sw-trojcy |url-status=dead }}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ১৬৯৯ চনৰ ১৮ ছেপ্টেম্বৰত ইয়াত ধন্যবাদজ্ঞাপক ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত পোডোলিয়া আৰু কামিয়ানেটছৰপৰা উভতি অহা বহুতো নিৰ্বাসিত লোকে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁলোক ২৭ বছৰৰ পাছত নিজৰ ভূমিলৈ উভতি আহিছিল।<ref name="li">{{cite web|access-date=2022-11-13 |date=2014-06-07 |title=Okopy Trójcy Świętej |url=https://lwow.info/okopy-trojcy-swietej/}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ১৭০০ চনত ৰজা আগষ্ট দ্বিতীয়য়ে দুৰ্গৰ ওচৰৰ বসতিস্থলটোক নগৰীয়া অধিকাৰ প্ৰদান কৰে। লগতে তাত মেলা অনুষ্ঠিত কৰাৰ অধিকাৰো প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="li"/> ১৭৬৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত বৰ সংঘৰ যুদ্ধৰ সময়ত কাজিমিৰ পুলাস্কিয়ে ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ আক্ৰমণৰ বিৰুদ্ধে ইয়াত প্ৰতিৰোধ কৰিছিল। তিনি ঘণ্টীয়া যুদ্ধত ২০০ জন প্ৰতিৰক্ষাকাৰী নিহত হয়। ইয়াৰ পিছত পুলাস্কিয়ে কেইজনমান সৈনিকৰ সৈতে দুৰ্গ এৰি ডিনিষ্টাৰ নদী পাৰ হৈ নিজৰ জীৱন ৰক্ষা কৰে। কেইজনমান সৈনিক জ্বলি যোৱা গীৰ্জাৰ ধ্বংসাৱশেষত শেষলৈকে যুদ্ধ কৰি নিহত হয় আৰু আন কেইজনমান বন্দী হয়।{{r|Twierdze}} পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ পৰিখাৰ সীমান্ত প্ৰতিৰক্ষা বাহিনীৰ নিৰীক্ষণ চকীখন আছিল সীমান্ত সুৰক্ষা বাহিনীৰ এটা মৌলিক সাংগঠনিক একক। এই বাহিনীয়ে পোলেণ্ড-ছোভিয়েট সীমান্ত আৰু পোলেণ্ড-ৰোমানিয়া সীমান্তত সুৰক্ষা সেৱা আগবঢ়াইছিল। ==সাহিত্যত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ খাদ== জিগমুণ্ট ক্ৰাছিন্স্কিৰ ঈশ্বৰহীন কৌতুক নামৰ গ্ৰন্থত "পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ খাদ" নামটো অভিজাত শ্ৰেণীৰ শেষৰটো দুৰ্গ বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। <gallery mode="packed" heights="140"> Kamyanetska Brama - Okopy.jpg|১৯শ শতিকাৰ কামিয়ানেটস্কা দুৱাৰ Okopy, Kamyanetska Brama.jpg|কামিয়ানেটস্কা দুৱাৰ Okopy, Kamyanetska Brama 2.jpg|দুৱাৰৰ নাম থকা যুদ্ধপূৰ্ব ফলক F.22.09.09r.120.JPG|লভিভস্কা দুৱাৰত থকা ফলক F.22.09.09r.128.JPG|লভিভস্কা দুৱাৰৰ ভিতৰৰ অংশ Okopy, Kostel.jpg|ৰোমান কেথলিক গীৰ্জা Kościół w Okopach św. Trójcy.JPG|পুনৰুদ্ধাৰৰ পিছত ৰোমান কেথলিক গীৰ্জা Okopy, Fresco.jpg|ৰোমান কেথলিক গীৰ্জাৰ দেৱালত থকা বহুৰঙী চিত্ৰ </gallery> ==গ্ৰন্থপঞ্জী== * TEC|4|421—422|Бойко В.|Окопівська фортеця * ''Рутинський М.'' Замковий туризм в Україні. Географія пам'яток фортифікаційного зодчества та перспективи їх туристичного відродження: Навчальний посібник.&nbsp; — К., 2007. * SgKP|VII|432|Okopy Świętej Trójcy * ''Rolle A.'' Zameczki podolskie na kresach multańskich.&nbsp; — Warszawa, 1880.&nbsp; — t. III.&nbsp; — S. 35. ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} 0ang40rhvn623v1iyxxjp5ncyx23p8k 629996 629995 2026-08-23T10:00:25Z AjayDas 12623 added [[Category:ইউক্ৰেইনৰ দুৰ্গ]] using [[WP:HC|HotCat]] 629996 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ওকোপি দুৰ্গ | native_name = Окопівський замок | native_name_lang = uk | image = Kamyanetska Brama - Okopy.jpg | caption = ১৯শ শতিকাৰ কামিয়ানেটছ দুৱাৰ | location = ওকোপি, চোৰ্টকিভ ৰায়ন, টেৰ্নোপিল অঞ্চল | coordinates ={{coord|48|32|24.1|N|26|25|01.0|E|type:landmark_region:UA}} | location_country = [[ইউক্ৰেইন]] | status = ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ স্থাপত্য স্মাৰক | years_built = | architect = }} [[File:Plan and map of the fortress of Okopy (cropped).jpg|250px|thumb|right|দুৰ্গটোৰ পৰিকল্পনা]] '''ওকোপি দুৰ্গ''' ({{lang-en| Okopy Castle}}) স্থানীয়ভাৱে '''পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ খাদ''' নামেৰেও পৰিচিত। ই ওকোপি, টেৰ্নোপিল অঞ্চল, [[ইউক্ৰেইন]]ত অৱস্থিত। এই দুৰ্গটো ডিনিষ্টাৰ নদীৰ পাৰত, জব্ৰুচ নদীৰ মোহনাৰ ওচৰত অৱস্থিত। ১৬৯২ চনত হেটমেন ষ্টানিস্লাভ জান যাব্লোনভস্কিয়ে এই দুৰ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ইয়াৰ নক্সা টিলমান ভান গামেৰেনে প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name=Bochenek1980>{{cite book|author=Ryszard Henryk Bochenek |date=1980 |isbn=83-11-06370-2 |location=Warszawa |page=182–183 |publisher=MON |title=1000 słów o inżynierii i fortyfikacjach}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> এই পৰিখাসমূহৰ উদ্দেশ্য আছিল ২৩ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত [[কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি]]ত থকা অট্টোমান সেনাৰ সৈতে মলদাভিয়াৰ যোগাযোগ বন্ধ কৰা। মলদাভিয়াৰপৰা কামিয়ানেটছলৈ খাদ্য আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীৰ কনভয় পঠিওৱা হৈছিল। ১৬৯৯ চনৰ কাৰ্লোভিট্‌জ সন্ধিৰ পিছত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ খাদে সামৰিক গুৰুত্ব হেৰুৱায়। এই সন্ধিৰ ফলত পোলেণ্ড-লিথুৱানিয়া ৰাষ্ট্ৰসংঘই কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি পুনৰ লাভ কৰে।{{r|Bochenek1980}} এইটো ইউক্ৰেইন ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ এটা স্থাপত্য স্মাৰক।<ref>[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e9/Лист_Тернопільської_ОДА_від_23.06.2021_№_02-5124.42.pdf Лист Тернопільської ОДА від 23 червня 2021 року № 02-5124/42].</ref> ==ইতিহাস== ১৬৬৪ চনত জেনেৰেল মাৰ্চিন কাজিমিয়েঝ কান্তস্কিয়ে নিজৰ সম্পত্তিৰ ওপৰত ফৰাচী স্থপতি গিয়োম লে ভাছ্যুৰ দ্য ব'প্লাঁৰ নক্সা অনুসৰি এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৬৯২ চনৰ ২৫ মাৰ্চত বৰ্তমানৰ দুৰ্গটোৰ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয়।<ref name=Twierdze>{{cite book|author=Stanisław Sławomir Nicieja |date=2006 |isbn=83-244-0024-9 |location=Warszawa |page=111–117 |publisher=Iskry |title=Twierdze kresowe Rzeczypospolitej: historia, legendy, biografie}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল ৪৩ কিলোমিটাৰ পশ্চিমে অৱস্থিত কুমাৰী মেৰীৰ হোৰোদক দুৰ্গৰ সৈতে মিলি ৬.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত থকা খোতিন আৰু ১৮.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত থকা [[কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি]]ত থকা তুৰ্কী সেনাক নিয়ন্ত্ৰণত ৰখা। তুৰ্কীসকলে ১৬৭২ চনত কামিয়ানেটছ-পডিলস্কি দখল কৰিছিল।{{r|Twierdze}} এই উদ্দেশ্যৰ প্ৰমাণ হিচাপে ইয়াক "পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব পৰ্বতৰ কামিয়ানেটছ অৱৰোধ" বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>''Dyspozycyja chorągwi tak usarskich, pancernych, jako i wołoskich, które idą do blokady na Górze św. Trójcy przeciwko Żwańcowi postawionej, zebranych z komenderowanych kompanii wojska JKMci i Rzeczypospolitej na kampaniej in anno 1693'', 31 IX 1693, Biblioteka ks. Czartoryskich w Krakowie, nr 2699, k. 148v.</ref> এই দুৰ্গৰ পৰিকল্পনা আৰু প্ৰতিষ্ঠাৰ সৈতে পোলেণ্ডৰ মুকুটৰ গ্ৰেণ্ড হেটমেন ষ্টানিস্লাভ জান যাব্লোনভস্কিৰ নাম জড়িত।{{r|Twierdze}} তেওঁ জন তৃতীয় ছোবিয়েস্কিৰ দৃষ্টি সেই ঠাইৰ সুবিধাজনক অৱস্থানৰ প্ৰতি আকৰ্ষণ কৰিছিল। সেই স্থানতে জব্ৰুচ নদী ডিনিষ্টাৰ নদীত মিলিত হৈছে।<ref>{{cite web|author=Antoni Urbański |date=1991 |location=Gdańsk |page=16 |publisher=Graf |title=Z czarnego szlaku i tamtych rubieży. Zabytki polskie przepadłe na Podolu, Wołyniu, Ukrainie}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ পৰিখাৰ নক্সা টিলমান ভান গামেৰেন|টিলমান অৱ গামেৰেনে প্ৰস্তুত কৰিছিল আৰু নিৰ্মাণৰ কাম মুকুটৰ কামান বাহিনীৰ জেনেৰেল মাৰ্চিন কান্তস্কিয়ে পৰিচালনা কৰিছিল। দুৰ্গৰ পশ্চিমীয়া প্ৰতিৰক্ষা ৰেখাত দুটা অৰ্ধ-বাষ্টিয়ন আৰু সেই দুটাৰ মাজত লভিভস্কা দুৱাৰ আছিল। এই অংশটো এটা ৰাভেলিনৰদ্বাৰাও অধিক সুৰক্ষিত কৰা হৈছিল। পূব প্ৰতিৰক্ষা ৰেখাত এটা বাষ্টিয়ন আৰু দুটা অৰ্ধ-বাষ্টিয়ন আছিল। এই অংশতে কামিয়ানেটস্কা দুৱাৰ আছিল আৰু ইয়াকো এটা ৰাভেলিনে সুৰক্ষিত কৰিছিল। ১৬৯২ চনত হেটমেন যাব্লোনভস্কিয়ে ওকোপিৰ দুৰ্গৰ সৈন্যদলৰ গঠন নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল আৰু দুৰ্গৰ সেনাধ্যক্ষসকল নিযুক্ত কৰিছিল। বিদেশী ভাড়াতীয়া সৈন্যসকলৰ নেতৃত্বত আছিল অবেৰ্ষ্টাৰ মিখাল ব্ৰাণ্ট। তেওঁৰ অধীনত ১১টা আৰ্কেবিউজিয়াৰ কোম্পানী আছিল।<ref>J. Wimmer, ''Materiały do zagadnienia organizacji i liczebności armii koronnej w latach 1690–1696'', SMHW, t. IX, cz. 1 (1963), s. 250–252.</ref> দুৰ্গত ১,৫০০ পদাতিক সৈন্য আৰু ১০০ অশ্বাৰোহী সৈন্য আছিল। জাতীয় অশ্বাৰোহী সৈন্যৰ বাবে পৃথক সেনাধ্যক্ষ নিযুক্ত কৰা হৈছিল। তেওঁ আছিল হালিচৰ পানীয় পৰিৱেশনকাৰী আৰু প্ৰাক্তন ৰেজিমেণ্টাৰ্জ ইয়াকুব কালিনভস্কি। তেওঁৰ অধীনত ১৮টা পতাকা আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ১৩টা সজ্জিত অশ্বাৰোহী আৰু ৫টা ৱালাচীয় আছিল। মুঠ প্ৰায় ৪,০০০ সৈন্য আৰু ১৮টা কামান ওকোপিত ৰখাৰ কথা আছিল।<ref name=":0">{{cite web|access-date=2019-02-11 |author=Jan Jerzy Sowa |language=en |title="Ludzie niezwalczeni": Rejestry chorągwi autoramentu narodowego w Okopach św. Trójcy w latach 1693–1695 |url=https://www.academia.edu/36218971/_Ludzie_niezwalczeni_Rejestry_chor%C4%85gwi_autamentu_narodowego_w_Okopach_%C5%9Bw._Tr%C3%B3jcy_w_latach_1693-1695}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ১৬৯৩ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত কালিনভস্কিৰ ঠাইত কিছুসময়ৰ বাবে হালিচৰ সজ্জিত অশ্বাৰোহী বাহিনীৰ পতাকাৰ ধ্বজাবাহক খোমেনটভস্কিক নিযুক্ত কৰা হয়। ১৬৯৩ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা কনষ্টাণ্টি জাহোৰভস্কি সেনাধ্যক্ষ হয়। তেওঁ নোভগোৰডৰ ৰাজদৰবাৰী বিষয়া আৰু ৰজাৰ ৰেজিমেণ্টৰ সদস্য আছিল।<ref name=":0" /> ওকোপিত থকা অশ্বাৰোহী বাহিনীৰ গঠনত পৰিৱৰ্তন আহিছিল ডিনিষ্টাৰ নদীৰ প্ৰতিৰক্ষা ৰেখাত নতুন পোলেণ্ডীয় দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ ফলত। ১৬৯৩ চনৰ আগষ্টৰ শেষভাগত ওকোপিৰ বাহিৰৰ চৌহদত ভাৰ্জিন মেৰীৰ দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। সেই সময়ত লেফটেনেণ্ট মিকোলাই টিশকভস্কিৰ নেতৃত্বত ৩টা সজ্জিত অশ্বাৰোহী আৰু ১টা ৱালাচীয় পতাকা সেই স্থানলৈ পঠিওৱা হৈছিল। দুৰ্গত সেৱাৰ কঠিন পৰিস্থিতিৰ বাবে আৰম্ভণিৰেপৰা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল যে নিযুক্ত সৈন্যসকলে প্ৰায় এবছৰ সেৱা কৰিব আৰু তাৰ পিছত আন সৈন্যই তেওঁলোকৰ ঠাই ল'ব। সেৱাৰ বাবে উৎসাহ হিচাপে দুগুণ শীতকালীন ভাট্টা দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।<ref name=":0" /> ১৬৯৯ চনত কামিয়ানেটছ-পোদিলস্কি পুনৰ দখল কৰাৰ ফলত দুৰ্গটোৱে অধিকাংশ সামৰিক গুৰুত্ব হেৰুৱায়।<ref>{{cite web |access-date=2019-02-11 |title=Okopy Świętej Trójcy |url=http://www.borderoftheculturas.archeo.uw.edu.pl/strona,okopy-sw-trojcy |archive-date=2017-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170621175700/http://www.borderoftheculturas.archeo.uw.edu.pl/strona,okopy-sw-trojcy |url-status=dead }}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ১৬৯৯ চনৰ ১৮ ছেপ্টেম্বৰত ইয়াত ধন্যবাদজ্ঞাপক ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত পোডোলিয়া আৰু কামিয়ানেটছৰপৰা উভতি অহা বহুতো নিৰ্বাসিত লোকে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁলোক ২৭ বছৰৰ পাছত নিজৰ ভূমিলৈ উভতি আহিছিল।<ref name="li">{{cite web|access-date=2022-11-13 |date=2014-06-07 |title=Okopy Trójcy Świętej |url=https://lwow.info/okopy-trojcy-swietej/}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ১৭০০ চনত ৰজা আগষ্ট দ্বিতীয়য়ে দুৰ্গৰ ওচৰৰ বসতিস্থলটোক নগৰীয়া অধিকাৰ প্ৰদান কৰে। লগতে তাত মেলা অনুষ্ঠিত কৰাৰ অধিকাৰো প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="li"/> ১৭৬৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত বৰ সংঘৰ যুদ্ধৰ সময়ত কাজিমিৰ পুলাস্কিয়ে ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যৰ আক্ৰমণৰ বিৰুদ্ধে ইয়াত প্ৰতিৰোধ কৰিছিল। তিনি ঘণ্টীয়া যুদ্ধত ২০০ জন প্ৰতিৰক্ষাকাৰী নিহত হয়। ইয়াৰ পিছত পুলাস্কিয়ে কেইজনমান সৈনিকৰ সৈতে দুৰ্গ এৰি ডিনিষ্টাৰ নদী পাৰ হৈ নিজৰ জীৱন ৰক্ষা কৰে। কেইজনমান সৈনিক জ্বলি যোৱা গীৰ্জাৰ ধ্বংসাৱশেষত শেষলৈকে যুদ্ধ কৰি নিহত হয় আৰু আন কেইজনমান বন্দী হয়।{{r|Twierdze}} পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ পৰিখাৰ সীমান্ত প্ৰতিৰক্ষা বাহিনীৰ নিৰীক্ষণ চকীখন আছিল সীমান্ত সুৰক্ষা বাহিনীৰ এটা মৌলিক সাংগঠনিক একক। এই বাহিনীয়ে পোলেণ্ড-ছোভিয়েট সীমান্ত আৰু পোলেণ্ড-ৰোমানিয়া সীমান্তত সুৰক্ষা সেৱা আগবঢ়াইছিল। ==সাহিত্যত পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ খাদ== জিগমুণ্ট ক্ৰাছিন্স্কিৰ ঈশ্বৰহীন কৌতুক নামৰ গ্ৰন্থত "পৱিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ খাদ" নামটো অভিজাত শ্ৰেণীৰ শেষৰটো দুৰ্গ বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। <gallery mode="packed" heights="140"> Kamyanetska Brama - Okopy.jpg|১৯শ শতিকাৰ কামিয়ানেটস্কা দুৱাৰ Okopy, Kamyanetska Brama.jpg|কামিয়ানেটস্কা দুৱাৰ Okopy, Kamyanetska Brama 2.jpg|দুৱাৰৰ নাম থকা যুদ্ধপূৰ্ব ফলক F.22.09.09r.120.JPG|লভিভস্কা দুৱাৰত থকা ফলক F.22.09.09r.128.JPG|লভিভস্কা দুৱাৰৰ ভিতৰৰ অংশ Okopy, Kostel.jpg|ৰোমান কেথলিক গীৰ্জা Kościół w Okopach św. Trójcy.JPG|পুনৰুদ্ধাৰৰ পিছত ৰোমান কেথলিক গীৰ্জা Okopy, Fresco.jpg|ৰোমান কেথলিক গীৰ্জাৰ দেৱালত থকা বহুৰঙী চিত্ৰ </gallery> ==গ্ৰন্থপঞ্জী== * TEC|4|421—422|Бойко В.|Окопівська фортеця * ''Рутинський М.'' Замковий туризм в Україні. Географія пам'яток фортифікаційного зодчества та перспективи їх туристичного відродження: Навчальний посібник.&nbsp; — К., 2007. * SgKP|VII|432|Okopy Świętej Trójcy * ''Rolle A.'' Zameczki podolskie na kresach multańskich.&nbsp; — Warszawa, 1880.&nbsp; — t. III.&nbsp; — S. 35. ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ দুৰ্গ]] 72ypum6lvvdtvss06eluqpha3fb4lfn 0 139140 629997 2026-08-23T10:01:44Z AjayDas 12623 [[ওকোপি দুৰ্গ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 629997 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ওকোপি দুৰ্গ]] 3ewtwlyrtbhaxs2mtgqbd9pf2z9cde1 0 139141 629999 2026-08-23T10:37:01Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 629999 wikitext text/x-wiki [[File:Husiatyn church.jpg|250px|thumb|right|মঠৰ গীৰ্জা]] '''বেৰ্ণাৰ্ডাইন মঠ''' ({{lang-en| Bernardine Monastery, Husiatyn}}) ৰোমান কেথলিক গীৰ্জাৰ এটা মঠ-সমষ্টি। ই পশ্চিম [[ইউক্ৰেইন]]ৰ টাৰ্নোপিল অঞ্চলৰ হুচিয়াতিনত অৱস্থিত। ই ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ এটা স্থাপত্য স্মাৰক।<ref>[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/22/Лист_ТОЦОНДПКС_№_326_від_20_жовтня_2021_року.pdf Лист Тернопільського обласного центру охорони та наукових досліджень пам'яток культурної спадщини № 326 від 20 жовтня 2021 року].</ref> ==ইতিহাস== এই মঠটো ৱালেণ্টি আলেকজেণ্ডাৰ কালিনোভস্কিয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁ ১৬১০ চনত মঠটো নিৰ্মাণৰ বাবে ধন দান কৰিছিল। অৱশ্যে মঠ-সমষ্টিটোৰ নিৰ্মাণৰ কাম আৰু পোন্ধৰ বছৰ ধৰি চলিছিল আৰু প্ৰতিষ্ঠাপকৰ মৃত্যুৰ পাছতহে সম্পূৰ্ণ হৈছিল। ১৭শ শতিকাত তুৰ্কী আৰু তাতাৰসকলৰ আক্ৰমণ আৰু কছাক বিদ্ৰোহৰ সময়ত মঠটোৰ ভৱনসমূহ ধ্বংস হৈছিল। ফলত শতিকাটোৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত গীৰ্জা আৰু মঠটো সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংসপ্ৰাপ্ত আৰু বসবাসৰ অনুপযোগী হৈ পৰিছিল। সেয়েহে বেৰ্নাৰ্ডাইনসকলে ১৬৬০ চনত হুচিয়াতিন এৰি যায়। ১৬৯০ চনত সন্ন্যাসীসকল উভতি অহাৰ পাছত আদাম মিকোলাই ছেনিয়াভস্কিয়ে মঠ-সমষ্টিটোৰ পুনৰ্নিৰ্মাণৰ বাবে ধন আগবঢ়ায়। এই কাম ১৭২৩ চনলৈ চলিছিল।<ref name="tok">J. Tokarski, ''Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Ukrainie'', t.2, Burchard Edition 2001, {{ISBN|83-87654-11-6}}, s.66-67</ref> পোলেণ্ড বিভাজনৰ পিছত হুচিয়াতিন অষ্ট্ৰিয়াৰ শাসনৰ অধীনলৈ যায়। ১৭৮৬ চনত পৱিত্ৰ ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট দ্বিতীয় যোচেফৰ আদেশত মঠটো বিলুপ্ত কৰা হয়।{{sfn|Beales|1987|p=26}} বেৰ্নাৰ্ডাইনসকলৰ অধীনত থকা গীৰ্জাটো পৰৱৰ্তী সময়ত ধৰ্মপৰায়ণ গীৰ্জালৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। মঠটো ধৰ্মযাজকৰ বাসগৃহ আৰু পৌৰ কাৰ্যালয়ৰ কাৰ্যালয়লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। ১৯১৩ চনৰপৰা ১৯৩৩ চনলৈ ধৰ্মযাজক ৱ্লাদিছ্লাভ মাতুছ এই গীৰ্জাৰ ধৰ্মযাজক আছিল। তেওঁ এজন সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক কৰ্মী আছিল আৰু ছেইমৰ প্ৰথম কাৰ্যকালৰ সদস্য আছিল।<ref>{{cite web|access-date=2023-07-23 |title=ks. infułat Władysław Matus - ku pamięci. Ogrody Wspomnień. Cmentarz Internetowy |url=https://www.ogrodywspomnien.pl/index/showd/110660 |website=www.ogrodywspomnien.pl}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ১৯৩৮ চনত বেৰ্নাৰ্ডাইনসকলে হুচিয়াতিনৰ মঠটোৰ ওপৰত পুনৰ নিয়ন্ত্ৰণ লাভ কৰে। কিন্তু মাত্ৰ ছয় বছৰৰ পাছতে তেওঁলোকে সকলো পোলেণ্ডীয় বাসিন্দাৰ সৈতে চহৰখন এৰিবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="tok"/> কেথলিকসকলৰপৰা আঁতৰাই লোৱা গীৰ্জাটো প্ৰথমে এটা কাৰখানা আৰু পিছত এটা ৰাসায়নিক সামগ্ৰীৰ ভঁৰাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯৭৫ চনত ধ্বংসপ্ৰাপ্ত ভৱনসমূহৰ আংশিক পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰা হয়। অৱশ্যে ১৯৯০ চনতহে ভৱনসমূহক পুনৰ আগৰ উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰা সম্ভৱ হয়। সেই বছৰতে বেৰ্নাৰ্ডাইন সংঘই ধ্বংসপ্ৰাপ্ত ভৱনসমূহৰ নিয়ন্ত্ৰণ পুনৰ লাভ কৰে।<ref name="tok"/> ==পাদুৱাৰ ছেইণ্ট এন্থনীৰ প্ৰতিচ্ছবি== ১৮শ শতিকাৰপৰা গীৰ্জাৰ পাৰ্শ্ব কৰিডৰৰ বেদীত পাদুৱাৰ ছেইণ্ট এন্থনীৰ এখন ছবি স্থাপন কৰা হৈছিল। ছবিখন "হুচিয়াতিনৰ ছেইণ্ট এন্থনী" নামেৰে জনাজাত আছিল। ইয়াৰ প্ৰতি বহু লোকৰ গভীৰ ভক্তি আছিল। ছবিখনৰ ওচৰত থকা বহুতো মানত হিচাপে দিয়া সামগ্ৰী আৰু সন্তজনৰ ছবিখনত থকা ৰূপৰ পোছাকে ইয়াৰ প্ৰমাণ দিয়ে।{{sfn|Mraz|1979|p=196}} ১৯৪৫ চনত বেৰ্নাৰ্ডাইন ধৰ্মযাজকসকলে ছবিখন আলভেৰ্নিয়াৰ মঠলৈ লৈ যায়। ১৯৮৩ চনত ইয়াক ওবৰ্ণিকি শ্লোন্স্কিৰ ছেইণ্ট যুদ থাদেউছ গীৰ্জালৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত হুচিয়াতিনৰপৰা স্থানান্তৰিত বহু পোলেণ্ডীয় লোক তাত বসতি স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite web|access-date=2023-07-23 |date=2019-06-05 |language=pl-PL |title=Święty Antoni Padewski Husiatyński - Nowe Życie |url=http://www.nowezycie.archidiecezja.wroc.pl/index.php/2019/06/05/swiety-antoni-padewski-husiatynski/}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> বৰ্তমান হুচিয়াতিনৰ গীৰ্জাটোত ছবিখনৰ এখন প্ৰতিলিপি আছে। এই প্ৰতিলিপিখন ওবৰ্ণিকি শ্লোন্স্কিৰ বাসিন্দাসকলে অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াই স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite web|access-date=2023-07-23 |title=Dzieje kościoła św. Antoniego w Husiatynie |url=http://www.nowezycie.archidiecezja.wroc.pl/stara_strona/numery/022011/06.html |website=www.nowezycie.archidiecezja.wroc.pl}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ==স্থাপত্য== হুচিয়াতিনৰ মঠটো বেৰোক শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মঠটোৰ মুখ্য গীৰ্জাটো পৱিত্ৰ কুমাৰী মেৰীৰ জন্মৰ নামত উৎসৰ্গিত। এইটো তিনিটা প্ৰধান অংশ থকা এটা গীৰ্জা। প্ৰথমতে তিনিওটা অংশৰ ওপৰত ক্ৰছ আকৃতিৰ খিলান আছিল। ২০শ শতিকাত হোৱা ক্ষতিৰ ফলত এই খিলানসমূহ খহি পৰে। ১৯৭৫ চনত সেইবোৰৰ ঠাইত নতুন খিলান নিৰ্মাণ কৰা হয়। গীৰ্জাৰ মুখ্য প্ৰৱেশদ্বাৰটো আয়নিক স্তম্ভমণ্ডপৰ আকৃতিৰ। দুৱাৰখন জোঙা খিলানৰ আকৃতিৰ কাঠামোৰে সজোৱা হৈছে। ১৯৪৫ চনৰ পিছত গীৰ্জাটোৰ সকলো আচ-বাব আৰু সা-সৰঞ্জাম ধ্বংস কৰা হয়। স্থানান্তৰিত হ'বলগীয়া ধৰ্মপৰায়ণসকলে কেইটামান অলংকাৰিক উপাদানহে সংৰক্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref name="tok"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} b0iy4gnwtmx2i173sx5y7jtomwzixdc 630001 629999 2026-08-23T10:40:09Z AjayDas 12623 added [[Category:ইউক্ৰেইনৰ গীৰ্জাঘৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 630001 wikitext text/x-wiki [[File:Husiatyn church.jpg|250px|thumb|right|মঠৰ গীৰ্জা]] '''বেৰ্ণাৰ্ডাইন মঠ''' ({{lang-en| Bernardine Monastery, Husiatyn}}) ৰোমান কেথলিক গীৰ্জাৰ এটা মঠ-সমষ্টি। ই পশ্চিম [[ইউক্ৰেইন]]ৰ টাৰ্নোপিল অঞ্চলৰ হুচিয়াতিনত অৱস্থিত। ই ইউক্ৰেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ এটা স্থাপত্য স্মাৰক।<ref>[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/22/Лист_ТОЦОНДПКС_№_326_від_20_жовтня_2021_року.pdf Лист Тернопільського обласного центру охорони та наукових досліджень пам'яток культурної спадщини № 326 від 20 жовтня 2021 року].</ref> ==ইতিহাস== এই মঠটো ৱালেণ্টি আলেকজেণ্ডাৰ কালিনোভস্কিয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁ ১৬১০ চনত মঠটো নিৰ্মাণৰ বাবে ধন দান কৰিছিল। অৱশ্যে মঠ-সমষ্টিটোৰ নিৰ্মাণৰ কাম আৰু পোন্ধৰ বছৰ ধৰি চলিছিল আৰু প্ৰতিষ্ঠাপকৰ মৃত্যুৰ পাছতহে সম্পূৰ্ণ হৈছিল। ১৭শ শতিকাত তুৰ্কী আৰু তাতাৰসকলৰ আক্ৰমণ আৰু কছাক বিদ্ৰোহৰ সময়ত মঠটোৰ ভৱনসমূহ ধ্বংস হৈছিল। ফলত শতিকাটোৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত গীৰ্জা আৰু মঠটো সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংসপ্ৰাপ্ত আৰু বসবাসৰ অনুপযোগী হৈ পৰিছিল। সেয়েহে বেৰ্নাৰ্ডাইনসকলে ১৬৬০ চনত হুচিয়াতিন এৰি যায়। ১৬৯০ চনত সন্ন্যাসীসকল উভতি অহাৰ পাছত আদাম মিকোলাই ছেনিয়াভস্কিয়ে মঠ-সমষ্টিটোৰ পুনৰ্নিৰ্মাণৰ বাবে ধন আগবঢ়ায়। এই কাম ১৭২৩ চনলৈ চলিছিল।<ref name="tok">J. Tokarski, ''Ilustrowany przewodnik po zabytkach kultury na Ukrainie'', t.2, Burchard Edition 2001, {{ISBN|83-87654-11-6}}, s.66-67</ref> পোলেণ্ড বিভাজনৰ পিছত হুচিয়াতিন অষ্ট্ৰিয়াৰ শাসনৰ অধীনলৈ যায়। ১৭৮৬ চনত পৱিত্ৰ ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ সম্ৰাট দ্বিতীয় যোচেফৰ আদেশত মঠটো বিলুপ্ত কৰা হয়।{{sfn|Beales|1987|p=26}} বেৰ্নাৰ্ডাইনসকলৰ অধীনত থকা গীৰ্জাটো পৰৱৰ্তী সময়ত ধৰ্মপৰায়ণ গীৰ্জালৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। মঠটো ধৰ্মযাজকৰ বাসগৃহ আৰু পৌৰ কাৰ্যালয়ৰ কাৰ্যালয়লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। ১৯১৩ চনৰপৰা ১৯৩৩ চনলৈ ধৰ্মযাজক ৱ্লাদিছ্লাভ মাতুছ এই গীৰ্জাৰ ধৰ্মযাজক আছিল। তেওঁ এজন সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক কৰ্মী আছিল আৰু ছেইমৰ প্ৰথম কাৰ্যকালৰ সদস্য আছিল।<ref>{{cite web|access-date=2023-07-23 |title=ks. infułat Władysław Matus - ku pamięci. Ogrody Wspomnień. Cmentarz Internetowy |url=https://www.ogrodywspomnien.pl/index/showd/110660 |website=www.ogrodywspomnien.pl}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ১৯৩৮ চনত বেৰ্নাৰ্ডাইনসকলে হুচিয়াতিনৰ মঠটোৰ ওপৰত পুনৰ নিয়ন্ত্ৰণ লাভ কৰে। কিন্তু মাত্ৰ ছয় বছৰৰ পাছতে তেওঁলোকে সকলো পোলেণ্ডীয় বাসিন্দাৰ সৈতে চহৰখন এৰিবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="tok"/> কেথলিকসকলৰপৰা আঁতৰাই লোৱা গীৰ্জাটো প্ৰথমে এটা কাৰখানা আৰু পিছত এটা ৰাসায়নিক সামগ্ৰীৰ ভঁৰাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯৭৫ চনত ধ্বংসপ্ৰাপ্ত ভৱনসমূহৰ আংশিক পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰা হয়। অৱশ্যে ১৯৯০ চনতহে ভৱনসমূহক পুনৰ আগৰ উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰা সম্ভৱ হয়। সেই বছৰতে বেৰ্নাৰ্ডাইন সংঘই ধ্বংসপ্ৰাপ্ত ভৱনসমূহৰ নিয়ন্ত্ৰণ পুনৰ লাভ কৰে।<ref name="tok"/> ==পাদুৱাৰ ছেইণ্ট এন্থনীৰ প্ৰতিচ্ছবি== ১৮শ শতিকাৰপৰা গীৰ্জাৰ পাৰ্শ্ব কৰিডৰৰ বেদীত পাদুৱাৰ ছেইণ্ট এন্থনীৰ এখন ছবি স্থাপন কৰা হৈছিল। ছবিখন "হুচিয়াতিনৰ ছেইণ্ট এন্থনী" নামেৰে জনাজাত আছিল। ইয়াৰ প্ৰতি বহু লোকৰ গভীৰ ভক্তি আছিল। ছবিখনৰ ওচৰত থকা বহুতো মানত হিচাপে দিয়া সামগ্ৰী আৰু সন্তজনৰ ছবিখনত থকা ৰূপৰ পোছাকে ইয়াৰ প্ৰমাণ দিয়ে।{{sfn|Mraz|1979|p=196}} ১৯৪৫ চনত বেৰ্নাৰ্ডাইন ধৰ্মযাজকসকলে ছবিখন আলভেৰ্নিয়াৰ মঠলৈ লৈ যায়। ১৯৮৩ চনত ইয়াক ওবৰ্ণিকি শ্লোন্স্কিৰ ছেইণ্ট যুদ থাদেউছ গীৰ্জালৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত হুচিয়াতিনৰপৰা স্থানান্তৰিত বহু পোলেণ্ডীয় লোক তাত বসতি স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite web|access-date=2023-07-23 |date=2019-06-05 |language=pl-PL |title=Święty Antoni Padewski Husiatyński - Nowe Życie |url=http://www.nowezycie.archidiecezja.wroc.pl/index.php/2019/06/05/swiety-antoni-padewski-husiatynski/}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> বৰ্তমান হুচিয়াতিনৰ গীৰ্জাটোত ছবিখনৰ এখন প্ৰতিলিপি আছে। এই প্ৰতিলিপিখন ওবৰ্ণিকি শ্লোন্স্কিৰ বাসিন্দাসকলে অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াই স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite web|access-date=2023-07-23 |title=Dzieje kościoła św. Antoniego w Husiatynie |url=http://www.nowezycie.archidiecezja.wroc.pl/stara_strona/numery/022011/06.html |website=www.nowezycie.archidiecezja.wroc.pl}}<!-- auto-translated from Polish by Module:CS1 translator --></ref> ==স্থাপত্য== হুচিয়াতিনৰ মঠটো বেৰোক শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মঠটোৰ মুখ্য গীৰ্জাটো পৱিত্ৰ কুমাৰী মেৰীৰ জন্মৰ নামত উৎসৰ্গিত। এইটো তিনিটা প্ৰধান অংশ থকা এটা গীৰ্জা। প্ৰথমতে তিনিওটা অংশৰ ওপৰত ক্ৰছ আকৃতিৰ খিলান আছিল। ২০শ শতিকাত হোৱা ক্ষতিৰ ফলত এই খিলানসমূহ খহি পৰে। ১৯৭৫ চনত সেইবোৰৰ ঠাইত নতুন খিলান নিৰ্মাণ কৰা হয়। গীৰ্জাৰ মুখ্য প্ৰৱেশদ্বাৰটো আয়নিক স্তম্ভমণ্ডপৰ আকৃতিৰ। দুৱাৰখন জোঙা খিলানৰ আকৃতিৰ কাঠামোৰে সজোৱা হৈছে। ১৯৪৫ চনৰ পিছত গীৰ্জাটোৰ সকলো আচ-বাব আৰু সা-সৰঞ্জাম ধ্বংস কৰা হয়। স্থানান্তৰিত হ'বলগীয়া ধৰ্মপৰায়ণসকলে কেইটামান অলংকাৰিক উপাদানহে সংৰক্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref name="tok"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ গীৰ্জাঘৰ]] ety6ox292qm0wdvl5txifvz7wyeqj5p 0 139142 630000 2026-08-23T10:38:22Z AjayDas 12623 [[বেৰ্ণাৰ্ডাইন মঠ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 630000 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[বেৰ্ণাৰ্ডাইন মঠ]] n4jwim092w1jpo15qqw3yrliw85avp1 0 139143 630004 2026-08-23T11:36:05Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 630004 wikitext text/x-wiki {{Infobox military installation | name = চোৰ্টকিভ দুৰ্গ | part_of = | location = চোৰ্টকিভ, টেৰ্নোপিল অঞ্চল | pushpin_map = | map_alt = | coordinates = {{coord|49|01|17|N|25|48|09|E|type:landmark_region:UA}} | module = {{Infobox historic site | embed = yes | designation1 = UKRAINE NATIONAL | designation1_offname = {{Lang|uk|Замок}} (''দুৰ্গ'') | designation1_number = 190020 | designation1_type = স্থাপত্য }} | image = [[File:Chortkiv Holskich Castle.JPG|image_alt=চোৰ্টকিভ দুৰ্গৰ আলোকচিত্ৰ|300px]] | caption = | type = | built = | builder = | materials = | height = | in_use = | demolished = | condition = ধাৰাবাহিকভাৱে পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰা হৈছে | owner = [[ইউক্ৰেইন]] | controlled_by = | garrison = | past_commanders = | occupants = | battles = | events = টাটাৰ আক্ৰমণ, ৰুছ বিপ্লৱ, [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]] }} '''চোৰ্টকিভ দুৰ্গ''' ({{lang-en| Chortkiv Castle}}) ১৭শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চেৰেট নদীৰ বাওঁপাৰত ইটা আৰু শিলেৰে নিৰ্মাণ কৰা এটা দুৰ্গ।<ref name=Zamek>{{cite web |title=Wygnanka|url=https://www.ruinyizamki.pl/kresy/wygnanka.html |access-date=September 13, 2013}}</ref> ইয়াৰ আগতে ১৬শ শতিকাৰ মাজভাগত সেই ঠাইতে এটা কাঠৰ দুৰ্গ আছিল। দুৰ্গটো ভিহনাংকা অঞ্চলত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ই [[ইউক্ৰেইন]]ৰ চোৰ্টকিভ চহৰত অৱস্থিত। <ref>{{cite web|title= Chortkiv (Ternopil Oblast, Chortkiv Raion)|url=http://weather.in.ua/en/ternopol'skaja/28552|work=weather.in.ua|access-date=2 February 2012|language=uk}}</ref> ==ইতিহাস== দুৰ্গটো নিৰ্মাণৰ উদ্যোগ গ্ৰহণ কৰিছিল ষ্টানিস্লাভ গোলস্কিয়ে। ১৬১২ চনত ষ্টানিস্লাভ গোলস্কিৰ মৃত্যুৰ পাছত দুৰ্গটো তেওঁৰ ভাতৃ, কামেনেটছৰ ৰাজপ্ৰতিনিধি জান গোলস্কিৰ সম্পত্তি হয়। <ref>Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 139.</ref> ১৬১৮ চনত তেওঁৰ বিধৱা জোফিয়া অৱ জামেখুভ গোলস্কিৰ হাতলৈ দুৰ্গটো যায়। পিছত তেওঁ নিজৰ দাবী ত্যাগ কৰাৰ বিনিময়ত দুৰ্গ আৰু চহৰখন ষ্টেফান পোটোটস্কিক গতাই দিয়ে। তাৰ পিছত পোটোটস্কি পৰিয়ালৰ হাতত এশ বছৰতকৈও অধিক সময় দুৰ্গটো আছিল। দুৰ্গটো শিল আৰু ইটাৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পৰিকল্পনা অনিয়মিত আছিল আৰু তিনিটা স্তম্ভাকাৰ দুৰ্গ-মিনাৰ আছিল। ইয়াৰে এটা বৰ্তমান নাই। দুৰ্গৰ ভিতৰৰ অংশত মালিকসকলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ আছিল। দুৰ্গৰপৰা পশ্চিমফালে প্ৰতিৰক্ষা বান্ধ বিস্তৃত হৈছিল। সেই বান্ধৰ শেষত, ৰে'ল ষ্টেচনৰ ওচৰত, আন এটা ভৱনৰ ধ্বংসাৱশেষ আছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়। জনশ্ৰুতি অনুসৰি, দুৰ্গৰ ভূ-গৰ্ভস্থ পথ নদীৰ তলেদি গৈ বিলচে-জোলোতে অঞ্চলত থকা এখন গাঁৱলৈকে বিস্তৃত আছিল। <ref name="admreform_2020_bilchezolote">{{cite web |title=Бильче-Золотецкая громада |url=https://gromada.info/ru/obschina/bilche-zolotecka/ |publisher=Портал об'єднаних громад України |language=Russian}}</ref> বহুতো টাটাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত দুৰ্গটোৱে প্ৰতিৰোধ কৰিছিল আৰু টাটাৰসকলে ইয়াক দখল কৰিব পৰা নাছিল। ১৬৫৫ চনত পোলেণ্ড-ৰাছিয়া যুদ্ধৰ সময়ত কেইবাদিনো প্ৰতিৰোধ কৰাৰ পাছত পিয়োটৰ পোটোটস্কিৰ নেতৃত্বত থকা দুৰ্গটো লভিভ অভিমুখে যাত্ৰা কৰা কছাক-মস্কোভীয় সেনাই দখল কৰে। ১৬৭০ চনত তুৰ্কীসকলে দুৰ্গটো ঘেৰাও কৰে। ১৬৭২ চনত দুৰ্গটো দখল কৰাৰ পাছত ১৬৮৩ চনলৈকে ই তুৰ্কী পাশাসকলৰ বাসস্থান আছিল। তাৰ পিছত হেটমেন আন্দ্ৰজেই পোটোটস্কিৰ নেতৃত্বত পোলেণ্ডৰ সেনাই দুৰ্গটো পুনৰ দখল কৰে। ইয়াৰ কিছুদিন পাছতে জান তৃতীয় ছোবিয়েস্কি দুৰ্গটোলৈ আহে। ১৮শ শতিকাত দুৰ্গটোৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। এই সময়ত মিনাৰবোৰৰ ৰূপ সলনি কৰি তাত পৰ্যবেক্ষণ মঞ্চ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৭৫০ চনত দুৰ্গটো পোটোটস্কি পৰিয়ালৰ হাতৰপৰা ৰুব্লেভস্কি পৰিয়াললৈ যায়। তাৰ পিছত ই ছাডোভস্কি পৰিয়ালৰ হাতলৈ যায়। ১৮০৯ চনৰ পিছত তেওঁলোকে ইয়াত ধঁপাতৰ গুদাম স্থাপন কৰে আৰু পিছত দুৰ্গটো অষ্ট্ৰিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষক ভাড়ালৈ দিয়ে। ১৮১৫ চনৰ পিছত ইয়াত পৌৰ কাৰাগাৰ স্থাপন কৰা হয়। ১৮৬৩ চনত অষ্ট্ৰিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই গালিচিয়াত আটক কৰা জানুৱাৰী বিদ্ৰোহীসকলক ইয়াত বন্দী কৰি ৰাখিছিল। শেষৰজন মালিক জেৰোম ছাডোভস্কিয়ে<ref name=Geo>Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. XIV. Warszawa: 1880-1902, s. 83-84.</ref> ১৮৯৫ চনত মৃত্যুৰ আগতে তেওঁৰ সকলো সম্পত্তি, দুৰ্গসহ, দাতব্য কামৰ বাবে দান কৰে। তাৰ পিছৰেপৰা দুৰ্গটোত বৃদ্ধ আৰু বিশেষভাৱে সক্ষম লোকৰ বাবে আশ্ৰয়গৃহ আৰু শিশুসকলৰ বাবে এখন বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হয়। এই সকলোবোৰৰ চোৱা-চিতা কৰিছিল স্তাৰিই চোৰ্টকিভৰ সন্ত ভিনচেণ্ট দ্য পলৰ দয়াশীল ভগ্নীসকলৰ সংঘই। দীৰ্ঘদিন ধৰি মেৰামতি নকৰাৰ ফলত দুৰ্গটো ধ্বংসপ্ৰাপ্ত হ'বলৈ ধৰে। আংশিকভাৱে ভাঙি পেলোৱাৰ পাছত ইয়াৰ ছাদ খহি পৰে। যিবোৰ কোঠা ধ্বংস হোৱা নাছিল, সেইবোৰত ব্যৱসায়ীসকলৰ গুদাম আছিল।<ref name=Zamek/> ১৯৩৭ চনত পোলেণ্ডৰ পৰ্যটন আৰু ভ্ৰমণ সমাজে দুৰ্গটো ক্ৰয় কৰে। তেওঁলোকে দুৰ্গৰ এটা মিনাৰ আংশিকভাৱে মেৰামতি কৰি তাত পৰ্যটকৰ আশ্ৰয়গৃহ, আলোকচিত্ৰ কক্ষ আৰু স্থানীয় ইতিহাসৰ সংগ্ৰহালয় স্থাপন কৰে। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত আৰু ১৯৪৫ চনত চহৰখন ছোভিয়েট সংঘৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পিছত দুৰ্গৰ ওচৰত এটা পৰিবহণ কেন্দ্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। দুৰ্গটো সংৰক্ষণ নকৰাকৈ আৰু ব্যৱহাৰ নকৰাকৈ থকাৰ ফলত ইয়াৰ অৱনতি অব্যাহত থাকে। বৰ্তমান এই দুৰ্গ টেৰ্নোপিল অঞ্চলৰ দুৰ্গসমূহৰ সৈতে ৰাষ্ট্ৰীয় সংৰক্ষিত অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত।<ref name=":0">{{Cite web |title= |script-title=uk:Національний Заповідник «Замки Тернопілля» |trans-title=National Reserve "Castles of Ternopil Oblast" |url=https://zamky.te.ua/ |website=National Reserve "Castles of Ternopil Oblast"}}</ref> ==স্থাপত্য== প্ৰথমতে এই ঠাইত এটা কাঠৰ দুৰ্গ আছিল। কিন্তু সেই দুৰ্গে পৰ্যাপ্ত সুৰক্ষা প্ৰদান কৰা নাছিল। সেয়েহে পিছত শিল আৰু ইটাৰে এটা নতুন দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ইয়াত দুমহলীয়া বাসগৃহ, তিনিটা দুৰ্গ-মিনাৰ আৰু বহুতো সৰু প্ৰতিৰক্ষা ছিদ্ৰ থকা শক্তিশালী প্ৰতিৰক্ষা দেৱাল আছিল। পশ্চিমফালে প্ৰতিৰক্ষা বান্ধো আছিল। বান্ধৰ শেষত এটা পুৰণি দুৰ্গ আছিল। বৰ্তমান সেই দুৰ্গৰ কেৱল কেইটামান অংশহে অৱশিষ্ট আছে। সম্ভৱতঃ দুৰ্গৰ ভূ-গৰ্ভস্থ পথ নদীৰ তলেদি বিলচে-জোলোতে গাঁৱলৈকে বিস্তৃত আছিল।<ref name=Zamek/> ==গ্ৰন্থৰাজি== * Aftanazy Roman, ''Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Województwo ruskie, Ziemia Halicka i Lwowska'', T. 7, wyd. 2 przejrzane i uzupełnione, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław, Warszawa, 1995, {{ISBN|83-04-03701-7}} całość, {{ISBN|83-04-04229-0}} t. 7, ss. 52-54, * Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. XIV, Warszawa, 1880–1902, ss. 84-85 * D. Frankel, ''Dzieje zamku czortkowskiego'', "Podole" nr 63, 1930 * [http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/docmetadata?id=11323&from=&dirids=1&ver_id=&lp=3&QI=A54461FE24B56F77360BE76C43A02BAA-1 Aleksander Czołowski, Przeszłość i zabytki województwa tarnopolskiego, Tarnopol 1926, s.73] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.castles.com.ua/cho.html Opis zamku w j. ukraińskim] * [https://www.ruinyizamki.pl/kresy/wygnanka.html Zamek w Wygnance] * [https://polona.pl/search/?query=Zamek_Czortk%C3%B3w&filters=public:1 Archiwalne widoki zamku] পোলোনা গ্ৰন্থাগাৰ nykcelr6z8pft62t6i0ig1hdtcu62nr 630006 630004 2026-08-23T11:39:40Z AjayDas 12623 added [[Category:ইউক্ৰেইনৰ দুৰ্গ]] using [[WP:HC|HotCat]] 630006 wikitext text/x-wiki {{Infobox military installation | name = চোৰ্টকিভ দুৰ্গ | part_of = | location = চোৰ্টকিভ, টেৰ্নোপিল অঞ্চল | pushpin_map = | map_alt = | coordinates = {{coord|49|01|17|N|25|48|09|E|type:landmark_region:UA}} | module = {{Infobox historic site | embed = yes | designation1 = UKRAINE NATIONAL | designation1_offname = {{Lang|uk|Замок}} (''দুৰ্গ'') | designation1_number = 190020 | designation1_type = স্থাপত্য }} | image = [[File:Chortkiv Holskich Castle.JPG|image_alt=চোৰ্টকিভ দুৰ্গৰ আলোকচিত্ৰ|300px]] | caption = | type = | built = | builder = | materials = | height = | in_use = | demolished = | condition = ধাৰাবাহিকভাৱে পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰা হৈছে | owner = [[ইউক্ৰেইন]] | controlled_by = | garrison = | past_commanders = | occupants = | battles = | events = টাটাৰ আক্ৰমণ, ৰুছ বিপ্লৱ, [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]] }} '''চোৰ্টকিভ দুৰ্গ''' ({{lang-en| Chortkiv Castle}}) ১৭শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চেৰেট নদীৰ বাওঁপাৰত ইটা আৰু শিলেৰে নিৰ্মাণ কৰা এটা দুৰ্গ।<ref name=Zamek>{{cite web |title=Wygnanka|url=https://www.ruinyizamki.pl/kresy/wygnanka.html |access-date=September 13, 2013}}</ref> ইয়াৰ আগতে ১৬শ শতিকাৰ মাজভাগত সেই ঠাইতে এটা কাঠৰ দুৰ্গ আছিল। দুৰ্গটো ভিহনাংকা অঞ্চলত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ই [[ইউক্ৰেইন]]ৰ চোৰ্টকিভ চহৰত অৱস্থিত। <ref>{{cite web|title= Chortkiv (Ternopil Oblast, Chortkiv Raion)|url=http://weather.in.ua/en/ternopol'skaja/28552|work=weather.in.ua|access-date=2 February 2012|language=uk}}</ref> ==ইতিহাস== দুৰ্গটো নিৰ্মাণৰ উদ্যোগ গ্ৰহণ কৰিছিল ষ্টানিস্লাভ গোলস্কিয়ে। ১৬১২ চনত ষ্টানিস্লাভ গোলস্কিৰ মৃত্যুৰ পাছত দুৰ্গটো তেওঁৰ ভাতৃ, কামেনেটছৰ ৰাজপ্ৰতিনিধি জান গোলস্কিৰ সম্পত্তি হয়। <ref>Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 139.</ref> ১৬১৮ চনত তেওঁৰ বিধৱা জোফিয়া অৱ জামেখুভ গোলস্কিৰ হাতলৈ দুৰ্গটো যায়। পিছত তেওঁ নিজৰ দাবী ত্যাগ কৰাৰ বিনিময়ত দুৰ্গ আৰু চহৰখন ষ্টেফান পোটোটস্কিক গতাই দিয়ে। তাৰ পিছত পোটোটস্কি পৰিয়ালৰ হাতত এশ বছৰতকৈও অধিক সময় দুৰ্গটো আছিল। দুৰ্গটো শিল আৰু ইটাৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পৰিকল্পনা অনিয়মিত আছিল আৰু তিনিটা স্তম্ভাকাৰ দুৰ্গ-মিনাৰ আছিল। ইয়াৰে এটা বৰ্তমান নাই। দুৰ্গৰ ভিতৰৰ অংশত মালিকসকলৰ ৰাজপ্ৰাসাদ আছিল। দুৰ্গৰপৰা পশ্চিমফালে প্ৰতিৰক্ষা বান্ধ বিস্তৃত হৈছিল। সেই বান্ধৰ শেষত, ৰে'ল ষ্টেচনৰ ওচৰত, আন এটা ভৱনৰ ধ্বংসাৱশেষ আছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়। জনশ্ৰুতি অনুসৰি, দুৰ্গৰ ভূ-গৰ্ভস্থ পথ নদীৰ তলেদি গৈ বিলচে-জোলোতে অঞ্চলত থকা এখন গাঁৱলৈকে বিস্তৃত আছিল। <ref name="admreform_2020_bilchezolote">{{cite web |title=Бильче-Золотецкая громада |url=https://gromada.info/ru/obschina/bilche-zolotecka/ |publisher=Портал об'єднаних громад України |language=Russian}}</ref> বহুতো টাটাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত দুৰ্গটোৱে প্ৰতিৰোধ কৰিছিল আৰু টাটাৰসকলে ইয়াক দখল কৰিব পৰা নাছিল। ১৬৫৫ চনত পোলেণ্ড-ৰাছিয়া যুদ্ধৰ সময়ত কেইবাদিনো প্ৰতিৰোধ কৰাৰ পাছত পিয়োটৰ পোটোটস্কিৰ নেতৃত্বত থকা দুৰ্গটো লভিভ অভিমুখে যাত্ৰা কৰা কছাক-মস্কোভীয় সেনাই দখল কৰে। ১৬৭০ চনত তুৰ্কীসকলে দুৰ্গটো ঘেৰাও কৰে। ১৬৭২ চনত দুৰ্গটো দখল কৰাৰ পাছত ১৬৮৩ চনলৈকে ই তুৰ্কী পাশাসকলৰ বাসস্থান আছিল। তাৰ পিছত হেটমেন আন্দ্ৰজেই পোটোটস্কিৰ নেতৃত্বত পোলেণ্ডৰ সেনাই দুৰ্গটো পুনৰ দখল কৰে। ইয়াৰ কিছুদিন পাছতে জান তৃতীয় ছোবিয়েস্কি দুৰ্গটোলৈ আহে। ১৮শ শতিকাত দুৰ্গটোৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অংশ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। এই সময়ত মিনাৰবোৰৰ ৰূপ সলনি কৰি তাত পৰ্যবেক্ষণ মঞ্চ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ১৭৫০ চনত দুৰ্গটো পোটোটস্কি পৰিয়ালৰ হাতৰপৰা ৰুব্লেভস্কি পৰিয়াললৈ যায়। তাৰ পিছত ই ছাডোভস্কি পৰিয়ালৰ হাতলৈ যায়। ১৮০৯ চনৰ পিছত তেওঁলোকে ইয়াত ধঁপাতৰ গুদাম স্থাপন কৰে আৰু পিছত দুৰ্গটো অষ্ট্ৰিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষক ভাড়ালৈ দিয়ে। ১৮১৫ চনৰ পিছত ইয়াত পৌৰ কাৰাগাৰ স্থাপন কৰা হয়। ১৮৬৩ চনত অষ্ট্ৰিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই গালিচিয়াত আটক কৰা জানুৱাৰী বিদ্ৰোহীসকলক ইয়াত বন্দী কৰি ৰাখিছিল। শেষৰজন মালিক জেৰোম ছাডোভস্কিয়ে<ref name=Geo>Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. XIV. Warszawa: 1880-1902, s. 83-84.</ref> ১৮৯৫ চনত মৃত্যুৰ আগতে তেওঁৰ সকলো সম্পত্তি, দুৰ্গসহ, দাতব্য কামৰ বাবে দান কৰে। তাৰ পিছৰেপৰা দুৰ্গটোত বৃদ্ধ আৰু বিশেষভাৱে সক্ষম লোকৰ বাবে আশ্ৰয়গৃহ আৰু শিশুসকলৰ বাবে এখন বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হয়। এই সকলোবোৰৰ চোৱা-চিতা কৰিছিল স্তাৰিই চোৰ্টকিভৰ সন্ত ভিনচেণ্ট দ্য পলৰ দয়াশীল ভগ্নীসকলৰ সংঘই। দীৰ্ঘদিন ধৰি মেৰামতি নকৰাৰ ফলত দুৰ্গটো ধ্বংসপ্ৰাপ্ত হ'বলৈ ধৰে। আংশিকভাৱে ভাঙি পেলোৱাৰ পাছত ইয়াৰ ছাদ খহি পৰে। যিবোৰ কোঠা ধ্বংস হোৱা নাছিল, সেইবোৰত ব্যৱসায়ীসকলৰ গুদাম আছিল।<ref name=Zamek/> ১৯৩৭ চনত পোলেণ্ডৰ পৰ্যটন আৰু ভ্ৰমণ সমাজে দুৰ্গটো ক্ৰয় কৰে। তেওঁলোকে দুৰ্গৰ এটা মিনাৰ আংশিকভাৱে মেৰামতি কৰি তাত পৰ্যটকৰ আশ্ৰয়গৃহ, আলোকচিত্ৰ কক্ষ আৰু স্থানীয় ইতিহাসৰ সংগ্ৰহালয় স্থাপন কৰে। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত আৰু ১৯৪৫ চনত চহৰখন ছোভিয়েট সংঘৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পিছত দুৰ্গৰ ওচৰত এটা পৰিবহণ কেন্দ্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। দুৰ্গটো সংৰক্ষণ নকৰাকৈ আৰু ব্যৱহাৰ নকৰাকৈ থকাৰ ফলত ইয়াৰ অৱনতি অব্যাহত থাকে। বৰ্তমান এই দুৰ্গ টেৰ্নোপিল অঞ্চলৰ দুৰ্গসমূহৰ সৈতে ৰাষ্ট্ৰীয় সংৰক্ষিত অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত।<ref name=":0">{{Cite web |title= |script-title=uk:Національний Заповідник «Замки Тернопілля» |trans-title=National Reserve "Castles of Ternopil Oblast" |url=https://zamky.te.ua/ |website=National Reserve "Castles of Ternopil Oblast"}}</ref> ==স্থাপত্য== প্ৰথমতে এই ঠাইত এটা কাঠৰ দুৰ্গ আছিল। কিন্তু সেই দুৰ্গে পৰ্যাপ্ত সুৰক্ষা প্ৰদান কৰা নাছিল। সেয়েহে পিছত শিল আৰু ইটাৰে এটা নতুন দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ইয়াত দুমহলীয়া বাসগৃহ, তিনিটা দুৰ্গ-মিনাৰ আৰু বহুতো সৰু প্ৰতিৰক্ষা ছিদ্ৰ থকা শক্তিশালী প্ৰতিৰক্ষা দেৱাল আছিল। পশ্চিমফালে প্ৰতিৰক্ষা বান্ধো আছিল। বান্ধৰ শেষত এটা পুৰণি দুৰ্গ আছিল। বৰ্তমান সেই দুৰ্গৰ কেৱল কেইটামান অংশহে অৱশিষ্ট আছে। সম্ভৱতঃ দুৰ্গৰ ভূ-গৰ্ভস্থ পথ নদীৰ তলেদি বিলচে-জোলোতে গাঁৱলৈকে বিস্তৃত আছিল।<ref name=Zamek/> ==গ্ৰন্থৰাজি== * Aftanazy Roman, ''Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Województwo ruskie, Ziemia Halicka i Lwowska'', T. 7, wyd. 2 przejrzane i uzupełnione, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław, Warszawa, 1995, {{ISBN|83-04-03701-7}} całość, {{ISBN|83-04-04229-0}} t. 7, ss. 52-54, * Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. XIV, Warszawa, 1880–1902, ss. 84-85 * D. Frankel, ''Dzieje zamku czortkowskiego'', "Podole" nr 63, 1930 * [http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/docmetadata?id=11323&from=&dirids=1&ver_id=&lp=3&QI=A54461FE24B56F77360BE76C43A02BAA-1 Aleksander Czołowski, Przeszłość i zabytki województwa tarnopolskiego, Tarnopol 1926, s.73] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.castles.com.ua/cho.html Opis zamku w j. ukraińskim] * [https://www.ruinyizamki.pl/kresy/wygnanka.html Zamek w Wygnance] * [https://polona.pl/search/?query=Zamek_Czortk%C3%B3w&filters=public:1 Archiwalne widoki zamku] পোলোনা গ্ৰন্থাগাৰ [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ দুৰ্গ]] ralvxy3w8lmyeoqpfh9kmrk5pl8si7z 0 139144 630005 2026-08-23T11:37:28Z AjayDas 12623 [[চোৰ্টকিভ দুৰ্গ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 630005 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[চোৰ্টকিভ দুৰ্গ]] p1keyp4h6nhevhjdxo8fm5ymz6j252w